Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016-2024 pod nazwą "Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych"

§ 1. Ustanawia się program wieloletni pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych”, zwany

dalej „Programem”, stanowiący załącznik do uchwały.

§ 2. Okres realizacji Programu ustala się na lata 2016–2024.

Załącznik do uchwały nr 208 Rady Ministrów

z dnia 3 listopada 2015 r.

PROGRAM WIELOLETNI

NA LATA 2016–2024

„NARODOWY PROGRAM ZWALCZANIA CHORÓB

NOWOTWOROWYCH”

Poz. 6

Spis treści

I. Jednostka organizacyjna wykonująca i nadzorująca Program ....................................... 5

II. Ramy prawne dokumentu i powiązania z innymi dokumentami strategicznymi ......... 5

III. Diagnoza w obszarze objętym programowaniem ........................................................... 6

IV. Cel główny Programu ...................................................................................................... 17

V. Priorytety Programu ......................................................................................................... 17

V.1 Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów ............................................................ 18

V.1.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu ...................................................................... 18

V.1.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu................................................................ 19

V.2 Profilaktyka wtórna, diagnostyka oraz wykrywanie nowotworów ............................ 21

V.2.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu ...................................................................... 21

V.2.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu................................................................ 21

V.3 Wsparcie procesu leczenia nowotworów ....................................................................... 26

V.3.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu ...................................................................... 26

V.3.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu................................................................ 26

V.4 Edukacja onkologiczna ................................................................................................... 28

V.4.1 Cel szczegółowy w ramach priorytetu ........................................................................ 29

V.4.2 Kierunek interwencji w ramach priorytetu ............................................................... 29

V.5 Wspomaganie systemu rejestracji nowotworów .......................................................... 30

V.5.1 Cel szczegółowy w ramach priorytetu ........................................................................ 30

V.5.2 Kierunek interwencji w ramach priorytetu ............................................................... 31

VI. Sposób realizacji Programu ............................................................................................ 31

VII. Plan finansowy Programu ............................................................................................. 33

VIII. Monitoring Programu i ocena stopnia osiągnięcia celów Programu ....................... 34

I. Jednostka organizacyjna wykonująca i nadzorująca Program

Program wieloletni na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób

Nowotworowych”, zwany dalej „Programem”, jest wykonywany i nadzorowany przez

ministra właściwego do spraw zdrowia.

II. Ramy prawne dokumentu i powiązania z innymi dokumentami

strategicznymi

Program jest programem wieloletnim realizowanym na podstawie art. 136 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077). Ponadto Program

jest programem rozwoju, zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r. poz. 1376, z późn. zm.).

Podstawowym źródłem zasad i celów wspólnotowej polityki rozwoju jest prawo traktatowe,

zawarte w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat

ustanawiający Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2009 r. poz. 1569).

Program wpisuje się w obszar strategiczny Strategii Rozwoju Kraju I. „Sprawne i efektywne

państwo” Cel I.3. „Wzmocnienie warunków sprzyjających realizacji indywidualnych potrzeb

i aktywności obywatela” kierunek interwencji I.3.3. „Zwiększenie bezpieczeństwa

obywatela”.

Strategia zakłada, że w związku z wyzwaniami demograficznymi w najbliższej dekadzie

nacisk będzie położony na te segmenty ochrony zdrowia, które będą odpowiadać wyzwaniom

epidemiologicznym starzejącego się społeczeństwa. W strategii jako priorytet jest również

traktowana walka z nowotworami. Działania państwa nakierowane są przede wszystkim na

profilaktykę i zapobieganie chorobom. Obejmują one zwiększenie świadomości zdrowotnej

i zdrowego stylu życia przez promocję i edukację zdrowotną.

Ponadto Program wpisuje się również w Strategię Rozwoju Kapitału Ludzkiego 2020, która

przewiduje opracowanie i wdrożenie systemowych rozwiązań dotyczących zdrowia

publicznego, kontynuowanie obecnych i opracowywanie nowych programów zdrowotnych

uwzględniających zarówno inwestycje w infrastrukturę, jak i też zasoby kadrowe opieki

zdrowotnej.

Program wpisuje się również w obszar strategiczny Strategii Sprawne Państwo 2020, Cel 5

„Efektywne świadczenie usług publicznych” w zakresie poprawy infrastruktury ochrony

zdrowia, poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, dążenia do zmniejszania

–5–

nierówności w zdrowiu, a także zintensyfikowania działań profilaktycznych i leczniczych na

najbardziej krytycznych, z punktu widzenia prognoz epidemiologicznych, chorobach

cywilizacyjnych, w tym chorobach nowotworowych.

Program wpisuje się w cele operacyjne „Policy paper dla ochrony zdrowia na lata 2014-2020

Krajowe ramy strategiczne” w zakresie rozwoju profilaktyki zdrowotnej, diagnostyki

i medycyny naprawczej ukierunkowanego na główne problemy epidemiologiczne.

Program uwzględnia także zalecenia strategii „Europa 2020” w zakresie związanym

z rozwojem sprzyjającym włączeniu społecznemu, m.in. poprzez zmniejszenie nierówności

w obszarze zdrowia tak, aby rozwój przyniósł korzyści wszystkim.

Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych został opracowany na lata

2016‒2024, ponieważ ocena efektywności Programu nie jest możliwa w tak krótkim czasie,

jak przewidują ww. strategie, tj. do 2020 r.

Doświadczenia Polski i innych krajów Unii Europejskiej pozwalają zauważyć, że poprawa

świadomości

zdrowotnej

społeczeństwa,

w

tym

na

temat

zagrożeń

chorobami

nowotworowymi i skutecznej profilaktyki, stanowią długotrwały proces, polegający na

ciągłym i powtarzalnym podejmowaniu działań edukacyjno-informacyjnych, które w efekcie

mają zmienić nastawienie społeczeństwa do kwestii konieczności regularnego wykonywania

badań profilaktycznych (np. w Finlandii poziom zgłaszalności kobiet na badania

profilaktyczne wynosi 80%‒90%, po 20 latach realizacji skriningów populacyjnych).

Dłuższa realizacja Programu pozwoli na wyciągnięcie wniosków z przyjętych rozwiązań

i wprowadzenie niezbędnych modyfikacji w celu osiągnięcia maksymalnej efektywności.

III. Diagnoza w obszarze objętym programowaniem

Nowotwory złośliwe należą do najpoważniejszych zagrożeń dla życia Polaków. Bezwzględna

liczba nowotworów złośliwych w kraju w ostatnim 40-leciu rosła, czego przyczyną jest

zarówno proces starzenia się populacji, jak i wzrost narażenia na czynniki ryzyka związane ze

stylem życia (otyłość, niska aktywność fizyczna, palenie tytoniu, spożycie alkoholu).

Liczba zachorowań na nowotwory złośliwe w Polsce będzie systematycznie wzrastała, czego

przyczyną jest zarówno proces starzenia się populacji polskiej, jak i wzrost narażenia na

czynniki ryzyka związane ze stylem życia (otyłość, niska aktywność fizyczna, palenie

tytoniu, nadmierna konsumpcja alkoholu). Ponadto szacunki epidemiologiczne wydają się

wskazywać, że liczba zachorowań i zgonów z powodu nowotworów złośliwych zarówno

–6–

w Polsce, jak i na świecie będzie prawdopodobnie nadal rosła w najbliższych dekadach,

przede wszystkim w grupie wiekowej powyżej 65. roku życia. Według prognoz WHO

prezentowanych w raporcie „World Cancer Report 2008” do 2030 roku obserwowany będzie

w kolejnych dekadach wzrost populacji świata (z 6,7 miliarda w 2008 roku do 8,3 miliarda

w 2030), jak również wzrost liczby nowych zachorowań, nawet jeśli współczynniki

umieralności na nowotwory pozostaną na stałym poziomie.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w kraju rejestruje się rocznie ponad

150 tys. nowych zachorowań na nowotwory złośliwe oraz ponad 90 tys. nowych zgonów

z tego powodu.

W 2012 r. według danych Krajowego Rejestru Nowotworów liczba zgonów i zachorowań na

nowotwory złośliwe w poszczególnych województwach przedstawiała się następująco

Lp.

No

Województwo

Voivodeship

Liczba zgonów

Number of

deaths

Liczba zachorowań

Wskaźnik

zgony/zachorowania

Number of new

cases

Deaths/incidence ratio

1

Dolnośląskie

7900

12343

0,64

2

Kujawsko-Pomorskie

5530

8911

0,62

3

Lubelskie

4757

8176

0,58

4

Lubuskie

2505

3944

0,64

5

Łódzkie

6757

11088

0,61

6

Małopolskie

7540

13374

0,56

7

Mazowieckie

12982

18050

0,72

8

Opolskie

2457

4223

0,58

9

Podkarpackie

4154

7949

0,52

10

Podlaskie

2824

4015

0,70

11

Pomorskie

5686

10474

0,54

12

Śląskie

12282

18615

0,66

13

Świętokrzyskie

0,62

–7–

14

Warmińsko-mazurskie

3539

5562

0,64

15

Wielkopolskie

8164

14262

0,57

16

Zachodniopomorskie

4429

6677

0,66

Polska/ Poland

94740

152855

0,62

źródło: Nowotwory Złośliwe w Polsce w 2012 r., publikacja z 2014 r. wydana w ramach zadania Narodowego

programu zwalczania chorób nowotworowych pn. „Poprawa działania systemu zbierania i rejestrowania danych

o nowotworach”, str. 7

Nowotwory złośliwe stanowią drugą przyczynę zgonów w Polsce. Nowotwory złośliwe

płuca, gruczołu krokowego i jelita grubego są najczęstszymi nowotworami złośliwymi

wykrywanymi u mężczyzn ‒ stanowiąc 19,9%, 14,3%, 11,3% wszystkich nowotworów

u mężczyzn. W populacji kobiet natomiast wiodącymi umiejscowieniami nowotworów są

pierś (22,2%), płuco (8,7%), trzon macicy (7,1%) oraz jelito grube (9,0%). Jednocześnie

największy odsetek zgonów nowotworowych stanowiły u mężczyzn zgony z powodu

nowotworów złośliwych płuca (30,7%), jelita grubego (10,9%) i gruczołu krokowego (8,0%),

natomiast u kobiet największy odsetek stanowiły zgony z powodu nowotworu złośliwego

płuca (15,3%), piersi (13,3%), a w dalszej kolejności jelita grubego (11,4%).

Przyrost liczby zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe w kraju wynika głównie ze

zmian w strukturze wieku, a przede wszystkim zwiększenia liczby ludności powyżej 65. roku

życia, ze zwiększenia ekspozycji na czynniki rakotwórcze i rozpowszechnienia zachowań

sprzyjających rozwojowi raka, z utrzymującego się wysokiego poziomu nikotynizmu.

Do przyczyn wzrostu śmiertelności można także zaliczyć nieodpowiedni sposób odżywiania,

niską aktywność fizyczną, brak świadomości zagrożenia chorobami nowotworowymi,

a w konsekwencji niechęć społeczeństwa do wykonywania badań przesiewowych oraz do

wczesnego zgłaszania się do lekarza w przypadku zauważenia ewentualnych zmian

chorobowych.

Nie ulega wątpliwości, że nowotwory złośliwe są poważnym zagrożeniem dla polskiego

społeczeństwa, stwarzają problemy zarówno na poziomie jednostki, jak i państwa

i w przyszłości będą narastać. Prognozy Krajowego Rejestru Nowotworów na najbliższe lata

pokazują, że liczby zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe w Polsce będą wzrastać,

stając się zarówno u kobiet, jak i mężczyzn pierwszą przyczyną zgonów przed 65. rokiem

życia, wyprzedzając nawet zgony z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego.

Chorobowość 5-letnia jest miarą, która określa liczbę żyjących chorych z rozpoznaniem

nowotworu zdiagnozowanym w ciągu poprzedzających 5 lat. W 2006 roku chorobowość

5-letnią w Polsce oszacowano na 323 tys., w 2012 roku wynosiła ona już 364 tys. Wzrosła

również chorobowość wyrażona jako współczynnik na 100 tys. populacji z 847/100 000 do

945/100 000. Według oszacowań chorobowości przeprowadzonych dla 2012 roku przez

European Cancer Observatory w Polsce wskaźnik ten jest niższy niż w większości krajów

europejskich. Wskaźnik ten jest pochodną struktury nowotworów złośliwych w danym kraju,

częstości zachorowań, wczesnej diagnozy i skuteczności leczenia.

Chorobowość 5-letnia, źródło: European Cancer Observatory 2012,

http://eco.iarc.fr/EUCAN/Cancer.aspx?Cancer=0

–9–

Wskaźniki epidemiologiczne (dotyczące zachorowalności i umieralności na choroby

nowotworowe w Polsce) wskazują na konieczność podejmowania i nieustannego

kontynuowania szeroko zakrojonych działań mających na celu walkę ze zjawiskiem wzrostu

liczby zachorowań.

Minister właściwy do spraw zdrowia realizował program wieloletni na lata 2006–2015 na

podstawie ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy

program zwalczania chorób nowotworowych” (Dz. U. poz. 1200 oraz z 2008 r. poz. 325).

Program jest kontynuacją działań rozpoczętych w ww. programie wieloletnim.

Celem

dla

wszystkich

państw

członkowskich

Unii

Europejskiej

jest

stworzenie

zintegrowanych planów walki z rakiem. Należy zaznaczyć, iż wdrożenie takich planów

powinno w istotny sposób przyczynić się do zmniejszenia obciążenia chorobami

nowotworowymi w Unii Europejskiej.

Należy zauważyć, iż jednej trzeciej zachorowań na nowotwory można zapobiec poprzez

zmodyfikowanie lub unikanie kluczowych czynników ryzyka, takich jak palenie tytoniu,

nadwaga, niskie spożycie warzyw i owoców, brak aktywności fizycznej oraz spożywanie

alkoholu. Nowotwory powodowane są przez wiele czynników i dlatego profilaktyka

nowotworów powinna uwzględniać w różnym stopniu styl życia, czynniki zawodowe,

środowiskowe. Promocja zdrowia uwzględniająca najważniejsze uwarunkowania zdrowotne

powinna być priorytetem każdego planu nowotworowego, obejmując strategie dotyczące

odżywiania, kwestie zdrowotne dotyczące nadwagi i otyłości, a także zmniejszanie

szkodliwych skutków działania alkoholu oraz kontrolę palenia tytoniu, biorąc pod uwagę

potrzebę dostosowania promocji zdrowia do poszczególnych populacji i grup docelowych.

Ponadto zapadalność na nowotwory można obniżyć i kontrolować poprzez wdrożenie

opartych na dowodach strategii wczesnego wykrywania choroby i opieki nad pacjentami

chorymi na raka. Pomimo znacznych wysiłków, zasięg badań przesiewowych w Unii

Europejskiej wynosi mniej niż połowę minimalnej liczby badań rocznie, które należałoby

przeprowadzić, gdyby badania przesiewowe wyszczególnione w zaleceniu Rady Unii

Europejskiej w sprawie badań przesiewowych w kierunku raka były dostępne dla wszystkich

obywateli w Unii Europejskiej w odpowiednim wieku (ok. 125 mln badań rocznie).

Warto również podkreślić, iż kompleksowe podejście do chorób nowotworowych

i multidyscyplinarne zespoły mogą zapewnić skuteczniejszą opiekę nad pacjentami chorymi

na raka. Zintegrowana opieka nad pacjentami onkologicznymi, uwzględniająca dobre

samopoczucie i wsparcie psychospołeczne, jest istotnym elementem, który należy rozwijać.

– 10 –

Oprócz opieki wyłącznie leczniczej, istnieje rosnąca potrzeba zwiększania jakości życia dla

coraz większej liczby przewlekle chorych pacjentów z chorobą nowotworową.

System informacji o nowotworach jest ważnym elementem gwarantującym kompleksowe

i ustandaryzowane informacje na temat nowotworów. Zbieranie danych i informacji daje

możliwość identyfikacji i promowania najlepszych praktyk opartych na dowodach

w profilaktyce i kontroli nowotworów.

W Republice Federalnej Niemiec w 2006 r. utworzono Centrum Onkologii (NCT) w ramach

Centrum Badań Nad Rakiem (DKZF) z siedzibą w Heidelbergu, które jest miejscem ścisłej

współpracy lekarzy, naukowców i pacjentów. NCT to nowoczesne centrum onkologii

(Comprehensive Cancer Center), inspirowane na amerykańskich modelach i dostosowane do

niemieckiego systemu opieki zdrowotnej. Roczny budżet DKFZ to ok. 200 mln euro rocznie.

W Republice Federalnej Niemiec wśród obowiązujących programów profilaktycznych są

realizowane m.in.: program zapobiegania nowotworom szyjki macicy, piersi, jelita grubego.

Istnieje również zintegrowany system informacyjny, obejmujący strony internetowe oraz

porady udzielane poprzez infolinie i korespondencję elektroniczną. Łącznie koszty

utrzymania systemu informacyjnego szacuje się na poziomie ok. 3,6 mln euro rocznie.

We Francji został przyjęty Trzeci Plan Zwalczania Chorób Nowotworowych na lata

2014‒2019, na który zostanie przeznaczone 1,5 mld euro, z czego prawie połowa zostanie

przekazana na sfinansowanie nowo podjętych działań, takich jak wspieranie badań

klinicznych, profilaktyka, m.in. walka z uzależnieniem tytoniowym oraz zwalczanie

nierówności społecznych wobec choroby.

W Polsce w wyniku dotychczasowej realizacji Narodowego programu zwalczania chorób

nowotworowych w zakresie programów profilaktycznych uzyskano zwiększającą się

zgłaszalność: na badania mammograficzne z 23,37% w 2006 r. zgłaszalność wzrosła do

48,05% w 2014 r., natomiast na badania cytologiczne z 12,7% w 2006 r. do 44,40% w 2014 r.

(biorąc

pod

uwagę

liczbę

faktycznie

zrealizowanych

badań

profilaktycznych,

mammograficznych i cytologicznych w ramach programów skriningowych i ambulatoryjnej

opieki specjalistycznej).

Poprawiła się dostępność do badań kolonoskopowych. Liczba realizatorów z 10 jednostek

w początkowych latach realizacji programu badań przesiewowych wzrosła do 106 w 2014 r.

Zapewniona została wysoka jakość badań kolonoskopowych realizowanych w ramach

programu.

Zarówno w analizie EUROCARE (Survival of Cancer Patients in Europe), jak również

– 11 –

w analizie przeprowadzonej przez Krajowy Rejestr Nowotworów odsetki 5-letnich przeżyć

w raku jelita grubego w naszym kraju wzrosły z około 26% (publikacje z 2003 r.) do około

43–46% (publikacje z lat 2007 i 2010). Na przestrzeni tych lat Polska odnotowała jeden

z najwyższych wzrostów tego wskaźnika w Europie.

W zakresie realizacji Programów poprawy jakości diagnostyki i leczenia nowotworów

u dzieci poprawiła się efektywność leczenia nowotworów, wzrosła liczba finansowanych

zakupów endoprotez dla dzieci z nowotworami kości. Realizacja zadania poprawiła w sposób

istotny jakość życia pacjentów. Liczba zakupionych endoprotez onkologicznych dla dzieci

i młodzieży do 18. roku życia, leczonych z powodu nowotworów złośliwych kości w latach

2006–2014, wyniosła 286.

Ponadto w ostatnich latach nastąpił istotny postęp w zakresie radioterapii

1)

zwiększyła się liczba chorych korzystających z tej metody leczenia: liczba chorych

napromienianych wzrosła z ok. 40 000 w 1999 r. do 83 000 w 2014 r.;

2)

skrócił się średni czas oczekiwania chorych na rozpoczęcie leczenia z 8–10 tygodni

w 1998 r. do 1–3 tygodni w 2014 r.;

3)

ułatwiony

został

dostęp

chorych

do

najnowocześniejszych,

unikalnych

wysokospecjalistycznych technik i metod leczenia;

4)

w znacznym stopniu wyrównane zostały różnice regionalne w dostępie do

nowoczesnej radioterapii;

Liczba ludności przypadająca na 1 akcelerator w poszczególnych województwach

– 12 –

Liczba aparatów do brachyterapii w poszczególnych województwach

5)

nastąpiła

poprawa

wyposażenia

ośrodków

onkologicznych

w

aparaturę

radioterapeutyczną w porównaniu do 2005 r. – liczba akceleratorów wzrosła z 70

w 2005 r. do 144 w 2014 r. (aktualnie liczba ludności przypadająca na 1 aparat

megawoltowy wynosi ok. 273 0191)).

W wyniku doposażenia klinik i oddziałów torakochirurgii systematycznie wzrosła liczba

chorych operowanych we wczesnych stadiach raka płuca i obecnie odsetek chorych

operowanych w I i II stadium zaawansowania choroby wynosi 80%. W ciągu 5 lat nastąpił

wzrost liczby chorych operowanych w I stadium zaawansowania choroby o 31%, a stadium II

o 40%, co świadczy o znacznej poprawie diagnostyki przedoperacyjnej.

Dotychczasowa realizacja Programu pozwoliła na dokonanie analizy mocnych i słabych stron

oraz szans i zagrożeń realizacji Programu w latach 2016‒2024.

________________________

1)

Wg stanu ludności w oparciu o dane GUS na dzień 31.12.2013 r.

– 13

–

Monitor Polski

Poz. 6

Obszar analizy

Mocne strony

Słabe strony

Uwarunkowania

– przeciętnie młodsza

– starzenie się społeczeństwa i wzrost

demograficzne

ludność Polski od ludności

współczynnika obciążenia

większości krajów Unii

demograficznego

Europejskiej

– niski wskaźnik urodzeń

– ustabilizowana liczba

ludności Polski

Uwarunkowania

– spadek współczynnika

epidemiologiczne umieralności z powodu

– wyższa od przeciętnej dla krajów UE

umieralność mężczyzn ogółem oraz

nowotworów złośliwych

w wieku 25–64 lata z przyczyn

ogółem

zewnętrznych oraz chorób

nowotworowych

– wyższa od przeciętnej UE umieralność

kobiet w wieku 25–64 lata z powodu

nowotworów

Profilaktyka

– systematyczny wzrost

– niska świadomość zdrowotna

i promocja

zgłaszalności na badania

społeczeństwa

zdrowia

populacyjne w kierunku

– niższa niż w innych krajach UE

wykrywania nowotworów

zgłaszalność do udziału w programach

złośliwych

profilaktycznych

– niska wykrywalność chorób we

wczesnych stadiach rozwojowych

Organizacja

– istnienie systemu

i finansowanie

powszechnego ubezpieczenia opieki zdrowotnej w systemie ochrony

świadczeń

zdrowotnego

zdrowia

zdrowotnych

– bezpłatny dostęp do

– zbyt niska efektywność

świadczeń gwarantowanych

funkcjonowania systemu ochrony

– niewystarczająca rola podstawowej

zdrowia

– fragmentacja systemu ochrony zdrowia

– 14 –

(brak integracji lecznictwa szpitalnego

z AOS, POZ i programami

profilaktycznymi)

– długi okres oczekiwania na uzyskanie

specjalistycznych świadczeń

zdrowotnych finansowanych ze środków

publicznych

– niedostateczny związek liczby

i struktury kontraktowanych świadczeń

z potrzebami zdrowotnymi populacji,

a także potrzebami infrastrukturalnymi

– niewystarczająca efektywność

organizacyjno-zarządcza i finansowa

samodzielnych publicznych zakładów

opieki zdrowotnej (SPZOZ)

Zasoby kadrowe

– duże zainteresowanie kadr

i infrastrukturalne medycznych udziałem

– niewystarczająco rozwinięte

kształcenie przed- i podyplomowe kadry

w programach szkoleniowych medycznej, w tym w szczególności

– poprawiający się stan

kształcenie specjalizacyjne, oraz

infrastruktury ochrony

zauważalna konieczność poprawy

zdrowia

kompetencji lekarzy, w tym lekarzy

POZ, w kontekście wyzwań

epidemiologicznych i demograficznych

– brak odpowiedniego zaplecza

organizacyjno-infrastrukturalnego dla

działań profilaktycznych,

diagnostycznych i medycyny naprawczej

– niewystarczająca liczba oraz

nierównomierne rozmieszczenie

wysokospecjalistycznej aparatury

medycznej

– 15

––

– 16

Monitor Polski

Poz. 6

Obszar analizy

Szanse

Zagrożenia

Uwarunkowania

– rozwój nowych lub

– wzrastająca zachorowalność na

epidemiologiczne skuteczniejszych metod

choroby nowotworowe

diagnozy, wykrywania

i profilaktyki chorób

– rozwój nowych lub

skuteczniejszych metod

leczenia chorób

Profilaktyka

– rosnąca świadomość

– niska zgłaszalność na badania

i promocja

zdrowotna społeczeństwa

profilaktyczne

zdrowia

‒ udział w badaniach

– nie dość szybka dynamika spadku

profilaktycznych całej

zagrożenia najistotniejszymi czynnikami

populacji objętej skriningiem ryzyka chorób nowotworowych

– wzrastający udział kobiet

wykonujących badania

profilaktyczne

– zmniejszający się odsetek

osób palących tytoń,

pozytywne zmiany w

sposobie odżywiania

– wprowadzenie zmian

w zakresie programów

polityki zdrowotnej m.in.

poprzez zobowiązanie

samorządu terytorialnego do

realizacji programów

w sposób spójny

merytorycznie i

organizacyjnie z programami

realizowanymi przez MZ

i NFZ

– 16 –

Organizacja

– poprawa jakości świadczeń – niska jakość świadczeń w zakresie

i finansowanie

udzielanych w ramach

onkologii ze względu na zadłużenie

świadczeń

programów skriningowych

podmiotów leczniczych (brak

zdrowotnych

– wzrost świadczeń

możliwości rozwoju infrastrukturalnego

o charakterze

w ramach środków własnych)

profilaktycznym

– większa czujność

onkologiczna lekarzy POZ

– szybka diagnostyka

onkologiczna

Zasoby kadrowe

– stała poprawa jakości

– niewystarczający poziom

i infrastrukturalne kształcenia kadr medycznych zainteresowania podmiotów szkolących

– zwiększenie dostępności do realizacją szkoleń z zakresu onkologii

diagnostyki i leczenia chorób – inwestycje medyczne niedostosowane

– poprawa infrastruktury

do potrzeb zdrowotnych

i unowocześnienie

– niepełne wykorzystanie sprzętu

podmiotów leczniczych

i aparatury medycznej z powodu

ograniczeń w kontraktowaniu świadczeń

zdrowotnych

– postęp technologiczny implikujący

potrzebę wymiany sprzętu i aparatury

medycznej

IV. Cel główny Programu

Głównym celem Programu jest dążenie do przybliżenia się do wskaźników europejskich

w zakresie 5-letnich przeżyć chorych na nowotwory mające największy udział w strukturze

zgonów na nowotwory w Polsce.

V. Priorytety Programu

Cel główny Programu będzie realizowany przez poniżej opisane priorytety Programu.

– 17 –

V.1 Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów

W ramach tego priorytetu zakłada się, że cele Programu w tym obszarze będą osiągane dzięki

realizacji szeregu działań nakierowanych w szczególności na rozwój profilaktyki wczesnej

nowotworów złośliwych, polegających na utrwalaniu prawidłowych wzorców zdrowego stylu

życia oraz na profilaktyce pierwotnej (I fazy), polegającej na zapobieganiu chorobom przez

kontrolowanie czynników ryzyka, ze szczególnym nastawieniem na raka szyjki macicy, raka

piersi, raka jelita grubego, raka płuc. Celem zwiększenia świadomości społeczeństwa i jego

edukacji będą realizowane działania zarówno na poziomie centralnym, jak i lokalnym

polegające w głównej mierze na działaniach informacyjnych, promocyjnych, edukacyjnych

przeciwdziałających zachorowaniom na nowotwory, w tym

1)

działania promujące aktywny tryb życia;

2)

działania promujące zdrowe odżywianie;

3)

działania na rzecz ograniczenia palenia tytoniu;

4)

działania na rzecz ograniczenia spożywania alkoholu;

5)

działania na rzecz profilaktyki nowotworów złośliwych skóry, w szczególności

czerniaka złośliwego;

6)

działania na rzecz zwiększenia zgłaszalności na badania przesiewowe;

7)

działania promujące karmienie piersią.

W działaniach tych szczególną wagę przykładać się będzie do wczesnego wykrywania

nowotworów piersi, płuca, jelita grubego i szyjki macicy.

Realizacja priorytetu jest koordynowana przez komórkę obsługującą ministra właściwego do

spraw zdrowia zajmującą się promocją oraz działaniami medialnymi.

V.1.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu

1.

Poprawa

stanu

wiedzy

społeczeństwa

na

temat

postaw

prozdrowotnych

przeciwdziałających i zapobiegających zachorowaniom na nowotwory, w szczególności stanu

wiedzy dzieci i młodzieży do lat 25.

2. Zwiększenie zgłaszalności na badania profilaktyczne, ze szczególnym uwzględnieniem

1) zgłaszalności na badania w kierunku raka szyjki macicy kobiet w wieku 25–59;

2) zgłaszalności na badania w kierunku raka piersi kobiet w wieku 50–69;

– 18 –

3) zgłaszalności na badania w kierunku raka jelita grubego w zależności od stosowanego

systemu przeprowadzania badań.

V.1.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu

V.1.2.1 Działania informacyjne,

edukacyjne i promocyjne na temat postaw

prozdrowotnych

Kierunek interwencji będzie nastawiony w szczególności na działania na rzecz poprawy stanu

wiedzy

społeczeństwa

na

temat

postaw

prozdrowotnych

przeciwdziałających

i zapobiegających zachorowaniom na nowotwory, w szczególności stanu wiedzy dzieci

i młodzieży do lat 25.

Kierunki interwencji w ramach priorytetu będą poświęcone szeroko rozumianej edukacji na

temat czynników ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe oraz czynników obniżających

ryzyko zachorowania, uwzględniającej m.in. zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki

z Rakiem, mającej na celu

1)

działania na rzecz ograniczenia palenia tytoniu i zwrócenie uwagi na problem

nowotworów uwarunkowanych paleniem tytoniu;

2)

promocję i realizację działań dla zmniejszenia zagrożenia nowotworami

wynikającymi z konsumpcji alkoholu;

3)

zwrócenie

uwagi

na

prawidłowy sposób

żywienia,

aktywność

fizyczną

i konieczność utrzymania prawidłowej masy ciała jako podstawowych czynników

obniżających ryzyko zachorowania;

4)

działania ograniczające ekspozycję na czynniki rakotwórcze w środowisku

naturalnym, miejscu zamieszkania i pracy oraz zwrócenie uwagi na dbałość

o środowisko naturalne i przeciwdziałanie zanieczyszczeniom;

5)

działania edukacyjne dotyczące czynników ryzyka i wczesnych objawów

nowotworów złośliwych skóry, w szczególności czerniaka złośliwego;

6)

edukację dotyczącą zapobieganiu nowotworom o pochodzeniu infekcyjnym;

7)

promocję

karmienia

piersią,

m.in.

jako

zachorowania na raka piersi.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

czynnik

zmniejszający

ryzyko

– 19 –

Realizator kierunku interwencji: wskazana komórka obsługująca ministra właściwego do

spraw zdrowia zajmująca się promocją oraz działaniami medialnymi lub organizacja

pozarządowa, wyłoniona w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego

do spraw zdrowia lub podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

Wszystkie wyżej wymienione kierunki interwencji muszą zawierać elementy dotyczące

monitorowania, ewaluacji działań i skuteczności profilaktyki i prewencji pierwotnej

nowotworów.

V.1.2.2 Działania promocyjne, edukacyjne i informacyjne na rzecz zwiększenia

zgłaszalności społeczeństwa na badania profilaktyczne

Podejmowane będą w szczególności działania na rzecz zwiększenia zgłaszalności

społeczeństwa na badania profilaktyczne, ze szczególnym uwzględnieniem: zgłaszalności na

badania w kierunku raka szyjki macicy kobiet w wieku 25–59, zgłaszalności na badania

w kierunku raka piersi kobiet w wieku 50–69, zgłaszalności na badania w kierunku raka płuca

oraz zgłaszalności na badania w kierunku raka jelita grubego w zależności od stosowanego

systemu przeprowadzania badań, w tym

1)

działania

informacyjno-edukacyjne

(m.in.

realizacja

akcji

medialnych,

edukacyjnych promujących programy profilaktyczne, udział lekarzy podstawowej

opieki zdrowotnej, pielęgniarek i położnych w akcjach informacyjnych, produkcja

i dystrybucja materiałów informacyjnych o programach profilaktycznych);

2)

realizacja kampanii medialnych w regionalnych stacjach telewizyjnych (emisja

materiałów edukacyjno-reklamowych przez cały rok na terenie całego kraju);

3)

prowadzenie kampanii informacyjnej lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej

i promocja na poziomie lokalnym w zakresie realizacji badań przesiewowych.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizator kierunku interwencji: wskazana komórka obsługująca ministra właściwego do

spraw zdrowia zajmująca się promocją oraz działaniami medialnymi lub organizacja

pozarządowa, wyłoniona w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego

do spraw zdrowia.

Wszystkie wyżej wymienione kierunki interwencji muszą zawierać elementy dotyczące

monitorowania, ewaluacji działań i skuteczności promocji i profilaktyki nowotworów.

V.2 Profilaktyka wtórna, diagnostyka oraz wykrywanie nowotworów

W ramach tego priorytetu planuje się podejmowanie kierunków interwencji mających na celu

zwiększenie dostępności do metod wczesnego rozpoznawania nowotworów, w tym

prowadzenie profilaktyki wtórnej (II fazy) polegającej na zapobieganiu konsekwencjom

choroby poprzez jej wczesne wykrycie i leczenie (np. badanie przesiewowe) oraz wdrożeniu

procedur zapewnienia jakości diagnostyki nowotworów, w tym działania polegające na

uzupełnianiu oraz wymianie wyeksploatowanych wyrobów medycznych, o których mowa

w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 211),

służących do diagnostyki nowotworów. Powyższe pozwoli na wykrywanie większej liczby

nowotworów we wczesnych stadiach zaawansowania choroby oraz pozwoli na skuteczniejsze

leczenie pacjentów w Polsce i poprawę standardu życia chorych na nowotwory.

W ramach badań zorganizowanych będą prowadzone badania w kierunku wczesnego

wykrywania raka płuca, raka jelita grubego, raka piersi oraz raka szyjki macicy.

Ponadto planuje się realizację działań z zakresu diagnostyki molekularnej i genetycznej

opieki onkologicznej.

V.2.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu

1. Poprawa wskaźnika wykrywalności nowotworów mających największy udział w strukturze

zachorowań na nowotwory.

2. Poprawa wskaźnika przeżywalności chorych na nowotwory mające największy udział

w strukturze zgonów na nowotwory.

3. Poprawa dostępności i likwidacja różnic w dostępie do sprzętu/aparatury medycznej

służącej do diagnostyki i wykrywania nowotworów.

V.2.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu

V.2.2.1 Badania przesiewowe w kierunku wykrywania raka jelita grubego

Kierunek interwencji zakłada prowadzenie działań mających na celu stopniowe, do roku

2024, zwiększanie liczby badań kolonoskopowych w całej populacji docelowej. Działanie

będzie realizowane w dwóch systemach: z zaproszeniami i bez zaproszeń, przy czym przez

cały okres realizacji działania zostanie utrzymana możliwość skorzystania z systemu bez

zaproszeń, jednakże zakłada się, że w tym systemie będzie wykonywanych nie więcej niż

25% wszystkich badań. W ramach kierunku interwencji sfinansowana zostanie wysyłka

– 21 –

zaproszeń na badania kolonoskopowe, prowadzenie bazy danych o wykonanych badaniach

przesiewowych oraz kontrola jakości badań kolonoskopowych na podstawie m.in. odsetka

osiągalności kątnicy, odsetka istotnie bolesnych kolonoskopii.

Badaniami przesiewowymi w kierunku raka jelita grubego zostaną objęte

1)

w systemie bez zaproszeń – osoby bez objawów klinicznych sugerujących

istnienie raka jelita grubego

a) w wieku 50–65 lat, niezależnie od wywiadu rodzinnego,

b) w wieku 40–49 lat, które mają krewnego pierwszego stopnia, u którego

rozpoznano raka jelita grubego,

c) w wieku 25–49 lat, z rodzin, w których wystąpił dziedziczny rak jelita grubego

niezwiązany z polipowatością (HNPCC). W tej grupie osób konieczne jest

potwierdzenie rozpoznania przynależności do rodziny HNPCC z poradni

genetycznej

na

podstawie

spełnienia

tzw.

kryteriów

amsterdamskich

i ewentualnego badania genetycznego. Członkowie takiej rodziny powinny

mieć powtarzane kolonoskopie co 2–3 lata, chyba że badanie genetyczne

wskaże, że u danej osoby nie ma mutacji genetycznych i że dana osoba może

być zwolniona z wykonywania kontrolnych (nadzorczych) kolonoskopii;

2)

w systemie z zaproszeniami – osoby w wieku 55–64 lat, niezależnie od

występowania lub braku objawów klinicznych sugerujących raka jelita grubego.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: w zakresie realizacji badań przesiewowych – podmioty

wykonujące działalność leczniczą, wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez

ministra właściwego do spraw zdrowia, w zakresie prowadzenia bazy danych, wysyłki

zaproszeń i kontroli jakości – podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do

spraw zdrowia.

W związku z założeniem stosowania systemu umów wieloletnich, kontrole jakości,

stanowiące narzędzie nadzoru nad realizacją powierzonych umowami działań, będą

prowadzone przez osoby niezależne od świadczeniodawców realizujących badania, a wyniki

kontroli będą wykorzystywane do bieżącego zarządzania realizatorami działań, w tym do

rozwiązywania umów wieloletnich.

– 22 –

V.2.2.2 Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka

zachorowania na nowotwory złośliwe

Kierunek interwencji jest kontynuacją działań realizowanych w programie wieloletnim

w latach 2006–2015. W zakresie tych działań sfinansowane zostaną koszty

1)

identyfikacji na podstawie ankiet wśród osób zdrowych i/lub dokładnych

wywiadów

rodzinnych

wśród

chorych

osób,

u

których

występuje

prawdopodobieństwo zachorowania w ciągu życia, w szczególności na raka piersi

i/lub jajnika, jelita grubego, błony śluzowej trzonu macicy, siatkówczaka, chorobę

von Hippel-Lindau, zespół Peutz Jeghersa, zespół polipowatości recesywnej, zespół

polipowatości młodzieńczej;

2)

wprowadzenia do rejestru rodzin najwyższego i wysokiego ryzyka;

3)

badań nosicielstwa mutacji genu w szczególności BRCA1 i/lub BRCA2, genu

MLH1, MSH2 i MSH6, EPCAM i/lub APC, RB1, VHL, STK11, MUTYH,

SMAD4, BMPR1A i PTEN, które umożliwiają ustalenie lub wykluczenie

wysokiego indywidualnego ryzyka wśród zdrowych krewnych nosicieli mutacji;

4)

objęcia osób z grupy wysokiego ryzyka programem corocznych badań

ukierunkowanych na wczesne rozpoznanie nowotworów, w szczególności

nowotworu piersi, jajnika, jelita grubego, błony śluzowej trzonu macicy,

siatkówczaka i choroby von Hippel-Lindau, zespołu Peutz Jeghersa, zespołu

polipowatości recesywnej i zespołu polipowatości młodzieńczej.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą, wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

V.2.2.3 Badania w kierunku wykrywania raka płuca

Kierunek interwencji będzie nastawiony na kontynuację działań rozpoczętych w poprzedniej

edycji programu, nakierowanych na regiony kraju, w których występuje najniższa

wykrywalność tego nowotworu w stosunku do nowych zachorowań. Badania będą miały

charakter interwencyjny, realizowane będą w powiatach o najniższym wskaźniku

operacyjności w Polsce.

W ramach kierunku interwencji będą finansowane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia koszty wykonywania badań płuc przy użyciu tomografu komputerowego oraz

funkcjonowania bazy danych klinicznych i histopatologicznych, wprowadzanych przez

ośrodki pulmonologiczne i torakochirurgiczne.

Badania finansowane w ramach Programu będą kierowane do osób spełniających następujące

kryteria

1)

wiek od 50. do 70. roku życia;

2)

palenie przez minimum 20 paczkolat (lub wymiennie innych produktów

tytoniowych w tożsamej ilości);

3)

narażenie na ekspozycję czynników rakotwórczych (azbest, radon, uran, arszenik,

beryl, produkty przemiany węgla kamiennego);

4)

niezależnie od wieku, ze wskaźnikiem odsetkowym FEV1 < 70% wartości

należnych.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą, wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub

podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

V.2.2.4 Badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi

Kierunek interwencji będzie nastawiony w szczególności na

1)

badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania raka piersi u kobiet

w wieku 50‒69 lat wykonywane w interwale raz na 2 lata, finansowane na

dotychczasowych zasadach przez Narodowy Fundusz Zdrowia;

2)

kontrola jakości badań mammograficznych na poziomie podstawowym poprzez

ocenę zdjęć mammograficznych (audyt kliniczny) i ocenę fizycznych parametrów

urządzeń radiologicznych oraz poprawności realizacji testów kontroli jakości przez

świadczeniodawców.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: w zakresie realizacji badań przesiewowych –

świadczeniodawcy wybierani przez Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach procedury

konkursowej, w zakresie kontroli jakości – podmioty wskazane przez ministra właściwego do

spraw zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra

właściwego do spraw zdrowia.

– 24 –

Kontrole jakości, stanowiące narzędzie nadzoru nad realizacją powierzonych umowami

działań, będą prowadzone przez osoby niezależne od świadczeniodawców realizujących

badania, a wyniki kontroli będą wykorzystywane do bieżącego zarządzania realizatorami

działań, w tym do rozwiązywania umów wieloletnich.

V.2.2.5 Badania przesiewowe w kierunku profilaktyki i wczesnego wykrywania raka

szyjki macicy

Kierunek interwencji będzie nastawiony w szczególności na

1)

badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy

u kobiet w wieku 25–59 lat wykonywane w interwale raz na 3 lata, finansowane na

dotychczasowych zasadach przez Narodowy Fundusz Zdrowia;

2)

kontrola

jakości

badań

cytologicznych

wszystkich

świadczeniodawców

realizujących etap diagnostyczny (kontrola oceny materiału cytologicznego) oraz

co najmniej 10% świadczeniodawców etapu podstawowego.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: w zakresie realizacji badań przesiewowych –

świadczeniodawcy wybierani przez Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach procedury

konkursowej, w zakresie kontroli jakości – podmioty wskazane przez ministra właściwego do

spraw zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra

właściwego do spraw zdrowia.

Kontrole jakości, stanowiące narzędzie nadzoru nad realizacją powierzonych umowami

działań, będą prowadzone przez osoby niezależne od świadczeniodawców realizujących

badania, a wyniki kontroli będą wykorzystywane do bieżącego zarządzania realizatorami

działań, w tym do rozwiązywania umów wieloletnich.

V.2.2.6 Uzupełnianie oraz wymiana wyeksploatowanych wyrobów medycznych,

służących do diagnostyki nowotworów

Kierunek interwencji będzie nastawiony na uzupełnianie oraz wymianę wyeksploatowanych

wyrobów medycznych, o których mowa w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach

medycznych, służących do diagnostyki nowotworów.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą, wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

– 25

– 26– –

Poz. 6

V.3 Wsparcie procesu leczenia nowotworów

W ramach tego priorytetu planuje się podejmowanie kierunków interwencji mających na celu

zwiększenie dostępności do metod leczenia nowotworów oraz mających na celu dążenie do

opracowania i wdrożenia procedur zapewnienia jakości w terapii nowotworów, w tym

działania polegające na uzupełnianiu oraz wymianie wyeksploatowanych wyrobów

medycznych, o których mowa w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych,

służących do leczenia nowotworów oraz opracowanie i wdrażanie wystandaryzowanych

procedur

postępowania

pozwalających

na

osiąganie

skuteczności

diagnostyczno-

-terapeutycznej w określonych typach i stopniach zaawansowania nowotworów.

Kolejną grupą kierunków interwencji realizowanych w tym priorytecie będą działania

nakierowane na profilaktykę III fazy, czyli zahamowanie postępu choroby oraz ograniczanie

powikłań.

W

szczególności

będą

podejmowane

działania

dotyczące

rozwoju

i upowszechniania współczesnych metod rehabilitacji chorych, ograniczania odległych

następstw leczenia oraz opieki paliatywnej w onkologii, w tym obejmujące aspekty

psychoonkologii.

W

ramach

tych

działań

przewiduje

się

kontynuację

działań

zapoczątkowanych w ramach realizacji programu wieloletniego na lata 2006–2015

„Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych”, np. zakup endoprotez na

potrzeby leczenia dzieci z nowotworami kości.

V.3.1 Cele szczegółowe w ramach priorytetu

1. Poprawa wskaźnika przeżywalności osób chorych na nowotwory, ze szczególnym

uwzględnieniem osób chorych na nowotwory mające największy udział w strukturze zgonów

na nowotwory w Polsce.

2. Poprawa dostępności do sprzętu/aparatury medycznej służącej do leczenia nowotworów.

V.3.2 Kierunki interwencji w ramach priorytetu

V.3.2.1 Uzupełnianie oraz wymiana wyeksploatowanych wyrobów medycznych,

służących do leczenia nowotworów

Kierunek interwencji będzie nastawiony na uzupełnianie oraz wymianę wyeksploatowanych

wyrobów medycznych, o których mowa w ustawie z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach

medycznych, służących do leczenia nowotworów, w tym m.in. sprzętu do radioterapii.

– 26 –

Biorąc pod uwagę wzrost liczby chorych wymagających radioterapii, konieczne jest

uzupełnienie i wymiana aparatury do radioterapii. Kontynuowanie zakupów sprzętu do

radioterapii przyczyni się do wzrostu szans na wyleczenie chorych, przy jednoczesnym

zwiększeniu bezpieczeństwa i komfortu leczenia, a także umożliwi wdrażanie nowych

technologii na światowym poziomie.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą, wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

V.3.2.2 Zakup endoprotez na potrzeby leczenia dzieci z nowotworami kości

Kierunek interwencji będzie nastawiony na zakup endoprotez na potrzeby leczenia dzieci

z nowotworami

kości,

co

pozwoli

na

ograniczenie

niepełnosprawności

u

dzieci

z nowotworami układu kostno-mięśniowego, zapewnienie dostępu do postępowania

chirurgicznego mniej okaleczającego z wykorzystaniem endoprotez onkologicznych.

Najkorzystniejszą formą rekonstrukcji u pacjentów po rozległych wycięciach nowotworu

złośliwego kości (wymagających dalszego stosowania chemioterapii wielolekowej) jest

użycie endoprotez tzw. onkologicznych. Postępowanie takie umożliwia radykalne wycięcie

nowotworu (potwierdzone badaniem histopatologicznym śródoperacyjnym), jednoczasowe

uzupełnienie dużego ubytku kości umożliwiające szybkie uruchomienie pacjenta oraz dalsze

kontynuowanie leczenia (chemioterapii).

Uwzględniając lokalizację zmian nowotworowych, zaplanowaną rozległość resekcji kości

oraz wiek pacjentów, obecnie są implantowane następujące typy endoprotez

1)

endoprotezy bezcementowe, modularne – dla pacjentów powyżej 10. roku życia;

2)

endoprotezy

tzw.

rosnące,

umożliwiające

wydłużanie

kończyny

wraz

z postępującym wzrostem pacjenta ‒ u pacjentów poniżej 10. roku życia;

3)

endoprotezy rosnące elektromagnetyczne, umożliwiające bezinwazyjne wydłużenie

kończyny wraz z postępującym wzrostem pacjenta.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub

podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw zdrowia.

– 27 –

V.3.2.3 Zintegrowana opieka nad pacjentami onkologicznymi i ich bliskimi

Kierunek interwencji przewiduje m.in. prowadzenie działań na rzecz poprawy stanu zdrowia

oraz jakości życia pacjentów onkologicznych, poprawy wyników leczenia dzieci i młodzieży

z wykrytymi nowotworami, kontroli jakości opieki onkologicznej.

Systemowe podejście do chorób nowotworowych może zapewnić skuteczniejszą opiekę nad

pacjentami chorymi na raka. Zintegrowana opieka nad pacjentami onkologicznymi i ich

bliskimi, uwzględniająca dobre samopoczucie i wsparcie psychospołeczne, jest istotnym

elementem, który należy rozwijać. Oprócz opieki wyłącznie leczniczej, istnieje rosnąca

potrzeba zwiększania jakości życia dla coraz większej liczby przewlekle chorych pacjentów

z chorobą nowotworową.

Zarówno prowadzenie baz danych, jak i weryfikacja, interpretacja i analiza wyników badań

są istotnymi elementami gwarantującym kompleksowe i usystematyzowane informacje na

temat leczenia nowotworów u dzieci i młodzieży. Zbieranie danych i informacji daje

możliwość identyfikacji i promowania najlepszych praktyk opartych na dowodach

w profilaktyce i kontroli nowotworów.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wykonujące działalność leczniczą wyłonione

w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub

organizacje pozarządowe, wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra

właściwego do spraw zdrowia.

V.4 Edukacja onkologiczna

Priorytet złożony będzie z działań mających na celu rozwój i upowszechnianie nauczania

onkologii w kształceniu przeddyplomowym i podyplomowym lekarzy, lekarzy dentystów,

pielęgniarek, położnych, psychologów oraz przedstawicieli innych zawodów medycznych.

Kompetencje i wiedza kadry medycznej są nieodzownym elementem pozwalającym na

wczesne rozpoznawanie chorób nowotworowych, a co za tym idzie wczesne podjęcie

leczenia osób chorych, zatem niezmiernie ważne jest zapewnienie stałego podnoszenia

kwalifikacji w obszarze onkologii, w tym szczególny nacisk będzie kładziony na każdy etap

nauczania,

przez

stworzenie

programów

szkoleniowych

na

różnych

poziomach

szczegółowości, zapewnienie dostępu do pomocy dydaktycznych czy zapewnienie szkoleń

specjalistycznych wykorzystywanych w realizacji badań przesiewowych.

V.4.1 Cel szczegółowy w ramach priorytetu

Poprawa stanu wiedzy i umiejętności personelu medycznego i przedstawicieli innych

zawodów medycznych w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia, z zakresu

diagnostyki onkologicznej, ze szczególnym uwzględnieniem programów przesiewowych

i postępowania terapeutycznego.

V.4.2 Kierunek interwencji w ramach priorytetu

V.4.2.1 Szkolenia specjalistyczne dla personelu obsługującego badania przesiewowe,

o których mowa w rozdziale V.2

Kierunek interwencji będzie nastawiony na prowadzenie szkoleń dla m.in. cytodiagnostów,

techników elektroradiologii, pielęgniarek, położnych, położnych podstawowej opieki

zdrowotnej, ginekologów, kolonoskopistów, użytkowników bazy danych w ramach realizacji

badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do

spraw zdrowia.

V.4.2.2 Szkolenia z zakresu onkologii dla lekarzy

W ramach kierunku interwencji będą prowadzone szkolenia mające na celu poprawę poziomu

wiedzy lekarzy niebędących specjalistami onkologami z zakresu diagnostyki onkologicznej,

zasad kierowania na leczenie i opieki nad chorymi po leczeniu onkologicznym. Ponadto

szkolenia będą obejmować również zagadnienia z zakresu edukacji ukierunkowanej na

wiedzę o nowotworach charakteryzujących

się tendencją wzrostową w zakresie

zachorowalności i umieralności, biorąc pod uwagę ocenę epidemiologiczną i czynniki

predykcyjne.

Właściwa edukacja lekarzy z zakresu onkologii zasadniczo wpłynie na wzrost poziomu

i szybkości wykrywania chorób nowotworowych w Polsce. Ponadto współpraca lekarzy

z lekarzami specjalistami z zakresu onkologii oraz właściwa diagnostyka onkologiczna

pacjentów wpłynie na skrócenie okresu postawienia diagnozy i rozpoczęcia leczenia.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

– 29 –

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do

spraw zdrowia.

V.4.2.3 Pozostała działalność edukacyjna

W

ramach

kierunku

interwencji

będą

realizowane

szkolenia

z

zakresu

przed-

i podyplomowego kształcenia lekarzy i przedstawicieli innych zawodów medycznych

mających zastosowanie w ochronie zdrowia, szkolenia z zakresu psychoonkologii oraz

wsparcia polskich uczelni medycznych w zakresie podniesienia poziomu nauczania

przeddyplomowego.

W ramach kierunku interwencji przewiduje się m.in. kontynuowanie zadania realizowanego

w poprzednich latach w ramach programu wieloletniego na lata 2006‒2015 pod nazwą

„Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” w zakresie psychoonkologii,

poprzez przeprowadzenie szkolenia m.in. lekarzy, pielęgniarek, położnych, psychologów

i fizjoterapeutów w zakresie komunikacji z pacjentem, redukcji napięć i przeciwdziałania

wypaleniu zawodowemu.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia lub wyłonione w drodze konkursu przeprowadzonego przez ministra właściwego do

spraw zdrowia.

Wszystkie wyżej wymienione działania muszą zawierać elementy dotyczące monitorowania,

ewaluacji działań i ich skuteczności.

V.5 Wspomaganie systemu rejestracji nowotworów

W ramach tego priorytetu planuje się podjęcie działań mających na celu poprawę działania

systemu zbierania i gromadzenia danych o nowotworach, w tym działania ukierunkowane na

zapewnienie sprawnej wymiany danych, ich weryfikacji i zapewnienie dostępu, w tym

publicznego, do danych umożliwiających wczesne podejmowanie decyzji o znaczeniu

kierunkowym dla pozostałych powyżej opisanych zadań.

V.5.1 Cel szczegółowy w ramach priorytetu

Poprawa

funkcjonowania

obecnego

systemu

gromadzenia

nowotworowych w Polsce i jakości publikowanych danych.

danych

o

chorobach

– 30

– 31– –

Poz. 6

V.5.2 Kierunek interwencji w ramach priorytetu

V.5.2.1 Wspomaganie systemu rejestracji nowotworów

Rejestracja danych odbywa się na podstawie zgłoszeń o nowotworach złośliwych,

dokonywanych przez podmioty lecznicze. Prowadzenie rejestracji nowotworów złośliwych

odbywa się zgodnie z ustawą z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie

zdrowia (Dz. U. z 2017 r. poz. 1845).

Kierunek interwencji będzie nastawiony na podejmowanie m.in. następujących działań

1)

weryfikacja danych: wprowadzanie i weryfikacja nowych przypadków zachorowań

na nowotwory złośliwe (weryfikacja postaci histologicznej; weryfikacja stopnia

zaawansowania; uzupełnienie vital status przypadków zachorowania; uzupełnienie

populacji wg płci, wieku i jednostek administracyjnych), utrzymanie jakości

i kompletności danych;

2)

szkolenia: kursy szkoleniowe dla pracowników rejestrów, kursy szkoleniowe dla

lekarzy współpracujących z rejestrami, szkolenie dla patologów w zakresie

korzystania z modułu „Rejestr histopatologiczny”, promocja rejestru nowotworów;

3)

opracowanie

danych

opracowanie

raportów

dotyczących

epidemiologii

nowotworów, w tym rocznego biuletynu zachorowań i zgonów, utrzymanie

i rozbudowa internetowej bazy danych będącej elektronicznym źródłem danych;

4)

obsługa techniczna programu, zakup sprzętu komputerowego i oprogramowania.

Okres realizacji kierunku interwencji: lata 2016–2024.

Realizatorzy kierunku interwencji: podmioty wskazane przez ministra właściwego do spraw

zdrowia.

VI. Sposób realizacji Programu

Wykonawcą Programu jest minister właściwy do spraw zdrowia, który

1)

opracowuje corocznie zestawienie działań wykonywanych w ramach zadań

Programu zawierające wysokość środków na każde działanie;

2)

dokonuje wyboru realizatorów zadań lub działań Programu, jeżeli wymagane;

3)

opracowuje roczne sprawozdania z realizacji Programu;

4)

– 31 –

zapewnia obsługę administracyjną realizacji Programu.

Minister właściwy do spraw zdrowia może powierzyć realizację poszczególnych zadań lub

działań z zakresu Programu

1)

wskazanej przez siebie komórce organizacyjnej urzędu obsługującego ministra

właściwego do spraw zdrowia;

2)

jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw zdrowia lub przez niego

nadzorowanej, na podstawie upoważnienia, w którym określa się rodzaj zadania lub

działania powierzonego jednostce do realizacji oraz okres realizacji zadania lub

działania;

3)

realizatorowi niebędącemu jednostką, o której mowa w pkt 1 i 2, który został

wskazany w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 20 ust. 1

ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia;

4)

realizatorowi niebędącemu jednostką, o której mowa w pkt 1 i 2, wybranemu

w trybie konkursu ofert, o którym mowa w art. 48b ustawy z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1938, z późn. zm.).

Minister właściwy do spraw zdrowia może wprowadzić zmiany w poszczególnych

priorytetach, poprzez wprowadzanie nowych kierunków interwencji oraz uwzględnianie

nowych działań w ramach realizowanych kierunków interwencji, w ramach środków

przewidzianych na realizację Programu, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady do spraw

Onkologii, stanowiącej organ opiniodawczo-doradczy ministra właściwego do spraw zdrowia

w sprawach Programu.

W zależności od specyfiki kierunku interwencji zakłada się stworzenie systemu umów

wieloletnich, które będą miały na celu zapewnienie kontynuacji realizacji działań

o charakterze udzielania świadczeń zdrowotnych (np. badania przesiewowe, badania

genetyczne).

W przypadku gdy do realizacji priorytetów lub kierunków interwencji powierzonych

jednostkom, o których mowa w pkt 1, jest wymagany wybór podwykonawcy, wyłonienie

podwykonawcy odbywa się na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo

zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579, z późn. zm.).

Do konkursu ofert na realizację zadań Programu, a także do zawierania umów na realizację

– 32 –

działań stosuje się zasady dotyczące konkursów ofert i zawierania umów dla programów

polityki zdrowotnej ministra właściwego do spraw zdrowia.

VII. Plan finansowy Programu

Program jest finansowany ze środków budżetu państwa. Planowane nakłady z budżetu

państwa na realizację działań przewidzianych w ramach Programu nie mogą być

w poszczególnych latach wyższe niż 250 000 tys. zł.

Planowane wydatki w poszczególnych latach realizacji Programu

Rok

Razem (w zł)

Wydatki bieżące (w zł)

Wydatki majątkowe (w zł)

2016

250 000 tys.

72 000 tys.2)

178 000 tys.3)

2017

250 000 tys.

109 500 tys.4)

140 500 tys.5)

2018

250 000 tys.

130 000 tys.

120 000 tys.

2019

250 000 tys.

140 000 tys.

110 000 tys.

2020

250 000 tys.

150 000 tys.

100 000 tys.

2021

250 000 tys.

150 000 tys.

100 000 tys.

2022

250 000 tys.

150 000 tys.

100 000 tys.

2023

250 000 tys.

150 000 tys.

100 000 tys.

2024

250 000 tys.

150 000 tys.

100 000 tys.

Minister właściwy do spraw zdrowia wskaże w rocznych zestawieniach działań,

przyjmowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia po przyjęciu przez Rząd

ustawy budżetowej na dany rok budżetowy, podział środków finansowych pomiędzy

poszczególne priorytety i kierunki interwencji oraz sposób i zakres realizacji priorytetów.

2)

3)

4)

5)

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 uchwały nr 108/2016 Rady Ministrów z dnia 20 września 2016 r.

zmieniającej uchwałę Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia programu

wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych”

(M.P. poz. 966), która weszła w życie z dniem 20 września 2016 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 uchwały, o której mowa w odnośniku 2.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 uchwały nr 145 Rady Ministrów z dnia 19 września 2017 r.

zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą

„Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P. poz. 908), która weszła w życie z dniem

19 września 2017 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 uchwały, o której mowa w odnośniku 4.

Minister właściwy do spraw zdrowia, przy opracowaniu rocznego zestawienia działań

Programu, będzie miał na względzie potrzeby zdrowotne w poszczególnych regionach Polski,

biorąc pod uwagę m.in. mapy potrzeb zdrowotnych, o których mowa w art. 95a ust. 1 i 6

ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

środków publicznych tak, aby w miarę możliwości stopniowo zmniejszać nierówności

w dostępie do usług zdrowotnych w poszczególnych województwach.

W szczególności działania inwestycyjne w ramach Programu będą podejmowane w oparciu

o mapy potrzeb zdrowotnych, a w przypadku realizacji działań inwestycyjnych w 2016 r.,

także na podstawie projektów tych map opracowanych przez ministra właściwego do spraw

zdrowia.

Realizacja działań mających charakter zakupów inwestycyjnych będzie dokonywana w trybie

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych.

Minister właściwy do spraw zdrowia wskaże w rocznych zestawieniach działań sposób

dokonywania zakupów inwestycyjnych, tj. czy zakupy będą dokonywane indywidualnie

przez realizatorów, czy w drodze zakupów wspólnych organizowanych i prowadzonych przez

jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, właściwą ze względu na

prowadzenie postępowań o udzielenie zamówień publicznych.

VIII. Monitoring Programu i ocena stopnia osiągnięcia celów Programu

Realizacja priorytetów i kierunków interwencji, a poprzez to ocena stopnia osiągnięcia

podstawowych celów oraz celów szczegółowych podlega stałemu monitoringowi, na który

składają się

1)

coroczna ocena efektów realizacji działań Programu;

2)

coroczne sprawozdania z realizacji działań Programu, sporządzane przez

poszczególnych realizatorów wyłonionych w konkursach ofert;

3)

coroczne sprawozdania jednostek podległych lub nadzorowanych przez ministra

właściwego do spraw zdrowia, którym powierzono realizację zadań lub działań;

4)

coroczne sprawozdania ministra właściwego do spraw zdrowia dla Rady

Ministrów, przedstawiane w terminie do 30 czerwca każdego roku za poprzedni rok

budżetowy;

5)

okresowa, jednak nie rzadsza niż raz na 3 lata, ocena stopnia realizacji Programu,

dokonywana przez Krajową Radę do spraw Onkologii.

– 34 –

Podstawowym miernikiem Programu jest wskaźnik 5-letnich przeżyć chorych na nowotwory,

mające największy udział w strukturze zgonów na nowotwory – bazowa miara wynik badania

EUROCARE 5, docelowo dążenie do zwiększenia wskaźnika 5-letnich przeżyć chorych na

nowotwory w 2024 r. (ocena dokonywana co 2–3 lata)

Wskaźnik 5-letnich przeżyć chorych na nowotwory, mające największy udział w

strukturze zgonów na nowotwory

Rodzaj nowotworu

Wskaźnik bazowy – 2012

Wskaźnik docelowy – 2024

Rak płuca

14,4%

15–18%

Rak piersi

72%

80–85%

Rak jelita grubego

46%

55–60%

Rak prostaty

67%

80–85%

Rak szyjki macicy

54%

62%

Ponadto zaprojektowany system monitorowania realizacji zadań i działań Programu będzie

oparty przede wszystkim o porównanie uzyskiwanych efektów do bazowych mierników,

którymi dla tego Programu będą, w odniesieniu do podstawowych i szczegółowych celów

Programu

Miernik Programu

Wskaźnik bazowy

Wskaźnik docelowy – 2024

zgłaszalność na przesiewowe

44,40%

60%

48,05%

60%

badania cytologiczne

zgłaszalność na przesiewowe

badania mammograficzne

– 35 –

liczba osób przypadająca na

273 019 mieszkańców na

200 000 mieszkańców na

1 akcelerator w kraju

1 aparat

1 aparat

–

przeszkolenie 3000 osób

92%

średnio w Polsce 95%

i w poszczególnych

województwach

liczba przeszkolonych osób

w ramach Programu

kompletność rejestracji danych

o nowotworach złośliwych

§ 3. Wykonawcą Programu jest minister właściwy do spraw zdrowia.

§ 4. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa.

2. Planowane nakłady z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych w ramach Programu nie mogą być w poszczególnych latach wyższe niż 250 000 tys. zł.

3. Nakłady z budżetu państwa, o których mowa w ust. 2, są określane w ustawach budżetowych na poszczególne lata,

w ramach części 46 – Zdrowie.

§ 5. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia1).

1)

Uchwała została ogłoszona w dniu 1 grudnia 2015 r.

Dokument

podpisany przez

Krzysztof Madej

Data

2018.01.04

13:46:46 CET

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 4 stycznia 2018 r.

Poz. 6

OBWIESZCZENIE

PREZESA RADY MINISTRÓW

z dnia 11 grudnia 2017 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego

na lata 2016‒2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych”

1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst uchwały nr 208 Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016‒2024 pod

nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P. poz. 1165), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych

1)

uchwałą nr 108/2016 Rady Ministrów z dnia 20 września 2016 r. zmieniającą uchwałę Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program

Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P. poz. 966);

2)

uchwałą nr 145 Rady Ministrów z dnia 19 września 2017 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu

wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P.

poz. 908).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity uchwały nie obejmuje

1)

§ 2 uchwały nr 108/2016 Rady Ministrów z dnia 20 września 2016 r. zmieniającej uchwałę Rady Ministrów z dnia

3 listopada 2015 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P. poz. 966), który stanowi

„§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.”;

2)

§ 2 uchwały nr 145 Rady Ministrów z dnia 19 września 2017 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016–2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych” (M.P.

poz. 908), który stanowi

„§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.”.

Prezes Rady Ministrów: B. Szydło

Załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 11 grudnia 2017 r. (poz. 6)

UCHWAŁA NR 208

RADY MINISTRÓW

z dnia 3 listopada 2015 r.

w sprawie ustanowienia programu wieloletniego na lata 2016‒2024 pod nazwą „Narodowy Program Zwalczania

Chorób Nowotworowych”

Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077)

Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik

do uchwały nr 208

Rady Ministrów

z dnia 3 listopada 2015 r.

Poz. 6