Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 października 2015 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 25 października 2015 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 25 października 2015 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. W obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 25 października 2015 r., wytyczne, o których mowa

w § 1, stosuje się odpowiednio, z tym że

1)

2)

obwodowa komisja wyborcza może zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania, pod warunkiem że wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może

nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 1800. O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący komisji niezwłocznie zawiadamia kapitana statku oraz, za pośrednictwem armatora, okręgową komisję wyborczą właściwą dla siedziby

armatora;

sposób wykonywania zadań, o których mowa w rozdziale VII, określa uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

16 września 2015 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania okręgowej komisji wyborczej właściwej dla siedziby armatora wyników głosowania i protokołów głosowania z obwodów utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 25 października 2015 r. (M.P. poz. 928).

ww

3)

ilekroć w wytycznych jest mowa o okręgowej komisji wyborczej, należy przez to rozumieć okręgową komisję wyborczą właściwą dla siedziby armatora;

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

1)

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: W. Hermeliński

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 26, poz. 134, Nr 94, poz. 550, Nr 102, poz. 588, Nr 134,

poz. 777, Nr 147, poz. 881, Nr 149, poz. 889, Nr 171, poz. 1016 i Nr 217, poz. 1281, z 2012 r. poz. 849, 951 i 1529, z 2014 r. poz. 179,

180 i 1072 oraz z 2015 r. poz. 1043, 1044 i 1045.

Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 5 października 2015 r. (poz.

)

Monitor Polski

–2–

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI

WYBORCZYCH DOTYCZĄCEPoz. 1020

Dokument podpisany

przez Marek Głuch

Data: 2015.10.20

16:51:17 CEST

MONITOR POLSKI

v.p

l

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 20 października 2015 r.

Poz. 1020

UCHWAŁA

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

.go

z dnia 5 października 2015 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz

przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień

25 października 2015 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.1))

Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

w.

rcl

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA

z dnia 5 października 2015 r. (poz. 1020)

v.p

l

GŁOSOWANIA W OBWODACH GŁOSOWANIA UTWORZONYCH ZA GRANICĄ

WYTYCZNE

DLA OBWODOWYCH

KOMISJI

WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE DO

ZADAŃ

I TRYBU

I NA POLSKICH

STATKACH

MORSKICH

W WYBORACH

SEJMU

PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA W OBWODACH GŁOSOWANIA

UTWORZONYCH ZA GRANICĄ

I NA POLSKICH

STATKACH

MORSKICH W WYBORACH

DO SEJMU

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

I DO SENATU

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ,

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ I DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

ZARZĄDZONYCH

NANA

DZIEŃ

PAŹDZIERNIKA

R.

ZARZĄDZONYCH

DZIEŃ 25

25 PAŹDZIERNIKA

2015 2015

r.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r.

– Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.);

.go

2) loginie i haśle oraz kodach jednorazowych – należy przez to rozumieć sposoby

uwierzytelniania użytkowników w systemie informatycznym

udostępnionym

przez Państwową Komisję Wyborczą;

3) komisji obwodowej lub komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję

wyborczą;

4) konsulu – należy przez to rozumieć odpowiednio kapitana statku;

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

w.

rcl

są wiążące dla obwodowych komisji wyborczych. Dlatego też członkowie komisji

zobowiązani są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

ww

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Poz. 1020

Punkty

I.

1–11

Informacje ogólne

Członkowie komisji

1–2

Mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi

3–5

Dziennikarze

6

Lokal wyborczy

II.

v.p

l

Rozdział

7–11

Zadania komisji przed dniem wyborów

12–18

III. Zadania komisji w dniu wyborów przed otwarciem lokalu

19–20

.go

wyborczego

IV. Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

21–42

21

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy,

unieważnienia rejestracji listy lub skreślenia kandydata na senatora 22

23

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

24

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

25–28

Przebieg głosowania

29–36

w.

rcl

Czynności przed wydaniem wyborcy kart do głosowania

Szczególne zadania komisji wyznaczonych do głosowania

V.

korespondencyjnego

37

Przerwa w głosowaniu

38–42

Zakończenie głosowania

43–44

VI. Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołów głosowania 45–87

45–48

Rozliczenie kart do głosowania

49–51

Ustalenie wyników głosowania

52–78

ww

Informacje wstępne

Poz. 1020

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez mężów

79

v.p

l

zaufania i członków komisji

Sporządzenie protokołów głosowania (informacje ogólne)

80–81

Sporządzenie protokołów głosowania w systemie informatycznym

82–84

Podpisywanie protokołów głosowania

85–86

Podawanie protokołów głosowania do publicznej wiadomości

87

VII. Przekazanie protokołów głosowania do okręgowej komisji wyborczej 88

ww

w.

rcl

.go

VIII. Postępowanie z dokumentami z wyborów

89–90

Poz. 1020

Rozdział I

Członkowie komisji

v.p

l

Informacje ogólne

1. W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić identyfikatory z imieniem

i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji.

Członkowie komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu,

z wyjątkiem pomocy udzielanej wyborcom niepełnosprawnym w zakresie, o którym

mowa w art. 37c § 2 Kodeksu wyborczego, oraz polegającej na udzielaniu wyborcom

.go

informacji, o których mowa w pkt 22 i 28 niniejszych wytycznych.

2. Przewodniczący komisji kieruje pracami komisji, zwołuje jej posiedzenia

i przewodniczy im. W razie nieobecności przewodniczącego jego obowiązki

pełni zastępca przewodniczącego komisji.

Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada za utrzymanie porządku

i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania, przestrzeganiem zakazu

w.

rcl

prowadzenia w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal

ten się znajduje, w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej (art. 107 § 2 Kodeksu

wyborczego) i przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas głosowania.

Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające porządek i spokój

(art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się do odpowiednich

służb o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego).

Przypadki zakłócenia głosowania odnotowuje się w punkcie 21 protokołów

głosowania.

Mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi

3. Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

(lub

ww

wyborczych

upoważnione

przez

nich

osoby),

które

zarejestrowały

listę kandydatów na posłów lub kandydata na senatora w danym okręgu wyborczym,

mogą być obecni w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas wszystkich

czynności wykonywanych przez komisję. Do każdej komisji pełnomocnik wyborczy

v.p

l

komitetu wyborczego spełniającego powyższy warunek może zgłosić po jednym

mężu zaufania (art. 103 § 1 Kodeksu wyborczego). Mężowie zaufania danego

komitetu wyborczego mogą jednakże zmieniać się w ciągu pracy komisji. Mężami

zaufania mogą być wyłącznie pełnoletni obywatele Rzeczypospolitej Polskiej.

Mężowie zaufania przedstawią komisji zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika

wyborczego lub upoważnioną przez niego osobę, sporządzone według wzoru

ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 9 marca 2015 r.

.go

w sprawie wzoru zaświadczenia dla mężów zaufania do obwodowych komisji

wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

(M.P. poz.

278).

Jeżeli

zaświadczenie

wystawiła

osoba

upoważniona

przez pełnomocnika, mąż zaufania okazuje komisji kserokopię tego upoważnienia.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

w.

rcl

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Komisja sprawdza zgodność treści przedłożonego zaświadczenia

z ustalonym

wzorem

oraz

tożsamość

osoby

okazującej

zaświadczenie.

Zaświadczenie i upoważnienie do jego wystawienia może być przedstawione

w formie kopii (np. kserokopia, skan, wydruk z e-maila itp.).

4. Podczas obecności w lokalu wyborczym mężowie zaufania noszą identyfikatory

z imieniem,

nazwiskiem,

który reprezentują.

funkcją

Identyfikatory

oraz

nazwą

mogą

zawierać

nie

komitetu

wyborczego,

elementów

kampanii

wyborczej.

Mężowie zaufania mają prawo obserwować wszystkie czynności obwodowej komisji

ww

wyborczej, zarówno przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie jego trwania

oraz po jego

zakończeniu

(art.

42

§

4

Kodeksu

wyborczego),

zgłaszać

przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia, wnosić uwagi

do protokołów

głosowania,

z

wymienieniem

konkretnych

zarzutów

(art. 75 § 6 Kodeksu wyborczego), oraz być obecni przy transmisji danych

v.p

l

z protokołów do okręgowej komisji wyborczej, o ile transmisja taka będzie

dokonywana, a także przy przekazywaniu protokołów głosowania okręgowej komisji

wyborczej za pośrednictwem konsula.

Mężowie zaufania nie mogą wykonywać żadnych czynności członka komisji,

pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień. Mężowie zaufania

nie są uprawnieni także do liczenia ani do przeglądania kart do głosowania

przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania i po jego zakończeniu.

.go

Oznacza to m. in., że mężowie zaufania nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego

z kartami do głosowania (nie mogą dotykać kart) w żadnym momencie, tj. przed

rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania i po jego zakończeniu. Mężowie

zaufania mogą natomiast obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie

przez nią wyników głosowania. Niedopuszczalne jest utrudnianie przez członków

obwodowej

komisji

wyborczej

obserwacji

mężom

zaufania

wszystkich

wykonywanych czynności.

w.

rcl

Obserwacja czynności wykonywanych przez komisję obwodową nie uprawnia

mężów

zaufania

do

utrwalania

pracy

komisji

za

pomocą

aparatów

fotograficznych lub kamer. Dopuszczalne jest natomiast fotografowanie

oraz filmowanie protokołów głosowania podanych do publicznej wiadomości

przez obwodową komisję wyborczą.

Zainteresowani mężowie zaufania mogą, w miarę możliwości technicznych, otrzymać

kopie protokołów głosowania. Oznacza to, że komisje mają obowiązek wydania kopii

protokołów w przypadku zgłoszenia takiego żądania przez męża zaufania lub członka

komisji, jeżeli tylko pozwalają na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja

uznaniowa komisji, lecz jej obowiązek. Niewydanie kopii protokołów możliwe

w

ww

jest wyłącznie

sytuacji

braku

sprawnego

urządzenia

(kserokopiarki)

umożliwiającego sporządzenie kopii lub brak możliwości wydruku kopii protokołów.

Uwierzytelnienia wydruku kopii protokołów dokonuje przewodniczący komisji

lub jego zastępca. Dotyczy to również przypadku gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu (lub protokołów) głosowania lub naniesienie poprawek

v.p

l

na już sporządzonym protokole (lub protokołach).

Wykonywanie uprawnień mężów zaufania nie może utrudniać pracy komisji,

zakłócać powagi głosowania ani naruszać jego tajności. Niedopuszczalne jest także

wchodzenie przez mężów zaufania do pomieszczenia za zasłoną, zapewniającego

tajność głosowania, w chwili, gdy w pomieszczeniu tym znajduje się wyborca, nawet

jeśli wyraził on na to zgodę.

Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym,

.go

w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich uprawnienia,

utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego

tajność. Fakt ten należy odnotować w punkcie 18 protokołów głosowania.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach

i wskazuje im miejsce w lokalu wyborczym, które musi umożliwiać obserwację

mężom zaufania wszystkich czynności wykonywanych przez komisję. Dopuszczalne

jest

przemieszczanie

się

mężów

zaufania

w

trakcie

obserwowania

w.

rcl

przez nich wszystkich czynności, z zastrzeżeniem, że nie będzie to utrudniało pracy

komisji,

ani zakłócało

w tym dotyczące

przebiegu

wskazania

mężom

głosowania.

zaufania

Kwestie

miejsca

w

organizacyjne,

lokalu

komisji

zapewniającego możliwość obserwacji wszystkich czynności należą do kompetencji

przewodniczącego danej obwodowej komisji wyborczej.

5. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawią komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję

Wyborczą. Obserwatorzy posiadają uprawnienia

mężów zaufania,

z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołu (art. 50 § 2 Kodeksu

ww

wyborczego). Nie mogą oni wykonywać żadnych czynności członka komisji,

pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień.

Poz. 1020

Dziennikarze

v.p

l

6. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze posiadający

ważną legitymację dziennikarską lub inny dokument potwierdzający reprezentowanie

redakcji.

Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu komisji

oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym

odbywa się głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody

.go

przewodniczącego komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie

i fotografowanie przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą właściwej okręgowej

komisji

wyborczej

dopuszczalne

jest

sfilmowanie

i

sfotografowanie

przez przedstawicieli prasy momentu otwierania przez obwodową komisję wyborczą

urny wyborczej i wyjmowania z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności

w.

rcl

przedstawiciele prasy obowiązani są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lokal wyborczy

7. W lokalu wyborczym powinny znajdować się: godło Rzeczypospolitej Polskiej, urna

wyborcza, pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania umieszczone

w takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewnić sprawny jego przebieg. Miejsca

za osłonami powinny być wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych

należy także umieścić plakat informacyjny Państwowej Komisji Wyborczej

o sposobie głosowania.

Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

ww

zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

aby wyborca po otrzymaniu kart do głosowania kierował się bezpośrednio

do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny.

Poz. 1020

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania. Dotyczy

wyborczej

przedmiotów,

których

v.p

l

to również estetyki urny wyborczej. Niedopuszczalne jest użycie jako urny

codzienne

przeznaczenie

powoduje,

że wykorzystanie ich jako urny wyborczej naruszałoby powagę głosowania.

Komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna jest takiej wielkości, że pomieści

wszystkie oddane karty do głosowania, oraz czy wykonana jest w taki sposób,

aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania do jej otwarcia

po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart w inny sposób

.go

niż przez otwór do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie się kart. Jeżeli

wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart do głosowania

oddanych przez wyborców, komisja występuje do konsula o zapewnienie dla potrzeb

głosowania urny dodatkowej.

8. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia i informacje

o

1) numerze i granicach okręgu wyborczego do Sejmu i liczbie posłów wybieranych

w.

rcl

w tym okręgu oraz o numerze i granicach okręgu wyborczego do Senatu;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych

komisji wyborczych;

3) zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym listach kandydatów na posłów,

tj. o numerach i nazwach tych list wraz z danymi o kandydatach oraz informacje

o skreślonych z list kandydatach;

4) zarejestrowanych kandydatach na senatora;

5) sposobie głosowania;

6) składzie komisji.

Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

ww

umożliwiającej ich odczytanie przez wyborców niepełnosprawnych o ograniczonej

sprawności ruchowej (art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

9. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać

numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków okręgowej komisji

– 10

11 –

Poz. 1020

wyborczej oraz dyżury w konsulacie oraz w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.

v.p

l

10. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały o charakterze agitacyjnym (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli

w tym zakresie komisja dokonuje bezpośrednio przed dniem głosowania oraz ponownie

przed rozpoczęciem głosowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głosowania.

W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je; w przypadku gdyby

usunięcie ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca

.go

się ona o pomoc do właściwego konsula. Lokale komisji przygotowuje i wyposaża

właściwy konsul.

11. W miarę możliwości, w terminie uzgodnionym z konsulem komisja skontroluje stan

wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym odbędzie się głosowanie.

O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja niezwłocznie zawiadamia

konsula, a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Rozdział II

w.

rcl

Zadania komisji przed dniem wyborów

12. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym

dokonuje wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu

się z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób wykonywania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

13. W terminie uzgodnionym z konsulem komisja zbiera się w możliwie pełnym

ww

składzie, z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, w celu

ostemplowania

kart do

głosowania

wykorzystywanych

w

głosowaniu

korespondencyjnym. Czynności te komisja wykonuje we wskazanym przez konsula

miejscu. Niedopuszczalne jest wynoszenie kart do głosowania poza miejsce wskazane

– 11

12 –

Poz. 1020

przez konsula w celu ich ostemplowania. Przed rozpoczęciem stemplowania kart

v.p

l

komisja upewnia się czy wydano jej właściwą pieczęć (numer komisji i nazwa

miejscowości). Po ostemplowaniu kart sporządzany jest protokół, w którym wskazuje

się liczbę ostemplowanych przez komisję kart do głosowania, odrębnie w wyborach

do Sejmu i do Senatu. Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których

jeden otrzymuje konsul, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

14. Nie później niż na 3 dni przed dniem głosowania przewodniczący zwołuje

posiedzenie komisji poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania.

.go

W czasie tego posiedzenia komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy

w dniu głosowania. Informację o godzinie rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej

wiadomości przede wszystkim na stronie internetowej konsula, a także w miarę

możliwości przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy.

Informacja

ta

jest

przeznaczona

dla

mężów

zaufania

i

obserwatorów

międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności przy wszystkich czynnościach

komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja współdziała w tym zakresie

w.

rcl

z właściwym konsulem.

15. Komisja odbiera od pracowników konsulatu karty do głosowania, formularze

protokołów głosowania, pieczęć oraz spis wyborców. Do wykonania tego zadania

komisja wyznacza co najmniej trzy osoby ze swego składu, przy czym jedną z nich

powinien być przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także,

w uzgodnieniu

z konsulem,

miejsce

i

sposób

przechowywania

odebranych

materiałów do dnia głosowania.

16. Przy odbiorze upoważnieni członkowie komisji dokładnie sprawdzają, czy

1) karty do głosowania zostały dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy dotyczą

one właściwego okręgu;

ww

2) karty do głosowania w wyborach do Sejmu są kompletne, tj. czy zawierają

wszystkie listy kandydatów zarejestrowane w danym okręgu oraz czy zostały

prawidłowo wydrukowane, np. czy nie mają błędów i usterek drukarskich;

3) karty do głosowania w wyborach do Senatu są kompletne, tj. czy zawierają

Poz. 1020

wszystkich kandydatów na senatora zarejestrowanych w danym okręgu

v.p

l

wyborczym oraz czy zostały prawidłowo wydrukowane, np. czy nie mają błędów

i usterek drukarskich; sprawdzenia kompletności kart komisja dokonuje

na podstawie obwieszczenia okręgowej komisji wyborczej;

4) przekazano

właściwą

liczbę

formularzy

(po 4 egzemplarze)

protokołów

głosowania

a) protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów

wraz z wkładkami do protokołu zawierającymi wszystkie listy kandydatów

.go

zarejestrowane w danym okręgu,

b) protokołu

głosowania

w

wraz z wydrukowanymi

obwodzie

nazwiskami

na

kandydatów

na

zarejestrowanych

senatora

kandydatów

na senatora, a w okręgach wyborczych, w których zarejestrowano tylko

jednego kandydata na senatora – protokołu głosowania w obwodzie

na kandydata na senatora;

5) przekazano właściwy spis wyborców;

w.

rcl

6) przekazano właściwą pieczęć komisji, tj. czy nazwa i siedziba (miejscowość)

komisji oraz numer obwodu dotyczą danej obwodowej komisji wyborczej,

a także czy jest to pieczęć obwodowej komisji wyborczej, a nie pieczęć

obwodowej komisji do spraw referendum;

7) przekazano

formularze

zaświadczeń

potwierdzających

wzięcie

udziału

w głosowaniu;

8) przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe (poduszka do stempli,

przybory do pisania, papier, sznurek, nawilżacze, taśma klejąca itp.).

17. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość, w tym

liczbę otrzymanych kart do głosowania (odrębnie do Sejmu i do Senatu). Protokół

ww

odbioru otrzymuje organ przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji

komisji.

18. W przypadku gdy komisji obwodowej zapewniono obsługę informatyczną,

przewodniczący komisji oraz zastępca przewodniczącego komisji odbierają login

Poz. 1020

i hasło upoważniające do korzystania z systemu informatycznego. Następnie

v.p

l

pobierają oni z tego systemu kody jednorazowe do uwierzytelniania protokołów

obwodowych. Odbiór loginu i hasła należy potwierdzić w miarę możliwości

pisemnie.

Osoby, które posiadają login i hasło oraz kody jednorazowe, mają obowiązek

zabezpieczenia ich przed dostępem innych osób. W razie zniszczenia lub utraty

któregoś ze sposobów uwierzytelniania

w systemie, należy skontaktować

się z właściwym konsulem w celu podjęcia dalszych działań. Przewodniczący komisji

.go

najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z osobami odpowiedzialnymi za obsługę

informatyczną miejsce i harmonogram ich pracy.

Rozdział III

Zadania komisji w dniu wyborów przed otwarciem lokalu wyborczego

19. W dniu wyborów komisja zbiera się w lokalu wyborczym w możliwie pełnym

składzie, z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, na tyle wcześnie,

w.

rcl

aby wykonać wszystkie czynności związane z przygotowaniem głosowania,

lecz nie później niż o godz. 600.

20. Przed rozpoczęciem głosowania komisja, w możliwie pełnym składzie

1) sprawdza

dostarczone

jej

dokumenty

oraz

pieczęć

komisji

(zobacz pkt 16 wytycznych);

2) ponownie przelicza karty do głosowania (odrębnie do Sejmu i do Senatu);

ustaloną liczbę komisja wpisuje w punkcie 2 odpowiednio formularza

protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu

głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora lub protokołu

głosowania w obwodzie na kandydata na senatora;

ww

3) ostemplowuje karty do głosowania – w miejscu na to przeznaczonym – swoją

pieczęcią; w celu uniknięcia wydania wyborcy karty nieważnej zaleca

się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania przed otwarciem lokalu,

tj. przed godziną 700; w razie niemożności wykonania tej czynności

przed rozpoczęciem

głosowania

Poz. 1020

należy

ostemplować

karty

bezpośrednio

v.p

l

po godzinie 700, możliwie przed rozpoczęciem wydawania kart wyborcom;

po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią

komisji odpowiednio zabezpieczyć;

4) rozkłada spis wyborców oraz karty do głosowania w sposób ułatwiający

prowadzenie głosowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 8, sprawdza

.go

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego; w razie stwierdzenia nieprawidłowości

w tym zakresie komisja podejmuje niezwłocznie działania dla ich usunięcia;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się elementy służące prowadzeniu

kampanii wyborczej (plakaty, ulotki, napisy); w razie umieszczenia takich

materiałów komisja usuwa je; w przypadku gdyby komisja nie mogła tego

w.

rcl

uczynić sama, zwraca się o pomoc do właściwego konsula; kontrolę

w tym zakresie należy przeprowadzać również w toku głosowania;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje.

Dopuszczalne jest zabezpieczenie urny przed niekontrolowanym otwarciem

za pomocą jednorazowych plomb opatrzonych unikatowym numerem. W takim

przypadku każdorazowo numer plomby (plomb), niezwłocznie po ich założeniu,

powinien

być

wpisany

przez

komisję

do

wewnętrznego

protokołu.

Urna powinna być ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas

głosowania

widoczna

dla

członków

komisji

i

mężów

zaufania

oraz obserwatorów międzynarodowych; ponadto możliwe jest wyznaczenie

ww

jednego członka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem będzie czuwanie

nad urną. Urny nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Urna musi pozostać

zamknięta przez cały czas od zamknięcia aż do jej otwarcia po zakończeniu

głosowania. Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia urny, komisja

Poz. 1020

głosowania.

v.p

l

odnotowuje to zdarzenie i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 21 protokołów

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

21. O godzinie 700 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu

jego zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym

wyborcom

udział

w

głosowaniu

bez

zakłóceń

przy

wydawaniu

kart

.go

do głosowania, ale co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego).

Wymóg obecności co najmniej 3 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej

liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy, unieważnienia rejestracji

listy lub skreślenia kandydata na senatora

w.

rcl

22. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

okręgowa komisja wyborcza skreśli z zarejestrowanej listy kandydatów na posłów

nazwisko kandydata na posła lub unieważni rejestrację listy kandydatów bądź skreśli

kandydata na senatora, wówczas obowiązana jest niezwłocznie zawiadomić

o tym fakcie, za pośrednictwem konsula, wszystkie obwodowe komisje wyborcze

na obszarze danego okręgu wyborczego.

W takim przypadku nie dokonuje się druku nowych kart do głosowania. Okręgowa

komisja wyborcza sporządza więc informację o nowym, prawidłowym brzmieniu

karty do głosowania przez odwzorowanie właściwego arkusza takiej karty

ze skreślonym

nazwiskiem

kandydata

lub

skreśloną

listą

kandydatów

ww

oraz o warunkach ważności głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną informację

o dokonanych skreśleniach i nowym brzmieniu karty do głosowania komisja

obwodowa umieszcza w lokalu wyborczym przy właściwym obwieszczeniu

oraz informuje ustnie o tym wyborców.

Poz. 1020

i adnotacji na kartach do głosowania.

v.p

l

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń

Czynności przed wydaniem wyborcy kart do głosowania

23. Przed wydaniem kart do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie ważnego polskiego paszportu.

Wyłącznie na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do których można

wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego, obywatel polski może

wyborczego);

.go

przedstawić komisji ważny polski dowód osobisty (art. 52 § 3 Kodeksu

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców.

Komisje wyborcze wyznaczone do głosowania korespondencyjnego sprawdzają

ponadto, czy w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku danego

wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu wyborczego.

W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia wydania kart

w.

rcl

do głosowania. Jeżeli wyborca poinformuje komisję, że nie otrzymał pakietu

wyborczego, wówczas przewodniczący komisji lub jego zastępca telefonicznie

potwierdza w konsulacie, czy konsulat posiada informację o niedoręczeniu temu

wyborcy pakietu. W przypadku potwierdzenia niedoręczenia pakietu przewodniczący

lub jego zastępca skreśla adnotację w spisie o wysłaniu pakietu, w to miejsce wpisuje

adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafą, a komisja wydaje wyborcy karty

do głosowania.

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

24. W dniu głosowania komisja dopisuje do spisu wyborców, na dodatkowym

ww

formularzu spisu, i umożliwia głosowanie

1) osobie

przedkładającej

zaświadczenie

o

prawie

do

głosowania,

które to zaświadczenie zatrzymuje i dołącza do spisu; odnosi się to także

do osób, które na podstawie zaświadczenia chcą głosować w „swoim” obwodzie

Poz. 1020

(wyborca otrzymał zaświadczenie od konsula w związku z zamiarem głosowania

v.p

l

np. w innym obwodzie, a później odstąpił od tego zamiaru);

2) osobie pominiętej w spisie, jeżeli udokumentuje ona, że pominięcie jej nazwiska

jest wynikiem pomyłki powstałej przy sporządzaniu spisu, co potwierdzi konsul;

członek komisji, który uzyskał potwierdzenie, sporządza notatkę, którą dołącza

się do spisu wyborców;

W przedstawionych powyżej dwóch przypadkach dopisania osób do spisu

wyborców komisja jest zobowiązana do wpisania na dodatkowym arkuszu spisu

.go

wszystkich danych osoby zgodnie z rubrykami spisu.

Dodatkowy formularz spisu wyborców, na którym komisja dopisuje wyborców

w dniu głosowania, powinien zawierać oznaczenie, że jest to dodatkowy

formularz spisu wyborców. Członek komisji dopisujący na tym formularzu

wyborcę w dniu głosowania każdorazowo, obok imienia i nazwiska osoby

dopisanej, umieszcza swoją parafę. Po zakończeniu głosowania dodatkowy

formularz spisu wyborców powinien zostać opatrzony pieczęcią obwodowej

w.

rcl

komisji wyborczej oraz podpisany przez przewodniczącego komisji lub jego

zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian

w spisie wyborców.

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

25. Wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowania w wyborach do Sejmu i Senatu.

26. Przy

wydawaniu

kart

do

głosowania

obwodowa

komisja

sprawdza,

czy wydawane karty są ostemplowane jej pieczęcią.

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym

podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania kart.

ww

W przypadku odmowy złożenia podpisu wydający karty członek komisji w rubryce

spisu wyborców „Uwagi” czyni adnotację „odmowa podpisu” i opatruje ją swoją

parafą. Podobnie należy postąpić w przypadku, gdy wyborca odmówił przyjęcia

Poz. 1020

jednej z kart do głosowania. Adnotacja powinna wówczas brzmieć „bez Sejmu”

v.p

l

lub „bez Senatu”.

Jeżeli wyborca, który odmówił przyjęcia jednej z kart do głosowania, następnie

będzie chciał otrzymać kartę do głosowania w wyborach, w których

nie uczestniczył, komisja wydaje wyborcy tę kartę. Przewodniczący komisji

w rubryce spisu wyborców w rubryce „Uwagi” skreśla adnotację odpowiednio

„bez Sejmu” lub „bez Senatu” i skreślenie to opatruje swoją parafą.

Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania kart należy baczyć,

.go

by podpisy składane były w miejscach (w linii) odpowiadających nazwiskom.

Możliwe jest składanie podpisu bez odwracania spisu wyborców. W przypadku

gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku innego wyborcy,

wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia podpisu, a podpis złożony

w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis

w nieprawidłowym miejscu” i parafą przewodniczącego komisji lub jego zastępcy.

Zwrócić także należy uwagę na konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych

w.

rcl

wyborców ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych osobowych innych

osób przy potwierdzaniu przez wyborcę odbioru kart do głosowania. W tym celu

komisja może stosować nakładki na spis wyborców zabezpieczające dane osobowe

innych osób ujętych w spisie, jeżeli zostały przekazane przez konsula.

27. Komisja odmawia ponownego wydania kart (lub karty) do głosowania

niezależnie od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia

karty, zniszczenia jej itp.).

28. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz warunki ważności głosu, zgodnie

z informacjami umieszczonymi na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może

ww

zawierać elementów agitacyjnych.

Ponadto komisja jest obowiązana, na prośbę wyborcy niepełnosprawnego,

do przekazania ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o listach

kandydatów na posłów oraz kandydatach na senatora zarejestrowanych w danym

Poz. 1020

okręgu wyborczym. Czynności te wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca

v.p

l

przewodniczącego w obecności innego członka komisji.

Przebieg głosowania

29. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by wyborcy głosowali osobiście i w taki

sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także aby głosowanie

nie zostało wykorzystane do prowadzenia agitacji wyborczej. Karty do głosowania

wyborcy powinni wrzucać do urny w taki sposób, aby strona zadrukowana

była niewidoczna (art. 52 § 7 Kodeksu wyborczego).

.go

30. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę.

31. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba,

w tym także niepełnoletnia; pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter;

nie może

ona

polegać

na

sugerowaniu

wyborcy

sposobu

głosowania

lub na głosowaniu w zastępstwie tego wyborcy; dopuszczalne jest, aby na życzenie

osoby niepełnosprawnej w pomieszczeniu za zasłoną przebywała osoba udzielająca

pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji, mąż zaufania

w.

rcl

ani obserwator międzynarodowy (art. 53 Kodeksu wyborczego).

32. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza lokal

wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że wyborca wyniósł kartę

do głosowania na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym

lub poza nim oferowane jest odstąpienie karty, obowiązana jest niezwłocznie

zawiadomić o tym właściwego konsula i fakt ten opisać w punkcie 21 protokołów

głosowania.

33. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków

fakt ten należy opisać w punkcie 21 protokołów głosowania.

ww

34. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające

wzięcie udziału w głosowaniu. Zaświadczenie powinno zawierać następującą

(odpowiednio) treść

Poz. 1020

„Zaświadczenie

v.p

l

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr ... w .................................................... zaświadcza,

że Pan/Pani* ................................................ otrzymał/otrzymała* kartę/karty*

(imię i nazwisko wyborcy)

do głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej/i do/ Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej* w głosowaniu w dniu 25 października 2015 r.

......................................................

..........................................................

(podpis)

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.”.

.go

(miejscowość, data)

Formularze zaświadczeń zapewnia konsul.

Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania kart do głosowania z podaniem przyczyny odmowy

(np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

Zaświadczenia, o których mowa wyżej, sporządza się w jednym egzemplarzu.

w.

rcl

Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi”

przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło.

Zaświadczenia

podpisuje

przewodniczący

komisji

lub

zastępca

przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

35. Komisja na bieżąco sprawdza liczbę podpisów w spisie potwierdzających

otrzymanie kart przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 60% liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania, komisja obowiązana jest powiadomić właściwego konsula o możliwej

potrzebie uruchomienia dla niej kart z rezerwy. Natomiast gdy liczba ta przekroczy

80% liczby otrzymanych przez komisję kart do głosowania, komisja występuje

ww

do właściwego konsula o wydanie potrzebnej liczby kart do głosowania.

36. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Otwieranie urny

przy wykonywaniu tego zadania jest niedopuszczalne. Jeżeli komisja stwierdzi,

że urna uległa zapełnieniu, np. zauważając, że wyborcy mają trudności z wrzucaniem

– 21

22 –

Poz. 1020

do niej kart do głosowania, powinna zakleić oraz opieczętować tę urnę i wykorzystać

urnę,

jeżeli

została

dostarczona

przed

rozpoczęciem

głosowania,

v.p

l

drugą

lub niezwłocznie zwrócić się do konsula o dostarczenie drugiej urny. Urna, która

uległa przepełnieniu, pozostaje w lokalu wyborczym. Przed rozpoczęciem stosowania

drugiej urny komisja sprawdza, czy jest ona pusta, a następnie zamyka

ją i opieczętowuje. Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były

przez cały czas głosowania widoczne dla członków komisji i mężów zaufania

oraz obserwatorów międzynarodowych.

37. Komisje

wyznaczone

.go

Szczególne zadania komisji wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego

do

głosowania

korespondencyjnego

przeprowadzają

to głosowanie, postępując w sposób określony w uchwale Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 27 marca 2015 r. w sprawie sposobu postępowania z kopertami

zwrotnymi i pakietami wyborczymi w głosowaniu korespondencyjnym za granicą

(M.P. poz. 328). Komisje te, w trakcie przeprowadzania głosowania, na bieżąco

ustalają

w.

rcl

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu nie było podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta na kartę

do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

ww

W przypadku gdy informacje z ppkt 2-5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych nie uwzględnia

się przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Poz. 1020

Dane, o których mowa, są zapisywane na arkuszu pomocniczym prowadzonym

v.p

l

przez wskazanego członka komisji pod nadzorem przewodniczącego lub zastępcy

przewodniczącego komisji.

Przerwa w głosowaniu

38. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń

zostanie ono przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne

wydarzenie należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie uniemożliwia

głosowanie (np. katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje

.go

się lokal wyborczy); nie są nadzwyczajnymi wydarzeniami sytuacje o charakterze

techniczno-organizacyjnym

(brak

właściwej

pieczęci,

trudność

w

dostaniu

się do budynku lub lokalu przed rozpoczęciem głosowania, zapełnienie się urny itp.).

O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu,

jego

przedłużenie

lub

odroczenie

komisja

powiadamia

niezwłocznie właściwego konsula oraz za jego pośrednictwem właściwą

okręgową komisję wyborczą i za jej zgodą podejmuje uchwałę w tej sprawie.

w.

rcl

Uchwałę o zarządzeniu przerwy w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu

komisja bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła konsulowi

i okręgowej komisji wyborczej, która przekazuje ją Państwowej Komisji Wyborczej.

Uchwałę tę komisja załącza do protokołu głosowania i czyni o tym adnotację

w punkcie 18 protokołów głosowania.

39. W razie przerwania lub odroczenia głosowania komisja zakleja i opieczętowuje wlot

urny, ustala liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych

do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców, oraz liczbę wydanych

kart – na podstawie podpisów osób w spisie wyborców. Następnie spis wyborców,

niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty komisji umieszcza

ww

w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje. Urnę wraz z pakietami oddaje

na przechowanie przewodniczącemu komisji. Z czynności tych należy sporządzić

protokół,

podając

w

nim

liczbę

niewykorzystanych

kart

do

głosowania

– 23

24 –

Poz. 1020

wydanych kart (odrębnie dla Sejmu i Senatu).

v.p

l

(odrębnie dla Sejmu i Senatu), liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę

40. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje

się na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

41. Konsul zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Zadania

i tryb postępowania konsula w zakresie ochrony lokalu określa rozporządzenie

Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie szczegółowych

.go

wymagań oraz obowiązków konsula w zakresie ochrony lokalu wyborczego w czasie

przerwy w głosowaniu (Dz. U. poz. 292).

42. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których mowa

w pkt 20 ppkt 7) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone. W razie

naruszenia pieczęci (plomb) lub braku pakietów albo dokumentów komisja opisuje

stwierdzony stan w protokole głosowania, zawiadamia o tym niezwłocznie

w.

rcl

właściwego konsula i za jego pośrednictwem okręgową komisję wyborczą i następnie

wykonuje czynności wskazane przez okręgową komisję wyborczą.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

43. O godzinie 2100 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania. Komisja

zamyka lokal; osobom przybyłym do lokalu przed tą godziną należy umożliwić

oddanie głosu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatniego wyborcę komisja

zapieczętowuje wlot urny, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią

komisji i podpisami jej członków. W przypadku podjęcia przez komisję uchwały

ww

o przedłużeniu głosowania lokal wyborczy jest zamykany później niż o godz. 2100,

tj. o godzinie wynikającej z uchwały. Komisje utworzone za granicą nie mają

możliwości zakończenia głosowania wcześniej niż o godz. 2100, nawet w przypadku

wzięcia udziału w głosowaniu przez wszystkich wyborców ujętych w spisie

Poz. 1020

wyborców.

v.p

l

44. Po zamknięciu lokalu i po zakończeniu głosowania w lokalu mogą przebywać

poza członkami komisji wyłącznie mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

Ponadto w czasie otwierania urny i wyjmowania z niej kart dopuszczalna jest obecność

w lokalu przedstawicieli prasy, na zasadach, o których mowa w pkt 6. Mężowie

zaufania, obserwatorzy międzynarodowi i przedstawiciele prasy nie mogą uczestniczyć

w liczeniu głosów ani pomagać członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

przez

przewodniczącego

może

przebywać

również

osoba

.go

wyznaczonym

odpowiedzialna za tę obsługę.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołów głosowania

Informacje wstępne

45. Czynności związane z ustaleniem wyników głosowania w obwodzie i sporządzeniem

w.

rcl

protokołów głosowania komisja wykonuje w możliwie pełnym składzie. Nie jest

dopuszczalne

tworzenie

które wykonywałyby

z

członków

komisji

grup

roboczych,

oddzielnie

czynności

po

zakończeniu

głosowania,

np. ustalając wyniki głosowania na podstawie części kart do głosowania.

46. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektów

protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu

głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora. W okręgach wyborczych,

w których zarejestrowano tylko jednego kandydata na senatora, sporządza się projekt

protokołu głosowania w obwodzie na kandydata na senatora. (Ilekroć w dalszej części

wytycznych mowa jest o „protokole głosowania w obwodzie na kandydatów

ww

na senatora”, należy przez to rozumieć również „protokół głosowania w obwodzie

na kandydata na senatora”). Do tego celu wykorzystuje się dostarczone formularze

protokołów.

Poz. 1020

47. Czynności opisane w pkt 48-78 dotyczą przygotowania projektów protokołów,

v.p

l

ale należy wykonywać je na formularzach protokołów głosowania. Ze względów

praktycznych we wskazanych wyżej punktach dla uproszczenia używane jest pojęcie

„protokołu głosowania”, a nie „projektu protokołu głosowania” lub „formularza

protokołu głosowania”.

48. Liczby w protokołach głosowania w obwodzie wpisuje się w następujący sposób

liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce z prawej strony, liczby

dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony, liczby trzycyfrowe

.go

– w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra

wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej

strony należy wpisać cyfrę „0”.

Rozliczenie kart do głosowania

49. W pierwszej kolejności komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania.

w.

rcl

Wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 2 właściwego protokołu głosowania ustaloną przed

rozpoczęciem głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania odpowiednio

w wyborach do Sejmu i w wyborach do Senatu.

Wypełnianie punktu 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania odrębnie do Sejmu

i do Senatu. Ustalone przez komisję odrębnie dla Sejmu i Senatu liczby

niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje się w punkcie 3 właściwego

protokołu głosowania.

ww

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiety, odrębnie karty do Sejmu i karty

do Senatu, opieczętować je i opisać.

Poz. 1020

Wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

v.p

l

Komisja ustala liczbę wyborców uprawnionych do głosowania, tj. umieszczonych

w spisie, łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania

na dodatkowym formularzu spisu i liczbę tę wpisuje w punkcie 1 protokołów

głosowania. Liczby uprawnionych do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu

muszą być równe.

Wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano karty

.go

do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami „odmowa podpisu”

zastępującymi podpisy). Należy zwrócić szczególną uwagę na adnotacje umieszczone

w rubryce „Uwagi” spisu dotyczące sytuacji, gdy wyborcy pobrali jedną kartę

do głosowania, np. „tylko do Sejmu” bądź „tylko do Senatu”. Liczby wyborców,

w.

rcl

którym wydano karty do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu, mogą być

różne.

Liczby te nie mogą być większe od liczby wyborców uprawnionych

do głosowania (punkt 1 protokołu).

Liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do Sejmu,

wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

na posłów, a liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach

do Senatu, wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania w obwodzie

na kandydatów na senatora.

Wypełnianie punktu 15 protokołu głosowania

ww

50. Na podstawie ustalonych danych komisja ustala, czy liczba kart niewykorzystanych

(punkt 3 protokołu) i liczba wyborców, którym wydano karty do głosowania

(punkt 4 protokołu), stanowią w sumie liczbę kart, które otrzymała komisja

(punkt 2 protokołu).

Rozliczenia

należy

dokonać

oddzielnie

w

każdym

v.p

l

z protokołów.

Poz. 1020

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie,

a jeśli wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalną przyczynę

niezgodności opisać w punkcie 15 protokołu głosowania. W razie braku miejsca

w protokole na opisanie przyczyn rozbieżności należy dokonać tego na oddzielnej

kartce papieru stanowiącej załącznik do danego protokołu. W protokole należy

zamieścić informację o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje,

51. W

dalszej

kolejności

.go

w punkcie 15 protokołów głosowania należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

komisja

dokonuje

ustaleń

dotyczących

głosowania

przez pełnomocnika, głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania

i głosowania korespondencyjnego.

Wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

Komisja w punkcie 5 protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

na posłów oraz protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora

cyfrę

„0”

–

wobec

ustawowego

braku

w.

rcl

wpisuje

możliwości

głosowania

przez pełnomocnika.

Wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie

do głosowania, odrębnie w wyborach do Sejmu i do Senatu.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby otrzymanych zaświadczeń.

Ponadto należy wziąć pod uwagę adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu

dotyczące sytuacji, gdy wyborcy głosujący na podstawie zaświadczenia pobrali jedną

kartę do głosowania, np. „tylko do Sejmu” bądź „tylko do Senatu”. Liczby

ww

wyborców, którzy głosowali na podstawie zaświadczenia w wyborach do Sejmu

i do Senatu, mogą być różne.

Liczbę

wyborców

głosujących

na

podstawie

zaświadczenia

o

prawie

do głosowania w wyborach do Sejmu wpisuje się w punkcie 6 protokołu

Poz. 1020

głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów, a liczbę wyborców

v.p

l

głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania w wyborach

do Senatu wpisuje się w punkcie 6 protokołu głosowania w obwodzie

na kandydatów na senatora.

Wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

W

dalszej

kolejności

komisja

ustala

liczby

dotyczące

głosowania

korespondencyjnego. Ustaleń tych dokonują komisje wyznaczone do głosowania

wpisują cyfrę „0”.

.go

korespondencyjnego, pozostałe komisje w punktach 7–8e protokołów głosowania

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, ustala się na podstawie liczby

adnotacji w spisie wyborców zawierających informacje o wysłaniu pakietu

wyborczego do wyborcy. Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze,

wpisuje się w punkcie 7 protokołów głosowania.

Wypełnianie punktu 8 protokołu głosowania

w.

rcl

Następnie komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego wpisuje ustalone

wcześniej, zgodnie z pkt 37, liczby: otrzymanych kopert zwrotnych (w punkcie 8

protokołu), kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu (w punkcie 8a protokołu), kopert zwrotnych, w których oświadczenie

o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane przez wyborcę (w punkcie 8b

protokołu), kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania

(w punkcie 8c protokołu), kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona

koperta na kartę do głosowania (w punkcie 8d protokołu), kopert na kartę

do głosowania wrzuconych do urny (w punkcie 8e protokołu).

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu) nie może być większa

ww

od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt 7 protokołu). Suma

liczb z punktów 8a-8e nie może być mniejsza od liczby otrzymanych kopert

zwrotnych (punkt 8 protokołu). Liczby te wpisuje się zarówno w protokole

głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów jak i w protokole głosowania

Poz. 1020

Ustalenie wyników głosowania

v.p

l

w obwodzie na kandydatów na senatora.

52. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie oraz na wlocie do urny (ewentualnie

jednorazowe plomby, o których mowa w pkt 20 ppkt 7) pozostały nienaruszone,

po czym otwiera urnę i wyjmuje z niej karty do głosowania.

Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone.

W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

.go

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru), komisja oddziela je od kart

do głosowania, a informacje o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie

21 protokołów głosowania.

53. Komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego, po otwarciu urny

i wyjęciu z niej kart, przystępuje do wykonania zadań określonych w § 2 ust. 6

uchwały, o której mowa w pkt 37.

54. Komisja przegląda wszystkie karty i wydziela z nich karty całkowicie przedarte

w.

rcl

na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach. Jako

karty całkowicie przedarte traktuje się, w przypadku kart zbroszurowanych, także

te karty, w których odłączono poszczególne strony bądź ich części.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 9 i punktu 16 protokołu głosowania

Komisja oddziela karty do głosowania w wyborach do Sejmu od kart do głosowania

w wyborach do Senatu, liczy je (odrębnie do Sejmu i do Senatu) i odpowiednie liczby

wpisuje w punkcie 9 właściwego protokołu głosowania.

Komisje wyznaczone do głosowania korespondencyjnego podają w punkcie 9a

ww

właściwego protokołu głosowania liczbę kart do głosowania wyjętych z kopert

na kartę do głosowania odpowiednio w wyborach do Sejmu i w wyborach do Senatu,

ustaloną w sposób określony w uchwale, o której mowa w pkt 37.

Liczbę tę należy uwzględnić przy ustalaniu liczby kart wyjętych z urny, o których

Poz. 1020

mowa wyżej. Czynności te wykonuje się odrębnie w protokole głosowania

na kandydata na senatora.

v.p

l

w obwodzie na listy kandydatów na posłów i w protokole głosowania w obwodzie

Pozostałe komisje wpisują cyfrę „0” w punkcie 9a protokołu.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu) pomniejszona o liczbę kart

wyjętych z kopert na kartę do głosowania (punkt 9a protokołu) nie jest równa

liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania (punkt 4 protokołu),

wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy omówić w punkcie 16

.go

właściwego protokołu głosowania. Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart

ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica nie występuje, w punkcie tym należy wpisać

wyrazy „brak uwag”.

Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba kart wyjętych z kopert na kartę

do głosowania (punkt 9a protokołu) jest większa od liczby kopert na kartę

do głosowania wrzuconych do urny (punkt 8e protokołu).

W razie braku miejsca w protokole na opisanie przyczyn rozbieżności należy dokonać

w.

rcl

tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu. W protokole należy

zamieścić informację o sporządzeniu załącznika. Czynności te wykonuje się odrębnie

w protokole głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i w protokole

głosowania w obwodzie na kandydata na senatora.

Wypełnianie punktu 10 i punktu 17 protokołu głosowania

55. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. inne niż ustalone urzędowo

lub nieopatrzone pieczęcią komisji obwodowej), oddzielnie karty do Sejmu

i do Senatu. Ustaloną liczbę wpisuje się w punkcie 10 właściwego protokołu

głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu nie wpisać liczby głosów

ww

nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych. Jeżeli liczba kart

nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia kart

nieważnych należy opisać w punkcie 17 właściwego protokołu głosowania.

–31

32 –

Poz. 1020

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 10 protokołu należy wpisać „0”,

v.p

l

a w punkcie 17 protokołu wyrazy „brak uwag”. Czynności te wykonuje się odrębnie

w protokole głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i w protokole

głosowania w obwodzie na kandydata na senatora.

Karty nieważne należy zapakować w pakiety, odrębnie do Sejmu i do Senatu,

opieczętować je i opisać.

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Wypełnianie punktu 11 protokołu głosowania

.go

56. Karty ważne należy policzyć, odrębnie do Sejmu i do Senatu, a ustaloną liczbę

wpisać w punkcie 11 właściwego protokołu głosowania.

Suma

liczb

kart

(punkt 11 protokołu)

(punkt 9 protokołu).

nieważnych

(punkt

musi

równa

być

10

protokołu)

liczbie

kart

i

kart

wyjętych

ważnych

z

urny

Sprawdzenia komisja dokonuje odrębnie w protokole głosowania w obwodzie na listy

kandydatów na posłów i w protokole głosowania w obwodzie na kandydatów

w.

rcl

na senatora.

Komisja pakuje karty do głosowania w wyborach do Senatu w tymczasowy pakiet

i odkłada je.

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

na posłów

57. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów

ważnych w wyborach do Sejmu.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania, a nie poprzestać

na miejscu, w którym wyborca postawił znak „x”, gdyż może się okazać, że znak

ww

taki wyborca postawił przy nazwiskach kandydatów na więcej niż jednej liście,

co powoduje nieważność głosu.

W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami

nieważnymi według przyczyn nieważności głosu i osobno karty z głosami ważnymi.

Poz. 1020

Uznania głosu za nieważny komisja dokonuje po okazaniu karty wszystkim

v.p

l

członkom komisji uczestniczącym w ustalaniu wyniku głosowania.

Ustalając, czy głos na karcie jest ważny czy nieważny, komisja stosuje poniższe

reguły

–

znakiem „x” postawionym w kratce są dwie przecinające się linie, których

punkt przecięcia znajduje się obrębie kratki (art. 227 § 1 Kodeksu

wyborczego); ustalenie, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza nią,

należy do komisji;

nieważne są głosy, jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił znak „x”

.go

–

w kratce przy nazwiskach kandydatów z różnych list kandydatów (tj. z więcej

niż jednej listy) bądź nie postawił znaku w kratce przy nazwisku kandydata

na żadnej liście (art. 227 § 2 Kodeksu wyborczego);

–

jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwisk

dwóch lub więcej kandydatów z tej samej listy, to głos taki uważa się za ważnie

oddany na daną listę i zalicza kandydatowi, którego nazwisko jest umieszczone

w.

rcl

wyżej na tej liście od innych nazwisk, przy których również postawiono znak „x”

(art. 227 § 5 Kodeksu wyborczego);

–

jeżeli znak „x” został postawiony przy nazwisku kandydata, którego okręgowa

komisja wyborcza skreśliła z zarejestrowanej listy kandydatów na posłów

lub (oraz) unieważniła rejestrację listy kandydatów, wówczas przy ocenie,

czy głos jest ważny, należy kierować się także zasadami, o których mowa

w pkt 70;

–

wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako

dopiski, które nie wpływają na ważność głosu. Natomiast wszelkie znaki

ww

graficzne naniesione w obrębie kratki, w tym w szczególności zamazanie

kratki, przekreślenie znaku w kratce itp. powodują nieważność głosu.

58. Wyodrębnione karty ważne z głosami nieważnymi liczy się i odkłada, według

przyczyny nieważności głosu, a ich łączną liczbę, ustaloną zgodnie z pkt 65 i 79

Poz. 1020

wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

v.p

l

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby

kandydatów z różnych list.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu

niepostawienia

znaku

z którejkolwiek z list.

„x”

obok

nazwiska

żadnego

kandydata

W punkcie 12c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

.go

z powodu postawienia znaku „x” wyłącznie obok nazwiska kandydata z listy, której

rejestracja została unieważniona

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa lub mniejsza od liczby

z punktu 12. Jednakże sytuacja, w której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu

12, może wystąpić wyłącznie w sytuacji, gdy komisja stwierdziła nieważność

głosów z powodu naniesienia przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki,

w tym w szczególności zamazania kratki, przekreślenia znaku w kratce.

w.

rcl

Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać „Głosy nieważne z kart

ważnych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 25 października

2015 r. z powodu ………………................................................................................

(przyczyna nieważności)

— ……………..”.

(liczba)

Następnie opisane pakiety z głosami nieważnymi według przyczyny nieważności

głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy nieważne z kart ważnych

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 25 października 2015 r.

ww

– ...............”.

(liczba)

Poz. 1020

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

v.p

l

na posłów

59. Pozostałe karty ważne są kartami z głosami ważnymi. Komisja liczy wszystkie głosy

ważne oddane łącznie na wszystkie listy kandydatów i ich liczbę wpisuje w punkcie 13

protokołu głosowania.

60. Następnie należy zsumować liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu

głosowania) i głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania) i porównać wynik

z wcześniej wpisaną w punkcie 11 protokołu głosowania liczbą kart ważnych. Liczby

.go

te muszą być identyczne. Jeżeli występuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny

błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

na posłów

61. Komisja ustala – na podstawie kart ważnych z głosami ważnymi – liczbę głosów

ważnych oddanych na każdą z poszczególnych list kandydatów na posłów.

w.

rcl

W tym celu odrębnie grupuje karty z głosami oddanymi na poszczególne listy.

Oblicza liczbę głosów oddanych na każdą z list i wpisuje ją przy numerze i nazwie

listy na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych – odrębnych dla każdej

listy z jej numerem i nazwą oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na niej

kandydatów.

62. Po dokonaniu tej czynności należy podsumować głosy ważne oddane na wszystkie

listy kandydatów. Otrzymana liczba musi być identyczna z liczbą głosów ważnych

oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów wpisaną w punkcie 13 protokołu

głosowania. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach poszczególnych

kandydatów na arkuszach pomocniczych.

ww

Następnie komisja sprawdza prawidłowość ustalenia liczby głosów ważnych

oddanych na każdą z list.

W tym celu dodaje liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej

listy i uzyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”.

–35

36 –

Poz. 1020

Uzyskany wynik powinien być taki, jak liczba głosów ważnych oddanych na listę,

v.p

l

ustalona w sposób opisany w punkcie 67. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja,

gdy na liście znajduje się nazwisko skreślonego kandydata.

Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów

na posłów komisja wpisuje w punkcie 14 protokołu głosowania odpowiednio

przy numerach i oznaczeniach list kandydatów w rubryce „Liczba głosów ważnych

oddanych na listę”.

63. Pozostałe dane dotyczące punktu 14 („Na poszczególne listy kandydatów

.go

na posłów i umieszczonych na nich kandydatów oddano następujące liczby

głosów ważnych:”) wypełnia się odrębnie, wpisując z arkuszy pomocniczych

do protokołu po prawej stronie przy numerze i oznaczeniu każdej listy liczbę głosów,

które oddano na tę listę, a przy nazwiskach i imionach kandydatów – otrzymaną

przez nich liczbę głosów.

Suma głosów oddanych na wszystkich kandydatów z danej listy (rubryka

„Razem” musi być równa liczbie głosów ważnych oddanych na tę listę). Jeżeli

w.

rcl

występuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń

właściwe liczby wpisać do protokołu. Wyjątek może stanowić lista, na której znajduje

się nazwisko kandydata skreślonego z listy.

64. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

okręgowa komisja wyborcza skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata

na posła lub unieważniła rejestrację listy kandydatów, wówczas tryb postępowania

przy obliczaniu i ustalaniu wyników głosowania jest następujący

1) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwiska skreślonego kandydata

oraz postawił znak „x” w kratce obok nazwiska innego kandydata z tej samej listy,

to głos jest ważny i zalicza się nieskreślonemu kandydatowi;

ww

2) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwiska skreślonego kandydata

oraz postawił znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata z innej (ale tylko jednej)

listy, to głos jest ważny i oddany na kandydata z innej listy i tę listę;

3) jeżeli wyborca postawił znak „x” jedynie w kratce obok nazwiska skreślonego

Poz. 1020

kandydata, to głos jest ważny i oddany na listę, ale głosu tego nie zalicza

v.p

l

się żadnemu kandydatowi z tej listy (art. 227 § 4 Kodeksu wyborczego);

4) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata z listy, której

rejestrację unieważniono, oraz postawił znak „x” w kratce obok nazwiska

kandydata z innej (ale tylko jednej) listy, to głos jest ważny i oddany na kandydata

z innej listy i tę listę;

5) jeżeli wyborca postawił znak „x” jedynie w kratce obok nazwiska kandydata

z listy, której rejestrację unieważniono, to głos jest nieważny.

.go

Skreślone nazwisko kandydata umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części

protokołu głosowania w obwodzie z adnotacją przy jego nazwisku „skreślony”

w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów. Analogicznie postępuje

się w przypadku unieważnionej rejestracji listy kandydatów.

65. Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja pakuje, w odrębne pakiety według

numerów i nazw list, karty ważne z głosami ważnymi i na każdym pakiecie

umieszcza oznaczenie listy i liczbę oddanych na nią głosów. Pakiety te należy

w.

rcl

zapakować w zbiorczy pakiet, opieczętować go i opisać „Głosy ważne z kart ważnych

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 25 października 2015 r.

– ….............”.

(liczba)

Staranne wykonanie tej czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub protestów wyborców.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na posłów.

66. Po wykonaniu czynności związanych z ustaleniem wyników głosowania w wyborach

ww

do Sejmu komisja sprawdza, czy pakiet zawierający ważne karty do głosowania

w wyborach do Senatu nie został naruszony, i przystępuje do ustalenia wyników

głosowania na kandydatów na senatora.

Poz. 1020

na senatora

v.p

l

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów

67. Przy ustalaniu wyników głosowania w wyborach do Senatu komisja odpowiednio

stosuje opisane w pkt 57 zasady dotyczące definicji znaku „x” i ewentualnych

dopisków na karcie do głosowania.

68. Komisja uznaje za nieważne głosy, jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił

znak

„x”

w

kratkach

przy

nazwiskach

więcej

niż

jednego

kandydata,

bądź nie postawił znaku „x” w kratce przy żadnym nazwisku kandydata.

.go

69. W okręgu wyborczym, w którym został zarejestrowany tylko jeden kandydat, komisja

uznaje za nieważne głosy, jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił zarówno

znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK”, jak i w kratce oznaczonej słowem

„NIE”; liczbę głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12a

protokołu głosowania; lub nie postawił znaku „x” w żadnej kratce; liczbę głosów

nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12b protokołu głosowania

70. Jeżeli okręgowa komisja wyborcza skreśliła kandydata na senatora, wówczas

w.

rcl

przy ocenie, czy głos jest ważny, należy stosować odpowiednio zasady, o których

mowa w pkt 64, z tym że

1) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwiska skreślonego kandydata

na senatora oraz postawił znak „x” w kratkach obok nazwiska tylko jednego

nieskreślonego kandydata, głos taki uważa się za ważny i oddany na tego

(nieskreślonego) kandydata;

2) jeżeli wyborca postawił znak „x” tylko w kratce obok nazwiska skreślonego

kandydata, głos taki uważa się za nieważny.

71. Karty ważne z głosami nieważnymi należy policzyć, uwzględniając przyczyny

nieważności głosów i ustaloną liczbę wpisać w punkcie 12 protokołu głosowania.

ww

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby

kandydatów.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

Poz. 1020

z powodu niepostawienia znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata.

v.p

l

W punkcie 12c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „x” wyłącznie obok skreślonego nazwiska kandydata.

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa lub mniejsza od liczby

z punktu 12. Jednakże sytuacja, w której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu

12, może wystąpić wyłącznie w sytuacji, gdy komisja stwierdziła nieważność

głosów z powodu naniesienia przez wyborcę znaków graficznych w obrębie kratki,

w tym w szczególności zamazania kratki, przekreślenia znaku w kratce.

.go

Karty z głosami nieważnymi, należy spakować i opisać na zasadach określonych

w pkt 58, z tym, że w opisie należy wskazać, iż są to karty z wyborów do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej.

72. W okręgu wyborczym, w którym został zarejestrowany tylko jeden kandydat

wyodrębnione karty z głosami nieważnymi, według przyczyny nieważności

głosów liczy się i odkłada, a ich liczbę, ustaloną zgodnie z pkt 57 i 69 wpisuje

się w punkcie 12 protokołu głosowania w obwodzie na kandydata na senatora.

w.

rcl

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „x” jednocześnie za i przeciw wyborowi kandydata.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu niepostawienia znaku „x” ani za ani przeciw wyborowi kandydata.

Suma liczb z punktów 12a i 12b musi być równa lub mniejsza od liczby z punktu

12. Jednakże sytuacja, w której suma ta jest mniejsza od liczby z punktu 12, może

wystąpić wyłącznie w sytuacji, gdy komisja stwierdziła nieważność głosów z powodu

naniesienia

przez

wyborcę

znaków

graficznych

w

obrębie

kratki,

w tym w szczególności zamazania kratki, przekreślenia znaku w kratce. Karty

z głosami nieważnymi, należy spakować i opisać na zasadach określonych w pkt 58,

ww

z tym, że w opisie należy wskazać, iż są to karty z wyborów do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej.

Poz. 1020

na senatora

v.p

l

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów

73. Następnie ustala się liczbę kart ważnych z głosami ważnymi i wpisuje w punkcie

13 protokołu głosowania na kandydatów na senatora.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu) i głosów

ważnych (punkt 13 protokołu) i porównuje wynik z wcześniej wpisaną liczbą

w punkcie 11 protokołu. Liczby te muszą być identyczne. Jeżeli występuje

rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe

.go

liczby wpisać do protokołu.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów

na senatora

74. Komisja ustala liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów

na senatora.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wcześniej arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na senatora.

w.

rcl

Żaden z kandydatów nie może otrzymać więcej głosów, niż wynosi liczba głosów

ważnych.

75. Komisja oblicza sumę głosów oddanych na wszystkich kandydatów i sprawdza,

czy jest ona równa liczbie głosów ważnych wpisanej w punkcie 13 protokołu

głosowania. W przypadku, gdy któryś z powyższych warunków nie jest spełniony,

komisja

ponownie

sprawdza

poprawność

ustalenia

wyników

głosowania

na kandydatów na senatora.

76. Po sprawdzeniu prawidłowości ustalenia liczby głosów ważnych oddanych

na poszczególnych kandydatów na senatora komisja wypełnia punkt 14 protokołu.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów komisja

ww

wpisuje w rubryce „Razem”.

Komisja sprawdza, czy suma liczb głosów ważnych oddanych na wszystkich

kandydatów wpisana w rubryce „Razem” jest równa liczbie głosów ważnych

wpisanej w punkcie 13 protokołu głosowania. W przypadku, gdy warunek ten nie

jest spełniony, komisja ponownie sprawdza poprawność ustalenia wyników

Poz. 1020

głosowania na kandydata na senatora.

v.p

l

Jeżeli w okręgu wyborczym zarejestrowano tylko jednego kandydata

na senatora, liczbę głosów ważnych za wyborem kandydata i liczbę głosów ważnych

przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje w odpowiednich pozycjach w punkcie

14 protokołu głosowania.

Sumę liczb głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw wyborowi kandydata

komisja wpisuje w rubryce „Razem”.

77. Komisja sprawdza, czy suma liczb głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw

.go

wyborowi kandydata wpisana w rubryce „Razem” jest równa liczbie głosów ważnych

wpisanej w punkcie 13 protokołu głosowania. W przypadku, gdy warunek ten nie jest

spełniony, komisja ponownie sprawdza poprawność ustalenia wyników głosowania

na kandydata na senatora.

78. Komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi w pakiet, opieczętowuje go i opisuje

„Głosy ważne z kart ważnych do Senatu”.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania

w.

rcl

w obwodzie na kandydatów na senatora.

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez mężów zaufania i członków

komisji

Wypełnianie punktu 19 i punktu 20 protokołu głosowania

79. Do każdego protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni

przy pracach komisji oraz członkowie komisji uczestniczący w jej pracach.

Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole. Uwagi mężów zaufania

wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 19. Jeżeli mężowie zaufania

nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu, w punkcie

ww

tym należy wpisać odpowiednio wyrazy „brak zarzutów” lub „brak mężów zaufania

w obwodzie”.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 20.

Członek komisji, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole. Jeżeli członkowie

Poz. 1020

komisji nie zgłosili uwag, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

v.p

l

Jeżeli treść uwag mężów zaufania albo członków komisji nie mieści się na formularzu,

należy dołączyć ją do protokołu, zaznaczając to w odpowiednim punkcie protokołu.

Komisja ma obowiązek ustosunkować się do wniesionych zarzutów, załączając

do protokołu wyjaśnienia.

Sporządzenie protokołów głosowania (informacje ogólne)

80. Komisja jest obowiązana sporządzić protokoły głosowania według wzorów

określonych w załącznikach do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

.go

20 lipca 2015 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania i protokołów z wyborów

stosowanych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. poz. 746).

81. Protokoły

głosowania

sporządza

się

w

dostarczonym

komisji

systemie

informatycznym, zatwierdzonym do użytku przez Państwową Komisję Wyborczą.

Jeżeli komisja nie ma obsługi informatycznej w swojej siedzibie, albo zachodzą

przeszkody w wykorzystaniu systemu informatycznego, protokoły głosowania

w.

rcl

sporządza się ręcznie.

Sporządzenie protokołów głosowania w systemie informatycznym

82. Sporządzenie

protokołów głosowania

w

systemie

informatycznym

odbywa

się w następujący sposób

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje osobie

odpowiedzialnej za obsługę informatyczną sporządzone przez komisję projekty

protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu

głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora; osoba ta wprowadza

wszystkie dane z projektów protokołów do systemu informatycznego. W trakcie

ww

wprowadzania danych system może sygnalizować na ekranie monitora błędy

(w kolorze

czerwonym)

i

ostrzeżenia

(w kolorze

niebieskim).

Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy wprowadzić do końca;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych system

– 42

43 –

Poz. 1020

sygnalizuje błędy lub ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów.

przez wprowadzenie

w

odpowiednich

v.p

l

Obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

rubrykach

prawidłowych

danych

liczbowych, bowiem bez usunięcia błędów protokół nie zostanie wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść komunikatu o błędzie,

sprawdzić odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić

prawidłowość działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć

czynności

związane

z

ustaleniem

wyników

głosowania.

Wydrukowane

.go

zestawienie błędów podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji

obwodowej uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania oraz opatruje

się je pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest przekazywany właściwej

okręgowej komisji wyborczej, lecz pozostaje w dokumentacji komisji

obwodowej;

3) w przypadku gdy system informatyczny nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte

lub ich nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji jest

w.

rcl

przeanalizowanie treści ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności

– dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po analizie

ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać

zajęte stanowisko na wydruku raportu ostrzeżeń. Raport ostrzeżeń podpisują

wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej uczestniczące

w ustalaniu wyników głosowania oraz opatruje się go pieczęcią komisji.

Obwodowa komisja wyborcza przekazuje wraz z protokołem do okręgowej

komisji wyborczej podpisany wydruk raportu ostrzeżeń, jeśli aprobowała

protokół bez wprowadzania zmian w zakresie sygnalizowanym raportem

ostrzeżeń;

ww

4) jeśli system informatyczny nie sygnalizował błędów lub zostały one usunięte,

drukowane są protokoły głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu protokołu

nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia

do

systemu

głosowania;

Poz. 1020

informatycznego

danych

z

protokołów

v.p

l

Monitor Polski

5) komisja sprawdza zgodność danych z wydrukowanych protokołów z ustalonymi

wynikami głosowania; sprawdzenia dokonuje się poprzez odczytanie na głos

danych z wydrukowanych protokołów i porównanie ich z danymi

z projektów protokołów przekazanych osobie odpowiedzialnej za obsługę

informatyczną komisji;

6) jeżeli pozwalają na to możliwości techniczne, to osoba odpowiedzialna

.go

za obsługę informatyczną komisji dokonuje transmisji danych z protokołów,

a przewodniczący komisji lub jego zastępca uwierzytelnia kodem jednorazowym

zgodność danych wprowadzonych do systemu informatycznego z danymi

zawartymi w protokołach przyjętych przez komisję;

7) jeżeli możliwości techniczne nie pozwoliły na dokonanie transmisji danych

z protokołów, osoba odpowiedzialna za obsługę informatyczną komisji dokonuje

zapisu danych z protokołów na nośniku elektronicznym.

w.

rcl

83. W każdym etapie prac w systemie informatycznym, oprócz osoby odpowiedzialnej

za obsługę informatyczną komisji, powinien brać udział przewodniczący komisji

lub jego zastępca; przy tych czynnościach mogą być też obecni pozostali członkowie

komisji, mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

84. W przypadku sporządzania protokołów głosowania w systemie informatycznym

jakakolwiek zmiana, niezależnie czy dokonana w protokole głosowania w obwodzie

na listy kandydatów na posłów czy też w protokole głosowania w obwodzie

na kandydatów na senatora, powoduje konieczność ponownego wydrukowania

obydwu protokołów, tj. zarówno protokołu głosowania w obwodzie na listy

kandydatów na posłów jak i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów

ww

na senatora, nawet jeżeli w jednym z tych protokołów nie była wprowadzana żadna

zmiana, oraz powoduje konieczność ponownej transmisji danych z obu protokołów

do okręgowej komisji wyborczej.

Poz. 1020

Podpisywanie protokołów głosowania

v.p

l

85. Protokoły głosowania w obwodzie (każdy w dwóch egzemplarzach), podpisują

wszyscy członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, także ci, którzy

wnieśli do nich uwagi. Protokoły opatruje się pieczęcią komisji. Powyższe

obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokoły zostały sporządzone

w systemie informatycznym, jak i komisji, w których protokół został

sporządzony ręcznie.

86. W przypadku komisji, w których protokoły zostały sporządzone ręcznie, wszyscy

.go

członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu obowiązkowo parafują wszystkie

strony protokołu (poza stroną, na której składane są podpisy członków komisji).

Nie dotyczy to kopii protokołów przekazywanych mężom zaufania, na ich żądanie,

których uwierzytelnienia dokonuje przewodniczący komisji lub jego zastępca.

Protokół opatruje się pieczęcią komisji. Ponadto w komisjach, w których protokół

został sporządzony w systemie informatycznym, wszyscy członkowie komisji obecni

przy jego sporządzeniu, mogą parafować wszystkie strony protokołu (poza stroną,

w.

rcl

na której składane są podpisy członków komisji) na dole każdej strony. W przypadku

protokołów sporządzanych w systemie informatycznym należy zwrócić uwagę,

aby parafy członków komisji nie zostały umieszczone na symbolu kontrolnym

systemu informatycznego i kodzie kreskowym zamieszczonych na dole każdej strony

protokołu.

Podawanie protokołów głosowania do publicznej wiadomości

87. Komisja sporządza po jednej kopii protokołu głosowania w obwodzie na listy

kandydatów na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów

na senatora, które po zabezpieczeniu przed wpływem warunków atmosferycznych

ww

(deszcz itp.) wywiesza w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych

i widocznym po zamknięciu lokalu. Kopia protokołu powinna być wywieszona w taki

sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego.

Wywieszenie kopii protokołów głosowania winno nastąpić niezwłocznie

Poz. 1020

po sporządzeniu protokołów. Poza przypadkami, o których mowa w pkt 38,

v.p

l

komisja nie może opuścić lokalu wyborczego przed wywieszeniem kopii

protokołów głosowania.

Jako kopię protokołu można wykorzystać wydruki dodatkowego egzemplarza

projektu protokołu (w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego),

kserokopię protokołu lub kopię sporządzoną odręcznie na formularzu protokołu.

Kopię poświadczają za zgodność z oryginałem członkowie komisji obecni przy jej

sporządzeniu, podpisując ją, parafując każdą stronę i opatrując ją pieczęcią

.go

obwodowej komisji wyborczej.

W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole komisja obowiązana jest

niezwłocznie podać, w powyższy sposób, treść sprostowanego protokołu

do publicznej wiadomości. W takiej sytuacji na pierwotnie sporządzonym protokole,

na pierwszej stronie, należy uczynić adnotację „WADLIWY. PODLEGAŁ

SPROSTOWANIU”. Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy członkowie komisji

obecni przy tej czynności. Adnotację opatruje się pieczęcią. Podaniu do publicznej

w.

rcl

wiadomości podlegają oba protokoły głosowania (wadliwy i sprostowany).

W przypadku sprostowania protokołu głosowania sporządzanego w systemie

informatycznym (jego ponownym wydruku) należy odpowiednio stosować pkt 82.

Zainteresowani mężowie zaufania mogą, w miarę możliwości technicznych, otrzymać

kopię protokołu głosowania, o czym mowa w pkt 4. Powyższe dotyczy również

zainteresowanych członków komisji.

Rozdział VII

Przekazanie protokołów głosowania do okręgowej komisji wyborczej

88. Zasady oraz tryb przekazywania protokołów głosowania z obwodów utworzonych

ww

za granicą szczegółowo regulują przepisy uchwały Państwowej Komisji z dnia

16 września 2015 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania Okręgowej Komisji

Wyborczej w Warszawie I, właściwej dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy,

wyników głosowania i protokołów głosowania z obwodów utworzonych za granicą

Poz. 1020

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

v.p

l

Polskiej, zarządzonych na dzień 25 października 2015 r. (M.P. poz. 929).

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

89. Spis wyborców wraz z dołączonymi do niego zaświadczeniami o prawie

do głosowania oraz sporządzone wcześniej pakiety zawierające posegregowane karty

do głosowania, pakiety zawierające koperty zwrotne (w przypadku komisji

.go

wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego), a także wszystkie arkusze

pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołów (także błędnie wypełnione)

oraz wadliwie sporządzone protokoły głosowania, pakuje się w zbiorczą paczkę,

którą opisuje się, pieczętuje i zabezpiecza przed możliwością niekontrolowanego

otwarcia. Pozostałą dokumentację komisji (drugie egzemplarze protokołów

głosowania, protokoły posiedzeń, uchwały, zestawienie błędów, drugie egzemplarze

raportu ostrzeżeń itp.) komisja pakuje w odrębną paczkę, którą opisuje i pieczętuje.

w.

rcl

90. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej przekazuje w depozyt konsulowi

wszystkie paczki z dokumentami oraz pieczęć komisji. Sposób przekazania należy

uzgodnić wcześniej z osobami, którym depozyt jest przekazywany. Dokumenty

stanowiące depozyt przechowywane są w konsulacie i mogą być udostępnione

wyłącznie na żądanie Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, prokuratury

ww

i Policji.