Uchwała nr 113 Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego "Program Rozpoznania Geologicznego Oceanów" - PRoGeO

§ 1. Ustanawia się program wieloletni pod nazwą „Program Rozpoznania Geologicznego Oceanów”, zwany dalej „Programem”, który jest określony w załączniku do uchwały.

§ 2. Okres realizacji Programu ustala się na lata 2017–2033.

§ 3. 1. Wykonawcą Programu jest minister właściwy do spraw środowiska działający przy pomocy Głównego Geologa

Kraju.

2. W toku realizacji Programu Wykonawca Programu nie będzie naruszał kompetencji innych ministrów.

§ 4. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa oraz środków pozabudżetowych, w tym ze środków

Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

2. Ustanawia się łączny limit wydatków na realizację Programu na poziomie 530 583 tys. zł, przy czym limit wydatków

budżetu państwa wynosi 720 tys. zł.

3. Planowane szczegółowe nakłady na realizację zadań Programu oraz szczegółowy wykaz zadań określa załącznik do

uchwały.

§ 5. 1. Przekazanie środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na finansowanie Programu odbywa się w formie dotacji w rozumieniu art. 411 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony

środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519, 785, 898 i 1089).

2. Środki, o których mowa w ust. 1, są przekazywane na podstawie umowy zawartej przez Narodowy Fundusz Ochrony

Środowiska i Gospodarki Wodnej z Wykonawcą Programu na jego wyodrębniony rachunek, otwarty dla Programu, zwany

dalej „rachunkiem Programu”.

3. Środki gromadzone na rachunku Programu wraz z odsetkami są przeznaczane wyłącznie na realizację zadań wynikających z Programu.

4. Środki, o których mowa w ust. 3, wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej

wysokości, podlegają zwrotowi na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

określony w umowie, o której mowa w ust. 2.

§ 6. Minister właściwy do spraw środowiska przedstawia Radzie Ministrów, w terminie do dnia 31 marca każdego roku,

roczną informację o realizacji Programu za rok poprzedni oraz harmonogram prac na rok następny.

§ 7. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: B. Szydło

1)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, 1984 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60,

191, 659, 933, 935, 1089 i 1475.

Dokument

podpisany przez

Marek Głuch

Data: 2017.08.03

15:40:22 CEST

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2017 r.

Poz. 774

UCHWAŁA Nr 113

RADY MINISTRÓW

z dnia 25 lipca 2017 r.

w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Program Rozpoznania Geologicznego Oceanów” – PRoGeO

Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870,

z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 113 Rady Ministrów

z dnia 25 lipca 2017 r. (poz. 774)

PROGRAM WIELOLETNI

„Program Rozpoznania Geologicznego Oceanów” – PRoGeO

SPIS TREŚCI

I.

PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU I ZAKŁADANY HORYZONT

CZASOWY

II.

CELE PROGRAMU

III.

OCENA OBECNEJ SYTUACJI

IV.

REALIZACJA PROGRAMU

IV.1. Obszar działań

IV.2. Organy i podmioty realizujące Program

IV.3. Sposób realizacji i zadania

IV.3.1. Zadania finansowane z budżetu państwa

IV.3.2. Zadania finansowane z innych środków niż budżet państwa

V.

HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU

VI.

FINANSOWANIE

VI.1. Nakłady ze środków budżetowych

VI.2. Nakłady z innych środków niż budżetowe

VI.3. Łączne nakłady na realizację Programu

VI.4. Planowana wysokość wydatków w roku budżetowym oraz w dwóch

kolejnych latach

VI.5. Szczegółowy plan finansowy Programu

VI.6. Zasady podziału i przyznawania środków

VII.

MONITORING I NADZÓR NAD REALIZACJĄ PROGRAMU

I. PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU i ZAKŁADANY HORYZONT CZASOWY

Rzeczpospolita Polska w niewystarczającym stopniu uczestniczy w badaniach zasobów dna

oceanicznego, zaś programy polarne są w wieloletnim regresie skutkującym w najbliższych

latach niemal pełną utratą dotychczasowego dorobku pokoleń. Udział w pracach Wspólnej

Organizacji „Interoceanmetal” jest oparty na skostniałych zasadach wynikających jeszcze

z RWPG. Bez natychmiastowych działań objętych niniejszym Programem Rzeczpospolita

Polska szybko utraci swoją pozycję w Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego

(MODM) ONZ, mimo że w lipcu 2016 r. udało się ją podnieść do najwyższego poziomu

(poprzez przedłużenie członkostwa w Radzie MODM, ponownej prezydencji w tej Radzie

oraz członkostwa w Komisji Prawno-Technicznej oraz Komitecie Finansowym).

Niewykorzystanie tego w najbliższych 2 latach doprowadzi do szybkiego zmarginalizowania

RP w tym zakresie, a jednym z najważniejszych warunków sukcesu jest przyjęcie właściwego

programu, jakim jest wieloletni program rządowy „Program Rozpoznania Geologicznego

Oceanów”, zwany dalej „Programem”.

Program jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.). Programy

wieloletnie są ustanawiane przez Radę Ministrów w celu realizacji strategii przyjętych przez

Radę Ministrów, w tym w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa. Rada Ministrów,

ustanawiając Program, wskazuje jego wykonawcę.

Program został opracowany dla usprawnienia i wzmocnienia szczególnego i specyficznego

sektora gospodarki, jakim jest sektor surowców, w ramach zadań własnych ministra

właściwego do spraw środowiska oraz ministra właściwego do spraw gospodarki złożami

kopalin, określonych odpowiednio w art. 28 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz w art. 11a ust. 1 pkt 1

ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2017 r.

poz. 888, z późn. zm.).

Program wypełnia zadania w zakresie zarówno obronności i bezpieczeństwa państwa, jak

i ochrony środowiska i rozwoju gospodarki w dziedzinie gospodarki zasobami surowców.

Będzie realizowany w latach 2017–2033 i obejmie swoim zasięgiem wybrane strefy dna

oceanicznego wód międzynarodowych. Okres jego realizacji jest zgodny z perspektywą

czasową określoną w Polityce Surowcowej Państwa (dalej PSP), Strategii na rzecz

odpowiedzialnego rozwoju (dalej SOR), a także Polityce morskiej Rzeczypospolitej Polskiej

(dalej PMRP) wpisując się w obszary SOR: Środowisko (Zarządzanie zasobami

geologicznymi) i Reindustrializacja (kierunek interwencji „Surowce dla przemysłu”) oraz

obszary PSP określone w filarach: F1 (Zapotrzebowanie gospodarki krajowej na surowce), F2

(Pozyskiwanie surowców ze złóż kopalin i ciepło Ziemi), F4 (Pozyskiwanie deficytowych

surowców drogą importu i współpraca międzynarodowa), a także cel i działania PMRP na

rzecz zrównoważonego wykorzystania zasobów mineralnych środowiska morskiego.

II. CELE PROGRAMU

Celem Programu jest zwiększenie bezpieczeństwa surowcowego i energetycznego kraju

poprzez podjęcie działań zmierzających do zwiększenia bazy zasobowej złóż kopalin,

a docelowo eksploatacji zasobów dna oceanicznego.

Program zakłada pozytywny wpływ planowanych działań na gospodarkę światowymi

zasobami surowców dla celów gospodarczych i społecznych, z poszanowaniem praw

człowieka oraz zasad ochrony środowiska i ambicji spowolnienia niekorzystnych zmian

klimatycznych.

Strategicznym celem Programu jest wsparcie i zintensyfikowanie prac nad badaniem struktur

złożowych

charakterystycznych

dla

obszarów

dna

oceanicznego,

grzbietów

śródoceanicznych, stref podwodnych wyniesień oraz gujotów, łuków wulkanicznych mórz

marginalnych, a także stref szelfu kontynentalnego w ramach współpracy międzynarodowej

lub w strefach będących w jurysdykcji Organizacji Narodów Zjednoczonych. Pozwoli to na

ocenę rzeczywistego potencjału zasobowego tych obszarów w zakresie złóż występujących

w nagromadzeniach typu masywne siarczki polimetaliczne, konkrecje polimetaliczne,

naskorupienia kobaltonośne, hydraty gazowe i inne. Tak dokonana analiza oraz

udokumentowanie złóż kopalin pozwolą na powiększenie dostępnych rezerw zasobowych dla

obecnych potrzeb gospodarki krajowej oraz potrzeb przyszłych pokoleń, co zwielokrotni

wkład Rzeczypospolitej Polskiej w poznanie i ochronę dziedzictwa ludzkości światowych

oceanów i stref polarnych. Doprowadzi także do zwiększenia bezpieczeństwa surowcowego

Rzeczypospolitej Polskiej, warunkującego dynamiczny rozwój gospodarki oraz poprawę

komfortu życia obywateli i podniesie międzynarodową pozycję RP. Pośrednio ewentualne

wykorzystanie zasobów złóż oceanicznych wpłynie pozytywnie na ograniczenie wpływu

eksploatacji złóż lądowych na środowisko.

Dzięki przyjęciu wieloletniego Programu Rozpoznania Geologicznego Oceanów oraz

wystąpieniu do MODM o koncesje na poszczególne typy złóż Rzeczpospolita Polska uniknie

sytuacji, w której działki zawierające perspektywiczne złoża zostaną rozdysponowane

pomiędzy inne kraje.

Obecnie żaden podmiot/kraj, w oparciu o koncesję MODM, nie prowadzi wydobycia rud

metali na skalę przemysłową. MODM proceduje zasady wydobycia z uwzględnieniem zasad

ochrony środowiska. Celem niniejszego Programu jest zapewnienie możliwości wydobycia w

przyszłości dla Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem zgodnie z treścią art. 10 Aneksu III do

Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. uzyskanie

koncesji (zatwierdzonych planów prac) na badania dla poszczególnych obszarów zapewnia

wnioskodawcy pierwszeństwo i preferencje wśród wnioskodawców ubiegających się o plan

pracy dotyczący eksploatacji tego samego obszaru i zasobów. Zatem Skarb Państwa będzie

beneficjentem niniejszego Programu w przypadku rozpoczęcia wydobycia przemysłowego

(komercyjnego).

Impuls dla rozwoju i praktycznego zastosowania morskich technologii geologiczno-górniczych i metod wydobywczych, a w efekcie budowy polskiego potencjału zasobowego,

badawczego i organizacyjno-finansowego, mają stanowić wyselekcjonowane działania

i narzędzia wsparcia planowane do wdrożenia w ramach niniejszego Programu. Ich wdrożenie

i doskonalenie pozwoli także na budowę polskiej marki w zakresie badań geologicznych

i górnictwa morskiego, a w przyszłości – rozwój technologii i metodyki, stanowiących cenny

zasób eksportowy.

W sytuacji gdy w toku realizacji niniejszego Programu nastąpi odkrycie nieznanych dotąd

pozostałości np. wraków będących dziedzictwem kulturowym, w pierwszej kolejności

zrealizowane zostaną obowiązki w zakresie ochrony takich obiektów, wynikające

z ratyfikowanych Konwencji, a w szczególności z art. 149 Konwencji Narodów

Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. oraz Międzynarodowej Konwencji

UNESCO o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego.

Kluczowe cele Programu

• rozwój technologii geologiczno-górniczych i zaplecza technicznego, w tym budowy,

zakupu i adaptacji przynajmniej jednego statku do celów badawczych, a także jego

modernizacja i instalacja aparatury pomiarowej oraz analitycznej, ze szczególnym

uwzględnieniem rozwoju polskiej myśli naukowo-technicznej,

• wypracowanie metodyki badawczej, dokumentacyjnej i eksploatacyjnej dostosowanej do

ekstremalnych warunków panujących na znacznych głębokościach oraz specyficznych

warunków stref dna oceanicznego jako cennej podstawy dla dynamicznego rozwoju

polskiej gospodarki i zasobu o dużej wartości eksportowej (np. łazik, pionowy transport

rurami, trał),

• dalszy rozwój potencjału polskiego zaplecza naukowego w wielu dziedzinach, w tym

geologicznych, górniczych, żeglugi morskiej, podwodnego transportu, technicznych

i pokrewnych, popartego wiedzą i doświadczeniem praktycznym,

• zwiększenie zaplecza surowcowego Rzeczypospolitej Polskiej i krajowego potencjału

rezerw strategicznych,

• ograniczenie zależności surowcowej Rzeczypospolitej Polskiej od dostaw zewnętrznych

(pozostających w zarządzie innych państw),

• opracowanie opłacalnej ekonomicznie i gospodarczo metody wydobycia konkrecji

polimetalicznych, naskorupień kobaltonośnych, masywnych siarczków polimetalicznych,

hydratów gazowych i innych,

• budowa polskiej marki badawczej i technicznej wraz ze wzrostem jej znaczenia na arenie

międzynarodowej, w szczególności w zakresie robót i prac geologicznych, robót

wydobywczych i przeróbczych w warunkach głębokomorskich i oceanicznych.

III.

OCENA OBECNEJ SYTUACJI

Obecnie rozwój każdej światowej gospodarki, w tym także gospodarki Rzeczypospolitej

Polskiej, jest ściśle uzależniony od wielkości i jakości zaplecza surowcowego oraz płynności

dostaw tych surowców, w szczególności surowców strategicznych/kluczowych/krytycznych.

Jednocześnie polska gospodarka oraz gospodarka Unii Europejskiej w wielu sektorach są

w znacznym stopniu uzależnione od dostaw surowców z zagranicy.

Z przeszło stu głównych grup surowców Rzeczypospolitej Polskiej wskazanych w publikacji

Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk oraz

Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego pn. „Bilans

gospodarki surowcami mineralnymi Polski i świata”1) niemal sześćdziesiąt z tych grup

1)

„Bilans gospodarki surowcami mineralnymi Polski i świata 2013” (IGSMiE PAN i PIG–PIB, Warszawa 2015,

stan na 31.12.2013 r.).

pochodzi w całości lub w znacznym stopniu z importu2). Brak zależności lub znikomą

zależność wewnętrznego rynku od dostaw zewnętrznych zidentyfikowano jedynie dla około

dwudziestu grup surowców. W związku z tym istnieje potrzeba podjęcia działań

zmierzających do zwiększenia zaplecza rezerw strategicznych dla wielu surowców

strategicznych/kluczowych/krytycznych, w tym surowców metalicznych.

Brak wiarygodnych i usystematyzowanych informacji w zakresie dostępnej technologii

i danych o parametrach potencjalnych obszarów występowania cennych surowców, brak

dostatecznego rozpoznania obszarów złożowych, udokumentowania zasobów surowców

możliwych do ekonomicznie i społecznie opłacalnego wydobycia, a w konsekwencji braki

w bilansie zasobów w odniesieniu do zapotrzebowania zagrażają bezpieczeństwu kraju

i hamują jego rozwój gospodarczy. Funkcjonujące obecnie rozwiązania prawno-organizacyjne

i dostępne narzędzia finansowania nie są wystarczające dla zapewnienia dynamicznego

rozwoju branży geologiczno-górniczej i w wielu przypadkach stanowią bariery rozwojowe

zarówno dla funkcjonujących zakładów, jak i dla nowych inwestycji. Nawet ich szybka

i znacząca poprawa nie wyczerpie potrzeb RP w zakresie bezpieczeństwa surowcowego, tym

bardziej że w ostatnich latach rynki towarowe, w szczególności surowców mineralnych,

węglowodorów i metali, dotknął brak stabilności i istotne wahania cen. Najistotniejszą

przyczyną tych zdarzeń były zmiany w stosunku globalnej struktury podaży do rosnącego

popytu na surowce, m.in. w największych wśród dynamicznie rozwijających się gospodarek

światowych: Chin, Indii czy Brazylii, oraz czynniki i interesy geopolityczne, rozwój nowych

technologii i branż etc.

W tym samym czasie stopień zagospodarowania rozpoznanych i udokumentowanych

zasobów surowców na świecie systematycznie wzrasta. Mimo zmiennego tempa tego procesu

coraz więcej krajów przekroczyło krytyczny poziom własnych rezerw zasobowych. Państwa

członkowskie UE większość metali strategicznych, w tym nikiel, kobalt, metale ziem

rzadkich i platynowce, pozyskują z importu. Stan ten ogranicza rozwój technologiczny oraz

możliwości produkcji nowoczesnej technologii, w tym napędów hybrydowych czy

elektroniki. Jednocześnie wieloletnie obserwacje rynku surowców wydobywanych ze złóż

lądowych wskazują silny trend spadkowy zawartości metali w rudach, przy równoczesnym

wzroście ilości wydobywanego materiału skalnego stanowiącego odpad wydobywczy.

W sposób jednoznaczny wpływa to niekorzystnie na wskaźniki zrównoważonej gospodarki

zasobami środowiska. Tymczasem oceaniczne złoża kopalin polimetalicznych stanowią

stabilną alternatywę dla złóż lądowych. Szczególnie wysokie wartości koncentracji surowca

w kopalinie mają oceaniczne złoża siarczkowe i tlenkowe zawierające takie metale jak: Ni,

Cu, Co, Ag, Au, Mn, Mo, Zn i Pt i REE. Wysoka wartość przemysłowa złóż oceanicznych

wiąże się ponadto z unikatową formą występowania poszczególnych pierwiastków. Ruda taka

zawiera jednocześnie wszystkie wymienione metale, co jest niespotykane w złożach

lądowych. Drugą grupą kopalin o ogromnym potencjale gospodarczym są hydraty gazowe,

stanowiące wg różnych oszacowań rezerwę ludzkości na surowce energetyczne wielokrotnie

większą niż obecnie znane zasoby węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego kontynentów, w tym

2)

Ekspertyza dotycząca wybranych założeń polityki surowcowej państwa – Część I. „Lista użytkowników

surowców mineralnych w Polsce (IGSMiE PAN, Kraków 2016 r.).

szelfu. Osobnymi, słabo zbadanymi lub niewystarczająco upublicznionymi zagadnieniami są

inne rezerwy obszarów, będących w zakresie Programu (inne źródła surowców, ciepło Ziemi

etc.).

W obliczu możliwości całkowitego wyczerpania obecnie zagospodarowanych i rozpoznanych

zasobów bieżąca sytuacja wymaga skutecznych i efektywnych działań dla zabezpieczania

dostępu do surowców strategicznych/kluczowych/krytycznych, w tym wielu grup metali.

Zaniedbania w tym zakresie zagrażają bezpieczeństwu Rzeczypospolitej Polskiej i Europy.

Zależność gospodarki UE od importu i dostaw surowców, wobec wzrastającej

konkurencyjności i globalizacji, stwarza ograniczenia rozwoju firm i możliwości efektywnego

wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, będących głównymi celami przyjętej w 2000 r. tzw.

Strategii Lizbońskiej.

Możliwość zagospodarowania obszarów lądowych dla celów pozyskiwania surowców, nawet

tych strategicznych/kluczowych/krytycznych, nierzadko jest bardzo ograniczona przez

czynniki ekonomiczne, społeczne, środowiskowe czy infrastrukturalne. Coraz trudniej jest

przygotować pod inwestycje nowe obszary i zapewnić im dynamiczny rozwój poparty

dostępnością do zasobów, bez których dalszy rozkwit gospodarczy i społeczny nie jest

możliwy. Celem Programu jest zatem zapewnienie Polsce dostępu do odpowiednich zasobów

dna oceanicznego oraz opracowanie efektywnych i opłacalnych metod wydobycia. Jednym

z wysoce perspektywicznych i już podjętych kierunków działań są działania zmierzające do

racjonalnego wykorzystywania bezkonfliktowych obszarów złóż metali w strefach dna

Pacyfiku i Atlantyku. Obszary te są częściowo rozpoznane i jedynie niewielka ich ilość nie

jest jeszcze objęta kontraktami MODM z poszczególnymi kontraktorami (zwykle krajami).

Szansa pozyskania praw do atrakcyjnych surowcowo obszarów najprawdopodobniej zniknie

w ciągu najbliższego roku w wyniku ostatecznego podzielenia obszarów pomiędzy określone

kraje. Jest niezbędnym, aby RP wśród nich się znalazła. Proces ten rozpoczęto w 2006 r., ale

zarzucono w 2008 r., co spowodowało utracenie wcześniej wypracowanych szans.

Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Surowcowej Państwa podjął w ramach swoich kompetencji

kroki zabezpieczające prawa RP, jednakże bez uchwalenia Programu możliwości się

zmniejszą lub zanikną w praktyce do połowy 2018 r.

Szansę na zmianę niestabilnej sytuacji dostaw surowcowych dla Rzeczypospolitej Polskiej

i świata stwarzają zatem natychmiastowe działania poprzez uruchomienie zintegrowanych

programów badawczych pod auspicjami MODM, realizowanych zgodnie z Konwencją

Narodów Zjednoczonych o prawie morza.

Rzeczpospolita Polska w tym zakresie w ostatnich latach podjęła już szereg niezbędnych

działań, m.in. podjęła międzynarodową współpracę i samodzielne inicjatywy, tworząc

warunki dla dalszego rozwoju wiedzy i technologii w zakresie działalności śródoceanicznej.

Głównymi inicjatywami, a więc atutami Rzeczypospolitej Polskiej są m.in.

•

•

•

•

•

•

•

•

– 9 –

Poz. 774

uzyskanie statusu pełnoprawnego członka MODM,

pełnienie przez polskiego przedstawiciela3) funkcji prezydenta rady MODM,

polscy członkowie Komisji Prawno-Technicznej oraz zasiadający w Komitecie

Finansowym MODM,

przedstawiciel w Komisji Granic Szelfu Kontynentalnego,

członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w konsorcjum INTEROCEANMETAL4) (IOM)

i pełnienie funkcji depozytariusza dokumentacji prawnej tej organizacji,

pełnienie przez polskiego przedstawiciela funkcji Dyrektora Generalnego IOM,

pozyskanie i realizacja w ramach IOM kontraktu na badania i rozpoznanie działki dna

oceanicznego na oceanach w zakresie złóż konkrecji polimetalicznych (2001–2021),

formalne samodzielne wystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o zawarcie

kontraktu na badania i rozpoznanie kolejnej działki na Atlantyku w obszarze Ryftu

Śródatlantyckiego w zakresie złóż masywnych siarczków.

Program w zaplanowanym zakresie przyczyni się do wykorzystania tych atutów (poprzez

tworzenie narzędzi prawnych, organizacyjnych i technologicznych), w tym do rozwoju badań

technologicznych i innowacyjnych technologii wpisujących się w obszar Krajowych

Inteligentnych Specjalizacji (KIS), m.in. Nowoczesne technologie pozyskiwania

i wykorzystania surowców naturalnych (KIS 10) oraz Innowacyjne technologie morskie

(KIS 20).

IV. REALIZACJA PROGRAMU

Obszar i zakres realizacji Programu wynikają z założonych celów i dobranych narzędzi do ich

osiągnięcia. Dla zwiększenia bezpieczeństwa surowcowego Rzeczypospolitej Polskiej oraz

wzrostu potencjału bazy zasobowej niezbędne jest poszukiwanie nowych źródeł dostaw

surowców na rynek, w szczególności surowców istotnych dla gospodarki i rozwoju kraju.

Obecnie szczególną rolę w sektorze surowcowym, oprócz surowców energetycznych,

niewątpliwie zajmują rudy metali. Ich potencjał i szeroki wachlarz zastosowań, głównie

w przemyśle metalurgicznym oraz w sektorze nowych technologii, wywołują efekt

wysokiego zapotrzebowania. Pierwszoplanowym i jednym z najbardziej perspektywicznych

obszarów dla udokumentowania i zagospodarowania złóż polimetalicznych jest strefa dna

oceanicznego wraz z areałami naturalnych wystąpień konkrecji polimetalicznych,

naskorupień kobaltonośnych czy hydrotermalnych masywnych siarczków.

IV.1. Obszar działań

Obszarem wyznaczonych w Programie działań będą działki badawcze udostępnione przez

MODM. Działki udostępniane są do rozpoznania i zagospodarowania w wyniku

3)

Prof. dr hab. Mariusz Orion Jędrysek – sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, Główny Geolog Kraju,

Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Surowcowej Państwa.

4)

INTEROCEANMETAL jest organizacją naukową, ustanowioną w celu prowadzenia eksploracji den

oceanicznych. Zrzesza: Polskę, Czechy, Słowację, Rosję, Bułgarię i Kubę. W ramach jej działalności

prowadzone są prace poszukiwawcze w obrębie posiadanej koncesji na Oceanie Spokojnym (strefa spękań

Clarion–Clipperton).

postępowania konkursowego o zawarcie kontraktu na podstawie przepisów prawa

międzynarodowego i własnych regulacji MODM. Pobrany w trakcie prac badawczych

materiał skalny będzie analizowany w renomowanych i akredytowanych laboratoriach,

a praca koncepcyjna będzie udziałem polskich specjalistów i ekspertów w dziedzinie

surowców metalicznych i badań morskich.

IV.2. Organy i podmioty realizujące Program

Program będzie realizowany z wykorzystaniem zaplecza naukowego i technicznego instytucji

oraz jednostek zależnych, podległych oraz nadzorowanych przez ministra właściwego do

spraw środowiska. Będzie to głównie państwowa służba geologiczna, która będzie skupiała

i koordynowała działania całego potencjału RP w tym zakresie. Dlatego Program dopuszcza

możliwość udziału w planowanych pracach także ekspertów niezależnych oraz wykorzystanie

aparatury innej niż pozostająca w zasobie własnym jednostek podległych, pod warunkiem

ścisłej współpracy i nadzoru nad pracami kooperacyjnymi przez wyznaczonych

przedstawicieli Ministerstwa Środowiska będących pracownikami ministerstwa lub osobami

wskazanymi przez resort.

Do realizacji Programu mogą zostać zaangażowane szczególnie podmioty uczestniczące we

wdrażaniu pozostałych działań PSP5).

IV.3. Sposób realizacji i zadania

Program realizowany będzie w oparciu o zakup i modernizację przynajmniej jednej jednostki

dalekomorskiej, po przygotowaniu stosownych wniosków i zawarciu kontraktów z MODM

na rozpoznawanie wyznaczonych obszarów dna oceanicznego. Głównymi kierunkami

o najwyższym potencjale udokumentowania zasobów są podmorskie struktury typu

konkrecje polimetaliczne, masywne siarczki oraz naskorupienia kobaltonośne. W tym też

zakresie planuje się opracowanie programów rozpoznawczych i projektów geologicznych.

Prowadzone będą także działania rozpoznawcze w innych kierunkach, w tym pilne działania

ratunkowe związane z badaniami polarnymi i polskimi stacjami badawczymi w tym regionie.

Konkrecje polimetaliczne

Występują na rozległych obszarach dna oceanicznego na głębokościach 3500–6000 m p.p.m.

Najwyższy potencjał przemysłowy spośród wstępnie rozpoznanych obszarów posiadają

oceaniczne pole Clarion–Clipperton na Pacyfiku oraz pole w basenie Centralno-Indyjskim.

Dla przykładu średnie zawartości głównych metali w konkrecjach pola Clarion–Clipperton

wahają się w następujących poziomach: 28–32% Mn, 1,1–1,4% Ni, 0,95–1,3% Cu,

0,21% Co. Zasoby prognostyczne konkrecji polimetalicznych szacowane są na około 34 mld

ton.

5)

Państwowa służba geologiczna to pojęcie zdefiniowane w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo

geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131, z późn. zm.). Zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy państwową

służbę geologiczną pełni Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy.

Naskorupienia kobaltonośne

Dostępne dane regionalne wskazują, że charakterystycznymi obszarami występowania

naskorupień są gujoty i wulkaniczno-tektoniczne wyniesienia w północno-zachodniej części

Pacyfiku, południowej części Atlantyku i Oceanu Indyjskiego (głównie Fe-Mn) oraz strefy

aktywności wulkanicznej (głównie Co). Najwyższy potencjał przemysłowy, spośród wstępnie

rozpoznanych obszarów, posiadają gujoty w północnej części łańcucha Lain, Wysp

Marshalla, archipelagu Tuamoto, w obszarze Wake–Necker. Naskorupienia z reguły formują

się na obszarach o zróżnicowanej i nieregularnej rzeźbie terenu, o wysokiej amplitudzie

zmian głębokości, przekraczającej 1000 m. Charakterystyczną cechą tych wyniesień jest ich

wulkaniczny fundament, często pod pokrywą skał wapiennych. Miąższość naskorupień waha

się od 1 do 20 cm, przy zmiennej zawartości kobaltu od 0,4 do 1,98%.

Hydrotermalne masywne siarczki

Masywne siarczki polimetaliczne występują w strefach osiowych rozrostu grzbietów

śródoceanicznych i łuków wulkanicznych mórz marginalnych, w rejonach intensywnych

procesów wulkanicznych i hydrotermalnych. Ich występowanie jest regionalnie

zróżnicowane. Perspektywiczne pola o potencjale złożowym nie są rzadkością, ale ich

nieregularne występowanie i zmienność przebiegu stanowią istotny czynnik utrudniający

oszacowanie rzeczywistego potencjału. Obszary metalonośne masywnych siarczków odkryto

m.in. w strukturach dennych Pacyfiku (388 pól), Oceanu Atlantyckiego (71 pól), Oceanu

Indyjskiego (52 pola), Morza Śródziemnego (16 pól) czy Oceanu Arktycznego (10 pól).

Znacząca liczba tych obszarów znajduje się we władaniu poszczególnych państw, co oznacza,

że Rzeczpospolita Polska może się starać uzyskać nieskrępowany dostęp tylko do stref

pozostałych, będących w jurysdykcji MODM.

Obszar Clarion–Clipperton – źródło: International Seabed Authority (www.isa.org.jm)

Program w pierwszym etapie będzie realizowany poprzez podjęcie następujących

zadań

•

•

•

•

•

•

•

•

•

pozyskanie i przygotowanie do pełnej użyteczności przynajmniej jednego statku

badawczego,

przeprowadzenie procedury wnioskowania i zawarcie samodzielnie przez Polskę

kontraktów z MODM na badania i rozpoznawanie pacyficznych obszarów potencjalnie

złożowych (2–3 wnioski w zakresie masywnych siarczków, naskorupień kobaltonośnych

i/lub konkrecji polimetalicznych),

przeprowadzenie wstępnych badań geologiczno-złożowych oraz środowiskowych

w obszarach objętych kontraktami i wyznaczenie w ich granicach rejonów

prognostycznych,

przeprowadzenie

podstawowego

rozpoznania

zidentyfikowanych

rejonów

prognostycznych lub na części tych rejonów,

przeprowadzenie rozpoznania szczegółowego rejonów prognostycznych,

realizacja dokumentacyjnych prac podsumowujących oraz wykonanie dokumentacji

geologicznych obszarów złożowych,

wykonanie analiz i projektu zastosowania właściwej technologii przeróbki wydobytego

urobku,

opracowanie projektów wykonalności i oceny ekonomicznej wydobycia

udokumentowanych zasobów,

analiza logistyczna pozyskiwania udokumentowanych zasobów na potrzeby gospodarki.

OPCJONALNIE – po pierwszych etapach prac i rewizji budżetu6)

•

•

•

realizacja projektu próbnej eksploatacji,

przeprowadzenie procedury wnioskowania oraz pozyskanie kontraktów z MODM na

wydobywanie kopalin z udokumentowanych złóż,

rozpoczęcie wydobycia, przeróbki i transportu urobku dla celów przemysłowych.

Zadania objęte Programem, związane z badaniami opisanych struktur, a w efekcie –

z powiększeniem potencjału bazy zasobowej surowców istotnych dla krajowej i światowej

gospodarki, mają charakter zarówno organizacyjny, techniczny, metodyczny, jak i projektowy

w zakresie przyszłych korzyści gospodarczych, ekonomicznych i społecznych. Z uwagi na

planowane źródła finansowania zagadnienia te wstępnie podzielono na zadania finansowane

z budżetu państwa oraz zadania finansowane z innych środków niż budżetowe.

Do zadań finansowanych z budżetu państwa należą działania związane z organizacją

i koordynacją przebiegu Programu oraz związane z potrzebami dodatkowych ekspertyz

i współpracy ze specjalistami i podmiotami zewnętrznymi, niebędącymi jednostkami

nadzorowanymi ani podległymi ministrowi właściwemu do spraw środowiska.

IV.3.1. Zadania finansowane z budżetu państwa

Program obejmuje zadania finansowane z budżetu państwa w obszarze nadzoru i koordynacji.

Podstawowe działania z tego obszaru zagadnień planuje się w następującym zakresie

1) zadania nadzorcze nad realizacją zadań oraz bieżącą analizą wyników, sprawozdań

i raportów,

2) delegacje przedstawicieli Ministerstwa Środowiska i innych koordynatorów projektu

wyznaczonych do nadzoru i kontroli przez resort,

3) ekspertyzy i konsultacje zewnętrzne.

IV.3.2. Zadania finansowane z innych środków niż budżet państwa

Program przewiduje zadania finansowane ze środków celowych Narodowego Funduszu

Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej m.in. w obszarach pozyskiwania sprzętu

i aparatury badawczej i ich użytkowania oraz obszarach realizacji prac i robót badawczych,

a także opracowań merytorycznych i analiz naukowych. Podstawowe działania w tym

obszarze planuje się w następującym zakresie

1)

Zakup środków trwałych i sprzętu do eksploracji, laboratorium oraz koszty

remontów i utrzymania

• zakup, dostosowanie i remont statku badawczego (statków badawczych),

• zakup/budowa/wyposażenie statku/statków,

• rejsy próbne,

6)

Przeprowadzona analiza aktualnego stanu i potrzeb gospodarki krajowej pozwoli na ocenę zasadności

rozpoczęcia przemysłowej eksploatacji zasobów oceanicznych lub wykaże zasadność pozostawienia

zidentyfikowanych zasobów dla potrzeb przyszłych pokoleń jako rezerwa strategiczna.

•

•

•

•

•

Poz. 774

zakup i utrzymanie pozostałego sprzętu badawczego (próbniki, kamery, sonary,

sondy, wiertnice podwodne i inne),

koszty udostępnienia sterowanego pojazdu podwodnego (czarter lub zakup

i utrzymanie),

stałe koszty eksploatacji statku i rejsów badawczych (zarząd, załoga, utrzymanie,

remonty, ubezpieczenie, koszty portowe),

zakup stacjonarnego sprzętu laboratoryjnego i komputerowego do badań

geologicznych i środowiskowych,

przeprowadzenie szkoleń dla uczestników Programu.

2)

Prace badawcze i rozpoznawcze (badania geologiczne, ocena jakości złoża)

• planowanie szczegółowe i przeprowadzenie prac geologicznych, przetworzenie

danych z rejsów badawczych, interpretacja wyników badań,

• badania geochemiczne i geologii inżynierskiej,

• obsługa aparatury GIS, prowadzenie dokumentacji geologicznej, archiwizacja,

• badania złożowe i określanie charakterystyki złoża.

3)

Badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska

planowanie badań, opracowanie danych z rejsów badawczych i konserwacja

próbek,

przygotowanie bazy danych tła środowiskowego, badania liczebności

i rozpoznanie gatunków, określanie właściwości biologiczno-chemiczno-fizycznych środowiska,

badania gatunków,

analizy monitoringu środowiska, studium wpływu wydobycia na stan środowiska.

•

•

•

•

4)

Badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych

• badania fizyko-chemiczne prób rudy, wydobytej podczas eksploracji i rozwój

metod przeróbki metalurgicznej,

• inżynierskie opracowanie projektu procesu metalurgicznego i studium

wykonalności projektu.

5)

Badania i rozwój technologii wydobycia

• analiza rozwoju technologii wydobycia głębokowodnych rud oceanicznych,

• opracowanie projektu koncepcyjnego systemu wydobycia kopaliny ze złoża dla

celów wstępnego studium wykonalności,

• projekt inżynierski i wykonanie modelu systemu wydobywczego, pilotowa próba

wydobycia.

6)

Badania geologii ekonomicznej

• opracowanie wstępnego studium

wykonalności,

• ocena i walidacja.

7)

Uzyskiwanie licencji i współpraca zewnętrzna

• nadzór administracyjny i wnoszenie corocznej opłaty licencyjnej MODM,

• przeprowadzenie programów szkoleniowych i staży dla państw rozwijających się

zgodnie z wymaganiami MODM,

13

ekonomicznego

i

wstępnego

studium

• opracowanie rocznych raportów z badań dla MODM,

• uczestnictwo i organizacja delegacji, spotkań z innymi kontraktorami,

uczestnictwo w sesjach i spotkaniach MODM,

• tłumaczenia i obsługa prawna.

V. HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU

Program będzie realizowany w trzech zasadniczych etapach, przy czym koniec pierwszego

etapu zaplanowano z upływem 2022 r., a rezultatem podjętych zadań będzie wstępna ocena

ekonomiczna projektu wydobycia zasobów dna oceanicznego.

W okresie od 2023 r. do 2027 r. realizowany będzie etap drugi, zakończony wstępnym

studium wykonalności.

Ostatni etap – przewidujący udział partnera przemysłowego – zostanie zrealizowany

w ostatnich pięciu latach projektu, a efektem końcowym będzie studium wykonalności

przemysłowej eksploatacji zasobów.

Z uwagi na dynamiczny rozwój technologii wykorzystywanych do poszukiwania,

rozpoznawania i wydobycia zasobów dna oceanicznego harmonogram Programu został

rozpisany na pierwsze 3 lata.

Przedmiotowy harmonogram zakłada równoległe prace na trzech obszarach zasobów,

tj. zawierających masywne siarczki polimetaliczne, konkrecje polimetaliczne oraz

naskorupienia kobaltonośne.

Harmonogram zakłada wykonywanie w poszczególnych kwartałach danego roku zadań

zgrupowanych tematycznie w pięciu obszarach obejmujących

•

•

•

•

•

badania geologiczne, ocenę złoża,

badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska,

badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych,

badania i rozwój technologii wydobycia, analizę, prace studialne i koncepcyjne,

badania geologii ekonomicznej.

Harmonogram programu na lata 2017-2019 (karta 1.)

Rok projektu 2017

kwartał IV

2018 2018 2018 2018

I

II

III

IV

2019 2019 2019

I

II

III

Zadania projektu eksploracyjnego dla jednego typu złoża (siarczki)

Badania geologiczne, ocena złoża

Szczegółowe opracowanie metodyki badań oraz procedur geologicznych i rozpoznanie rejonu w oparciu o dostępne dane

Ekspedycja: testowanie urządzeń, badania batymetryczne 1:50 000, badania środowiska, pobór pierwszych prób, stacje CTD

Opracowane bazy danych GIS geologicznych dla złoża siarczków

Analityczne badania fizyko-chemiczne pobranych prób

Wstępne określenie granic złoża

Szczegółowe planowanie ekspedycji

Ekspedycja: badania pola potencjału magneto-elektrycznego złoża, profilowanie foto/video, pobór próbek złoża, stacje CTD

Wstępne określanie granic złoża oraz indykatywna ocena zawartości złoża

Badania geologii inżynierskiej

Ekspedycja: systematyczny pobór próbek tła biologicznego i geologicznych ROV, profilowania foto/video, stacje CTD, badania prądów

Analiza korelacji czynników środowiska i geologicznych

Ekspedycja: systematyczny pobór prób geologicznych i biologicznych przy pomocy ROV

Przygotowanie raportu o danych geologicznych pierwszego 5-letniego okresu eksploracji

Badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska

Analiza stanu środowiska w rejonie badań w oparciu o dostępne dane, metodyka badań

Badania charakterystyk oceanografii fizycznej

Badania charakterystyk oceanografii chemicznej

Badania charakterystyk sedymentów

Badania biologiczne (megafauna)

Badania biologiczne(macrofauna)

Badania biologiczne (meiofauna)

Bioturbacja

Opracowanie bazy danych środowiskowych

Wstępna ocena wpływu na środowisko i monitoring

Badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych

Analiza istniejących metod przeróbki metalurgicznej

Badania w skali laboratoryjnej potencjalnych metod przeróbki

Estymacja kosztów przeróbki według wyników badań w skali laboratoryjnej

Analiza światowego rynku metali i koncentratów, określenie popytu i podaży

Badania i rozwój technologii wydobycia, analiza, prace studialne i koncepcyjne

Analiza dostępnej technologii i prac badawczo-rozwojowych w obszarze techniki wydobycia siarczków

Wykonanie projektu koncepcyjnego systemu wydobycia siarczków

Wstępna ocena kosztów wydobycia, koszt inwestycyjny i eksploatacyjny

Badania geologii ekonomicznej

Opracowanie struktury studium wykonalności, sformułowanie metod badania wskaźników oceny przedsięwzięcia wydobycia

Wstępna estymacja zasobów

Wstępna ocena ekonomiczna wydobycia - raport techniczny

Ekspedycja

Ekspedycja

Zadania projektu eksploracyjnego dla jednego typu złoża (konkrecje)

Badania geologiczne, ocena złoża

Szczegółowe opracowanie metodyki badań oraz procedur geologicznych i rozpoznanie rejonu w oparciu o dostępne dane

Ekspedycja: badania batymetryczne 1:50 000, pobór prób boxcorer, profile foto/TV, badania środowiska, stacje CTD

Opracowane bazy danych GIS geologicznych dla złoża konkrecji polimetalicznych

Analityczne badania fizyko-chemiczne pobranych prób

Wstępne określenie granic złoża

Szczegółowe planowanie ekspedycji

Ekspedycja: profilowanie foto/video i sonar boczny, boxcorer, stacje CTD

Wstępne określanie granic złoża oraz indykatywna ocena zawartości złoża

Badania geologii inżynierskiej

Ekspedycja: systematyczny pobór próbek tła biologicznego i geologicznych ROV, profilowania foto/video, stacje CTD, badania prądów

Analiza korelacji czynników środowiska i geologicznych

Przygotowanie raportu o danych geologicznych pierwszego 5-letniego okresu eksploracji

Badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska

Analiza stanu środowiska w rejonie badań w oparciu o dostępne dane

Badania charakterystyk oceanografii fizycznej

Badania charakterystyk oceanografii chemicznej

Badania charakterystyk sedymentów

Badania biologiczne (megafauna)

Badania biologiczne(macrofauna)

Badania biologiczne (meiofauna)

Bioturbacja

Opracowanie bazy danych środowiskowych

Wstępna ocena wpływu na środowisko i monitoring

Badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych

Analiza istniejących metod przeróbki metalurgicznej

Badania w skali laboratoryjnej potencjalnych metod przeróbki

Estymacja kosztów przeróbki według wyników w skali laboratoryjnej

Analiza światowego rynku metali i koncentratów, określenie popytu i podaży

Badania i rozwój technologii wydobycia, analiza, prace studialne i koncepcyjne

Analiza dostępnej technologii i prac badawczo-rozwojowych w obszarze techniki wydobycia konkrecji

Wykonanie projektu koncepcyjnego systemu wydobycia konkrecji

Wstępna ocena kosztów wydobycia, koszt inwestycyjny i eksploatacyjny

Badania geologii ekonomicznej

Opracowanie struktury studium wykonalności, sformułowanie metod badania wskaźników oceny przedsięwzięcia wydobycia

Wstępna estymacja zasobów

Wstępna ocena ekonomiczna wydobycia - raport techniczny

15

Ekspedycja

IV

Harmonogram programu na lata 2017-2019 (karta 2.)

Rok projektu 2017

kwartał IV

Zadania projektu eksploracyjnego dla jednego typu złoża (naskorupienia kobaltonośne)

Badania geologiczne, ocena złoża

Szczegółowe opracowanie metodyki badań oraz procedur geologicznych i rozpoznanie rejonu w oparciu o dostępne dane

Ekspedycja: badania batymetryczne 1:50 000, badania środowiska, pobór pierwszych prób, stacje CTD

Opracowane bazy danych GIS geologicznych dla złoża naskorupień

Analityczne badania fizyko-chemiczne pobranych prób

Wstępne określenie granic złoża

Szczegółowe planowanie ekspedycji

Ekspedycja: profilowanie foto/video, pobór próbek złoża, stacje CTD, ROV

Wstępne określanie granic złoża oraz indykatywna ocena zawartości złoża

Badania geologii inżynierskiej

Ekspedycja: systematyczny pobór próbek tła biologicznego i geologicznych ROV, profilowania foto/video, stacje CTD, badania prądów

Analiza korelacji czynników środowiska i geologicznych

Przygotowanie raportu o danych geologicznych pierwszego 5-letniego okresu eksploracji

Badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska

Analiza stanu śrdowiska w rejonie badań w oparciu o dostępne dane, metodyka badań

Badania charakterystyk oceanografii fizycznej

Badania charakerystyk oceanografii chemicznej

Badania charakterystyk sedymentów

Badania biologiczne (megafauna)

Badania biologiczne(macrofauna)

Badania biologiczne (meiofauna)

Bioturbacja, określenie metod i badania w ramach ekspedycji

Opracowanie bazy danych środowiskowych

Wstępna ocena wpływu na środowisko i monitoring

Badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych

Analiza istniejących metod przeróbki metalurgicznej

Badania w skali laboratoryjnej potencjalnych metod przeróbki

Estymacja kosztów przeróbki według wyników w skali laboratoryjnej

Analiza światowego rynku metali i koncentratów, określenie popytu i podaży

Badania i rozwój technologii wydobycia, analiza, prace studialne i koncepcyjne

Analiza dostępnej technologii i prac badawczo-rozwojowych w obszarze techniki wydobycia naskorupień

Wykonanie projektu koncepcyjnego systemu wydobycia naskorupień

Wstępna ocena kosztów wydobycia, koszt inwestycyjny i eksploatacyjny

Badania geologii ekonomicznej

Opracowanie struktury studium wykonalności, sformułowanie metod badania wskaźników oceny przedsięwzięcia wydobycia

Wstępna estymacja zasobów

Wstępna ocena ekonomiczna wydobycia - raport techniczny

Skróty: ROV - Remotely Operated Vehicle - Zdalnie sterowany pojazd podowdny; CTD - Conductivity, Temperatury, Depth - urządzenie do badań charakterystyk fiz.chem toni oceanu

16

2018

I

2018 2018 2018 2019 2019

II

III

IV

I

II

2019

III

IV

VI.

Poz. 774

FINANSOWANIE

Program zakłada finansowanie ze środków celowych Narodowego Funduszu Ochrony

Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz ze środków budżetu państwa.

VI.1. Nakłady ze środków budżetowych

Łączne nakłady ze środków budżetu państwa na potrzeby realizacji działań Programu, dla

pełnego okresu Programu, zamknięto w kwocie 720 tys. zł.

Nakłady na poszczególne grupy wydatkowe (wraz z harmonogramem wydatkowania)

przedstawiono w pkt VI.5. – Szczegółowy plan finansowy Programu.

VI.2. Nakłady z innych środków niż budżetowe

Część nakładów na realizację Programu pochodzić będzie ze środków celowych Narodowego

Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), zgodnie z regulacjami

w zakresie finansowania programów dotyczących bezpieczeństwa surowcowego państwa lub

w zakresie realizacji celów programów priorytetowych NFOŚiGW, m.in. Program

Priorytetowy „Racjonalne gospodarowanie odpadami i ochrona powierzchni ziemi – Geologia

i Górnictwo” oraz Priorytetowy Program Międzydziedzinowy „Wsparcie Ministra

Środowiska w zakresie realizacji polityki ochrony środowiska – Ekspertyzy, opracowania,

realizacja zobowiązań międzynarodowych”. Poszczególne elementy Programu wpisują się

w cele ww. programów finansowania w zakresie realizacji polityki ochrony środowiska,

szczególnie w zakresie ochrony i racjonalnego gospodarowania złożami kopalin,

stanowiących nieodnawialne zasoby środowiska. Jednocześnie działania Programu obejmują

przyszłe zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych w zakresie ochrony

środowiska oraz członkostwa w organizacjach międzynarodowych. Łączny koszt

finansowania Programu ze środków NFOŚiGW wyniesie 529 863 tys. zł.

Nakłady na poszczególne grupy wydatkowe wraz z harmonogramem wydatkowania

przedstawiono w pkt VI.5. – Szczegółowy plan finansowy Programu.

VI.3. Łączne nakłady na realizację Programu

Łącznie na realizację Programu planuje się wydatkowanie środków w wysokości

530 583 tys. zł. Środki te pozwolą na sfinansowanie całości planowanych działań, które

zapewnią skuteczny wzrost polskiego potencjału surowcowego oraz potencjału naukowo-technicznego, niezbędnych do dynamicznego rozwoju gospodarczego kraju i budowy silnej

marki w przemyśle morskim, geologicznym i górniczym.

VI.4. Planowana wysokość wydatków w roku budżetowym oraz w dwóch

kolejnych latach

Nie przewiduje się wydatkowania środków z budżetu państwa w roku bieżącym.

W latach 2018–2019 zaplanowano wydatki ze środków budżetowych w wysokości 192 tys. zł

(patrz tabela w pkt VI.5.).

1. Koszty wspólne dla wszystkich trzech projektów eksploracyjnych: konkrecji, siarczków oraz naskorupień

Rok Programu

Rok

2017

18 826

I. Zakup środków trwałych i sprzętu do eksploracji, labolatorium, remonty, utrzymanie i aktualizacja sprzętu

2. Cząstkowe koszty projektu eksploracyjnego dla trzech typów złoża (siarczki, konkrecje, naskorupienia kobaltonośne)

Rok

2017

II. Zmienne koszty eksploatacji statku - koszty rejsów badawczych

0

III. Badania geologiczne, ocena złoża

111

IV. Badania środowiskowe oraz podwodny monitoring środowiska

56

V. Badania i rozwój technologii przeróbki rud oceanicznych

0

VI. Badania i rozwój technologii wydobycia, analiza, prace studialne i koncepcyjne

56

VII. Badania geologii ekonomicznej

0

VIII. Koszty licencji i wspópracy z ISA, koszty współpracy z innymi kontraktorami, koszty delegacji, koszty obsługi prawnej

969

IX. Koszty pośrednie, ew. narzuty, administracja projektu - 20% kosztów badań

238

1 430

Koszty cząstkowe razem (II-IX)

Łączne koszty Programu finansowane NFOŚiGW

20 257

3. Koszty wspólne krajowej administracji Programu (środki budżetu państwa)

Rok

2017

X. Zadania nadzorcze nad realizacją działań oraz bieżącą analizą wyników, sprawozdań i raportów

0

XI. Delegacje przedstawicieli MŚ i innych koordynatorów projektu wyznaczonych do nadzoru i kontroli

0

XII. Ekspertyzy i konsultacje zewnętrzne

0

Łączne koszty Programu finansowane z budżetu państwa (X-XII)

0

4. Podsumowanie

Rok

2017

Łączne koszty Programu finansowane NFOOŚiGW

20 257

Łączne koszty Programu finansowane z budżetu państwa

0

Łączne koszty Programu

20 257

Plan finansowy Programu (tys. zł)

VI.5. Szczegółowy plan finansowy Programu

3

2019

21 500

2019

4 456

1 003

464

817

149

223

1 359

803

9 273

30 773

2019

2

56

38

96

2019

30 773

96

30 869

2

2018

36 502

2018

2 228

668

353

111

111

0

5 072

1 263

9 808

46 309

2018

2

56

38

96

2018

46 309

96

46 405

2022

46 799

40

46 839

2022

1

32

6

40

2022

5 199

1 003

464

1 263

1 838

1 263

1 359

1 438

13 825

46 799

6

2022

32 974

2023

32 414

40

32 454

2023

1

32

6

40

2023

5 199

1 003

464

446

1 448

446

1 359

1 033

11 397

32 414

7

2023

21 017

2024

30 387

40

30 426

2024

1

32

6

40

2024

5 199

1 003

501

446

167

0

1 359

695

9 369

30 387

8

2024

21 017

2025

31 308

40

31 347

2025

1

32

6

40

2025

5 570

1 337

501

446

167

0

1 359

762

10 142

31 308

9

2025

21 166

2026

33 877

40

33 917

2026

1

32

6

40

2026

5 570

1 003

464

1 560

167

780

1 359

1 066

11 969

33 877

10

2026

21 908

2027

35 006

40

35 046

2027

1

32

6

40

2027

5 570

668

427

2 599

167

1 671

1 359

1 378

13 840

35 006

11

2027

21 166

2028

33 387

40

33 427

2028

1

32

6

40

2028

5 199

891

427

2 562

167

446

1 359

1 170

12 221

33 387

12

2028

21 166

2029

33 164

40

33 204

2029

1

32

6

40

2029

5 570

1 003

501

1 708

167

0

1 359

948

11 256

33 164

13

2029

21 908

2030

31 040

40

31 080

2030

1

32

6

40

2030

5 570

1 003

613

446

167

0

1 359

717

9 874

31 040

14

2030

21 166

2031

28 107

40

28 146

2031

1

32

6

40

2031

2 971

1 003

668

111

167

0

1 359

662

6 941

28 107

15

2031

21 166

2032

28 990

40

29 030

2032

1

32

6

40

2032

0

668

668

111

167

4 010

1 359

1 397

8 382

28 990

16

2032

20 609

2017-2032

529 863

720

530 583

2017-2032

23

533

164

720

2017-2032

70 181

14 705

7 575

14 705

7 501

10 137

25 068

15 938

165 811

529 863

2017-2032

364 052

– 19 –

18

2021

34 434

40

34 474

2021

1

32

6

40

2021

4 827

1 337

501

1 263

1 838

891

1 359

1 438

13 454

34 434

5

2021

20 980

Monitor Polski

2020

33 610

53

33 662

2020

1

39

12

53

2020

7 055

1 003

501

817

557

408

1 359

929

12 630

33 610

4

20 980

VI.6. Zasady podziału i przyznawania środków

Środki finansowe będą udostępniane i wydatkowane zostaną zgodnie z harmonogramem, określonym

przed zawarciem umów z NFOŚiGW. Przyznanie środków nastąpi po zawarciu stosownych umów,

zgodnie z warunkami w nich zawartymi.

VII.

MONITORING I NADZÓR NAD REALIZACJĄ PROGRAMU

Program będzie podlegał stałej koordynacji, kontroli i nadzorowi przez zespół utworzony

w Ministerstwie Środowiska. Jego zadaniem będzie bieżący monitoring wraz z organizacją pracy

jednostek podległych oraz nadzór nad pracą ekspertów i podmiotów zewnętrznych, zaangażowanych

w zadania wynikające z Programu.

Dla celów stałego monitoringu Programu wyznaczono następujące mierniki jego realizacji

1. Liczba planów pracy na eksplorację zasobów dna oceanicznego zatwierdzonych przez

MODM w formie kontraktów;

2. Wielkość zasobów sklasyfikowanego złoża hydrotermalnych masywnych siarczków zgodnie

ze standardami MODM lub – w przypadku braku regulacji MODM – zgodnie ze standardem

JORC;

3. Wielkość zasobów sklasyfikowanego złoża konkrecji polimetalicznych zgodnie ze

standardami MODM lub – w przypadku braku regulacji MODM – zgodnie ze standardem

JORC;

4. Wielkość zasobów sklasyfikowanego złoża naskorupień kobaltonośnych zgodnie ze

standardami MODM lub – w przypadku braku regulacji MODM – zgodnie ze standardem

JORC.

Osobą funkcyjną odpowiedzialną za planowanie zadań/podzadań/działań, określenie celu

zadań/podzadań/działań, zdefiniowanie miernika i wskazanie jego wartości bazowej/docelowej,

monitorowanie ich realizacji oraz ocenę wykonania będzie Główny Geolog Kraju.