Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 lipca 2015 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w referendum ogólnokrajowym zarządzonym na dzień 6 września 2015 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz

przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w referendum ogólnokrajowym zarządzonym

na dzień 6 września 2015 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

ww

Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej: W. Kozielewicz

1)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 26, poz. 134, Nr 94, poz. 550, Nr 102, poz. 588, Nr 134,

poz. 777, Nr 147, poz. 881, Nr 149, poz. 889, Nr 171, poz. 1016 i Nr 217, poz. 1281, z 2012 r. poz. 849, 951 i 1529, z 2014 r. poz. 179,

180 i 1072 oraz z 2015 r. poz. 1043, 1044 i 1045.

z dnia 27 lipca 2015 r. (poz. …)

WYTYCZNE

DLA OBWODOWYCH–KOMISJI

DO SPRAW REFERENDUM

Monitor

Polski

2–

Poz. 757

DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA

załączniki

do

wytycznych,

a w szczególności

1) wzór uchwały w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej przy

przeprowadzeniu głosowania stanowi załącznik nr 1 do wytycznych;

2) wzór wykazu osób, które wyraziły chęć głosowania w referendum

ogólnokrajowym zarządzonym na dzień 6 września 2015 r. przy użyciu urny

ww

pomocniczej w pomieszczeniu, w którym przebywają stanowi załącznik nr 2

do wytycznych;

3) wzór uchwały w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu komisji w celu

przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik

nr 3 do wytycznych;

4) wzór protokołu przekazania spisu osób uprawnionych do udziału w referendum

i kart do głosowania członkom komisji obwodowej przeprowadzającym

–45

46 –

Poz. 757

do wytycznych;

v.p

l

głosowanie przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik nr 4

5) wzór protokołu rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej stanowi

Załącznik nr 2

WZÓR

v.p

l

Załącznik nr 2

Obwodowa Komisja do Spraw Referendum Nr ....... w .....................................

Wykaz osób, które wyraziły chęć głosowania w referendum ogólnokrajowym

zarządzonym na dzień 6 września 2015 r. przy użyciu urny pomocniczej

w pomieszczeniu, w którym przebywają

Nazwisko i imię

Sala nr

Oddział

ww

w.

rcl

.go

Lp.

Wykaz sporządził(a): ..................................................

WZÓR

Uchwała

v.p

l

ZałącznikZałącznik

nr 3 nr 3

Obwodowej Komisji do Spraw Referendum Nr ... w .......................

z dnia 6 września 2015 r.

w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu Komisji w celu przeprowadzenia

.go

głosowania przy użyciu urny pomocniczej

Na podstawie § 4 ust. 2 regulaminu obwodowych komisji do spraw referendum,

stanowiącego załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 6 lipca

2015 r. w sprawie regulaminu obwodowych komisji do spraw referendum

powołanych do przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego (M.P. poz. 631)

w związku z art. 44 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. — Kodeks wyborczy (Dz. U.

w.

rcl

Nr 21, poz. 112, z późn. zm.) i art. 92 ust.1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r.

o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 318), uchwala się,

co następuje

§1

Obwodowa Komisja do Spraw Referendum Nr .... w ................................. zarządza

przerwę w głosowaniu w lokalu Komisji w celu przeprowadzenia głosowania przy

użyciu urny pomocniczej.

§2

ww

Przerwa w głosowaniu w lokalu Komisji trwać będzie od godziny ......... do godziny

........... . Na czas przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej lokal

Komisji będzie zamknięty.

v.p

l

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości osób

uprawnionych do udziału w referendum przez wywieszenie na drzwiach lokalu

Komisji.

...................................................................

(Przewodniczący lub Zastępca Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji do Spraw Referendum Nr ......

.go

w .......................................................

...................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

ww

w.

rcl

(pieczęć Komisji)

WZÓR

v.p

l

ZałącznikZałącznik

nr 4 nr 4

PROTOKÓŁ

przekazania spisu osób uprawnionych do udziału w referendum i kart

do głosowania członkom Obwodowej Komisji do Spraw Referendum Nr …

w ……………………….. przeprowadzającym głosowanie przy użyciu urny

pomocniczej w dniu 6 września 2015 r.

.go

1. Do przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej wyznaczono

następujących członków Komisji

1) ..................................................................

(imię i nazwisko, funkcja w Komisji)

2) ..................................................................

w.

rcl

3) ..................................................................

…. ….............................................................

2. Wyznaczonym członkom Komisji wydano

1) spis osób uprawnionych do udziału w referendum;

2) karty do głosowania w liczbie ..................... sztuk;

3) wykaz osób uprawnionych, które wyraziły chęć głosowania w referendum

ogólnokrajowym zarządzonym na dzień 6 września 2015 r. przy użyciu urny

ww

pomocniczej w pomieszczeniu, w którym przebywają;

4) nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

3. Po przeliczeniu Komisja stwierdziła, że liczba podpisów osób uprawnionych,

Komisji, wynosiła ............... .

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

......................................................

Podpisy członków Komisji

przyjmujących dokumenty

......................................................

......................................................

.go

......................................................

v.p

l

którym wydano karty do momentu wydania spisu w celu głosowania poza lokalem

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

ww

w.

rcl

......................................................

(pieczęć Komisji)

WZÓR

v.p

l

Załącznik

nr 1 nr 1

Załącznik

Uchwała

Obwodowej Komisji do Spraw Referendum Nr ... w .......................

z dnia

2015 r.

w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej przy przeprowadzeniu

głosowania

.go

Na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. — Kodeks wyborczy (Dz. U.

Nr 21, poz. 112, z późn. zm.) i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r.

o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 318), po uzgodnieniu

z Komisarzem Wyborczym w ..............................................., uchwala się, co następuje

§1

Obwodowa Komisja do Spraw Referendum Nr .... w ................................................

zarządza zastosowanie urny pomocniczej przy przeprowadzeniu głosowania

w referendum ogólnokrajowym zarządzonym na dzień 6 września 2015 r.

w.

rcl

§2

W głosowaniu za pomocą urny pomocniczej mogą wziąć udział osoby obłożnie chore

oraz osoby mające trudności w poruszaniu się, które wyrażą wolę głosowania w ten

sposób.

ww

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości osób

uprawnionych do udziału w referendum przez wywieszenie na drzwiach lokalu

Komisji.

...................................................................

(Przewodniczący lub Zastępca Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji do Spraw Referendum Nr ......

w .......................................................

...................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

(pieczęć Komisji)

Załącznik

nr 5 nr 5

Załącznik

PROTOKÓŁ

rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom Komisji

.go

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej

1. W dniu 6 września 2015 r. wyznaczeni członkowie Obwodowej Komisji do Spraw

Referendum Nr ..... w ................................. o godz. ............... zakończyli

głosowanie przy pomocy urny pomocniczej.

2. Liczba kart do głosowania przekazanych wyznaczonym członkom Komisji

dla przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej wynosiła

w.

rcl

..................... sztuk.

3. Liczba niewykorzystanych kart do głosowania zwróconych Komisji wynosi

..................... sztuk.

4. Liczba kart wydanych podczas głosowania przy użyciu urny pomocniczej (liczba

podpisów w spisie osób uprawnionych, gdzie w rubryce „Uwagi” wpisano „UP”)

wynosi

..................... sztuk.

ww

Uwaga! Suma liczb kart z poz. 4 i z poz. 3 musi się równać liczbie z poz. 2.

5. Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

......................................................

......................................................

......................................................

Podpisy członków Komisji

przyjmujących dokumenty

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

.go

......................................................

v.p

l

6. O godz. .................. wznowiono głosowanie w lokalu Komisji.

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

......................................................

ww

w.

rcl

......................................................

(pieczęć Komisji)

WZÓR

v.p

l

załącznik nr 5 do wytycznych;

6) wzór protokołu ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej stanowi załącznik

ww

w.

rcl

.go

nr 6 do wytycznych.

WZÓR

v.p

l

Załącznik

nr 6nr 6

Załącznik

PROTOKÓŁ

ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej

Członkowie

Obwodowej

Komisji

do

Spraw

Referendum

Nr

....

w ........................................ potwierdzają, że w dniu 6 września 2015 r. do godz. .........,

tj. do czasu wznowienia głosowania przy użyciu urny zasadniczej, pieczęcie na urnie

nie zostały naruszone.

.go

zasadniczej oraz na jej wlocie zapieczętowanym na czas przerwy w głosowaniu

Podpisy członków Komisji

........................................................

........................................................

w.

rcl

........................................................

........................................................

........................................................

........................................................

ww

........................................................

(pieczęć Komisji)

Dokument

podpisany przez

Marek Głuch

Data: 2015.08.26

15:32:15 CEST

MONITOR POLSKI

v.p

l

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 26 sierpnia 2015 r.

Poz. 757

UCHWAŁA

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

.go

z dnia 27 lipca 2015 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w referendum ogólnokrajowym

zarządzonym na dzień 6 września 2015 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.1))

w związku z art. 5 ust. 5 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2015 r.

poz. 318) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

w.

rcl

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 27 lipca 2015 r. (poz. 757)

v.p

l

ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA W OBWODACH

GŁOSOWANIA

UTWORZONYCH

KRAJU W DOTYCZĄCE

REFERENDUM

WYTYCZNE

DLA OBWODOWYCH

KOMISJI DO SPRAWW

REFERENDUM,

ZADAŃ I TRYBU

PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA W OBWODACH GŁOSOWANIA

OGÓLNOKRAJOWYM

ZARZĄDZONYM

NA DZIEŃ ZARZĄDZONYM

6 WRZEŚNIANA

2015

R.

UTWORZONYCH W KRAJU W REFERENDUM

OGÓLNOKRAJOWYM

DZIEŃ

6 WRZEŚNIA 2015 R.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) ustawie o referendum ogólnokrajowym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia

14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 318);

2) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r.

.go

– Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.);

3) loginie i haśle oraz kodach jednorazowych – należy przez to rozumieć sposoby

uwierzytelniania użytkowników w systemie informatycznym udostępnionym przez

Państwową Komisję Wyborczą;

4) komisji obwodowej lub komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję

do spraw referendum;

w.

rcl

5) obwodzie odrębnym – należy przez to rozumieć obwód głosowania utworzony

w zakładzie opieki zdrowotnej, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym

i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu;

6) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta

miasta;

7) osobie uprawnionej – należy przez to rozumieć osobę uprawnioną do udziału

w referendum ogólnokrajowym;

8) podmiocie uprawnionym – należy przez to rozumieć podmiot, o którym mowa

w art. 48 ustawy o referendum ogólnokrajowym, który otrzymał zaświadczenie

ww

Państwowej Komisji Wyborczej.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym w sprawach

v.p

l

nieuregulowanych w tej ustawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu wyborczego.

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji

Wyborczej są wiążące dla komisji obwodowych. Dlatego też członkowie komisji

zobowiązani są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

I.

Informacje ogólne

Punkty

.go

Rozdział

1-12

Członkowie komisji obwodowej

1-2

Mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi

3-5

Dziennikarze

6

Lokal komisji obwodowej

II. Zadania komisji przed dniem głosowania

7-12

13-18

w.

rcl

III. Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem

lokalu komisji obwodowej

IV. Zadania komisji w trakcie głosowania

19-20

21-46

Otwarcie lokalu komisji obwodowej

21

Czynności przed wydaniem karty do głosowania

22

Dopisywanie do spisu osób uprawnionych do udziału

23

Wydawanie kart do głosowania

24-26

Głosowanie przez pełnomocnika

27-28

Wydawanie nakładki na kartę do głosowania

29-30

Przebieg głosowania

31-39

ww

w referendum

Szczególne zadania komisji wyznaczonych do głosowania

korespondencyjnego

40-41

Przerwa w głosowaniu

42-46

V. Zakończenie głosowania

47-51

VI. Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu

głosowania w obwodzie

52-82

52-55

Rozliczenie kart do głosowania

56-58

Ustalenie wyników głosowania

v.p

l

Informacje wstępne

59-73

Uwagi do protokołu wnoszone przez mężów zaufania

i członków komisji

74-77

Sporządzenie protokołu głosowania (informacje ogólne)

78-79

Sporządzenie protokołu głosowania w systemie informatycznym

80

Podpisywanie protokołu głosowania

81

.go

Podawanie protokołu głosowania do publicznej wiadomości

82

VII. Przekazanie protokołu głosowania komisarzowi wyborczemu

83-87

VIII. Postępowanie z dokumentami z referendum

88-89

IX Szczególne zadania komisji w obwodach głosowania utworzonych

ww

w.

rcl

w zakładach opieki zdrowotnej i domach pomocy społecznej

90-93

Rozdział I

Członkowie komisji obwodowej

v.p

l

Informacje ogólne

1. W dniu głosowania członkowie komisji obwodowej są obowiązani nosić

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji.

Członkowie

komisji

nie

mogą

udzielać

osobom

głosującym

pomocy

w głosowaniu, z wyjątkiem pomocy udzielanej osobom niepełnosprawnym

w zakresie, o którym mowa w art. 37c § 2 Kodeksu wyborczego, oraz polegającej

.go

na udzielaniu głosującym informacji, o których mowa w pkt 26 wytycznych.

2. Przewodniczący komisji kieruje pracami komisji, zwołuje jej posiedzenia

i przewodniczy im. W razie nieobecności przewodniczącego jego obowiązki pełni

zastępca przewodniczącego komisji.

Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada za utrzymanie porządku

i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania, przestrzeganiem

w.

rcl

zakazu prowadzenia w lokalu komisji i na terenie budynku, w którym lokal ten się

znajduje, w jakiejkolwiek formie agitacji referendalnej (art. 39 ust. 2 ustawy

o referendum ogólnokrajowym) i przestrzeganiem właściwego toku czynności

podczas głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby

naruszające porządek i spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie

potrzeby zwrócić się do komendanta właściwego miejscowo komisariatu Policji

o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego). Przypadki

zakłócenia głosowania odnotowuje się w punkcie 27 protokołu głosowania.

Mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi

3. Podmioty uprawnione lub upoważnione przez nie osoby mogą wyznaczyć

ww

po jednym mężu zaufania i jednym zastępcy męża zaufania do każdej komisji

obwodowej w celu obserwacji przebiegu głosowania i ustalenia wyników

głosowania w obwodzie (art.19 ust.1 ustawy o referendum ogólnokrajowym).

W dniu

głosowania

w

lokalu

komisji

podczas

wszystkich

czynności

wykonywanych przez komisję mogą być obecni albo mężowie zaufania albo

ich zastępcy. Mężem zaufania i jego zastępcą mogą być wyłącznie osoby

pełnoletnie. Przez użyte w dalszej części wytycznych wyrazy „mąż zaufania”

należy także rozumieć zastępcę męża zaufania. Mężowie zaufania przedstawią

v.p

l

komisji zaświadczenie podpisane przez właściwy organ podmiotu uprawnionego

lub upoważnioną przez ten organ osobę, sporządzone według wzoru ustalonego

przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 6 lipca 2015 r. w sprawie

wzoru zaświadczenia dla mężów zaufania w referendum ogólnokrajowym

(M.P. poz. 616). Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez organ

podmiotu uprawnionego, mąż zaufania okazuje komisji także to upoważnienie.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym, ale

.go

ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Komisja sprawdza zgodność treści przedłożonego zaświadczenia z

ustalonym

wzorem

oraz tożsamość

osoby

okazującej

zaświadczenie.

Zaświadczenie i upoważnienie do jego wystawienia może być przedstawione w

formie kopii (np.: kserokopia, skan).

4. Podczas obecności w lokalu komisji mężowie zaufania noszą identyfikatory

z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą podmiotu uprawnionego, który

Identyfikatory

nie

mogą

zawierać

w.

rcl

reprezentują.

elementów

kampanii

referendalnej.

Mężowie zaufania mają prawo obserwować wszystkie czynności komisji, zarówno

przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie jego trwania oraz po jego zakończeniu

(art. 42 § 4 Kodeksu wyborczego), zgłaszać przewodniczącemu komisji

na bieżąco uwagi i zastrzeżenia, wnosić uwagi do protokołu głosowania,

z wymienieniem konkretnych zarzutów (art. 25 ust. 6 ustawy o referendum

ogólnokrajowym), oraz być obecni przy transmisji danych z protokołu

do właściwego komisarza wyborczego, o ile transmisja taka będzie dokonywana,

a także przy przekazywaniu protokołu głosowania pełnomocnikowi komisarza

ww

wyborczego, a następnie komisarzowi wyborczemu lub bezpośrednio komisarzowi

wyborczemu.

Mężowie zaufania nie mogą wykonywać żadnych czynności członka komisji,

pomagać głosującym w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień. Mężowie zaufania

nie są uprawnieni także do liczenia ani do przeglądania kart do głosowania przed

rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania i po jego zakończeniu. Oznacza

to m. in., że mężowie zaufania nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego

z kartami do głosowania (nie mogą dotykać kart) w żadnym momencie, tj. przed

v.p

l

rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania i po jego zakończeniu. Mężowie

zaufania mogą natomiast obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie

przez nią wyników głosowania. Niedopuszczalne jest utrudnianie przez członków

komisji obwodowej obserwacji mężom zaufania wszystkich wykonywanych

czynności.

W dniu głosowania, od podjęcia przez komisję obwodową czynności

wykonywanych do czasu rozpoczęcia głosowania, o których mowa w pkt 20

.go

wytycznych oraz w okresie od zamknięcia lokalu wyborczego do czasu podpisania

protokołu głosowania, czynności komisji obwodowej mogą być rejestrowane

przez mężów zaufania z wykorzystaniem własnych urządzeń rejestrujących

(art. 42 § 5 Kodeksu wyborczego). Dopuszczalne jest także rejestrowanie

i fotografowanie protokołu głosowania podanego do publicznej wiadomości przez

komisję obwodową. Rejestrowanie czynności komisji nie może w żaden sposób

utrudniać jej pracy.

w.

rcl

Materiały zawierające zarejestrowany przebieg czynności wykonywanych

przez komisję w tym okresie mogą być udostępniane wyłącznie na potrzeby

postępowania przed sądami i organami prokuratury. Udostępnianie tego

rodzaju zarejestrowanych materiałów w celach innych niż określone jest

zabronione i podlega karze grzywny od 1 000 do 10 000 złotych (art. 42 § 6 i 7

oraz art. 504a Kodeksu wyborczego)

Natomiast obserwacja czynności wykonywanych przez komisję obwodową

w trakcie głosowania, tj. w okresie od jego rozpoczęcia o godz. 600 do czasu

jego zakończenia o godz. 2200, z zastrzeżeniem, że nie zostało ono przedłużone,

ww

nie uprawnia mężów zaufania do utrwalania pracy komisji za pomocą

żadnych urządzeń rejestrujących.

Zainteresowani mężowie zaufania mogą, w miarę możliwości technicznych,

otrzymać kopię protokołu głosowania. Oznacza to, że komisje mają obowiązek

wydania kopii protokołu w przypadku zgłoszenia takiego żądania przez męża

zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają na to możliwości techniczne.

Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji, lecz jej obowiązek. Niewydanie

kopii protokołu możliwe jest wyłącznie w sytuacji braku sprawnego urządzenia

7

(kserokopiarki) umożliwiającego sporządzenie kopii lub brak możliwości wydruku

protokołu.

Uwierzytelnienia

wydruku

kopii

protokołu

dokonuje

v.p

l

kopii

przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to również przypadku

gdy konieczne było sporządzenie nowego protokołu głosowania lub naniesienie

poprawek na już sporządzonym protokole.

Wykonywanie uprawnień mężów zaufania nie może utrudniać pracy komisji,

zakłócać powagi głosowania ani naruszać jego tajności. Niedopuszczalne jest

także wchodzenie przez mężów zaufania do pomieszczenia za zasłoną,

.go

zapewniającego tajność głosowania, w chwili, gdy w pomieszczeniu tym znajduje

się głosujący, nawet jeśli wyraził on na to zgodę.

Przewodniczący

komisji

może

wydawać

polecenia

o

charakterze

porządkowym, w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają

poza ich

uprawnienia,

utrudniają

pracę

komisji,

zakłócają

powagę

głosowania lub naruszają jego tajność. Fakt ten należy odnotować w punkcie

24 protokołu głosowania.

komisji

informuje

mężów

zaufania

w.

rcl

Przewodniczący

o

przysługujących

im prawach i wskazuje im miejsce w lokalu komisji, które musi umożliwiać

obserwację mężom zaufania wszystkich czynności wykonywanych przez komisję.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania

przez nich wszystkich czynności, z zastrzeżeniem, że nie będzie to utrudniało

pracy komisji, ani zakłócało przebiegu głosowania. Kwestie organizacyjne, w tym

dotyczące wskazania mężom zaufania miejsca w lokalu komisji zapewniającego

możliwość

obserwacji

wszystkich

czynności

należą

do

kompetencji

przewodniczącego danej komisji obwodowej.

ww

5. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawią komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy posiadają uprawnienia mężów zaufania,

z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołu (art. 50 § 2 Kodeksu

wyborczego). Nie mogą oni wykonywać żadnych czynności członka komisji,

pomagać głosującym w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień.

–8

9–

Poz. 757

Dziennikarze

ważną

legitymację

dziennikarską

lub

reprezentowanie redakcji.

v.p

l

6. W czasie głosowania w lokalu komisji mogą przebywać dziennikarze posiadający

inny

dokument

potwierdzający

Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu komisji

oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania.

Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym odbywa się

.go

głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody przewodniczącego

komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie i fotografowanie

przebiegu głosowania. Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu komisji przed

rozpoczęciem głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą

właściwego

komisarza

wyborczego

dopuszczalne

jest

sfilmowanie

i sfotografowanie przez przedstawicieli prasy momentu otwierania przez komisję

obwodową urny i wyjmowania z niej kart do głosowania. Po wykonaniu

w.

rcl

tej czynności przedstawiciele prasy obowiązani są niezwłocznie opuścić lokal

komisji.

Lokal komisji obwodowej

7. W lokalu komisji powinny znajdować się: godło Rzeczypospolitej Polskiej, urna

mogąca pomieścić wszystkie oddane karty do głosowania, zwana dalej „urną

na karty do głosowania” lub „urną”, pomieszczenia lub osłony zapewniające

tajność głosowania umieszczone w takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewnić

sprawny jego przebieg. Miejsca za osłonami powinny być wyposażone w przybory

do pisania. W miejscach tych należy także umieścić plakat informacyjny

ww

Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania i warunkach ważności

głosu.

Lokal komisji powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

zapewniających tajność głosowania.

– 10

9–

Poz. 757

Ponadto lokal komisji powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

v.p

l

aby osoba uprawniona po otrzymaniu karty do głosowania kierowała

się bezpośrednio do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny.

Wystrój lokalu powinien odpowiadać powadze głosowania. Dotyczy to również

estetyki urny. Niedopuszczalne jest użycie jako urny na karty do głosowania

przedmiotów, których codzienne przeznaczenie powoduje, że wykorzystanie

ich jako urny naruszałoby powagę głosowania.

Komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna jest takiej wielkości, że pomieści

.go

wszystkie oddane karty do głosowania, oraz czy wykonana jest w taki sposób,

aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania do jej otwarcia

po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart w inny

sposób niż przez otwór do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie się kart.

Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart

do głosowania oddanych przez głosujących, komisja występuje do wójta

o zapewnienie dla potrzeb głosowania urny dodatkowej.

w.

rcl

8. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia

i informacje o

1) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji

obwodowych;

2) sposobie głosowania i warunkach ważności głosu;

3) składzie komisji.

9. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej ich odczytanie przez osoby niepełnosprawne o ograniczonej

sprawności ruchowej (art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

10. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu

ww

oraz znać numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury w siedzibie

właściwego komisarza wyborczego oraz dyżury w urzędzie gminy.

11. W lokalu komisji oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały o charakterze agitacyjnym (art. 39 ust. 2 ustawy o referendum

ogólnokrajowym). Kontroli w tym zakresie komisja dokonuje bezpośrednio przed

dniem głosowania oraz ponownie przed rozpoczęciem głosowania, a także

– 10

11 –

Poz. 757

– w razie potrzeby – w trakcie głosowania. W razie umieszczenia takich

v.p

l

materiałów komisja usuwa je; w przypadku gdyby usunięcie ich przez komisję

we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca się ona o pomoc do wójta.

12. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie później jednak niż w przeddzień

głosowania komisja skontroluje stan wyposażenia lokalu oraz oznakowanie

budynku, w którym odbędzie się głosowanie. Komisja właściwa dla lokalu

dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych sprawdza, czy lokal

oraz elementy

jego

wyposażenia

spełniają

warunki,

o

których

mowa

.go

w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali

obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców

niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 158, poz. 938). O stwierdzonych brakach

lub nieprawidłowościach komisja niezwłocznie zawiadamia wójta, a następnie

sprawdza czy zostały one usunięte.

Rozdział II

w.

rcl

Zadania komisji przed dniem głosowania

13. W terminie uzgodnionym z wójtem komisja zbiera się w możliwie pełnym

składzie, z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, w celu

ostemplowania

kart

do

głosowania

wykorzystywanych

w głosowaniu

korespondencyjnym. Czynności te komisja wykonuje w urzędzie gminy.

Niedopuszczalne jest wynoszenie kart do głosowania poza urząd w celu

ich ostemplowania. Przed rozpoczęciem stemplowania kart komisja upewnia się

czy wydano jej właściwą pieczęć (numer komisji i nazwa miejscowości)

oraz czy jest to pieczęć obwodowej komisji do spraw referendum, a nie

obwodowej komisji wyborczej. Po ostemplowaniu kart sporządzany jest protokół,

ww

w którym wskazuje się liczbę ostemplowanych przez komisję kart do głosowania.

Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje wójt,

a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

14. Nie później niż na 3 dni przed dniem głosowania przewodniczący zwołuje

posiedzenie komisji poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania.

W czasie tego posiedzenia komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia

pracy w dniu głosowania. Informację o godzinie rozpoczęcia pracy podaje się

– 11

12 –

Poz. 757

do publicznej wiadomości przede wszystkim przez jej wywieszenie w budynku,

v.p

l

w którym mieści się lokal komisji, i w urzędzie gminy (w sposób umożliwiający

zapoznanie się z tą informacją także, gdy budynki te są zamknięte). Informacja

ta jest przeznaczona dla mężów zaufania i obserwatorów międzynarodowych

w celu umożliwienia im obecności przy wszystkich czynnościach komisji

poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja współdziała w tym zakresie z wójtem.

15. Komisja odbiera, najpóźniej w przeddzień głosowania, karty do głosowania,

nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a, formularze

.go

protokołu głosowania, pieczęć oraz spis osób uprawnionych wraz z listą osób,

które udzieliły pełnomocnictwa do głosowania, a także nakładki na spis

zapewniające ochronę danych osobowych, jeżeli zostały zapewnione przez urząd

gminy. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej trzy osoby

ze swego składu, przy czym jedną z nich powinien być przewodniczący komisji

lub jego zastępca. Komisja ustala także, w uzgodnieniu z wójtem, miejsce i sposób

przechowywania odebranych materiałów do dnia głosowania.

w.

rcl

16. Przy odbiorze upoważnieni członkowie komisji dokładnie sprawdzają, czy

1) karty do głosowania zostały dostarczone w odpowiedniej liczbie;

2) karty do głosowania są prawidłowo wydrukowane, np. czy nie mają błędów

i usterek drukarskich;

3) karty do głosowania są kompletne, tj. czy zawierają wszystkie postawione

w referendum pytania poddane pod referendum;

4) przekazano właściwą liczbę formularzy protokołu głosowania (5 egzemplarzy);

5) przekazano właściwy spis osób uprawnionych do udziału w referendum

wraz z listą osób, które udzieliły pełnomocnictwa do głosowania;

6) przekazano właściwą pieczęć komisji, tj. czy siedziba (miejscowość) komisji

ww

oraz numer obwodu dotyczą danej komisji obwodowej oraz czy pieczęć

jest pieczęcią obwodowej komisji do spraw referendum, a nie obwodowej

komisji wyborczej;

7) przekazano nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a;

8) przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe (poduszka do stempli,

przybory do pisania, papier, sznurek, nawilżacze, taśma klejąca itp.), a także

– 13

12 –

Poz. 757

nakładki na spis zapewniające ochronę danych osobowych osób ujętych

v.p

l

w spisie.

17. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość,

w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania. Protokół odbioru otrzymuje organ

przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji. Spis osób

uprawnionych (wraz z listą osób, które udzieliły pełnomocnictwa do głosowania)

przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowania, gdyby zatem

przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło wcześniej,

.go

przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

18. W przypadku gdy komisji obwodowej zapewniono obsługę informatyczną,

przewodniczący

oraz

zastępca

za pośrednictwem

koordynatora

przewodniczącego

gminnego,

login

i

komisji

hasło

odbierają,

upoważniające

do korzystania z systemu informatycznego. Następnie pobierają oni z tego

systemu kody jednorazowe do uwierzytelniania protokołów obwodowych. Odbiór

loginu i hasła — wyłącznie po okazaniu dokumentu tożsamości oraz dokumentu

w.

rcl

potwierdzającego pełnienie funkcji w komisji osobie dokonującej przekazania

– potwierdza się na piśmie. Protokół odbioru otrzymuje koordynator gminny,

a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Osoby, które posiadają login i hasło oraz kody jednorazowe, mają obowiązek

zabezpieczenia ich przed dostępem innych osób. W razie zniszczenia lub utraty

któregoś ze sposobów uwierzytelniania w systemie, należy niezwłocznie

skontaktować się z koordynatorem gminnym w celu podjęcia dalszych kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z osobami

odpowiedzialnymi za obsługę informatyczną miejsce i harmonogram ich pracy.

ww

Rozdział III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu komisji obwodowej

19. W dniu głosowania komisja obwodowa zbiera się w lokalu komisji w możliwie

pełnym składzie, z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, na tyle

wcześnie, aby wykonać wszystkie czynności związane z przygotowaniem

głosowania, lecz nie później niż o godz. 500.

20. Przed rozpoczęciem głosowania komisja, w możliwie pełnym składzie

1) sprawdza

– 13

14 –

dostarczone

jej

dokumenty

oraz

pieczęć

komisji

(zobacz

v.p

l

pkt 16 wytycznych);

Poz. 757

2) ponownie przelicza karty do głosowania; ustaloną liczbę komisja wpisuje

w punkcie 2 formularza protokołu głosowania;

3) ostemplowuje karty do głosowania – w miejscu na to przeznaczonym – swoją

pieczęcią; w celu uniknięcia wydania głosującemu karty nieważnej zaleca się

ostemplowanie wszystkich kart do głosowania przed otwarciem lokalu,

tj. przed godziną 600; w razie niemożności wykonania tej czynności przed

.go

rozpoczęciem głosowania należy ostemplować karty bezpośrednio po godzinie

600, możliwie przed rozpoczęciem wydawania kart osobom uprawnionym;

po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią

odpowiednio zabezpieczyć;

4) rozkłada spis osób uprawnionych do udziału w referendum oraz karty

do głosowania w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania, a także nakładki

na spis zapewniające ochronę danych osobowych osób ujętych w spisie,

w.

rcl

w przypadku ich dostarczenia przez urząd gminy;

5) sprawdza, czy w lokalu komisji w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje; sprawdza również, czy dodatkowo

są one umieszczone na wysokości umożliwiającej ich odczytanie z wózka

inwalidzkiego; w razie stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie komisja

podejmuje niezwłocznie działania dla ich usunięcia;

6) sprawdza, czy w lokalu komisji oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się elementy służące prowadzeniu

kampanii referendalnej (plakaty, ulotki, napisy); w razie umieszczenia takich

ww

materiałów komisja usuwa je; w przypadku gdyby komisja nie mogła tego

uczynić sama, zwraca się w tej sprawie do wójta; kontrolę w tym zakresie

należy przeprowadzać również w toku głosowania;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje.

Dopuszczalne jest zabezpieczenie urny przed niekontrolowanym otwarciem

za pomocą jednorazowych plomb opatrzonych unikatowym numerem. W takim

przypadku każdorazowo numer plomby (plomb), niezwłocznie po ich

założeniu, powinien być wpisany przez komisję do wewnętrznego protokołu.

– 15

14 –

Poz. 757

Urna powinna być ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas

widoczna

dla

członków

komisji

i

mężów

zaufania

v.p

l

głosowania

oraz obserwatorów międzynarodowych; ponadto możliwe jest wyznaczenie

jednego członka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem będzie czuwanie

nad urną. Urny nie wolno wynosić z lokalu komisji; dotyczy to również

urny zasadniczej w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki

zdrowotnej i domach pomocy społecznej. Urna musi pozostać zamknięta

przez cały czas od zamknięcia aż do jej otwarcia po zakończeniu

.go

głosowania. Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia urny, komisja

odnotowuje to zdarzenie i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 27 protokołu

głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu komisji obwodowej

w.

rcl

21. O godzinie 600 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania

do czasu jego zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie

zapewniającym osobom uprawnionym udział w głosowaniu bez zakłóceń przy

wydawaniu kart do głosowania, ale co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze

z udziałem przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu

wyborczego). Wymóg obecności co najmniej 3 osób z komisji oznacza stałe

przebywanie takiej liczby jej członków w pomieszczeniu, w którym znajduje

się urna.

Czynności przed wydaniem karty do głosowania

ww

22. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość głosującego na podstawie dowodu osobistego lub każdego

innego dokumentu z fotografią, pod warunkiem że ustalenie tożsamości danej

osoby na jego podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu

wyborczego);

– 16

15 –

Poz. 757

2) ustala, czy głosujący jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie przez

do udziału w referendum.

Komisje

obwodowe

wyznaczone

do

sprawdzają ponadto, czy w rubryce spisu

v.p

l

sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie osób uprawnionych

głosowania

korespondencyjnego

„Uwagi” odpowiadającej nazwisku

danego głosującego nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu

referendalnego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia

wydania karty do głosowania. Jeżeli głosujący poinformuje komisję, że nie

.go

otrzymał pakietu, wówczas przewodniczący komisji lub jego zastępca telefonicznie

potwierdza w urzędzie gminy, czy urząd posiada informację o niedoręczeniu

tej osobie pakietu. W przypadku potwierdzenia przez urząd niedoręczenia pakietu

przewodniczący lub jego zastępca skreśla adnotację w spisie o wysłaniu pakietu,

w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafą,

a komisja wydaje tej osobie kartę do głosowania.

w.

rcl

Dopisywanie do spisu osób uprawnionych do udziału w referendum

23. W dniu głosowania komisja dopisuje do spisu osób uprawnionych do udziału

w referendum, na dodatkowym formularzu spisu, i umożliwia głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie do głosowania, które

to zaświadczenie zatrzymuje i dołącza do spisu, czyniąc w rubryce „Uwagi”

adnotację „Z ”; odnosi się to także do osób, które na podstawie zaświadczenia

chcą głosować w „swoim” obwodzie (uprawniony otrzymał zaświadczenie

w związku z zamiarem głosowania np. w innym obwodzie, a później odstąpił

od tego zamiaru);

2) osobie pominiętej w spisie, jeżeli udokumentuje ona, iż stale zamieszkuje

ww

na terenie tego obwodu głosowania, a dział ewidencji ludności urzędu gminy,

na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem

pomyłki powstałej przy sporządzaniu spisu; członek komisji, który otrzymał

potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę, którą dołącza się do spisu;

3) osobie skreślonej ze spisu dla danego obwodu głosowania w związku

z umieszczeniem w spisie w obwodzie odrębnym, jeżeli udokumentuje ona,

– 17

16 –

Poz. 757

iż opuściła daną jednostkę przed dniem głosowania; przed dopisaniem takiej

v.p

l

osoby do spisu należy sprawdzić, czy osoba ta jest skreślona ze spisu;

4) obywatelowi polskiemu stale zamieszkującemu za granicą, a głosującemu

w kraju na podstawie ważnego polskiego paszportu, jeśli udokumentuje,

iż stale zamieszkuje za granicą. Podstawą dopisania takiej osoby do spisu

jest wyłącznie ważny polski paszport. Podstawą nie może być okazanie

dowodu osobistego, nawet w przypadku osób zamieszkujących stale

za granicą na obszarze Unii Europejskiej, czy innego państwa, do którego

wjechać

na

podstawie

polskiego

dowodu

.go

można

osobistego.

Udokumentowanie zamieszkiwania za granicą polega na okazaniu komisji

dokumentu potwierdzającego ten fakt. Dokumentem takim jest np.: karta

stałego pobytu, dokument potwierdzający zatrudnienie za granicą, dokument

potwierdzający uprawnienie do korzystania ze świadczeń ubezpieczenia

społecznego za granicą itp. Dokument ten nie musi być przedłożony

wraz z tłumaczeniem na język polski. Przed dopisaniem do spisu obywatela

w.

rcl

polskiego stale zamieszkałego za granicą komisja jest obowiązana sprawdzić,

czy w paszporcie nie ma odcisku pieczęci innej komisji z datą 6 września

2015 r.; w takim przypadku należy odmówić dopisania nazwiska tej osoby

do spisu, gdyż odcisk pieczęci komisji w paszporcie świadczy o wcześniejszym

udziale w głosowaniu. Dane objęte spisem wpisuje się w odpowiednich

rubrykach spisu na podstawie paszportu. W rubryce spisu „Uwagi” wpisuje się

numer paszportu oraz miejsce i datę jego wydania. Po dopisaniu do spisu

obywatela polskiego zamieszkałego za granicą komisja jest obowiązana

umieścić w paszporcie na ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje

wizowe odcisk swojej pieczęci i wpisać datę głosowania. Umieszczanie

ww

odcisku pieczęci obwodowej komisji w paszporcie nie dotyczy przypadków,

gdy do głosowania przystępuje osoba zamieszkała w kraju, której

nazwisko jest ujęte w spisie, lub osoba przedkładająca zaświadczenie

o prawie

do głosowania,

albo

osoba

głosująca

jako

pełnomocnik,

posługująca się paszportem w celu umożliwienia ustalenia jej tożsamości;

5) osobie, która chce głosować w obwodzie odrębnym, a przybyła do danej

jednostki przed dniem głosowania; dla dopisania tej osoby do spisu nie jest

– 17

18 –

Poz. 757

wymagane posiadanie zaświadczenia o prawie do głosowania. W celu

v.p

l

uniknięcia trudności z bieżącym potwierdzaniem przybycia do jednostki

komisja wcześniej powinna zwrócić się do jej kierownika o udostępnienie

wykazu osób, które zostały przyjęte przed dniem głosowania, a nie były ujęte

w wykazie przekazanym urzędowi gminy w celu sporządzenia spisu.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian

w spisie.

Wydawanie kart do głosowania

.go

24. Osobie uprawnionej wydaje się jedną kartę do głosowania.

Przy wydawaniu kart do głosowania komisja sprawdza, czy wydawana karta

jest ostemplowana jej pieczęcią. Ponadto komisja zwraca uwagę, by głosujący

potwierdził własnoręcznym podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu,

fakt otrzymania karty. W przypadku odmowy złożenia podpisu wydający karty

członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” czyni adnotację „odmowa podpisu”

w.

rcl

i opatruje ją swoją parafą.

Przy czynności potwierdzania przez głosujących otrzymania karty należy zwrócić

szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach (w linii)

odpowiadających nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu bez odwracania

spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku

innej osoby uprawnionej, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie

do złożenia podpisu, a podpis złożony w niewłaściwym miejscu skreśla.

Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis w nieprawidłowym miejscu” i parafą

przewodniczącego komisji lub jego zastępcy.

ww

Zwrócić także należy uwagę na konieczność zapewnienia ochrony danych

osobowych osób ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych osobowych

innych osób przy potwierdzaniu przez głosującego odbioru karty do głosowania.

W tym celu komisja stosuje nakładki na spis zabezpieczające dane osobowe

innych osób ujętych w spisie, które powinny być przekazane przez urząd gminy.

– 18

19 –

Poz. 757

25. Komisja odmawia ponownego wydania karty do głosowania niezależnie

zniszczenia jej itp.).

v.p

l

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

26. Na wniosek głosującego komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w referendum oraz warunki ważności głosu, zgodnie z informacją umieszczoną

na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może zawierać elementów

agitacyjnych.

Ponadto

komisja

jest

obowiązana,

na

prośbę

osoby

niepełnosprawnej, do przekazania ustnie informacji o przedmiocie referendum,

pytaniach

poddanych

pod

referendum.

Czynności

te

wykonuje

.go

tj. o

przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego w obecności innego

członka komisji.

Głosowanie przez pełnomocnika

27. Komisja

dopuszcza

do

głosowania

osoby

posiadające

pełnomocnictwo

do głosowania w imieniu osoby ujętej w spisie osób uprawnionych do udziału

w.

rcl

w referendum.

28. Osoba, która udzieliła pełnomocnictwa do głosowania w jej imieniu, może

w dniu

głosowania

doręczyć

komisji

oświadczenie

o

cofnięciu

pełnomocnictwa, a także głosować osobiście, jeżeli nie głosował jeszcze w jej

imieniu pełnomocnik. Głosowanie osobiste osoby uprawnionej do udziału

w referendum powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa do głosowania w jej

imieniu.

Komisja nie dopuści natomiast do głosowania osoby, której pełnomocnik wziął

udział w głosowaniu w jej imieniu wcześniej. Również złożenie oświadczenia

o cofnięciu pełnomocnictwa jest w takiej sytuacji bezskuteczne.

ww

Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania komisja

obowiązana jest odnotować w spisie oraz na otrzymanej wraz ze spisem liście

osób, które udzieliły pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu.

Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania okazuje swój dowód osobisty

lub inny dokument z fotografią oraz akt pełnomocnictwa sporządzony przez wójta

lub pracownika urzędu gminy działającego z upoważnienia wójta.

Przed wydaniem karty do głosowania komisja sprawdza w spisie, czy osoba,

– 19

20 –

Poz. 757

która udzieliła pełnomocnictwa, jest w nim ujęta, a także czy osoba ta nie

wcześniej

osobiście

oraz

czy

w

spisie

nie

odnotowano,

v.p

l

głosowała

że pełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub zostało cofnięte. Jeżeli

osoba, która udzieliła pełnomocnictwa, nie jest ujęta w spisie osób uprawnionych

do udziału w referendum, komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale

ewidencji ludności urzędu gminy przyczynę nieumieszczenia tej osoby w spisie.

Jeżeli urząd gminy potwierdzi, że nieumieszczenie danej osoby w spisie wynika

z omyłki, komisja dopisuje tę osobę (nie pełnomocnika) do spisu na dodatkowym

.go

formularzu spisu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy,

sporządza notatkę, którą dołącza się do spisu.

Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowania i zatrzymuje

akt pełnomocnictwa do głosowania w przypadku wcześniejszego głosowania

osobistego osoby udzielającej pełnomocnictwa, wygaśnięcia pełnomocnictwa

z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa.

Po stwierdzeniu, że osoba udzielająca pełnomocnictwa nie głosowała osobiście,

w.

rcl

pełnomocnictwo nie wygasło z innej przyczyny i nie zostało cofnięte, komisja

odnotowuje nazwisko i imię (imiona) pełnomocnika w spisie w rubryce „Uwagi”

odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono nazwisko osoby udzielającej

pełnomocnictwa, wraz z oznaczeniem „pełnomocnik”; akt pełnomocnictwa

do głosowania załącza do spisu i wydaje pełnomocnikowi kartę do głosowania.

Ponadto

komisja

odnotowuje

fakt

głosowania

przez

pełnomocnika

na otrzymanej wraz ze spisem liście osób, które udzieliły pełnomocnictwa

do głosowania w ich imieniu. W przypadku pełnomocnika przedkładającego

zaświadczenie o prawie do głosowania komisja dopisuje pełnomocnika do spisu

(pkt 23 ppkt 1 wytycznych), a następnie postępuje w sposób, o którym mowa

ww

wyżej.

Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym czytelnym

podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania kart

do głosowania przez osobę udzielającą pełnomocnictwa do głosowania.

– 20

21 –

Poz. 757

Wydawanie nakładki na kartę do głosowania

v.p

l

29. Komisja wraz z kartą do głosowania wydaje osobie niepełnosprawnej, na jej

prośbę, nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

Komisja informuje tę osobę, że po oddaniu głosu obowiązana jest ona zwrócić

komisji nakładkę na kartę. Komisja zwraca uwagę, aby wraz z kartą nie wrzucono

nakładki do urny.

30. W przypadku utraty nakładki lub jej zniszczenia komisja niezwłocznie informuje

Przebieg głosowania

.go

wójta o konieczności dostarczenia nowej nakładki.

31. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by osoby uprawnione głosowały

osobiście i w taki sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także

aby głosowanie nie zostało wykorzystane do prowadzenia kampanii referendalnej.

Karty do głosowania głosujący powinni wrzucać do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 7 Kodeksu wyborczego).

w.

rcl

32. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. Zakaz ten

nie dotyczy głosowania przez pełnomocnika.

33. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba,

w tym także niepełnoletnia; pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter;

nie może ona polegać na sugerowaniu głosującemu sposobu głosowania

lub na głosowaniu w zastępstwie tej osoby; dopuszczalne jest, aby na życzenie

osoby niepełnosprawnej w pomieszczeniu za zasłoną przebywała osoba

udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji

ani mąż zaufania (art. 53 Kodeksu wyborczego).

34. Przeprowadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wyłącznie w zakładach

ww

opieki zdrowotnej i domach pomocy społecznej przy zastosowaniu urny

pomocniczej, o czym mowa w rozdziale IX.

35. Komisja zwraca uwagę, by głosujący nie wynosili kart do głosowania

poza lokal komisji. W przypadku gdy komisja zauważy, że głosujący wyniósł

kartę do głosowania na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu

komisji lub poza nim oferowane jest odstąpienie karty, obowiązana jest

–21

22 –

Poz. 757

niezwłocznie zawiadomić o tym Policję i fakt ten opisać w punkcie

v.p

l

27 protokołu głosowania.

36. Komisja zwraca również uwagę, aby głosujący nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich

przypadków fakt ten należy opisać w punkcie 27 protokołu głosowania.

37. Komisja, na żądanie głosującego, obowiązana jest wydać zaświadczenie

potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu. Zaświadczenie powinno zawierać

następującą treść

.go

„Zaświadczenie

Obwodowa Komisja do Spraw Referendum Nr ... w ............................zaświadcza,

że Pan/Pani* ............................................................................................................

(imię i nazwisko osoby uprawnionej do udziału w referendum)

otrzymał/otrzymała* kartę do głosowania w referendum ogólnokrajowym

zarządzonym na dzień 6 września 2015 r.

…......................................................................

w.

rcl

(miejscowość, data) (podpis)

*

Niepotrzebne skreślić lub pominąć.”.

Jeżeli z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wystąpił pełnomocnik głosujący

w imieniu osoby uprawnionej ujętej w spisie, wówczas w zaświadczeniu

po wyrazach „otrzymał/otrzymała” należy dodać wyrazy „jako pełnomocnik”.

Zaświadczenie

podpisuje

przewodniczący

komisji

lub

zastępca

przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

Zaświadczenie sporządza się w jednym egzemplarzu. Informację o wydaniu

zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi” przy nazwisku

głosującego. Formularze zaświadczenia zapewnia wójt.

ww

38. Komisja na bieżąco sprawdza liczbę podpisów w spisie potwierdzających

otrzymanie karty przez głosujących. W przypadku gdy liczba ta przekroczy

60% liczby otrzymanych przez komisję kart do głosowania, komisja obowiązana

jest powiadomić właściwego komisarza wyborczego, za pośrednictwem wójta,

o możliwej potrzebie uruchomienia dla niej kart z rezerwy. Natomiast gdy liczba

ta przekroczy 80% liczby otrzymanych przez komisję kart do głosowania,

–22

23 –

Poz. 757

wójta, o wydanie kart z rezerwy.

39. Komisja

czuwa,

aby

nie

doszło

v.p

l

komisja występuje do właściwego komisarza wyborczego, za pośrednictwem

do

przepełnienia

urny

na

karty

do głosowania. Otwieranie urny przy wykonywaniu tego zadania jest

niedopuszczalne.

Jeżeli

komisja

stwierdzi,

że urna

uległa

zapełnieniu,

np. zauważając, że głosujący mają trudności z wrzucaniem do niej kart

do głosowania, powinna zakleić oraz opieczętować wlot tej urny i wykorzystać

drugą urnę, jeżeli została dostarczona przed rozpoczęciem głosowania,

.go

lub niezwłocznie zwrócić się do wójta o dostarczenie drugiej urny. Urna, która

uległa przepełnieniu, pozostaje w lokalu komisji. Przed rozpoczęciem stosowania

drugiej urny komisja sprawdza, czy jest ona pusta, a następnie zamyka

ją i opieczętowuje. Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były

przez cały czas głosowania widoczne dla członków komisji i mężów zaufania

oraz obserwatorów międzynarodowych.

w.

rcl

Szczególne zadania komisji wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego

40. Komisje wyznaczone do głosowania korespondencyjnego przeprowadzają

to głosowanie, postępując w sposób określony w uchwale Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu postępowania z kopertami

zwrotnymi i pakietami wyborczymi w głosowaniu korespondencyjnym w kraju

(M.P. z 2015 r. poz. 37), której przepisy mają odpowiednie zastosowanie

do referendum ogólnokrajowego.

41. Komisje te, w trakcie przeprowadzania głosowania, na bieżąco ustalają

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

ww

oddaniu głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu nie było podpisane przez głosującego;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta

na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

–23

24 –

Poz. 757

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

v.p

l

W przypadku gdy informacje z ppkt 2-5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych nie uwzględnia

się przy

dokonywaniu

powyższych

ustaleń.

Dane,

o

których

mowa,

są zapisywane na arkuszu pomocniczym prowadzonym przez wskazanego członka

komisji pod nadzorem przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego komisji

i wykorzystywane przy sporządzeniu protokołu głosowania w obwodzie.

Przerwa w głosowaniu

wydarzeń

zostanie

.go

42. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych

ono

przejściowo

lub

trwale

uniemożliwione.

Przez

nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie

uniemożliwia głosowanie (np. katastrofa budowlana dotycząca budynku,

w którym znajduje się lokal komisji); nie są nadzwyczajnymi wydarzeniami

sytuacje o charakterze techniczno-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci,

w.

rcl

trudność w dostaniu się do budynku lub lokalu komisji obwodowej przed

rozpoczęciem głosowania, zapełnienie się urny itp.).

O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia

niezwłocznie właściwego komisarza wyborczego i za jego zgodą podejmuje

uchwałę w tej sprawie. Uchwałę o zarządzeniu przerwy w głosowaniu, jego

przedłużeniu lub odroczeniu komisja bezzwłocznie podaje do publicznej

wiadomości oraz przesyła wójtowi i właściwemu komisarzowi wyborczemu, który

przekazuje ją Państwowej Komisji Wyborczej. Uchwałę tę komisja załącza

do protokołu głosowania i czyni o tym adnotację w punkcie 24 protokołu

ww

głosowania.

43. W razie przerwania lub odroczenia głosowania komisja zakleja i opieczętowuje

wlot urny, ustala liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, liczbę osób

uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie, oraz liczbę

wydanych kart – na podstawie podpisów osób w spisie. Następnie spis osób

uprawnionych, niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty

komisja umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje. Urnę

pakietami

Z czynności

tych

oddaje

na

należy

sporządzić

Poz. 757

przechowanie

przewodniczącemu

protokół,

podając

w

komisji.

nim

liczbę

v.p

l

wraz z

–24

25 –

niewykorzystanych kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych do głosowania

i liczbę wydanych kart.

44. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal komisji

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

45. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Komisja

.go

oczekuje na przybycie przedstawiciela wójta, który będzie odpowiedzialny

za ochronę lokalu. Zadania i tryb postępowania wójta w zakresie ochrony lokalu

określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 sierpnia 2014 r.

w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie ochrony lokali obwodowych

komisji

wyborczych

w

czasie

przerwy

w

głosowaniu

spowodowanej

nadzwyczajnymi wydarzeniami (Dz. U. poz. 1152).

46. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

w.

rcl

na wejściu do lokalu komisji, na urnie i pakietach z kartami oraz ze spisem

nie zostały naruszone. W razie naruszenia pieczęci lub braku pakietów

albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokole głosowania,

zawiadamia o tym niezwłocznie wójta i za jego pośrednictwem właściwego

komisarza wyborczego i następnie wykonuje czynności wskazane przez komisarza

wyborczego.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

47. O godzinie 2200 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania.

ww

Komisja zamyka lokal; osobom przybyłym do lokalu przed tą godziną należy

umożliwić oddanie głosu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatniego głosującego

komisja zapieczętowuje wlot urny, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym

pieczęcią komisji i podpisami jej członków. W przypadku podjęcia przez komisję

uchwały o przedłużeniu głosowania lokal komisji jest zamykany później niż

o godz. 2200, tj. o godzinie wynikającej z uchwały komisji obwodowej

o przedłużeniu głosowania.

–25

26 –

Poz. 757

48. W obwodach odrębnych i obwodach utworzonych w domach studenckich

v.p

l

i zespołach tych domów komisja może zarządzić wcześniejsze zakończenie

głosowania, pod warunkiem że wszystkie osoby wpisane do spisu osób

uprawnionych oddały swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia

głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 1800. W przypadku

wcześniejszego zakończenia głosowania podanie do publicznej wiadomości

protokołu głosowania w obwodzie o czym mowa w pkt 82 wytycznych powinno

nastąpić niezwłocznie po jego sporządzeniu, lecz nie wcześniej niż o godz. 2200

.go

O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący komisji niezwłocznie

zawiadamia osobę kierującą jednostką, w której utworzono obwód

głosowania, wójta oraz właściwego komisarza wyborczego.

49. Po zamknięciu lokalu i po zakończeniu głosowania w lokalu mogą przebywać

poza

członkami

komisji

wyłącznie

mężowie

zaufania

i

obserwatorzy

międzynarodowi. Ponadto w czasie otwierania urny i wyjmowania z niej kart

do głosowania dopuszczalna jest obecność w lokalu przedstawicieli prasy,

w.

rcl

na zasadach, o których mowa w pkt 6 wytycznych.

50. Mężowie zaufania, obserwatorzy międzynarodowi i przedstawiciele prasy

nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać członkom komisji

w wykonywaniu ich zadań.

51. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

wyznaczonym przez przewodniczącego mogą przebywać również osoby

odpowiedzialne za tę obsługę.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania w obwodzie

ww

Informacje wstępne

52. Czynności

związane

z

ustaleniem

wyników

głosowania

w

obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja wykonuje w możliwie pełnym

składzie. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych,

które wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania,

np. ustalając wyniki głosowania na podstawie części kart do głosowania.

–26

27 –

Poz. 757

53. Komisja ustala wyniki głosowania i sporządza protokół głosowania w obwodzie,

v.p

l

wykorzystując w tym celu dostarczone formularze protokołu.

54. Czynności opisane w pkt 55-77 dotyczą przygotowania projektu protokołu,

ale należy wykonywać je na odpowiednich formularzach protokołu głosowania.

Ze względów praktycznych we wskazanych wyżej punktach dla uproszczenia

używane jest pojęcie „protokołu głosowania”, a nie „projektu protokołu

głosowania” lub „formularza protokołu głosowania”.

55. Liczby w protokole głosowania wpisuje się w następujący sposób: liczby

.go

jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce z prawej strony, liczby

dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony, liczby

trzycyfrowe — w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby

ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej

strony należy wpisać cyfrę „0”.

w.

rcl

Rozliczenie kart do głosowania

56. W pierwszej kolejności komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania.

Wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 2 protokołu głosowania ustaloną przed

rozpoczęciem głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania.

Wypełnianie punktu 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania. Ustaloną przez komisję

liczbę niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje się w punkcie

3 protokołu głosowania.

ww

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiet, opieczętować je i opisać.

Wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

Komisja

ustala

liczbę

osób

uprawnionych

do

udziału

w

referendum,

tj. umieszczonych w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum, łącznie

z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowym

formularzu spisu.

–27

28 –

Poz. 757

Wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

v.p

l

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby osób, którym wydano kartę

do głosowania. Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów

potwierdzających otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami

„odmowa podpisu” zastępującymi podpisy).

Liczba ta nie może być większa od liczby osób uprawnionych do głosowania

(punkt 1 protokołu).

57. Na

podstawie

ustalonych

danych

komisja

ustala,

czy

liczba

kart

.go

niewykorzystanych (punkt 3 protokołu) i liczba osób, którym wydano karty

do głosowania (punkt 4 protokołu), stanowią w sumie liczbę kart, które

otrzymała komisja (punkt 2 protokołu).

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie,

a jeśli wynik rozliczenia kart będzie ten sam — przypuszczalną przyczynę

niezgodności opisać w punkcie 21 protokołu głosowania.

W razie braku miejsca w protokole na opisanie przyczyn rozbieżności należy

w.

rcl

dokonać tego na oddzielnej kartce papieru stanowiącej załącznik do protokołu.

W protokole należy zamieścić informację o sporządzeniu załącznika. Jeżeli

niezgodność nie występuje należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

58. W dalszej kolejności komisja dokonuje ustaleń dotyczących głosowania przez

pełnomocnika, głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania

i głosowania korespondencyjnego.

Wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę osób głosujących przez pełnomocnika. Ustalenia tego

dokonuje się na podstawie liczby podpisów pełnomocników głosujących

ww

w imieniu osób uprawnionych ujętych w spisie, znajdujących się obok dopisku

„pełnomocnik” w rubryce spisu „Uwagi”.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa,

z pominięciem aktów pełnomocnictwa, które komisja otrzymała od osób, których

pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnięte. Liczby te powinny być równe.

Jeżeli zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje

ponownego przeliczenia.

–28

29 –

Poz. 757

Liczbę osób głosujących przez pełnomocnika wpisuje się w punktu

v.p

l

5 protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę uprawnionych do udziału w referendum głosujących

na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania. Ustalenia tego dokonuje się

na podstawie liczby adnotacji „Z” w rubryce spisu „Uwagi”, potwierdzających

głosowanie na podstawie zaświadczenia.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych zaświadczeń. Liczby

.go

te powinny być równe. Jeżeli zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami,

komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Liczbę osób głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania

wpisuje się w punkcie 6 protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

W

dalszej

kolejności

Ustaleń

ustala

tych

liczby

dokonują

w.

rcl

korespondencyjnego.

komisja

dotyczące

głosowania

komisje

wyznaczone

do głosowania korespondencyjnego; pozostałe komisje w punktach 7-8e

protokołu głosowania wpisują cyfrę „0”.

Liczbę osób, którym wysłano pakiety referendalne, ustala się na podstawie liczby

adnotacji w spisie zawierających informacje o wysłaniu pakietu do osób

uprawnionych do udziału w referendum.

Liczbę osób, którym wysłano pakiety referendalne, wpisuje się w punkcie

7 protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 8 protokołu głosowania

ww

Następnie komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego wpisuje,

ustalone wcześniej (pkt 41 wytycznych), liczby

1) otrzymanych kopert zwrotnych (w punkcie 8 protokołu);

2) kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu (w punkcie 8a protokołu);

3) kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu

nie było podpisane przez osobę uprawnioną ( w punkcie 8b protokołu);

– 29

30 –

Poz. 757

(w punkcie 8c protokołu);

v.p

l

4) kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania

5) kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta na kartę

do głosowania (w punkcie 8d protokołu);

6) kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny (w punkcie 8e protokołu).

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu) nie może być większa

od liczby

osób

uprawnionych,

którym

(punkt 7 protokołu).

wysłano

pakiety

referendalne

.go

Suma liczb z punktów 8a-8e nie może być mniejsza od liczby otrzymanych kopert

zwrotnych (punkt 8 protokołu).

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych nie uwzględnia się

przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Ustalenie wyników głosowania

59. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie oraz na wlocie do urny (ewentualnie

w.

rcl

jednorazowe plomby, o których mowa w pkt 20 ppkt 7) pozostały nienaruszone,

po czym otwiera urnę i wyjmuje z niej karty do głosowania.

Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone.

W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru), komisja oddziela je od kart

do głosowania, a informacje o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie

27 protokołu głosowania.

60. Komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego, po otwarciu urny

i wyjęciu z niej kart, przystępuje do wykonania zadań określonych w § 2 ust. 6

ww

uchwały, o której mowa w pkt 40 wytycznych, tj. komisja w pierwszej kolejności

wyjmuje ze znajdujących się w urnie kopert na kartę do głosowania karty i ustala

ich liczbę. Liczba ta powinna odpowiadać liczbie adnotacji w spisie,

potwierdzającej że uprawniony głosował korespondencyjnie. Różnica jest

możliwa tylko gdy koperta na kartę do głosowania była pusta. Sytuację tę komisja

opisuje w protokole głosowania w punkcie 21 protokołu głosowania. Koperty

na kartę do głosowania, z których komisja wyjęła karty, komisja pakuje w pakiet,

– 30

31 –

Poz. 757

opisuje go odpowiednio i odkłada. Pakiet ten pozostaje w dokumentacji komisji,

v.p

l

która po zakończeniu głosowania przekazywana jest w depozyt wójtowi. Pakiet

ten podlega zniszczeniu w terminie i trybie określonym w rozporządzeniu Ministra

Kultury z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu przekazywania,

przechowywania i udostępniania dokumentów z przeprowadzonego referendum

ogólnokrajowego (Dz. U. Nr 102, poz. 951).

61. Komisja przegląda wszystkie karty i wydziela z nich karty całkowicie przedarte

na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach.

.go

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 9 protokołu głosowania

62. Komisja liczy karty wyjęte z urny i ustaloną liczbę wpisuje w punkcie

9 protokołu głosowania.

Komisje wyznaczone do głosowania korespondencyjnego podają w punkcie

9a protokołu głosowania liczbę kart do głosowania wyjętych z kopert na kartę

w.

rcl

do głosowania, ustaloną w sposób określony w uchwale, o której mowa w pkt 40

wytycznych. Liczbę tę należy uwzględnić przy ustalaniu liczby kart wyjętych

z urny, o których mowa wyżej.

Pozostałe komisje wpisują cyfrę „0” w punkcie 9a protokołu.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu) pomniejszona o liczbę kart

wyjętych z kopert na kartę do głosowania (punkt 9a protokołu) nie jest równa

liczbie osób, którym wydano karty do głosowania (punkt 4 protokołu), wówczas

przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy omówić w punkcie

22 protokołu głosowania. Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart

ww

ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica nie występuje, w punkcie tym należy wpisać

wyrazy „brak uwag”.

Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba kart wyjętych z kopert na kartę

do głosowania (punkt 9a protokołu) jest większa od liczby kopert na kartę

do głosowania wrzuconych do urny (punkt 8e protokołu).

–31

32 –

Poz. 757

W razie braku miejsca w protokole na opisanie przyczyn rozbieżności należy

v.p

l

dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu. W protokole

należy zamieścić informację o sporządzeniu załącznika.

Wypełnianie punktu 10 protokołu głosowania

63. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. inne niż ustalone urzędowo

lub nieopatrzone pieczęcią komisji obwodowej) i ustaloną liczbę wpisuje

w punkcie 10 protokołu głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu nie wpisać liczby

.go

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych.

Jeżeli liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę

wystąpienia kart nieważnych należy opisać w punkcie 23 protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 10 protokołu należy wpisać

„0”, a w punkcie 23 protokołu wyrazy „brak uwag”.

Karty nieważne należy zapakować w pakiet, opieczętować je i opisać.

w.

rcl

Wypełnianie punktu 11 protokołu głosowania

64. Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki

głosowania. Karty ważne należy policzyć i ustaloną liczbę wpisać w punkcie

11 protokołu głosowania.

Suma liczb kart nieważnych (punkt 10 protokołu) i kart ważnych (punkt

11 protokołu) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu).

Wypełnianie punktów 12 – 20b protokołu głosowania

65. Na podstawie kart ważnych komisja ustala oddzielnie dla każdego postawionego

w referendum pytania liczbę głosów nieważnych oraz głosów ważnych,

ww

a z głosów ważnych– osobno pozytywnych „Tak” oraz negatywnych „Nie”.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania.

66. Głosy nieważne, oddane na poszczególne pytania, są to głosy na kartach,

na których

1) postawiono znak „x” w obu kratkach przy danym pytaniu;

2) nie postawiono znaku „x” w żadnej z kratek przy danym pytaniu;

– 32

33 –

Poz. 757

3) w jednej lub obu kratkach przy danym pytaniu umieszczono znak lub znaki

v.p

l

niebędące znakami „x” (także przekreślenia, zamazania itp.).

Uznania głosu za nieważny komisja dokonuje po okazaniu karty wszystkim

członkom komisji uczestniczącym w ustalaniu wyniku głosowania.

67. Ustalając, czy głos w zakresie danego pytania jest ważny czy nieważny, komisja

stosuje poniższe reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „x” postawionym

w kratce są dwie przecinające się linie, których punkt przecięcia znajduje się

.go

w obrębie kratki. Ustalenie, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza

nią, należy do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez głosującego poza przeznaczoną na to kratką, traktuje

się jako dopiski, które nie wpływają na ważność głosu.

Natomiast

wszelkie

znaki

graficzne

naniesione

w

obrębie

kratki,

w tym w szczególności zamazanie kratki, przekreślenie znaku w kratce

w.

rcl

itp. powodują nieważność głosu w zakresie danego pytania.

Mężowie zaufania obecni przy tych ustaleniach mogą wnieść w sprawie obliczania

głosów uwagi do protokołu z wymienieniem konkretnych zarzutów.

Liczbę głosów nieważnych ustaloną odrębnie dla każdego pytania wpisuje się

odpowiednio w punktach 12, 15 i 18 protokołu. Liczby te mogą być różne.

68. Pozostałe głosy są głosami ważnymi.

Liczbę głosów ważnych ustaloną odrębnie dla każdego pytania wpisuje się

odpowiednio w punktach 13, 16 i 19 protokołu. Liczby te mogą być różne.

69. Suma liczby głosów nieważnych i liczby głosów ważnych ustalona dla danego

ww

pytania musi być równa liczbie kart ważnych (punkt 11 protokołu).

70. Ustaloną odrębnie dla każdego pytania liczbę głosów pozytywnych „Tak”

wpisuje się odpowiednio w punktach 14a, 17a i 20a protokołu, a liczbę głosów

negatywnych „Nie” wpisuje się w punktach 14b, 17b i 20b protokołu.

71. Suma liczby głosów pozytywnych „Tak” i liczby głosów negatywnych „Nie”

ustalona dla danego pytania musi być równa liczbie głosów ważnych ustalonych

dla tego pytania (odpowiednio w punktach 13, 16 i 19 protokołu).

–33

34 –

Poz. 757

72. Karty ważne z głosami nieważnymi oraz z głosami ważnymi należy zapakować

v.p

l

w odrębne opieczętowane pakiety, opisać je i odłożyć.

73. Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach (III. UWAGI

I ADNOTACJE) protokół głosowania.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania i członków

komisji

74. Do każdego protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni

przy pracach komisji oraz członkowie komisji uczestniczący w jej pracach. Mąż

.go

zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole. Uwagi mężów zaufania

wpisuje się bezpośrednio w punkcie 25 protokołu. Jeżeli mężowie zaufania nie

zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu, w punkcie tym

należy wpisać odpowiednio wyrazy „brak zarzutów” lub „brak mężów zaufania

w obwodzie”.

75. Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio w punkcie 26 protokołu

w.

rcl

głosowania. Członek komisji, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole. Jeżeli

członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak

zarzutów”.

76. Jeżeli treść uwag mężów zaufania albo członków komisji nie mieści

się na formularzu,

należy

dołączyć

ją

do

protokołu,

zaznaczając

to w odpowiednim punkcie protokołu.

77. Komisja ma obowiązek ustosunkować się do wniesionych zarzutów, załączając

do protokołu wyjaśnienia.

Sporządzenie protokołu głosowania (informacje ogólne)

ww

78. Komisja jest obowiązana sporządzić protokół głosowania według wzoru

określonego w załączniku nr 2 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

6 lipca 2015 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania i protokołów o wyniku

referendum stosowanych w referendum ogólnokrajowym przez obwodowe

komisje do spraw referendum, komisarzy wyborczych oraz Państwową Komisję

Wyborczą ( M.P. poz. 643).

79. Protokół

– 34

35 –

głosowania

sporządza

się

Poz. 757

w

dostarczonym

komisji

systemie

v.p

l

informatycznym, zatwierdzonym do użytku przez Państwową Komisję Wyborczą.

Jeżeli komisja nie ma obsługi informatycznej w swojej siedzibie albo zachodzą

przeszkody w wykorzystaniu systemu informatycznego, protokół głosowania

sporządza się ręcznie.

Sporządzanie protokołu głosowania w systemie informatycznym

80. Sporządzenie protokołu w systemie informatycznym odbywa się w następujący

sposób

.go

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje osobie

odpowiedzialnej za obsługę informatyczną sporządzony przez komisję projekt

protokołu głosowania; osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu

protokołu do systemu informatycznego. W trakcie wprowadzania danych

system może sygnalizować na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym)

i ostrzeżenia (w kolorze niebieskim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane

w.

rcl

liczbowe należy wprowadzić do końca;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych system

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie

błędów. Obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych

liczbowych, bowiem bez usunięcia błędów protokół nie zostanie wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść komunikatu o błędzie,

sprawdzić odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić

prawidłowość działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne — powtórzyć

czynności związane z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane

ww

zestawienie błędów podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji

obwodowej uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania oraz opatruje się je

pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest przekazywany właściwemu

komisarzowi wyborczemu, lecz pozostaje w dokumentacji komisji obwodowej;

3) w przypadku gdy system informatyczny nie sygnalizuje błędów (zostały

usunięte lub ich nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem

komisji jest przeanalizowanie treści ostrzeżeń i — w razie stwierdzenia ich

–35

36 –

Poz. 757

zasadności — dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja,

v.p

l

po analizie ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe,

powinna wpisać zajęte stanowisko na wydruku raportu ostrzeżeń. Raport

ostrzeżeń podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej

uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania oraz opatruje się go pieczęcią

komisji. Komisja

obwodowa

przekazuje

właściwemu

komisarzowi

wyborczemu wraz z protokołem podpisany wydruk raportu ostrzeżeń, jeśli

aprobowała

protokół

bez

wprowadzania

w

.go

sygnalizowanym raportem ostrzeżeń;

zmian

zakresie

4) jeśli system informatyczny nie sygnalizował błędów lub zostały one usunięte,

drukowany jest protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu protokołu

nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia

do

głosowania;

systemu

informatycznego

danych

z

protokołu

w.

rcl

5) komisja sprawdza zgodność danych z wydrukowanego protokołu z ustalonymi

wynikami głosowania; sprawdzenia dokonuje się poprzez odczytanie na głos

danych z wydrukowanego protokołu i porównanie ich z danymi z projektu

protokołu przekazanego osobie odpowiedzialnej za obsługę informatyczną

komisji;

6) jeżeli pozwalają na to możliwości techniczne, osoba odpowiedzialna za obsługę

informatyczną

komisji

a przewodniczący

komisji

dokonuje

lub

transmisji

jego

zastępca

danych

z

protokołu,

uwierzytelnia

kodem

jednorazowym zgodność danych wprowadzonych do systemu informatycznego

ww

z danymi zawartymi w protokole przyjętym przez komisję. Jeżeli możliwości

techniczne nie pozwoliły na dokonanie transmisji danych z protokołu, osoba

odpowiedzialna za obsługę informatyczną komisji dokonuje zapisu danych

z protokołu na nośniku elektronicznym;

7) w każdym etapie prac w systemie informatycznym, oprócz osoby

odpowiedzialnej za obsługę informatyczną komisji, powinien brać udział

przewodniczący komisji lub jego zastępca; przy tych czynnościach mogą być

– 36

37 –

Poz. 757

międzynarodowi.

Podpisywanie protokołu głosowania

v.p

l

też obecni pozostali członkowie komisji, mężowie zaufania i obserwatorzy

81. Protokół głosowania, w trzech egzemplarzach, podpisują wszyscy członkowie

komisji obecni przy jego sporządzeniu, także ci, którzy wnieśli do niego uwagi.

Nie dotyczy to kopii protokołów przekazywanych mężom zaufania, na ich

żądanie, których uwierzytelnienia dokonuje przewodniczący komisji lub jego

zastępca. Protokół opatruje się pieczęcią komisji. Powyższe obowiązki dotyczą

komisji,

w których

protokół

został

sporządzony

w

.go

zarówno

systemie

informatycznym jak i komisji, w których protokół został sporządzony ręcznie.

Dodatkowo, wszyscy członkowie komisji obecni przy jego sporządzeniu, mogą

parafować wszystkie strony protokołu (poza stroną, na której składane są

podpisy członków komisji) na dole każdej strony. Dotyczy to zarówno

protokołów sporządzanych z wykorzystaniem systemu informatycznego jak

w.

rcl

również sporządzanych przez komisje ręcznie. W przypadku protokołów

sporządzanych w systemie informatycznym należy zwrócić uwagę, aby parafy

członków komisji nie zostały umieszczone na symbolu kontrolnym systemu

informatycznego i kodzie kreskowym zamieszczonych na dole każdej strony

protokołu.

Podawanie protokołu głosowania do publicznej wiadomości

82. Jeden egzemplarz protokołu, po zabezpieczeniu go przed wpływem warunków

atmosferycznych (deszcz, itp.) komisja obwodowa wywiesza w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu. Protokół

ww

powinien być wywieszony w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także

z wózka inwalidzkiego. Wywieszenie protokołu głosowania winno nastąpić

niezwłocznie po jego sporządzeniu. Poza przypadkami, o których mowa

w pkt 42 wytycznych, komisja nie może opuścić lokalu przed wywieszeniem

protokołu głosowania.

W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole komisja obowiązana

jest niezwłocznie podać, w powyższy sposób, treść sprostowanego protokołu

– 38

37 –

Poz. 757

do publicznej wiadomości. W takiej sytuacji na pierwotnie sporządzonym

v.p

l

protokole, na pierwszej stronie, należy uczynić adnotację „WADLIWY.

PODLEGAŁ SPROSTOWANIU”. Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy

członkowie komisji obecni przy tej czynności. Adnotację opatruje się pieczęcią.

Podaniu do publicznej wiadomości podlegają oba protokoły głosowania (wadliwy

i sprostowany).

Zainteresowani mężowie zaufania mogą, w miarę możliwości technicznych,

otrzymać kopię protokołu głosowania, o czym mowa w pkt 4 wytycznych.

.go

Powyższe dotyczy również zainteresowanych członków komisji.

Rozdział VII

Przekazanie protokołu głosowania komisarzowi wyborczemu

83. Drugi egzemplarz protokołu głosowania wraz z załączonymi do protokołu

ewentualnymi wniesionymi zarzutami mężów zaufania i/lub członków komisji

oraz zajętym wobec nich stanowiskiem komisji umieszcza się w kopercie, którą

w.

rcl

zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Referendum ogólnokrajowe zarządzone na dzień 6 września 2015 r.

Obwód głosowania nr ........ Gmina ……………………..

Adres

siedziby

Obwodowej

Komisji

do

Spraw

Referendum

............................................ tel....................”

Przed przekazaniem protokołu głosowania przewodniczący komisji obwodowej

ustala z członkami komisji sposób komunikowania się w razie potrzeby zwołania

posiedzenia.

84. Przekazanie

protokołów

głosowania

może

być

dokonane

bezpośrednio

ww

komisarzowi wyborczemu, a jeżeli zgodnie z ustaleniami organizacyjnymi

utworzono rejonowe punkty odbioru protokołów głosowania – za ich

pośrednictwem.

85. Komisja przekazuje zabezpieczony, w sposób opisany wyżej, protokół. Ponadto,

jeżeli komisja obwodowa miała obsługę informatyczną, w osobnej kopercie

przekazuje ona nośnik elektroniczny (jeżeli nie miała możliwości transmisji danych

z protokołu) oraz raport ostrzeżeń (jeżeli został sporządzony). Jeżeli komisarz

– 38

39 –

Poz. 757

wyborczy powołał swojego pełnomocnika w rejonowym punkcie odbioru,

v.p

l

każda z komisji doręcza pełnomocnikowi również dodatkową kopię protokołu

głosowania, w celu weryfikacji danych liczbowych. W miarę możliwości

technicznych powinien to być wydruk z systemu elektronicznego lub sporządzona

przez komisję kserokopia protokołu głosowania w obwodzie sporządzonego przez

komisję. Kopia ta jest również wykorzystywana przez pełnomocnika

do wprowadzenia danych liczbowych do systemu, gdy komisja nie miała

zapewnionej obsługi informatycznej lub do sprawdzenia danych w systemie

.go

informatycznym, gdy komisja korzystała z obsługi informatycznej.

W rejonowym punkcie odbioru wskazane wyżej dokumenty może odbierać

wyłącznie

pełnomocnik

komisarza

wyborczego lub

osoba

przez

niego

upoważniona, a ich przekazanie potwierdza się na piśmie; kopertę z protokółem

z rejonowego punktu odbioru dostarcza się w stanie nienaruszonym komisarzowi

wyborczemu.

W czasie przewożenia i przekazywania kopert z protokołami mogą być obecni

w.

rcl

mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

Kopię protokołu w komisjach, które nie miały obsługi informatycznej i nie miały

możliwości zrobienia jego kserokopii, sporządza się z wykorzystaniem

dodatkowych formularzy protokołu głosowania; w tytule formularza należy

wykreślić wyraz „protokół” i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. Kopię protokołu

podpisują wszyscy członkowie komisji obecni przy jej sporządzeniu; opatruje się

ją pieczęcią komisji. Obowiązki te dotyczą zarówno komisji, w których kopia

protokołu jest kserokopią protokołu, została sporządzona ręcznie, lub w których

została ona sporządzona w systemie informatycznym.

występują

ww

86. Jeżeli

pełnomocnik

problemy z

komisarza

wykorzystaniem systemu informatycznego,

wyborczego

sprawdza

poprawność

danych

arytmetycznych zawartych w przekazanej przez komisję kopii protokołu

głosowania.

87. Jeżeli nie ma problemów z wykorzystaniem systemu informatycznego pełnomocnik

wprowadza do systemu wszystkie dane z kopii protokołu głosowania przekazanej

przez komisję, która nie korzystała ze wspomagania informatycznego lub nie miała

– 39

40 –

Poz. 757

możliwości transmisji danych liczbowych. Jeżeli po wprowadzeniu przez

błędy lub

ostrzeżenia,

należy

v.p

l

pełnomocnika danych system sygnalizuje

wydrukować zestawienie błędów, które pełnomocnik przekazuje przewodniczącemu

komisji

obwodowej

(wraz

z nienaruszoną

kopertą

zawierającą

protokół

głosowania). Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie komisji w celu

usunięcia błędów. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 80 ppkt 2

wytycznych.

Jeżeli system sygnalizuje jedynie ostrzeżenia, należy wydrukować raport

.go

ostrzeżeń, który pełnomocnik przekazuje przewodniczącemu komisji obwodowej

(wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą protokół głosowania). Do dalszego

postępowania stosuje się odpowiednio pkt 80 ppkt 3 wytycznych.

O sposobie sprostowania niezgodności arytmetycznych komisja obwodowa

zawiadamia telefonicznie pełnomocnika komisarza wyborczego i po uzyskaniu

potwierdzenia, że zostały one usunięte, poprawia protokół. Poprawienie protokołu

przez komisję obwodową może polegać na sporządzeniu nowego protokołu

w.

rcl

głosowania w obwodzie lub naniesieniu na już sporządzony protokół poprawek

i ich parafowaniu przez członków komisji obwodowej. Protokół zawierający

błędy stanowi dokument z głosowania. Jak wskazano w pkt 82 wytycznych,

na pierwszej

stronie

protokołu

należy

uczynić

adnotację

„WADLIWY.

PODLEGAŁ SPROSTOWANIU”. Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy

członkowie komisji obecni przy tej czynności. Adnotację opatruje się pieczęcią

komisji. Poprawiony protokół komisja przekazuje w sposób określony w pkt 83

wytycznych, wraz z jego kopią, pełnomocnikowi komisarza wyborczego.

Po otrzymaniu poprawionej kopii protokołu pełnomocnik sprawdza, czy błędy

usunięto, i potwierdza poprawność ustalonych wyników.

ww

Analogicznie postępuje się w przypadku gdy protokół przekazany był

bezpośrednio komisarzowi wyborczemu.

Jeżeli system nie sygnalizował niezgodności arytmetycznych lub zostały

one usunięte, pełnomocnik przesyła dane z protokołu głosowania do komisarza

wyborczego, a przewodniczący komisji lub jego zastępca uwierzytelnia kodem

jednorazowym zgodność danych wprowadzonych do systemu informatycznego

z danymi zawartymi w protokole przyjętym przez komisję.

–40

41 –

Poz. 757

Pełnomocnik drukuje kopię protokołu głosowania i raport ostrzeżeń (jeżeli

v.p

l

ostrzeżenia występują), które dopina do koperty z oryginałem protokołu

i przekazuje komisarzowi wyborczemu. Kopia protokołu wydrukowana z systemu

informatycznego powinna dodatkowo zostać opatrzona, po sprawdzeniu zgodności

danych z kopią protokołu przekazanego przez komisję obwodową, odręczną

adnotacją „sprawdzono i przesłano” oraz podpisem przewodniczącego (zastępcy

przewodniczącego) komisji obwodowej. Jeśli pełnomocnik nie miał możliwości

transmisji danych, komisarzowi wyborczemu dostarcza się dodatkowo nośnik

.go

z zapisanymi danymi z protokołu.

Przy tych czynnościach mogą być obecni wszyscy członkowie komisji, mężowie

zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

Jeżeli w komisji posiadającej obsługę informatyczną nie było możliwości

dokonania transmisji danych z protokołu, pełnomocnik komisarza wyborczego,

w zastępstwie komisji obwodowej, dokonuje transmisji tych danych do komisarza

wyborczego, a przewodniczący komisji lub jego zastępca uwierzytelnia kodem

w.

rcl

jednorazowym zgodność danych przesłanych z danymi zawartymi w protokole

przyjętym przez komisję. W tym momencie pełnomocnik powinien wydrukować

z systemu kopię protokołu głosowania przesłanego do komisarza wyborczego,

którą, po sprawdzeniu zgodności danych z kopią protokołu głosowania przekazaną

przez komisję obwodową, opatruje się odręczną adnotacją „sprawdzono

i przesłano” oraz podpisem przewodniczącego (zastępcy przewodniczącego)

komisji obwodowej i dopina do koperty z oryginałem protokołu. Jeśli

pełnomocnik również nie miał możliwości transmisji danych, komisarzowi

wyborczemu dostarcza się dodatkowo nośnik z zapisanymi danymi z protokołu.

Przy tych czynnościach mogą być obecni wszyscy członkowie komisji, mężowie

ww

zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z referendum

88. Spis osób uprawnionych do udziału w referendum wraz z dołączonymi do niego

zaświadczeniami o prawie do głosowania oraz aktami pełnomocnictwa

oraz sporządzone

wcześniej

pakiety

zawierające

posegregowane

karty

–41

42 –

Poz. 757

do głosowania, pakiety zawierające koperty zwrotne (w przypadku komisji

v.p

l

wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego), a także wszystkie arkusze

pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołu (także błędnie wypełnione)

oraz wadliwie sporządzone protokoły głosowania, pakuje się w zbiorczą paczkę,

którą opisuje się, pieczętuje i zabezpiecza przed możliwością niekontrolowanego

otwarcia. W osobną, opisaną, paczkę pakuje się listę osób, które udzieliły

pełnomocnictwa do głosowania, na której komisja odnotowywała fakt

głosowania przez pełnomocnika. Pozostałą dokumentację komisji (trzeci

.go

egzemplarz protokołu głosowania, protokoły posiedzeń, uchwały, zestawienie

błędów, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń itp.) komisja pakuje w odrębną

paczkę, którą opisuje i pieczętuje.

89. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołu głosowania w obwodzie przez

komisarza wyborczego przewodniczący komisji obwodowej przekazuje w depozyt

wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wszystkie paczki z dokumentami

oraz osobno pieczęć komisji i nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną

Braille’a.

Dokumenty

stanowiące

depozyt

w.

rcl

w alfabecie

przechowywane

są w archiwum urzędu gminy i mogą być udostępnione wyłącznie na żądanie

Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, prokuratury i Policji.

Rozdział IX

Szczególne zadania komisji w obwodach głosowania utworzonych w zakładach

opieki zdrowotnej i domach pomocy społecznej

90. Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej

i domach pomocy społecznej może być rozpoczęte później niż o godzinie 6.00.

ww

Ustaleń w tym zakresie dokonuje komisja obwodowa w uzgodnieniu

z komisarzem wyborczym, najpóźniej w przeddzień głosowania. O ustaleniach

tych powiadamia się wcześniej osoby uprawnione do udziału w referendum przez

wywieszenie informacji bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje

wójta oraz dyrektora (kierownika) zakładu opieki zdrowotnej lub domu pomocy

społecznej (art. 39 § 5 Kodeksu wyborczego).

–42

43 –

Poz. 757

91. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej

v.p

l

i domach pomocy społecznej dopuszczalne jest głosowanie przy zastosowaniu

urny pomocniczej. Komisja obwodowa powołana dla takiego obwodu,

po uzgodnieniu z właściwym komisarzem wyborczym, może zarządzić stosowanie

w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) urny pomocniczej (art. 44 § 1 i 2

Kodeksu wyborczego). Urna pomocnicza służy do głosowania poza lokalem tylko

przez te osoby, które są wpisane do spisu w danym obwodzie głosowania i wyrażą

takiego

głosowania. Niezarządzenie

jest dopuszczalne

jedynie

w

stosowania

wyjątkowych,

urny pomocniczej

uzasadnionych

przypadkach,

.go

wolę

po uzgodnieniu z komisarzem wyborczym.

92. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odbywa się w następujący sposób

1) komisja ogłasza w zakładzie opieki zdrowotnej lub domu pomocy społecznej

przed

dniem

głosowania

w pomieszczeniach,

w

informację

których

o

przebywają

możliwości

pacjenci

głosowania

obłożnie

chorzy

i pensjonariusze mający trudności w poruszaniu się;

w.

rcl

2) komisja zbiera informacje, które osoby chcą głosować w pomieszczeniu,

w którym przebywają, a następnie sporządza wykaz nazwisk i imion tych osób,

ze wskazaniem numerów pomieszczeń, do których członkowie komisji powinni

przynieść urnę;

3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosowania, z pewną nadwyżką

w stosunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek zgłoszeń dodatkowych

dokonanych w trakcie głosowania), i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia tych

kart przez członków komisji, którzy przeprowadzą głosowanie poza lokalem

komisji;

4) komisja, w drodze uchwały, określa czas (godziny) głosowania poza lokalem

ww

komisji i przerwę w głosowaniu, w tym czasie, w lokalu przy wykorzystaniu

urny zasadniczej. Zaleca się, aby przerwę w głosowaniu zarządzić w czasie,

gdy większość osób umieszczonych w spisie oddała głosy w lokalu komisji.

Przerwa

w

głosowaniu,

o

której

mowa,

nie

stanowi

podstawy

do przedłużenia czasu głosowania. Uchwałę komisji obwodowej o przerwie

w głosowaniu należy wywiesić na drzwiach lokalu komisji przed

rozpoczęciem głosowania przy użyciu urny pomocniczej. Uchwała powinna

– 43

44 –

Poz. 757

być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także

v.p

l

z wózka inwalidzkiego;

5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem komisji, komisja pieczętuje

wlot urny zasadniczej, a członkom komisji, którzy będą prowadzili głosowanie

przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje protokolarnie spis osób

uprawnionych, odpowiednią liczbę kart do głosowania oraz wykaz pacjentów

zakładu opieki zdrowotnej lub pensjonariuszy domu pomocy społecznej, którzy

wyrazili wolę głosowania w pomieszczeniu, w którym przebywają, a także

.go

nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a. Następnie

komisja sprawdza, czy urna pomocnicza jest pusta, i pieczętuje ją lub

ewentualnie zabezpiecza plombami, o których mowa w pkt 20 ppkt 7

wytycznych. Komisja jest obowiązana dotrzeć z urną do każdej osoby, która

wyraziła wolę skorzystania z tej formy udziału w głosowaniu, a także umożliwić

głosowanie innym zainteresowanym osobom;

6) głosowanie poza lokalem komisji może prowadzić co najmniej dwóch

w.

rcl

członków komisji przez nią wyznaczonych, zgłoszonych przez różne

podmioty uprawnione; członkom komisji mogą towarzyszyć mężowie

zaufania;

7) osoba uprawniona po otrzymaniu karty do głosowania kwituje jej odbiór

podpisem w spisie, a członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza

litery „UP” (jako skrót od nazwy „urna pomocnicza”), w celu późniejszego

rozliczenia kart do głosowania; podczas głosowania należy dbać o to,

aby zachowana była tajność głosowania;

8) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji członkowie komisji

pieczętują wlot urny pomocniczej, rozliczają się protokolarnie z otrzymanych

ww

wcześniej kart do głosowania (uwzględniając ich liczbę wymienioną

w pokwitowaniu

oraz

liczbę

znaków

„UP”

niewykorzystane

karty

do

głosowania;

w

spisie)

zapieczętowaną

i

zwracają

urnę

oddaje

się pod dozór przewodniczącemu komisji, z tym że urna musi pozostawać

w takim miejscu, aby była widoczna dla członków komisji, mężów zaufania

i obserwatorów

międzynarodowych.

Komisja

sprawdza

następnie,

czy pieczęcie urny zasadniczej: na wlocie zapieczętowanym i na urnie

– 44

45 –

Poz. 757

(ewentualnie jednorazowe plomby w przypadku ich stosowania), na czas

v.p

l

przerwy nie zostały naruszone, sporządza protokół potwierdzający dokonanie

sprawdzenia i wznawia głosowanie w lokalu komisji;

9) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje po zakończeniu głosowania

w obwodzie, przed otwarciem urny zasadniczej; po otwarciu urny pomocniczej

komisja sprawdza, czy liczba kart wyjętych z urny pomocniczej odpowiada

liczbie osób, które głosowały przy wykorzystaniu urny pomocniczej. Jeżeli

komisja nie stwierdzi rozbieżności, karty wyjęte z urny pomocniczej włącza się

.go

do obliczeń wyników głosowania dokonywanych dla całego obwodu;

w przypadku stwierdzenia różnic należy wyjaśnić ich przypuszczalną

przyczynę i omówić w punkcie 21 protokołu głosowania lub w formie

załącznika do protokołu;

10) w aktach komisji pozostają: uchwała komisji w sprawie zarządzenia

zastosowania urny pomocniczej przy przeprowadzeniu głosowania, wykaz

osób, które wyraziły chęć głosowania przy użyciu urny pomocniczej, uchwała

w.

rcl

komisji w sprawie przerwy w głosowaniu, protokół przekazania spisu osób

uprawnionych i kart do głosowania, protokół rozliczenia kart do głosowania,

a także protokół ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej.

93. Wzory dokumentów sporządzanych w związku z przeprowadzaniem głosowania

przy użyciu

urny

pomocniczej

stanowią