Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2014-15
Statutory Text (1 Articles)
Dokument
podpisany przez
Marek Głuch
Data: 2017.02.15
16:16:13 CET
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 15 lutego 2017 r.
Poz. 200
OBWIESZCZENIE
MINISTRA ENERGII 1)
z dnia 18 stycznia 2017 r.
w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2014–15
Na podstawie art. 108e ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z późn.
zm.2)) ogłasza się sprawozdanie z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2014–2015, stanowiące załącznik
do niniejszego obwieszczenia.
Minister Energii: K. Tchórzewski
1)
2)
Minister Energii kieruje działem administracji rządowej – energia, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Energii (Dz. U. poz. 2087).
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1505 i 1893, z 2016 r. poz. 266, 1343,
1579, 1948, 2003 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60.
Załącznik do obwieszczenia Ministra Energii
z dnia 18 stycznia 2017 r. (poz. 200)
Załącznik do obwieszczenia Ministra Energii z
dnia 18 stycznia 2017 r. (poz. …)
Sprawozdanie z realizacji
Programu polskiej energetyki jądrowej
za lata 2014-2015
____________________________________
Warszawa, wrzesień 2016 r.
SPIS TREŚCI
Wykaz Skrótów
1. Wprowadzenie
2. Wykonanie
2.1 Administracja publiczna
Działanie 1
Działanie 2
Działanie 3
Działanie 4
Działanie 5
Działanie 6
Działanie 7
Działanie 8
Działanie 9
Działanie 10
2.2 Działania Inwestora
1 Zakończenie badań lokalizacyjnych
2 Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko
3 Wybór najlepszej lokalizacji
4 Nabycie praw do gruntu, uzyskanie od właściwego wojewody decyzji o ustaleniu lokalizacji
5 Badania terenu na potrzeby projektowania, przygotowanie zaplecza
6 Wybór technologii jądrowej
7 Uzyskanie ogólnej opinii Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki
8 Opracowanie wstępnego raportu bezpieczeństwa
9 Rozpoczęcie postępowania administracyjnego dla uzyskania pozwolenia na budowę, w tym
zezwolenia dozoru jądrowego
10 Przeprowadzenie wariantowych analiz sieciowych oraz współpraca z PSE
11 Podpisanie głównych kontraktów
12 Dalszy rozwój kompetencji oraz zasobów kadrowych niezbędnych dla inwestora i przyszłego
operatora elektrowni jądrowej
13 Przeprowadzenie działań informacyjnych, edukacyjnych i konsultacyjnych
3. Wnioski i rekomendacje z realizacji Programu PEJ
Załącznik nr 1
2
4
6
8
8
8
9
10
12
13
16
20
23
24
26
28
28
30
31
32
33
33
35
35
36
36
37
39
WYKAZ SKRÓTÓW
AKE
BAT
BIP
CPTU
DŚU
DUL
EJ
EPC
GDOŚ
IChTJ
IFNEC
INES
IPRZ
kV
KE
KIP
KPPzOPiWPJ
KSE
KSOP
LPI
MAEA
ME
MEN
MG
MNiSW
MW
NCBiR
NCBJ
NFOŚiGW
NPV
NSPOP
OECD
OJT
O&M
OOŚ
PAA
PARP
PEP2050
PGE S.A.
Agencja Kredytów Eksportowych
Najlepsze dostępne techniki (ang. Best available technology)
Biuletyn Informacji Publicznej
Centrum Zaopatrzenia Technicznego Jednostki (ang. Central Technical Procurement Unit)
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach
Decyzja o ustaleniu lokalizacji
Elektrownia jądrowa
Szczególny rodzaj kontraktu stosowanego w niektórych branżach, w których Wykonawca
EPC odpowiedzialny jest za wszystkie działania począwszy od projektowania, zaopatrzenia,
budowy, uruchomienie i przekazanie projektu do końcowego użytkowania właścicielowi
lub użytkownikowi (ang. Engineering Procurement Construction)
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Instytut Chemii i Techniki Jądrowej
Międzynarodowe Ramy Współpracy w zakresie Energii Jądrowej (ang. International
Framework for Nuclear Energy Cooperation)
Międzynarodowa Skala Zdarzeń Jądrowych (ang. International Nuclear Event Scale)
Indywidualny Program Rozwoju Zawodowego
Kilowolt
Komisja Europejska
Karta Informacyjna Przedsięwzięcia
Krajowy Plan Postępowania z Odpadami Promieniotwórczymi i Wypalonym Paliwem
Jądrowym
Krajowy System Elektroenergetyczny
Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych
Lokalny Punkt Informacyjny
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
Ministerstwo Energii
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Ministerstwo Gospodarki
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Megawat
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Narodowe Centrum Badań Jądrowych
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Metoda oceny efektywności ekonomicznej inwestycji rzeczowej oraz wskaźnik wyznaczony
w oparciu o tę metodę (ang. Net Present Value)
Nowe składowisko powierzchniowe odpadów promieniotwórczych
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
Szkolenie w miejscu pracy (ang. on-the-job-training)
Eksploatacja i utrzymanie (ang. Operation & Maintenance)
Ocena oddziaływania na środowisko
Państwowa Agencja Atomistyki
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Polityka energetyczna Polski do 2050 r.
Polska Grupa Energetyczna S.A.
Program PEJ
PKD
PMS
POKL
PSE
PSP
PSSE
PURL
PWRGL
PZ
RODOS
SGOP
TSO
UE
UOKiK
URE
WANO
ZUOP
–5–
Program polskiej energetyki jądrowej
Polska Klasyfikacja Działalności
Stacja do stałego monitoringu (ang. Permanent Monitoring Station)
Program Operacyjny „Kapitał Ludzki”
Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.
Państwowa Straż Pożarna
Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna sp. z o.o.
Polskie Podziemne Laboratorium Badawcze (ang. Polish Underground Research
Laboratory)
Program Wsparcia Rozwoju Gmin Lokalizacyjnych
Postępowanie zintegrowane
System wsparcia decyzyjnego online w czasie rzeczywistym (ang. Real Time Online
Decision Support System)
Składowisko Głębokie Odpadów Promieniotwórczych
Organizacja wsparcia technicznego (ang. Technical Support Organization)
Unia Europejska
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Urząd Regulacji Energetyki
Światowe Stowarzyszenie Operatorów Elektrowni Jądrowych (ang. Word Nuclear
Assocation of Nuclear Operators)
Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych
1 Wprowadzenie
Program polskiej energetyki jądrowej (dalej Program PEJ) ustanowiono uchwałą nr 15/2014 Rady
Ministrów z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej
energetyki jądrowej” (M.P. poz. 502).
Celem programu jest wdrożenie w Polsce energetyki jądrowej. Program jest realizowany m.in. poprzez
wspieranie i tworzenie ram prawnych i warunków dla rozwoju i funkcjonowania elektrowni jądrowych,
a także, co bardzo istotne, wzrost i utrzymanie akceptacji społecznej dla tych działań.
Program polskiej energetyki jądrowej określa zakres i strukturę organizacji działań niezbędnych do
wdrożenia energetyki jądrowej, zapewnienia bezpiecznej i efektywnej eksploatacji obiektów energetyki
jądrowej, ich likwidację po zakończeniu okresu eksploatacji oraz zapewnienie bezpiecznego
postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi.
Program rozwoju energetyki jądrowej, biorąc pod uwagę skalę środków, które muszą być zaangażowane,
to największe przedsięwzięcie w historii polskiego sektora energetycznego i całej powojennej gospodarki.
Potencjalne korzyści z jego wdrożenia, obok kwestii ekonomicznych, obejmują szerokie spektrum
pozytywnych zjawisk obejmujących różne dziedziny życia. Silny sektor jądrowy stanowi źródło postępu,
innowacji i wyższych standardów zawodowych i technicznych m.in. w takich dziedzinach jak
elektrotechnika, inżynieria materiałowa, mechanika, automatyka, informatyka, chemia i medycyna.
Program jest wyrazem polityki gospodarczej dostrzegającej znaczenie równomiernego rozwoju
wszystkich perspektywicznych i innowacyjnych sektorów gospodarki, w tym także przemysłu wysokich
technologii.
Program PEJ obejmuje następujące etapy realizacyjne
Etap I – 2014-2016
- ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na dostarczenie wybranej technologii dla pierwszej elektrowni
jądrowej
Etap II – 2017-2018
- wykonanie projektu technicznego i uzyskanie wymaganych prawem decyzji i opinii
Etap III – 2019-2024
- pozwolenie na budowę i budowa pierwszego bloku pierwszej elektrowni jądrowej, rozpoczęcie budowy
kolejnych bloków/elektrowni jądrowych, rozruch pierwszego bloku
Etap IV – 2025-2030
- kontynuacja i rozpoczęcie bloków/elektrowni jądrowych. Zakończenie budowy pierwszej elektrowni
jądrowej.
Zgodnie z art. 108e ust. 1 ustawy - Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z późn. zm.), minister
właściwy ds. energii, co dwa lata opracowuje i przedkłada Radzie Ministrów w terminie do dnia
30 czerwca danego roku Sprawozdanie z jego realizacji.
Sprawozdanie obejmuje lata 2014-15, to jest dwa lata z I etapu realizacji Programu PEJ. Do jego
opracowania włączono instytucje zaangażowane bezpośrednio w jego realizację: Państwową Agencję
Atomistyki (PAA), Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Skarbu Państwa, Ministerstwo Nauki
i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
i Administracji i służby mu podległe oraz Ministerstwo Energii (ME).
Pierwotnie za realizację Programu odpowiadało Ministerstwo Gospodarki. Należy zaznaczyć, że
w związku z faktem, że Ministerstwo Gospodarki zostało zlikwidowane rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 7 grudnia 2015 roku, a zadania w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej przejęło do
niego utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 roku Ministerstwo Energii,
przez zrealizowane do tego dnia działania Ministerstwa Energii należy rozumieć działania Ministerstwa
Gospodarki.
Realizowany Program przedstawiony został w obszarze 10 działań wymienionych w dokumencie według
stanu na dzień 31 grudnia 2015 roku.
Harmonogram działań Inwestora – spółki Grupa Kapitałowa PGE S.A. został przez niego przygotowany
i dołączony do Programu PEJ w formie załącznika (Nr 1). Sprawozdanie zawiera także przedstawiony
przez Inwestora opis jego działań, który przygotowany został w 13 obszarach związanych z realizacją
inwestycji.
Ponieważ Pogram PEJ jest programem wieloletnim w rozumieniu ustawy o finansach publicznych,
w Załączniku nr 1 przedstawiono szczegółowe rozliczenie wydatków na Program PEJ za lata 2014-15.
2. WYKONANIE
2.1 ADMINISTRACJA I INNE INSTYTUCJE
Działanie 1
Ramy prawne dla budowy i funkcjonowania energetyki jądrowej w Polsce
Celem tego działania jest przygotowanie, uchwalenie i wdrożenie aktów prawnych, których
wprowadzenie lub nowelizacja jest niezbędne dla umożliwienia budowy i funkcjonowania energetyki
jądrowej oraz związanej z tym infrastruktury. Funkcjonowanie ww. regulacji będzie też systematycznie
monitorowane i oceniane. Niezbędne zmiany będą wprowadzane na bieżąco.
Zadanie: aktualizacja i rozwój ram prawnych.
Odpowiedzialni: ME, PAA
Zadanie zrealizowano - ramy prawne dla budowy i rozwoju w Polsce energetyki jądrowej zostały
przygotowane w formie nowelizacji ustawy - Prawo atomowe oraz wydania do niego aktów
wykonawczych.
1. Ministerstwo Energii /Państwowa Agencja Atomistyki
1.1 2014 r.
1.1.1 Ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy — Prawo atomowe oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 587)
Ustawa weszła w życie z dniem 24 maja 2014 r. Projekt tej ustawy opracowało Ministerstwo Gospodarki
z udziałem Prezesa PAA. Ustawa ta miała na celu wdrożenie do prawa krajowego przepisów dyrektywy
Rady 2011/70/Euratom z dnia 19 lipca 2011 r. ustanawiającej ramy wspólnotowe w zakresie
odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami
promieniotwórczymi (Dz. Urz. UE L 199 z 02.08.2011, str. 48). Dyrektywa nakłada na państwa
członkowskie obowiązek wprowadzenia krajowych ram ustawodawczych, regulacyjnych
i organizacyjnych zapewniających wysoki poziom bezpieczeństwa gospodarowania wypalonym paliwem
jądrowym i odpadami promieniotwórczymi. Nowelizacja ustawy uzupełniła istniejące obecnie polskie
rozwiązania w tym obszarze wpisując się w potrzeby związane z przygotowaniem do realizacji Programu
PEJ.
1.2 2015 r. – Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
1.2.1. Ustawa — Prawo atomowe
W celu przygotowania się do wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady
2013/59/Euratom z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiającej podstawowe normy bezpieczeństwa w celu
ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego oraz
uchylającej dyrektywy 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom
i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, str. 1, z późn. zm.), a także dyrektywy Rady
2014/87/Euratom, zarządzeniem Ministra Środowiska z dnia 8 sierpnia 2014 r. został powołany Zespół do
spraw opracowania koncepcji wdrożenia do prawa polskiego dyrektywy 2013/59/Euratom (Dz. Urz. MŚ
poz. 50), zwany dalej „Zespołem”. Przewodniczącym Zespołu został Prezes PAA, a w jego skład wchodzili
przedstawiciele Ministerstwa Środowiska i PAA. Zgodnie z § 3 ust. 2 zarządzenia Ministra Środowiska
w sprawie powołania Zespołu, w pracach Zespołu uczestniczyli, z głosem doradczym, zaproszeni przez
Przewodniczącego Zespołu przedstawiciele organów administracji rządowej oraz środowisk naukowych.
Wdrożenie do prawa polskiego dyrektywy Rady 2013/59/Euratom oraz dyrektywy Rady
2014/87/Euratom jest istotnym elementem dostosowywania prawa krajowego do potrzeb związanych
z energetyką jądrową, w szczególności w odniesieniu do wymagań ochrony radiologicznej oraz
bezpieczeństwa jądrowego obiektów jądrowych.
Zadania zespołu zostały wykonane w wyznaczonym terminie. Raport z prac Zespołu został zatwierdzony
przez Kierownictwo Ministerstwa Środowiska w dniu 11 stycznia 2016 r.
Zgodnie z przedstawioną w wyżej wymienionym raporcie koncepcją, wdrożenie dyrektywy Rady
2013/59/Euratom ma być przeprowadzone poprzez zmianę ustawy – Prawo atomowe. Sprawy
o charakterze technicznym mające na celu wykonanie ustawy powinny być uregulowane w nowych lub
zmienionych obecnie obowiązujących aktach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy – Prawo
atomowe.
1.2.2. Akty wykonawcze do ustawy — Prawo atomowe – Prezes Państwowej Agencji Atomistyki/ Minister
Energii
W 2015 r. zostały wydane cztery rozporządzenia Rady Ministrów, z których trzy projekty zostały
opracowane w PAA, a jeden w ME. Są to
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu
wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie
promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności (Dz. U. poz. 1355) – weszło
w życie 1 stycznia 2016 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie odpadów promieniotwórczych
i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U. poz. 2267 oraz z 2016 r. poz. 94) – weszło w życie 30 grudnia 2015 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie oceny okresowej bezpieczeństwa
składowiska odpadów promieniotwórczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 28) – weszło w życie 23 stycznia 2016 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych
podlegających dozorowi technicznemu w elektrowni jądrowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 111), które weszło w życie
6 lutego 2014 r.
Działanie 2
Analizy i ekspertyzy niezbędne do realizacji i aktualizacji Programu PEJ
Celem tego działania jest wykonanie analiz i ekspertyz niezbędnych do realizacji i aktualizacji Programu
PEJ.
Zadanie: wykonanie analiz i ekspertyz
Odpowiedzialni: ME
Zadanie wykonano
Ministerstwo Energii zamówiło trzy analizy, które miały być punktem odniesienia przy tworzeniu projektu
„Polityki energetycznej Polski do 2050 roku” (w skrócie: PEP2050)
• Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2050 roku wykonana przez Krajową Agencję Poszanowania
Energii S.A. w grudniu 2013 r.,
• Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Polityki Energetycznej Polski do 2050 roku wykonana przez
Atmoterm S.A. w czerwcu 2015 r.,
• Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2050 roku wykonana przez Warszawski Instytut Studiów
Ekonomicznych w grudniu 2015 r.,
• Analiza możliwości udziału polskiego przemysłu we wdrażaniu energetyki jądrowej – omówiono szerzej przy
Działaniu 9.
Co prawda, analizy te miały szerszy charakter niż plany w zakresie rozwoju energetyki jądrowej,
ponieważ dotyczyły całego sektora energetycznego w Polsce, jednak energetyka jądrowa stanowiła jeden
z ich istotnych elementów. Ponadto, ze względu na dłuższy horyzont czasowy (2050 rok dla PEP2050,
a 2030 rok dla Programu PEJ), były one istotne z punktu widzenia możliwości rozszerzenia Programu PEJ
(budowa kolejnych elektrowni jądrowych po 2030 roku). Dodatkowo, Prognoza oddziaływania na
środowisko… potwierdziła wnioski płynące z podobnego dokumentu dołączonego do Programu PEJ oraz
wykazała, że duży udział energetyki jądrowej w krajowej strukturze paliwowo-energetycznej jest
najbardziej korzystną opcją z punktu widzenia ochrony środowiska w Polsce w perspektywie do 2050
roku.
W ramach Działania 2 na bieżąco analizowano informacje o aktualnych kosztach energetyki jądrowej na
świecie. W 2015 roku Ministerstwo Gospodarki, w oparciu o publicznie dostępne dane oraz częściowo
o dane niepublikowane, sporządziło zestawienie nakładów inwestycyjnych na budowane i planowane
bloki jądrowe III generacji w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Korei Południowej, Czechach,
Turcji, Bułgarii, Finlandii, Francji, Japonii, Chinach, Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz na Węgrzech.
Działanie 3
Analizy i badania dotyczące lokalizacji składowiska nisko- i średnioaktywnych
promieniotwórczych, przygotowanie projektu składowiska oraz jego budowa
-odpadów
Celem tego działania jest ustalenie lokalizacji, przygotowanie projektu oraz budowa nowego składowiska
odpadów promieniotwórczych nisko i średnioaktywnych.
Działanie: Wybór lokalizacji dla składowiska.
Odpowiedzialni: ME, ZUOP
Zadanie w trakcie realizacji
1.
Poz. 200
Ministerstwo Energii
22 czerwca 2011 r. została zawarta umowa nr 267/2011/Wn-50/FG-BP/D z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o realizację zadania państwowej jednostki
budżetowej pn. „Opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie optymalnej lokalizacji
płytkiego składowania odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych”, umieszczonego na
liście zadań zakwalifikowanego do dofinansowania ze środków NFOŚiGW, którego wykonawcą jest
konsorcjum firm i instytucji, którego liderem jest Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut
Badawczy.
Na powyższe zadanie Minister Finansów zapewnił finansowanie.
Celem zadania, zgodnie z postanowieniami Polityki energetycznej Polski do 2030 roku i Wspólnej
konwencji bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi, którą Polska podpisała dnia 3 października 1997 roku
(Dz. U. z 2002 r. poz. 1704), jest opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie optymalnej
lokalizacji płytkiego składowania odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych
krótkożyciowych. Dodatkowym, równie ważnym celem jest zebranie, weryfikacja, analiza i ocena
dostępnych materiałów archiwalnych oraz przeprowadzenie niezbędnego zakresu badań
uzupełniających, które umożliwią wybór optymalnej lokalizacji składowiska odpadów
promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych. Prace są wykonywane zgodnie
z obowiązującymi wymogami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Wyniki będą wykorzystane
przez jednostki administracji rządowej i biura projektowe do dalszych prac nad wyborem lokalizacji.
Uzyskane wyniki zostaną również przekazane do instytucji powołanych do wprowadzenia energetyki
jądrowej w Polsce.
Wynik zadania będzie opiniowany przez komisje statutowe Ministerstwa Środowiska (w tym przez
Komisję Dokumentacji Geologiczno-Inżynierskich) w związku z merytorycznym odbiorem efektów
rzeczowych uzyskanych w związku z wykonaniem zadania.
Wybór optymalnej lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych
krótkożyciowych umożliwi podjęcie działań związanych z budową i uzyskaniem niezbędnych uzgodnień
formalnych. Termin zakończenia realizacji zadania przez wykonawcę upływa w dniu 7 września 2017 r.
Departament Energii Jądrowej podjął także działania mające na celu pozyskanie dodatkowych lokalizacji
dla składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych.
25 czerwca 2015 roku zwrócono się do Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencją Mienia Wojskowego
o wskazanie możliwych nieruchomości do przeprowadzenia badań lokalizacyjnych. Uzyskano łącznie
cztery lokalizacje, w tym jedną lokalizację wskazała Agencja Mienia Wojskowego i trzy lokalizacje
wskazała Agencja Nieruchomości Rolnych.
23 października 2015 roku zawarto umowę z Państwowym Instytutem Geologicznym – Państwowym
Instytutem Badawczym, której zakres obejmował zebranie i analizę danych archiwalnych oraz wykonanie
oceny każdej lokalizacji.
Następnym etapem rozpoznania powyższych lokalizacji będzie
wykonanie wstępnych badań
geologiczno-inżynierskich w ramach zadania pn. „Wstępne rozpoznanie geologiczno-inżynierskie
4 lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych”.
Przewiduje się, że badania te zostaną wykonane w dwóch etapach
1)
2)
2.
w pierwszym etapie prac będzie wykonane kartowanie geologiczno-inżynierskie i hydrogeologiczne oraz
badania metodą tomografii elektrooporowej. Na ich podstawie zostanie określona w projekcie robót
geologicznych lokalizacja otworów wiertniczych i sondowań CPTU;
w drugim etapie prac zostaną wykonane otwory wiertnicze i pobrane próbki gruntu i wody podziemnej,
sondowania sondą CPTU i urządzeniem BAT, badania laboratoryjne próbek gruntu i wód podziemnych oraz
prace geologiczne obejmujące analizę zebranych danych i przygotowanie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej dla każdej lokalizacji oraz ich zatwierdzenie.
Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych
Na zlecenie ZUOP przygotowany został wstępny projekt nowego składowiska oraz wykonana jego
wizualizacja. Projekt ten będzie bazą do dalszych działań w tym zakresie. Jego uszczegółowienie nastąpi
po dokonaniu wyboru nowej lokalizacji składowiska odpadów nisko- i średnio aktywnych. Projekt bazuje
na najlepszych i najnowocześniejszych rozwiązaniach, zapewniających najwyższy stopień
bezpieczeństwa.
Działanie 4
Krajowy Plan Postępowania z Odpadami Promieniotwórczymi i Wypalonym Paliwem Jądrowym
(KPPzOPiWPJ)
Celem tego działania jest przygotowanie i wprowadzenie racjonalnej pod względem technicznym
i ekonomicznym oraz społecznie akceptowalnej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym, co jest jednym z kluczowych elementów związanych z funkcjonowaniem energetyki
jądrowej.
Działania: przyjęcie Planu przez Radę Ministrów oraz rozpoczęcie jego realizacji.
Odpowiedzialni: ME
Zadanie zrealizowano
Przygotowano zgodnie z przepisami ustawy - Prawo atomowe oraz z wytycznymi Dyrektywy Rady
2011/70/Euratom projekt Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym. Celem Krajowego planu jest zapewnienie rozwoju i wdrożenie ogólnokrajowego,
spójnego, zintegrowanego i zrównoważonego systemu postępowania obejmującego wszystkie kategorie
odpadów promieniotwórczych wytwarzanych w kraju. Dla osiągnięcia tego celu Krajowy plan określa
działania i wyznacza zadania, które umożliwią osiągniecie założeń polityki państwa w zakresie
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, ze szczególnym
uwzględnieniem zasady transparentności oraz zapewnienia udziału społeczeństwa w podejmowaniu
kluczowych decyzji.
Kluczowymi zadaniami przewidzianymi do realizacji w Planie są
• przygotowanie do zamknięcia, ostateczne zamknięcie i długotrwały monitoring Krajowego Składowiska
Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie;
• wybór lokalizacji, budowa i rozpoczęcie eksploatacji nowego składowiska powierzchniowego odpadów
promieniotwórczych (NSPOP);
• przygotowanie do budowy składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych (SGOP) - w tym realizacja
programu Polskiego Podziemnego Laboratorium Badawczego (PURL);
• uruchomienie SGOP przed rozpoczęciem likwidacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej;
• modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi pod kątem uwzględnienia odpadów
promieniotwórczych pochodzących z energetyki jądrowej;
• modyfikacja systemu finansowania postępowania z odpadami promieniotwórczymi, opartego na zasadzie
„zanieczyszczający płaci”;
• stworzenie programu naukowo-badawczego dotyczącego postępowania z odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym;
• przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych w postępowanie
z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem.
Został on poddany uzgodnieniom społecznym i procesowi Strategicznej oceny oddziaływania na
środowisko. Po jej zakończeniu został on poddany uzgodnieniom międzyresortowym i w dniu
16 października 2015 roku przyjęty przez Radę Ministrów uchwałą nr 195 (M.P. poz. 1092) i przekazany
do Komisji Europejskiej. W chwili obecnej trwa jego realizacja.
Działanie 5
Kształcenie i szkolenie kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową
Celem tego działania jest przygotowanie kadr dla polskiej energetyki jądrowej, zarówno - na potrzeby
przygotowania i rozwoju infrastruktury, jak również eksploatacji elektrowni jądrowej.
Zadania: kontynuacja szkolenia edukatorów na potrzeby polskich uczelni oraz rozpoczęcie szkoleń na
potrzeby instytucji związanych z energetyką jądrową. Opracowanie Planu rozwoju zasobów ludzkich na
potrzeby energetyki jądrowej. Przygotowanie urzędów do wydania właściwych decyzji i opinii.
Odpowiedzialni: ME, MNISW, MEN, PAA
Zadanie zrealizowano częściowo – w trakcie realizacji
1. Minister Energii – planowane działania zostały wykonane częściowo
a) Kontynuacja szkolenia edukatorów na potrzeby polskich uczelni oraz rozpoczęcie szkoleń na
potrzeby instytucji związanych z energetyką jądrową
Po zrealizowaniu przez Ministerstwo Energii w latach 2009-2012 programu szkoleniowo-stażowego we
Francji dla kadry naukowej polskich szkół wyższych i instytutów naukowych (tzw. edukatorów), zadanie
dalszych szkoleń zostało przejęte przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Więcej na ten temat
w pkt 5.3.
Ponadto, w ramach realizacji tego zadania Ministerstwo Energii zorganizowało w 2015 r. cztery szkolenia
związane z energią i energetyką jądrową dla 120 nauczycieli z województwa pomorskiego. Szkolenia
miały na celu podniesienie poziomu kompetencji i wzbogacenie warsztatu pracy nauczycieli fizyki, chemii
i geografii szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. W ramach szkoleń nauczyciele zostali wyposażeni
w wiedzę o różnych aspektach energii i energetyki jądrowej, otrzymali pomoce naukowe i scenariusze
lekcji. Szkolenia zostały zrealizowane przez specjalistów-praktyków z Instytutu Badań Edukacyjnych
w Warszawie.
b) Opracowanie Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej.
Ministerstwo Energii w celu realizacji zadań związanych z rozwojem kadr dla energetyki jądrowej, w tym
przede wszystkim na użytek opracowania Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki
jądrowej przeprowadziło identyfikację zasobów i potrzeb kadrowych głównych interesariuszy
zaangażowanych w Programie PEJ.
Przygotowano wstępny projekt Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej, jednak
realizacja zadania wymagała modyfikacji. Opracowanie Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby
energetyki jądrowej, wymaga precyzyjnej wiedzy dotyczącej rozmiaru projektu jądrowego w Polsce
(determinuje to chociażby liczbę pracowników niezbędnych do budowy, a następnie funkcjonowania
elektrowni jądrowej lub elektrowni jądrowych), dynamiki realizacji programu jądrowego (w jakich
terminach potrzebne będą wykształcone i wyszkolone kadry), znajomości technologii, która będzie
wybrana przez inwestora do wdrożenia w Polsce (każda z potencjalnych technologii wymaga innej liczby
pracowników elektrowni, rodzajów szkoleń, rodzajów stanowisk, etc.), jak również modelu współpracy
inwestora z dostawcą technologii w zakresie sposobu przekazania „know-how” dotyczącego rozwoju
zasobów ludzkich.
W związku z tym, że brak jest w obecnej chwili wiedzy w tych zagadnieniach, celowe było opracowanie
Ramowego planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby polskiej energetyki jądrowej (dalej Planu
Ramowego), który zdefiniuje cele i zadania do realizacji w okresie poprzedzającym przygotowanie
krajowego Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby polskiej energetyki jądrowej, po dostarczeniu
niezbędnych informacji przez inwestora w zakresie warunków, o których mowa powyżej.
2. Państwowa Agencja Atomistyki
W związku z potrzebą przygotowań do realizacji Programu PEJ, PAA od 2011 roku prowadziła szereg
działań zmierzających do wzmocnienia kadrowego urzędu. W ramach przyznanych na ten cel przez rząd
środków do stycznia 2015 r. obsadzono 39 nowych etatów.
Jednym z celów strategicznych1, przyjętych przez kierownictwo PAA w 2014 r. stał się rozwój kompetencji
do realizacji Programu PEJ.
Dla części pracowników, którzy będą bezpośrednio włączeni w funkcje dozorowe, zostały w pierwszej
kolejności, po zakończeniu etapu sporządzania bilansu kompetencyjnego, ustalone luki kompetencyjne
i sformułowano dla nich kompleksowe działania rozwojowe.
1
http://www.paa.gov.pl/strona-75-misja_wizja_i_strategia_dzialania.html (2016.04.11) Cele strategiczne PAA
1. Wzmacnianie niezależności dozoru jądrowego; 2. Zapewnienie efektywnej i transparentnej komunikacji z interesariuszami;
3. Wdrożenie Zintegrowanego systemu zarządzania; 4. Rozwój kompetencji do realizacji Programu Polskiej Energetyki Jądrowej.
Stan realizacji działań w ramach implementacji Kompleksowego Programu Szkoleń PAA
1.
2.
Opracowano Kompleksowy Program Szkoleń PAA - spójny, oparty na dobrych praktykach
i wytycznych, na bieżąco wydawanych i aktualizowanych przez Międzynarodową Agencję Energii
Atomowej (MAEA) oraz aktualnej wiedzy z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi.
Zaadaptowano i dostosowano do potrzeb Państwowej Agencji Atomistyki, zalecaną przez MAEA
metodologię SARCoN - Systematic Assessment of Regulatory Competence Needs, gdzie kompetencje
PAA pogrupowane są w cztery tzw. kwadranty
K1: Kompetencje w zakresie podstaw prawa i organizacji dozoru (podstawy prawne, polityki dozorowe,
regulacje i zalecenia dozorowe, zintegrowany system zarządzania m.in. z kompetencjami co do kultury
bezpieczeństwa [safety culture]);
K2: Kompetencje w zakresie dyscyplin technicznych (nauki ścisłe i przyrodnicze, nauki stosowane oraz
technologie, w tym technologie reaktorowe);
K3: Kompetencje w zakresie praktyki działania organu dozorowego (m.in. kompetencje w zakresie
przeglądu i oceny dokumentacji, wydawania zezwoleń, przeprowadzania kontroli, egzekwowania zaleceń
oraz opracowywania regulacji i zaleceń);
K4: Kompetencje osobowe i behawioralne (skuteczność osobista, komunikacja, praca zespołowa,
kompetencje przywódcze).
3.
4.
5.
6.
•
•
•
•
•
Zidentyfikowano i zakończono prace nad doborem odpowiednich szkoleń i innych działań
rozwojowych mających na celu kształcenie i utrzymywanie adekwatnego poziomu kompetencji
(KSA) oraz ustalono priorytety kolejności ich realizacji w celu zniwelowania tzw. luki
kompetencyjnej.
Opracowano nowy, innowacyjny Indywidualny Program Rozwoju Zawodowego (IPRZ), który
umożliwił nadanie ostatecznego kształtu składanym wnioskom szkoleniowym, zwłaszcza w zakresie
staży stanowiskowych (On the Job Training – OJT), co przyczyni się do wypracowania
zintegrowanego systemu planowania kompleksowego rozwoju kompetencji kadry PAA zgodnie ze
standardami MAEA oraz zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
Dokonano przeglądu opisu stanowisk pracy na poziomie strategicznym, taktycznym i operacyjnym
(adekwatnie: zadania PAA, Departamentów i poszczególnych stanowisk pracy) w odniesieniu do
trzech grup procesów: głównych, zarządczych i administracyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem
wyzwań Programu Polskiej Energetyki Jądrowej. Przegląd procesów Zarządzania Zasobami Ludzkimi
w Zintegrowanym Systemie Zarządzania PAA oraz dokonany przegląd potrzeb oraz realizacji
Programu Zarządzania Zasobami Ludzkimi w PAA za lata 2013/2014/2015 pozwala na opracowanie
kompleksowego planu szkoleniowego na 2017 r. oraz wypracowanie Strategii Zarządzania Zasobami
Ludzkimi PAA na lata 2016/2017/2018.
Systematycznie realizowane są bieżące działania PAA w zakresie inwestowania w jej kompetentny
kapitał ludzki, zgodnie z zalecaną, przez MAEA, koncepcją Systematic Approach to Training (SAT)
poprzez liczne polskie i międzynarodowe
szkolenia i warsztaty wewnętrzne i zewnętrzne;
zagraniczne szkolenia stanowiskowe (OJT – On the Job Trainings);
specjalistyczne kursy (np. kursy dla Inspektorów Ochrony Radiologicznej);
staże;
programy stażowo-szkoleniowe w ramach zdobywania uprawnień Inspektorów Dozoru Jądrowego;
•
•
•
•
– 16 –
Poz. 200
studia (np. Energetyka Jądrowa, Energetyka Cieplna);
studia podyplomowe (np. Zarządzanie Projektami);
wizyty studyjne;
oraz udziały w międzynarodowych misjach przeglądowych.
W latach 2014 – 2015 ze szkoleń w ramach OJT skorzystało 13 pracowników PAA, które sfinansowano
1) ze środków rezerwy celowej na kwotę 164.432,32 PLN;
2) ze środków pochodzących z projektu wsparcia technicznego MAEA dla Polski POL9022 na kwotę 83.713,16 EUR.
3. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako beneficjent projektu systemowego pt. „Stworzenie
i wdrożenie systemu szkoleń i staży w zakresie energetyki jądrowej i technologii eksploatacji oraz
rozpoznawania zasobów gazu łupkowego”, dofinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego,
w ramach Działania 4.1 PO KL 2007-2013 przeprowadziło (wrzesień-listopad 2015 r.) program
szkoleniowo-stażowy adresowany do naukowców/badaczy - posiadających co najmniej dyplom
inżyniera/licencjata, prowadzących badania w dyscyplinie nauk technicznych, doktorantów
i absolwentów studiów wyższych z zakresu energetyki jądrowej, a także pracowników instytutów
badawczych i naukowych reprezentujących następujące kierunki/specjalności: energetyka, energetyka
jądrowa, fizyka jądrowa, chemia jądrowa, energetyka jądrowa i technologia jądrowa w przemyśle
i medycynie, fizyka techniczna, bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna, budowa i eksploatacja
systemów energetycznych, studia międzywydziałowe o kierunku energetyka, mechanika i budowa
maszyn, specjalność: inżynieria jądrowa, elektrotechnika, specjalność: elektroenergetyka, energetyka
cieplna i jądrowa, automatyka, elektronika, inżynieria środowiska, inżynieria mechaniczna,
mechatronika, budownictwo, informatyka, inżynieria bezpieczeństwa w zakresie energetyki jądrowej,
ochrona środowiska i inne pokrewne kierunki ścisłe i techniczne. Uczestnicy programu otrzymali status
edukatorów ds. energetyki jądrowej. Łącznie przeszkolono 83 edukatorów
• 48 edukatorów w Hiszpanii – dwie grupy w terminach: 28.09.- 20.11. i 5.10.-27.11.2015 r.
• 35 edukatorów we Francji – jedna grupa w terminie: 4.10 -28.11.2015 r.
4. Narodowe Centrum Badań Jądrowych
NCBJ przy współudziale Ministerstwa Energii organizował w latach 2014-15 kolejne edycje
Międzynarodowej Szkoły Energetyki Jądrowej, których celem było polaryzowanie wiedzy na temat
energetyki jądrowej. Były to 6 i 7 edycja imprezy organizowanej od roku 2009, która co roku gromadzi
ok. 200 uczestników ze świata nauki, przemysłu, chcących podnieść swój poziom wiedzy na temat
różnych aspektów funkcjonowania energetyki jądrowej.
Działanie 6
Działania informacyjno-edukacyjne
Celem tego działania jest przedstawienie społeczeństwu wiarygodnej i rzetelnej informacji na temat
energetyki jądrowej oraz - przez działania edukacyjne - podniesienie w społeczeństwie wiedzy w tym
zakresie.
Zadania: kontynuacja działań przez ME z uwzględnieniem konieczności wykonania części działań przez
wyspecjalizowane podmioty zewnętrzne. Rozpoczęcie przygotowań i realizacja działań informacyjnych,
edukacyjnych i konsultacyjnych w zakresie lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych.
Odpowiedzialni: ME, MEN, MNiSW, PAA, instytuty badawcze, ZUOP
Zadanie ciągłe – w trakcie realizacji
1. Minister Energii – zakładany plan działań informacyjnych został zrealizowany poprzez
• Prowadzenie działań związanych z informacją społeczną, edukacją i popularyzacją oraz informacją naukową,
techniczną i prawną w zakresie energetyki jądrowej;
• Dialog społeczny w projekcie poszukiwania lokalizacji dla nowego składowiska nisko- i średnioaktywnych
odpadów promieniotwórczych.
Ustawa - Prawo atomowe przewiduje, że minister właściwy ds. energii jest zobowiązany do prowadzenia
działań związanych z informacją społeczną, edukacją i popularyzacją oraz informacją naukowo-techniczną i prawną w zakresie energetyki jądrowej.
Od 2009 roku zrealizowano szereg działań informacyjno-edukacyjnych, mających na celu podniesienie
poziomu wiedzy społeczeństwa o energetyce jądrowej. Badania opinii publicznej wykazywały
każdorazowo niski poziom wiedzy społeczeństwa, co z kolei powodowało, że poparcie lub sprzeciw
wobec energetyki jądrowej oparte były na odczuciach i emocjach, a nie faktach. Dlatego też od kwietnia
2012 r. rozpoczęto kampanię informacyjną „Poznaj atom. Porozmawiajmy o Polsce z energią”, której
celem było dostarczenie Polakom aktualnych i rzetelnych informacji na temat energetyki jądrowej.
W ramach kampanii przeprowadzono szereg działań wykorzystujących tradycyjne narzędzia komunikacji
(prasa, radio, publikacje), emisję spotów telewizyjnych czy radiowych oraz reklam i wkładek
informacyjnych w prasie. Wykorzystywane były również niestandardowe, nowoczesne kanały
komunikacji (media społecznościowe, debaty społeczne): uruchomiono stronę internetową
www.poznajatom.pl i profile kampanii na portalach społecznościowych (Facebook, Twitter, YouTube),
przeprowadzono bezpośrednie konsultacje społeczne z samorządowcami z województw
zachodniopomorskiego i pomorskiego, opublikowano szereg materiałów edukacyjnych, w tym jako
dodatki tematyczne do gazet, zorganizowano wizytę studyjną przedstawicieli samorządów i mediów do
Finlandii. Ministerstwo Energii zorganizowało lub uczestniczyło w licznych debatach, seminariach,
prelekcjach i spotkaniach dotyczących realizacji Programu.
Od 2013 r., ze względu na sytuację budżetową Państwa i ograniczenia środków przeznaczonych na
krajowe działania promocyjne, kampania „Poznaj atom. Porozmawiajmy o Polsce z energią” została
zawieszona. Działania informacyjne prowadzone były w oparciu o środki i kadry własne Ministerstwa
Energii (Gospodarki).
W tym czasie kontynuowane były działania w Internecie (strona
www.poznajatom.pl) oraz w mediach społecznościowych, organizowane były debaty (np. „Rola
energetyki jądrowej w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego”), współpracowano
z dziennikarzami w przygotowywaniu materiałów informacyjnych, opublikowano szereg materiałów
informacyjnych i edukacyjnych (książki, broszury informacyjne, ulotki), a także realizowano badania
społeczne. Ministerstwo Energii zorganizowało w omawianym okresie ponad 50 seminariów, konferencji
i warsztatów poświęconych energetyce jądrowej angażując najważniejsze krajowe i zagraniczne
instytucje.
Działania informacyjne obejmowały również bieżący dialog z obywatelami i organizacjami społecznymi,
za pośrednictwem korespondencji oraz spotkań bezpośrednich, co pozwalało na uwzględnienie
pojawiających się opinii w prowadzonej działalności.
Ważną częścią działań informacyjnych i konsultacyjnych Ministerstwa Energii są aktywności związane
z poszukiwaniem nowej lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych.
Są to działania kluczowe dla powodzenia tego projektu. Z doświadczeń krajowych i międzynarodowych
wynika, że akceptacja społeczności lokalnej dla inwestycji de facto warunkuje jej realizację. W latach
2014-2015 zorganizowano szereg spotkań i wizyt studyjnych z władzami i mieszkańcami potencjalnych
lokalizacji w celu poznania opinii, co do idei lokalizacji takiego obiektu w tych ośrodkach.
2 Państwowa Agencja Atomistyki
PAA prowadzi działania edukacyjne i informacyjne, a także komunikacyjne ze społeczeństwem w zakresie
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Należy podkreślić, że PAA zgodnie z ustawą - Prawo atomowe, nie prowadzi działań promujących
energetykę jądrową, ponieważ jako niezależny urząd dozoru jądrowego powołany do kontroli
działalności związanej z promieniowaniem jonizującym zobowiązana jest do zachowania neutralnego
stanowiska wobec energetyki jądrowej.
W zakresie działania nr 6 PAA zrealizowała
1) Działania informacyjne
- modernizacja serwisu internetowego – stworzenie działu nt. bezpieczeństwa elektrowni jądrowej
- nowy BIP – Serwis Biuletynu Informacji Publicznej
- newsletter PAA
- wywiady z Prezesem PAA w mediach
- wydawanie rocznego raportu Prezesa PAA
2) Działania edukacyjne
- film edukacyjny nt. bezpieczeństwa elektrowni jądrowej
- film edukacyjny nt. bezpieczeństwa składowania odpadów
- film edukacyjny nt. procesu lokalizacji elektrowni jądrowej
- film edukacyjny nt. procesu wydania zezwolenia na budowę elektrowni jądrowej
- kwartalnik branżowy Biuletyn Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna
- ulotki na temat skali INES
- ulotki nt. postępowania ze znalezionym źródłem promieniotwórczym
3) działania komunikacyjne z mediami i społeczeństwem
- opracowanie, przyjęcie i ewaluacja strategii komunikacji PAA na lata 2014-2018
- konto na portalu Twitter
- formularze kontaktowe na stronie internetowej
- udział przedstawicieli PAA w debatach eksperckich
- utworzenie i szkolenie grupy spikerów PAA – ekspertów do wypowiadania się do mediów i do udziału w działaniach
komunikacyjnych w terenie
- badania opinii publicznej co dwa lata – pierwsze 2014 r., następne w 2016 r.
Wszystkie produkowane multimedia udostępniane są w serwisie internetowym PAA oraz poprzez
Youtube.
3 Ministerstwo Edukacji Narodowej
W obowiązującej obecnie podstawie programowej kształcenia ogólnego uregulowanej w rozporządzeniu
Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. poz. 977, z późn. zm.)
zagadnienia dotyczące problematyki energii jądrowej realizowane są w szkołach ponadgimnazjalnych na
zajęciach chemii, fizyki oraz przyrody. Na tym etapie edukacji treści te są realizowane obligatoryjnie.
Natomiast omawianie z uczniami tego typu zagadnienia na wcześniejszych etapach edukacji
przyrodniczej nie jest obowiązkowe, ale jest możliwe - jeśli nauczyciel przewidział tę problematykę
w realizowanym przez siebie programie nauczania.
Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi obecnie prace nad zmianami w podstawie programowej
kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, które będą okazją do przyjrzenia się zakresowi
treści nauczania z tego obszaru i ewentualnych zmian w tym zakresie.
4 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
W roku 2015 MNiSW zrealizowało program pn. „Stworzenie i wdrożenie systemu szkoleń i służby
w zakresie energetyki jądrowej i technologii eksploatacji oraz rozpoznawania zasobów gazu łupkowego”.
Głównym celem projektu było pozyskanie wysokospecjalizowanych kadr dla potrzeb przemysłu do 2016 r.
Program realizowany był w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL) ze środków
Europejskiego Funduszu Społecznego. Program w całości poświęcony został kształceniu w dziedzinie
energetyki jądrowej. Na Program wydatkowano 9 mln zł. Cele programu zostały osiągnięte poprzez
uzupełnienie kompetencji kadry akademickiej i doktorantów uczelni, które prowadzą kształcenie i/lub
badania na kierunkach związanych z energetyką jądrową. MNiSW zapewniło udział 84 osób
w programach stażowo-szkoleniowych w zagranicznych ośródkach szkoleniowych. Programy odbyły się
w okresie wrzesień – listopad 2015 roku w trzech grupach (jedna grupa we Francji, dwie w Hiszpanii)
i każdy trwał dwa miesiące.
Ponadto, w ramach projektu, kilkudziesięciu uczestników odbyło w terminie od listopada do grudnia
2015 r. staże przeznaczone dla pracowników uczelni, instytutów naukowych i doktorantów oraz
studentów w przedsiębiorstwach i instytutach krajowych zainteresowanych organizacją staży
krótkoterminowych. Staże przeprowadzono w trzech przedsiębiorstwach i dwóch jednostkach
naukowych.
5 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz służby podległe
5.1
Państwowa Straż Pożarna
W latach 2014 i 2015 PSP skierowała 2 funkcjonariuszy na studia podyplomowe w zakresie energetyki
jądrowej oraz 10 funkcjonariuszy na tygodniowe szkolenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego
obiektów jądrowych.
6 Instytuty badawcze
Zadania w tym zakresie realizowane przez Instytuty polegały na merytorycznym wspieraniu administracji
rządowej wprowadzonych działaniach informacyjnych oraz pomocy dla uczelni i instytucji w zakresie
praktyk, staży czy szkoleń.
Działanie 7
Zaplecze naukowo-badawcze
Celem tego działania jest utworzenie odpowiedniego zaplecza naukowo-badawczego pracującego na
potrzeby energetyki jądrowej, co jest niezbędne dla wieloaspektowego, pełnego wykorzystania przez
Polskę szans i możliwości związanych z wprowadzeniem energetyki jądrowej.
Zadania: dalsza poprawa stanu infrastruktury naukowo-technicznej zaplecza naukowo-badawczego.
Odpowiedzialni: ME, MNiSW
Zadanie ciągłe – w trakcie realizacji
1. Minister Energii
1. Wspieranie rozwoju krajowych TSO (technicznych organizacji wsparcia dla regulatora i inwestora
energetyki jądrowej) rozpoczęło się w 2012 roku przez uruchomienie zamówionego na wniosek Ministra
Gospodarki strategicznego projektu badawczego Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR)
pt. „Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej”, obejmującego realizację
10 zadań badawczych za kwotę 50 mln zł. Z uwagi na zakończenie realizacji tego projektu w 2014 r.,
Minister Energii wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ustanowienie kolejnej
edycji strategicznego projektu badawczego, lub stworzenie innego instrumentu finansowania instytutów
badawczych w celu przysposobienia ich do roli TSO. Podjęte zostały prace nad zakresem nowego
projektu uwzględniające analizę rezultatów pierwszej edycji i przekazane zostały do MNiSW nowe listy
tematów badawczych przygotowane przez PAA i spółkę PGE EJ1. Ze względu na ograniczenia budżetowe
nie doszło jednak do kontynuacji realizacji nowego projektu.
2. Mapa Zdolności. W okresie lipiec 2013 - czerwiec 2014 r. Departament Energii Jądrowej MG
przeprowadził inwentaryzację polskich jednostek naukowych i innych podmiotów posiadających
kompetencje oraz możliwości uczestniczenia w PPEJ w zakresie prowadzenia prac badawczo-rozwojowych.
Celem powyższego przeglądu było
• zidentyfikowanie aktualnych zdolności polskich jednostek badawczo-rozwojowych (JBR) w zakresie możliwości
uczestniczenia w Programie PEJ oraz ich bieżącego zaangażowania w programy badawcze związane z energetyką
jądrową (zarówno krajowe jak i międzynarodowe);
• zbadanie możliwości zaangażowania w przyszłości polskich jednostek badawczo-rozwojowych do realizacji
Programu PEJ (współpraca z przemysłem, operatorem, regulatorem etc.).
Przeglądu zdolności dokonano w oparciu o samoocenę przeprowadzoną przez 32 zainteresowane
podmioty (wybrane na podstawie ogólnego profilu działalności oraz dotychczasowego udziału
w konferencjach naukowych w dziedzinie energii jądrowej „Mądralin 2012 i 2013”), do których
skierowano pisma z prośbą o dokonanie własnej oceny bieżących możliwości wniesienia wkładu do
Programu PEJ lub przyszłego rozwoju energetyki jądrowej. Ponadto instytucje przekazały informacje na
temat ich bieżącego zaangażowania w programach krajowych i międzynarodowych z obszaru energetyki
jądrowej.
Wyniki przeglądu zostały przedstawione w postaci dokumentu zatytułowanego „Analiza zdolności
i aktywności w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych polskich instytutów i placówek naukowych
oraz wyższych uczelni w dziedzinie energetyki jądrowej”, który następnie został rozesłany do dalszej
analizy i służbowego wykorzystania przez pozostałych interesariuszy biorących udział w realizacji
Programu PEJ takich jak: PAA i PGE EJ 1.
2 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Nadzorowane przez MNiSW Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) w roku 2014 dofinansowało
3 ostatnie zadania realizowanego w latach 2010-2014 strategicznego projektu badawczego pn. Technologie
wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki jądrowej, tj.
- rozwój technik i technologii wspomagających gospodarkę wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi,
- rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb
energetyki jądrowej,
- opracowanie metod i wykonanie analiz bezpieczeństwa w reaktorach jądrowych przy zaburzeniach w odbiorze
ciepła i w warunkach ciężkich awarii.
Łączna pula środków NCBiR przeznaczonych na dofinansowanie wszystkich realizowanych w ramach
projektu strategicznego 10 zadań badawczych wyniosła w latach 2010-2014 50 mln zł.
Jak już wspomniano, mimo podjętych przygotowań i prowadzonych dyskusji nie doszło do ustanowienia
nowego programu badawczego dedykowanego przygotowaniom do wdrożenia projektu jądrowego.
Po przyjęciu w 2009 r. ww. uchwały Rady Ministrów wzrosło znacznie finasowanie działalności statutowej
instytutów badawczych związanych z energetyką jądrową.
Finansowanie przez MNiSW udziału polskich jednostek naukowych w projektach międzynarodowych
w obszarze energetyki jądrowej wyniosło 7 mln zł w roku 2014 i 3,7 mln zł w roku 2015.
Nadzorowane przez MNiSW Narodowe Centrum Nauki wspierające badania podstawowe, dofinansowało
w latach 2014-15 jeden projekt z zakresu energetyki jądrowej o budżecie 379,5 tys. zł.
Poz. 200
Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej
CLOR skoncentrował się na rozszerzeniu, unowocześnieniu i dostosowaniu krajowego sytemu ochrony
radiologicznej do podwyższonych standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
poprzez m.in. zwiększenie aktywności na arenie międzynarodowej, udziale jednostki w realizacji
znaczących projektów strategicznych i międzynarodowych, udziale w programie edukacji i informacji
społecznej. CLOR uczestniczył m.in. w realizacji następujących projektów badawczych: CONCERT”,
MODARIA.
4
Instytut Chemii i Techniki Jądrowej
Działania ICHiTJ w tym zakresie koncentrowały się głównie na: pracach naukowo-badawczych w zakresie
odpadów promieniotwórczych i wytwarzania paliwa dla reaktorów, włączeniu się w prace nad
przygotowaniem Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem
jądrowym, zwiększeniu aktywności na arenie międzynarodowej, udziale jednostki w realizacji znaczących
projektów strategicznych i międzynarodowych, udziale w programie edukacji i informacji społecznej.
Instytut uczestniczył m.in. w realizacji projektów badawczych: NEWLANCER, ARCADIA, IAEA CRP,
TALISMAN.
5 Narodowe Centrum Badań Jądrowych
Działania NCBJ koncentrowały się w 5 obszarach
• badania podstawowe;
• badania i produkcja radiofarmaceutyków przez POLATOM;
• badania technologii jądrowych (głównie detektory i akceleratory);
• badania materiałowe;
• udział w pracach grup eksperckich.
NCBJ uczestniczył m.in. w realizacji projektów badawczych: CERAD, „Teaming”, Coline 6, INTRALINE,
CANIS, SWAN.
NCBJ zrealizował także Projekt Centrum Informatyczne Świerk (CIŚ). Zasoby informatyczne zgromadzone
w CIŚ (superkomputer z klastrem GPGPU) stwarzają wyjątkową możliwość świadczenia usług w zakresie
składowania, przetwarzania i analizy/wizualizacji dużych zawartości danych, tzw. BIG DATA. Dane
medyczne, satelitarne (ESA, POLSA) oraz LIDAR (skaning laserowy) stanowią wyzwanie w kontekście ich
gromadzenia, przetwarzania i analizy w sposób wydajny i skuteczny. Rozwój technologii Model-3D dla
Polski (CityGML) jest ściśle związany z umiejętną alokacją i zarządzaniem danymi geoprzestrzennymi.
Obecnie w NCBJ trwają prace demonstracyjne alokacji i przetwarzania danych LIDAR dla powiatu
otwockiego oraz Mazowsza. Celem jest stworzenie systemowego rozwiązania dla powiatów całej Polski
ułatwiającego dostęp i przetwarzanie danych geoprzestrzennych jak najszerszej liczbie odbiorców
(gminy, powiaty, inwestorzy prywatni, deweloperzy) we współpracy z GUGIK. Do realizacji tego celu
planowane jest zbudowanie mobilnego laboratorium geoprzestrzenno-LIDAR-owego pełniącego funkcję
demonstracyjno-edukacyjną systemu dostępu i przetwarzania danych u odbiorców zewnętrznych.
Rozwinięcie specjalności geoprzestrzennej w NCBJ jest formą wykorzystania zasobów CIŚ zarówno
sprzętowych jak i kadrowych.
NCBJ zaangażował się także w realizację Projektów reaktorowych. Budowa elektrowni jądrowej w Polsce
wymaga, jak wspomniano, stworzenia zaplecza badawczego, technicznego i produkcyjnego, jeśli chcemy
zmaksymalizować wkład krajowy. Jednocześnie inwestycja rzędu kilku procent całości projektu
w badania i rozwój może wygenerować wręcz nowe gałęzie krajowej gospodarki. Poniżej opisane projekty
reaktorowe, w których uczestniczy NCBJ, nie stanowią alternatywy dla dużych (~3000MWt / 1000MWe)
reaktorów lekkowodnych przewidzianych w polskim programie jądrowym, gdyż adresują inne segmenty
rynku. Stanowią natomiast naturalną kontynuację, umożliwiającą rozwój nowatorskich technologii
w Polsce.
HTGR (High Temperature Gas Reactor) to reaktor dostarczający ciepła procesowego dla przemysłu
w postaci pary ~550°C. Instalacja przy zakładach chemicznych w miejsce starych boilerów pozwoliłaby
zmniejszyć uzależnienie od importu gazu i redukcję emisji CO2. Reaktor ten jest zacznie bezpieczniejszy
od obecnych, gdyż nie ma możliwości stopienia rdzenia.
DFR (Dual Fluid Reactor). Całkowicie nowatorski pomysł polskich naukowców, dzięki czemu 100%
wartości intelektualnej może pozostać w kraju. Reaktor dostarcza ciepło o temperaturze ponad 1000°C,
które może być wykorzystane do produkcji chemicznej (np. wodoru) i efektywnej produkcji energii
elektrycznej. Jest to reaktor na prędkich neutronach, dzięki czemu wykorzystuje uran kilkukrotnie
efektywniej, produkując znacznie mniej odpadów.
Działanie 8
Udział polskiego przemysłu w Programie PEJ
Celem tego działania jest zapewnienie jak największego udziału polskiego przemysłu w dostawach
urządzeń i realizacji usług dla energetyki jądrowej.
Zadania: przeprowadzenie inwentaryzacji krajowego potencjału przemysłowego, w szczególności
przedsiębiorców, którzy mogliby rozpocząć przygotowania do ubiegania się o realizację zamówień
o klasie jakości wymaganej w przemyśle jądrowym. Działania informacyjne i szkoleniowe w zakresie
udziału polskiego przemysłu w Programie PEJ, aktualizacja danych na temat możliwości uczestnictwa
krajowego przemysłu w dostawach na potrzeby energetyki jądrowej. Działania prowadzone przy
współpracy z inwestorem.
Odpowiedzialni: ME, PARP, Inwestor
1. Minister Energii - Zakładany plan działań został wykonany.
a) Przeprowadzono kompleksową inwentaryzację zasobów krajowego przemysłu pod kątem jego
kooperacji z energetyką jądrową oraz branżami pokrewnymi – zarówno na potrzeby przeszłego polskiego
projektu jądrowego, jak i istniejących projektów – głównie w obszarze UE.
Inwentaryzacja zasobów została przeprowadzona poprzez intensywny dialog z podmiotami polskiego
przemysłu – głównie samymi przedsiębiorstwami oraz izbami gospodarczymi – branżowymi,
ogólnopolskimi oraz regionalnymi.
b) Wykonano, na zlecenie Ministerstwa Energii w trybie zamówień publicznych, analizę możliwości
polskiego przemysłu. Analiza wykazała istnienie znacznych kompetencji polskiego przemysłu do budowy
i eksploatacji elektrowni jądrowych; określono 292 branże (według polskiego PKD), w których polskie
przedsiębiorstwa mają kompetencje do realizacji zleceń w przemyśle jądrowym. Zidentyfikowano blisko
400 polskich przedsiębiorstw (lub polskich oddziałów zagranicznych koncernów prowadzących faktyczną
działalność w Polsce) o wystarczającym potencjale, w tym kilkadziesiąt podmiotów z doświadczeniem
w realizacji min. jednego projektu jądrowego w ostatnich 10 latach.
c) Przeprowadzono szereg działań o charakterze informacyjnym celem przekazania do polskiego
przemysłu merytorycznej informacji o charakterze i postępach polskiego programu jądrowego. W latach
2014-15 przedstawiciele Departamentu Energii Jądrowej wzięli udział w charakterze prelegentów
w blisko 30 seminariach i konferencjach przemysłowych.
d) Przystąpiono do realizacji działań edukacyjno-szkoleniowych bezpośrednio na rzecz polskiego
przemysłu. Przy współudziale krajowych organizacji przemysłowych zorganizowano szereg
specjalistycznych seminariów / konferencji branżowych prezentujących określone zagadnienia z obszaru
jądrowego polskim przedsiębiorstwom. Na zlecenie Ministerstwa Gospodarki wykonano publikację
specjalistycznych materiałów dla polskiego przemysłu dostępną na stronach internetowych, w prasie
branżowej, w postaci dostępnych na targach branżowych broszur informacyjnych.
e) Wsparto polskie przedsiębiorstwa na arenie międzynarodowej w ich ekspansji dla pozyskania rynków
przemysłu jądrowego w Finlandii i Wielkiej Brytanii poprzez organizację misji gospodarczej
i specjalistycznych warsztatów (2015 r.).
2. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości – Brak działań.
3. Inwestor – Brak działań.
Działanie 9
Zapewnienie dostaw paliwa jądrowego ze źródeł wewnętrznych i zewnętrznych
Celem tego działania jest uzyskanie danych o znajdujących się na terytorium RP zasobach uranu oraz
możliwościach ich wykorzystania, a także uzyskiwanie informacji dotyczących najkorzystniejszych
możliwości zaopatrzenia polskiej energetyki jądrowej w uran i usługi cyklu paliwowego.
Zadania: ocena możliwości wykorzystania w przyszłości polskich zasobów uranu, poszukiwanie nowych
technologii i możliwości jego wykorzystania. Analiza możliwych dostawców paliwa dla polskich EJ
prowadzona przy współpracy z inwestorem i w zakresie jego potrzeb, w celu określenia możliwości
zapewnienia przez inwestora przyszłych dostaw paliwa.
Zadanie zrealizowano
1 Ministerstwo Środowiska
Wykonano analizy, w wyniku których stwierdzono występowanie mineralizacji uranowej zarówno na
obszarach, gdzie prowadzono wydobycie w latach 1947-1963, jak również w innych lokalizacjach.
Wstępne badania wskazują na możliwość odkrycia zasobów U3O8 w ilości ponad 440 tys. t. Ustalenia te
stanowią punkt wyjścia dla dalszych szczegółowych badań pod kątem oceny możliwości ew. wydobycia
surowca na skalę przemysłową w celu dodatkowego zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego kraju
w oparciu o własne zasoby (uzupełniająco w stosunku do możliwości, jakie stwarza w tym zakresie
międzynarodowy rynek uranu).
2
Ministerstwo Energii
W 2015 r. wykonano analizę pt. „Niekonwencjonalne źródła uranu w Polsce”.
Do źródeł niekonwencjonalnych obok fosforytów, stosowanych już do produkcji uranu w skali
przemysłowej, należy kwas fosforowy i odpady z przemysłu nawozów fosforowych. Średnia zawartość
uranu w fosforytach nie ustępuje koncentracjom występującym w ubogich rudach uranowych, takich jak
np. łupki dictyonemowe Podlasia.
Uran występuje również w polskich pokładach miedzi, należących do największych w Europie. Jego
średnie koncentracje nie są duże, jednak biorąc pod uwagę ilości przerabianego surowca i zastosowanie
metod hydrometalurgicznych, odzysk metali z roztworów potrawiennych nie jest problemem. W miarę
wyczerpywania złóż, eksploatowane będą coraz uboższe złoża miedzi, choć jej produkcja może być
opłacalna jedynie w przypadku odzyskiwania innych wartościowych metali.
Rabunkowa gospodarka bogatych złóż uranu po II wojnie światowej spowodowała powstanie wielu hałd,
na które wyrzucane były odpady z górnictwa, często o znacznych stężeniach U. Jako technologiczny
surowiec uznawano wtedy rudę o stężeniu U powyżej 0,2%. W wielu miejscach hałdy kopalniane
stanowią poważny problem ekologiczny. Ich zabezpieczenie i monitoring implikuje znaczne koszty,
a ewentualna przeróbka mogłaby rozwiązać problem. Jej efektem byłyby nie tylko znaczne ilości uranu,
ale także inne cenne pierwiastki towarzyszące mu w rudach odzyskiwane równocześnie metodami
hydrometalurgii.
W Polsce, na terenie obniżenia podlaskiego występują uranonośne łupki dictyonemowe. Zasoby te nie
mają obecnie ekonomicznego uzasadnienia do eksploatacji; zalegają na znacznych głębokościach,
a stężenie uranu wynosi w nich średnio 100 ppm. Są to jednak złoża bardzo rozległe oceniane
hipotetycznie na 88 850 tU. Uran może być wymywany z łupków przy szczelinowaniu hydraulicznym skał,
w których jest zawarty, w trakcie eksploatacji gazu łupkowego.
Uran może występować również w takich odpadach, jak osady z komunalnych oczyszczalni ścieków.
Produkowane w dużych ilościach (- w Polsce 540 292 Mg s.m./rok) mogą stać się źródłem tego
pierwiastka. Wg danych uzyskanych w IChTJ średnie stężenia U w osadzie zagęszczonym w komunalnej
oczyszczalni w Warszawie wynosiły 4,3 ppm, co uwzględniając roczną produkcję osadów może dać ponad
200 ton U/rok.
Z podobnych względów rozpatruje się możliwość pozyskiwania uranu z wody morskiej, która pomimo
bardzo małych stężeń, stanowi ogromną jego rezerwę. Innymi źródłami niekonwencjonalnego uranu
mogą być popioły węglowe i skały granitowe, omówione w opracowaniu.
Działanie 10
Dozór jądrowy
Celem tego działania jest zapewnienie funkcjonowania niezależnego, nowoczesnego i profesjonalnego
dozoru jądrowego, który jako instytucja zaufania publicznego będzie mógł sprostać wyzwaniom, jakie
niesie ze sobą rozwój energetyki jądrowej w Polsce.
Zadania: zwiększenie obsady kadrowej i środków finansowych na funkcjonowanie i rozwinięcie zaplecza
technicznego. Wydawanie zaleceń organizacyjno-technicznych. Szkolenie własnych kadr.
Przygotowania do pełnienia roli dozoru jądrowego dla potrzeb energetyki jądrowej
W związku z potrzebą wykonywania zadań związanych z przygotowaniami do realizacji Programu PEJ,
PAA od 2011 roku prowadziła szereg działań zmierzających do wzmocnienia kadrowego urzędu.
W ramach przyznanych na ten cel środków oszacowano, że na początkowym etapie wykonywania zadań
dozorowych związanych z nadzorem nad energetyką jądrową konieczne będzie zatrudnienie
dodatkowych 39 osób. W tym celu w 2011 r. zatrudniono 3 osoby, następnie w 2012 r. 16 osób,
w 2013 r. 16 osób, w 2014 r. 3 osoby. Do końca 2014 r. w celu wzmocnienia kadrowego na potrzeby
związane z nadzorem nad energetyką jądrową zatrudniono 38 nowych pracowników. Nabór na 39-tą
osobę odbył się jeszcze w 2014 r., natomiast zatrudnienie zostało zrealizowane w styczniu 2015 r.
W ramach przygotowań do pełnienia roli dozoru jądrowego dla potrzeb energetyki jądrowej
zainicjowano proces wydawania serii zaleceń technicznych w kwestii związanej z lokalizacją obiektów
jądrowych. Jako pierwsze wydane zostały zalecenia dotyczące oceny sejsmiczności podłoża dla lokalizacji
obiektów jądrowych. Dokument ten zawiera szczegółowe zalecenia dotyczące wymaganych informacji,
metodyki ich uzyskiwania i interpretacji wyników, które są niezbędne do oceny możliwości wystąpienia
naturalnych i indukowanych działalnością człowieka wstrząsów sejsmicznych. Ponadto jako dodatek do
zaleceń został wydany załącznik zawierający szczegółowy opis metodyki przeprowadzania
probabilistycznych i deterministycznych ocen prawdopodobieństwa wystąpienia wstrząsów
sejsmicznych.
Kolejne zalecenia opublikowane zostały w 2014 r. i dotyczą oceny stabilności tektonicznej podłoża oraz
aktywności uskoków dla lokalizacji obiektów jądrowych. Opracowanie to szczegółowo opisuje
rozwiązania konieczne do dokładnego rozpoznania budowy geologicznej, stabilności tektonicznej podłoża
oraz aktywności występujących w nim uskoków, uwzględniając wpływ działalności ludzkiej.
W tym samym roku wydane zostały również zalecenia dotyczące oceny warunków geologiczno-inżynierskich oraz hydrogeologicznych dla lokalizacji obiektów jądrowych. Dokument ten zawiera
informacje na temat sposobu określenia szczegółowej budowy geologicznej w graniach planowanego
miejsca usytuowania obiektu jądrowego, a także informacje niezbędne do opracowania modelu
geologicznego z elementami geologiczno-inżynierskimi oraz modelu hydrogeologicznego wraz
z charakterystyką systemu hydrogeologicznego.
W fazie przygotowań na koniec roku 2015 były
-
Zalecenia techniczne Prezesa PAA dotyczące migracji substancji promieniotwórczych w gruntach, wodach
powierzchniowych i podziemnych. W 2015 r. powstał projekt zaleceń, obecnie przygotowywana jest jego
ostateczna wersja. W ramach prowadzonych prac pracownicy Departamentu Bezpieczeństwa Jądrowego oraz
Centrum ds. Zdarzeń Radiacyjnych uczestniczą w serii szkoleń z ww. zakresu.
-
Zalecenia techniczne Prezesa PAA dotyczące oceny zagrożeń z zakresu zdarzeń zewnętrznych będących
skutkiem działalności człowieka dla lokalizacji obiektów jądrowych. Opracowanie to opisuje sposoby oceny
zagrożeń spowodowanych m.in. infrastrukturą transportową, obiektami wojskowymi lub przemysłowymi,
terroryzmem lub sabotażem oraz ze strony urządzeń telekomunikacyjnych. Projekt zaleceń powstał w 2015 r. ze
środków rezerwy celowej przeznaczonych na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadania nr 1
ujętego w załączniku nr 2 do programu wieloletniego „Program PEJ”.
-
Zalecenia techniczne Prezesa PAA dotyczące oceny zagrożeń z zakresu zdarzeń zewnętrznych będących
skutkiem działania sił przyrody. Opracowanie to opisuje sposób oceny zagrożeń spowodowane, np. ryzykiem
szkodliwego wpływu organizmów żywych na obiekt jądrowy, ryzykiem utraty drożności systemów chłodzenia
obiektu jądrowego czy też pożarem. Projekt zaleceń powstał w 2015 r. ze środków rezerwy celowej
przeznaczonych na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadania nr 1 ujętego w załączniku nr 2 do
programu wieloletniego „Program PEJ”.
Oprócz wydawania zaleceń technicznych Prezesa PAA związanych z lokalizacją obiektów jądrowych,
przygotowywane są także zalecenia dotyczące składowania odpadów promieniotwórczych
− Zalecenia techniczne Prezesa PAA dotyczące kryteriów akceptacji odpadów promieniotwórczych do
powierzchniowych składowisk odpadów promieniotwórczych. W 2015 r. powstał draft zaleceń, które w sposób
szczegółowy opisują kryteria, jakie muszą być spełnione przez przetworzone odpady, aby mogły być składowane
w powierzchniowym składowisku odpadów promieniotwórczych.
− Zalecenia techniczne Prezesa PAA dotyczące oceny warunków geograficzno-przyrodniczych dla lokalizacji
powierzchniowych składowisk odpadów promieniotwórczych. Dokument ten ma na celu wskazanie
szczegółowych wymagań z zakresu oceny budowy geologicznej, warunków hydrogeologicznych,
hydrologicznych, meteorologicznych i klimatycznych oraz oceny zagrożeń dla trwałej stabilności obszaru
lokalizacyjnego ze strony procesów przyrodniczych i związanych działalnością ludzką. Obecnie trwają prace nad
przygotowaniem draftu zaleceń.
W zakresie przygotowanie PAA do pełnienia roli dozoru jądrowego rozpoczęto realizację kilku zadań
dotyczących funkcjonowania i rozwinięcia zaplecza technicznego
Program monitoringu radiologicznego na potrzeby Programu PEJ - opracowanie założeń monitoringu
radiologicznego otoczenia elektrowni jądrowej; kontynuowane są prace analityczne oraz koncepcyjne na
potrzeby określenia wymagań dla programu monitoringu radiologicznego na terenie i wokół elektrowni
jądrowej. Wykonano opracowania dotyczące metodologii przeprowadzania pomiarów stężeń węgla C14
w próbkach środowiskowych oraz próbkach pożywienia; wykonano analizę programów monitoringu
radiologicznego środowiska poszczególnych krajów w kontekście energetyki jądrowej; prowadzono pomiary
uwolnień substancji promieniotwórczych do powietrza w okolicy obiektu jądrowego w Świerku na potrzeby
przygotowania programu monitoringu uwolnień przez elektrownię jądrową.
Sieć stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych PAA - rozpoczęcie prac związanych z rozbudową
sieci stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych PAA na potrzeby Programu PEJ. Dokonano
zakupu dwóch stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych służących do ciągłego pomiaru mocy
dawki promieniowania gamma. Rozbudowa sieci stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych PAA
będzie kontynuowana; dokonano również zakupu i wdrożenia oprogramowania do analizy widm
spektrometrycznych ze stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych PMS.
Systemy wspomagania decyzji - implementacja modeli obliczeniowych modułów wodnych dla Polski w systemie
wspomagania decyzji RODOS (ang. Real Time Online Decision Support System).
Komputerowe Centrum Analizy Danych - opracowanie założeń i projektu systemu Komputerowego Centrum
Analizy Danych w PAA.
Inne działania
1. Przygotowanie Krajowego Systemu Przesyłowego do rozwoju energetyki jądrowej
Przeprowadzone dotychczas przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne wstępne analizy potwierdziły
możliwość przyłączenia elektrowni jądrowej do sieci przesyłowej w rozważanych przez spółkę PGE EJ 1
lokalizacjach (Żarnowiec, Lubiatowo-Kopalino). Jednocześnie wykazały potrzebę rozbudowy sieci w celu
wyprowadzenia mocy w głąb kraju.
Obecnie na północy kraju jest już realizowana rozbudowa sieci przesyłowych dla przyłączenia
i wyprowadzenia mocy ze źródeł odnawialnych, która pozwoliłaby na wykorzystanie tej infrastruktury do
przyłączenia w planowanych lokalizacjach elektrowni jądrowej o mocy 800 – 1200 MW.
W ramach współpracy PSE S.A. i PGE EJ 1 w 2014 r. wykonano „Analizę wariantową możliwości
przyłączeniowych oraz wpływu na prace sieci zamkniętej w obszarze KSE planowanej elektrowni
jądrowej” dla lokalizacji Żarnowiec, w trzech wariantach możliwych technologii. Wyniki analizy wskazały,
że niezależnie od wariantu technologicznego, potrzeba będzie realizacji inwestycji budowy nowych
2-torowych linii 400 kV (ok. 400km) spełniających wymagania niezawodnościowe zgodnie z regułą n–2”
(co najmniej) oraz przebudowy istniejących linii 400 kV i 220 kV. Ponadto, oprócz rozbudowy sieci
przesyłowej, niezbędne będą działania modernizacyjne w zakresie zdolności przesyłowych linii
najwyższych napięć (NN) KSE oraz inwestycje stacyjne.
Pełny zakres rozbudowy sieci przesyłowej dla przyłączenia i wyprowadzenia mocy z elektrowni jądrowej
będzie możliwy po złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie warunków przyłączenia, w którym
określone zostaną m.in. ostateczna lokalizacja, technologia, moc oraz termin budowy. Na tej podstawie
PSE S.A. ustali warunki przyłączenia do sieci przesyłowej, w których określane są m.in. inwestycje
sieciowe niezbędne dla pracy danego źródła mocy.
2.2 DZIAŁANIA INWESTORA
Działania inwestora obejmowały 13 obszarów, w zakresie których ani jedno zadanie nie zostało
zrealizowane zgodnie z zakładanym harmonogramem, a w realizacji wszystkich wystąpiły znaczące
opóźnienia.
Zgodnie z otrzymanymi od Inwestora informacjami, działania Inwestora przedstawiały się następująco
1. Zakończenie badań lokalizacyjnych i środowiskowych
Wykonane częściowo – w trakcie realizacji. Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
W 2011 r. PGE EJ 1 ogłosiła przetarg publiczny na „Badania środowiska, badania lokalizacji oraz usługi
związane z uzyskaniem pozwoleń i uprawnień niezbędnych w procesie inwestycyjnym związanym
z budową przez PGE EJ 1 pierwszej polskiej elektrowni jądrowej o mocy ok. 3000 MW”. W wyniku
przeprowadzonego postępowania w lutym 2013 roku została zawarta umowa z konsorcjum firm
WorleyParsons Nuclear Services JSC, WorleyParsons International Inc. i WorleyParsons Group Inc.
(WorleyParsons). Po zakończeniu etapu mobilizacji, obejmującego opracowanie kompletu szczegółowych
planów prac, we wrześniu 2013 roku wykonawca przystąpił do realizacji prac na terenie lokalizacji
Żarnowiec i Choczewo, rozpoczęcia badań środowiskowych (m.in. inwentaryzacja przyrodnicza) oraz
wybranych badań lokalizacyjnych (m.in. monitoring sejsmiczny, instalacja masztu pomiarowego
w lokalizacji Żarnowiec i rozpoczęcie monitoringu meteorologicznego), opracowania projektu robót
geologicznych i uzyskania pozwoleń, a także opracowania szeregu analiz (m.in. obrysy brzegowe,
koncepcja ogólnego zagospodarowania lokalizacji). Ze względu na znaczne opóźnienia w harmonogramie
realizacji prac oraz zastrzeżenia dotyczące jakości prac, w grudniu 2014 r. PGE EJ 1 podjęła decyzję
o rozwiązaniu umowy z WorleyParsons.
W celu przeprowadzenia badań lokalizacyjnych i środowiskowych, w grudniu 2014 roku PGE EJ 1 przyjęła
nowy model organizacyjno-prawny realizacji całego zakresu badań zakładający powierzenie realizacji
programu badań spółce Elbis Sp. z o.o. (Elbis) należącej do Grupy Kapitałowej PGE.
Z początkiem 2015 r. rozpoczęto etap mobilizacji obejmujący m.in. opracowanie i przyjęcie nowej
struktury organizacyjnej projektu badań lokalizacyjnych i środowiskowych, rekrutację zespołu
merytorycznego zarówno po stronie PGE EJ 1 jak i Elbis, rewizję podejścia i szczegółowych zakresów
badań oraz umów wykonawczych, opracowanie szczegółowego harmonogramu badań oraz analizę
możliwości przejęcia umów z podwykonawcami WorleyParsons w zakresie kontynuacji wybranych
monitoringów. W III kwartale 2015 r. rozpoczęto proces wyłaniania podwykonawców dla zdefiniowanych
ścieżek badawczych.
W II kwartale 2015 r. uruchomiono dedykowany screening naturowy dla trzech rozważanych lokalizacji
(Choczewo, Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec). W III kwartale 2015 roku uruchomiony został
monitoring awifauny migrującej, dedykowane badania i wstępne modelowania hydrogeologiczne dla
lokalizacji Choczewo i Lubiatowo-Kopalino oraz podpisano umowę z Instytutem Geofizyki Polskiej
Akademii Nauk na prowadzenie monitoringu sejsmicznego dla potencjalnych lokalizacji „Żarnowiec” oraz
„Lubiatowo-Kopalino” (24-miesięczny monitoring sejsmiczny rozpoczęto w I kwartale 2016 r.).
W IV kwartale 2015 r. podpisano porozumienie o współpracy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki
Wodnej w ramach budowy kompleksowego systemu monitoringu meteorologicznego dla pierwszej
polskiej elektrowni jądrowej. Przy współpracy z Elbis kontynuowano prace projektowe i opracowanie
wniosków na uzyskanie pozwolenia na budowę dla drugiego masztu meteorologicznego dla lokalizacji
Lubiatowo-Kopalino.
W 2016 r. planowane jest konturowanie kluczowego postępowania przetargowego dla podstawowych
obszarów badawczych oraz rozpoczęcie uzyskiwania niezbędnych zgód korporacyjnych na zawarcie
umów realizacyjnych z Elbis umożliwiających rozpoczęcie programu badań lokalizacyjnych
i środowiskowych dla lokalizacji Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec w pełnym zakresie. Zawarcie tych
umów oraz rozpoczęcie badań lokalizacyjnych planowane jest na II kwartał 2016 r., zaś zawarcie umów
dla badań środowiskowych planowane jest na III kwartał 2016 r.
Wyniki przeprowadzonych badań będą podstawą do przeprowadzenia analiz i modelowań, wyboru
lokalizacji preferowanej, opracowania raportu z oceny oddziaływania na środowisko oraz raportu
lokalizacyjnego.
Zadania przewidziane w Programie PEJ do realizacji przez inwestora w ramach działania „Zakończenie
badań lokalizacyjnych i środowiskowych” planowane są na lata 2016-2018, a czasy ich trwania wynikają
z terminów określonych w odpowiednich ustawach (m.in. 12 miesięcy dla monitoringów środowiskowych
oraz 24 miesiące dla monitoringów sejsmicznych, meteorologicznych oraz hydrologicznych).
2. Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ)
Wykonane częściowo – w trakcie realizacji, Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ)”
realizowane jest w ramach projektu „Wybór lokalizacji elektrowni jądrowej, w tym decyzje lokalizacyjna
i środowiskowa”, którego głównymi celami są m.in. przeprowadzenie badań lokalizacyjnych
i środowiskowych, wskazanie preferowanej lokalizacji dla EJ oraz uzyskanie decyzji środowiskowej
i decyzji lokalizacyjnej.
W początkowym okresie prace realizowane były we współpracy z WorleyParsons (patrz działanie nr 1).
Po przyjęciu nowej koncepcji realizacji badań lokalizacyjnych i środowiskowych, mobilizacji własnego
zespołu merytorycznego zarówno po stronie PGE EJ 1, jak i Elbis opracowano Kartę Informacyjną
Przedsięwzięcia (KIP) oraz wniosek do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) o wydanie
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji (DŚU) i o określenie zakresu raportu oceny
oddziaływania na środowisko (OOŚ) dla trzech rozważanych lokalizacji: Choczewo, Lubiatowo-Kopalino
oraz Żarnowiec.
W sierpniu 2015 r. PGE EJ 1 złożyła wymagane wnioski i dokumenty do GDOŚ, zaś we wrześniu 2015 r.
opublikowane zostało obwieszczenie o wszczęciu postępowania ws. wydania DŚU oraz postanowienie
o wszczęciu procedury transgranicznej uruchomionej w grudniu 2015 r., niezbędne do uzyskania
postanowienia o ustalenie zakresu raportu OOŚ.
W styczniu 2016 roku PGE EJ 1 planowane jest złożenie do GDOŚ informacji o zmianie zakresu
przedsięwzięcia związanej z rezygnacją z lokalizacji Choczewo i decyzją o kontynuacji badań
w lokalizacjach Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec. W kwietniu 2016 r. planowane jest złożenie przez
PGE EJ 1 do GDOŚ stanowiska ws. uwag zgłoszonych przez trzynaście państw narażonych, które
przystąpiły do postępowania transgranicznego.
PGEJ EJ 1 oczekuje na wydanie postanowienia GDOŚ o określenie zakresu raportu oceny oddziaływania
na środowisko (prognozowany II kwartał 2016 r.).
Równolegle do prowadzonego postępowania administracyjnego ws. wydania DŚU, w II połowie 2015 r.
wykonano analizę oddziaływania lokalizacji elektrowni jądrowej na obszary Natura 2000 dla trzech
rozważanych lokalizacji (Choczewo, Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec).
Opracowanie i przedłożenie raportu OOŚ, w oparciu o przeprowadzoną inwentaryzację środowiskową
oraz analizy i modelowania, planowane jest na IV kwartał 2018 r., zaś uzyskanie DŚU na III kwartał
2019 roku.
3. Wybór najlepszej lokalizacji
Wykonane częściowo – w trakcie realizacji, Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Wybór najlepszej lokalizacji” realizowane jest w ramach
wewnętrznego projektu „Wybór lokalizacji EJ, w tym decyzje lokalizacyjna i środowiskowa”, którego
głównymi celami są m.in. przeprowadzenie badań lokalizacyjnych i środowiskowych, wskazanie
preferowanej lokalizacji dla EJ oraz uzyskanie decyzji środowiskowej i decyzji lokalizacyjnej.
W 2011 r. przeprowadzona została wielokryterialna analiza 92 potencjalnych lokalizacji EJ do badań
lokalizacyjnych i środowiskowych, uwzględniając w niej zarówno lokalizacje wskazane w projekcie
Programu PEJ oraz lokalizacje zidentyfikowane przez PGE EJ 1. W listopadzie 2011 roku podjęto decyzję
o wskazaniu trzech alternatywnych lokalizacji (Choczewo, Gąski i Żarnowiec) oraz złożono wnioski
o wydanie przez właściwych wojewodów decyzji o wskazaniu lokalizacji, zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej
oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. poz. 789, z późn. zm.) (ustawa inwestycyjna) - decyzje dla
lokalizacji „Choczewo” i „Żarnowiec” zostały wydane w dniu 23 stycznia 2012 r., a dla lokalizacji „Gąski”
w dniu 8 lutego 2012 r.
Badania środowiskowe i lokalizacyjne rozpoczęte w 2013 r. we współpracy z WorleyParsons ograniczone
zostały do dwóch lokalizacji – Choczewo i Żarnowiec. Ze względu na niski poziom akceptacji społecznej
lokalizacja Gąski nie została objęta programem badań.
W wyniku analizy wstępnych danych i informacji zebranych z terenów lokalizacji Choczewo oraz
Żarnowiec zidentyfikowano ryzyko potencjalnego wystąpienia wady zasadniczej w lokalizacji Choczewo,
związanego z potencjalnym negatywnym oddziaływaniem na sąsiadujący z lokalizacją obszar Natura 2000
„Białogóra”. W I połowie 2015 r. przeprowadzono dodatkową analizę potencjalnych lokalizacji elektrowni
jądrowej, połączoną z wizją lokalną, w wyniku której zidentyfikowano lokalizację Lubiatowo-Kopalino,
jako możliwą nadmorską alternatywę dla lokalizacji Choczewo. W II połowie 2015 r. przeprowadzono
analizy i ekspercką ocenę oddziaływania trzech potencjalnych lokalizacji elektrowni jądrowej (Choczewo,
Lubiatowo-Kopalino, Żarnowiec) na sąsiadujące obszary Natura 2000 (tzw. screening naturowy).
Dodatkowo, w lokalizacji Choczewo oraz Lubiatowo-Kopalino, w oparciu o dedykowany system
piezometrów, przeprowadzono analizy i wstępne modelowania hydrogeologiczne. Wnioski
z przeprowadzonych analiz potwierdziły znaczące ryzyko nieuzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla lokalizacji Choczewo ze względu na zagrożenie znaczących oddziaływań na
przedmiot ochrony i integralność sąsiadującego obszaru Natura 2000. W przypadku lokalizacji Żarnowiec
nie można wykluczyć ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000
wynikającego przede wszystkim z realizacji infrastruktury związanej z doprowadzeniem i odprowadzeniem wody chłodzącej, łączącej lokalizację z brzegiem morskim. Ryzyko to może zostać
zminimalizowane poprzez właściwe zaprojektowanie przebiegu kanałów wody chłodzącej oraz dobór
technologii ich budowy. W przypadku lokalizacji Lubiatowo-Kopalino występuje ryzyko wystąpienia
znaczącego negatywnego oddziaływania na spójność obszarów należących do sieci Natura 2000 (tj. ich
wzajemne relacje). Niemniej jednak już w chwili obecnej można założyć, iż w przypadku tej lokalizacji,
zastosowanie działania minimalizującego, polegającego na zachowaniu lub odtworzeniu pasa zbiorowisk
wydmowych występujących wzdłuż linii brzegowej poprzez odsunięcie placu budowy i obiektów
infrastruktury elektrowni jądrowej poza strefę występowania, najprawdopodobniej pozwoli na
zachowanie spójności obszarów Natura 2000. Ze względu na znaczne odległości lokalizacji Lubiatowo-Kopalino od obszarów Natura 2000 oraz uwarunkowania geologiczne nie stwierdzono natomiast ryzyka
wystąpienia znaczącego oddziaływania na przedmiot i integralność obszaru Natura 2000.
W związku z tym PGE EJ 1 podjęło decyzję o mobilizacji i realizacji programu badań lokalizacyjnych
i środowiskowych dla dwóch lokalizacji: Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec.
W styczniu 2016 r. PGE EJ 1 planuje złożenie do GDOŚ informacji o zmianie zakresu przedsięwzięcia
związanej z rezygnacją z lokalizacji Choczewo i decyzją o kontynuacji badań w lokalizacjach Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec.
Ostateczne potwierdzenie wyboru lokalizacji nastąpi w II połowie 2019 r. wraz z uzyskaniem DŚU oraz
decyzji o ustaleniu lokalizacji (DUL).
4. Nabycie praw do gruntu, uzyskanie od właściwego wojewody decyzji o ustaleniu lokalizacji
Wykonane częściowo – w trakcie realizacji, Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Nabycie praw do gruntu, uzyskanie od właściwego wojewody
decyzji o ustaleniu lokalizacji” realizowane jest w ramach wewnętrznego projektu „Wybór lokalizacji
elektrowni jądrowej w tym decyzje lokalizacyjna i środowiskowa”. Głównymi celami projektu są m.in.
przeprowadzenie badań lokalizacyjnych i środowiskowych, wskazanie preferowanej lokalizacji dla EJ oraz
uzyskanie decyzji środowiskowej i decyzji lokalizacyjnej.
Na potrzeby przygotowań do przeprowadzenia badań lokalizacyjnych i środowiskowych w 2010 r. PGE EJ 1
zawarła umowy nabycia nieruchomości ze spółką Energa Invest S.A. oraz Pomorską Specjalną Strefą
Ekonomiczną sp. z o.o. (PSSE) na zakup ok. 76 ha terenów oraz umowę przedwstępną z PSSE na zakup
ok. 35 ha w lokalizacji Żarnowiec.
W listopadzie 2011 r., po podjęciu decyzji o wskazaniu trzech alternatywnych lokalizacji (Choczewo,
Gąski i Żarnowiec), złożono wnioski o wydanie przez właściwych wojewodów decyzji o wskazaniu
lokalizacji, zgodnie z przepisami ustawy inwestycyjnej - decyzje dla lokalizacji „Choczewo” i „Żarnowiec”
zostały wydane w dniu 23 stycznia 2012 r., a dla lokalizacji „Gąski” w dniu 8 lutego 2012 r.
W okresie 2012-2014 PGE EJ 1 zawarła szereg porozumień w sprawie zezwolenia na wejście na teren
nieruchomości oraz umów dzierżawy (m.in. z PSSE, przedsiębiorcami działającymi na terenie PSSE,
Nadleśnictwami Choczewo, Lębork, Strzebielino i Wejherowo) w celu umożliwienia przeprowadzenia
badań lokalizacyjnych i środowiskowych na terenie potencjalnych lokalizacji.
Decyzja o nabyciu praw do nieruchomości dla podstawowej lokalizacji EJ zostanie podjęta po uzyskaniu
DUL, planowanej w II połowie 2019 roku.
Nabycie nieruchomości potrzebnych do realizacji infrastruktury towarzyszącej leżącej w gestii inwestora
planowane jest na 2021 r.
5. Badania terenu na potrzeby projektowania, przygotowanie zaplecza (rozpoczęcie działań)
Niewykonane
Rozpoczęcie badań terenu na potrzeby projektowania elektrowni jądrowej, wymagane obecnie
w Etapie I Programu PEJ, będzie realizowane po wyborze konkretnej technologii reaktora i zawarciu
umów, podobnie jak przygotowanie zaplecza (rozumiane jako mobilizacja i przygotowanie zaplecza
budowy przez wykonawcę).
6. Wybór technologii jądrowej
Wykonane częściowo – w trakcie realizacji, Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Wybór technologii jądrowej” realizowane jest w ramach
wewnętrznego projektu „Postępowanie Zintegrowane” (PZ), którego głównym celem jest wybór,
w ramach jednej procedury, wszystkich kluczowych wykonawców i usługodawców budowy pierwszej
polskiej elektrowni jądrowej (tj. zapewnienie zintegrowanego pakietu inwestycyjno-kapitałowego
połączonego z dostawą technologii i usługami wykonawstwa (EPC – Engineering, Procurement,
Construction), dostawą paliwa i usługami wsparcia O&M, przy zapewnieniu budowy niezawodnej
i efektywnej kosztowo elektrowni jądrowej.
Projekt rozpoczął się w roku 2009 procesem pozyskania, a następnie pogłębienia specjalistycznej wiedzy
branżowej w obszarze energetyki jądrowej oraz procesem zainteresowania rynku polskim projektem
jądrowym. Oprócz prac własnych, pozyskanie specjalistycznej wiedzy branżowej prowadzono m.in.
poprzez organizację szeregu warsztatów oraz analiz studialnych we współpracy z firmami EDF, GE Hitachi
oraz Westinghouse Electric Company, z którymi podpisano formalne umowy o współpracy.
W zakresie zainteresowania rynku wykonawców udziałem w budowie pierwszej polskiej elektrowni
jądrowej przeprowadzono wstępne rozmowy z kluczowymi dostawcami technologii jądrowych z USA,
Kanady, Francji, Japonii i Korei Południowej oraz operatorami elektrowni jądrowych, szczególnie z Europy
kontynentalnej. Rezultaty powyższych działań zostały podsumowane podczas kilkudniowej konferencji
dostawców i operatorów EJ zorganizowanej przez PGE EJ 1 w Warszawie we wrześniu 2011 r. Efektem
prac było również przygotowanie pod koniec 2011 r. wstępnej wersji specyfikacji technicznej niezbędnej
do rozpoczęcia przetargu na wybór dostawcy technologii reaktora i głównego wykonawcy EPC.
W 2012 r. Zarząd PGE EJ 1 podjął uchwałę w sprawie przyjęcia dokumentu pn. „Koncepcja postępowania
pakietowego (zintegrowanego)”. Koncepcja ta wskazywała na przeprowadzenie jednego postępowania
przetargowego obejmującego kluczowe dostawy i usługi dla projektu jądrowego, tj.: dostawę technologii
reaktora i usług EPC, dostawy paliwa, realizację usług wsparcia w obszarze eksploatacji i gospodarki
remontowej w pierwszych latach po uruchomieniu elektrowni, zaangażowanie kapitałowe potencjalnego
partnera strategicznego lub partnerów biznesowych oraz pozyskanie finansowania dłużnego od Agencji
Kredytów Eksportowych (AKE) i banków komercyjnych. Koncepcja przewidywała dwie główne fazy PZ
•
•
Dialog wstępny,
Postępowanie konkurencyjne.
Formalne, szczegółowe spotkania dialogu wstępnego rozpoczęto w 2013 roku z liderami tworzących się
grup wykonawców. Zakres tematyczny spotkań obejmował kwestie techniczne, prawno-regulacyjne oraz
komercyjne związane z dostawą technologii reaktora i generalnym wykonawstwem EPC, dostawami
paliwa jądrowego oraz eksploatacją i utrzymaniem ruchu EJ. Omawiano również zagadnienia dotyczące
formuły postępowania i struktury umów oraz doświadczenia wykonawców w zakresie inwestycji
kapitałowej i finansowania budowy elektrowni jądrowych. Ze względu na kluczowe znaczenie ostatniego
obszaru w całości PZ, zaplanowano kontynuację spotkań w tym zakresie w celu przedyskutowania
wstępnych założeń i oczekiwań zamawiających oraz wykonawców.
W okresie luty – kwiecień oraz wrzesień – październik 2015 roku przeprowadzono dodatkowe spotkania
dialogu wstępnego i telekonferencje z czterema dostawcami technologii jądrowych, tj. firmami Areva /
EDF, Westinghouse Electric Company, GE Hitachi oraz Candu /SNC Lavalin. Celem powyższych spotkań
było m.in. omówienie zakresu dostaw i usług w obszarze technologii jądrowej i głównego wykonawstwa
EPC, pogłębienie wiedzy dotyczącej cech charakterystycznych poszczególnych technologii, omówienie
harmonogramu realizacji inwestycji oraz analiza wymagań w zakresie obiektów referencyjnych dla
potencjalnie proponowanej technologii przez poszczególnych dostawców w polskim projekcie jądrowym.
Równolegle, w oparciu o dane otrzymane od dostawców technologii, jak również zalecenia Prezesa
Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) i Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA)
zaktualizowano założenia i wymagania w zakresie technologii reaktora generacji III/III+ oraz usług EPC.
Pozwoliło to na wypracowanie zakresu dostaw w obszarze technologii jądrowej i wykonawstwa EPC wraz
z kryteriami kwalifikacji wykonawców, biorąc pod uwagę wymagania prawne i wytyczne MAEA
w zakresie szeroko rozumianego bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Przygotowano ponadto „Plan nadzoru inżynieryjnego” zawierający opis sposobu organizacji prac
inżynieryjnych i odbioru produktów technicznych, zgodnie z normami i standardami technicznymi oraz
postanowieniami kontraktowymi.
Wyniki powyższych prac zostały bezpośrednio wykorzystane w opracowaniu części technicznej
zaproszenia do PZ.
W marcu 2016 r. planowane jest zatwierdzenie przez Komisję Przetargową projektu dokumentacji
zaproszenia do PZ.
Wybór technologii jądrowej nastąpi wraz z rozstrzygnięciem PZ, czyli równoczesnym wyborem, w ramach
jednej procedury, wszystkich kluczowych Wykonawców budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej
w 2020 r.
7. Uzyskanie ogólnej opinii Prezesa PAA zgodnie z art. 39b ustawy - Prawo atomowe
Wykonane częściowo - w trakcie realizacji, Występuje znaczące opóźnienie w stosunku do zakładanego
harmonogramu prac.
Działanie to będzie realizowane po wyborze dostawcy technologii reaktora i wykonawcy EPC oraz po
opracowaniu raportu lokalizacyjnego i uzyskaniu DUL. Zakłada się, iż powyższe prace będą wykonywane
wspólnie z wykonawcą EPC/dostawcą technologii reaktora w ramach zawartej umowy na prace
przygotowawcze.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Uzyskanie ogólnej opinii Prezesa PAA zgodnie z art. 39b
ustawy - Prawo atomowe” realizowane jest w ramach wewnętrznego projektu „Pozyskanie Decyzji
Zasadniczej Ministra właściwego ds. Energii (w tym ogólna opinia Prezesa PAA)”.
Głównym celem projektu jest uzyskanie Decyzji Zasadniczej Ministra właściwego ds. Energii dla budowy
EJ, w tym uzyskanie ogólnej opinii techniczno-organizacyjnej Prezesa PAA.
Prace w powyższym projekcie rozpoczęły się w 2015 r. od analiz dotyczących planowanego wystąpienia
do Prezesa PAA w sprawie uzyskania ogólnej opinii organizacyjno-technicznej odnośnie rozwiązań
technicznych w zakresie bezpieczeństwa jądrowego na potrzeby Decyzji Zasadniczej. Wydawana jest ona
na podstawie ustawy inwestycyjnej.
W związku z powyższym w II połowie 2015 roku PGE EJ 1 przeprowadziła z PAA: (1) konsultacje zakresu
wniosku o wydanie ogólnej opinii i dokumentów, które będą składane wraz z wnioskiem oraz (2)
konsultacje dotyczące procedowania wniosków oraz harmonogramu wydawania ogólnych opinii dla
technologii, które zostaną zakwalifikowane do udziału w PZ. PGE EJ 1 przedstawiła PAA koncepcję
i założenia dotyczące procesu występowania o ogólną opinię.
W I kwartale 2016 r. planowane jest skonsultowanie przez PGE EJ 1 z PAA zakresu i rodzaju informacji
wymaganych do wniosku o wydanie ogólnej opinii Prezesa PAA nt. rozwiązań technicznych na potrzeby
Decyzji Zasadniczej.
Złożenie wniosku o wydanie i uzyskanie ogólnej opinii Prezesa PAA dotyczącej rozwiązań o charakterze
organizacyjnym planowane jest na rok 2019.
8. Opracowanie wstępnego raportu bezpieczeństwa
Niewykonane
Działanie to będzie realizowane po wyborze dostawcy technologii reaktora i wykonawcy EPC oraz po
opracowaniu raportu lokalizacyjnego i uzyskaniu DUL. Zakłada się, iż powyższe prace będą wykonywane
wspólnie z wykonawcą EPC/dostawcą technologii reaktora w ramach zawartej umowy na prace
przygotowawcze.
Zgodnie z obecnymi planami prace te będą realizowane w latach 2021–2022.
9. Rozpoczęcie postępowania administracyjnego dla uzyskania zezwolenia
na budowę, w tym
zezwolenia dozoru jądrowego
Niewykonane
Złożenie wniosku o zezwolenie Prezesa PAA na budowę będzie możliwe po uzyskaniu Decyzji Zasadniczej
(DZ) oraz zakończeniu prac nad Wstępnym Raportem Bezpieczeństwa. Uzyskanie zezwolenia Prezesa PAA
na budowę jest konieczne dla uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozpoczęcie powyższych prac planowane jest w roku 2022.
10. Przeprowadzenie wariantowych analiz sieciowych oraz współpraca z PSE
Niewykonane – w trakcie realizacji, Występuje opóźnienie w stosunku do zakładanego harmonogramu
prac.
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Przeprowadzenie wariantowych analiz sieciowych oraz
współpraca z PSE” realizowane jest w ramach wewnętrznego projektu „Planowanie i przygotowanie
infrastruktury towarzyszącej”, którego głównym celem jest zapewnienie infrastruktury towarzyszącej
(m.in. drogi, koleje, porty, infrastruktura sieciowa przesyłowa i wyprowadzenia mocy, zaplecze budowy),
niezbędnej dla całego procesu budowy i eksploatacji EJ oraz wykonanie niezbędnych prac w zakresie
przygotowania placu budowy.
W 2014 r. w oparciu o umowę zawartą z konsorcjum firm: PSE Innowacje sp. z o.o., Politechnika
Lubelska, Politechnika Warszawska – Instytut Elektroenergetyki, Biuro Studiów i Projektów
Energetycznych Energoprojekt-Kraków S.A. sfinalizowano studium dotyczące „Analizy wariantowej
możliwości przyłączeniowych oraz wpływu na pracę sieci zamkniętej w obszarze Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego planowanej elektrowni jądrowej”. Powyższe prace były realizowane jako wspólne
przedsięwzięcie PGE EJ 1 oraz Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE).
Przedmiotem analizy było określenie docelowego układu pracy sieci przesyłowej Krajowego Systemu
Elektroenergetycznego (KSE), zapewniającego jego bezpieczną i stabilną pracę w kontekście
planowanego przyłączenia bloków EJ.
W marcu 2014 r. zakończono realizację obliczeń dla pierwszego etapu dotyczącego wybranych do analiz
trzech reprezentatywnych technologii jądrowych (pokrywających pełne spektrum oferowanych na rynku
mocy reaktorów) przyłączanych do stacji elektroenergetycznej „Żarnowiec” (założenie dla każdej
z rozważanych lokalizacji elektrowni jądrowej w woj. pomorskim).
Uzyskane wyniki analiz wykazały, że przy uwzględnieniu niezbędnych inwestycji oraz modernizacji
sieciowych prowadzących do wzmocnienia KSE, realizacja docelowej struktury KSE pozwoli na spełnienie
wszystkich kryteriów technicznych i zapewni bezpieczną pracę zarówno elektrowni jądrowej, jak i całego
KSE.
Przeprowadzone analizy określiły również niezbędny zakres rozbudowy KSE ponad plan inwestycyjny PSE
do 2025 r. dla każdego z rozważanych wariantów technologii EJ oraz docelowej liczby bloków.
W roku 2016 planowane jest wykonanie kolejnego etapu analizy obejmującej możliwości wpięcia linii
wyprowadzenia mocy z terenu lokalizacji EJ (Lubiatowo-Kopalino oraz Żarnowiec) w linię Żarnowiec –
Słupsk i wstępne określenie możliwej lokalizacji nowej stacji elektroenergetycznej będącej w gestii PSE.
Analizy te będą niezbędne dla określania wariantów przebiegu korytarzy linii blokowej NN dla połączenia
elektrowni jądrowej z KSE.
11. Podpisanie głównych kontraktów
Niewykonane
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Podpisanie głównych kontraktów” realizowane jest w ramach
wewnętrznego projektu „Postępowanie Zintegrowane”.
W ramach powyższego projektu, w zakresie podpisania głównych kontraktów, prowadzono prace
zarówno w zakresie biznesowym, jak i technicznym.
W zakresie biznesowym, PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (PGE S.A.) przeprowadziła analizy
dotyczące rachunku efektywności inwestycji, oparte na założeniu, że energia elektryczna z elektrowni
jądrowej będzie sprzedawana na hurtowym rynku energii (model merchant plant). Analizy te wykazały
brak możliwości realizacji inwestycji w formule project-finance (negatywne wartości NPV we wszystkich
scenariuszach technologicznych).
W związku z powyższym PGE S.A. przyjęła założenie, że kluczowym warunkiem wykonalności finansowej
projektu jądrowego jest wprowadzenie mechanizmu zapewniającego przewidywalność ekonomiczną
inwestycji i stopę zwrotu adekwatną do ryzyka. Biorąc pod uwagę zaktualizowane prognozy nakładów na
budowę elektrowni oraz długoterminowe możliwości finansowe Grupy Kapitałowej PGE, a także
ponadprzeciętny profil ryzyka inwestycji, przyjęto model który rekomenduje, żeby PZ prowadzone było
dla portfolio ok. 3 000 MW przy założeniu podziału projektu na dwa etapy
Etap 1 – zakontraktowanie i budowa 1 lub 2 bloków o łącznej mocy do 2 300 MW,
Etap 2 – opcja na realizację budowy kolejnych bloków, umożliwiająca osiągnięcie docelowej mocy
zainstalowanej ok. 3 000 MW.
W zakresie technicznym ma nastąpić podpisanie umów w obszarach (1) głównego wykonawstwa EPC
(w tym dostawy technologii jądrowej), (2) usług wsparcia w zakresie eksploatacji i utrzymaniu ruchu
elektrowni jądrowej oraz (3) dostawy paliwa jądrowego i usług powiązanych.
W szczególności, w zakresie eksploatacji i utrzymania ruchu EJ, w październiku 2015 r. zakończono
prawie półroczne prace nad „Strategią O&M” (z ang. Operations and Maintenance, eksploatacja
i utrzymanie). Celem powyższych prac było (1) przygotowanie ram podejścia do eksploatacji i utrzymania
ruchu EJ na różnych etapach rozwoju przedsięwzięcia – od przygotowania inwestycji, poprzez budowę EJ,
do docelowej eksploatacji obiektu oraz (2) przedstawienie rekomendacji dotyczących formy
zaangażowania partnera O&M w przygotowanie organizacji zajmującej się eksploatacją obiektu
jądrowego. Wyniki powyższych prac pozwoliły na wypracowanie zakresu wymaganego wsparcia oraz
kryteriów kwalifikacji o charakterze przedmiotowym i podmiotowym do wykorzystania w zaproszeniu do
PZ. W ten sposób zbudowane zostały nowe kompetencje oraz zgromadzona niezbędna wiedza (knowhow), ugruntowana również poprzez współpracę ze Światową Organizacją Operatorów Elektrowni
Jądrowych (z ang. World Association of Nuclear Operators – WANO) oraz Międzynarodową Agencją
Energii Atomowej (MAEA).
W obszarze paliwowym na podstawie własnej wiedzy eksperckiej, z wykorzystaniem informacji
zebranych od (1) dostawców paliwa (m.in. podczas szeregu spotkań dialogu wstępnego PZ) oraz (2)
ekspertów międzynarodowych, w czerwcu 2015 r. opracowano „Założenia kontraktacji paliwa jądrowego
i powiązanych usług”. Pozwoliło to na wypracowanie zakresu dostaw paliwa i powiązanych usług,
wymagań technicznych i handlowych oraz kryteriów kwalifikacyjnych dotyczących paliwa
wykorzystanych w zaproszeniu do PZ.
Jak wskazano powyżej dla działania nr 6, zakłada się równoczesny wybór wszystkich kluczowych
wykonawców.
Równolegle, w 2015 r., zarówno w zakresie biznesowym, jak i technicznym kontynuowano rozmowy
z grupami wykonawców wyrażającymi zainteresowanie udziałem w PZ. W okresie luty - kwiecień
2015 roku przeprowadzono uzupełniające sesje dialogu wstępnego PZ z czterema grupami wykonawców,
poświęcone zagadnieniom inwestycyjnym i finansowym, a we wrześniu 2015 r. przeprowadzono
dodatkowe rozmowy w obszarze technicznym i prawnym.
Jednocześnie pozytywnie zakończono konsultacje z Komisją Europejską (KE) odnośnie wyłączenia
stosowania Prawa zamówień publicznych (Pzp) w PZ. W latach 2012 – 2014 przedstawiono KE
argumentację dla wyłączenia Pzp na potrzeby PZ oraz przygotowano dla Ministerstwa Skarbu Państwa
stanowisko dotyczące zasadności takiego wyłączenia.
W lutym 2015 r. Ministerstwo Skarbu Państwa oraz PGE EJ 1 otrzymały stanowisko KE uznające
zasadność proponowanego podejścia (Ministerstwo Skarbu Państwa wysłało stanowisko KE także do
Urzędu Zamówień Publicznych).
W oparciu o rezultaty dialogu wstępnego PZ, wystąpiono do liderów grup wykonawców o złożenie
deklaracji udziału w PZ. W październiku 2015 r. przedmiotowe deklaracje złożyli liderzy pięciu grup
wykonawców: (1) EDF S.A., (2) GE Hitachi Nuclear Energy Americas LLC, (3) Westinghouse Electric
Company LLC, (4) SNC Lavalin Nuclear Inc. i (5) Korea Electric Power Corporation, potwierdzając tym
samym zainteresowanie polskim programem jądrowym oraz deklarując wolę uczestnictwa w PZ.
W marcu 2016 roku Komisja Przetargowa zatwierdziła projekt dokumentacji zaproszenia do PZ.
Zakłada się, iż podpisanie / parafowanie powyższych umów w wersji wstępnej nastąpi na moment
rozstrzygnięcia PZ w 2020 r., a wersji finalnej po zamknięciu finansowania inwestycji i podjęciu finalnej
decyzji inwestycyjnej.
12. Dalszy rozwój kompetencji oraz zasobów kadrowych niezbędnych dla inwestora i przyszłego
operatora EJ
W realizacji – zadanie ciągłe
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Dalszy rozwój kompetencji oraz zasobów kadrowych
niezbędnych dla inwestora i przyszłego operatora elektrowni jądrowej” realizowane jest w ramach
wewnętrznego projektu „Rozwój i zapewnienie gotowości organizacji”, którego głównym celem jest
pozyskanie, rozwój i utrzymanie zasobów ludzkich o odpowiednich kwalifikacjach do realizacji inwestycji
oraz docelowo bezpiecznej eksploatacji i utrzymania ruchu elektrowni jądrowej.
Zgodnie z wytycznymi MAEA oraz przepisami polskiego prawa atomowego PGE EJ 1, jako przyszły
operator elektrowni jądrowej, jest zobowiązana do wykazania przed organami regulacyjnymi, że jest
podmiotem, który posiada odpowiednio wykwalifikowany personel oraz zintegrowany system
budowania kapitału ludzkiego.
Projekt jądrowy jest powiązany z (1) osiągnięciem poszczególnych kamieni milowych, (2) wdrożeniem
procesów i procedur z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi w ramach Zintegrowanego Systemu
Zarządzania oraz (3) procesem licencjonowania.
W latach 2014-2015 pracownicy PGE EJ 1 systematycznie rozwijali swoje kompetencje poprzez udział
w spotkaniach technicznych, konferencjach, wyjazdach studyjnych oraz szkoleniach
Wewnętrznych (prowadzonych przez pracowników PGE EJ 1 oraz pracowników Grupy Kapitałowej PGE);
Zewnętrznych – organizowanych przez m.in. Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Międzynarodową
Agencję Energii Atomowej, Japan International Cooperation Centre i innych.
W 2015 r. opracowano plan kluczowych działań, jakie powinny być podjęte przez PGE EJ 1, przyszłego
operatora EJ i wnioskodawcy o zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, w zakresie rozwoju
organizacji własnej w celu przygotowania, budowy i eksploatacji elektrowni jądrowej w Polsce.
W IV kwartale 2015 r. rozpoczęto przygotowanie szczegółowego planu zatrudnienia na okres od 2016 do
czasu rozstrzygnięcia PZ dla trzech obszarów technicznych powiązanych z planami technicznymi: (1)
nadzoru inżynieryjnego, (2) nadzoru nad dostawcami i łańcuchem dostaw, (3) kultury bezpieczeństwa.
13. Prowadzenie działań informacyjnych, edukacyjnych i konsultacyjnych (głównie w miejscach
potencjalnych lokalizacji elektrowni jądrowej)
W trakcie realizacji – zadanie ciągłe
Działanie wskazane w Programie PEJ jako „Prowadzenie działań informacyjnych, edukacyjnych
i konsultacyjnych (głównie w miejscach potencjalnych lokalizacji elektrowni jądrowej)” realizowane jest
w ramach wewnętrznego projektu „Akceptacja społeczna”. Głównym celem projektu jest uzyskanie
i utrzymanie poparcia społecznego w planowanych lokalizacjach elektrowni jądrowej (docelowo
w wybranej lokalizacji) oraz dostarczenie wiedzy na temat energetyki jądrowej i budowy pierwszej
polskiej elektrowni jądrowej wybranym grupom interesariuszy na poziomie ogólnopolskim.
Projekt rozpoczął się z chwilą ogłoszenia listy trzech potencjalnych lokalizacji w listopadzie 2011 r.
działaniami edukacyjno-informacyjnymi skierowanymi do lokalnych społeczności. Do chwili obecnej
projekt koncentruje się na działaniach edukacyjnych w gminach lokalizacyjnych (Choczewo, Żarnowiec,
Krokowa). Na poziomie ogólnopolskim PGE EJ 1 realizuje działania edukacyjne skierowane do wybranych
grup interesariuszy.
Prowadzone wśród lokalnych społeczności badania opinii publicznej, dotyczące poparcia dla budowy
elektrowni w bezpośrednim sąsiedztwie, wskazują jednoznacznie, że poparcie mieszkańców trzech gmin
lokalizacyjnych podlega cyklicznym wahaniom, ale stale utrzymuje się na wysokim poziomie. Według
ostatnich badań opinii, zrealizowanych w okresie kwiecień/maj 2015 r. poparcie dla budowy EJ
w sąsiedztwie deklaruje: 71% mieszkańców gminy Choczewo, 72% mieszkańców gminy Gniewino i 66%
mieszkańców gminy Krokowa. Wyniki badań wskazują na wyraźną korelację pomiędzy poparciem dla
energetyki jądrowej, a poziomem wiedzy na jej temat, co potwierdza skuteczność działań edukacyjno-informacyjnych podejmowanych przez PGE EJ 1.
Działania komunikacyjne PGE EJ 1 w lokalizacjach koncentrują się na trzech głównych obszarach
Współpraca z samorządami;
Działania edukacyjno-informacyjne;
Działalność z zakresu odpowiedzialności społecznej biznesu.
Ponadto, realizowane są projekty ogólnopolskie skierowane do wybranych grup interesariuszy.
Współpraca z samorządami
W celu utrzymania wysokiego poparcia w lokalizacjach, PGE EJ 1 prowadzi stały, otwarty dialog
z władzami samorządowymi. Współpracuje z władzami gminnymi, powiatowymi oraz Urzędem
Marszałkowskim woj. pomorskiego w celu wypracowania rozwiązań na rzecz wzrostu aktywności
gospodarczej w obszarze planowanej EJ. Wynikiem tej współpracy jest zainaugurowany w IV kwartale
2015 r. Program Wsparcia Rozwoju Gmin Lokalizacyjnych (PWRGL), którego celem jest umacnianie
dobrosąsiedzkich relacji pomiędzy inwestorem a społecznością lokalną i władzami gmin lokalizacyjnych.
PWRGL stanowi transparentny model finansowania projektów z zakresu: (1) działań edukacyjno-informacyjnych, (2) aktywności związanych z lokalnym rynkiem pracy i szkolnictwem zawodowym, (3)
wsparcia gminnych projektów inwestycyjnych oraz (4) innych inicjatyw istotnych dla społeczności
lokalnej. Pozyskane przez gminy w pierwszej edycji fundusze (1 mln 200 tys. zł) zostały przeznaczone
m.in. na realizację projektów związanych z rozwojem infrastruktury lokalnej i poprawą bezpieczeństwa.
PWRGL jest kontynuowany w roku 2016.
Działania edukacyjno-informacyjne
Jedną z pierwszych inicjatyw zrealizowanych przez PGE EJ 1 w ramach działań informacyjno-edukacyjnych było otwarcie w Choczewie, Gniewinie i Krokowej trzech zunifikowanych i nowocześnie
wyposażonych Lokalnych Punktów Informacyjnych (LPI), stanowiących miejsce pierwszego kontaktu
interesariuszy z PGE EJ 1. Pracownikami LPI, które miesięcznie odwiedza ok. 100 osób, są przedstawiciele
lokalnej społeczności.
W celu przybliżenia mieszkańcom gmin lokalizacyjnych podstaw energetyki jądrowej, PGE EJ 1 jest
obecna z działaniami edukacyjnymi na najistotniejszych wydarzeniach lokalnych, np. dożynki, dni gminy
i festyny, z roku na rok poszerzając zakres oferty edukacyjnej. Stoiska PGE EJ 1 podczas takich wydarzeń
prowadzone są przy wsparciu ośrodków eksperckich, takich jak, np. Narodowego Centrum Badań
Jądrowych czy Fundacji Forum Atomowe.
PGE EJ 1 regularnie inicjuje także spotkania informacyjne przedstawicieli PGE EJ 1 z mieszkańcami
i władzami gmin lokalizacyjnych, dotyczące przede wszystkim statusu projektu, badań lokalizacyjnych
i środowiskowych oraz planowanych działań komunikacyjnych.
Ponadto, PGE EJ 1 organizuje wyjazdy studyjne do funkcjonujących elektrowni jądrowych w celu
pokazania ich wpływu na rozwój lokalnych gospodarek. Dotychczas przedstawiciele lokalnej społeczności,
w tym władz, przedsiębiorców, liderów opinii, czy mediów mieli okazję odwiedzić elektrownie jądrowe
w Niemczech, Francji, Szwajcarii, Belgii, Holandii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Szwecji. Dwie ostatnie
wizyty do elektrowni jądrowej Hinkley Point w Wielkiej Brytanii oraz do elektrowni jądrowej i składowiska
odpadów promieniotwórczych w Oskarshamn w Szwecji odbyły się w lipcu i wrześniu 2015 r.
W ramach popularyzacji wiedzy na temat energetyki jądrowej PGE EJ 1 na bieżąco opracowuje i wydaje
dedykowane publikacje, m.in. raporty tematyczne, ulotki informacyjne na temat statusu inwestycji,
foldery tematyczne, publikacje dla dzieci (np. broszury). W 2014 r. PGE EJ 1 rozpoczęła także cykl
konferencji tematycznych poruszających zagadnienia istotne dla lokalnej społeczności. Wydarzenia
organizowane są z udziałem międzynarodowych ekspertów oraz władz miejscowości, gdzie funkcjonują
elektrownie jądrowe. Dotychczas zorganizowano dwie konferencje. Pierwsza z nich poświęcona była
wpływowi elektrowni jądrowych na turystykę. Druga konferencja poruszała różne aspekty
bezpieczeństwa elektrowni jądrowych.
Projekty ogólnopolskie skierowane do wybranych grup interesariuszy
Kluczowym
narzędziem
działań
z
zakresu
komunikacji
ogólnopolskiej
jest
portal
www.swiadomieoatomie.pl stanowiący główne źródło informacji na temat inwestycji oraz sektora
jądrowego w Polsce i na świecie.
PGE EJ 1 realizuje także program „Atom dla Nauki”, którego celem jest popularyzacja w środowisku
studentów i kadry akademickiej wiedzy o energetyce jądrowej, promocja młodych naukowców oraz
budowanie zaplecza eksperckiego potrzebnego do rozwoju energetyki jądrowej. Podczas Dni z Atomem
dla Nauki organizowane są na wybranych uczelniach w całej Polsce wykłady, pokazy filmowe oraz
spotkania z ekspertami. W 2014 r. PGE EJ 1 zawarła umowę o współpracy w ramach działań
informacyjno-edukacyjnych z czterema uczelniami: Politechniką Warszawską, Politechniką Wrocławską,
Politechniką Łódzką i Akademią Górniczo-Hutniczą. Na poziomie ogólnopolskim zainaugurowano III edycję
programu Atom dla Nauki, obejmującego konkursy dla studentów i kadry naukowej.
W 2015 r. PGE EJ 1 zorganizowała premierę oraz cykl pokazów filmu „Obietnica Pandory”, w reżyserii
nominowanego do Oscara Roberta Stone’a. Celem projektu było zainicjowanie debaty społecznej na
temat energii jądrowej. Dokument został zaprezentowany podczas specjalnych pokazów w kinach
studyjnych w największych miastach w Polsce. Następnie film został przedstawiony lokalnej społeczności,
w tym młodzieży szkół gimnazjalnych, w ramach serii specjalnych projekcji. Kluczowym elementem,
a zarazem zwieńczeniem projektu, była emisja filmu na antenie TVP1 w paśmie filmów dokumentalnych.
Dzięki temu „Obietnicę Pandory” mogły obejrzeć tysiące widzów telewizji publicznej.
Ponadto, PGE S.A. i PGE EJ 1 współpracują z następującymi kluczowymi międzynarodowymi
organizacjami w branży jądrowej: World Association of Nuclear Operators (WANO), FORATOM, World
Nuclear Association (WNA) oraz OECD Agencji Energii Jądrowej (NEA).
Inne działania
Infrastruktura towarzysząca
Działania związane z przygotowaniem odpowiedniej infrastruktury towarzyszącej dla elektrowni jądrowej
realizowane są w ramach projektu wewnętrznego „Planowanie i przygotowanie infrastruktury
towarzyszącej”. Głównym celem projektu jest zapewnienie infrastruktury towarzyszącej (m.in. drogi,
koleje, infrastruktura sieciowa, wyprowadzenia mocy), niezbędnej dla całego procesu budowy
i eksploatacji EJ oraz wykonanie niezbędnych prac w zakresie przygotowania placu budowy
(zadania realizowane w ramach tego projektu obejmują m.in. działania wskazane w Programie PEJ pod
numerem 5 „Badania terenu na potrzeby projektowania, przygotowanie zaplecza” oraz numerem 10
„Przeprowadzenie wariantowych analiz sieciowych oraz współpraca z PSE” - opisane powyżej
w niniejszym raporcie).
W 2015 r. opracowano „Plan koordynacji infrastruktury krajowej”, w którym zidentyfikowano ponad
20 typów infrastruktury krajowej, niezbędnej do budowy i eksploatacji EJ, w tym m.in. sieci
elektroenergetyczne (wyprowadzenie mocy i zasilanie placu budowy), transport (drogi, kolej, konstrukcja
morska, transport lotniczy), łączność teleinformatyczna (publiczna i alarmowa), wodociągi i kanalizacja,
zaplecze socjalno-bytowe (obiekty mieszkaniowe i biurowe), dostawa paliw (paliwa płynne, stałe i gazy
techniczne), składowiska odpadów (w gestii podmiotów uprawnionych), ochrona zdrowia i mienia,
narodowa infrastruktura bezpieczeństwa (w gestii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwa
Obrony Narodowej), infrastruktura do wykrywania skażeń promieniotwórczych, laboratoria wzorcowania
przyrządów dozymetrycznych, itp.
W III kwartale 2015 r. przeprowadzono wstępne rozmowy z Pomorskim Biurem Planowania
Przestrzennego w Gdańsku oraz właściwymi jednostkami Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku
w zakresie udziału Województwa Pomorskiego w realizacji infrastruktury towarzyszącej dla elektrowni
jądrowej, która miała zostać uwzględniona w Kontrakcie Terytorialnym dla Województwa Pomorskiego
na lata 2014-2020. W IV kwartale 2015 roku przeprowadzono spotkania w Ministerstwie Gospodarki
w celu wypracowania zasad współpracy pomiędzy PGE EJ 1 a Gminami oraz Samorządem Województwa
Pomorskiego, w sprawie realizacji inwestycji towarzyszących budowie pierwszej polskiej elektrowni
jądrowej. W wyniku poczynionych uzgodnień opracowano listę zadań infrastrukturalnych niezbędnych do
budowy i eksploatacji elektrowni jądrowej z jednoczesną prośbą o wsparcie w dalszych działaniach,
mających na celu akceptację i wdrożenie pakietu przedsięwzięć pod nazwą „Wzrost aktywności
gospodarczej w bezpośrednim obszarze oddziaływania planowanej elektrowni jądrowej” w ramach
Kontraktu Terytorialnego dla Województwa Pomorskiego.
Ponadto, w 2015 r. przygotowano analizę przestrzenno-własnościową obszaru leżącego w województwie
pomorskim na potrzeby określenia ograniczeń i możliwości realizacji korytarzy infrastrukturalnych
niezbędnych do przygotowania i zaopatrzenia placu budowy, a docelowo dla eksploatacji pierwszej
polskiej EJ oraz wykonano ortofotomapy obszaru leżącego w województwie pomorskim, na terenie gmin
Choczewo, Wicko, Krokowa, Gniewino, Wejherowo, Puck, Łęczyce i Nowa Wieś Lęborska, o orientacyjnej
powierzchni około 650 km2 w celu prowadzenia prac studialnych dla poszczególnych zadań
infrastrukturalnych, niezbędnych do przygotowania placu budowy i eksploatacji EJ.
W 2016 roku przygotowywano opracowanie pn. „Studium trasy drogi dojazdowej do lokalizacji” oraz
zaplanowano wykonanie kolejnych dwóch analiz: (1) Studium transportowego i zakwaterowania transport drogowy, kolejowy, lotniczy, morski i baza zakwaterowania dla pracowników, (2) Studium
korytarza wyprowadzenia mocy 400 kV z elektrowni jądrowej. Ze względu na długotrwały proces
przygotowania infrastruktury krajowej, planowane są prace studialne, niezbędne do wyznaczenia
korytarzy infrastrukturalnych. Prace te obejmują transport kołowy (drogi i kolej), lotniczy i morski oraz
bazę zakwaterowania dla pracowników budowy EJ, w tym prace koncepcyjne, związane
z przygotowaniem placu budowy i zagospodarowania lokalizacji EJ, m.in. niezbędne do przygotowania
raportu OOŚ dla infrastruktury krajowej. PGE EJ 1 bierze czynny udział w konsultacjach obecnie
procedowanego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Pomorskiego oraz Planu
Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot w celu ujęcia w w/w planach zadań infrastrukturalnych
na potrzeby EJ.
Zadania w zakresie planowania i przygotowania infrastruktury towarzyszącej do realizacji przez inwestora
planowane są na lata 2016-2020, a czas ich trwania wynika z terminów określonych w odpowiednich
ustawach (np. decyzje DŚU i DUL).
Finansowanie
Realizacja projektu jądrowego wymaga inwestycji z zachowaniem odpowiedniej dyscypliny finansowej
i organizacyjnej. Oznacza to, że będzie potrzeba stworzenia odpowiedniego otoczenia ekonomiczno-regulacyjnego oraz narzędzi polityki ekonomicznej, które powinny zapewniać przedsięwzięciu
opłacalność, stabilność i przewidywalność, a w efekcie jego wykonalność finansową. PGE S.A.
przeprowadziła niezbędne analizy w tym aspekcie, w wyniku których ustalono, że, aby zapewnić
ekonomiczną przewidywalność i opłacalność realizacji projektu dla inwestora, należy zapewnić
finansowanie kapitałem własnym i obcym.
Zapewnienie finansowania po stronie kapitału własnego zostało zaadresowane poprzez zaangażowanie
Krajowych Partnerów Biznesowych oraz przyjęcie znacznego udziału inwestora zagranicznego
w Postępowaniu Zintegrowanym natomiast finansowanie obce (konkretnie instrumenty dłużne) zostało
zaadresowane poprzez udział w finansowaniu Agencji Kredytów eksportowych oraz banków
komercyjnych. Aby zapewnić możliwość zaangażowania zarówno inwestorów, jak i instytucji
finansowych, niezbędne jest zapewnienie określonych mechanizmów przewidywalności rynkowej,
zabezpieczenie w miarę możliwości poszczególnych kontraktów np. w postaci gwarancji Skarbu Państwa.
Istotnym jest opracowanie i przedstawienie Rządowi propozycji projektów stosownych ustaw oraz
uzyskanie od Komisji Europejskiej niezbędnych decyzji oraz stanowisk wobec proponowanych zmian
legislacyjnych odnośnie ich zgodności z zasadami pomocy publicznej.
W Programie PEJ zauważa się, że jednym z rozwiązań służących zapewnieniu lepszych warunków
finansowania inwestycji jest współpraca wielu inwestorów/partnerów. Wskazuje się na Tauron Polska
Energia S.A., ENEA S.A. i KGHM Polska Miedź S.A. (Krajowi Partnerzy Biznesowi) jako potencjalnych
partnerów kapitałowych mogących dać wsparcie w procesie budowy elektrowni jądrowej.
W związku z powyższym i w oparciu o przeprowadzone przez PGE S.A. analizy możliwości finansowania
projektu jądrowego, w dniu 3 września 2014 r. PGE S.A., TAURON Polska Energia S.A., ENEA S.A. oraz
KGHM Polska Miedź S.A. zawarli umowę wspólników spółki PGE EJ 1, zaś w dniu 15 kwietnia 2015 r.,
w wykonaniu ww. umowy, zawarta została umowa sprzedaży udziałów w PGE EJ 1. W wyniku zawarcia
umowy sprzedaży, każdy z Krajowych Partnerów Biznesowych nabył od PGE S.A. po 10 % udziałów w PGE
EJ 1.
Zgodnie z umową wspólników, strony zobowiązały się wspólnie, w proporcji do posiadanych udziałów,
sfinansować działania przypadające w ramach fazy wstępnej projektu budowy elektrowni jądrowej. PGE
S.A. oraz Krajowi Partnerzy Biznesowi przewidują, że kolejne decyzje inwestycyjne, w tym decyzje
dotyczące deklaracji dalszego uczestnictwa poszczególnych Stron w kolejnym etapie, zostaną podjęte
bezpośrednio przed rozstrzygnięciem PZ.
Zgodnie z założeniami, PGE S.A. pełnić ma rolę lidera projektu jądrowego.
Prezes PGE S.A. zwrócił się w marcu 2014 r. z propozycją powołania zespołu ekspertów złożonego
z przedstawicieli administracji centralnej oraz inwestora, którego zadaniem byłoby opracowanie założeń
i modelu wsparcia dla rozwoju energetyki jądrowej. Zespół taki utworzony został w październiku 2014 r.
pod nazwą „Zespół doradczy do spraw rozwoju energetyki jądrowej”, działał on w ramach
Międzyresortowego Zespołu do Spraw Realizacji „Polityki Energetycznej Polski do 2030 roku”. W skład
zespołu, którym kierował dyrektor Departamentu Energii Jądrowej w MG, weszli stali przedstawiciele
ministrów właściwych do spraw
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
gospodarki,
środowiska,
budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
finansów publicznych,
nauki,
rozwoju regionalnego,
Skarbu Państwa,
szkolnictwa wyższego,
spraw zagranicznych,
transportu
oraz przedstawiciel Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ponadto w pracach Zespołu brali udział (na
zaproszenie przewodniczącego) przedstawiciele URE i UOKiK.
W kwietniu 2015 r. PGE S.A. przekazała do ME swój raport zatytułowany „Kontrakt różnicowy jako
niezbędny element otoczenia regulacyjnego, warunkujący realizację inwestycji jądrowej”. Raport ten
został dokładnie przeanalizowany przez ME oraz pozostałych członków Zespołu, zgłoszono dużą liczbę
uwag i zastrzeżeń zarówno o charakterze ogólnym, jak i szczegółowym. Dokument skupiał się na
propozycji kontraktu różnicowego, bez analizy rozwiązań alternatywnych. W czerwcu MG przekazało
uwagi Zespołu do PGE. Następnie w lipcu zorganizowano posiedzenie Zespołu z udziałem PGE.
Przedstawiciele spółki odnieśli się do części uwag i poinformowali o przygotowywaniu drugiego raportu,
który zaadresuje zastrzeżenia administracji rządowej i przedstawi bardziej szczegółowe, konkretne
rozwiązania m.in. o charakterze legislacyjnym. Wspomniany raport [„Kontrakt różnicowy (CfD) jako
rekomendowany mechanizm zapewnienia ekonomicznej przewidywalności i opłacalności wdrożenia
polskiego projektu jądrowego”] trafił do MG we wrześniu. Podtrzymywał on kierunek wytyczony przez
inwestora we wcześniejszym dokumencie. Autorzy ogólnie przeanalizowali jedno z rozwiązań
alternatywnych (tzw. model fiński). Nie przeanalizowano modelu Exeltium, o co wnioskowało MG na
spotkaniach z udziałem inwestora.
Równolegle we wrześniu 2015 r. w siedzibie ME odbyło się spotkanie z przedstawicielami PGE S.A. i PGE
EJ1 sp. z o.o., na którym inwestor zaprezentował swój model finansowy pierwszej elektrowni jądrowej
i zadeklarował udostępnienie go Zespołowi w jak najszybszym terminie. Do momentu przygotowywania
niniejszego sprawozdania spółka nie przekazała do ME (następcy prawnego MG w zakresie energetyki)
wspomnianego modelu. Jedynie materiał z rozmów w formie prezentacji został przekazany do MG, choć
z opóźnieniem ok. 2 miesięcy.
Ministerstwo Energii zakończyło analizę drugiego opracowania PGE na temat kontraktu różnicowego na
początku listopada 2015 r. W efekcie powstał szereg uwag. W listopadzie 2015 r., związku z nowelizacją
ustawy o działach administracji rządowej prace Zespołu zostały zawieszone. Prace te zostaną wznowione
po przyjęciu odpowiednich rozstrzygnięć przez Radę Ministrów. W 2016 r. Ministerstwo Energii
przeprowadzi analizy alternatywnych rozwiązań dotyczących modelu finansowego dotyczącego budowy
pierwszej elektrowni jądrowej.
3. Wnioski i rekomendacje z realizacji Programu PEJ
Administracja
• Administracja rządowa realizuje swoje zadania terminowo, zgodne z harmonogramem. Dotychczas
zrealizowano m.in.
– stworzono pełne ramy prawne dla energetyki jądrowej, obejmujące dwie ustawy oraz 52 rozporządzenia Rady Ministrów,
– dokonano kompleksowych zmian instytucjonalnych, poprzez: utworzenie Departamentu Energii
Jądrowej MG, przejęcia nadzoru MG nad Zakładem Unieszkodliwiania Odpadów
Promieniotwórczych, istotne wzmocnienie dozoru jądrowego - Państwowej Agencji Atomistyki,
utworzono Narodowego Centrum Badań Jądrowych,
– przeprowadzono kampanię informacyjno-edukacyjną na szczeblu krajowym oraz
kontynuowane są szerokie działania informacyjno-edukacyjne,
– opracowano Krajowy plan postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym - przyjęty przez RM w listopadzie 2015 r.,
– prowadzone były i są działania na rzecz znalezienia lokalizacji dla budowy nowego składowiska
odpadów promieniotwórczych nisko i średnio aktywnych oraz rozpoczęto prace dotyczące
zamknięcia obecnego składowiska w Różanie,
– Dozór jądrowy oraz inne inspekcje i służby (np. Urząd Dozoru Technicznego) przygotowują się
do przyjęcia nowych zadań związanych z wdrożeniem energetyki jądrowej,
–
–
– 46 –
Poz. 200
trwają działania wspierające udział polskiego przemysłu w budowie elektrowni jądrowych,
w tym identyfikacja odpowiednich przedsiębiorstw oraz ich szkolenia dotyczące norm
i standardów obowiązujących w tym sektorze,
nawiązano szeroko współpracę międzynarodową oraz dwustronną w zakresie energetyki
jądrowej, w tym: z Międzynarodową Agencją Energii Jądrowej w Wiedniu, z którą realizowany
jest program współpracy technicznej. Agencją Energii Jądrowej OECD, DATA Bankiem NEA.
Międzynarodowymi Ramami Współpracy dla Energetyki Jądrowej – IFNEC. Podpisano ponadto
trzy porozumienia bilateralne z USA, Koreą Południową i Japonią.
Inwestor
Wystąpiły poważne opóźnienia w realizacji harmonogramu przedstawionego przez Inwestora
w Programie PEJ po stronie inwestora. Żadne z przewidzianych do realizacji w objętym sprawdzaniem
terminie działań nie zostało wykonane zgodnie z przyjętym harmonogramem oraz upływem czasu
objętym sprawozdaniem. Przyczynami tego stanu rzeczy są m.in.
–
–
–
–
błędy i opóźnienia w zakresie wyboru lokalizacji i prowadzenia środowiskowych i badań
lokalizacyjnych oraz błędy komunikacyjne popełniane przez PGE S.A. które doprowadziły
również do pogorszenia stosunków z władzami gmin, wytypowanych jako potencjalne
lokalizacje elektrowni jądrowej, a nawet wywołały protesty społeczne w lokalizacji Gąski,
które utrudniają działania w tym zakresie,
zerwanie umowy z wykonawcą badań lokalizacyjnych,
brak wystarczających kompetencji po stronie Inwestora i jej zbyt wolne budowanie,
szczególnie w początkowej fazie realizacji Programu PEJ,
brak właściwego nadzoru nad działaniami w zakresie realizacji Programu PEJ ze strony
Ministerstwa Skarbu Państwa (MSP). Ministerstwo Gospodarki kilkakrotnie występowało
w tej sprawie do MSP informując o wystąpieniu opóźnień w realizacji inwestycji i prosząc
o zapewnienie skutecznego nadzoru nad jej realizacją,
Wnioski
1. W związku ze stwierdzonymi opóźnieniami, dalsza realizacja Programu PEJ wymaga zdynamizowania
jego realizacji i wprowadzenia zmian w sposobie jego dotychczasowej realizacji. W związku
z powyższym
–
–
Minister Energii powinien do końca 2016 roku przedstawić Radzie Ministrów
zaktualizowany harmonogram realizacji Programu PEJ oraz dokonać oceny
zaproponowanego przez Inwestora modelu ekonomiczno-finansowego oraz zapewnienia
opłacalności inwestycji i eksploatacji elektrowni jądrowej,
Minister Energii powinien, na bazie zaakceptowanego wcześniej nowego
harmonogramu, w uzgodnieniu z inwestorem, do końca 2017 roku przygotować
i przedstawić Radzie Ministrów zaktualizowany Program PEJ, przy czym kwota wydatków
przewidzianych na realizację Programu nie powinna ulec zwiększeniu,
–
Poz. 200
Do końca IV kwartału 2016 r. powinien zostać powołany Międzyresortowy zespół ds.
energetyki jądrowej, jako ciało koordynujące wdrażanie energetyki jądrowej w Polsce
i zapewniające sprawne jej wdrożenie.
Załącznik nr 1
Rozliczenie wydatków na Program PEJ za lata 2014-15
w tys. zł
Lp.
1
Zadanie
Wykonanie niezbędnych ekspertyz
i analiz dotyczących ram prawnych
określających funkcjonowanie
energetyki jądrowej
Jednostka
realizująca
Planowane wydatki
Rzeczywiste wydatki
2014 rok
2015 rok
2014 rok
2015 rok
ME
-
200*
-
-
PAA
-
200*
-
189*
2
Wykonywanie analiz związanych
z wdrażaniem i aktualizacją
programu energetyki jądrowej
ME
-
200*
-
152*
3
Realizacja programu kształcenia
kadr dla instytucji związanych
z energetyką jądrową
ME
-
540*
-
323*
PAA
-
400*
-
164*
MNiSW
-
16 000
-
9 000
PSP
-
120*
-
56*
SG
-
10*
-
10*
4
Przeprowadzenie kampanii
informacyjno-edukacyjnej
dotyczącej energetyki jądrowej
ME
-
1 650*
74*
720*
5
Przygotowanie PAA do pełnienia roli
dozoru jądrowego i radiologicznego
dla potrzeb energetyki jądrowej
oraz innych służb i instytucji
niezbędnych do wdrożenia
energetyki jądrowej
PAA
-
606*
-
535*
Straż
-
-
-
24 432
-
Graniczna
6
Dostosowanie zaplecza naukowo-badawczego
MNiSW
15 000
15 000
7
Poszukiwanie zasobów uranu na
terytorium Polski
NFOSiGW
2 000
2 000
-
ME
-
200*
153*
18 510
8
Przygotowanie udziału polskiego
przemysłu w Programie PEJ
ME
-
1 000*
9
Koszty uczestnictwa
w organizacjach międzynarodowych
i programach badawczych
ME
1 200
1 200
616
1 128
18 200
39 326
25 122
31 943
RAZEM
*- środki z programu wieloletniego
1 003*