Uchwała nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023

§ 1. Ustanawia się wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–2023, zwany dalej „Programem”, stanowiący załącznik do uchwały.

§ 2. Wykonawcami Programu są minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego oraz minister właściwy do

spraw oświaty i wychowania.

§ 3. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa.

2. Ogólna kwota środków w całym okresie realizacji Programu wyniesie 2 750 000 tys. zł.

§ 4. Traci moc uchwała nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu

wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” na lata 2014–2020 (M.P.

z 2015 r. poz. 821 oraz z 2017 r. poz. 1138).

§ 5. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

Dokument

podpisany przez

Krzysztof Madej

Data: 2018.10.19

15:52:07 CEST

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 19 października 2018 r.

Poz. 1007

UCHWAŁA NR 140

RADY MINISTRÓW

z dnia 15 października 2018 r.

w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–2023

Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 oraz

z 2018 r. poz. 62, 1000, 1366, 1669 i 1693) oraz art. 90u ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

(Dz. U. z 2018 r. poz. 1457, 1560 i 1669) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 140 Rady Ministrów

Załącznik

z dnia 15 października 2018 r. (poz. 1007)

do uchwały nr 140

Rady Ministrów

z dnia 15 października 2018 r.

(poz. ...)

WIELOLETNI RZĄDOWY PROGRAM

„POSIŁEK W SZKOLE I W DOMU” NA LATA

2019–2023

SPIS TREŚCI

WSTĘP ....................................................................................................................... 4

I.

PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU ................................................................ 5

II.

CELE PROGRAMU............................................................................................ 6

III.

MODUŁY PROGRAMU ...................................................................................... 7

IV.

SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU............................................................... 10

V.

FINANSOWANIE PROGRAMU ORAZ WARUNKI PRZYZNAWANIA GMINOM

ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA PRZEZNACZONYCH NA REALIZACJĘ

PROGRAMU W LATACH 2019–2023.............................................................. 13

VI.

ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

PROGRAMU .................................................................................................... 15

VII. MONITORING PROGRAMU ............................................................................ 18

VIII. HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU ................................................ 20

IX.

DZIAŁANIA LEGISLACYJNE ........................................................................... 21

WSTĘP

Program „Posiłek w szkole i w domu” zapewnia pomoc zarówno osobom starszym,

niepełnosprawnym, o niskich dochodach, jak i dzieciom, które wychowują się

w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji.

Program przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku,

świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności

oraz świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Istotnym elementem Programu jest zapewnienie dzieciom i młodzieży w wieku

szkolnym zjedzenia gorącego posiłku przygotowanego w stołówce szkolnej. Takie

rozwiązanie daje bowiem większą kontrolę nad jakością kupowanych produktów,

z których przygotowywane są posiłki, oraz nad procesem ich przygotowywania.

Celem Programu jest również zapewnienie wsparcia finansowego organom

prowadzącym publiczne szkoły podstawowe,

w tym szkołom artystycznym

realizującym kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej, w organizacji

stołówek oraz miejsc spożywania posiłków w szkołach.

Ze środków przekazywanych gminom w ramach Programu dofinansowane zostaną

zarówno posiłki wydawane na stołówkach, ale również te dowożone osobom

dorosłym, w tym osobom niewychodzącym z domu (np. ze względu na podeszły wiek

czy niepełnosprawność), niebędącym w stanie przygotować sobie codziennie

gorącego posiłku. W Programie przeznacza się środki na dowóz posiłków.

Program przewiduje również możliwość zwiększenia przez wojewodę proponowanej

kwoty dotacji w wysokości do 5% dla gmin, które realizują posiłek w bezpośrednio

prowadzonych przez siebie stołówkach w ramach modułów 1 i 2.

W ramach Programu opracowane zostały 3 moduły

1. MODUŁ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY;

2. MODUŁ DLA OSÓB DOROSŁYCH;

3. MODUŁ ORGANIZACJI STOŁÓWEK ORAZ MIEJSC SPOŻYWANIA POSIŁKÓW

W SZKOŁACH.

I. PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU

Program jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.).

Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–2023, zwany

dalej „Programem”, jest programem wspierania finansowego gmin w zakresie

realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1

pkt 3 i 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r.

poz. 1508 i 1693) oraz organów prowadzących publiczne szkoły podstawowe

w zakresie realizacji zadań, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000, 1290 i 1669).

Program będzie realizowany w latach 2019–2023 i obejmie swoim zasięgiem

wszystkie województwa.

Program wpisuje się w aktualne ramy strategiczne rozwoju kraju wyznaczone przez

„Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do

2030 r.)” przyjętą przez Radę Ministrów 14 lutego 2017 r. jako jeden z dwóch

głównych obszarów koncentracji działań w Strategii (obok rozwoju zrównoważonego

terytorialnie) w ramach realizacji Celu II: „Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie

zrównoważony”, Obszar: „Spójność społeczna”, a w ramach niego pkt 3 „Wsparcie

grup zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem oraz zapewnienie spójności działań na

rzecz integracji społecznej” (str.164–166).

Zakłada się, że w zakresie modułów 1 i 2 wsparcie finansowe dla gmin z Programu

będzie realizowane na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej, a w zakresie modułu 3 na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 5

ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r. poz. 1457,

1560 i 1669).

Obecnie jest realizowany program ustanowiony na podstawie uchwały nr 221 Rady

Ministrów z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu

wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania „Pomoc państwa w zakresie

dożywiania” na lata 2014–2020. Proponuje się zakończenie realizacji tego programu

w roku 2018 i jednocześnie wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2019 r. nowego

programu wieloletniego na lata 2019–2023 pn.: „Posiłek w szkole i w domu”.

II. CELE PROGRAMU

Celem modułu 1 i 2 Programu jest zapewnienie posiłku dzieciom, uczniom

i młodzieży oraz objęcie pomocą osób dorosłych, zwłaszcza osób starszych, chorych

lub niepełnosprawnych i samotnych.

Za realizację zadań wynikających z modułów 1 i 2 Programu odpowiada minister

właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

W ramach modułów 1 i 2 Program przewiduje udzielenie pomocy w jednej z trzech

form

1) posiłek;

2) świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności;

3) świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych.

Miernikami stopnia realizacji Programu w zakresie modułów 1 i 2 są

1) liczba osób objętych pomocą, tj. ok. 1 250 000 osób;

2) liczba gmin objętych programem, tj. 2478.

Celem modułu 3 Programu jest wzmocnienie opiekuńczej funkcji szkoły podstawowej

poprzez tworzenie warunków umożliwiających spożywanie przez uczniów posiłku

w trakcie pobytu w szkole.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu administracji rządowej jest minister

właściwy do spraw oświaty i wychowania.

Wsparcia finansowego w ramach modułu 3 Programu udziela się organom

prowadzącym na zadania Programu realizowane przez

1) publiczne szkoły podstawowe, w tym szkoły zorganizowane w zespołach szkół,

specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach

wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;

2) publiczne szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły

podstawowej.

Miernikami stopnia realizacji Programu w zakresie modułu 3 są

1. Ogółem liczba szkół publicznych, która w latach 2019–2023 została objęta

Programem.

2. Liczba szkół publicznych, w których dokonano

1) doposażenia i poprawy standardu funkcjonujących stołówek (własna kuchnia

i jadalnia) lub doposażenia stołówek, które obecnie nie funkcjonują, tak aby

mogły zostać uruchomione, lub stworzenia nowych stołówek;

2) wsparcia w zakresie adaptacji i wyposażenia pomieszczeń przeznaczonych

do spożywania posiłków, tzw. jadalni.

III. MODUŁY PROGRAMU

Program ma charakter modułowy. W jego skład wchodzą trzy moduły, z których

każdy ma charakter indywidualny i kierowany jest do innego adresata.

III.1. MODUŁ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

III.1.1. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia

osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe

w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy

1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,

2) uczniom

do

czasu

ukończenia

szkoły

ponadpodstawowej

lub

szkoły

ponadgimnazjalnej

– w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo

świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

III.1.2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie

spełnia wymagań, o których mowa powyżej, a wyraża chęć zjedzenia posiłku,

odpowiednio dyrektor szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej,

właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ucznia lub dziecka, o potrzebie

udzielenia pomocy w formie posiłku.

III.1.3. Przyznanie pomocy, o której mowa w pkt III.1.2, w przypadku przyjęcia przez

gminę odpowiedniego programu osłonowego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 pkt 4

ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie wymaga wydania decyzji

administracyjnej w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu

środowiskowego.

III.1.4. Liczba dzieci i uczniów, którym udzielono pomocy zgodnie z pkt III.1.2, nie

może przekroczyć 20% liczby uczniów i dzieci otrzymujących posiłek w szkołach

i przedszkolach na terenie gminy w poprzednim miesiącu kalendarzowym,

a w miesiącu wrześniu tej liczby z miesiąca czerwca.

III.2. MODUŁ DLA OSÓB DOROSŁYCH

III.2.1. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia

w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności,

świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym

warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy

społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium,

o którym mowa w art. 8 ww. ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach

wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,

w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym.

III.2.2. Gmina może zorganizować dowóz posiłków dla tych grup mieszkańców

gminy.

III.3. MODUŁ ORGANIZACJI STOŁÓWEK

POSIŁKÓW W SZKOŁACH

ORAZ

MIEJSC

SPOŻYWANIA

III.3.1. Moduł 3 dotyczący wzmocnienia opiekuńczej funkcji szkoły podstawowej

poprzez tworzenie warunków umożliwiających spożywanie przez uczniów posiłku

w trakcie pobytu w szkole.

W ramach modułu 3 Program przewiduje następujące działania

1) doposażenie i poprawę standardu funkcjonujących stołówek (własna kuchnia

i jadalnia) lub doposażenie stołówek, które obecnie nie funkcjonują, tak aby

mogły zostać uruchomione, lub stworzenie nowych stołówek;

2) wsparcie w zakresie adaptacji i wyposażenia pomieszczeń przeznaczonych do

spożywania posiłków, tzw. jadalni.

Wsparcia dla danej szkoły udziela się w ramach tylko jednego działania.

Realizacja ww. działań może być prowadzona w formie zakupu

1) usług remontowo-adaptacyjnych służących poprawie standardu funkcjonowania

stołówek szkolnych lub miejsc spożywania posiłków;

2) niezbędnego

wyposażenia

kuchni

Poz. 1007

w

stołówkach

szkolnych,

w

tym

w szczególności

a) stanowisk mycia rąk – m.in. umywalka z instalacją ciepłej i zimnej wody,

b) stanowisk sporządzania potraw i napojów – m.in. stoły produkcyjne, trzony

kuchenne z piekarnikami, zlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody,

zestawy garnków i innych naczyń kuchennych, zestawy noży kuchennych,

chłodziarka z zamrażarką, zmywarka do naczyń, piec konwekcyjno-parowy

lub piekarnik z termoobiegiem, naświetlacz do jaj, robot kuchenny

wieloczynnościowy,

c) stanowisk obróbki wstępnej brudnej – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej

i ciepłej wody, stoły produkcyjne ze stali nierdzewnej, drobny sprzęt

kuchenny, urządzenia do rozdrabniania warzyw i owoców, krajalnice

z przystawkami, stanowisko produkcji potraw z mięsa, stanowisko produkcji

ciast,

d) stanowisk obróbki cieplnej – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej

wody, piec konwekcyjno-parowy lub piekarnik z termoobiegiem, taborety

podgrzewcze, trzony kuchenne z wyciągami, patelnie elektryczne,

e) stanowisk ekspedycji potraw i napojów – m.in. stół do ekspedycji potraw,

podgrzewacze do potraw i talerzy, pojemniki i termosy gastronomiczne,

f)

stanowisk mycia naczyń – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej

wody, pojemnik na odpadki, zmywarka do naczyń, sprzęt do dezynfekcji;

3) niezbędnego wyposażenia miejsc spożywania posiłków, w szczególności stołów,

krzeseł, zastawy stołowej, tac, koszy na odpady, termosów gastronomicznych.

Katalog określono w takiej formie, aby zapewnić realizację poszczególnych działań

w optymalny sposób, np. zakup termosów gastronomicznych do kuchni (w przypadku

działania 1) w celu umożliwienia dostarczania posiłków uczniom lub adaptacji

pomieszczeń przeznaczonych do spożywania posiłków w szkołach, w których nie ma

kuchni (w przypadku działania 2).

W przypadku działania 1, oprócz zakupu wyposażenia kuchni, możliwe jest również

doposażenie lub adaptacja jadalni. W przypadku działania 2 modułu 3 Programu

zakłada się zorganizowanie, adaptację lub doposażenie pomieszczeń przeznaczonych

do spożywania posiłków przez uczniów. Powinny być one wyposażone w stoły

i krzesła umożliwiające uczniom wygodne spożywanie posiłków, zastawę stołową,

kosze na odpady. Można zakupić również termosy gastronomiczne. W każdym

z działań można też zakupić usługi remontowo-adaptacyjne, np. malowanie ścian,

wymiana posadzki, ułożenie kafelków.

IV. SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU

IV.1.1. PODMIOTY REALIZUJĄCE

SPOŁECZNEJ

PROGRAM

W

SYSTEMIE

POMOCY

W celu realizacji modułu 1 oraz modułu 2 Programu konieczne jest włączenie się

podmiotów administracji rządowej i samorządowej oraz łączenie samorządowych

i rządowych źródeł finansowych.

Koordynatorem Programu na szczeblu administracji rządowej jest minister właściwy

do spraw zabezpieczenia społecznego.

Koordynatorem Programu na szczeblu wojewódzkim jest wojewoda, realizujący

zadanie przy pomocy wydziału polityki społecznej.

Koordynatorem Programu na szczeblu gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Program na szczeblu gminy realizują samorządowe jednostki organizacyjne pomocy

społecznej przy udziale właściwych jednostek organizacyjnych gminy.

IV.1.2. ZADANIA PODMIOTÓW REALIZUJĄCYCH PROGRAM W SYSTEMIE

POMOCY SPOŁECZNEJ

1. Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego należy

1) dokonanie podziału środków budżetu państwa, przewidzianych w ustawie

budżetowej na dany rok na realizację modułu 1 i 2 Programu, dla

poszczególnych województw;

2) składanie wniosku do ministra właściwego do spraw budżetu, w zakresie

podziału na województwa środków budżetu państwa zaplanowanych na

realizację modułu 1 i 2 Programu;

3) monitorowanie realizacji modułu 1 i 2 Programu za pośrednictwem

wojewodów.

2. Do zadań wojewody należy

1) dokonanie podziału środków budżetu państwa przeznaczonych na realizację

zadań modułu 1 i 2 Programu na poszczególne gminy;

2) monitorowanie realizacji zadań określonych Programem w ramach modułu 1 i 2

na terenie województwa i przekazywanie informacji w tej sprawie do ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

3. Do zadań gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) należy

1) koordynowanie modułu 1 i 2 Programu w gminie;

2) przyznawanie pomocy za pośrednictwem kierowników ośrodków pomocy

społecznej wynikającej z Programu;

3) przekazywanie rocznej informacji o realizacji modułu 1 i 2 Programu w gminie

do właściwego wojewody.

IV.2. PODMIOTY REALIZUJĄCE PROGRAM W SYSTEMIE OŚWIATY

W celu realizacji modułu 3 Programu konieczne jest włączenie się podmiotów

administracji rządowej i samorządowej oraz łączenie samorządowych i rządowych

źródeł finansowych.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu administracji rządowej jest minister

właściwy do spraw oświaty i wychowania.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu wojewódzkim jest wojewoda.

Realizatorem modułu 3 Programu są organy prowadzące publiczne szkoły

podstawowe, w tym artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły

podstawowej.

Koordynatorem i realizatorem modułu 3 Programu w odniesieniu do szkół

artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej

prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego jest ten minister.

IV.2.1. ZADANIA PODMIOTÓW REALIZUJĄCYCH PROGRAM W SYSTEMIE

OŚWIATY

Zadania ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania

1. Poinformowanie za pośrednictwem wojewodów (kuratorów oświaty) dyrektorów

szkół oraz organów prowadzących o module 3 Programu i sposobie jego

realizacji (w przypadku szkół artystycznych poinformowanie o module 3

Programu i sposobie jego realizacji jest zadaniem ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego).

2. Wyznaczenie

limitów

środków

na

Poz. 1007

realizację

modułu

3

Programu

dla

poszczególnych województw oraz ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego.

3. Podział środków pomiędzy wojewodów oraz ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz poinformowanie właściwych

dysponentów o wysokości przyznanych środków.

4. Wystąpienie do Ministerstwa Finansów z wnioskiem o zwiększenie planu

wydatków właściwych dysponentów o środki z rezerwy celowej budżetu państwa

przewidzianej na realizację Programu.

5. Monitorowanie realizacji modułu 3 Programu.

6. Zebranie danych o realizacji modułu 3 Programu od wojewodów i ministra

właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego.

7. Analiza i ocena realizacji modułu 3 Programu w skali kraju – ewaluacja

i opracowanie zbiorczej informacji o realizacji modułu 3 Programu.

Zadania wojewodów

1. Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem finansowym.

2. Udzielenie dotacji organom prowadzącym szkoły zakwalifikowane do objęcia

wsparciem finansowym.

3. Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które została przyznana

dotacja.

4. Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu w danym roku i złożenie ministrowi

właściwemu do spraw oświaty i wychowania sprawozdania, zawierającego

w szczególności

a) zestawienie

ilościowo-wartościowe

wydatków

dokonanych

w

ramach

udzielonego wsparcia finansowego z wyszczególnieniem wkładu własnego

organu prowadzącego,

b) efekty zrealizowanego działania,

c) charakterystykę problemów i barier w realizacji Programu.

Zadania ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

1. Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem finansowym.

2. Wystąpienie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem

o uruchomienie środków na realizację modułu 3 Programu.

3. Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które zostało przyznane

wsparcie.

4. Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu i złożenie ministrowi właściwemu

do spraw oświaty i wychowania sprawozdania.

Zadania organów prowadzących

1. Weryfikacja

wniosków

dyrektorów

szkół

pod

względem

prawidłowości

i kompletności danych zawartych w tych wnioskach.

2. Wystąpienie do wojewody właściwego ze względu na siedzibę szkoły

z wnioskiem o udzielenie wsparcia finansowego.

3. Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które zostało przyznane

wsparcie.

4. Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu i złożenie sprawozdania wojewodzie.

V.

FINANSOWANIE PROGRAMU ORAZ WARUNKI PRZYZNAWANIA

GMINOM ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA PRZEZNACZONYCH NA

REALIZACJĘ PROGRAMU W LATACH 2019–2023

V.1. FINANSOWANIE PROGRAMU NA REALIZACJĘ MODUŁU 1 ORAZ MODUŁU 2

PROGRAMU W LATACH 2019–2023

1. Wsparcia finansowego dla gmin z Programu udziela się na podstawie art. 115

ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

2. Na realizację działań przewidzianych Programem gmina może otrzymać dotację,

jeżeli udział środków własnych gminy wynosi nie mniej niż 40% przewidywanych

kosztów realizacji zadania.

3. Na uzasadniony, pisemny wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

wojewoda może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji, z tym że udział środków

własnych gminy nie może wynosić mniej niż 20% przewidywanych kosztów

realizacji zadania.

4. Na uzasadniony, pisemny wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

wojewoda może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji do 5% środków

finansowych z przeznaczeniem na dowóz posiłków w gminie, w szczególności

dla osób starszych, niepełnosprawnych, z tym że udział środków własnych gminy

nie może wynosić mniej niż 20% przewidywanych kosztów realizacji tego zadania.

5. Dotację przyznaje wojewoda na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

6. Wysokość dotacji jest ustalana między wojewodą a wójtem (burmistrzem,

prezydentem miasta), mając na uwadze w szczególności liczbę dzieci

i młodzieży oraz innych osób wymagających pomocy, dowozu posiłków, a także

sytuację finansową gminy.

7. Niewykorzystana dotacja podlega zwrotowi na zasadach przewidzianych

w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wysokość środków

z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych Programem określa

ustawa budżetowa na dany rok budżetowy.

8. Środki, o których mowa w pkt 2 i 3, planowane są w budżetach wojewodów oraz

w rezerwie celowej budżetu państwa.

V.2. FINANSOWANIE PROGRAMU NA REALIZACJĘ MODUŁU 3 PROGRAMU

W LATACH 2019–2023

1. Wsparcia udziela się organom prowadzącym szkoły w formie dotacji celowej,

a w przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego – w formie dofinansowania. Szkoły

prowadzone przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego w ramach Programu otrzymają wsparcie w roku 2019, na podstawie

przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 5 ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

2. Program zakłada obowiązkowy wkład finansowy lub rzeczowy organów

prowadzących szkoły w wysokości 20% środków niezbędnych na realizację

dotowanego zadania w Programie. Zakres realizowanych zadań modułu 3 mogą

stanowić wyłącznie wydatki bieżące.

3. Niewykorzystana dotacja podlega zwrotowi na zasadach przewidzianych

w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wysokość środków

z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych Programem określa

ustawa budżetowa na dany rok budżetowy.

4. Środki przeznaczone na dotację zadań realizowanych w module 3 Programu

planowane są w rezerwie celowej budżetu państwa.

VI. ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA

REALIZACJĘ PROGRAMU

VI.1. ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

MODUŁU 1 i MODUŁU 2 PROGRAMU W LATACH 2019–2023

1. Propozycji podziału środków budżetu państwa przewidzianych w ustawie

budżetowej na realizację Programu dokonuje minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego.

2. Przy opracowywaniu propozycji podziału dla poszczególnych województw

środków rezerwy celowej budżetu państwa na dany rok budżetowy uwzględnia

się w szczególności

1) przewidywaną liczbę osób, które będą korzystały z pomocy w ramach

Programu w kolejnym roku kalendarzowym, w tym liczbę osób starszych,

niepełnosprawnych;

2) średni poziom dochodów na mieszkańca w województwie;

3) średnią stopę bezrobocia w województwie.

3. Przy opracowywaniu propozycji podziału dla poszczególnych gmin środków

budżetu państwa na dany rok budżetowy uwzględnia się w szczególności

1) liczbę dzieci i młodzieży wymagających pomocy;

2) liczbę osób dorosłych wymagających pomocy, w tym liczbę osób starszych,

niepełnosprawnych;

3) średni koszt posiłku;

4) przewidywany

koszt

dowozu

posiłków

do

domów

osób

starszych,

niepełnosprawnych;

5) sytuację finansową gminy (średni poziom dochodów na mieszkańca

w gminie).

4. Kwota propozycji podziału, o której mowa w ust. 3, może być zwiększona

o kwotę do 5%, jeżeli gmina realizuje posiłek w stołówkach przez siebie

prowadzonych bezpośrednio, z tym że łączna kwota dotacji nie może być wyższa

niż 80% kosztów realizacji zadania.

5. Na realizację modułów 1 i 2 Programu w latach 2019–2023 przewidziano

2 550 000 tys. zł z budżetu państwa

1) w 2019 r. – 510 000 000 zł;

2) w 2020 r. – 510 000 000 zł;

3) w 2021 r. – 510 000 000 zł;

4) w 2022 r. – 510 000 000 zł;

5) w 2023 r. – 510 000 000 zł.

VI.2. ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

MODUŁU 3 PROGRAMU W LATACH 2019–2023

Organem koordynującym Program na szczeblu krajowym jest minister właściwy do

spraw oświaty i wychowania. Koordynatorem Programu na terenie województwa jest

właściwy miejscowo wojewoda. Koordynatorem Programu dla szkół prowadzonych

przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego jest

ten minister.

Wsparcia udziela się organom prowadzącym szkoły w formie dotacji celowej,

a w przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego – w formie dofinansowania. Szkoły prowadzone

przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

otrzymają wsparcie w roku 2019.

Na realizację Programu w latach 2019–2023 przewidziano 200 000 000 zł z budżetu

państwa

1) w 2019 r. – 40 000 000 zł;

2) w 2020 r. – 40 000 000 zł;

3) w 2021 r. – 40 000 000 zł;

4) w 2022 r. – 40 000 000 zł;

5) w 2023 r. – 40 000 000 zł.

Program zakłada obowiązkowy wkład finansowy lub rzeczowy organów prowadzących

szkoły w wysokości 20% środków niezbędnych na realizację dotowanego zadania

w Programie. W przypadku wkładu rzeczowego wydatki z nim związane obejmują

usługi lub wyposażenie, związane z realizowanym działaniem w Programie, zakupione

w roku złożenia wniosku o udział w Programie, ale nie później niż do dnia złożenia

wniosku.

Wkład rzeczowy to sprzęty, przedmioty, materiały, którymi dysponuje wnioskodawca

i które zamierza wykorzystać podczas realizacji Programu lub które wykorzystał do

zadań bezpośrednio związanych z Programem w roku budżetowym, w którym składa

wniosek o dofinansowanie. Za wkład rzeczowy uznane będą również wydatki

związane z kosztami osób realizujących zadania wynikające z zadań zawartych we

wniosku, których poniesienie jest niezbędne do jego realizacji, a nie jest finansowane

ze środków dotacji.

Wkład rzeczowy polega na wniesieniu do Programu określonych składników majątku

przez wnioskodawcę lub z majątku innych podmiotów, jeżeli możliwość taka wynika

z przepisów prawa oraz zostanie to ujęte w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie,

w szczególności urządzeń lub materiałów, badań lub świadczeń wykonywanych przez

wolontariuszy.

Wkład rzeczowy powinien być co do zasady w posiadaniu wnioskodawcy przed

okresem realizacji Programu. Wkład rzeczowy wniesiony na rzecz programu przez

organ prowadzący szkołę w postaci dóbr lub usług stanowi wydatek kwalifikowalny

przy założeniu, że jego wartość może zostać w niezależny sposób potwierdzona

dokumentami uzupełniającymi o wartości dowodowej równoważnej fakturom.

W przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego wkład własny nie będzie wymagany. Każdy

z organów prowadzących może otrzymać wsparcie dla danej szkoły tylko raz w czasie

realizacji Programu.

Program

wprowadza

limity

środków

na

realizację

zadania,

ustanowione

z uwzględnieniem liczby szkół i uczniów w danym województwie.

Limit środków na realizację Programu dla danego województwa stanowi sumę

odsetka publicznych szkół podstawowych (w tym artystycznych realizujących

kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej) prowadzonych przez jednostki

samorządu terytorialnego, osoby prawne niebędące jednostkami samorządu

terytorialnego oraz osoby fizyczne w danym województwie wśród liczby tych szkół

w kraju ogółem, pomnożonego przez połowę kwoty przeznaczonej na realizację

Programu przez wojewodów oraz odsetka uczniów w tych szkołach wśród liczby

uczniów w kraju, pomnożonego przez połowę kwoty przeznaczonej na realizację

Programu przez wojewodów. Limit środków dla ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego stanowi następujący iloczyn: jest to iloraz

globalnych środków na realizację Programu pomniejszonych o kwotę przeznaczoną

na obsługę Programu i liczby publicznych szkół podstawowych (w tym szkół

artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej)

pomnożony przez liczbę szkół realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły

podstawowej prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego. W obliczeniach posłużono się danymi Systemu Informacji

Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2017 r.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w ramach

Programu otrzyma środki w wysokości 639 876 zł w roku 2019.

VII. MONITORING PROGRAMU

VII.1. MONITORING MODUŁU 1 I MODUŁU 2 PROGRAMU

1. Roczną informację o realizacji Programu wójt (burmistrz, prezydent miasta)

przekazuje do wojewody w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku.

2. Informacja, o której mowa w pkt 1, uwzględnia dane z poszczególnych gmin

w układzie „ogółem” i „w tym na wsi”, w szczególności

1) rzeczywistą liczbę osób objętych pomocą w ramach Programu w podziale na

grupy osób korzystających z pomocy;

2) koszt realizacji pomocy – ogółem, w tym ze środków własnych i z dotacji

budżetu państwa;

3) koszt posiłków;

4) liczbę posiłków;

5) rodzaj posiłku;

6) koszt dowozu posiłków dla osób dorosłych;

7) liczbę osób, którym dowieziono posiłek;

8) średni koszt jednego posiłku;

9) wielkość środków wydatkowanych na zasiłki celowe w ramach realizacji

pomocy;

10) liczbę zasiłków celowych;

11) koszt świadczeń rzeczowych – ogółem, w tym ze środków własnych

i z dotacji budżetu państwa;

12) inne koszty – ogółem;

13) liczbę gmin, którym zwiększono dotację na dowóz posiłków;

14) liczbę gmin, którym zwiększono środki ze względu na realizowanie posiłku

w stołówkach przez siebie prowadzonych bezpośrednio.

3. Roczną informację o realizacji Programu na terenie województwa za dany rok,

z uwzględnieniem danych z obszaru województwa, wojewoda przekazuje do

ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w terminie do dnia

10 lutego następnego roku.

4. Informacje są przekazywane w postaci elektronicznej.

VII.2. MONITORING MODUŁU 3 PROGRAMU

Po zakończeniu realizacji Programu planowane jest przeprowadzenie ewaluacji

ex post, której celem będzie weryfikacja przyjętego w module 3 Programu modelu

interwencji oraz trwałości projektu, a także zaproponowanie ewentualnych kolejnych

działań.

W Programie przyjęto następujący model logiczny interwencji

Jeśli uruchomimy moduł 3 Programu, mający na celu zachęcenie organów

prowadzących szkoły podstawowe do odtworzenia bazy stołówkowej w szkołach,

w tym miejsc spożywania posiłku, to wzrośnie liczba działających stołówek szkolnych

i miejsc spożywania posiłków i dzięki temu wzrośnie odsetek uczniów szkół

podstawowych jedzących posiłki.

Metoda ewaluacji: analiza ilościowa i jakościowa sprawozdań z realizacji Programu

corocznie oraz na koniec realizacji Programu.

Odbiorcy badania

1) Rada Ministrów;

2) Ministerstwo Edukacji Narodowej;

3) Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej;

4) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego;

5) jednostki samorządu terytorialnego;

6) opinia publiczna.

VIII. HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU

VIII.1. HARMONOGRAM REALIZACJI MODUŁU 1 i 2 PROGRAMU W LATACH

2019–2023

Lp.

1

2

2.1

3

Opis zadania

Przekazanie informacji

wojewodom o planowanej

wielkości środków finansowych

dla województwa na realizację

wieloletniego rządowego

programu „Posiłek w szkole

i w domu”

Podział środków dla

poszczególnych gmin

w województwach i uruchomienie

z części budżetu państwa, których

dysponentami są wojewodowie

Uruchomienie środków z rezerwy

celowej budżetu państwa

na pokrycie kosztów realizacji

Programu i przekazanie do części

budżetu państwa, których

dysponentami są wojewodowie,

a następnie do budżetów gmin

w dwóch transzach

Monitoring realizacji Programu

Podmiot

odpowiedzialny

minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego

Termin realizacji

do dnia 30 stycznia

wojewodowie we współpracy

z wójtami (burmistrzami,

prezydentami miast)

do końca marca

minister właściwy do spraw

budżetu na wniosek ministra

właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego,

wojewodowie

pierwsza transza

po korekcie

zapotrzebowania – do

dnia 1 czerwca; druga

transza po korekcie

zapotrzebowania –

2 dekada sierpnia

wójtowie (burmistrzowie,

prezydenci miast)

w okresie realizacji

Programu

wojewodowie

w okresie realizacji

Programu

minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego

w okresie realizacji

Programu

VIII.2. HARMONOGRAM REALIZACJI MODUŁU 3 PROGRAMU W LATACH

2019–2023

Lp.

Zadanie

4

Poinformowanie za pośrednictwem wojewodów (kuratorów

oświaty) dyrektorów szkół oraz organów prowadzących

o Programie i sposobie jego realizacji

Poinformowanie o Programie i sposobie jego realizacji

Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Składanie przez dyrektorów publicznych szkół podstawowych

(w tym szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne

w zakresie szkoły podstawowej) prowadzonych przez JST,

osoby prawne inne niż JST oraz osoby fizyczne wniosków

o objęcie wsparciem w ramach Programu

Składanie wniosków przez organy prowadzące szkoły do

właściwych ze względu na siedzibę szkoły wojewodów

5

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem przez wojewodów

1

2

3

20

Termin realizacji

W dniu następującym po dniu

wejścia w życie uchwały

W dniu następującym po dniu

wejścia w życie uchwały

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 15 kwietnia

danego roku

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 30 kwietnia

danego roku

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 30 maja

danego roku

8

9

10

11

– 21 –

Poz. 1007

Składanie przez dyrektorów szkół artystycznych realizujących

kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej

prowadzonych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa

Narodowego wniosków o objęcie wsparciem w ramach

Programu

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem przez Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wystąpienie Ministra Edukacji Narodowej do Ministra

Finansów z wnioskiem o uruchomienie środków budżetu

państwa zaplanowanych we właściwej rezerwie celowej,

zawierające propozycję podziału środków pomiędzy

poszczególne

województwa

oraz

Ministra

Kultury

i Dziedzictwa Narodowego (w 2019 roku), z uwzględnieniem

limitów określonych w Programie

Wystąpienie wojewodów o zwiększenie planu wydatków

w części budżetu państwa, której są dysponentem, o środki

z właściwej rezerwy celowej

Wystąpienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

o zwiększenie części budżetu państwa, której jest

dysponentem, o środki z właściwej rezerwy celowej

Przekazanie

przez

wojewodów

środków

organom

prowadzącym na wsparcie udzielone w ramach Programu

Przekazanie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Do dnia 15 kwietnia 2019 r.

Do dnia 30 maja 2019 r.

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 10 czerwca

danego roku

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 15 czerwca

danego roku

Do dnia 15 czerwca 2019 r.

W latach 2019–2023 –

w terminie do dnia 30 czerwca

danego roku

12 środków szkołom na wsparcie udzielone w ramach Programu

Do dnia 30 czerwca 2019 r.

13

Do dnia 28 lutego roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

14

Złożenie przez szkoły objęte wsparciem finansowym (w tym

szkoły prowadzone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa

Narodowego) do organów prowadzących sprawozdań

z realizacji dofinansowanego zadania

Złożenie przez organy prowadzące szkoły sprawozdań

z realizacji Programu

Dokonanie

oceny

efektów

realizacji

Programu

przez

15 wojewodów oraz złożenie sprawozdań Ministrowi Edukacji

16

Narodowej

Dokonanie oceny efektów realizacji Programu przez Ministra

Kultury

i

Dziedzictwa

Narodowego

oraz

złożenie

sprawozdania Ministrowi Edukacji Narodowej

Do dnia 31 marca roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

Do dnia 15 kwietnia roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

Do dnia 15 kwietnia 2020 r

IX. DZIAŁANIA LEGISLACYJNE

W celu realizacji modułu 3 Programu niezbędne jest wydanie, na podstawie art. 90u

ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, rozporządzenia

Rady Ministrów określającego między innymi formy i zakres wspierania organów

prowadzących w realizacji zadań z modułu 3 wieloletniego rządowego programu

„Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–2023 w zakresie organizacji stołówek

i miejsc spożywania posiłków w szkole.