Uchwała nr 6 Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie "Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2018-2020"

§ 1. Ustanawia się „Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława

Stasiaka na lata 2018–2020”, stanowiący załącznik do uchwały.

Załącznik nr 1. Wykaz podstawowych ustaw regulujących zasady realizacji Programu

1) ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości

i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487 oraz z 2017 r.

poz. 2245 i 2439);

2) ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2016 r. poz. 40 oraz

z 2017 r. poz. 1909);

3) ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r.

poz. 210);

4) ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875

i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130);

5) ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 i 2405 oraz

z 2018 r. poz. 106 i 138);

6) ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 706

oraz z 2017 r. poz. 60 i 2405);

7) ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U.

z 2017 r. poz. 888, z późn. zm.);

8) ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego

i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1817, z późn. zm.);

9) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r.

poz. 783, z późn. zm.);

10) ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U.

z 2015 r. poz. 1390);

11) ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1376 i 1475);

12) ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej

w województwie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2234);

13) ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r.

poz. 2077 oraz z 2018 r. poz. 62);

14) ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki

spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1460, 1475 i 2433);

15) decyzja Rady 2009/902/WSiSW z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiająca

Europejską Sieć Zapobiegania Przestępczości i uchylająca decyzję

2001/427/WSiSW;

16) Programowanie perspektywy finansowej 2014–2020 – umowa partnerstwa.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

Załącznik nr 2. Komplementarność z innymi programami

Program jest komplementarny z następującymi programami krajowymi

1) Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014–2020;

2) Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020;

3) Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014–2020;

4) Rządowy program wspomagania w latach 2015–2018 organów prowadzących

szkoły w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki

w szkołach – „Bezpieczna +”;

5) Polska Cyfrowa na lata 2014–2020;

6) Program Budowy Dróg Krajowych na lata 2014–2023;

7) Narodowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2013–2020.

Dokument

podpisany przez

Marek Głuch

Data: 2018.02.06

15:12:12 CET

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 6 lutego 2018 r.

Poz. 167

UCHWAŁA NR 6

RADY MINISTRÓW

z dnia 9 stycznia 2018 r.

w sprawie „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020”

Na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r.

poz. 1376 i 1475) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik

Poz. 167

do uchwały nr 6

Załącznik

do uchwały nr 6 Rady Ministrów

Rady

Ministrów

z dnia 9 stycznia 2018 r. (poz. 167)

z dnia 9 stycznia 2018 r.

(M.P. poz. …)

Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań

Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka

na lata 2018–2020

SPIS TREŚCI

1.

Wstęp

2.1. Diagnoza stanu i poczucia bezpieczeństwa

2.2. „Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem

bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020” jako kontynuacja

działań „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań

Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016 i 2017” oraz

rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań

„Razem bezpieczniej” na lata 2007–2015

3.

Korelacja „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań

Razem

bezpieczniej

im.

Władysława

Stasiaka

na

lata

2018–2020”

z dokumentami strategicznymi

4.

Cel główny i cele szczegółowe, wskaźniki oraz mierniki realizacji Programu

5.

Podmioty

odpowiedzialne

za

realizację

„Programu

ograniczania

przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława

Stasiaka na lata 2018–2020”

6.

Koordynacja realizacji Programu

7.

Finansowanie Programu

8.

Monitorowanie, sprawozdawczość i ocena realizacji Programu

9.

Promocja Programu

10. Potencjalne zagrożenia realizacji Programu

11. Załączniki

1. Wstęp

Ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń

oraz ściganie sprawców jest domeną odpowiedzialności państwa. Jednocześnie dla

bezpieczeństwa społeczności lokalnych istotne znaczenie ma współpraca administracji

publicznej, organów bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz organizacji społecznych.

Z doświadczeń ostatnich lat zarówno naszego kraju, jak i innych państw, wynika

jednoznacznie, że skuteczność zapewnienia bezpieczeństwa obywateli wymaga

skoordynowanych działań administracji rządowej i samorządowej oraz wsparcia obywateli

m.in. przez aktywizowanie społeczności lokalnych i organizacji społecznych. Znaczącą

rolę w tym procesie odgrywa edukacja i ochrona społeczeństwa, w szczególności dzieci

i młodzieży, przed patologiami i przemocą.

Prezentowany dokument programowy zawiera diagnozę stanu i poczucia bezpieczeństwa,

gdzie przedstawiono informacje na temat skali przestępczości i wykroczeń na terenie kraju.

Opisane zostały najistotniejsze zagadnienia związane z bezpieczeństwem, w tym wyniki

badań społecznych na temat poczucia bezpieczeństwa Polaków. Przedstawiono również

wyniki badań ewaluacyjnych przeprowadzonych przez niezależne, zewnętrzne podmioty

w ramach rządowego programu ograniczenia przestępczości i aspołecznych zachowań

„Razem bezpieczniej” na lata 2007–2015 (edycja I), którego kontynuacją był „Program

ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka na lata 2016 i 2017” (edycja II).

Następnie w dokumencie zostały przedstawione

• korelacja Programu z dokumentami strategicznymi,

• cel główny i cele szczegółowe,

• planowane rezultaty wraz z zestawieniem mierników dla poszczególnych celów

szczegółowych,

• podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań w ramach

Programu, tj. podmioty wiodące, podmioty współpracujące oraz podmioty mogące

ubiegać się o dofinansowanie,

• finansowanie Programu,

• system sprawozdawczości i monitorowania realizacji Programu,

• promocja,

• potencjalne zagrożenia osiągnięcia celów.

Do „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020”, zwanego dalej „Programem”, załączono

wykaz podstawowych ustaw regulujących zasady realizacji Programu i dokumentów

międzynarodowych oraz wskazano komplementarność z innymi programami. Realizacja

Programu została przewidziana w perspektywie trzyletniej, tj. na lata 2018–2020.

Projektowany Program będzie tzw. programem rozwoju (nie będzie programem

wieloletnim w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych).

2.1. Diagnoza stanu i poczucia bezpieczeństwa

Policyjne dane statystyczne dotyczące przestępczości

Od kilkunastu lat w Polsce wyraźnie jest widoczny trend spadkowy liczby stwierdzonych

przestępstw. Zgodnie z danymi Komendy Głównej Policji z 2017 r.1)

•

odnotowano ogółem 776 911 stwierdzonych przestępstw – oznacza to spadek

liczby przestępstw stwierdzonych ogółem o 6,2% w stosunku do 2015 r.,

•

stwierdzono 517 910 przestępstw kryminalnych, czyli o 5,8% mniej niż

w 2015 r. (549 729),

•

wskaźnik wykrywalności ogólnej przestępstw wyniósł 67,75% i był większy niż

uzyskany w 2015 r. (65,94%),

•

zmniejszyła się liczba podejrzanych, w porównaniu z 2015 r. odnotowano spadek

liczby podejrzanych o 2%,

•

średnie zagrożenie przestępstwami ogółem w Polsce w przeliczeniu na

100 tysięcy mieszkańców wyniosło 2018,8 i było najniższe w ciągu ostatnich lat.

Policyjne dane dotyczące bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu

drogowego z uwzględnieniem „przejść dla pieszych” w latach 2015 i 2016

Około 40% wszystkich ofiar wypadków drogowych w Polsce stanowią „niechronieni”

uczestnicy ruchu drogowego. Na tę grupę należy zwrócić szczególną uwagę, ponieważ

w przeciwieństwie do poruszających się samochodami, osoby te nie są osłonięte karoserią

samochodu, nie mogą liczyć na działanie poduszek powietrznych ani pasów

bezpieczeństwa.

Zdarzenia z udziałem pieszych to w większości zdarzenia zakwalifikowane jako

„najechanie na pieszego”, pozostałe to inne zdarzenia, w których pieszy został

poszkodowany, np. w wyniku zderzenia dwóch pojazdów, a następnie wjechania pojazdu

na chodnik, wjechania w wiatę przystanku komunikacji, uderzenie w słup lub znak, który

przewracając się uderzył w pieszego, lub też pieszy przyczynił się do powstania wypadku

drogowego, nie doznając w nim obrażeń ciała.

W 2015 r. zanotowano 8436 typowych potrąceń pieszych, w ich wyniku zginęło 906

pieszych, a 7989 zostało rannych. Najwięcej wypadków spowodowali kierujący

pojazdami, jednakże najwięcej osób zginęło w wypadkach, w których sprawcami byli sami

piesi.

W 2016 r. odnotowano 8461 wypadków z udziałem osób pieszych (25,1% ogółu),

w których zginęło 868 pieszych (38,7% ogółu), a 7974 pieszych odniosło obrażenia ciała

(19,6% ogółu).

W miejscach udostępnionych dla ruchu pieszego w 2015 r. odnotowano 6503 wypadki,

stanowi to 74,2% wszystkich wypadków z udziałem pieszych. Śmierć poniosły 403 osoby

(43,3% ogółu zabitych pieszych), rannych zostało 6520 osób (79% ogółu rannych

pieszych).

1)

Policyjne dane statystyczne za rok 2015 i 2016 pochodzą z policyjnego systemu informatycznego KSIP

(sposób generowania – według podziału administracyjnego kraju). W latach poprzednich funkcjonował

system Temida.

Natomiast w 2016 r. w miejscach udostępnionych dla ruchu pieszego odnotowano 7016

wypadków, stanowi to 82,9% wszystkich wypadków z udziałem pieszych. Śmierć poniosło

426 osób (49,1% ogółu zabitych pieszych), ranne zostały 6982 osoby (87,6% ogółu

rannych pieszych).

Głównymi przyczynami potrąceń pieszych było nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu

również na przejściach dla pieszych. Należy zwrócić uwagę, że potrącenia pieszych,

których przyczyną było niedostosowanie prędkości, charakteryzowały się tragicznymi

skutkami – w co piątym wypadku zginął człowiek.

Wypadki drogowe na przejściach dla pieszych w latach 2007–2016

Wyniki badań opinii społecznej

Wyniki niezależnych badań społecznych zrealizowanych w latach 2015 i 2016 dowodzą,

że mieszkańcy Polski czują się bezpiecznie. Równocześnie wskaźniki społecznych ocen

pracy Policji, która jest służbą odpowiedzialną za wykonywanie największej liczby zadań

związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa w kraju, utrzymują się na wysokim poziomie.

Centrum Badania Opinii Społecznej (Poczucie bezpieczeństwa na co dzień)2)

Wyniki badania z kwietnia 2017 r. wskazują, że mieszkańcy Polski deklarują wysokie

poczucie bezpieczeństwa. Przekonanie o bezpieczeństwie życia w naszym kraju jest już

prawie powszechne – 89% Polaków uznaje swój kraj za bezpieczny. Przeciwnego zdania

jest tylko co jedenasty respondent (9% – o 7 punktów procentowych mniej niż w 2016 r.).

W tym samym badaniu zadano pytanie o poczucie bezpieczeństwa Polaków w ich

najbliższej okolicy (dzielnica, osiedle, wieś). Jest ono wyższe niż deklarowane w skali

całego kraju. Aż 95% badanych określiła swoje otoczenie mianem bezpiecznego

i spokojnego (4% było odmiennego zdania).

Większość respondentów CBOS (60%) nie obawiała się, że może paść ofiarą przestępstwa

(38% badanych było odmiennego zdania).

Respondentom zadano także pytania o to, czy w ciągu ostatnich pięciu lat stali się ofiarami

wybranych przestępstw. Wyniki badania wskazują, że zdecydowana większość Polaków

(80%) nie padła ofiarą żadnego przestępstwa. Zgodnie z uzyskanymi deklaracjami w ciągu

ostatnich 5 lat mniej więcej co siódmemu Polakowi (14%) coś skradziono, a co

czternastemu (7%) włamano się do domu, mieszkania lub innych pomieszczeń. Bardzo

nieliczni zostali w tym czasie napadnięci i obrabowani (2%), pobici lub zranieni (3%) lub

stali się ofiarami innych przestępstw.

2)

Badanie „Aktualne problemy i wydarzenia” (323) przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich

(face-to-face) wspomaganych komputerowo (CAPI) w dniach 30 marca – 6 kwietnia 2017 r. na liczącej

1075 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski; patrz wyniki badań CBOS

ujętych w komunikacie na stronie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_048_17.PDF.

Centrum Badania Opinii Społecznej (Oceny instytucji publicznych)3)

W cyklicznym badaniu społecznych ocen instytucji publicznych prowadzonym przez

Centrum Badania Opinii Społecznej od wielu lat notowania Policji, podstawowej instytucji

odpowiedzialnej za zapewnienie bezpieczeństwa w kraju, na tle innych ocenianych

instytucji są wysokie.

W badaniu z marca 2017 r. odsetek Polaków, którzy dobrze oceniają Policję, był

porównywalny z czterema poprzednimi edycjami badania i wyniósł 70%. Od września

2015 r. notowania Policji pozostają w zasadzie niezmienione. Obecnie siedmiu na

dziesięciu Polaków pozytywnie ocenia pracę policjantów, natomiast co szósty (16%) ma

o niej negatywną opinię. Relatywnie wielu niezadowolonych z działalności tej instytucji

jest wśród najmłodszych respondentów, osób źle sytuowanych oraz robotników

niewykwalifikowanych.

Polskie Badanie Przestępczości (prowadzone na zlecenie Komendy Głównej Policji

w latach 2007–2017)4)

W badaniu pt. „Polskie Badanie Przestępczości” (PBP) zapytano Polaków o ich poczucie

bezpieczeństwa podczas spacerów w swojej okolicy po zmroku. W styczniu 2017 r.

zdecydowana większość Polaków (76,1%) zadeklarowała, że czuje się bezpiecznie w takiej

sytuacji (17,8% badanych wyraziło zdanie przeciwne).

Oceniając skuteczność Policji w walce z przestępczością w miejscu zamieszkania

respondentów, w styczniu 2017 r. 68,7% badanych odpowiedziało, że Policja jest

skuteczna, 19,4% badanych było odmiennego zdania.

W badaniach PBP Polacy dobrze ocenili także pracę policjantów, którzy pełnią służbę

w okolicy ich miejsca zamieszkania. W styczniu 2017 r. pracę policjantów dobrze oceniło

69,2% Polaków, przeciwne zdanie miało 16,7% badanych.

W styczniu 2017 r. dorosłych Polaków zapytano o to, jak często widują piesze lub

zmotoryzowane policyjne patrole w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. Ponad jedna

czwarta Polaków widuje policyjne patrole co najmniej raz w tygodniu, natomiast kilka

razy w tygodniu patrole Policji widywało 23,5% respondentów.

Dorosłych Polaków zapytano także o to, jakich zagrożeń najbardziej obawiają się

w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. W porównaniu z poprzednią edycją PBP lęk

przed większością zagrożeń uległ jedynie niewielkim zmianom. W styczniu 2017 r.

najwięcej badanych (prawie jedna trzecia dorosłych Polaków) obawiało się brawurowo

jeżdżących kierowców (29,5%). Nieco mniejsza liczba respondentów deklarowała

natomiast strach przed włamaniami do mieszkań, piwnic, samochodów itd. (28,7%).

Pozostałe zagrożenia, których najbardziej obawiali się Polacy, to: napady lub rozboje

(21,1% wskazań), niszczenie mienia (20,3%), agresja ze strony osób pijanych lub

narkomanów (20,2%). Inne zagrożenia są wskazywane przez mniej niż jedną piątą

badanych.

3)

Badanie CBOS „Aktualne problemy i wydarzenia” (322), przeprowadzono metodą wywiadów

bezpośrednich (face-to-face) wspomaganych komputerowo (CAPI) w dniach 2–9 marca 2017 r. na liczącej

1020 osób reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski; patrz wyniki badań CBOS

ujętych w komunikacie na stronie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_032_17.PDF.

4)

Polskie Badanie Przestępczości (PBP) jest badaniem opinii społecznej realizowanym cyklicznie od

stycznia 2007 r. Do tej pory przeprowadzono osiem edycji, ostatnią w styczniu 2017 r. Badanie jest

prowadzone na próbie 17 tys. Polaków powyżej 15. roku życia – po tysiąc respondentów (losowa próba

reprezentatywna) w każdej komendzie wojewódzkiej i Komendzie Stołecznej Policji. Wylosowanie próby,

przeprowadzenie badania oraz opracowanie statystyczne danych Komenda Główna Policji zleca

niezależnym firmom badawczym.

W styczniu 2017 r. badani oczekiwali od Policji również: szybkiego przybycia policjantów

po wezwaniu na miejsce zdarzenia (44,5%). Istotna jest także skuteczność Policji (35,3%),

obecność patroli Policji w okolicy miejsca zamieszkania (25,5%) i możliwość łatwego

dodzwonienia się pod numer alarmowy (24%).

2.2. „Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem

bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020” jako kontynuacja

działań „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem

bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016 i 2017” oraz rządowego

programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem

bezpieczniej” na lata 2007–2015

„Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020” jest kontynuacją działań „Programu

ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława

Stasiaka na lata 2016 i 2017” (edycja II) oraz rządowego programu ograniczania

przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” na lata 2007–2015

(edycja I) w zakresie budowy zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa,

a także wspierania i rozwoju działań tej wspólnoty na rzecz bezpieczeństwa i porządku

publicznego. Program ma charakter interdyscyplinarny i opiera się na współpracy

z organami administracji rządowej, samorządowej i z organizacjami pozarządowymi.

Wykorzystanie rezerwy celowej zabezpieczonej na realizację programu ograniczania

przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” w latach 2007–2015

oraz „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem

bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016 i 2017” w 2016 r.

Podczas dziewięcioletniej realizacji programu ograniczania przestępczości

i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” od 2007 do 2015 r. przyznano

dofinansowanie dla projektów realizowanych w 7 obszarach

•

•

•

•

•

•

•

Bezpieczeństwo w miejscach publicznych i miejscu zamieszkania,

Bezpieczeństwo w szkole,

Przemoc w rodzinie,

Bezpieczeństwo w ruchu drogowym,

Bezpieczeństwo w środkach komunikacji publicznej,

Bezpieczeństwo w działalności gospodarczej,

Ochrona dziedzictwa narodowego.

Projekty realizowane były na poziomie lokalnym w partnerstwie wielu podmiotów oraz

miały na celu poprawę bezpieczeństwa i porządku publicznego, zapobieganie zjawiskom,

które budzą powszechny sprzeciw i poczucie zagrożenia. W okresie od 2007 do 2015 r.

przyznano dofinansowanie łącznie dla 397 projektów na kwotę blisko 27 000 000 zł.

Średni poziom wydatkowania środków z rezerwy celowej wyniósł 97,3%. Najwyższy

poziom wydatkowania został osiągnięty w 2008 r. – 99,5%, najniższy w 2012 – 91%.

Najczęstszą przyczyną niewykorzystania środków z rezerwy celowej przez urzędy

wojewódzkie było wydatkowanie mniejszych kwot, niż zakładano w kosztorysach

projektów.

W 2009 r. był stosowany miernik liczby powiatów, które przystąpiły do realizacji

Programu, a następnie od 2010 r. stosowano miernik polegający na określeniu liczby

dofinansowanych projektów.

Natomiast w budżecie państwa na 2016 r., zgodnie z ustawą budżetową, zabezpieczono

3 000 000 zł na aktywizację społeczności lokalnych. Środki z rezerwy zostały przekazane

do budżetów wojewodów na zadania realizowane przez organizacje pozarządowe

i jednostki samorządu terytorialnego.

W celu monitorowania realizacji programu pn. „Program ograniczania przestępczości

i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016

i 2017” (II edycja) był używany miernik: Liczba dofinansowanych projektów na rzecz

poprawy bezpieczeństwa publicznego w ramach „Programu ograniczania przestępczości

i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016

i 2017” – 30 projektów, co stanowiło 100%.

Miernik w planie budżetu zadaniowego na 2016 r. dotyczył działania Wspieranie działań

na rzecz bezpieczeństwa społeczności lokalnych.

Miernik w 2016 r. został osiągnięty na poziomie 173% co oznacza, że dofinansowane

zostały 52 projekty. Liczba dofinansowanych projektów jest wynikiem realizacji projektów

za mniejszą kwotę w skróconym okresie październik–grudzień 2016 r. W 2016 r.

Międzyresortowy Zespół ds. „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych

zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2016 i 2017”

rekomendował przyznanie dotacji dla 52 projektów na kwotę 2 993 085 zł.

Ewaluacja rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych

zachowań „Razem bezpieczniej” na lata 2007–2015

Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”, od

2011 r. poddawany był przez zewnętrzne ośrodki badawcze badaniom ewaluacyjnym,

których celem była ocena jego efektywności.

W ramach Programu zostały zrealizowane następujące badania

1. „Badanie mechanizmu udzielania wsparcia administracji samorządowej

i organizacji pozarządowych w ramach programu „Razem bezpieczniej” ” (2011 r.);

2. „Badanie programu „Razem bezpieczniej” w zakresie opracowania systemu

wskaźników i rezultatów oraz ich weryfikacji na poziomie lokalnym” (2012 r.);

3. „Badanie efektywności programów lokalnych w ramach programu „Razem

bezpieczniej”, dofinansowanych i realizowanych we wszystkich obszarach

wsparcia Programu w 2013–2015 r.” (projekty z lat 2012, 2013, 2014).

Przeprowadzona na zlecenie MSW/MSWiA ewaluacja I edycji Programu, która objęła lata

2007–2014, była realizowana przez ośrodki badawcze z wykorzystaniem takich form jak

analiza dokumentów, wywiady, rozmowy, ankiety.

Z przedmiotowych badań wynika, że w sposób właściwy zostały zidentyfikowane potrzeby

lokalnych społeczności. W ocenie ewaluatorów, przy przygotowaniu projektu zostały

właściwie zdiagnozowane problemy i potrzeby lokalne, a także zastosowano adekwatne

rozwiązania problemów. Poziom zrealizowania zakładanych rezultatów w projektach

ukształtował się na poziomie od 90 do 100%.

Zgodnie z założeniami I edycji Programu wojewoda przyznawał środki na wdrażanie

projektów w formie dofinansowania dla

• jednostek samorządu terytorialnego na podstawie porozumień administracyjnych,

gdzie ww. jednostki zobowiązane są realizować i finansować zadania m.in. zgodnie

z ustawą o finansach publicznych,

• organizacji pozarządowych, dla których środki są przekazywane w formie umów

zawieranych w oparciu o zasady i tryb przewidziane w ustawie o finansach

publicznych oraz ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, że są to środki publiczne wydatkowane m.in.

zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych, wskazane podmioty były i są

zobligowane do realizacji zadań przewidzianych w ramach projektów w sposób jak

najbardziej oszczędny i efektywny.

Z przeprowadzonych badań ewaluacyjnych wśród beneficjentów Programu wynika, że

realizacja zadań finansowanych w ramach Programu jest słuszna, niezbędna i stanowi

kontynuację projektów, które pozwalają na podnoszenie bądź utrzymanie wysokiego

poziomu bezpieczeństwa5) w różnych sferach życia społecznego, gospodarczego

i kulturowego.

Główne wnioski wynikające z dotychczasowych raportów, doświadczeń i badań

efektywności programów lokalnych w ramach programu „Razem bezpieczniej” wskazują,

że

• w ocenie realizatorów działania podejmowane w ramach projektów lokalnych

charakteryzowały się dużą skutecznością,

• projekty (programy lokalne) pozwoliły na osiągnięcie zarówno takich efektów jak

zakup sprzętu i wyposażenia, instalacja urządzeń, działania infrastrukturalne, jak

i wzrost poziomu wiedzy oraz świadomości obywateli, nabycie nowej wiedzy oraz

kwalifikacji przez pracowników służb publicznych, nauczycieli, psychologów,

• w ramach realizowanych projektów lokalnych odnotowano osiągnięcie efektów

pozytywnych wdrażanych działań, takich jak wysoki stopień zaangażowania

w działania w ramach projektu wśród społeczności lokalnych oraz pozytywny

odbiór projektów przez mieszkańców,

• dotychczasowe obszary bezpieczeństwa ujęte w Programie powinny zostać

zmodyfikowane w zakresie potrzeby korelacji i zgodności ze Strategią Sprawne

Państwo 2020, wpisując się jednocześnie w kierunek interwencji „Przeciwdziałanie

i zwalczanie przestępstw oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku

publicznego”,

• należy kontynuować przyjęty w ramach Programu system dofinansowania

projektów realizowanych na poziomie lokalnym przez jednostki samorządu

terytorialnego i organizacje pozarządowe. Z badań ewaluacyjnych wynika, że

system ten pozwolił na sprawne i przejrzyste przekazywanie środków.

Wnioski z przeprowadzonej ewaluacji cząstkowej w ramach realizacji programu „Razem

bezpieczniej” 2007–2015 uzasadniają zwiększenie finansowania projektów realizowanych

w ramach Programu, natomiast wykonany w 2016 r. kompleksowy Raport z badania

ewaluacyjnego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem

bezpieczniej” za lata 2007–2015 zawiera m.in. następujące wnioski

• Program jest oceniany pozytywnie, jako działanie przyczyniające się do zwiększenia

realnego bezpieczeństwa i poczucia bezpieczeństwa mieszkańców,

• Program należy kontynuować, bowiem przez lata wprowadził znane już mechanizmy

dofinansowania działań wojewódzkich i lokalnych,

• efektem Programu jest zwiększenie świadomości mieszkańców i odbiorców działań na

temat zagrożeń, sytuacji niebezpiecznych i zachowań aspołecznych,

• dzięki realizacji Programu Policja postrzegana jest jako instytucja działająca na rzecz

dobra mieszkańców i współpracy z nimi,

• znaczącym efektem Programu jest współpraca, która nawiązała się nie tylko między

instytucjami szczebla centralnego, ale również na poziomie wojewódzkim

(powiatowym i lokalnym). To dzięki Programowi zaczęto współpracować, co

przyczyniło się do zwiększenia skuteczności działań,

5)

Patrz wyniki badań CBOS w latach 2008–2014

http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2015/K_065_15.PDF.

9

ujętych

w

komunikacie

na

stronie

• osiągnięte efekty są jednak skutkiem synergii działań różnych programów, a ich

wspólne działania nakładają się. Z jednej strony wzmacnia to efekty i stanowi wartość

dodaną. Z drugiej uniemożliwia oddzielenie efektów wyłącznie Programu „Razem

bezpieczniej” od innych realizowanych w tym samym czasie. Nie stanowi to jednak

wady samego Programu,

• Program pozwala na realizację ponadstandardowych działań, które nie byłyby

możliwe bez dodatkowego wsparcia finansowego. Szczególnie ważne jest to, że

istnieje możliwość realizacji działań zgodnie z potrzebami lokalnymi,

• Program daje możliwość przetestowania i sprawdzenia w warunkach lokalnych

nowych, często innowacyjnych rozwiązań. Niejednokrotnie zdarza się, że działania te

są potem kontynuowane lokalnie lub zwiększa się ich zakres terytorialny.

3. Korelacja „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem

bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020” z dokumentami

strategicznymi

Program wynika ze Strategii Sprawne Państwo 2020 [załącznik do uchwały nr 17 Rady

Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r. (M.P. poz. 136)] i wpisuje się w kierunek interwencji

7.2. „Przeciwdziałanie i zwalczanie przestępstw oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa

i porządku publicznego”, cel 7. „Zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa

porządku publicznego”. W Strategii przyjęto, że wyjątkowo ważne dla społeczeństwa jest

zwalczanie i przeciwdziałanie przestępczości pospolitej jako najbardziej zauważalnej

i dokuczliwej dla Polaków. Dlatego uznano za konieczne dążenie do tworzenia we

współpracy z lokalnymi społecznościami efektywnych lokalnych systemów

bezpieczeństwa oraz wspieranie działań na rzecz bezpieczeństwa lokalnego. Dla realizacji

tych celów założono kontynuację rządowego programu ograniczania przestępczości

i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”6).

Program pozostaje również w zgodzie z zapisami Strategii na rzecz Odpowiedzialnego

Rozwoju, przyjętej w drodze uchwały przez Radę Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r.

(M.P. poz. 260).

Dodatkowo, mając na uwadze potrzebę realizacji działań profilaktycznych z zakresu

przeciwdziałania narkomanii, problemom wynikającym ze spożywania napojów

alkoholowych oraz patologiom społecznym (zgodnie z przepisami art. 22 ust. 1 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r. poz. 783, z późn.

zm.) oraz przepisami niektórych innych ustaw, tj.: ustawy z dnia 11 września 2015 r.

o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2237, z późn. zm.), ustawy z dnia 19 sierpnia

1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882, z późn. zm.), ustawy

z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu

alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487, z późn. zm.)), Program wpisuje się w zadania

ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który (w zakresie swojego działania)

obowiązany jest „[...] rozwijać i popierać działalność edukacyjną oraz profilaktyczną,

podejmowaną w celu informowania społeczeństwa o szkodliwości narkomanii [...], a także

„[…] prowadzić działalność wychowawczą, edukacyjną, informacyjną i profilaktyczną

polegającą na

1) promocji zdrowego stylu życia;

2) wspieraniu działań ogólnokrajowych i lokalnych organizacji […]”.

Problematyka z tego zakresu ujęta jest także w innych dokumentach o charakterze

strategicznym, w tym: „Strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju

sprzyjającemu włączeniu społecznemu Europa 2020”, wpisując się w priorytet „Rozwój

6)

Strategia Sprawne Państwo 2020 [załącznik do uchwały nr 17 Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r.

(M.P. poz. 136), str. 95].

sprzyjający

włączeniu

społecznemu

wspieranie

gospodarki

o wysokim

poziomie

sprzyjający

włączeniu

społecznemu

wspieranie

gospodarki

o wysokim

poziomie

zatrudnienia,

zapewniającej

spójność

społeczną

i

terytorialną”.

zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną”.

4. Cel4.główny

i cele iszczegółowe,

wskaźniki

oraz mierniki

realizacji

Programu

Cel główny

cele szczegółowe,

wskaźniki

oraz mierniki

realizacji

Programu

BiorącBiorąc

pod pod

uwagęuwagę

założenia

Strategii

Sprawne

Państwo

2020 2020

oraz oraz

wyniki

założenia

Strategii

Sprawne

Państwo

wyniki

przeprowadzonych

badańbadań

ewaluacyjnych

rządowego

programu

ograniczania

przeprowadzonych

ewaluacyjnych

rządowego

programu

ograniczania

przestępczości

i aspołecznych

zachowań

„Razem

bezpieczniej”

na lata

oraz oraz

przestępczości

i aspołecznych

zachowań

„Razem

bezpieczniej”

na 2007–2015

lata 2007–2015

w 2016

r., opracowano

cel główny

i cele iszczegółowe

kolejnej

edycjiedycji

Programu.

w 2016

r., opracowano

cel główny

cele szczegółowe

kolejnej

Programu.

Cel główny

określono

jako jako

wspieranie

działań

na rzecz

bezpieczeństwa

społeczności

Cel główny

określono

wspieranie

działań

na rzecz

bezpieczeństwa

społeczności

lokalnych,

który

będzie

realizowany

przez

cztery

cele

szczegółowe

lokalnych, który będzie realizowany przez cztery cele szczegółowe

•

•

•

•

Bezpieczeństwo

w miejscach

publicznych

ze szczególnym

uwzględnieniem

• Bezpieczeństwo

w miejscach

publicznych

ze szczególnym

uwzględnieniem

tworzenia

lokalnych

systemów

bezpieczeństwa,

tworzenia lokalnych systemów bezpieczeństwa,

Bezpieczne

przejścia

dla pieszych,

• Bezpieczne

przejścia

dla pieszych,

Przeciwdziałanie

zjawiskom

patologii

oraz ochrona

dziecidzieci

i młodzieży,

• Przeciwdziałanie zjawiskom

patologii

oraz ochrona

i młodzieży,

Edukacja

dla

bezpieczeństwa.

• Edukacja dla bezpieczeństwa.

CEL GŁÓWNY

CEL GŁÓWNY

wspieranie działań na rzecz

wspieranie działań na rzecz

bezpieczeństwa społeczności lokalnych

bezpieczeństwa społeczności lokalnych

cel szczegółowy nr 1

cel szczegółowy nr 3

cel szczegółowy nr 1

cel szczegółowy nr 2

cel szczegółowy nr 3

cel szczegółowy nr 2

bezpieczeństwo

bezpieczeństwo

w miejscach publicznych

w miejscach publicznych

przeciwdziałanie

ze szczególnym

przeciwdziałanie

ze szczególnym

zjawiskom patologii oraz

uwzględnieniem tworzenia

zjawiskom patologii oraz

przejścia dla

uwzględnieniem tworzenia bezpieczne

ochrona dzieci

bezpieczne przejścia dla

lokalnych systemów

ochrona dzieci

pieszych

lokalnych systemów

i młodzieży

pieszych

bezpieczeństwa

i młodzieży

bezpieczeństwa

działania z zakresu

działania z zakresu

działania z zakresu

działania z zakresu

poprawy bezpieczeństwa

w ruchu

poprawy bezpieczeństwa bezpieczeństwa

bezpieczeństwa w ruchu

w miejscach publicznych

drogowym

w miejscach publicznych

drogowym

11

11

cel szczegółowy nr 4

cel szczegółowy nr 4

działania z zakresu

działania z zakresu

bezpieczeństwa dzieci

bezpieczeństwa dzieci

i młodzieży

i młodzieży

edukacja dla

edukacja dla

bezpieczeństwa

bezpieczeństwa

działania z zakresu

działania z zakresu

edukacji dla

edukacji dla

bezpieczeństwa

bezpieczeństwa

Cel główny mierzony będzie na podstawie poniższych wskaźników

Tabela nr 1. Wskaźniki wykonania celu głównego

Lp.

Nazwa wskaźnika

1.

Poziom świadomości

uczestników Programu

na temat bezpiecznych

zachowań

2.

3.

Jednostka

Wartość

bazowa*

2018**

2019***

2020****

%

wzrost o 5 punktów

procentowych

w stosunku do

wartości bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

wzrost o 5 punktów

procentowych

(narastająco

w kolejnym roku

realizacji projektu)

w stosunku do

wartości bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

wzrost o 5 punktów

procentowych

(narastająco

w kolejnym roku

realizacji projektu)

w stosunku do wartości

bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

Poziom poczucia

bezpieczeństwa wśród

uczestników Programu

%

wzrost o 1 punkt

procentowy

w stosunku do

wartości bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

wzrost o 1 punkt

procentowy

(narastająco

w kolejnym roku

realizacji projektu)

w stosunku do

wartości bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

wzrost o 1 punkt

procentowy

(narastająco

w kolejnym roku

realizacji projektu)

w stosunku do wartości

bazowej lub

utrzymanie na

obecnym poziomie7)

Liczba gmin, w których

zrealizowano projekty

szt.

min. 50

min. 55

min. 60*

30

* W przypadku wskaźnika 3 zakłada się realizację dofinansowanych projektów, obejmujących udział

uczestników projektów pochodzących odpowiednio z minimum 50 gmin w 2018 r., w 2019 r. kolejnych

55 gmin, w 2020 r. kolejnych 60 gmin, co daje na koniec realizacji Programu łączną liczbę minimum

165 gmin. Wartość bazową (30 gmin) określono na podstawie minimalnej liczby dofinansowanych min.

30 projektów w danym roku realizacji Programu (patrz tabele nr 2, 3, 4 i 5).

Wykonanie celu głównego Programu w kolejnych latach będzie analizowane przez

weryfikację poziomu wykonania wskaźników 1, 2 i 3 po zrealizowaniu projektów

w stosunku do poziomu bazowego.

Dane bazowe (*) dla wskaźników nr 1 i 2 pozyskiwane będą z województw na podstawie

danych z wypełnionych ankiet przez uczestników projektów (adresatów projektów) na

początku realizacji każdego projektu, który uzyskał dofinansowanie. Dane docelowe (**,

***,****) będą pozyskiwane z województw na podstawie danych z wypełnionych ankiet

(po zakończeniu projektu) na koniec roku sprawozdawczego.

Wyniki badań będą poddane ewaluacji w kontekście wyników badań przeprowadzonych

przez Polskie Badanie Przestępczości realizowane przez Komendę Główną Policji lub

badanie CBOS, co pozwoli na skorelowanie ich z obecnymi trendami na poziomie

regionalnym i krajowym.

7)

Wskaźniki opracowane zostaną na podstawie ankiet skierowanych do uczestników projektów biorących udział

w projektach. Ankiety skierowane będą do uczestników projektów na początku realizacji projektu i na koniec

realizacji projektu. Formularze ankiet zostaną opracowane po zatwierdzeniu programu przez Radę Ministrów – na

etapie uszczegółowienia Programu (możliwe jest wykorzystanie wzoru ankiet z poprzedniej edycji Programu).

Cel szczegółowy nr 1: Bezpieczeństwo w miejscach publicznych ze szczególnym

uwzględnieniem tworzenia lokalnych systemów bezpieczeństwa

realizowany będzie za pomocą działań

1.1.

1.2.

1.3.

Doskonalenie umiejętności funkcjonariuszy służb, instytucji

i organizacji działających w zakresie bezpieczeństwa publicznego

m.in. przez organizowanie szkoleń i warsztatów.

Przedsięwzięcia na rzecz bezpieczeństwa w przestrzeni publicznej,

z uwzględnieniem działań na rzecz przeciwdziałania patologiom

społecznym oraz poprawy infrastruktury bezpieczeństwa, w tym

bezpieczeństwa w ruchu drogowym i w środkach transportu

publicznego.

Promowanie efektywnych metod i środków zabezpieczania mienia.

Planowane rezultaty do osiągnięcia celu szczegółowego

1. Poprawa zagospodarowania przestrzeni publicznej na danym terenie w celu

poprawy bezpieczeństwa.

2. Wdrożenie inicjatyw prewencyjnych na rzecz bezpieczeństwa w ruchu drogowym

i zabezpieczenia mienia.

Tabela nr 2. Miernik celu szczegółowego nr 18)

Rok obowiązywania Programu

Liczba zrealizowanych projektów

z zakresu poprawy bezpieczeństwa

w miejscach publicznych

2018

2019

2020

10

13 (23)*

15 (38)*

* Wartość miernika do 2020 r. podana jest narastająco, tzn. w 2018 r. planowane jest dofinansowanie co

najmniej 10 projektów, w 2019 r. kolejnych 13 projektów, w 2020 r. kolejnych 15 projektów, co daje na

koniec realizacji Programu łączną liczbę minimum 38 zrealizowanych projektów.

Wykaz podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie

•

•

jednostki samorządu terytorialnego (gminy, miasta, powiaty),

organizacje pozarządowe oraz podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.

z 2016 r. poz. 1817, z późn. zm.), nieprowadzące działalności gospodarczej.

Cel szczegółowy nr 2: Bezpieczne przejścia dla pieszych

realizowany będzie za pomocą działań

2.1. Przedsięwzięcia mające na celu poprawę infrastruktury bezpieczeństwa

pieszych w ruchu drogowym poprzez modernizację/przebudowę/

doposażenie przejść dla pieszych ze szczególnym uwzględnieniem

miejsc/lokalizacji o dużym natężeniu ruchu pieszych, takich jak szkoła,

szpital, obiekt sportowy itp.

2.2. Działania edukacyjno-profilaktyczne mające na celu uświadamianie

wszystkich

uczestników

ruchu

drogowego,

ze

szczególnym

8)

Zaproponowany miernik przyjęto na podstawie dobrych praktyk stosowanych w programach, takich jak

np. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007–2013, Działanie 8.1. Bezpieczeństwo Ruchu

Drogowego.

uwzględnieniem dzieci, młodzieży, seniorów i kierowców, o prawidłowym

zachowaniu się na przejściach dla pieszych/ w okolicach przejść dla

pieszych.

Planowane rezultaty do osiągnięcia celu szczegółowego

1.

Poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

2.

Wzrost poczucia bezpieczeństwa w ruchu drogowym wśród wszystkich

uczestników ruchu drogowego.

3.

Wzrost świadomości w zakresie bezpiecznego poruszania się w okolicy i na

przejściu dla pieszych.

4.

Ograniczenie liczby niebezpiecznych zdarzeń drogowych z udziałem pieszych

(wypadki, kolizje, wtargnięcia, potrącenia).

5.

Efektywne wykorzystywanie nowych możliwości technicznych w zakresie

poprawy bezpieczeństwa pieszych.

6.

Wypracowanie wśród kierowców nawyku zwalniania przed przejściami dla

pieszych.

Tabela nr 3. Miernik celu szczegółowego nr 2

Rok obowiązywania Programu

2018

2019

2020

Liczba

zmodernizowanych/przebudowanych/doposażonych

przejść dla pieszych

30

35 (65)*

40 (105)*

* Wartość miernika do 2020 r. podana jest narastająco, tzn. w 2018 r. planowane jest dofinansowanie

co najmniej 30 projektów, w 2019 r. kolejnych 35 projektów, w 2020 r. kolejnych 40 projektów, co

daje na koniec realizacji Programu łączną liczbę minimum 105 zrealizowanych projektów.

Wykaz podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie

• jednostki samorządu terytorialnego (gminy, miasta, powiaty),

• organizacje pozarządowe oraz podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

nieprowadzące działalności gospodarczej.

Cel szczegółowy nr 3: Przeciwdziałanie zjawiskom patologii oraz ochrona dzieci

i młodzieży

realizowany będzie za pomocą działań

3.1. Inicjowanie zadań mających wpływ na bezpieczeństwo i kształtowanie

pozytywnych postaw dzieci i młodzieży, w tym działania z zakresu

tworzenia lub rewitalizacji miejsc i obiektów przeznaczonych dla dzieci

i młodzieży.

3.2. Angażowanie społeczności lokalnej do działań zapewniających

bezpieczeństwo dzieci i młodzieży, w tym działań profilaktycznych,

ochrony przed alkoholem, narkotykami, środkami zastępczymi

i nowymi substancjami psychoaktywnymi, tzw. dopalaczami, oraz

przed przemocą.

3.3. Popularyzacja wśród dzieci i młodzieży profilaktyki rówieśniczej oraz

wolontariatu na rzecz bezpieczeństwa, promocji zdrowia i profilaktyki

zachowań ryzykownych (alkohol, narkotyki).

3.4. Organizowanie

akcji

i

inicjatyw

ukierunkowanych

na

zagospodarowanie

czasu

wolnego

(zajęcia

pozaszkolne,

przedsięwzięcia edukacyjne, zajęcia plenerowe, zajęcia sportowe itp.)

mających na celu przeciwdziałanie agresji, przemocy i patologii wśród

dzieci i młodzieży.

3.5. Inicjowanie

i

realizacja

przedsięwzięć

zmierzających

do

przeciwdziałania przemocy, ograniczenia dostępu dzieci i młodzieży do

alkoholu, papierosów, środków odurzających, w tym przeciwdziałanie

narkomanii oraz ograniczanie dostępu do substancji psychoaktywnych,

tzw. dopalaczy.

3.6. Organizowanie debat społecznych, warsztatów, spotkań oraz innych

przedsięwzięć z zakresu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

Planowane rezultaty do osiągnięcia celu szczegółowego

1. Organizacja miejsc służących zagospodarowaniu czasu wolnego dzieciom

i młodzieży.

2. Aktywizacja społeczności lokalnej, w tym samorządów lokalnych,

służb/inspekcji/straży oraz organizacji pozarządowych do współpracy na rzecz

bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.

3. Realizacja działań przeciwdziałających zjawiskom uzależnień i patologii wśród

dzieci i młodzieży przez kształtowanie aktywnych społecznie i umacnianie

asertywnych postaw.

4. Stworzenie kreatywnych i innowacyjnych zajęć pozalekcyjnych dla dzieci

i młodzieży wspomagających proces edukacji dla bezpieczeństwa.

5. Doskonalenie umiejętności funkcjonariuszy służb odpowiedzialnych za

bezpieczeństwo dzieci i młodzieży.

6. Realizacja działań profilaktycznych mających na celu ograniczenie patologii,

w tym uzależnień wśród osób małoletnich oraz przemocy, w tym przemocy

w rodzinie.

Tabela nr 4. Miernik celu szczegółowego nr 3

Rok obowiązywania Programu

2018

2019

2020

Liczba zrealizowanych projektów

z zakresu działań na rzecz

przeciwdziałania zjawiskom patologii

oraz ochrony dzieci i młodzieży

10

13 (23)*

15 (38)*

* Wartość miernika do 2020 r. podana jest narastająco, tzn. w 2018 r. planowane jest dofinansowanie

co najmniej 10 projektów, w 2019 r. kolejnych 13 projektów, w 2020 r. kolejnych 15 projektów, co

daje na koniec realizacji Programu łączną liczbę minimum 38 zrealizowanych projektów.

Wykaz podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie

• jednostki samorządu terytorialnego (gminy, miasta, powiaty),

• organizacje pozarządowe oraz podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

nieprowadzące działalności gospodarczej, działające na rzecz bezpieczeństwa

dzieci i młodzieży.

Cel szczegółowy nr 4: Edukacja dla bezpieczeństwa

realizowany będzie za pomocą działań

4.1.

Edukacja dla bezpieczeństwa dzieci i młodzieży m.in. z zakresu

cyberprzestrzeni,

ruchu

drogowego,

szkodliwości

substancji

psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, tzw. dopalacze) oraz patologii

społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem przemocy rówieśniczej,

również powodowanej stereotypami i uprzedzeniami.

4.2.

Inicjowanie wspólnych działań aktywizujących społeczności lokalne do

współpracy w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego,

w szczególności przeciwdziałanie patologiom, przemocy, ograniczanie

dostępu do narkotyków, środków zastępczych i nowych substancji

psychoaktywnych, tzw. dopalaczy, oraz alkoholu dla osób

niepełnoletnich.

4.3.

Upowszechnianie wiedzy i dobrych praktyk w zakresie stosowania zasad

bezpiecznego zachowania, w tym bezpieczeństwa seniorów.

Planowane rezultaty do osiągnięcia celu szczegółowego

1.

2.

3.

Organizacja szkoleń, warsztatów itp. z zakresu bezpiecznych zachowań.

Realizacja kampanii informacyjno-edukacyjnych.

Poprawa wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat obowiązującego prawa,

reagowania w sytuacjach zagrożeń, właściwych postaw obywatelskich i społecznych.

Tabela nr 5. Miernik celu szczegółowego nr 4

Rok obowiązywania Programu

2018

2019

2020

Liczba zrealizowanych projektów

z zakresu działań na rzecz edukacji

10

13 (23)*

15 (38)*

* Wartość miernika do 2020 r. podana jest narastająco, tzn. w 2018 r. planowane jest dofinansowanie

co najmniej 10 projektów, w 2019 r. kolejnych 13 projektów, w 2020 r. kolejnych 15 projektów, co

daje na koniec realizacji Programu łączną liczbę minimum 38 zrealizowanych projektów.

Wykaz podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie

• jednostki samorządu terytorialnego (gminy, miasta, powiaty),

• organizacje pozarządowe oraz podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

nieprowadzące działalności gospodarczej.

5. Podmioty odpowiedzialne za realizację „Programu ograniczania przestępczości

i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej im. Władysława Stasiaka na lata

2018–2020”

Realizacja działań na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego wymaga systemowego

podejścia, pozwalającego na efektywne wykorzystanie potencjału wszystkich organów,

instytucji, służb posiadających ustawowe kompetencje do realizowania działań w tym

zakresie na każdym szczeblu.

Tabela nr 6. Wykaz podmiotów odpowiedzialnych za realizację działań w ramach celu

szczegółowego Bezpieczeństwo w miejscach publicznych ze szczególnym

uwzględnieniem tworzenia lokalnych systemów bezpieczeństwa

Nr

działania

Podmiot wiodący –

minister

właściwy do

spraw

1.1

wewnętrznych

1.2

wewnętrznych

1.3

wewnętrznych

WSPÓŁPRACA

minister właściwy do spraw (zgodnie z ustawą

z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji

rządowej) oraz inne podmioty

wojewodowie, Policja, jednostki samorządu

terytorialnego, organizacje pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: transportu, rodziny,

zabezpieczenia społecznego, wojewodowie, Policja,

jednostki samorządu terytorialnego, organizacje

pozarządowe

wojewodowie, Policja, jednostki samorządu

terytorialnego

Tabela nr 7. Wykaz podmiotów odpowiedzialnych za realizację działań w ramach celu

szczegółowego Bezpieczne przejścia dla pieszych

Nr

działania

Podmiot wiodący –

minister

właściwy do

spraw

2.1

wewnętrznych

2.2

wewnętrznych

WSPÓŁPRACA

minister właściwy do spraw (zgodnie z ustawą

z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji

rządowej) oraz inne podmioty

Minister Sprawiedliwości, wojewodowie, Policja,

jednostki samorządu terytorialnego, organizacje

pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: transportu, oświaty

i wychowania, Minister Sprawiedliwości,

wojewodowie, Policja, jednostki samorządu

terytorialnego, organizacje pozarządowe

Tabela nr 8. Wykaz podmiotów odpowiedzialnych za realizację działań w ramach celu

szczegółowego Przeciwdziałanie zjawiskom patologii oraz ochrona dzieci

i młodzieży

Nr

działania

Podmiot wiodący –

minister

właściwy do

spraw

3.1

wewnętrznych

3.2

wewnętrznych

WSPÓŁPRACA

minister właściwy do spraw (zgodnie z ustawą

z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji

rządowej) oraz inne podmioty

ministrowie właściwi do spraw: oświaty

i wychowania, zdrowia, kultury fizycznej, Minister

Sprawiedliwości, wojewodowie, Policja, jednostki

samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: zdrowia, rodziny,

zabezpieczenia społecznego,

wojewodowie, Policja, jednostki samorządu

terytorialnego, organizacje pozarządowe

3.3

oświaty

i wychowania

3.4

wewnętrznych

3.5

zdrowia

3.6

wewnętrznych

Poz. 167

ministrowie właściwi do spraw: wewnętrznych,

zdrowia, kultury fizycznej, wojewodowie, Policja,

jednostki samorządu terytorialnego, organizacje

pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: oświaty

i wychowania, rodziny, zabezpieczenia społecznego,

kultury fizycznej, wojewodowie, Policja, jednostki

samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: wewnętrznych,

oświaty i wychowania, rodziny, zabezpieczenia

społecznego, wojewodowie, Policja, jednostki

samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: oświaty

i wychowania, wojewodowie, jednostki samorządu

terytorialnego, organizacje pozarządowe

Tabela nr 9. Wykaz podmiotów odpowiedzialnych za realizację działań w ramach celu

szczegółowego Edukacja dla bezpieczeństwa

Nr

działania

Podmiot wiodący –

minister

właściwy do

spraw

4.1

oświaty

i wychowania

4.2

wewnętrznych

4.3

wewnętrznych

WSPÓŁPRACA

minister właściwy do spraw (zgodnie z ustawą

z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji

rządowej) oraz inne podmioty

ministrowie właściwi do spraw: wewnętrznych,

transportu, Minister Sprawiedliwości,

wojewodowie, Policja, jednostki samorządu

terytorialnego, organizacje pozarządowe

minister właściwy do spraw zabezpieczenia

społecznego, wojewodowie, Policja, jednostki

samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe

ministrowie właściwi do spraw: rodziny,

zabezpieczenia społecznego, transportu, Minister

Sprawiedliwości, wojewodowie, Policja, jednostki

samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe

Podmiot wiodący z podmiotami współpracującymi odpowiadają za określenie kryteriów

oceny merytorycznej projektów dla danego działania.

6. Koordynacja realizacji Programu

Do koordynacji i monitorowania wdrażania Programu zostanie powołany zarządzeniem

Prezesa Rady Ministrów Międzyresortowy Zespół ds. Programu.

Przewodniczącym Zespołu będzie przedstawiciel wskazany przez ministra właściwego do

spraw wewnętrznych. W składzie Zespołu przewiduje się przedstawicieli ministrów

właściwych do spraw: oświaty i wychowania, transportu, rodziny, zabezpieczenia

społecznego, zdrowia, kultury fizycznej, Ministra Sprawiedliwości, oraz przedstawicieli

Komendanta Głównego Policji, Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej

i Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Sekretarzem Zespołu będzie przedstawiciel właściwej komórki organizacyjnej z urzędu

podległego ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Przedstawiciele środowiska akademickiego oraz organizacji pozarządowych mogą być

dopraszani do Zespołu w charakterze ekspertów w zależności od rozpatrywanych

zagadnień.

Zadaniem Międzyresortowego Zespołu ds. Programu będzie monitorowanie wdrażania

i realizacji Programu, w tym w szczególności przyjęcie harmonogramu realizacji Programu

na dany rok, a także akceptacja listy projektów do realizacji, poprzedzona określeniem na

dany rok

• liczby projektów składanych przez wojewodów do dofinansowania,

• zasad dofinansowania z Programu dla jednego projektu,

• kryteriów formalnych oceny projektów

oraz rekomendowanie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych projektów do

dofinansowania z rezerwy celowej.

Listę projektów do dofinansowania zatwierdza Minister Spraw Wewnętrznych

i Administracji i przekazuje Ministrowi Finansów oraz wojewodom.

Oceny projektów wskazanych do dofinansowania przez wojewodów, na podstawie

kryteriów formalnych i merytorycznych, dokona Grupa Robocza składająca się

z członków Zespołu lub ekspertów przez nich wskazanych, którą kieruje przedstawiciel

ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na podstawie oceny przeprowadzonej przez

ekspertów zostaną wskazane projekty rekomendowane do dofinansowania w ramach

Programu.

Na poziomie województwa zadania wynikające z Programu będzie koordynował

wojewoda przy pomocy Wojewódzkiego Zespołu ds. Programu (art. 18 ust. 2 ustawy

o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, który stanowi, że wojewoda

może tworzyć zespoły doradcze).

Zespołowi przewodniczyć będzie wojewoda lub wyznaczony przez niego przedstawiciel.

W skład Zespołu wchodzić będą przedstawiciele Policji, Państwowej Straży Pożarnej,

Straży Granicznej oraz wskazanych przez wojewodę jednostek administracji rządowej

i samorządowej. Zespół ten będzie inicjował i koordynował działania Programu na

swoim terenie, zbierał informacje o jego realizacji, rekomendował Zespołowi ds. Programu

projekty z terenu województwa do dofinansowania.

Udział powiatów i gmin w realizacji Programu jest dobrowolny.

Zarówno Międzyresortowy Zespół, jak i Wojewódzkie Zespoły ds. Programu,

przedstawiają roczne sprawozdania ze swojej działalności, przy czym sprawozdania

z realizacji zadań Zespołu utworzonego w MSWiA kierowane do Prezesa Rady Ministrów

trafią do komórek analitycznych KPRM, które monitorują prace organów

opiniodawczo-doradczych.

Natomiast sprawozdania zespołów wojewódzkich stanowić będą wkład do informacji

cząstkowych (wojewódzkich) – jako wkładu do rocznego Raportu postępu realizacji

„Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej

im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020”, w danym roku sprawozdawczym.

7. Finansowanie Programu

Program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”

w latach 2007–2015 (edycja I) finansowany był z rezerwy celowej budżetu państwa

(zabezpieczonej na jego realizację) w wysokości 3 000 000 zł (corocznie).

Roczne nakłady na realizację Programu (edycja II) z budżetu państwa w okresie jego

realizacji, tj. 2016 r. i 2017 r., kształtowały się w kwocie odpowiednio 3 350 000 w 2016 r.

i 5 350 000 zł w 2017 r., gdzie

a) 1 300 000 zł / 2 500 000 zł (rok 2016/2017)

na dofinansowanie celu szczegółowego 1. Bezpieczeństwo w miejscach publicznych

ze szczególnym uwzględnieniem tworzenia lokalnych systemów bezpieczeństwa,

b) 1 000 000 zł / 1 500 000 zł (rok 2016/2017)

na dofinansowanie celu szczegółowego 2. Przeciwdziałanie zjawiskom patologii

oraz ochrona dzieci i młodzieży,

c) 700 000 zł / 1 000 000 zł (rok 2016/2017)

na dofinansowanie celu szczegółowego 3. Edukacja dla bezpieczeństwa,

d) 350 000 zł / 350 000 (rok 2016/2017)

na realizację zadań o charakterze centralnym,

co dało łączną kwotę na Program w wysokości 8 700 000 zł.

Na podstawie przeprowadzonych w latach 2011–2016 badań ewaluacyjnych można ocenić,

że realizacja Programu przynosi pozytywne efekty, jednakże jednym z głównych

wniosków (sformułowanych m.in. na podstawie zidentyfikowanych potrzeb

wnioskodawców aplikujących w ramach Programu), jakie przedstawili niezależni

ewaluatorzy, była potrzeba zwiększenia środków finansowych w ramach kolejnej

perspektywy finansowej, tj. na lata 2018–2020.

W opracowanym projekcie „Programu ograniczania przestępczości i aspołecznych

zachowań „Razem bezpieczniej” im. Władysława Stasiaka na lata 2018–2020”, na

realizację projektów w ramach celu głównego przyjęto finansowanie przez utworzenie

nowej rezerwy celowej.

W 2018 r. planowane jest przeznaczenie na realizację Programu 6 000 000 zł. Kwota ta

przeznaczona zostanie na finansowanie celów szczegółowych 1, 2, 3 i 4 – przyjęto

odpowiednio szacunkowe kwoty 1 000 000 zł, 3 000 000 zł, 1 000 000 zł i 1 000 000 zł na

realizację projektów z celów szczegółowych 1, 2, 3 i 4. Należy zaznaczyć, że zwiększenie

środków finansowych na lata 2018–2020 wynika z utworzenia nowego celu

szczegółowego, tj. „Bezpieczne przejścia dla pieszych” (3 000 000 zł), natomiast pozostałe

cele pozostają na zbliżonym do przewidzianego w II edycji Programu poziomie wsparcia

finansowego (nie wyklucza to możliwości utworzenia celu(-lów) dodatkowych w ramach

danego celu szczegółowego z zastrzeżeniem zgodności merytorycznej).

Środki te będą przekazywane do budżetów wojewodów z przeznaczeniem na dotacje na

dofinansowanie zadań mieszczących się w ramach Programu dla organizacji

pozarządowych. Ponadto w celu przekazania lub wspólnego wykonywania zadań

określonych w Programie wojewodowie będą mogli zawierać z jednostkami samorządu

terytorialnego stosowne porozumienia administracyjne. Wojewodowie kwartalnie będą

składać ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych informacje dotyczące

wykorzystania środków finansowych z rezerwy celowej.

W ramach projektów realizowanych w celach szczegółowych Programu jest przewidziane

dofinansowanie m.in. rewitalizacji infrastruktury w obszarach wiejskich i miejskich

w zakresie bezpieczeństwa, a także zakup sprzętu mającego znaczenie dla bezpieczeństwa

i porządku publicznego.

Wojewodowie w ramach procedury wyboru projektów do dofinansowania będą

wskazywać projekty realizowane następnie przez jednostki samorządu terytorialnego lub

organizacje pozarządowe. Wojewoda przyznaje środki na realizację projektów w formie

dofinansowania

•

•

zadań realizowanych przez organizacje pozarządowe. Zlecenie realizacji zadań

oraz przekazanie dotacji celowej na ich realizację następuje w formie umów

zawieranych w oparciu o zasady i tryb przewidziane w ustawie o finansach

publicznych oraz ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Zlecenie zadania

oraz jego realizacja następuje w formie porozumienia administracyjnego

zawieranego pomiędzy wojewodą a daną jednostką samorządu terytorialnego przy

uwzględnieniu przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

oraz ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym lub

o samorządzie województwa.

Najlepiej ocenione projekty będą przekazywane do Międzyresortowego Zespołu

ds. Programu, działającego w MSWiA. Po ocenie projektów przez Grupę Roboczą, projekty

będą rekomendowane do dofinansowania Międzyresortowemu Zespołowi ds. Programu.

Międzyresortowy Zespół ds. Programu będzie przedkładał ministrowi właściwemu do

spraw wewnętrznych corocznie propozycję podziału rezerwy celowej zabezpieczonej

w budżecie państwa na dofinansowanie projektów, biorąc pod uwagę rekomendację Grupy

Roboczej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w terminie do dnia 1 września corocznie

będzie przedstawiał Ministrowi Finansów ostateczny podział dla wojewodów środków

zaplanowanych w rezerwie celowej pn. Środki na realizację programu ograniczania

przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej” im. Władysława Stasiaka

na lata 2018–2020.

Rozwiązanie to powinno zapewnić płynność składania wniosków przez wojewodów

o wykorzystanie środków ww. rezerwy celowej oraz płynność wydawania przez Ministra

Finansów decyzji dla wojewodów w zakresie przeznaczenia jej środków, w szczególności

mając na uwadze termin, o którym mowa w art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia

2009 r. o finansach publicznych.

W projekcie budżetu państwa, w każdym roku funkcjonowania Programu (w perspektywie

finansowej na lata 2018–2020), w części 42 – Sprawy wewnętrzne, dział 754

zabezpieczone będą środki na zadania o charakterze centralnym, w tym

promocyjno-informacyjne, ekspertyzy, opinie, zadania koordynacyjne oraz badania

ewaluacyjne. Na wyżej wymienione zadania zostaną zabezpieczone środki w kwocie

350 000 złotych na każdy rok.

Wydatki w wysokości 350 000 zł planowane corocznie w części 42 – Sprawy wewnętrzne

w dziale 754 w 2018 r. zostały ujęte w tej części budżetowej w projekcie ustawy

budżetowej na 2018 r., a w latach 2019 i 2020 zostaną sfinansowane w ramach limitu

wydatków tej części budżetowej, bez konieczności angażowania środków ponad limit

dysponenta.

Nakłady na realizację Programu z budżetu państwa w okresie jego realizacji, tj. w latach

2018–2020, wyniosą ogółem 19 050 000 zł (w tym środki w wysokości 350 000 zł rocznie

w budżecie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na działania o charakterze

centralnym), a w podziale na poszczególne lata realizacji Programu wyniosą

• 2018 r. – 6 350 000 zł,

• 2019 r. – 6 350 000 zł,

• 2020 r. – 6 350 000 zł.

8. Monitorowanie, sprawozdawczość i ocena realizacji Programu

Weryfikacja osiągnięcia celów szczegółowych Programu i wskaźników na poziomie

poszczególnych celów szczegółowych będzie prowadzona na szczeblu wojewódzkim

(zespoły wojewódzkie). Następnie dane ze szczebla wojewódzkiego będą weryfikowane

pod względem poziomu osiągnięcia celów szczegółowych założonych w projektach, które

uzyskały dofinansowanie w ramach Programu. Program będzie podlegał corocznym

badaniom ewaluacyjnym w zakresie efektów Programu.

Co roku, w terminie do dnia 31 maja, opracowany zostanie raport postępu realizacji

Programu, który będzie przedkładany wraz z wynikami badań ewaluacyjnych w terminie

do dnia 30 czerwca r. następującego po roku stanowiącym okres sprawozdawczy, za

pośrednictwem ministra właściwego do spraw wewnętrznych, do przyjęcia Radzie

Ministrów. Raporty kierowane na Radę Ministrów jako dokumenty rządowe będą

procedowane zgodnie z przepisami uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października

2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów.

9. Promocja Programu

Dla skutecznej realizacji Programu konieczna jest promocja jego założeń i celów. W tym

celu zakłada się prowadzenie stałych działań informacyjnych na temat realizacji zadań

w ramach Programu. Konieczna w tym zakresie jest współpraca ze środkami masowego

przekazu: ogólnopolskimi, regionalnymi i lokalnymi.

Podstawowym i najobszerniejszym źródłem informacji o programie jest internetowa strona

Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zawierająca m.in. bloki tematyczne, dział

z aktualnościami oraz rozbudowany Bank Dobrych Praktyk zespolony z Mapą Programu.

W Banku Dobrych Praktyk upowszechniane będą przede wszystkim programy

profilaktyczne. W ramach działań promocyjnych na poziomie centralnym organizowane

będą akcje, przedsięwzięcia i kampanie oraz nawiązywana będzie współpraca z innymi

podmiotami realizującymi działania profilaktyczne w celu promocji założeń Programu.

Promocja Programu odbywać się będzie również poprzez rozpowszechnianie artykułów

profilaktycznych i materiałów promocyjnych przy okazji różnych inicjatyw

i przedsięwzięć profilaktycznych.

10. Potencjalne zagrożenia realizacji Programu

Jako potencjalne zagrożenia realizacji Programu należy wskazać

• opóźnienia w realizacji celów szczegółowych wynikające z nieplanowanych

w momencie przyjmowania Programu reorganizacji i zmian funkcjonalnych

podmiotów odpowiedzialnych za ich wdrażanie,

• ograniczenie środków budżetowych na finansowanie Programu,

• ograniczenia kadrowe, w tym rotacja osób odpowiedzialnych za realizację

poszczególnych zadań w Programie.

11. Załączniki