PL
Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie raportu oceniającego postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej
Statutory Text (1 Articles)
Dokument
podpisany przez
Marek Głuch
Data: 2016.04.11
14:15:36 CEST
MONITOR POLSKI
v.p
l
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 11 kwietnia 2016 r.
Poz. 350
OBWIESZCZENIE
MINISTRA ENERGII 1)
.go
z dnia 5 kwietnia 2016 r.
w sprawie raportu oceniającego postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej
wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej
Na podstawie art. 9n ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, z późn.
zm.2)) ogłasza się raport oceniający postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej, stanowiący załącznik do obwieszczenia.
ww
w.
rcl
Minister Energii: K. Tchórzewski
1)
2)
Minister Energii kieruje działem administracji rządowej – energia, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Energii (Dz. U. poz. 2087).
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 984 i 1238, z 2014 r. poz. 457, 490, 900,
942, 1101 i 1662, z 2015 r. poz. 151, 478, 942, 1618, 1893, 1960 i 2365 oraz z 2016 r. poz. 266.
Załącznik do obwieszczenia
Ministra Energii
Poz. 350
z dnia 5 kwietnia 2016 r.
(poz……) Załącznik do obwieszczenia Ministra Energii
v.p
l
z dnia 5 kwietnia 2016 r. (poz. 350)
RAPORT OCENIAJĄCY POSTĘP OSIĄGNIĘTY W ZWIĘKSZANIU UDZIAŁU
ENERGII ELEKTRYCZNEJ WYTWARZANEJ W WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI
W CAŁKOWITEJ KRAJOWEJ PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ
.go
SPIS TREŚCI
Wstęp ............................................................................................................................................ 3
1. Produkcja energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji w Polsce w latach 2007–2014 ..... 4
2. Produkcja ciepła w wysokosprawnej kogeneracji w latach 2007–2014 w Polsce ................... 8
3. Oszczędność energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji ....................... 9
4. Oszczędność energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji w przeliczeniu
na unikniętą/zredukowaną emisję CO2 .................................................................................... 11
5. Programy i systemy wsparcia dedykowane wysokosprawnej kogeneracji ............................ 12
ww
w.
rcl
6. Konkluzje i wnioski ............................................................................................................... 17
WSTĘP
v.p
l
Niniejszy raport jest trzecim raportem oceniającym postęp osiągnięty w zwiększaniu
udziału energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej
produkcji energii elektrycznej, zwanym dalej „Raportem”. Podstawę do sporządzenia Raportu
stanowi art. 9n ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r.
poz. 1059, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą – Prawo energetyczne”.
Obwieszczeniem z dnia 12 grudnia 2007 r. Minister Gospodarki ogłosił pierwszy raport
oceniający postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej
z 2008 r. poz. 12).
.go
w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej (M.P.
Natomiast w dniu 16 lutego 2012 r. Minister Gospodarki obwieszczeniem ogłosił drugi
raport oceniający postęp osiągnięty w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej
w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej (M.P.
poz. 108).
Do sporządzenia niniejszego Raportu wykorzystano m.in.
1) opracowania statystyczne Agencji Rynku Energii SA, zwanej dalej „ARE”, oraz
w.
rcl
Głównego Urzędu Statystycznego, zwanego dalej „GUS”;
2) sprawozdania roczne z działalności Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, zwanego dalej
„Prezesem URE”;
3) raporty krajowe Prezesa URE;
4) „Analizę krajowego potencjału ciepłownictwa i chłodnictwa”, sporządzoną przez Instytut
Badań Stosowanych Politechniki Warszawskiej Sp. z o.o., zwany dalej „PW”;
5) Informacje Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dotyczące
wykorzystania środków z funduszy i programów w zakresie wysokosprawnej kogeneracji.
Ze względu na specyfikę prowadzenia badań statystycznych niniejszy raport zawiera dane
statystyczne do 2014 r. Dane dotyczące systemu wsparcia w dużej mierze publikowane są na
bieżąco, dlatego też w tym zakresie raport zawiera informacje za lata 2007–2015. Dane dotyczące
ww
oszczędności energii pierwotnej, a także unikniętej emisji CO2 pochodzą z „Raportu o stanie
kogeneracji w Polsce w latach 2007–2014”, przygotowanego przez ARE.
PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI
W POLSCE W LATACH 2007–2014
v.p
l
1.
–4–
Na wykresie 1 oraz 2 przedstawiono odpowiednio produkcję energii elektrycznej
w wysokosprawnej kogeneracji oraz udział wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej produkcji
energii elektrycznej. Całkowita produkcja energii elektrycznej w Polsce nie uległa znacznej
zmianie w latach 2007–2014. Na koniec 2007 r. produkcja wyniosła 159 348 GWh, natomiast na
koniec 2014 r. – 159 058 GWh.
Produkcja energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji na koniec 2007 r. wyniosła
24 931 GWh (15,65% całkowitej produkcji energii elektrycznej). W 2014 r. produkcja
.go
w wysokosprawnej kogeneracji zmalała do 22 791 GWh (14,33 % całkowitej produkcji energii
elektrycznej brutto). Oznacza to spadek o 1,32 punktu procentowego w stosunku do 2007 r.
Należy jednak pamiętać, że produkcja energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji
w dużej mierze zależna jest od sezonowości i warunków pogodowych w danym roku
kalendarzowym. Lata, w których zauważalny jest znaczny wzrost produkcji energii elektrycznej
w wysokosprawnej kogeneracji, przeważnie charakteryzowały się długim okresem występowania
niskich temperatur powietrza.
w.
rcl
Na spadek wytwarzania energii elektrycznej w technologii wysokosprawnej kogeneracji
miało
wpływ
zawieszenie
systemu
wsparcia
dla
wytwórców
energii
elektrycznej
w wysokosprawnej kogeneracji w 2013 r. i przez pierwsze miesiące 2014 r.
W tabeli 1 oraz na wykresie 3 i 4 przedstawiono udział energii elektrycznej
z wysokosprawnej kogeneracji w produkcji krajowej energii elektrycznej z podziałem na różne
ww
jednostki wytwórcze.
.go
v.p
l
Wykres 1. Produkcja energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji w latach 2007–2014
(na podstawie danych ARE)
100
60
40
20
ww
Udział CHP [%]
80
15,65 16,09 16,33
0
17,06 16,12
16,24
15,03 14,33
2007 r. 2008 r. 2009 r. 2010 r. 2011 r. 2012 r. 2013 r. 2014 r.
180 000
160 000
140 000
120 000
100 000
80 000
60 000
40 000
20 000
Całkowita produkcja energii elektrycznej
[GWh]
w.
rcl
Wykres 2. Udział energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji w całkowitej
krajowej produkcji energii elektrycznej (na podstawie danych ARE)
Moce i produkcja energii
elektrycznej w jednostkach
wysokosprawnej kogeneracji
2007 r.
2008 r.
2009 r.
GWh
159 348
155 494
151 720
24 931
25 013
24 775
4,5
7,6
14,2
2010 r.
2011 r.
2012 r.
2013 r.
2014 r.
157 658
163 548
162 139
164 580
159 058
26 892
26 366
26 334
24 744
22 791
9,7
16,4
32,6
19,8
28,6
.go
Produkcja energii elektrycznej
ogółem
Produkcja energii elektrycznej
w wysokosprawnej kogeneracji
(chp)
Produkcja energii elektrycznej
w jednostkach chp o mocy
< 1 MW
Produkcja energii elektrycznej
w jednostkach chp opalanych
gazem
Produkcja energii elektrycznej
w jednostkach chp opalanych
metanem lub gazem z biomasy
v.p
l
Tabela 1. Udział energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji w produkcji krajowej
(na podstawie danych ARE)
2 513,9
2 892,2
2 875,7
2 990,8
3 029,9
4 153,7
3 127,9
2 492,4
-
-
-
-
420,1
256,5
311,5
376,7
22 412,6
22 112,9
21 885,3
MW
23 891,3
22 899,5
21 891,0
21 284,3
19 893,6
Moc osiągalna elektryczna
jednostek wysokosprawnej
kogeneracji
27 453,0
28 865,5
27 758,5
30 007,5
30 038,8
28 927,3
28 588,4
28 604,7
-
-
-
-
-
8 332,0
8 285,0
8 553,0
17,06
16,12
16,24
15,03
14,33
w.
rcl
Produkcja energii elektrycznej
w pozostałych jednostkach chp
Moc zaangażowana
w kogenerację1)
%
ww
Udział energii elektrycznej
wytwarzanej
w wysokosprawnej kogeneracji
w całkowitej krajowej
produkcji energii elektrycznej
Udział w produkcji krajowej –
jednostki chp o mocy < 1 MW
i opalane gazem
Udział w produkcji krajowej –
jednostki chp opalane metanem
lub biogazem
Udział w produkcji krajowej –
pozostałe jednostki chp
1)
15,65
16,09
1,58
16,33
1,86
1,90
1,90
1,86
2,58
1,91
1,58
-
-
-
-
0,26
0,16
0,19
0,24
14,07
14,22
14,42
15,15
14,00
13,50
12,93
12,51
W 2014 r. ARE wprowadziło dodatkowy wskaźnik „Moc zaangażowana w kogenerację”, ponieważ we wskaźniku
„Moc osiągalna elektryczna jednostek wysokosprawnej kogeneracji” ujmowane są również całkowite moce
elektrowni, które de facto nie są mocami produkującymi energię w wysokosprawnej kogeneracji.
.go
v.p
l
Wykres 3. Udział w krajowej produkcji energii elektrycznej brutto – jednostki o mocy < 1 MW
i opalane gazem (na podstawie danych ARE)
w.
rcl
Wykres 4. Udział w krajowej produkcji energii elektrycznej brutto – jednostki opalane metanem
lub biogazem (na podstawie danych ARE)
0,28
0,26
0,26
0,24
0,24
0,20
0,18
0,19
0,16
0,16
0,14
0,12
ww
[%]
0,22
0,10
2011 r.
2012 r.
2013 r.
2014 r.
Udział w produkcji krajowej - jednostki chp opalane metanem lub biogazem
PRODUKCJA CIEPŁA W WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI W LATACH
2007–2014 W POLSCE
v.p
l
2.
–8–
Produkcja ciepła ogółem w elektrowniach i elektrociepłowniach obniżyła się
z 311 390 TJ w 2007 r. do wartości 291 260 TJ w 2014 r., co oznacza spadek o ponad 6%.
Natomiast
produkcja
ciepła
w
wysokosprawnej
kogeneracji
w
elektrowniach
i elektrociepłowniach obniżyła się z 219 777 TJ w 2007 r. do 213 194 TJ w 2014 r.,
co oznacza spadek o prawie 3%. Szczegółowe zestawienie wartości produkcji ciepła
w wysokosprawnej kogeneracji w elektrowniach i elektrociepłowniach z podziałem na różne
jednostki wytwórcze przedstawiono w tabeli 2.
.go
Tabela 2. Produkcja ciepła w wysokosprawnej kogeneracji (na podstawie danych ARE)
Rok
Wyszczególnienie
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
TJ
219 777 224 582 226 381 251 654 236 837 241 156 229 238 213 194
17 722
17 412
15 526
18 594
ww
16 500
16 287
15 493
13 390
117 679 117 961 121 319 124 359 115 732 116 384 115 164 102 863
110 337 110 454 113 739 118 023 107 888 108 324 108 213 93 507
7 342
7 507
7 580
6 336
7 844
8 060
5 470
4 366
1 481
4 989
8 165
5 671 12 153 10 145 10 157
9 025
9 744
9 026
7 829
5 371 11 785
9 777
9 833
8 534
9 066
8 283
336
300
368
368
324
490
678
743
-
w.
rcl
Ogółem kraj
Elektrownie zawodowe
kondensacyjne
Elektrociepłownie zawodowe
węgiel kamienny
gaz ziemny
w tym gaz inny
paliwo odnawialne (100%)
inne
Elektrociepłownie niezależne
węgiel kamienny
gaz ziemny
w tym gaz inny
paliwo odnawialne (100%)
inne
Elektrociepłownie przedsiębiorstw
ciepłowniczych
węgiel kamienny
gaz ziemny
w tym gaz inny
paliwo odnawialne (100%)
inne
Elektrociepłownie przemysłowe
węgiel kamienny
gaz ziemny
w tym gaz inny
paliwo odnawialne (100%)
inne
2007
434
917
1 888
2 734
2 564
3 928
3 712
3 791
*
*
75 777
22 837
2 245
5 233
8 691
36 771
*
*
82 621
31 161
630
2 178
8 183
40 469
431
1 457
75 495
25 728
2 067
2 701
9 115
35 884
1 003
1 731
95 822
48 792
2 150
3 204
12 472
29 204
995
1 569
91 884
47 134
2 235
2 824
14 331
25 360
2 229
1 699
95 533
48 619
2 528
2 939
13 418
28 029
3 047
665
85 125
36 498
5 765
2 733
15 803
24 326
2 926
865
84 125
39 373
6 070
2 296
12 687
23 700
3.
Poz. 350
OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII PIERWOTNEJ W JEDNOSTKACH WYSOKOSPRAWNEJ
v.p
l
KOGENERACJI
Oszczędność energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji (PES)
wyrażona w procentach, obliczona zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady
2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany
dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE
została przeliczona na energię chemiczną paliwa wyrażoną w TJ według następującego wzoru
.go
gdzie poszczególne symbole oznaczają
Qbq – energię chemiczną paliwa zużytą w procesie kogeneracji [TJ],
PES – oszczędność energii pierwotnej uzyskaną przez jednostki kogeneracji [%],
– oszczędność energii pierwotnej [TJ].
Współczynniki
„PES”
uzyskane
zostały
indywidulanie
od
przedsiębiorstw
energetycznych, w których skład wchodzi dana jednostka kogeneracji. Wielkość oszczędności
w.
rcl
energii pierwotnej przedstawia tabela 3 oraz wykres 5.
Wykres 5. Oszczędności energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji
(na podstawie danych PW/ARE)
105
100,83
102,06
98,46
95
90
93,91
97,99
94,24
93,13
89
85
80
2007 r. 2008 r.
ww
[PJ]
100
2009 r.
2010 r. 2011 r.
2012 r.
2013 r. 2014 r.
Oszczędności energii w pierwotnej w jednostkach
wysokosprawnej kogeneracji
v.p
l
Tabela 3. Oszczędności energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji
(na podstawie danych PW/ARE)
Rok
Wyszczególnienie
2007
2008
2009
Ogółem kraj
Elektrownie zawodowe
kondensacyjne
Elektrociepłownie zawodowe
Elektrociepłownie niezależne
Elektrociepłownie przedsiębiorstw
ciepłowniczych
Elektrociepłownie przemysłowe
jednostki o mocy
< 1 MW
w tym
opalane gazem
z Ogółem
opalane metanem
kraj
lub biogazem
pozostałe jednostki
93,91
94,24
98,46
6,89
7,98
7,00
60,59
2,64
60,53
1,85
60,97
3,36
0,16
0,34
0,75
23,64
23,54
26,40
0,037
0,054
5,44
2010
2011
PJ
102,06
97,99
2012
2013
2014
100,83
93,13
89,00
6,98
6,93
6,21
5,36
61,88
3,41
58,13
3,85
59,58
3,66
57,14
4,19
50,99
4,23
1,13
1,07
1,32
1,42
1,70
27,60
27,95
29,34
24,17
26,72
0,028
0,040
0,059
0,147
0,110
0,681
6,06
6,53
6,98
7,11
10,99
9,85
7,81
-
-
-
0,76
1,64
2,70
2,52
2,92
88,43
88,12
91,91
94,29
89,18
87,00
80,65
77,59
.go
8,05
Oszczędności energii pierwotnej w kolejnych latach zależą od ilości wyprodukowanego
ciepła. Największą oszczędność energii pierwotnej uzyskano w 2010 r. – 102,06 PJ (4,5 mln ton
w.
rcl
węgla o kaloryczności ok. 22 100 kJ/kg), a najmniejszą w 2014 r. – 89 PJ (4,2 mln ton węgla
o kaloryczności ok. 22 100 kJ/kg). Sumarycznie w latach 2007–2014 oszczędność energii
pierwotnej wyniosła 769,62 PJ, z czego prawie 70% przypada na energetykę zawodową, a 27%
ww
na elektrociepłownie pracujące w zakładach przemysłowych.
OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII PIERWOTNEJ W JEDNOSTKACH WYSOKOSPRAWNEJ
KOGENERACJI W PRZELICZENIU NA UNIKNIĘTĄ/ZREDUKOWANĄ EMISJĘ CO2
v.p
l
4.
– 11 –
Osiągniętą redukcję emisji CO2 wynikającą z wykorzystania instalacji wysokosprawnej
kogeneracji przedstawiono w poniższej tabeli 4. Największą wartość redukcji odnotowano
w roku 2010 (8,34 mln ton CO2), a najmniejszą w 2014 (6,96 mln ton CO2). Łączna redukcja
CO2 w latach 2007–2014 wyniosła 62,03 mln ton CO2, z czego 75% przypada na energetykę
zawodową, a 21% na elektrociepłownie przemysłowe.
Wyszczególnienie
.go
Tabela 4. Oszczędność energii pierwotnej w jednostkach wysokosprawnej kogeneracji
w przeliczeniu na redukcję CO2 (uniknięta) (na podstawie danych PW/ARE)
2008
2009
8,08
0,79
5,54
0,22
7,98
0,74
5,44
0,15
7,73
0,65
5,33
0,33
0,01
0,02
0,05
0,08
1,53
1,63
1,37
0,001
0,003
0,32
2012
2013
2014
7,69
0,62
4,94
0,27
7,52
0,60
4,90
0,30
6,96
0,52
4,42
0,30
0,07
0,09
0,11
0,13
1,77
1,73
1,76
1,61
1,60
0,001
0,002
0,003
0,009
0,005
0,033
0,36
0,36
0,46
0,44
0,71
0,67
0,52
-
-
-
0,05
0,10
0,09
0,18
0,20
7,76
7,62
7,36
7,83
7,19
6,88
6,66
6,20
ww
w.
rcl
Ogółem kraj
Elektrownie zawodowe kondensacyjne
Elektrociepłownie zawodowe
Elektrociepłownie niezależne
Elektrociepłownie przedsiębiorstw
ciepłowniczych
Elektrociepłownie przemysłowe
jednostki o mocy
< 1 MW
opalane gazem
w tym z Ogółem kraj
opalane metanem lub
biogazem
pozostałe jednostki
2007
Rok
2010 2011
mln t
8,34
7,73
0,74
0,63
5,41
4,93
0,35
0,36
PROGRAMY
I
KOGENERACJI
SYSTEMY
WSPARCIA
Poz. 350
DEDYKOWANE
WYSOKOSPRAWNEJ
v.p
l
5.
– 12 –
Wsparcie nowych inwestycji
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) dysponując
m.in. środkami z opłaty zastępczej oraz środkami Programu Operacyjnego Infrastruktura
i Środowisko, udzielając pożyczek i dotacji, wspiera nowe inwestycje wysokosprawnej
kogeneracji oraz modernizacje istniejących instalacji w celu zwiększenia ich sprawności
wytwarzania. Poniżej przedstawiono dane przekazane przez NFOŚiGW.
.go
W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ) na lata 2007–2013,
działanie 9.1 Wysokosprawne wytwarzanie energii, dofinansowano inwestycje w zakresie
przebudowy i budowy jednostek wytwarzania energii elektrycznej oraz ciepła w skojarzeniu,
spełniające wymogi wysokosprawnej kogeneracji.
Uprawnionymi do składania wniosków w ramach ww. programu były podmioty wskazane
w punkcie 17.a Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Infrastruktura
i Środowisko, tzn. przedsiębiorcy, jednostki samorządu terytorialnego oraz ich grupy – związki,
w.
rcl
stowarzyszenia i porozumienia JST, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji
obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego.
Alokacja finansowa na powyższe działanie wynosi ogółem 233,32 mln EUR, w tym
wkład ze środków unijnych na działanie wynosi 46,66 mln EUR.
Nabór projektów w ramach działania 9.1 PO IiŚ 2007–2013 odbywał się w trybie
konkursowym. Do tej pory dofinansowanie otrzymało 14 inwestycji na łączną kwotę
185 697 718 zł, co stanowi ok. 45% łącznych wydatków kwalifikowanych tych projektów.
Jednocześnie, w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata
2014–2020 na wsparcie inwestycji w jednostki wytwarzania energii elektrycznej oraz ciepła
w skojarzeniu, spełniające wymogi wysokosprawnej kogeneracji, zarezerwowano 150 mln euro.
W ramach Programu Green Investments Scheme (GIS), który jest pochodną mechanizmu
ww
handlu uprawnieniami do emisji, wsparcie w postaci dotacji do pożyczki otrzymały dwie
instalacje pracujące w oparciu o biomasę oraz 14 nowych biogazowni rolniczych (o mocy
< 1 MWe) na łączną kwotę 73 191 255,19 zł. Łączna kwota pożyczki wynosiła 109 211 953,70 zł.
Z programu p.n. Wspieranie rozproszonych odnawialnych źródeł energii. Część 2)
Program dla przedsięwzięć dla odnawialnych źródeł energii i obiektów wysokosprawnej
v.p
l
kogeneracji cztery przedsięwzięcia związane z budową nowych instalacji wysokosprawnej
kogeneracji (o łącznej mocy 22 MWe) otrzymały pożyczki na łączną kwotę 52 013 215,76 zł.
W ramach programu BOCIAN – rozproszone odnawialne źródła energii czterech
beneficjentów otrzymało pożyczkę na inwestycje związane z wysokosprawną kogeneracją
(o łącznej mocy 7 MWe) na łączną kwotę 45 238 275,00 zł.
Mechanizm wsparcia przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną w wysokosprawnej
kogeneracji (mechanizm wsparcia operacyjny)
wsparcia
przedsiębiorców
wytwarzających
energię
elektryczną
.go
Mechanizm
w wysokosprawnej kogeneracji polega na obowiązkowym odbiorze, przesyle lub dystrybucji
tej energii przez operatora systemu dystrybucyjnego, z zachowaniem niezawodności
i bezpieczeństwa krajowego systemu elektroenergetycznego oraz wydawaniu przez Prezesa
URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, które mogą być przedmiotem obrotu na Towarowej
Giełdzie Energii S.A. (Mechanizm ten został szerzej opisany w załączniku do obwieszczenia
Ministra Gospodarki z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie raportu oceniającego postęp osiągnięty
w zwiększaniu udziału energii elektrycznej wytwarzanej w wysokosprawnej kogeneracji
w.
rcl
w całkowitej krajowej produkcji energii elektrycznej (M.P. poz. 108).)
System świadectw pochodzenia
Pochodzenie energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji jest potwierdzane przez
Prezesa URE przyznanymi świadectwami pochodzenia z kogeneracji. Świadectwa pochodzenia
wydawane są na wniosek wytwórcy (posiadacza koncesji), potwierdzony przez operatora
systemu elektroenergetycznego w zakresie wielkości produkcji energii elektrycznej brutto
za dany okres.
W systemie polskim funkcjonują trzy rodzaje świadectw pochodzenia z kogeneracji
1) świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji
ww
opalanych paliwami gazowymi lub o mocy zainstalowanej poniżej 1 MW;
2) świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w pozostałych jednostkach
kogeneracyjnych;
3) świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji
opalanych metanem uwalnianym i ujmowanym przy dołowych robotach górniczych
uzyskiwanym z przetwarzania biomasy.
v.p
l
w czynnych, likwidowanych lub zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego lub gazem
Wytwórcy, którzy uzyskali świadectwa pochodzenia z kogeneracji, mogą odsprzedać je
za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. podmiotom zobowiązanym do ich zakupu,
zyskując w ten sposób dodatkowy przychód z działalności polegającej na wytwarzaniu energii
elektrycznej. System wsparcia kogeneracji jest „domknięty”, gdyż zgodnie z przepisami ustawy –
Prawo energetyczne na przedsiębiorstwa, które nie wypełniły obowiązku umorzenia
odpowiedniej ilości świadectw pochodzenia z kogeneracji lub nie uiściły opłaty zastępczej,
.go
Prezes URE nakłada karę pieniężną.
Obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia
z kogeneracji lub wniesienia opłaty zastępczej został nałożony w głównej mierze na
przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem lub obrotem energią elektryczną i sprzedające tę
energię odbiorcom końcowym (art. 9a ustawy – Prawo energetyczne).
W celu wypełnienia powyższego obowiązku przedsiębiorstwa zobowiązane mogą
1) umorzyć odpowiednią ilość świadectw pochodzenia;
w.
rcl
2) uiścić opłatę zastępczą na konto NFOŚiGW, która powinna być przeznaczona na wspieranie
odnawialnych źródeł energii i źródeł kogeneracyjnych znajdujących się na terytorium Polski.
Poniższa tabela przedstawia wolumen energii wynikający z umorzonych świadectw
pochodzenia z kogeneracji w latach 2008–2014 (w latach 2008–2012 na poczet obowiązku
mogły być umarzane świadectwa wydane w bieżącym roku oraz w latach poprzednich.
Począwszy od 30 kwietnia 2014 r., obowiązek może być wypełniony poprzez umorzenie
świadectw pochodzenia wydanych dla energii elektrycznej wytworzonej w tym samym roku,
którego dotyczy obowiązek).
Tabela 5. Wolumen energii wynikający z umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji
[MWh] (na podstawie danych ARE)
ww
Rok umorzenia (obejmujący umorzenia
świadectw wydanych w danym roku
oraz w roku poprzednim do danego)
1
2008 r.
2009 r.
Wolumen energii wynikający
z umorzonych świadectw pochodzenia
z kogeneracji [MWh]
2
16 147 735,05
21 471 058,95
14 761 411,37
19 205 013,06
v.p
l
1
2010 r.
2011 r.
2012 r.
2013 r.
2014 r.
Poz. 350
28 263 829,84
27 451 516,90
648 043,33
Wysokość opłat zastępczych
Prezes URE oblicza i publikuje jednostkowe opłaty zastępcze na podstawie średniej ceny
sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym. Przy ich ustalaniu Prezes URE
.go
uwzględnia
1) ilość energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji;
2) różnicę pomiędzy kosztami wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji
i cenami sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym;
3) poziom cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych;
4) poziom zagospodarowania dostępnych ilości metanu uwalnianego i ujmowanego przy
dołowych robotach górniczych w czynnych, likwidowanych lub zlikwidowanych kopalniach
w.
rcl
węgla kamiennego oraz gazu uzyskiwanego z przetwarzania biomasy.
Tabela 6. Wysokość opłat zastępczych obowiązujących w latach 2011–2016 (na podstawie danych URE)
2011 r.
2012 r.
2013 r.
2014 r.
2015 r.
2016 r.
Ozg
Wysokość opłaty zastępczej [zł/MWh]
127,15
128,80
149,30
110,00
121,63
125,00
64,5%
65,94%
75,06%
60,59%
67,00%
76,42%
Ozk
% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na
rynku konkurencyjnym
Wysokość opłaty zastępczej [zł/MWh]
29,58
29,30
29,84
11,00
11,00
11,00
15%
15%
15%
6,06%
6,06%
6,72%
Ozm
% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na
rynku konkurencyjnym
Wysokość opłaty zastępczej [zł/MWh]
59,16
60,00
60,00
63,26
63,26
63,00
30%
30,72%
30,17%
34,84%
34,84%
38,51%
ww
% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na
rynku konkurencyjnym
Ozg – jednostkowa opłata zastępcza nie niższa niż 15% i nie wyższa niż 110% średniej ceny
sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, wytworzonej w jednostkach
opalanych paliwami gazowymi lub o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej źródła
poniżej 1 MW,
v.p
l
Ozk – jednostkowa opłata zastępcza nie niższa niż 5% i nie wyższa niż 40% średniej ceny
sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, wytworzonej w jednostkach
o łącznej mocy elektrycznej zainstalowanej powyżej 1 MW, nieopalonych paliwami
gazowymi (w tym z przetwarzania biomasy i metanem z kopalń),
Ozm – jednostkowa opłata zastępcza nie niższa niż 30% i nie wyższa niż 120% średniej ceny
sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym, wytworzonej w jednostkach
opalanych metanem uwalnianym i ujmowanym przy dołowych robotach górniczych
w czynnych, likwidowanych lub zlikwidowanych kopalniach węgla kamiennego lub
gazem uzyskiwanym z przetwarzania biomasy.
Tabela 7. Średnie ceny sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej
kogeneracji w latach 2007–2014 (na podstawie danych URE)
opalanych metanem
uwalnianym
o łącznej mocy
i ujmowanym przy
elektrycznej
dołowych robotach
zainstalowanej > 1 MW,
górniczych w czynnych,
nieopalonych paliwami
likwidowanych lub
gazowymi
zlikwidowanych
(w tym z przetwarzania
kopalniach węgla
biomasy i metanem
kamiennego lub gazem
z kopalń)
uzyskiwanym
z przetwarzania biomasy
[zł/MWh]
126,79
-
w.
rcl
opalanych paliwami
gazowymi lub o łącznej
mocy zainstalowanej
elektrycznej źródła
< 1 MW
.go
Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej
kogeneracji w jednostkach kogeneracji
Średnia cena sprzedaży
energii elektrycznej na
rynku konkurencyjnym
133,79
2008
2009
2010
2011
2012
2013
150,51
191,03
187,74
194,44
201,32
193,86
152,11
199,89
190,47
198,02
201,47
190,45
249,65
243,59
244,95
244,60
194,29
155,44
197,21
195,32
198,90
201,36
181,55
2014
164,89
163,25
173,64
163,58
ww
rok
128,80
Informacje o wysokościach opłat zastępczych oraz średnich cenach sprzedaży energii
internetowej URE.
v.p
l
elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji zamieszczane są na stronie
Należy również nadmienić, że system wsparcia dla jednostek opalanych paliwami
gazowymi lub o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej źródła < 1 MW i dla jednostek
o łącznej mocy elektrycznej zainstalowanej > 1 MW, nieopalanych paliwami gazowymi (w tym
z przetwarzania biomasy i metanem z kopalń) funkcjonował do dnia 31 grudnia 2012 r. i został
ponownie wznowiony w kwietniu 2014 r., stąd niski wolumen energii wynikający z umorzonych
6.
KONKLUZJE I WNIOSKI
.go
świadectw pochodzenia z kogeneracji w tym okresie.
Analizując przedstawione w powyższym raporcie dane, możemy zauważyć w ostatnich
latach nieznaczne zahamowanie trendu wzrostowego w zwiększaniu potencjału wysokosprawnej
kogeneracji w Polsce. Przypuszczalnie może być to spowodowane brakiem wsparcia w 2013 r.
i części 2014 r.
Aby zwiększyć zainteresowanie przedsiębiorców działających na krajowym rynku energii
w.
rcl
inwestycjami w technologię wysokosprawnej kogeneracji, trzeba wprowadzić stabilne wsparcie
operacyjne oraz należy rozważyć możliwość wprowadzenia dodatkowego finansowego
mechanizmu wsparcia – wsparcia inwestycyjnego. Wymagane jest, aby tego typu mechanizmy
były zgodne z wytycznymi Komisji Europejskiej w zakresie pomocy publicznej udzielanej przez
państwo członkowskie.
Wysokosprawna kogeneracja nadal pozostaje najbardziej efektywną i przyjazną
środowisku technologią wytwarzania energii elektrycznej i ciepła ze źródeł kopalnych, a rozwój
jej jednostek przyczynia się w dużym stopniu do zmniejszenia tzw. niskiej emisji zanieczyszczeń
ww
do atmosfery i efektywnego wykorzystania paliw.