PL
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2018 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej "Wsparcie osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej oraz ich rodzin i otoczenia" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji
Statutory Text (1 Articles)
Dokument
podpisany przez
Krzysztof Madej
Data: 2018.12.28
17:39:53 CET
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 28 grudnia 2018 r.
Poz. 1267
OBWIESZCZENIE
MINISTRA ZDROWIA 1)
z dnia 20 grudnia 2018 r.
w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Wsparcie osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej
oraz ich rodzin i otoczenia” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji
Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.
z 2018 r. poz. 2153 i 2245) ogłasza się informacje o włączeniu kwalifikacji rynkowej „Wsparcie osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej oraz ich rodzin i otoczenia” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, stanowiące
załącznik do obwieszczenia.
Minister Zdrowia: wz. J. Szczurek-Żelazko
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 95).
Nazwa kwalifi kacji rynk owej
Nazwa doku men tu p otwierd zającego n adanie kwalifikacji rynkowej
Okres ważności dok u mentu potwi erdzającego nadanie kwalifikacji rynkowej
Efek ty u czen ia się wymagan e d la kwalifik acji ryn kowej
Poszczególne efekty
uczenia się
Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia
– 2 –
Zestaw 1. Diagnoza psychospołeczna pacjenta, osoby po chorobie nowotworowej, rodziny i otoczenia
Syntetyczna charakterystyka efektów uczenia się
Osoba posiadająca kwalifikację „Wsparcie osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej oraz ich rodzin i otoczenia” jest gotowa do samodzielnego przeprowadzenia diagnozy psychospołecznej pacjenta chorego onkologicznie, osoby po chorobie nowotworowej oraz jego rodziny i otoczenia. W przygotowaniu diagnozy posługuje się
zróżnicowanymi metodami, dobierając je do specyficznej sytuacji psychospołecznej oraz stanu psychicznego osoby diagnozowanej. Osoba ta samodzielnie udziela wsparcia
instrumentalnego, emocjonalnego, motywacyjnego i edukacyjnego pacjentowi oraz jego rodzinie i otoczeniu, dostosowując je do zdiagnozowanych potrzeb i problemów. Wykorzystuje przy tym techniki komunikacji interpersonalnej oraz wiedzę o chorobach nowotworowych i systemie ochrony zdrowia. W procesie udzielanego wsparcia osoba ta podejmuje współpracę z innymi specjalistami oraz instytucjami zajmującymi się pomocą pacjentom. W prowadzonych działaniach osoba ta kieruje się zasadami etyki zawodowej oraz
posługuje się wiedzą o bieżących aktach prawnych regulujących wsparcie i leczenie osób z chorobami nowotworowymi w systemie ochrony zdrowia. Osoba ta podejmuje odpowiedzialność za realizowane przez siebie działania.
5.
6 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji
Poziom Pol skiej Ramy K wal ifi kacji przyp isan y d o kwalifikacji rynkowej
Monitor Polski
4.
Certyfikat ważny bezterminowo dla osób wykonujących zadania polegające na udzielaniu wsparcia osobom chorym onkologicznie, osobom po chorobie nowotworowej oraz ich
rodzinom i otoczeniu.
3.
Certyfikat
2.
Wsparcie osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej oraz ich rodzin i otoczenia
1.
INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI RYNKOWEJ „WSPARCIE OSÓB CHORYCH ONKOLOGICZNIE, OSÓB PO CHOROBIE NOWOTWOROWEJ
ORAZ ICH RODZIN I OTOCZENIA” DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI
Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia
z dnia 20 grudnia 2018 r. (poz. 1267)
1)
2)
1)
2)
1)
2)
3)
4)
Posługuje się wiedzą
o wpływie środowiska
pobytu pacjenta na jego
sytuację psychiczną.
Przygotowuje opis
przeprowadzonej
diagnozy.
2)
3)
1)
Posługuje się wiedzą
o relacjach pacjenta
z personelem zespołu
leczącego.
Charakteryzuje sposoby
rozpoznawania relacji
pacjent – rodzina –
otoczenie.
1)
2)
3)
Charakteryzuje sposoby
rozpoznawania reakcji
pacjenta na chorobę
i leczenie onkologiczne.
– 3 –
przygotowuje pisemny opis sytuacji psychospołecznej pacjenta, rodziny i otoczenia;
przygotowuje pisemny opis reakcji pacjenta na chorobę i leczenie onkologiczne;
przygotowuje pisemny opis relacji pacjent – rodzina – otoczenie;
przygotowuje pisemny opis wpływu środowiska pobytu pacjenta na jego sytuację psychiczną.
omawia wpływ trybu leczenia i opieki ambulatoryjnej, domowej i stacjonarnej na sytuację psychiczną pacjenta;
wymienia typowe potrzeby i problemy pacjenta w zależności od trybu i miejsca prowadzonej opieki i leczenia.
omawia rodzaje relacji pacjenta z personelem zespołu leczącego (np. partnerska, dyrektywna, unikająca, bierna);
omawia konsekwencje różnego typu relacji pacjenta z personelem zespołu leczącego dla przebiegu choroby i leczenia.
omawia różne typy relacji pacjentów z rodzinami i otoczeniem (np. partnerskie, symbiotyczne, zależnościowe, bierno-agresywne, rodzina
zamknięta lub otwarta);
omawia konsekwencje typu relacji z rodziną i otoczeniem dla procesu choroby i leczenia onkologicznego;
omawia konsekwencje zróżnicowania postaw pacjenta, jego rodziny i otoczenia wobec choroby i leczenia.
Monitor Polski
4)
5)
6)
omawia metody stosowane do rozpoznania potrzeb i problemów pacjenta (np. wywiad, obserwacja);
omawia źródła informacji o potrzebach i problemach pacjenta;
omawia informacje dostępne w dokumentacji pacjenta, które mogą być istotne dla oceny jego stanu psychicznego.
1)
2)
3)
Charakteryzuje sposoby
rozpoznawania potrzeb
i problemów pacjenta,
osoby po chorobie
nowotworowej, rodziny
i otoczenia.
charakteryzuje mechanizm i fazy choroby onkologicznej oraz ich wpływ na sytuację psychologiczną pacjenta;
omawia grupy obciążeń wynikających z typów nowotworów i rodzajów leczenia;
omawia konsekwencje psychologiczne zastosowania różnych sposobów leczenia (np. radioterapia, chemioterapia, chirurgia, hormonoterapia,
terapia celowana, przeszczep);
omawia fazy choroby, etapy leczenia oraz psychologiczne aspekty leczenia dla wskazanych grup wiekowych pacjentów;
omawia skutki uboczne leczenia i ich konsekwencje psychologiczne w różnych grupach wiekowych pacjentów;
omawia komplementarne formy leczenia dopuszczalne w terapii onkologicznej.
omawia i stosuje narzędzia oceny stanu psychicznego i zaburzeń poznawczych (np. termometr distresu, MADRS, HADS, test rysowania zegara);
omawia sposoby stosowania narzędzi (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
omawia wyniki uzyskane przy zastosowaniu narzędzi oceny stanu psychicznego.
1)
2)
3)
Wykorzystuje metody
screeningowe oceny
stanu psychicznego
pacjenta, osoby po
chorobie nowotworowej,
rodziny i otoczenia.
Stosuje metody
skutecznej komunikacji
interpersonalnej.
omawia zasady skutecznej komunikacji z pacjentem (np. zasada aktywnego i biernego słuchania, milczenie, refleksja, parafraza, formułowanie
odpowiedzi na trudne pytania egzystencjalne pacjenta);
omawia zasady doboru strategii i narzędzi komunikacji do preferencji pacjenta (np. technika odzwierciedlenia, technika wielu modalności tej
samej treści);
omawia przyczyny braku lub obniżonej motywacji do troski o siebie i współpracy z zespołem leczącym (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
wymienia i omawia kryteria rozpoznania sytuacji kryzysowej u pacjenta onkologicznego, osoby po chorobie nowotworowej, rodziny i otoczenia (w tym wymienia osoby, które powinien poinformować o podejrzewanym kryzysie);
omawia sposoby motywowania pacjenta do troski o siebie i do współpracy z zespołem leczącym (na przykładzie zapisów w dostarczonym
wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
omawia źródła i rodzaje wsparcia emocjonalnego (np. fizyczna obecność przy pacjencie, kontakt wzrokowy, aktywne słuchanie);
omawia zasady stosowanych rodzajów wsparcia (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
omawia metody oceny skuteczności udzielanego wsparcia (np. skala oceny jakości życia uwarunkowanej stanem zdrowia, skala oceny jakości
opieki, skala oceny satysfakcji z życia);
omawia style i strategie radzenia sobie w sytuacji trudnej (np. zaprzeczenie, poddanie się, walka, zadaniowe zmaganie się ze stresem) oraz
wyjaśnia mechanizmy psychologiczne występujące w trudnych sytuacjach (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku
udzielanego wsparcia”).
– 4 –
2)
1)
7)
4)
5)
6)
3)
2)
1)
Monitor Polski
Udziela wsparcia
motywacyjno-emocjonalnego.
7)
8)
6)
4)
5)
3)
2)
1)
Udziela wsparcia
edukacyjnego
i instrumentalnego.
omawia zestaw informacji, które pacjent powinien otrzymać w placówce zajmującej się udzielaniem pomocy pacjentom chorym onkologicznie
na różnych etapach leczenia (np. sposób organizacji i funkcjonowania placówki, przygotowanie do różnych form terapii onkologicznej);
wymienia i omawia wiarygodne źródła informacji o chorobie i formach wsparcia dla pacjentów chorych onkologicznie (np. strony www jak
np. ptpo.org.pl, broszury, poradniki, aplikacje jak np. „Onkoteka”, lokalne placówki wsparcia);
wymienia organizacje pomocowe zajmujące się opieką i wsparciem pacjentów chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej, rodzin i otoczenia;
opisuje sytuacje, w których jest wskazane poinformowanie o możliwości lub konieczności skorzystania z pomocy innych specjalistów;
opisuje sytuacje, w których jest wskazane skierowanie do sklepów specjalistycznych i punktów usług dla pacjentów chorych onkologicznie,
osób po chorobie onkologicznej, rodzin i otoczenia;
wymienia i omawia sposoby informowania o czynnikach ryzyka w chorobie nowotworowej i zachowaniach prozdrowotnych (np. na podstawie
Europejskiego kodeksu walki z rakiem, piramidy żywienia i aktywności fizycznej lub zaleceń odnośnie do aktywności fizycznej);
wymienia i omawia sposoby informowania o korzystnych zachowaniach w trakcie leczenia (np. chemioterapii, radioterapii);
wymienia i omawia sposoby informowania o technikach i metodach radzenia sobie ze skutkami stresu (np. wymienia metody prowadzenia
działań informacyjno-edukacyjnych).
Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia
Poszczególne efekty
uczenia się
Zestaw 2. Udzielanie wsparcia pacjentowi choremu onkologicznie, osobie po chorobie nowotworowej, rodzinie i otoczeniu
3)
1)
2)
omawia strukturę i zasady funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w przypadku chorób onkologicznych;
wskazuje osoby i instytucje, z którymi podejmuje współpracę w ramach udzielanego pacjentowi choremu onkologicznie wsparcia (na podstawie „Dzienniczka udzielanego wsparcia” podaje przykłady takich informacji);
omawia role i zadania członków zespołu leczącego pacjentów chorych onkologicznie.
omawia błędy w komunikacji z pacjentem chorym onkologicznie i ich konsekwencje (np. zdawkowe pociechy, stosowanie żargonu, eufemizmy, rozmowa w pośpiechu, udzielanie pochopnych rad, zaprzeczanie odczuciom pacjenta, błędne informacje o leczeniu);
omawia zasady informowania rodziny i otoczenia pacjenta chorego onkologicznie o możliwych reakcjach na chorobę;
omawia stosowane metody informowania rodziny i otoczenia pacjenta o możliwościach wsparcia pacjenta chorego onkologicznie (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
omawia wykorzystanie rozmowy, jako narzędzia udzielania wsparcia (na przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”);
omawia stosowane style komunikacji (np. asertywny, agresywny, ugodowy), podaje przykłady wypowiedzi w ramach wskazanych stylów (na
przykładzie zapisów w dostarczonym wcześniej „Dzienniczku udzielanego wsparcia”).
omawia dylematy etyczne związane z udzielaniem wsparcia pacjentowi onkologicznemu, osobie po chorobie nowotworowej, rodzinie i otoczeniu, podaje przykład takiego dylematu i omawia konsekwencje różnych jego rozwiązań;
omawia przykładowe zachowania jatrogenne personelu zespołu leczącego i proponuje dalszy sposób postępowania;
omawia możliwości budowania podmiotowości pacjenta i własnej;
omawia etapy zespołu wypalenia zawodowego.
Wymagani a dotyczące wal id acji i p od miotów przeprowadzających walidację
2)
3)
4)
1)
– 5 –
Metody stosowane w walidacji
Do weryfikacji efektów uczenia się określonych dla niniejszej kwalifikacji dopuszcza się wyłącznie następujące metody
1) standaryzowany test wiedzy;
6.
Posługuje się wiedzą
o zasadach etyki
zawodowej.
3)
2)
1)
Posługuje się wiedzą
o aktach prawnych
w zakresie ochrony
zdrowia w onkologii.
omawia prawa pacjenta (na podstawie obowiązujących aktów prawnych) do informacji, do tajemnicy, do świadomej zgody na procedury medyczne, do opieki duszpasterskiej, do dostępu do dokumentacji medycznej, do poszanowania intymności i godności oraz do poszanowania
życia prywatnego i rodzinnego;
omawia przepisy prawne regulujące świadczenia z zakresu pomocy społecznej, ubezpieczenia społecznego i innych świadczeń przysługujących pacjentom i ich rodzinom;
omawia zasady prowadzenia rozmowy z pacjentem onkologicznym w jednostce ochrony zdrowia (np. zasada poufności, ochrony praw pacjenta).
Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia
Monitor Polski
Poszczególne efekty
uczenia się
Zestaw 3. Stosowanie zasad prawa i etyki zawodowej
Charakteryzuje
organizację systemu
ochrony zdrowia
w zakresie onkologii.
7)
6)
4)
5)
3)
Zasoby kadrowe – wymagania kompetencyjne w stosunku do osób przeprowadzających walidację
Weryfikację efektów uczenia się przeprowadza komisja składająca się z co najmniej 3 osób, z których każda posiada
1) wykształcenie wyższe: tytuł zawodowy lekarza lub co najmniej licencjata pielęgniarstwa lub magistra psychologii po ukończeniu jednolitych studiów magisterskich
w dziedzinie psychologii albo dwustopniowych studiów w zakresie psychologii;
2) rekomendację stowarzyszenia (w którego statucie znajduje się określenie celów stowarzyszenia jako naukowe i które co najmniej od 10 lat realizuje cele statutowe w zakresie wspierania pacjenta onkologicznego, jego rodziny i otoczenia) zrzeszającego osoby zajmujące się sprawowaniem opieki nad chorymi na nowotwory, ich rodzinami
i otoczeniem;
3) co najmniej 5 lat udokumentowanego doświadczenia zawodowego w zakresie opieki sprawowanej nad pacjentami chorymi onkologicznie, rodzinami i otoczeniem.
W składzie każdej komisji musi znaleźć się co najmniej
1) jeden lekarz;
Monitor Polski
Dla każdej osoby objętej wsparciem zapisy w „Dzienniczku udzielanego wsparcia” zawierają
1) daty i miejsca spotkań z pacjentem (bez danych pozwalających na identyfikację);
2) opis i wynik przeprowadzonej diagnozy psychospołecznej;
3) dokładny opis przebiegu spotkań z 10 osobami, który zawiera elementy
a) narzędzia użyte do oceny stanu psychicznego osoby objętej wsparciem,
b) przyczyny braku lub obniżonej motywacji do troski o siebie i współpracy z zespołem leczącym,
c) sposoby motywowania osoby objętej wsparciem do troski o siebie i do współpracy z zespołem leczącym,
d) opis doboru wsparcia do potrzeb i stylu funkcjonowania osoby objętej wsparciem,
e) mechanizmy psychologiczne występujące w trudnych sytuacjach i sposobach reagowania na sytuację trudną (zaprzeczenie, poddanie, walkę),
f) metody informowania rodziny i otoczenia osoby objętej wsparciem o możliwościach wsparcia chorego onkologicznie,
g) wykorzystanie rozmowy jako narzędzia udzielania wsparcia,
h) style komunikacji (np. asertywny, agresywny), przykłady wypowiedzi w ramach wskazanych stylów,
i) osoby i instytucje, z którymi proponowano współpracę w ramach udzielanego pacjentowi choremu onkologicznie, osobie po chorobie nowotworowej oraz jego rodzinie i otoczeniu wsparcia.
Nie jest wymagane, aby dla każdej z 10 osób były opisane wszystkie powyższe elementy. Jednak oczekuje się, że 10 opisów, jako całość będzie zawierać każdy z wymienionych
powyżej elementów.
analiza dowodów i deklaracji za pomocą opisu udzielania wsparcia w „Dzienniczku udzielanego wsparcia” prowadzonego co najmniej dla 10 osób (osób chorych onkologicznie, osób po chorobie nowotworowej oraz ich rodzin i otoczenia). „Dzienniczek udzielanego wsparcia” zawiera pola pozwalające na sprawdzenie wszystkich kryteriów
weryfikacji odnoszących się do „Dzienniczka udzielanego wsparcia”;
3) rozmowa na temat dostarczonego przez kandydata „Dzienniczka udzielanego wsparcia”, jako metoda uzupełniająca analizę, o której mowa w pkt 2.
Do analizy dowodów i deklaracji jest niezbędne dostarczenie „Dzienniczka udzielanego wsparcia”.
„Dzienniczek udzielanego wsparcia” powstaje w wyniku pracy z pacjentem chorym onkologicznie lub jego rodziną, lub osobami z otoczenia.
Łącznie liczba prowadzonych osób nie może być mniejsza niż 10.
2)
jeden psycholog;
jedna pielęgniarka;
jedna osoba ze stopniem naukowym doktora.
Waru nk i, jak ie musi sp ełn iać osoba przystęp u jąca do walidacji
Termin d okon ywania p rzegl ądu k walifikacji
Nie rzadziej niż raz na 10 lat.
8.
Wykształcenie wyższe (kwalifikacja pełna na poziomie 6 PRK).
7.
Etapy identyfikowania i dokumentowania
Nie określa się wymagań dla etapów identyfikowania i dokumentowania efektów uczenia się.
Sposób prowadzenia walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne niezbędne do prawidłowego prowadzenia walidacji
Brak wymagań.
2)
3)
4)