Uchwała Nr 2/2014 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Table of Provisions (40)
Statutory Text (40 Articles)
§ 1. Przyjmuje się sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013, stanowiące załącznik do uchwały.
§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
w.
rcl
Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej: M. Belka
ww
Członkowie Rady Polityki Pieniężnej: A
. Bratkowski, E. Chojna-Duch, A. Glapiński, J. Hausner, A. Kaźmierczak,
E.J. Osiatyński, A. Rzońca, J. Winiecki, A. Zielińska-Głębocka
.go
v.p
l
Załącznik 1. Otoczenie polskiej gospodarki ................................................................................................. 24
Załącznik 2. PKB i popyt krajowy ..................................................................................................................27
Załącznik 3. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych ................................................................................ 30
Załącznik 4. Bilans płatniczy ........................................................................................................................... 34
Załącznik 5. Pieniądz i kredyt .........................................................................................................................38
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej ...................... 41
ww
w.
rcl
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami 74
v.p
l
1. Strategia polityki pieniężnej w 2013 r.
W 2013 r. Rada Polityki Pieniężnej prowadziła politykę pieniężną zgodnie z zasadami zawartymi w
Założeniach polityki pieniężnej na rok 2013 przyjętych 18 września 2012 r., których główne elementy
zostały przytoczone poniżej.
Zgodnie z art. 227 ust. 1 Konstytucji RP „Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość polskiego
pieniądza”. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim w art. 3 ust. 1 stanowi, że
„podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym
wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP”.
Współcześnie banki centralne przez stabilność cen rozumieją inflację na tyle niską, aby nie wywierała
.go
ona negatywnego wpływu na decyzje podejmowane przez uczestników życia gospodarczego, w tym
dotyczące inwestycji i oszczędzania. Zapewnienie stabilności cen jest podstawowym sposobem, w jaki
bank centralny przyczynia się do osiągania wysokiego i trwałego wzrostu gospodarczego. Realizując
zadanie utrzymania stabilności cen banki centralne reagują zarówno na zagrożenia inflacyjne, jak i
deflacyjne.
Rada Polityki Pieniężnej od 1998 r. opiera politykę pieniężną na strategii bezpośredniego celu
inflacyjnego. Począwszy od 2004 r. Rada przyjęła ciągły cel inflacyjny na poziomie 2,5%, z
symetrycznym przedziałem odchyleń o szerokości ± 1 punkt procentowy. Rada realizuje strategię w
warunkach płynnego kursu walutowego. System płynnego kursu nie wyklucza interwencji na rynku
w.
rcl
walutowym, gdyby okazało się to niezbędne do zapewnienia stabilności makroekonomicznej i
finansowej kraju, co sprzyja średniookresowej realizacji celu inflacyjnego.
Doświadczenia Narodowego Banku Polskiego oraz innych banków centralnych wskazują, że strategia
bezpośredniego celu inflacyjnego jest skutecznym sposobem zapewnienia stabilności cen w średnim
okresie. Umożliwia ona jednocześnie elastyczne reagowanie przez banki centralne na zewnętrzne
wstrząsy.
Globalny kryzys finansowy pokazał, że dla zapewnienia stabilności cen w dłuższym okresie polityka
pieniężna powinna być prowadzona w taki sposób, aby – dążąc do stabilizacji inflacji na poziomie celu
w średnim okresie – ograniczać jednocześnie ryzyko narastania nierównowag w gospodarce, w
szczególności wynikających z sytuacji w systemie finansowym. Czynnikiem sprzyjającym ograniczaniu
tego ryzyka jest możliwość elastycznego kształtowania parametrów i sposobu zastosowania
dostępnych instrumentów polityki pieniężnej w zależności od sytuacji w krajowym systemie
finansowym. Strategia bezpośredniego celu inflacyjnego umożliwia prowadzenie tak ukierunkowanej
ww
polityki pieniężnej, zwłaszcza gdy jest ona wspomagana przez politykę makroostrożnościową
(traktowaną jako dodatkowy instrument polityki stabilizacyjnej banku centralnego). W tym kontekście
ważna jest realizacja zalecenia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, dotyczącego utworzenia na
poziomie krajowym instytucji odpowiedzialnych za politykę makroostrożnosciową oraz zapewnienie
bankowi centralnemu wiodącej roli w prowadzeniu tej polityki.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
W Założeniach Rada podkreśliła, że w 2013 r. polityka pieniężna NBP pozostanie ukierunkowana na
realizację celu inflacyjnego w średnim okresie. Równocześnie Rada wskazała, że w kształtowaniu
polityki pieniężnej będzie się kierować następującymi zasadami
Po pierwsze, określenie cel ciągły oznacza, że odnosi się on do inflacji mierzonej roczną zmianą cen
towarów i usług konsumpcyjnych w każdym miesiącu w stosunku do analogicznego miesiąca
poprzedniego roku. Przy ocenie procesów inflacyjnych uzasadnione jest również posługiwanie się
kwartalnymi i rocznymi wskaźnikami inflacji, takimi jak stosowane w projekcji inflacji NBP, w
budżecie państwa oraz w statystyce Unii Europejskiej (zwanej dalej „UE”), w tym zharmonizowanym
wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych – HICP. Przy ocenie presji inflacyjnej ważną rolę
.go
odgrywają także miary inflacji bazowej, które ułatwiają odróżnianie przejściowych zmian wskaźnika
inflacji od bardziej trwałych zmian presji inflacyjnej. Ponadto, ułatwiają one odróżnianie wpływu na
inflację wstrząsów podażowych od wpływu czynników popytowych.
Po drugie, polityka pieniężna jest jednoznacznie ukierunkowana na utrzymanie inflacji jak najbliżej
celu 2,5%, a nie jedynie wewnątrz przedziału wahań. Rozwiązanie takie ma umożliwić zakotwiczenie
oczekiwań inflacyjnych, dzięki któremu bank centralny może rzadziej reagować zmianami
parametrów polityki pieniężnej na ewentualne wstrząsy mające wpływ na poziom inflacji w danym
okresie. W efekcie może się również zmniejszyć zmienność długoterminowych stóp procentowych.
Po trzecie, w gospodarce nieuniknione jest występowanie wstrząsów. W zależności od siły i kierunku
w.
rcl
oddziaływania wstrząsu oraz stopnia inercyjności oczekiwań inflacyjnych różna jest skala i okres
odchylenia inflacji od przyjętego celu. W krajach o trwale niskiej inflacji bank centralny zazwyczaj nie
reaguje na odchylenia inflacji od celu, jeśli uznaje je za przejściowe, i to nawet wówczas, gdy nie
mieszczą się one w przedziale wahań wokół celu. W Założeniach Rada wskazywała, że oceniając
potrzebę reakcji na wstrząsy będzie jednak brała pod uwagę to, że w Polsce niskie oczekiwania
inflacyjne nie były dostatecznie utrwalone. Stopień zakotwiczenia oczekiwań inflacyjnych oddziałuje
na skalę oraz trwałość wpływu wstrząsów popytowych i podażowych na inflację. Rada podkreślała
również, że w przypadku wstrząsów, które w ocenie Rady mogły wywołać względnie trwały wzrost
oczekiwań inflacyjnych, a w konsekwencji utrwalić wzrost inflacji ze względu na pojawienie się tzw.
efektów drugiej rundy, bank centralny będzie odpowiednio modyfikował parametry polityki
pieniężnej.
Po czwarte, reakcja polityki pieniężnej na wstrząsy zależy także od ich przyczyn i charakteru. W
przypadku wstrząsów popytowych inflacja i produkcja zmieniają się w tym samym kierunku.
Podwyżka stóp procentowych osłabia aktywność gospodarczą w krótkim okresie i, w dalszej
ww
kolejności, presję inflacyjną.
W przypadku wstrząsów podażowych dynamika produkcji i inflacja zmieniają się w przeciwnych
kierunkach. Dylematy polityki pieniężnej w przypadku tego typu wstrząsów przedstawiają się
następująco
Próba neutralizowania przez politykę pieniężną wpływu wstrząsu podażowego na inflację
może pogłębiać spadek dynamiki produkcji, wynikający z niekorzystnego oddziaływania tego
wstrząsu na konsumpcję i inwestycje.
v.p
l
1. Strategia polityki pieniężnej w 2013 r.
Z kolei próba zamortyzowania – poprzez ekspansywną politykę pieniężną – realnych
skutków wstrząsu podażowego, wywołującego wzrost inflacji i spadek dynamiki produkcji,
powoduje z reguły utrwalenie się podwyższonej inflacji. W takiej sytuacji w następnych
okresach konieczne jest prowadzenie znacznie bardziej restrykcyjnej polityki pieniężnej.
Powoduje ona silniejsze spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego, niż zaostrzenie tej
polityki, niedopuszczające do utrwalenia się podwyższonej inflacji.
W przypadku wstrząsów wynikających z fluktuacji awersji do ryzyka (czynnika zmiennego),
przedwczesna reakcja polityki pieniężnej, może – w sytuacji nagłego odwrócenia ich znaku –
prowadzić do nadmiernej zmienności stóp procentowych, a w efekcie również zmienności inflacji i
.go
tempa wzrostu.
Reakcja banku centralnego na wstrząs zależy od oceny trwałości jego skutków, w tym od oceny
ryzyka pojawienia się tzw. efektów drugiej rundy. Istotne znaczenie w ocenie ryzyka utrwalenia się
podwyższonej inflacji ma zatem stopień zakotwiczenia oczekiwań inflacyjnych oraz całokształt
sytuacji makroekonomicznej, który może sprzyjać narastaniu presji płacowej albo ją ograniczać.
W kontekście reakcji banku centralnego na wstrząsy ważna jest możliwość elastycznego określania
długości horyzontu powrotu inflacji do celu inflacyjnego w zależności od natury wstrząsu.
Po piąte, ze względu na opóźnienia reakcji produkcji i inflacji na prowadzoną politykę pieniężną,
wpływa ona w niewielkim stopniu na poziom bieżącej inflacji. Bieżące decyzje władz monetarnych
w.
rcl
oddziałują na dynamikę ogólnego poziomu cen w przyszłości, podobnie jak bieżąca inflacja pozostaje
pod wpływem zmian stóp procentowych dokonanych kilka kwartałów wcześniej. Długość opóźnień,
jakie występują od podjęcia decyzji dotyczącej poziomu stóp do zaobserwowania najsilniejszego jej
wpływu na wielkości realne (produkcję, zatrudnienie), a następnie na inflację, nie jest jednak stała.
Zależy ona w dużej mierze od zachodzących w gospodarce zmian strukturalnych i instytucjonalnych.
Zmiany te powodują, że banki centralne mogą oceniać długość opóźnień tylko w przybliżeniu.
Dodatkowym czynnikiem zakłócającym działanie mechanizmu transmisji monetarnej mogą być
zaburzenia w krajowym i międzynarodowym systemie finansowym.
Po szóste, w polityce pieniężnej należy uwzględniać potrzebę zachowania stabilności finansowej,
która jest niezbędna do zapewnienia stabilności cen w dłuższym okresie oraz umożliwia niezakłócone
funkcjonowanie mechanizmu transmisji polityki pieniężnej. W tym kontekście przy ocenie bilansu
czynników ryzyka dla przyszłej inflacji i wzrostu gospodarczego istotne jest kształtowanie się cen
aktywów. Nadmierne redukcje stóp procentowych i długotrwałe utrzymywanie ich na obniżonym
poziomie w warunkach niskiej inflacji i jednocześnie szybkiego wzrostu gospodarczego może
ww
prowadzić do szybkiego wzrostu cen aktywów, a przez to zwiększać ryzyko utworzenia się tzw. bąbli
spekulacyjnych. Wraz z szybkim wzrostem cen aktywów rośnie prawdopodobieństwo ich odchylenia
od poziomów uzasadnionych czynnikami fundamentalnymi, co powoduje wzrost ryzyka
gwałtownego i znacznego ich spadku w przyszłości. Szybki wzrost cen aktywów, szczególnie jeśli
towarzyszy mu szybki wzrost kredytu, rodzi zagrożenie dla stabilności systemu finansowego, a przez
to dla zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności cen w dłuższym okresie. Polityka
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
pieniężna wspierająca stabilność systemu finansowego jest więc długookresowo spójna z realizacją
podstawowego celu działalności banku centralnego, tj. z zapewnieniem stabilności cen, choć niekiedy
może stwarzać ryzyko przejściowego odchylania się inflacji od celu. Zachowanie spójności pomiędzy
dążeniem do utrzymania inflacji na poziomie celu i wspieraniem stabilności systemu finansowego
może – w pewnych warunkach – wymagać wydłużenia horyzontu realizacji celu inflacyjnego.
Po siódme, przy ocenie ryzyka wystąpienia zaburzeń w systemie finansowym oraz perspektyw
inflacji na dłuższą metę przydatne jest uwzględnianie kształtowania się agregatów monetarnych i
kredytowych. Szybki wzrost tych agregatów może prowadzić do narastania nierównowagi
makroekonomicznej w gospodarce, w tym nierównowagi na rynkach aktywów. Ryzyko związane z
nadmiernie szybkim wzrostem tych agregatów powinno być brane pod uwagę w decyzjach
.go
dotyczących parametrów polityki pieniężnej. Ważnym uwarunkowaniem polityki pieniężnej jest
polityka regulacyjna i nadzorcza w sektorze finansowym, która ma wpływ na tempo wzrostu kredytu
i jego strukturę.
Po ósme, przy ocenie stopnia restrykcyjności polityki pieniężnej należy brać pod uwagę nie tylko
wysokość realnych stóp procentowych, ale także poziom realnego kursu walutowego. Tak rozumiana
restrykcyjność polityki pieniężnej wpływa, wraz z realizowaną polityką fiskalną, na łączną
restrykcyjność polityki makroekonomicznej. Zapewnienie stabilności cen w sytuacji nadmiernie
ekspansywnej polityki fiskalnej może wymagać prowadzenia restrykcyjnej polityki pieniężnej, w tym
w.
rcl
utrzymywania stóp procentowych na podwyższonym poziomie.
Po dziewiąte, polityka pieniężna jest prowadzona w warunkach niepewności, co wyklucza
sprawowanie ścisłej kontroli nad przebiegiem procesów gospodarczych. Ta naturalna niepewność
powoduje, że przy podejmowaniu decyzji w polityce pieniężnej konieczne jest uwzględnianie
możliwie szerokiego zbioru informacji istotnych dla procesów inflacyjnych, a nie tylko wyników
projekcji inflacji. Modele wykorzystywane przez banki centralne do prognozowania inflacji mogą nie
odwzorowywać właściwie zachowania gospodarki, chociażby ze względu na zachodzące w niej
zmiany strukturalne. Ponadto, nie jest możliwe posługiwanie się prostą regułą polityki, która ex ante
mogłaby być znana uczestnikom rynku.
Po dziesiąte, istotną przesłanką podejmowania decyzji w polityce pieniężnej jest bilans czynników
wpływających na prawdopodobieństwo ukształtowania się przyszłej inflacji powyżej lub poniżej celu.
Bilans ten jest tworzony na podstawie oceny przebiegu procesów gospodarczych, w tym na podstawie
projekcji inflacji. Oceniając czynniki wpływające na kształtowanie się przyszłej inflacji, Rada bierze
pod uwagę kształtowanie się inflacji w przeszłości, ponieważ ma ono wpływ na stopień
ww
zakotwiczenia oczekiwań inflacyjnych na poziomie celu inflacyjnego. Rada uwzględnia w
szczególności długość okresu, w którym inflacja utrzymywała się na poziomie zgodnym z celem, oraz
okresu, w którym się od niego odchylała.
W Założeniach Rada wskazała ponadto, że ważnym uwarunkowaniem polityki pieniężnej jest sytuacja
finansów publicznych. Podkreśliła, że dla utrzymania stabilności makroekonomicznej gospodarki, w
tym dla utrzymania stabilności cen, niezbędne jest prowadzenie polityki fiskalnej, która zapewniałaby
v.p
l
1. Strategia polityki pieniężnej w 2013 r.
długookresową stabilność finansów publicznych. Rada zwróciła uwagę, że polityka pieniężna
ww
w.
rcl
.go
nakierowana na stabilność cen, sprzyja jednocześnie stabilności w finansach publicznych.
v.p
l
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w
2013 r.
Podejmując decyzje dotyczące polityki pieniężnej w 2013 r. Rada – podobnie jak w poprzednich latach
– dążyła do utrzymania stabilności cen, tj. stabilizowania inflacji na poziomie 2,5% w średnim okresie,
co sprzyja utrzymaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Polityka pieniężna była
prowadzona jednocześnie w taki sposób, aby ograniczać ryzyko narastania nierównowag w
gospodarce.
Rada w swoich decyzjach uwzględniała przede wszystkim zmieniającą się ocenę czynników
.go
determinujących procesy inflacyjne w horyzoncie oddziaływania polityki pieniężnej. Ocena ta była
uwarunkowana dostępnymi, w momencie podejmowania decyzji, informacjami dotyczącymi
procesów gospodarczych, w tym prognozami makroekonomicznymi opracowywanymi w NBP oraz
w instytucjach zewnętrznych.
Od stycznia do lipca 2013 r. Rada kontynuowała, rozpoczęty w listopadzie 2012 r., cykl obniżek stóp
procentowych NBP. W tym okresie stopy procentowe NBP zostały obniżone o 1,75 pkt proc. (Tabela
1). W ramach całego cyklu Rada obniżyła stopy procentowe NBP łącznie o 2,25 pkt proc. W rezultacie
stopa referencyjna NBP została obniżona z 4,75% do 2,50%, a więc do najniższego poziomu w historii 1.
Istotne złagodzenie polityki pieniężnej – oddziałujące w kierunku spadku realnych stóp
w.
rcl
procentowych – związane było z wyraźnym obniżeniem się inflacji w warunkach niskiego wzrostu
gospodarczego i ryzykiem utrzymania się inflacji w średnim okresie poniżej celu inflacyjnego NBP
(2,5%).
W okresie wrzesień-grudzień 2013 r. Rada utrzymywała stopy procentowe na niezmienionym
poziomie. Rada oceniała bowiem, że wcześniejsze znaczące obniżenie stóp procentowych oraz ich
utrzymywanie na niezmienionym poziomie będzie sprzyjać ożywieniu gospodarczemu oraz
stopniowemu powrotowi inflacji do celu. Ponadto, we wrześniu i październiku 2013 r. Rada
sygnalizowała, że przynajmniej do końca 2013 r. stopy procentowe prawdopodobnie pozostaną
niezmienione. Na posiedzeniu w listopadzie 2013 r. Rada wydłużyła sygnalizowany okres
prawdopodobnego utrzymania stóp procentowych na niezmienionym poziomie przynajmniej do
końca pierwszego półrocza 2014 r. 2 Sygnalizowanie utrzymywania stóp procentowych NBP na
niezmienionym poziomie w kolejnych kwartałach również sprzyjało ożywieniu gospodarczemu i
ww
stopniowemu powrotowi inflacji do celu, a ponadto – stabilizacji na krajowym rynku finansowym.
1 Od
listopada 2012 r. do lipca 2013 r. pozostałe stopy procentowe NBP zostały obniżone w takiej samej skali jak stopa
referencyjna: stopa lombardowa z 6,25% do 4,00%, stopa depozytowa z 3,25% do 1,00%, a stopa redyskonta weksli z 5,00% do
2,75%.
2 Na posiedzeniu w lutym 2014 r. Rada wydłużyła sygnalizowany okres prawdopodobnego utrzymania stóp procentowych na
niezmienionym poziomie przynajmniej do końca III kw. 2014 r.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Tabela 1. Podstawowe stopy procentowe NBP na koniec 2012 r. i na koniec kolejnych miesięcy w 2013 r.
Stopa lombardowa
Stopa depozytowa
Stopa redyskonta
weksli
Grudzień 2012 r.
Styczeń 2013 r.
Luty 2013 r.
Marzec 2013 r.
4,25%
4,00%
3,75%
3,25%
5,75%
5,50%
5,25%
4,75%
2,75%
2,50%
2,25%
1,75%
4,50%
4,25%
4,00%
3,50%
Kwiecień 2013 r.
3,25%
4,75%
1,75%
3,50%
Maj 2013 r.
Czerwiec 2013 r.
Lipiec 2013 r.
Sierpień 2013 r.
Wrzesień 2013 r.
Październik 2013 r.
Listopad 2013 r.
Grudzień 2013 r.
3,00%
2,75%
2,50%
2,50%
2,50%
2,50%
2,50%
2,50%
4,50%
4,25%
4,00%
4,00%
4,00%
4,00%
4,00%
4,00%
1,50%
1,25%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
1,00%
3,25%
3,00%
2,75%
2,75%
2,75%
2,75%
2,75%
2,75%
Źródło: NBP.
.go
Stopa referencyjna
Decyzje Rady w 2013 r. były uwarunkowane następującymi czynnikami
Dane napływające w I połowie 2013 r. wskazywały na kształtowanie się wzrostu gospodarczego na
świecie na niskim poziomie. W szczególności gospodarka Stanów Zjednoczonych w IV kw. 2012 r.
była w stagnacji, a w I kw. 2013 r. tamtejszy PKB wzrósł jedynie nieznacznie. W tym samym okresie w
strefie euro trwała recesja oraz utrzymywała się znacząca niepewność co do momentu i skali
w.
rcl
oczekiwanego ożywienia gospodarczego. W największej gospodarce strefy euro – Niemczech,
będących głównym partnerem handlowym Polski – w IV kw. 2012 r. oraz w I kw. 2013 r. utrzymały
się tendencje recesyjno-stagnacyjne. Osłabiona dynamika aktywności w gospodarkach rozwiniętych
negatywnie wpływała na sytuację gospodarczą w największych gospodarkach wschodzących, w
których dynamika PKB pozostawała – jak na te kraje – niska. Równocześnie miesięczne dane o
koniunkturze publikowane w I połowie 2013 r. wskazywały, że w kolejnych kwartałach wzrost w
gospodarce światowej pozostanie umiarkowany.
Ze względu na niską presję popytową, której towarzyszył spadek cen surowców na rynkach
światowych, w I połowie 2013 r. inflacja w wielu krajach, w tym zwłaszcza rozwiniętych, obniżała się
i pozostawała niższa od wieloletniej średniej.
W I połowie 2013 r. główne banki centralne dalej prowadziły silnie ekspansywną politykę pieniężną.
Fed podtrzymał swoją deklarację pozostawienia krótkoterminowych stóp procentowych na poziomie
bliskim zera przez dłuższy okres oraz kontynuował zakup aktywów, sygnalizując jednak od maja
ww
możliwość wcześniejszego niż oczekiwano zmniejszenia skali luzowania ilościowego. Z kolei EBC w
maju obniżył stopę podstawowych operacji refinansujących o 0,25 pkt proc. oraz podtrzymywał
gotowość do zakupu obligacji skarbowych krajów najbardziej dotkniętych kryzysem zadłużeniowym.
Równocześnie Bank Japonii w kwietniu ogłosił nowy program luzowania ilościowego, w którym
zobowiązał się do podwojenia bazy monetarnej poprzez zwiększenie zasobu posiadanych obligacji
skarbowych oraz aktywów finansowych sektora prywatnego.
v.p
l
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2013 r.
Silnie ekspansywna polityka pieniężna głównych banków centralnych sprzyjała stabilizacji nastrojów
na światowych rynkach finansowych w pierwszych miesiącach 2013 r. Jednak w maju i czerwcu, po
pojawieniu się sygnałów z Fed, dotyczących możliwości rozpoczęcia ograniczania skali ilościowego
luzowania, awersja do ryzyka na światowych rynkach finansowych istotnie wzrosła. W rezultacie
nastąpił odpływ kapitału z gospodarek wschodzących, a kursy walutowe wielu z tych krajów
znacząco się osłabiły. Pogorszenie nastrojów na światowych rynkach finansowych przyczyniło się
również do odpływu kapitału z Polski – spadło zaangażowanie nierezydentów na rynku obligacji
skarbowych, wzrosły rentowości obligacji, a kurs złotego osłabił się (skala deprecjacji była jednak
znacznie mniejsza niż wielu innych walut gospodarek wschodzących). W czerwcu 2013 r. NBP
dokonał sprzedaży pewnej ilości walut obcych za złote.
.go
Dane napływające w I półroczu 2013 r. dotyczące gospodarki Polski wskazywały na dalsze i silniejsze
niż oczekiwano spowolnienie dynamiki PKB. W IV kw. 2012 r. i w I kw. 2013 r. dynamika popytu
krajowego była ujemna, co związane było ze spadkiem inwestycji oraz stagnacją konsumpcji.
Głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego pozostał eksport netto, co wynikało ze spadku importu,
przy jednoczesnym nieznacznym wzroście eksportu.
Również dane miesięczne dostępne w I połowie 2013 r. wskazywały na niski wzrost gospodarczy.
Roczna dynamika produkcji sprzedanej przemysłu była w I kw. ujemna, po czym w kolejnych
miesiącach kształtowała się na dodatnim – choć niskim – poziomie. W całej I połowie 2013 r. znacząco
spadała produkcja budowlano-montażowa. Słabość popytu konsumpcyjnego była sygnalizowana
w.
rcl
przez stagnację sprzedaży detalicznej.
Niska dynamika aktywności gospodarczej przyczyniła się do pogorszenia sytuacji na rynku pracy.
Napływające w I połowie 2013 r. dane wskazywały, że po wyhamowaniu wzrostu liczby pracujących
w gospodarce w IV kw. 2012 r., w I kw. 2013 r. liczba pracujących obniżyła się (w ujęciu rocznym). Na
kontynuację spadku liczby pracujących w gospodarce w kolejnych miesiącach wskazywały
miesięczne dane o zatrudnieniu w przedsiębiorstwach. Spadek liczby pracujących przyczynił się do
dalszego wzrostu stopy bezrobocia, która w całej I połowie 2013 r. pozostawała podwyższona.
Podwyższona stopa bezrobocia ograniczała dynamikę wynagrodzeń oraz jednostkowych kosztów
pracy.
Dynamika akcji kredytowej dla sektora prywatnego w kolejnych miesiącach I połowy 2013 r. była
niska w porównaniu do lat wcześniejszych. W szczególności dynamika kredytu dla gospodarstw
domowych na początku 2013 r. spowalniała, po czym utrzymywała się na niskim poziomie. Na takie
jej kształtowanie złożył się słabszy niż rok wcześniej wzrost kredytów mieszkaniowych oraz spadek
ww
kredytów konsumpcyjnych. Równocześnie dynamika akcji kredytowej dla przedsiębiorstw stopniowo
wyhamowywała i w II kw. 2013 r. zbliżyła się do zera.
Inflacja CPI, po obniżeniu się w okolice celu inflacyjnego pod koniec 2012 r., w kolejnych miesiącach
dalej wyraźnie spadała. Spadek inflacji był większy od oczekiwań. W I kw. 2013 r. inflacja CPI
wyniosła średnio 1,3%, a w II kw. 2013 r. – średnio 0,5%, tj. znalazła się znacząco poniżej celu
inflacyjnego NBP. Znaczący i silniejszy od oczekiwań spadek inflacji wynikał przede wszystkim z
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
odziaływania czynników znajdujących się poza bezpośrednim wpływem krajowej polityki pieniężnej.
W szczególności spadły ceny energii (co było związane z obniżeniem cen gazu ziemnego na początku
roku oraz spadkiem cen surowców energetycznych na rynkach światowych) i spowolniła dynamika
cen żywności (co w dużym stopniu wynikało ze wzrostu krajowej podaży większości produktów
rolnych). Spadkowi inflacji poniżej celu inflacyjnego sprzyjało również silniejsze od oczekiwań
spowolnienie wzrostu PKB. Przyczyniło się ono do obniżenia inflacji bazowej. Na niską presję
kosztową w gospodarce wskazywał z kolei spadek cen produkcji sprzedanej. Wraz ze spadkiem
inflacji bieżącej, obniżały się oczekiwania inflacyjne podmiotów gospodarczych oraz prognozy inflacji.
Również projekcja marcowa NBP wskazywała, że w kolejnych kwartałach inflacja może być niższa niż
wcześniej prognozowano, a także, że może się kształtować poniżej celu inflacyjnego NBP w średnim
.go
okresie.
Wobec tych uwarunkowań, w I połowie 2013 r. Rada kontynuowała rozpoczęty w listopadzie 2012 r.
cykl obniżek stóp procentowych NBP. W styczniu i lutym Rada obniżyła stopy procentowe NBP
każdorazowo o 0,25 pkt proc. W ocenie Rady napływające dane potwierdzały bowiem utrzymywanie
się niskiego wzrostu gospodarczego w Polsce, któremu towarzyszył brak presji płacowej i niska presja
inflacyjna. Równocześnie Rada oceniała, że dynamika PKB w kolejnych kwartałach pozostanie
umiarkowana, przez co istniało ryzyko utrzymania się inflacji CPI poniżej celu NBP w średnim
okresie. Po zapoznaniu się z marcową projekcją inflacji i PKB, która wspierała tę ocenę, Rada obniżyła
stopy procentowe NBP o 0,5 pkt proc. W maju, czerwcu i lipcu 2013 r. Rada ponownie obniżyła stopy
procentowe NBP, każdorazowo o 0,25 pkt proc. Napływające dane wskazywały bowiem na silniejsze
w.
rcl
niż oczekiwano spowolnienie dynamiki PKB i spadek inflacji. W rezultacie, mimo dokonanych
wcześniej obniżek stóp procentowych, nadal utrzymywało się ryzyko kształtowania się inflacji
poniżej celu inflacyjnego NBP w średnim okresie 3 . Równocześnie utrzymywała się znacząca
niepewność co do skali i momentu oczekiwanego ożywienia gospodarczego w strefie euro, która
mogła negatywnie wpływać na aktywność gospodarczą w Polsce.
Na posiedzeniu w lipcu Rada zakomunikowała zakończenie cyklu obniżek stóp procentowych,
uznając, że dokonane od listopada 2012 r. znaczące obniżenie stóp procentowych NBP, sprzyja
ożywieniu gospodarki i ogranicza ryzyko kształtowania się inflacji poniżej celu inflacyjnego w
średnim okresie. Do lipca 2013 r. stopa referencyjna NBP została obniżona z 4,75% (w październiku
2012 r.) do 2,50% (w lipcu 2013 r.). W rezultacie, realna stopa procentowa (stopa referencyjna NBP
deflowana oczekiwaniami analityków sektora finansowego dotyczącymi inflacji w perspektywie 12
miesięcy) spadła z 2,1% w październiku 2012 r. do 0,5% w lipcu 2013 r.4
Dane napływające w II połowie 2013 r. wskazywały na stopniowy wzrost dynamiki aktywności w
ww
gospodarce światowej. Tempo wzrostu PKB w Stanach Zjednoczonych w II i III kw. 2013 r.
przyspieszało. W tym samym okresie PKB w strefie euro – po kilku kwartałach spadku – nieznacznie
wzrósł. W szczególności nastąpiło pewne ożywienie aktywności w Niemczech. Publikowane w II
3 Na ryzyko kształtowania się inflacji poniżej celu inflacyjnego NBP w średnim okresie – pomimo oczekiwanego ożywienia
gospodarczego w kolejnych kwartałach – wskazywała również lipcowa projekcja inflacji i PKB, sporządzona przy założeniu
niezmienionych stóp procentowych (tj. nie uwzględniająca lipcowej obniżki stóp procentowych o 0,25 pkt proc.).
4 Istotne obniżenie się realnej stopy procentowej nastąpiło pomimo spadku oczekiwań analityków co do poziomu inflacji w
perspektywie 12 miesięcy.
v.p
l
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2013 r.
połowie 2013 r. wskaźniki sygnalizowały, że poprawa koniunktury na świecie – choć pozostanie
umiarkowana – będzie stopniowo postępowała, a w szczególności, że dynamika PKB w strefie euro
prawdopodobnie będzie dodatnia. Mimo pewnego ożywienia aktywności w gospodarce światowej w
największych gospodarkach wschodzących wzrost gospodarczy w II połowie 2013 r. był wciąż
relatywnie niski.
Inflacja w gospodarce światowej w połowie 2013 r. przejściowo wzrosła, jednak w II połowie 2013 r.
ponownie ukształtowała się na poziomie niższym od wieloletniej średniej. Utrzymaniu niskiej inflacji
sprzyjała umiarkowana dynamika PKB na świecie oraz spadek cen wielu surowców na rynkach
światowych.
.go
W II połowie 2013 r. polityka pieniężna głównych banków centralnych pozostała silnie ekspansywna.
W omawianym okresie Fed kontynuował program luzowania ilościowego, choć w grudniu ogłosił
rozpoczęcie ograniczania skali zakupu aktywów 5. Fed podtrzymywał swoją deklarację utrzymywania
stóp procentowych na niezmienionym poziomie przez dłuższy okres. Z kolei EBC w lipcu 2013 r.
ogłosił, że stopy procentowe pozostaną na ówczesnym lub niższym poziomie przez dłuższy czas, po
czym w listopadzie 2013 r. obniżył je o 0,25 pkt proc. W całej II połowie 2013 r. EBC potwierdzał także
gotowość
do
zakupów
obligacji
zadłużeniowym.
skarbowych
krajów
najbardziej
dotkniętych
kryzysem
Czynnikiem istotnie wpływającym na sytuację na światowych rynkach finansowych w połowie 2013 r.
w.
rcl
były oczekiwania dotyczące rozpoczęcia przez Fed ograniczania programu luzowania ilościowego.
Oczekiwania te przyczyniały się – zwłaszcza do początku września 2013 r. – do odpływu kapitału z
bardziej
ryzykownych
rynków,
zwiększenia
zmienności
kursów
walutowych
gospodarek
wschodzących i wzrostu rentowności obligacji skarbowych w wielu krajach. W rezultacie również w
Polsce, do połowy września rosły rentowności obligacji skarbowych, czemu towarzyszył spadek
zaangażowania nierezydentów na tym rynku. Kurs złotego – pomimo pewnej zmienności – pozostał
bardziej stabilny niż kursy walutowe wielu innych gospodarek wschodzących.
Wrześniowa decyzja Fed o utrzymaniu skali łagodzenia ilościowego przyczyniła się do stabilizacji
nastrojów na światowych rynkach finansowych. W kierunku wyższych cen aktywów w II połowie
2013 r. oddziaływały także publikacje danych, wskazujących na poprawę koniunktury w gospodarce
światowej. W Polsce – oprócz wymienionych czynników – poprawie nastrojów na krajowym rynku
finansowym sprzyjały także sygnały stopniowego ożywienia wzrostu PKB oraz ograniczenie
nierównowagi zewnętrznej kraju.
Dostępne w II połowie 2013 r. dane dotyczące gospodarki Polski wskazywały na stopniową poprawę
ww
koniunktury. Po okresie silnego spowolnienia, roczna dynamika PKB w II kw. 2013 r. ustabilizowała
się, po czym w III kw. 2013 r. nieco przyspieszyła. Tempo wzrostu PKB w omawianym okresie
pozostawało jednak niskie. Ożywienie gospodarcze w II i w III kw. 2013 r. było wspierane przede
wszystkim przez przyspieszenie eksportu, następujące wraz ze stopniową poprawą koniunktury za
5 Ograniczenie skali programu luzowania ilościowego – zgodnie z grudniową zapowiedzią Fed – miało nastąpić w styczniu
2014 r.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
granicą. W połączeniu ze spadkiem importu w II kw. 2013 r. i jego jedynie umiarkowanym wzrostem
w III kw. 2013 r. (w ujęciu rocznym), eksport netto stanowił główny popytowy czynnik wzrostu
gospodarczego. Równocześnie w II połowie roku nastąpiła powolna odbudowa popytu krajowego,
związana zarówno ze stopniowym wzrostem dynamiki konsumpcji, jak i inwestycji.
Stopniową poprawę koniunktury w Polsce potwierdzały napływające w II połowie 2013 r. dane
miesięczne. Dynamika produkcji sprzedanej przemysłu, choć pozostała umiarkowana, to stopniowo
przyspieszała, a spadek produkcji budowlano-montażowej był coraz mniejszy. Po stagnacji w I
połowie 2013 r. w kolejnych miesiącach sprzedaż detaliczna powoli rosła (w ujęciu rocznym), co
świadczyło o ożywieniu popytu konsumpcyjnego. Systematycznie poprawiały się również wszystkie
wskaźniki koniunktury, co sygnalizowało prawdopodobny wzrost aktywności w kolejnych
.go
kwartałach. Na dalsze stopniowe ożywienie gospodarcze wskazywały także prognozy rynkowe, które
od września 2013 r. były rewidowane w górę. Również projekcja listopadowa NBP przewidywała, że
wzrost gospodarczy w kolejnych kwartałach może być wyższy niż przewidywano w projekcji
lipcowej.
Dane dostępne w II połowie 2013 r. wskazywały, że sytuacja na rynku pracy pozostawała
niekorzystna, choć pod koniec roku pojawiły się sygnały jej nieznacznej poprawy. W II kw. 2013 r.
liczba pracujących w gospodarce wciąż spadała, jednak w III kw. 2013 r. spadek ten wyhamował.
Podobne tendencje widoczne były w sektorze przedsiębiorstw, gdzie pod koniec 2013 r. odnotowano
nawet nieznaczny wzrost zatrudnienia 6 . Równocześnie stopa bezrobocia wg BAEL w II kw.
w.
rcl
ustabilizowała się, po czym w kolejnym kwartale nieco się obniżyła (po wyrównaniu sezonowym).
Stopniowy spadek stopy bezrobocia (po wyrównaniu sezonowym) potwierdzały również dane
miesięczne z urzędów pracy. Bezrobocie w II połowie 2013 r. pozostawało jednak podwyższone, co
ograniczało presję płacową. Dynamika płac i jednostkowych kosztów pracy była niższa od
wieloletniej średniej.
Dynamika akcji kredytowej w II połowie 2013 r. nieco przyspieszyła, choć pozostała ograniczona. W
szczególności, po wcześniejszym spadku, w połowie 2013 r. zaczęły rosnąć kredyty konsumpcyjne.
Równocześnie napływające dane wskazywały, że przyrost kredytu mieszkaniowego dla gospodarstw
domowych – po kilku kwartałach obniżania się – ustabilizował się na niskim poziomie. Dalej spadała
jednak dynamika kredytów dla przedsiębiorstw.
Po znaczącym spadku w I połowie 2013 r., w kolejnych miesiącach inflacja CPI nieco wzrosła,
pozostając jednak znacząco poniżej celu inflacyjnego NBP. W III kw. 2013 r. średni poziom rocznego
wskaźnika CPI wyniósł 1,1%, zaś w IV kw. 0,7%. W dalszym ciągu w kierunku niskiej inflacji
ww
oddziaływał wcześniejszy spadek cen energii oraz niska dynamika cen żywności 7. Z kolei inflacja
6 Choć zgodnie z danymi miesięcznymi z sektora przedsiębiorstw, zatrudnienie w ujęciu rocznym spadało, to spadek ten w
kolejnych miesiącach stopniowo wyhamowywał. W listopadzie odnotowano wzrost zatrudnienia o 0,1% r/r, a w grudniu
o 0,3% r/r.
7 Dynamika
cen żywności, po przejściowym wzroście w połowie roku, w kolejnych miesiącach – wraz z poprawą sytuacji
podażowej na rynkach surowców rolnych – ponownie spadła. Wzrost dynamiki cen żywności w połowie roku był związany z
niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi przyczyniającymi się do ograniczenia krajowej podaży warzyw. Wzrost
dynamiki cen żywności w tym okresie był także efektem zmiany wzorca sezonowości cen warzyw uwzględnianego przez GUS
w obliczaniu wskaźnika cen konsumpcyjnych.
v.p
l
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2013 r.
bazowa mimo pewnego wzrostu – związanego ze wzrostem opłat za wywóz nieczystości od lipca
2013 r. – pozostała niska i świadczyła o braku presji popytowej w gospodarce. W związku z niską
inflacją bieżącą, oczekiwania inflacyjne gospodarstw domowych i przedsiębiorstw utrzymywały się
na poziomie znacząco poniżej celu inflacyjnego. Jednak, charakteryzujące się większą stabilnością
oczekiwania inflacyjne analityków sektora finansowego (w perspektywie 12-u miesięcy) pozostawały
na poziomie jedynie nieco poniżej 2,5%. Również projekcja listopadowa NBP wskazywała, że w
kolejnych kwartałach nastąpi wzrost inflacji i będzie ona wyższa niż oczekiwano w projekcji lipcowej.
Oczekiwany wzrost inflacji – zgodnie z projekcją listopadową – nie był jednak na tyle silny, aby
zagrozić realizacji celu inflacyjnego NBP w średnim okresie.
W okresie wrzesień-grudzień 2013 r. Rada utrzymywała stopy procentowe na niezmienionym
.go
poziomie, co sprzyjało utrzymaniu się niskiej realnej stopy procentowej 8 . Oceniała bowiem, że
wcześniejsze znaczące obniżenie stóp procentowych oraz ich utrzymywanie na niezmienionym
poziomie sprzyja ożywieniu gospodarczemu oraz stopniowemu powrotowi inflacji do celu. Ponadto,
we wrześniu i październiku 2013 r. Rada sygnalizowała, że przynajmniej do końca 2013 r. stopy
procentowe prawdopodobnie pozostaną niezmienione. Na posiedzeniu w listopadzie 2013 r. Rada
wydłużyła
sygnalizowany
okres
prawdopodobnego
utrzymania
stóp
procentowych
na
niezmienionym poziomie przynajmniej do końca pierwszego półrocza 2014 r. Sygnalizowanie
9
utrzymywania stóp procentowych NBP na niezmienionym poziomie w kolejnych kwartałach również
sprzyjało ożywieniu gospodarczemu i stopniowemu powrotowi inflacji do celu, a ponadto –
w.
rcl
stabilizacji na krajowym rynku finansowym.
***
Ważnym elementem realizacji polityki pieniężnej opartej na strategii celu inflacyjnego była w 2013 r. –
podobnie jak w poprzednich latach – komunikacja z otoczeniem, polegająca na przedstawianiu przez
Radę informacji o podejmowanych i możliwych przyszłych decyzjach wraz z oceną przebiegu
procesów gospodarczych wpływającą na te decyzje. Do najważniejszych instrumentów w sferze
komunikacji w 2013 r. nadal należały publikowane cyklicznie: Informacje po posiedzeniu Rady Polityki
Pieniężnej (i towarzyszące im konferencje prasowe po posiedzeniu Rady), Opisy dyskusji na
posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej 10, Raporty o inflacji, a także publikowane raz w roku
ww
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na 2012 r. i Założenia polityki pieniężnej na rok 2014.
8 Realna stopa procentowa (tj. stopa referencyjna NBP deflowana oczekiwaniami analityków sektora finansowego dotyczącymi
inflacji w perspektywie 12 miesięcy) utrzymywała się w przedziale 0,3-0,4% (w okresie wrzesień-grudzień 2013 r.).
9 Na posiedzeniu w lutym 2014 r. Rada wydłużyła sygnalizowany okres prawdopodobnego utrzymania stóp procentowych na
niezmienionym poziomie przynajmniej do końca III kw. 2014 r.
W Opisach dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej znajduje się szersze omówienie zagadnień i
argumentów, które wpływały na decyzje podejmowane przez Radę w 2013 r.
v.p
l
3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2013 r.
W 2013 r. Rada realizowała politykę pieniężną dążąc do osiągnięcia takiego poziomu stóp
procentowych w gospodarce, który sprzyjał realizacji założonego celu inflacyjnego w średnim okresie.
Instrumentem polityki pieniężnej, na którego poziom Rada wpływała bezpośrednio, były stopy
procentowe NBP. Od wysokości stopy referencyjnej uzależniona była rentowność operacji otwartego
rynku. Stopy depozytowa oraz lombardowa określały poziom oprocentowania odpowiednich operacji
depozytowo-kredytowych. Z kolei stopa redyskonta weksli w sposób pośredni wyznaczała
oprocentowanie rezerwy obowiązkowej.
.go
Zestaw instrumentów stosowany przez NBP był dostosowany do realizowanej strategii polityki
pieniężnej, a także do utrzymującej się w krajowym sektorze bankowym trwałej nadwyżki płynności.
Sytuacja utrzymująca się na krajowych oraz zagranicznych rynkach finansowych nie wymagała w
2013 r. wprowadzenia przez NBP istotnych zmian w zakresie implementacji polityki pieniężnej.
Płynność sektora bankowego w 2013 r.
W 2013 r. NBP realizował politykę pieniężną w warunkach utrzymującej się nadpłynności sektora
bankowego 11. Jej średni poziom w roku wyniósł 126.541 mln zł, tj. o 30.235 mln zł (31,4%) więcej niż w
2012 r.12
w.
rcl
W trakcie 2013 r. nadpłynność sektora bankowego ulegała niewielkim wahaniom. W poszczególnych
miesiącach roku jej poziom kształtował się w granicach 123.485-129.048 mln zł. W grudniu 2013 r.
średni poziom nadpłynności wyniósł 123.485 mln zł i był wyższy o 6.562 mln zł (tj. o 5,6%) w
porównaniu z grudniem 2012 r. W 2013 r. na wzrost płynności sektora bankowego najsilniej
oddziaływał skup walut obcych dokonywany przez NBP ze środków pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej (fundusze strukturalne, Wspólna Polityka Rolna) oraz z rachunku walutowego
Ministerstwa Finansów w NBP. Łączne saldo skupu i sprzedaży walut dokonywanych przez NBP
wpłynęło na zwiększenie płynności sektora bankowego o 12.077 mln zł. Do wzrostu płynności sektora
bankowego przyczyniły się ponadto: wpłata części zysku NBP do budżetu państwa (5.264 mln zł),
wypłata dyskonta od bonów pieniężnych NBP (3.843 mln zł), wypłata odsetek od rezerwy
obowiązkowej (921 mln zł) oraz spadek poziomu depozytów sektora publicznego w NBP (921 mln zł).
Wśród czynników ograniczających płynność sektora bankowego największe znaczenie miał przyrost
poziomu pieniądza gotówkowego w obiegu, który wyniósł 12.414 mln zł. Drugim istotnym
czynnikiem zmniejszającym zasób środków w dyspozycji sektora bankowego był wzrost poziomu
ww
rezerwy obowiązkowej (1.550 mln zł).
11 Nadpłynność sektora bankowego jest to nadwyżka środków pozostająca w sektorze bankowym ponad wymagany poziom
rezerwy obowiązkowej, obliczana w odpowiednich okresach utrzymywania rezerwy. Miarą nadpłynności jest saldo
przeprowadzanych przez bank centralny operacji otwartego rynku oraz depozytowo-kredytowych.
12 Dane dotyczące poziomu nadpłynności zostały podane jako średnie w okresach utrzymywania rezerwy obowiązkowej.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Stopy procentowe NBP
Najważniejsze znaczenie w realizacji polityki pieniężnej w 2013 r. miała stopa referencyjna NBP.
Zmiany jej wysokości wyznaczały kierunek prowadzonej przez NBP polityki pieniężnej. Stopa ta,
określając rentowność operacji otwartego rynku, wpływała na oprocentowanie krótkoterminowych
instrumentów rynku pieniężnego, w tym m.in. niezabezpieczonych depozytów międzybankowych.
Stopy depozytowa oraz stopa lombardowa NBP wyznaczały pasmo wahań stóp procentowych
overnight na rynku międzybankowym. Stopa redyskonta weksli w sposób pośredni określała
oprocentowanie środków utrzymywanych przez banki w ramach sytemu rezerwy obowiązkowej 13.
.go
Operacje otwartego rynku
W 2013 r. celem operacyjnym polityki pieniężnej było dążenie do kształtowania stawki POLONIA14 w
pobliżu stopy referencyjnej NBP. Cel ten realizowany był za pomocą operacji otwartego rynku, które
wykorzystywane były do zarządzania płynnością sektora bankowego.
Wykres 1 Średnie w miesiącu saldo operacji otwartego rynku
w latach 1995 - 2013
mld PLN
Wykres 2 Instrumenty absorbujące
poszczególnych miesiącach w 2013 r.
mld PLN
Saldo operacji otweartego rynku
135
132
nadpłynność
w
Średnie saldo operacji depozytowo-kredytowych
Średni poziom bonów pieniężnych NBP w operacjach dostrajających
Średni poziom bonów pieniężnych NBP w operacjach podstawowych
110
128
w.
rcl
88
121
66
114
44
107
22
0
95m1
97m1
99m1
01m1
03m1
05m1
07m1
09m1
11m1
Źródło: Dane NBP.
13m1
100
13m1 13m2 13m3 13m4 13m5 13m6 13m7 13m8 13m9 13m1013m1113m12
Źródło: Dane NBP.
Operacje podstawowe przeprowadzane były regularnie, raz w tygodniu, w formie emisji bonów
pieniężnych NBP z 7-dniowym terminem zapadalności (operacje służyły absorpcji nadwyżki
płynności z sektora bankowego). Na wszystkich przetargach obowiązywała stała rentowność równa
obowiązującej wysokości stopy referencyjnej NBP. W 2013 r. średni dzienny poziom emisji bonów w
ramach operacji podstawowych wyniósł 124.232 mln zł i był wyższy od średniego poziomu
ww
odnotowanego w 2012 r. o 29.901 mln zł.
Bank centralny emitował również bony pieniężne NBP w ramach operacji dostrajających. Operacje te
miały krótszy termin zapadalności niż operacje podstawowe. Przeprowadzane były nieregularnie w
13 Środki utrzymywane przez banki w formie rezerwy obowiązkowej oprocentowane były w 2013 r. na poziomie 0,9 stopy
redyskonta weksli
14 POLONIA (ang. Polish Overnight Index Avarage) – średnia stawka overnight ważona wielkością transakcji na rynku
niezabezpieczonych depozytów międzybankowych. NBP publikuje wysokość tej stawki na stronie serwisu informacyjnego
Reuters (NBPS) każdego dnia o godzinie 17.00.
v.p
l
3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2013 r.
trakcie okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej, w przypadku wystąpienia znacznego
niezbilansowania warunków płynnościowych w sektorze bankowym, oraz regularnie w ostatnim
dniu roboczym wspomnianych okresów. Łącznie w ciągu 2013 r. przeprowadzono 25 operacji
dostrajających (tj. o 2 więcej niż w roku poprzednim). Średni dzienny poziom emisji bonów
pieniężnych NBP w ramach tego typu operacji wyniósł 1.846 mln zł i był wyższy niż w 2012 r. o 264
mln zł.
W 2013 r., podobnie jak w roku poprzednim, średnie absolutne odchylenie POLONII od stopy
referencyjnej NBP utrzymywało się na niskim poziomie, wynoszącym 18 pb (wobec 21 pb w 2012 r.)15.
Niska była również zmienność wskazanego indeksu – odchylenie standardowe POLONII na
.go
przestrzeni ostatniego roku wyniosło 20 pb (w porównaniu do 21 pb w 2012 r.).
Wykres 3 Stopy procentowe NBP oraz stawka POLONIA w latach 2012-2013
POLONIA
7%
6%
5%
4%
3%
2%
Stopa lombardowa NBP
Stopa depozytowa NBP
w.
rcl
1%
Stopa referencyjna NBP
0%
12m1
12m3
12m5
12m7
12m9
12m11
13m1
13m3
13m5
13m7
13m9
13m11
Źródło: Dane NBP.
Warto podkreślić, iż odnotowany w 2013 r. poziom zmienności stawki POLONIA, a także skala jej
odchyleń względem stopy referencyjnej NBP są zbliżone do wartości analogicznych indeksów
notowanych na krajowym rynku międzybankowym przed wystąpieniem kryzysu na światowych
rynkach finansowych. Średnia wartość różnicy pomiędzy wskazanymi stawkami kształtowała się na
poziomie 24 pb w 2007 r. oraz 19 pb w okresie styczeń-wrzesień 2008 r. (tj. przed upadkiem banku
inwestycyjnego Lehman Brothers). Z kolei zmienność indeksu POLONIA, mierzona odchyleniem
standardowym, wyniosła odpowiednio 45 pb oraz 33 pb. Dla porównania, średnie wartości
wspomnianych wskaźników w latach 2010 i 2011 wynosiły: odchylenie absolutne stawki POLONIA
od stopy referencyjnej NBP – odpowiednio 69 pb oraz 43 pb, odchylenie standardowe stawki
POLONIA – 38 pb oraz 34 pb. Oznacza to, iż skala odchyleń indeksu POLONIA od stopy
referencyjnej NBP zmniejszyła się w ostatnich latach ponad trzykrotnie.
ww
Istotne znaczenie dla ograniczenia odchyleń stawki POLONIA od stopy referencyjnej NBP oraz jej
zmienności miało rozpoczęcie stosowania krótkoterminowych operacji otwartego rynku o charakterze
dostrajającym
(przeprowadzanych
nieregularnie,
w
trakcie
okresu
utrzymywania
rezerwy
obowiązkowej oraz regularnie, w ostatnim jego dniu roboczym). Rezultatem wskazanych działań było
15 Średnie odchylenie stawki POLONIA zostało przeliczone wg jednolitej bazy 365 dni w roku.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
stopniowe zwiększanie stopnia zbilansowania warunków płynnościowych średnio w okresie
utrzymywania rezerwy obowiązkowej, co ograniczało konieczność wykorzystywania przez banki
operacji depozytowo-kredytowych, oferowanych przez NBP.
Kontynuowanie przez NBP opisanego powyżej sposobu zarządzania płynnością sektora bankowego
skutkowało wzrostem zaufania banków komercyjnych do działań banku centralnego w zakresie
bilansowania warunków płynnościowych w sektorze bankowym. Banki mogły zakładać, iż w razie
zaistnienia takiej potrzeby NBP dokona interwencji na rynku pieniężnym, przeprowadzając w
odpowiedniej skali operację dostrajającą. Wpływało to stabilizująco na oczekiwania uczestników
rynku międzybankowego w zakresie kształtowania się warunków płynnościowych w sektorze
bankowym, a także ograniczało skłonność banków do lokowania utrzymywanych buforów
.go
płynnościowych w instrumenty o rentowności istotnie niższej od operacji otwartego rynku NBP.
Poprawę w zakresie kształtowania przez bank centralny stawki POLONIA można również częściowo
uzasadniać stopniową stabilizacją sytuacji na rynku międzybankowym. Należy jednak podkreślić, że
rynek ten dotąd nie osiągnął pełnej efektywności (notowanej przed kryzysem), co w dalszym ciągu
ograniczało skuteczność NBP w realizacji celu operacyjnego polityki pieniężnej. Świadczyło o tym
m.in. utrzymujące się ograniczone zaufanie pomiędzy uczestnikami rynku międzybankowego,
odzwierciedlone w niskich poziomach limitów kredytowych nakładanych na transakcje zawierane
pomiędzy bankami, a także w strukturze terminowej depozytów niezabezpieczonych, wśród których
zdecydowaną większość stanowiły lokaty jednodniowe. W 2013 r. średnie w miesiącu obroty na
w.
rcl
rynku niezabezpieczonych lokat międzybankowych wyniosły 116,0 mld zł, podczas gdy w 2012 r.
ukształtowały się na poziomie 120,6 mld zł.16
Rezerwa obowiązkowa
System rezerwy obowiązkowej przyczyniał się do stabilizacji krótkoterminowych rynkowych stóp
procentowych. Wynika to z jego uśrednionego charakteru, który stwarzał bankom swobodę
decydowania o wysokości środków gromadzonych na rachunkach w banku centralnym w trakcie
okresu rezerwowego, pod warunkiem utrzymywania średniego stanu środków w NBP w okresie
rezerwowym na poziomie nie niższym od wartości rezerwy wymaganej.
Ponadto obowiązek utrzymywania rezerwy obowiązkowej ograniczał wielkość nadwyżek środków
pozostających do dyspozycji banków. Oznacza to, iż system rezerwy obowiązkowej – w warunkach
nadpłynności systemu bankowego – pozwalał zmniejszyć skalę operacji otwartego rynku
przeprowadzanych w celu absorpcji płynności.
ww
W 2013 r. obowiązkowi utrzymania rezerwy obowiązkowej na rachunkach w NBP podlegały banki,
oddziały instytucji kredytowych i oddziały banków zagranicznych działające w Polsce. Podstawę
naliczania rezerwy obowiązkowej stanowiły zwrotne środki pieniężne gromadzone na rachunkach
bankowych oraz środki uzyskane ze sprzedaży papierów wartościowych. Z podstawy naliczania
rezerwy wyłączone były środki przyjęte od innego banku krajowego, pozyskane z zagranicy na co
najmniej dwa lata, środki gromadzone na rachunkach oszczędnościowo-kredytowych w kasach
16 Dane z systemu płatności SORBNET2 (do maja 2013 r. – SORBNET).
v.p
l
3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2013 r.
mieszkaniowych, środki na indywidualnych kontach emerytalnych oraz środki pozyskane na
podstawie umów o prowadzenie indywidualnych kont zabezpieczenia emerytalnego.
Rezerwa obowiązkowa była naliczana i utrzymywana w złotych. Wartość naliczonej rezerwy banki
pomniejszały maksymalnie o równowartość 500 tys. euro. Podstawowa stopa rezerwy obowiązkowej
w 2013 r. wynosiła 3,5% od wszystkich zobowiązań, z wyjątkiem środków uzyskanych z tytułu
transakcji repo i sell-buy-back, od których obowiązywała stopa rezerwy obowiązkowej w wysokości
0,0%. Rezerwa obowiązkowa na dzień 31 grudnia 2013 r. ukształtowała się na poziomie 31 876 mln zł i
była wyższa o 1.957 mln zł w porównaniu do stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. (wzrost o 6,5%).
Środki rezerwy obowiązkowej utrzymywane przez banki na rachunkach w NBP były oprocentowane
.go
w wysokości 0,9 stopy redyskonta weksli. Przeciętne oprocentowanie środków rezerwy
obowiązkowej w 2013 r. wynosiło 2,87% wobec 4,37% w 2012 r. Spadek ten wynikał ze zmiany
wysokości stopy redyskonta weksli, której średni poziom uległ obniżeniu z 4,86% w 2012 r. do 3,19%
w 2013 r.
W 2013 r. we wszystkich okresach utrzymywania rezerwy obowiązkowej odnotowana została
niewielka nadwyżka średniego stanu środków na rachunkach banków w porównaniu do
wymaganego poziomu rezerwy obowiązkowej. Osiągnęła ona minimalną wartość w lutym (14,8 mln
zł), natomiast maksymalną odnotowano w marcu (46,1 mln zł). Przeciętna nadwyżka średniego stanu
środków na rachunkach banków w 2013 r. wyniosła 30,1 mln zł, stanowiąc 0,1% przeciętnego
w.
rcl
poziomu wymaganej rezerwy obowiązkowej.
Wykres 4 Zmiany wielkości rezerwy obowiązkowej i odchylenia od rezerwy wymaganej w 2013 r.
Odchylenia od rezerwy wymaganej (prawa oś)
mld PLN
Rezerwa wymagana (lewa oś)
mln PLN
32,00
31,36
31,50
30,29
30,50
30,00
30,24
29,92
29,50
30,10
30,26
30,37
80
30,34
70
60
45,00
38,00
38,00
43,00
28,00
22,00
17,00
15,00
30
22,00
20
16,00
27,50
27,00
31.12.12 30.01.13
31.01.13 27.02.13
28.02.13 01.04.13
02.04.13 29.04.13
30.04.13 30.05.13
31.05.13 30.06.13
01.07.13 30.07.13
31.07.13 01.09.13
50
40
32,00
27,00
100
90
30,83
46,00
29,00
28,50
30,94
30,79
31,00
31,58
10
02.09.13 29.09.13
30.09.13 30.10.13
31.10.13 01.12.13
02.12.13 30.12.13
0
Źródło: Dane NBP.
ww
Utrzymywaniu się nieznacznych różnic pomiędzy rezerwą utrzymywaną a wymaganą w
poszczególnych
okresach
rezerwowych
sprzyjało
udostępnienie
przez
NBP
instrumentów
ułatwiających zarządzanie środkami na rachunkach w NBP, tj. operacji otwartego rynku (w
szczególności operacji dostrajających oferowanych na koniec okresu rezerwowego), depozytu na
koniec dnia i kredytu lombardowego, a także oprocentowanie środków rezerwy tylko do wysokości
rezerwy wymaganej.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
W 2013 r. (w listopadzie) odnotowano dwa przypadki nieutrzymania wymaganego poziomu rezerwy
obowiązkowej przez banki komercyjne. Wszystkie banki spółdzielcze w 2013 r. utrzymały wymagany
poziom rezerwy obowiązkowej.
Operacje depozytowo-kredytowe
Operacje depozytowo-kredytowe (depozyt na koniec dnia oraz kredyt lombardowy) pełniły rolę
instrumentów stabilizujących poziom płynności na rynku międzybankowym i skalę wahań stóp
overnight. Operacje te przeprowadzane były z inicjatywy banków komercyjnych, a głównym ich
celem było krótkoterminowe uzupełnienie płynności systemu bankowego bądź lokowanie przez
.go
banki nadwyżek wolnych środków na okresy jednodniowe w NBP.
Podobnie jak w latach poprzednich, w 2013 r. banki sporadycznie korzystały z kredytu
lombardowego. Łączna kwota jego wykorzystania w skali roku wyniosła 163 mln zł wobec 21 mln zł
w 2012 r. Średnie dzienne wykorzystanie kredytu lombardowego ukształtowało się na poziomie 448
tys. zł.
W 2013 r. banki złożyły depozyt na koniec dnia w NBP ogółem w kwocie 169 mld zł, tj. o 18,2%
wyższy w stosunku do wartości środków ulokowanych w analogiczny sposób w roku poprzednim.
Średni dzienny poziom depozytu na koniec dnia wyniósł 463 mln zł wobec 393 mln zł w 2012 r.
Najwyższe kwoty środków były deponowane przez banki w NBP w ostatnich dniach okresów
w.
rcl
utrzymywania rezerwy obowiązkowej.
Swapy walutowe
Wykorzystując transakcje typu swap walutowy NBP mógł dokonywać kupna (lub sprzedaży) złotego
za walutę obcą na rynku kasowym przy jednoczesnej jego odsprzedaży (lub odkupie) w ramach
transakcji terminowej w określonej dacie.
W 2013 r. bank centralny nie przeprowadzał tego rodzaju operacji.
Interwencje walutowe
W ramach obowiązującej strategii polityki pieniężnej, NBP może dokonywać zakupu bądź sprzedaży
na rynku walut obcych za złote.
Operacje tego rodzaju zostały przeprowadzone przez bank centralny w czerwcu 2013 r. NBP dokonał
wówczas sprzedaży pewnej ilości walut obcych.
ww
Pozostałe operacje
Kredyt techniczny pełnił rolę instrumentu ułatwiającego bankom zarządzanie płynnością w ciągu
dnia operacyjnego, zapewniając jednocześnie płynność rozrachunku międzybankowego w NBP. Jest
to kredyt nieoprocentowany, zabezpieczany dłużnymi papierami wartościowymi, zaciągany i
spłacany w tym samym dniu operacyjnym. W 2013 r. dzienne zasilenie banków płynnością operacyjną
kształtowało się w granicach od 33,9 mld zł do 57,1 mld zł. Łączne wykorzystanie kredytu
v.p
l
3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2013 r.
technicznego wyniosło w 2013 r. 10.058 mld zł. Oznacza to, iż uległo niewielkiemu obniżeniu w
porównaniu z 2012 r., tj. o 1,3 %, kiedy wyniosło 10.191 mld zł w stosunku do 2012 r.
Kredyt w ciągu dnia w euro zapewniał bankom płynność rozrachunku w systemie TARGET2-NBP.
Kredyt ten, zaciągany i spłacany w ciągu dnia operacyjnego, był zabezpieczany obligacjami
skarbowymi17. W 2013 r. łączne wykorzystanie tego kredytu utrzymało się na poziomie odnotowanym
w roku poprzednim, tj. 2,6 mld euro. Dzienne zasilanie banków płynnością operacyjną w euro
ww
w.
rcl
.go
wynosiło ok. 10 mln euro.
17 Zasady akceptacji wskazanej kategorii papierów wartościowych jako zabezpieczenie kredytu w ciągu dnia w euro podlegały
akceptacji przez EBC.
v.p
l
Załącznik 1. Otoczenie polskiej gospodarki
W 2013 r. polityka pieniężna była prowadzona w warunkach niskiego, choć stopniowo
przyspieszającego, wzrostu gospodarczego na świecie (Wykres 5, Wykres 6), utrzymującej się
ekspansywnej polityki pieniężnej głównych banków centralnych oraz kontynuacji zacieśnienia
fiskalnego w wielu krajach. Tym uwarunkowaniom towarzyszyła duża zmienność nastrojów na
rynkach finansowych i związane z nią zmiany przepływów kapitału.
Średni wzrost gospodarczy w gospodarkach rozwiniętych w 2013 r. był wolniejszy niż rok wcześniej.
W Stanach Zjednoczonych przeprowadzane zacieśnienie fiskalne przyczyniło się do obniżenia
dynamiki PKB. Z kolei w strefie euro – będącej głównym partnerem handlowym Polski – utrzymała
.go
się recesja18. Niski popyt w części krajów strefy euro był związany z kontynuacją dostosowań w
bilansach sektora prywatnego i publicznego, utratą konkurencyjności i utrzymującą się niekorzystną
sytuacją na tamtejszych rynkach pracy. W największej gospodarce strefy euro – Niemczech –
koniunktura gospodarcza była lepsza niż w wielu pozostałych krajach tego regionu, jednak wzrost
PKB był tam niższy niż w poprzednich latach. Obniżenie dynamiki PKB w Niemczech związane było
przede wszystkim z niższą dynamiką eksportu, której towarzyszył dalszy spadek inwestycji.
W największych gospodarkach wschodzących wzrost PKB utrzymywał się na niskim – jak na te kraje
– poziomie, co było częściowo związane z utrzymującą się niską dynamiką popytu z gospodarek
rozwiniętych. W niektórych z tych gospodarek (w tym w Chinach i Indiach) niska dynamika PKB w
w.
rcl
2013 r. była także związana z ograniczeniami po stronie podażowej gospodarki i niską dynamiką
popytu krajowego. Negatywnie na wzrost gospodarek wschodzących eksportujących surowce
wpływały również obniżające się ceny tych surowców na rynkach światowych.
Wykres 5 Wzrost PKB w największych gospodarkach
rozwiniętych (r/r) w latach 2004-2013
Wykres 6 Wzrost PKB w największych gospodarkach
wschodzących (r/r) w latach 2004-2013
proc.
proc.
8
Strefa euro
Stany Zjednoczone
Niemcy
Japonia
8
6
6
4
4
2
2
0
Chiny
16
Indie
Brazylia
Rosja
16
12
12
8
8
0
4
4
-2
-2
0
0
-4
-4
-4
-4
-6
-6
-8
-8
-8
-8
04q1
06q1
08q1
ww
-10
Źródło: Bloomberg.
10q1
12q1
-10
-12
04q1
06q1
08q1
10q1
12q1
-12
Źródło: Bloomberg.
18 Wprawdzie od II kw. 2013 r. kwartalna dynamika PKB w strefie euro była dodatnia, ale w całym 2013 r. PKB obniżył się o
0,5% r/r.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Niska presja popytowa oraz obniżenie się cen surowców na rynkach światowych sprzyjały spadkowi
inflacji w wielu krajach (Wykres 7, Wykres 8). W gospodarkach rozwiniętych inflacja była niższa niż
rok wcześniej, natomiast w gospodarkach wschodzących – nieco wzrosła, choć pozostała relatywnie
niska w ujęciu historycznym. Do wzrostu inflacji w części krajów wschodzących przyczyniała się
deprecjacja kursów ich walut.
Wykres 7 Inflacja na świecie* w latach 2004-2013
proc.
indeks: 2010=100
Gospodarki rozwinięte
12
Wykres 8 Indeksy cen surowców na rynkach światowych w
latach 2004-2013
12
Gospodarki wschodzące
210
180
8
4
4
0
-4
04m1
210
.go
180
8
Ogółem
Żywność
Metale przemysłowe
Paliwa
150
150
120
120
90
90
60
60
0
06m1
08m1
10m1
12m1
-4
Źródło: Dane Bloomberg, obliczenia NBP.
30
04m1
06m1
08m1
10m1
12m1
30
Źródło: Dane Bloomberg.
* Średnia ważona inflacja dla gospodarek rozwiniętych i największych
gospodarek wschodzących (stanowiących 80% PKB w tej grupie krajów w
w.
rcl
2012 r.). Grupy krajów przyjęte zgodnie z podziałem przyjmowanym przez
MFW. Wagi dla poszczególnych krajów przyjęto zgodnie z ich udziałem w
globalnym PKB.
Ze względu na niską dynamikę aktywności gospodarczej oraz towarzyszącą temu niską presję
inflacyjną, w 2013 r. główne banki centralne nadal prowadziły silnie ekspansywną politykę pieniężną
(Wykres 9, Wykres 10).
Polityka pieniężna głównych banków centralnych istotnie wpływała na zmiany nastrojów na
światowych rynkach finansowych. W pierwszych miesiącach 2013 r. kontynuacja luzowania
ilościowego przez Fed oraz zwiększenie zakupów aktywów przez Bank Japonii sprzyjały
utrzymywaniu się niskiej awersji do ryzyka i wzrostowi cen większości aktywów. Od maja, tj. po
rozpoczęciu sygnalizowania przez Fed możliwości stopniowego ograniczania luzowania ilościowego
nastąpił odpływ kapitału z gospodarek wschodzących, deprecjacja walut wielu krajów oraz spadek
cen ich aktywów. Również w II połowie roku niepewność co do przyszłej polityki pieniężnej Fed
ww
podtrzymywała podwyższoną zmienność cen aktywów na świecie, w szczególności aktywów z
gospodarek wschodzących.
Działania Fed miały istotny wpływ także na politykę pieniężną banków centralnych w gospodarkach
wschodzących. W 2013 r. większość tych banków obniżała stopy procentowe lub utrzymywała je na
niskim poziomie głównie ze względu na relatywnie niską dynamikę aktywności gospodarczej.
v.p
l
Załącznik 1. Otoczenie polskiej gospodarki
Po zasygnalizowaniu przez Fed możliwości ograniczenia luzowania ilościowego niektóre z nich
interweniowały na rynku walutowym w celu ograniczenia deprecjacji ich walut.
Wykres 9 Stopy procentowe głównych banków centralnych
w latach 2008-2013
proc.
Stopa Fed
6
Stopa EBC
Stopa BoE
Stopa BoJ
5
6
Wykres 10 Sumy bilansowe głównych banków centralnych w
latach 2008-2013 (styczeń 2008 r. = 100)
indeks: styczeń
2008=100
500
5
400
4
4
3
3
2
2
1
09m1
10m1
11m1
ww
400
200
300
200
12m1
13m1
0
100
0
08m1
09m1
10m1
11m1
Źródło: Bloomberg, obliczenia NBP.
w.
rcl
Źródło: Bloomberg.
Bank Anglii
.go
0
08m1
500
Eurosystem
Bank Japonii
300
1
System Rezerwy Federalnej
12m1
13m1
v.p
l
Załącznik 2. PKB i popyt krajowy
Roczna dynamika PKB w 2013 r. wyniosła 1,6% (wobec 2,0% w 2012 r.; Wykres 11, Wykres 12, Tabela
2). Obniżenie dynamiki PKB w 2013 r. wynikało z przedłużającego się okresu słabej koniunktury za
granicą, w tym zwłaszcza utrzymania recesji w strefie euro oraz spadku dynamiki PKB w Niemczech.
Słaby popyt zewnętrzny oraz utrzymująca się niepewność dotycząca sytuacji gospodarczej za granicą
ograniczały dynamikę eksportu oraz inwestycje firm. Równocześnie – w sytuacji wciąż nadmiernego
deficytu sektora finansów publicznych – nadal podejmowane były działania zmierzające do
ograniczenia dynamiki wydatków sektora finansów publicznych. W szczególności zmniejszono
inwestycje publiczne. W 2013 r. utrzymywało się także podwyższone bezrobocie, które hamowało
dynamikę płac i konsumpcji prywatnej. W rezultacie popyt krajowy – podobnie jak w 2012 r. – był w
.go
stagnacji. Dodatni wkład do wzrostu PKB w dalszym ciągu miał eksport netto, co wynikało z
utrzymującej się wyższej dynamiki eksportu niż importu.
Wykres 11 Udziały składników popytu finalnego we
wzroście PKB w latach 2004-2013 (dane roczne)
proc.
12
Spożycie ogółem
Nakłady na środki trwałe
Przyrost zapasów
Eksport netto
PKB
10
8
6
4
proc.
Spożycie indywidualne
Spożycie publiczne
Nakłady brutto na środki trwałe
Przyrost zapasów
Eksport netto
PKB
12
12
10
10
8
8
8
6
6
6
4
4
4
2
2
2
w.
rcl
2
Wykres 12 Udziały składników popytu finalnego we wzroście
PKB w latach 2010-2013 (dane kwartalne)
0
12
10
0
0
0
-2
-2
-2
-2
-4
-4
-4
-4
-6
-6
`
-6
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
10q1
11q1
12q1
13q1
-6
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
W ciągu 2013 r. miało miejsce stopniowe przyspieszenie wzrostu gospodarczego (z 0,4% w I kw. do
2,7% w IV kw. 2013 r.). Poniżej omówiono kształtowanie się głównych składników popytu
zagregowanego.
Dynamika spożycia indywidualnego w I połowie 2013 r. utrzymywała się na poziomie bliskim zera.
Stagnacja spożycia indywidualnego wynikała z niskiego tempa wzrostu dochodów do dyspozycji
gospodarstw domowych, związanego ze spadkiem zatrudnienia oraz utrzymywaniem się
podwyższonej stopy bezrobocia, która ograniczała wzrost wynagrodzeń. Wraz ze stopniową poprawą
sytuacji na rynku pracy w II połowie roku dynamika spożycia indywidualnego wzrosła. Wzrost
ww
konsumpcji prywatnej wspierała także poprawa nastrojów konsumenckich oraz złagodzenie
kryteriów przyznawania kredytów konsumpcyjnych przez banki.
Wzrost spożycia zbiorowego w 2013 r. nadal kształtował się na poziomie niższym od wieloletniej
średniej.
Umiarkowana
dynamika
spożycia
zbiorowego
wynikała
z
kontynuacji
działań
nakierowanych na ograniczenie nierównowagi w sektorze finansów publicznych, w szczególności z
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
obowiązywania reguły wydatkowej, reguł fiskalnych w jednostkach samorządu terytorialnego, a
także zamrożenia płac w podsektorze centralnym.
W 2013 r. popyt inwestycyjny był niższy nieco niż w 2012 r.19 Czynnikiem obniżającym inwestycje w
gospodarce była ujemna dynamika inwestycji publicznych 20, związana z dążeniem do ograniczenia
skali nierównowagi fiskalnej21. W 2013 r. nastąpił także spadek inwestycji mieszkaniowych, będący
efektem wciąż niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, a także zakończenia rządowego programu
„Rodzina
na
swoim”
oraz
stosunkowo
restrykcyjnych
kryteriów
udzielania
kredytów
mieszkaniowych (wpływ m.in. wprowadzonej na początku 2013 r. nowelizacji Rekomendacji S).
Jednak – ze względu na ożywienie inwestycji firm w II połowie roku – nakłady brutto na środki
trwałe pod koniec 2013 r. umiarkowanie wzrosły. Stopniowa odbudowa inwestycji przedsiębiorstw
.go
związana była z ożywieniem gospodarczym w kraju i za granicą oraz wzrostem wykorzystania
transferów z UE przeznaczonych na wydatki kapitałowe sektora prywatnego. Wzrost nakładów
brutto na środki trwałe przedsiębiorstw był wspierany również przez relatywnie wysoki poziom
wykorzystania mocy produkcyjnych oraz poprawiającą się sytuację finansową przedsiębiorstw.
W 2013 r. największy wkład do wzrostu PKB wniósł eksport netto (1,6 pkt proc.). W I połowie roku
wzrost eksportu utrzymywał się na niskim poziomie, a import się obniżał. Spadek importu był
związany z niską dynamiką – charakteryzującej się wysoką importochłonnością – produkcji
eksportowej oraz ze słabym popytem krajowym. W II połowie roku, wobec poprawy koniunktury w
kraju i za granicą, dynamiki eksportu i importu istotnie wzrosły. Ze względu na silniejsze ożywienie
w.
rcl
eksportu niż importu wkład eksportu netto do wzrostu PKB pozostał jednak wyraźnie dodatni.
Wykres 13 Wkłady do wzrostu wartości dodanej brutto w
latach 2004-2013 (dane roczne)
proc.
10
Wykres 14 Wkłady do wzrostu wartości dodanej brutto w
latach 2010-2013 (dane kwartalne)
proc.
Przemysł
Budownictwo
Usługi rynkowe i rolnictwo
Usługi nierynkowe
10
10
Przemysł
Budownictwo
Usługi rynkowe i rolnictwo
Usługi nierynkowe
10
Wartość dodana ogółem
Wartość dodana ogółem
8
8
8
6
6
6
6
4
4
4
4
2
2
2
2
0
0
0
0
-2
-2
8
-2
2004
2005
2006
2007
2008
2009
ww
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
2010
2011
2012
2013
10q1
11q1
12q1
13q1
-2
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
19 Wobec niskiej dynamiki nakładów brutto na środki trwałe oraz ujemnego wkładu zmiany zapasów do PKB, wynikającego z
procyklicznego charakteru tej kategorii, akumulacja w 2013 r. obniżyła się wobec 2012 r.
20 Spadek inwestycji publicznych był związany głównie z obniżeniem nakładów na realizację projektów drogowych z Programu
Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015 oraz z ograniczaniem wydatków majątkowych samorządów w efekcie działania
samorządowych reguł fiskalnych.
21 W 2013 r. kontynuowane były działania mające na celu ograniczenie dynamiki wydatków sektora finansów publicznych,
zwłaszcza poza budżetem państwa. W rezultacie, w 2013 r. nominalny wzrost wydatków sektora instytucji rządowych i
samorządowych był niższy od nominalnego wzrostu PKB . Pomimo tych działań, deficyt sektora w ujęciu ESA95 wzrósł jednak
do 4,3% PKB (z 3,9% PKB w 2012 r.). Wzrost deficytu wynikał z niskiej dynamiki dochodów podatkowych sektora finansów
publicznych, związanej z utrzymaniem się stagnacji popytu krajowego
v.p
l
Załącznik 2. PKB i popyt krajowy
Dynamika wartości dodanej brutto obniżyła się z 2,0% r/r w 2012 r. do 1,5% r/r w 2013 r. Obniżenie się
dynamiki wartości dodanej brutto było przede wszystkim efektem istotnego spadku wartości dodanej
w budownictwie, który jednak w II połowie roku wyraźnie wyhamowywał (Wykres 13, Wykres 14).
W porównaniu z 2012 r. przyspieszył natomiast wzrost wartości dodanej brutto w sektorze
przemysłowym oraz usług nierynkowych.
Tabela 2 PKB i popyt krajowy w latach 2004-2013
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Dynamika PKB i jego składowych w cenach stałych (w proc.)
3,9
3,6
6,2
6,8
Popyt krajowy
6,2
2,5
7,3
8,7
Spożycie
4,3
2,7
5,2
4,6
Spożycie
indywidualne
4,7
Akumulacja
14,7
Nakłady brutto na
środki trwałe
6,4
Eksport
14,0
Import
15,8
Udział eksportu netto
we wzroście PKB w pkt
proc.
-1,0
PKB
5,1
1,6
3,9
4,5
2,0
1,6
5,6
-1,1
4,6
3,6
-0,1
0,0
6,1
2,0
3,4
1,6
1,0
1,2
.go
PKB
2,1
5,0
4,9
5,8
2,1
3,2
2,6
1,3
0,8
1,4
16,1
24,3
3,9
-11,5
9,3
11,2
-4,0
-4,7
6,5
14,9
17,6
9,6
-1,2
-0,4
8,5
-1,6
-0,2
8,0
14,6
9,1
7,1
-6,8
12,1
7,7
3,9
4,6
4,7
17,3
13,7
8,0
-12,4
13,9
5,5
-0,7
1,2
1,1
-1,1
-2,1
-0,6
2,7
-0,7
0,9
2,0
1,6
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
Popyt krajowy
102,4
100,7
101,8
102,9
104,0
99,9
101,2
101,2
99,7
97,6
Spożycie
82,3
81,5
80,8
78,4
80,1
79,6
80,2
79,1
79,2
78,8
Spożycie
indywidualne
63,7
62,5
61,6
59,6
60,7
60,2
60,4
60,3
60,6
60,0
Akumulacja
20,1
19,3
21,1
24,4
23,9
20,3
21,0
22,1
20,5
18,7
Nakłady brutto na
środki trwałe
18,1
18,2
19,7
21,6
22,3
21,2
19,9
20,2
19,2
18,4
Eksport
37,5
37,1
40,4
40,8
39,9
39,4
42,2
45,1
46,7
47,8
Import
39,8
37,8
42,2
43,6
43,9
39,4
43,4
46,2
46,4
45,4
2,4
-0,7
-1,8
-2,9
-4,0
0,1
-1,2
-1,2
0,3
2,4
w.
rcl
Struktura PKB w cenach bieżących (w proc.)
Eksport netto
ww
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
3.
Ceny
towarów
i
usług
v.p
l
Załącznik
Poz. 365
konsumpcyjnych
Po okresie utrzymywania się inflacji na podwyższonym poziomie, w 2013 r. roczny wskaźnik cen
towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) wyraźnie się obniżył. Średnioroczna inflacja wyniosła 0,9%, a
więc ukształtowała się poniżej celu inflacyjnego NBP określonego na poziomie 2,5% +/- 1 pkt proc.
(Wykres 15, Tabela 3). Obniżeniu inflacji sprzyjały podwyżki stóp procentowych NBP dokonane w
latach 2011-2012. Spadek inflacji był jednak znacznie silniejszy od oczekiwań ze względu na
wystąpienie szoków o charakterze podażowym (obniżenie cen surowców, zwłaszcza energetycznych i
rolnych) oraz na niższą niż oczekiwano dynamikę wzrostu gospodarczego, przekładającą się na niską
.go
presję popytową i kosztową. W 2013 r. dynamiki cen wszystkich głównych kategorii dóbr (tj. energii,
żywności i napojów bezalkoholowych, usług oraz towarów) obniżyły się poniżej poziomu wieloletniej
średniej. Spadły także miary inflacji bazowej (Wykres 16).
Wykres 15 Roczne tempo zmian cen towarów i usług
konsumpcyjnych na tle celu inflacyjnego w latach 2004-2013
Wykres 16 Wskaźniki inflacji bazowej w latach 2004-2013
(r/r)
proc.
proc.
6
CPI
CPI po wyłączeniu cen administrowanych
CPI po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych
15% średnia obcięta
CPI po wyłączeniu cen żywności i energii
6
6
5
5
4
4
4
3
3
3
Cel inflacyjny
5
4
w.
rcl
3
6
5
2
2
2
2
1
1
1
1
0
0
0
0
-1
-1
04m1
-1
04m1
05m1
06m1
07m1
08m1
09m1
Źródło: Dane GUS.
10m1
11m1
12m1
13m1
05m1
06m1
07m1
08m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-1
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
W 2013 r. obniżyły się ceny surowców energetycznych na rynkach światowych. W połączeniu z
pewnym umocnieniem się złotego względem dolara22, a także obniżeniem cen gazu ziemnego na
początku 2013 r.23, przyczyniło się to do spadku cen energii w Polsce. W efekcie – w przeciwieństwie
do poprzednich lat – dynamika cen energii była ujemna i stała się czynnikiem wyraźnie obniżającym
wskaźnik CPI. Do spadku inflacji w 2013 r. przyczyniła się również istotnie niższa niż w poprzednich
latach dynamika cen żywności. Słabszy wzrost cen żywności i napojów bezalkoholowych wynikał w
głównej mierze z korzystnej sytuacji podażowej na rynkach surowców rolnych w warunkach niskiego
ww
popytu. Dynamikę cen towarów i usług ograniczał także niższy niż oczekiwano wzrost gospodarczy i
związany z tym umiarkowany wzrost wynagrodzeń (w warunkach podwyższonego bezrobocia i
niskich oczekiwań inflacyjnych). Obniżeniu inflacji cen konsumpcyjnych sprzyjał ponadto spadek cen
22 W 2013 r. nominalny efektywny kurs walutowy złotego umocnił się średniorocznie o 0,7% w porównaniu z 2012 r. (w tym
kurs złotego względem euro osłabił się o 0,3%, a kurs złotego względem dolara umocnił się o 2,9%).
23 Obniżenie cen gazu ziemnego od stycznia 2013 r. było efektem decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, po wcześniejszej
obniżce cen gazu kupowanego przez PGNiG od Gazpromu.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
produkcji sprzedanej (związany ze spadkiem cen surowców na rynkach światowych przy
nieznacznym umocnieniu się złotego). W kierunku wzrostu inflacji w połowie roku oddziaływały
natomiast czynniki o charakterze administrowanym – w lipcu 2013 r. podwyższono opłaty za wywóz
nieczystości w wyniku wejścia w życie nowelizacji ustawy dotyczącej nowego sposobu zarządzania
odpadami komunalnymi24.
Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych odzwierciedla kształtowanie się cen czterech
głównych kategorii dóbr (Wykres 17, Wykres 18). W szczegółowym ujęciu, spadek inflacji w 2013 r.
wynikał z25
Obniżenia dynamiki cen energii (z 7,9% r/r w 2012 r. do -1,5% r/r w 2013 r.), które wpłynęło na
.go
spadek inflacji CPI o 1,7 pkt proc. Spadek cen energii wynikał z
o obniżenia cen paliw (spadek cen ropy naftowej na światowych rynkach surowcowych przy
pewnym umocnieniu kursu złotego względem dolara amerykańskiego);
o obniżki cen gazu ziemnego na początku 2013 r. (obniżenie taryf w związku z wcześniejszym
spadkiem cen gazu kupowanego przez PGNiG od Gazpromu 26);
o obniżki cen energii elektrycznej w połowie 2013 r. (obniżenie taryf wobec niskich cen
hurtowych na rynku energii elektrycznej 27).
Obniżenia dynamiki cen żywności i napojów bezalkoholowych (z 4,3% r/r w 2012 r. do 2,0% r/r
w 2013 r.), które wpłynęło na spadek inflacji CPI o 0,6 pkt proc. Spadek dynamiki cen tej kategorii
w.
rcl
nastąpił przede wszystkim wskutek
o obniżenia się cen mięsa, w tym zwłaszcza mięsa drobiowego (wysoka podaż);
o spadku rocznej dynamiki cen jaj (statystyczne efekty bazy wynikające ze znacznego wzrostu
cen jaj w 2012 r. po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących chowu klatkowego kur);
o spadku dynamiki cen cukru, a także pieczywa i produktów zbożowych (wysoka podaż
niektórych surowców rolnych na rynkach światowych)28.
Obniżenia dynamiki cen usług (z 3,0% r/r w 2012 r. do 2,0% r/r w 2013 r.), co przyczyniło się do
spadku inflacji CPI o 0,3 pkt proc. Spadek dynamiki cen tej kategorii był związany przede
wszystkim z
o obniżeniem
cen
łączności
(zwiększona
konkurencja
między
operatorami
telekomunikacyjnymi i wprowadzanie przez nich promocji cenowych dotyczących cen usług
telekomunikacyjnych).
o obniżeniem opłat za przedszkola (wprowadzenie maksymalnej opłaty za godzinę pobytu
ww
dziecka w przedszkolu29).
24 W lipcu zaobserwowano także skokowy wzrost rocznej dynamiki cen żywności związany ze zmianą metodyki notowania cen
ziemniaków przez GUS, jak również ich niską podażą związaną z niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi na początku
roku.
25 Kategorie zostały wymienione w kolejności odpowiadającej sile ich wpływu na kształtowanie się średniorocznego wskaźnika
CPI ogółem w 2013 r.
26 Decyzja Prezesa URE o obniżce taryf na sprzedaż gazu ziemnego odbiorcom w gospodarstwach domowych z 17.12.2012 r.
27
Decyzja Prezesa URE o obniżce taryf na sprzedaż energii elektrycznej odbiorcom w gospodarstwach domowych z
11.06.2013 r.
28 Wysoką podaż surowców rolnych notowano m. in. na rynku zbóż, roślin oleistych, cukru i kawy.
v.p
l
Załącznik 3. Ceny towarów i usług konsumpcyjnych
Obniżenia dynamiki cen towarów (z 1,3% r/r w 2012 r. do 0,3% r/r w 2013 r.), co przełożyło się na
obniżenie inflacji CPI o 0,3 pkt proc. Niższa dynamika cen tej kategorii była efektem niskiego
popytu konsumpcyjnego.
Wykres 17 Roczne tempo zmian cen żywności i napojów
bezalkoholowych, energii, towarów i usług w latach 20042013
proc.
Żywność i napoje bezalkoholowe
Energia
Usługi
Wykres 18 Roczne tempo zmian cen konsumpcyjnych i
wkład głównych kategorii cen do CPI w latach 2004-2013
proc.
Towary
6
Żywność i napoje bezalkoholowe
Energia
Towary
Usługi
CPI
6
12
12
10
10
8
8
6
6
3
4
4
2
2
1
1
0
0
0
-2
-1
-1
-4
-2
04m1
0
-2
-4
04m1
05m1
06m1
07m1
08m1
09m1
10m1
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
4
5
4
3
.go
2
5
11m1
12m1
13m1
05m1
06m1
07m1
08m1
09m1
10m1
11m1
2
12m1
13m1
-2
Źródło: Dane GUS, obliczenia NBP.
* Kategoria energia obejmuje nośniki energii (energia elektryczna i cieplna,
gaz oraz opał) oraz paliwa silnikowe (do prywatnych środków transportu);
kategoria towary nie obejmuje żywności i napojów bezalkoholowych oraz
ww
w.
rcl
energii.
cen usług związanych z edukacją był wynikiem wejścia w życie Ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U.2013.827). Zgodnie z nowymi przepisami wysokość opłaty za godzinę zajęć w przedszkolu (w
czasie przekraczającym minimalne 5 godzin, które, zgodnie z Ustawą, są bezpłatne) nie może przekraczać 1 zł. Wcześniejsza
wersja Ustawy nie nakładała na gminy ograniczeń dotyczących wysokości tych opłat.
29 Spadek
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Tabela 3 Roczne tempo zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz wkład głównych grup do CPI
Wagi
Tempo zmian (r/r, w proc.)
2013
średnio
2013 proc.
I
II
III
IV
V
VI
VII VIII IX
X
XI
XII w roku
1,7
1,4
0,5
2,3
1,3
1,1
0,6
1,6
1,0
1,0
0,5
1,6
0,8
1,1
0,4
1,9
0,5
1,0
0,4
1,7
24,3
3,5
2,5
1,5
1,7
1,6
13,6
10,7
17,8
12,5
5,4
2,6
4,5
0,2
1,6
-2,9
2,3
2,9
0,1
1,2
-2,4
0,8
2,5
-0,1
0,9
-2,3
0,2
3,5
-1,6
-0,4
-4,5
0,3
3,2
-2,8
-0,4
-8,2
24,3
3,5
0,2
0,9
0,3
1,4
1,1
1,4
0,3
2,6
1,1
1,4
0,2
2,6
1,0
1,3
0,2
2,4
0,8
1,4
0,1
2,7
0,6
1,1
0,3
1,9
0,7
1,0
0,3
1,8
0,9
1,2
0,3
2,0
0,7
2,5
2,5
2,6
1,9
1,7
1,5
2,0
0,4
0,4
0,4
0,6
1,1
5,1
5,2
5,2
-2,4 -1,7 -1,9 -1,9
-0,5 -1,3 -1,3 -1,4
-6,9 -2,7 -3,1 -3,0
wg 12 grup COICOP
0,6
3,7
-2,4
-1,4
-4,6
0,5
3,1
-2,2
-1,4
-4,2
0,4
2,7
-1,7
-1,3
-2,6
0,8
3,6
-1,5
-0,5
-4,0
2,5
1,5
1,7
1,6
0,7
1,9
1,5
2,0
2,5
2,5
CPI
Inflacja bazowa
Towary
Usługi
Żywność i napoje
bezalkoholowe
Przetworzona
Nieprzetworzona
Energia
Nośniki energii
Paliwa
2,6
1,7
6,3
3,0
3,2
3,6
3,6
3,5
3,7
3,6
3,6
3,7
3,6
3,6
3,7
3,5
4,8
-5,1
-5,1
-5,2
-5,1
-4,8
-4,7
-5,0
-4,8
-4,7
-4,8
-4,9
-4,9
-4,9
20,8
2,6
2,3
2,0
1,1
1,1
1,0
2,3
2,3
2,2
2,1
2,1
2,2
2,0
4,6
1,7
1,7
1,4
1,2
1,0
0,7
0,7
0,5
0,4
0,1
0,4
0,1
0,8
5,0
9,4
4,1
7,9
1,2
6,4
5,1
Wagi
2013 proc.
2,3
-0,8
-1,4
0,1
2,8
2,8
1,5
2,2
-0,6
-4,5
-0,2
2,6
2,7
1,2
2,1
-0,5
-7,3
1,5
2,7
2,5
1,1
1,9
-2,2
-7,3
3,5
2,6
2,4
1,1
1,2
-2,3
-7,2
4,1
-6,0
1,8
0,4
2,0
1,9
-2,3 -0,9
-11,7 -11,6
3,8
3,3
-6,0 -6,0
1,8
1,7
0,2
0,2
1,8
-1,8
-8,3
2,8
-0,3
2,2
0,7
100,0
57,8
29,3
28,5
I
1,7
0,8
0,2
0,6
1,3
0,6
0,2
0,4
III
1,0
0,6
0,1
0,5
IV
0,8
0,7
0,1
0,6
1,9
1,7
1,6
1,4
1,2
-4,2 -3,5 -1,2 -1,4 -1,4
-9,7 -9,7 -9,7 -9,7 -9,7
3,8
3,4
2,9
2,9
3,9
2,6
2,5
2,6
2,5
-5,9
2,4
2,2
2,1
2,0
1,9
0,8
0,6
0,7
0,6
0,4
Wkład do CPI (w pkt proc.)
2013
V
VI
VII VIII IX
0,5
0,2
1,1
1,1
1,0
0,6
0,5
0,8
0,8
0,7
0,1
0,1
0,1
0,1
0,1
0,5
0,4
0,7
0,7
0,7
X
0,8
0,8
0,0
0,8
XI
0,6
0,6
0,1
0,5
XII w roku
0,7
0,9
0,6
0,7
0,1
0,1
0,5
0,6
24,3
0,8
0,6
0,4
0,4
0,4
0,2
0,6
0,5
0,4
0,4
0,5
13,6
10,7
17,8
12,5
5,4
0,4
0,5
0,0
0,2
-0,2
0,3
0,3
0,0
0,2
-0,1
0,1
0,3
0,0
0,1
-0,1
0,0
0,4
-0,3
0,0
-0,2
0,0
0,4
-0,5
-0,1
-0,4
0,0
0,1
0,1
0,1
0,1
0,5
0,5
0,5
-0,4 -0,3 -0,3 -0,3
-0,1 -0,2 -0,2 -0,2
-0,4 -0,1 -0,2 -0,2
wg 12 grup COICOP
0,1
0,4
-0,4
-0,2
-0,2
0,1
0,3
-0,4
-0,2
-0,2
0,1
0,3
-0,3
-0,2
-0,1
0,1
0,4
-0,3
-0,1
-0,2
0,4
0,2
0,6
0,6
0,6
0,5
0,4
0,4
0,9
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2
0,7
-0,2
-0,2
-0,2
-0,2
-0,2
-0,2
-0,2
-0,2
0,1
0,2
0,2
0,5
0,5
0,5
0,4
0,4
0,5
0,6
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,5
0,1
-0,4
-0,4
0,3
0,0
0,2
0,0
0,1
-0,3
-0,4
0,3
0,0
0,1
0,0
0,1
-0,1
-0,4
0,2
0,0
0,1
0,0
0,1
-0,1
-0,4
0,2
0,0
0,1
0,0
0,1
-0,1
-0,4
0,3
-0,1
0,1
0,0
0,1
-0,2
-0,3
0,3
-0,1
0,1
0,0
0,1
-0,2
-0,5
0,3
-0,1
0,1
0,0
0,1
-0,1
-0,5
0,3
-0,1
0,1
0,0
0,1
0,4
-0,3
-0,1
-0,2
0,9
0,7
w.
rcl
Żywność i napoje
bezalkoholowe
Napoje alkoholowe i
wyroby tytoniowe
Odzież i obuwie
Użytkowanie mieszkania
i nośniki energii
Wyposażenie mieszkania
i prowadzenie gosp.
dom.
Zdrowie
Transport
Łączność
Rekreacja i kultura
Edukacja
Restauracje i hotele
Inne towary i usługi
100,0
57,8
29,3
28,5
.go
CPI
Inflacja bazowa
Towary
Usługi
Żywność i napoje
bezalkoholowe
Przetworzona
Nieprzetworzona
Energia
Nośniki energii
Paliwa
ww
Żywność i napoje
24,3
0,8
0,6
0,4
0,4
bezalkoholowe
Napoje alkoholowe i
6,3
0,2
0,2
0,2
0,2
wyroby tytoniowe
Odzież i obuwie
4,8
-0,2 -0,2 -0,2 -0,2
Użytkowanie mieszkania
20,8
0,5
0,5
0,4
0,2
i ośniki energii
Wyposażenie mieszkania
i prowadzenie gosp.
4,6
0,1
0,1
0,1
0,1
dom.
Zdrowie
5,0
0,1
0,1
0,1
0,1
Transport
9,4
-0,1 -0,1
0,0
-0,2
Łączność
4,1
-0,1 -0,2 -0,3 -0,3
Rekreacja i kultura
7,9
0,0
0,0
0,1
0,3
Edukacja
1,2
0,0
0,0
0,0
0,0
Restauracje i hotele
6,4
0,2
0,2
0,2
0,2
Inne towary i usługi
5,1
0,1
0,1
0,1
0,1
Źródło: Dane GUS i obliczenia NBP na podstawie danych GUS.
0,6
0,6
średnio
v.p
l
Załącznik 4. Bilans płatniczy
W 2013 r. deficyt na rachunku obrotów bieżących zmniejszył się do -1,3% PKB (z -3,7% PKB w 2012 r.).
Ograniczenie deficytu w znacznym stopniu wynikało z poprawy salda obrotów towarowych
(Wykres 19, Wykres 20, Tabela 4). Poprawie salda na rachunku obrotów bieżących sprzyjało również
zwiększenie nadwyżki w usługach oraz zmniejszenie deficytu na rachunku dochodów30. Deficyt na
rachunku dochodów był jednak wciąż czynnikiem decydującym o utrzymaniu ujemnego salda na
rachunku obrotów bieżących.
Wykres 19 Saldo obrotów bieżących w latach 2004-2013 (mld
EUR)
Wykres 20 Saldo obrotów bieżących i kapitałowych w relacji
do PKB w latach 2004-2013 (4 kwartały krocząco)
mld EUR
proc.
3
0
3
0
-3
-3
-6
-9
6
5
Saldo transferów bieżących
Saldo dochodów
Rachunek bieżący
Saldo obrotów towarowych
Saldo usług
Rachunek bieżący i kapitałowy
.go
Saldo usług
Saldo dochodów
Saldo obrotów towarowych
Saldo transferów bieżących
Rachunek bieżący
Saldo obrotów bieżących i kapitałowych
6
5
3
3
1
1
-1
-1
-3
-3
-5
-5
-7
-7
-6
04q1
05q1
06q1
07q1
08q1
09q1
11q1
12q1
13q1
-9
04q1
05q1
06q1
07q1
08q1
09q1
10q1
11q1
12q1
13q1
-9
Źródło: Dane NBP i GUS.
w.
rcl
Źródło: Dane NBP.
10q1
-9
Poprawa salda w handlu towarami – szczególnie wyraźna w I połowie roku – była przede wszystkim
efektem niskiej dynamiki importu. Ograniczony popyt importowy w I połowie 2013 r. był związany
zarówno z niską dynamiką produkcji eksportowej (charakteryzującej się wysoką importochłonnością),
jak i z obniżającym się wówczas popytem wewnętrznym, a także ze spadkiem wartości importu ropy
naftowej (związanym ze spadkiem cen tego surowca na rynkach światowych). Wraz z ożywieniem w
handlu zagranicznym w II połowie 2013 r. – będącym efektem stopniowej poprawy koniunktury w
kraju i za granicą – saldo obrotów towarowych pod koniec roku nieco się pogorszyło 31.
Deficyt na rachunku dochodów w 2013 r. był nieco mniejszy niż w 2012 r. Podobnie jak w
poprzednich latach, ujemne saldo na tym rachunku było głównie wynikiem wysokich dochodów
uzyskiwanych przez nierezydentów z tytułu inwestycji w Polsce, w tym przede wszystkim z
inwestycji bezpośrednich i portfelowych. Nieznaczny spadek deficytu na rachunku dochodów w
2013 r. wynikał z dalszego obniżenia dochodów inwestorów zagranicznych z inwestycji
ww
bezpośrednich i pozostałych, przy wzroście ich dochodów z inwestycji portfelowych.
30 Wzrost
nadwyżki w usługach był przede wszystkim związany z wyraźnym wzrostem dodatniego salda w usługach
transportowych.
31 W II, III i IV kw. 2013 r. odnotowano nawet nadwyżkę w obrotach towarowych.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Tabela 4 Główne pozycje bilansu płatniczego (w mln EUR) w latach 2004-201332
Bilans płatniczy
2004
2005
2006
2012
2013
-10 736
-5 856
-10 425 -19 245 -23 799 -12 152 -18 129 -18 519 -14 191
-4 984
-4 826
-2 508
-5 829
-13 827 -20 928
-5 427
-8 893
-10 059
-5 175
2 309
28
585
582
3 441
3 475
3 427
2 334
4 048
4 642
5 249
Saldo dochodów
-6 775
-5 490
-7 728
-11 928
-8 685
-11 828 -14 415 -16 869 -17 662 -16 377
Saldo transferów bieżących
837
1 557
2 550
3 069
2 339
1 676
A. Rachunek bieżący
Saldo obrotów towarowych
Saldo usług
2007
954
786
1 666
3 418
C. Rachunek finansowy
6 629
12 151
10 586
27 621
Polskie inwestycje
bezpośrednie za granicą
-757
-2 792
-7 137
-4 020
Zagraniczne inwestycje
bezpośrednie w Polsce
10 237
8 330
15 741
17 242
-1 055
-2 008
-3 685
-4 606
Inwestycje portfelowe: aktywa
2009
2010
2 845
2011
4 361
4 004
3 835
4 068
5 080
6 453
7 254
8 550
9 011
25 924
24 597
30 936
23 091
17 549
2 182
-3 072
-3 335
-5 484
-5 935
-607
3 684
10 128
9 343
10 507
14 896
4 763
-4 574
1 701
-1 009
-799
628
-335
-2 059
1 640
.go
B. Rachunek kapitałowy
2008
Inwestycje portfelowe: pasywa
8 486
11 797
1 485
-20
-3 655
11 303
20 041
11 266
16 134
Pozostałe inwestycje: aktywa
-9 602
-2 181
-3 137
-1 321
4 039
3 911
-2 837
-2 605
-1 605
427
Pozostałe inwestycje: pasywa
-834
-1 132
7 868
21 804
17 527
5 681
10 090
4 972
-3 045
2 672
Pochodne instrumenty
finansowe
154
137
-549
-1 458
-744
-1 297
-582
-131
2 244
392
D. Saldo błędów i opuszczeń
3 838
-627
204
-2 414
-8 621
-7 111
-7 767
-7 132
-3 171
-5 452
685
6 454
2 031
9 380
-2 428
10 414
11 493
4 694
8 737
757
-6 454
-2 031
-9 380
2 428
-10 414 -11 493
-4 694
-8 737
-757
Razem A-D
E. Zmiana oficjalnych aktywów
rezerwowych
-685
Źródło: Dane NBP.
w.
rcl
W 2013 r. saldo transferów bieżących i kapitałowych było zbliżone do odnotowanego w 2012 r.
Wzrostowi składki płaconej przez Polskę do UE towarzyszyło bowiem zwiększenie napływu środków
w ramach Funduszu Spójności33.
Łączne saldo rachunku bieżącego i kapitałowego istotnie się poprawiło i w efekcie istotnie obniżyła
się nadwyżka na rachunku finansowym (Tabela 5). Do obniżenia nadwyżki na rachunku finansowym
przyczyniło się ujemne saldo zagranicznych inwestycji bezpośrednich (na skutek wycofania części
kapitałów własnych z polskich spółek-córek w ramach tzw. transakcji kapitału w tranzycie34), oraz
wyraźnie niższy napływ zagranicznych inwestycji portfelowych. W kierunku obniżenia wielkości
napływu netto inwestycji portfelowych oddziaływał w szczególności wzrost globalnej awersji do
ryzyka i przepływ kapitału do mniej ryzykownych aktywów, denominowanych w głównych
walutach światowych. Czynnikiem skłaniającym część inwestorów zagranicznych do realizacji
zysków – zwłaszcza w II i III kw. 2013 r. – były także wysokie ceny polskich obligacji skarbowych w
ww
tym okresie.
32 W przypadku rachunku finansowego prezentowane wielkości powinny być interpretowane następująco: dodatnia (ujemna)
wielkości inwestycji rezydentów za granicą (pozycje: polskie inwestycje bezpośrednie za granicą, inwestycje portfelowe
aktywa, pozostałe inwestycje: aktywa) oznacza zmniejszenie (zwiększenie) polskich aktywów za granicą. Z kolei dodatnia
(ujemna) wartość inwestycji nierezydentów w Polsce (pozycje: zagraniczne inwestycje bezpośrednie w Polsce, inwestycje
portfelowe: pasywa, pozostałe inwestycje: pasywa) oznacza zwiększenie (zmniejszenie) polskich zobowiązań wobec zagranicy.
Suma pozycji od A do D odpowiada wartości transakcji NBP. W konwencji bilansu płatniczego stosuje się przeciwny znak w
pozycji zmiana oficjalnych aktywów rezerwowych: ujemny znak oznacza wzrost oficjalnych aktywów rezerwowych, znak
dodatni natomiast oznacza ich spadek.
33 W efekcie łączne saldo rachunku bieżącego i kapitałowego istotnie się poprawiło i wyniosło 1,0% PKB, wobec -1,5% w 2012 r.
34 Transakcje te miały charakter czysto finansowy (transfer środków w ramach grupy kapitałowej) i nie były wynikiem
procesów gospodarczych zachodzących w Polsce, w szczególności nie miały związku z pogorszeniem koniunktury.
v.p
l
Załącznik 4. Bilans płatniczy
Konsekwencją spadku deficytu na rachunku obrotów bieżących i obniżenia zadłużenia zagranicznego
Polski była poprawa części wskaźników obrazujących nierównowagę zewnętrzną polskiej gospodarki.
W szczególności obniżyła się relacja deficytu obrotów bieżących do PKB, a na rachunku obrotów
bieżących i kapitałowych odnotowano nadwyżkę. Zmniejszyła się relacja zadłużenia zagranicznego
do PKB. Jednocześnie na skutek m.in. spadku wartości aktywów zagranicznych polskich podmiotów
(w postaci oficjalnych aktywów rezerwowych i inwestycji bezpośrednich za granicą) pogłębiła się
ujemna międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto (Tabela 5).
Tabela 5 Wybrane wskaźniki nierównowagi zewnętrznej w latach 2004-2013
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
-5,2
-2,4
-3,8
-6,2
-6,6
-3,9
-5,1
-5,0
-3,7
-1,3
Saldo obrotów bieżących i kapitałowych/PKB
(%)
-4,8
-2,1
-3,2
-5,1
-5,4
-2,3
-3,3
-3,0
-1,5
1,0
-2,4
-1,0
-2,1
-4,4
-5,8
-1,7
-2,5
-2,7
-1,4
0,6
-2,3
-0,8
-1,9
-3,3
-4,8
-0,6
-1,8
-1,6
-0,1
1,9
4,0
4,7
3,8
3,9
3,3
5,3
5,4
5,2
5,6
5,2
46,6
45,9
47,4
50,9
47,9
62,4
66,9
67,5
72,6
70,7
-46,2
-44,2
-46,4
-52,6
-47,5
-61,8
-66,0
-59,8
-68,0
-69,4
Saldo obrotów towarowych/PKB (%)
Saldo obrotów towarowych i usług/PKB (%)
Oficjalne aktywa rezerwowe – w miesiącach
importu towarów i usług
Zadłużenie zagraniczne/PKB (%)
Międzynarodowa pozycja inwestycyjna
netto/PKB (%)
.go
2004
Saldo obrotów bieżących/PKB (%)
Źródło: Obliczenia NBP na podstawie danych GUS i NBP.
W I połowie 2013 r. kurs złotego nieco się osłabił, do czego przyczynił się wzrost percepcji ryzyka na
rynkach finansowych związany z tzw. kryzysem cypryjskim (w marcu) i z zapowiedziami Rezerwy
w.
rcl
Federalnej o możliwości stopniowego wycofywania się z programu luzowania ilościowego (w maju i
czerwcu), a także relatywnie słabsze – względem wcześniejszych oczekiwań – dane dotyczące
wzrostu gospodarczego Polski. Natomiast w II połowie roku miała miejsce aprecjacja kursu
walutowego. Umocnienie złotego wspierała głównie publikacja poprawiających się krajowych danych
makroekonomicznych, w tym znaczące ograniczenie deficytu na rachunku obrotów bieżących.
Znaczenie dla kształtowania się kursu złotego w tym okresie miała także poprawa perspektyw
wzrostu w strefie euro oraz aprecjacja euro.
Wykres 21 Nominalny kurs złotego względem głównych
walut w latach 2008-2013
indeks: styczeń
2008=100
CHF/PLN
EUR/PLN
indeks: styczeń
2008=100
USD/PLN
130
110
110
90
90
ww
130
70
50
08m1
09m1
10m1
11m1
70
12m1
Wykres 22 Realny i nominalny efektywny kurs walutowy w
latach 2008-2013
13m1
50
REER deflowany CPI
REER deflowany PPI
NEER
120
120
110
110
100
100
90
90
80
80
70
08m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
Źródło: Dane Bloomberg.
Źródło: Dane Eurostatu, OECD, Reuters, obliczenia NBP.
Wzrost oznacza aprecjację.
Wzrost oznacza aprecjację.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Średnioroczny nominalny efektywny kurs złotego nieco się umocnił względem 2012 r. (Wykres 21,
Wykres 22). Umocnieniu złotego względem dolara (o 2,9%) i franka szwajcarskiego (o 1,8%)
ww
w.
rcl
.go
towarzyszyło nieznaczne osłabienie kursu wobec euro (o 0,3%).
v.p
l
Załącznik 5. Pieniądz i kredyt
W 2013 r. – podobnie jak w 2012 r. – dynamika akcji kredytowej dla sektora prywatnego utrzymała się
na niskim poziomie35. Roczny wzrost zadłużenia sektora prywatnego w 2013 r. wyniósł 3,9%, wobec
4,4% w 2012 r. 36 W warunkach słabego wzrostu aktywności gospodarczej, w tym inwestycyjnej,
dynamika kredytu dla firm pozostała niska. Jednocześnie stopniowe ożywienie akcji kredytowej na
cele konsumpcyjne, przy stabilnym – choć niskim – przyroście kredytów mieszkaniowych, przełożyło
się na pewne przyspieszenie dynamiki kredytów dla gospodarstw domowych.
Przyrost kredytów dla przedsiębiorstw w 2013 r. był niewielki, na co złożył się spadek kredytów o
charakterze bieżącym oraz ograniczony wzrost kredytów inwestycyjnych (Wykres 23, Wykres 24).
.go
Niska akcja kredytowa dla przedsiębiorstw była związana zarówno z ograniczonym popytem firm na
zewnętrzne źródła finansowania, jak i czynnikami podażowymi, związanymi z polityką kredytową
banków. Choć znaczące obniżenie stóp procentowych NBP w 2012-2013 r. przełożyło się na spadek
oprocentowania kredytów, to – zwłaszcza w I połowie 2013 r. – utrzymanie restrykcyjnych kryteriów i
pewne zaostrzenie warunków udzielania kredytów oddziaływały w kierunku obniżenia dynamiki
kredytów37.
Wykres 23 Miesięczne przyrosty nowych kredytów
złotowych dla przedsiębiorstw w latach 2008-2013
Wykres 24 Dynamika kredytów inwestycyjnych i bieżących
dla przedsiębiorstw w latach 2008-2013
mld PLN
proc.
8
Miesięczne przyrosty kredytów bieżących
8
Miesięczne przyrosty kredytów inwestycyjnych i na nieruchomości
6
Roczna dynamika kredytów o charakterze inwestycyjnym
40
Roczna dynamika kredytów o charakterze bieżącym
4
4
2
2
0
0
-2
-2
-4
-4
-6
08m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-6
Źródło: Dane NBP.
40
30
30
20
20
10
10
0
0
-10
-10
w.
rcl
6
Miesięczne przyrosty pozostałych kredytów
-20
08m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-20
Źródło: Dane NBP.
Z kolei w zakresie kredytów dla gospodarstw domowych nastąpiło wyraźne złagodzenie kryteriów
udzielania kredytów konsumpcyjnych. Jednak wciąż relatywnie restrykcyjna polityka kredytowa
banków w zakresie kredytów mieszkaniowych ograniczyła skalę ożywienia akcji kredytowej dla
gospodarstw domowych (Wykres 25, Wykres 26).
ww
Złagodzenie polityki kredytowej banków w odniesieniu do kredytów konsumpcyjnych było w
znacznym stopniu związane ze zmianą Rekomendacji T, zmniejszającą wymagania stawiane
35 Omawiane w tym rozdziale dynamiki agregatów monetarnych odnoszą się do zmian transakcyjnych.
36 Podane dynamiki to roczne dynamiki kredytów dla sektora prywatnego z grudnia 2012 i 2013 r.
37 Średnioroczne oprocentowanie kredytów dla przedsiębiorstw w 2013 r. było o 1,7 pkt proc. niższe niż w 2012 r.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
kredytobiorcom 38 . W tym segmencie rynku widoczne było więc ożywienie aktywności, czemu
dodatkowo sprzyjał wzrost popytu na kredyty ze strony gospodarstw domowych. W efekcie – po 2
latach spadku – dynamika kredytów na cele konsumpcyjne ponownie stała się dodatnia.
Z kolei w segmencie kredytów mieszkaniowych niskie stopy procentowe, w połączeniu z
oczekiwanym wejściem w życie bardziej restrykcyjnej wersji Rekomendacji S, wspierały przyrost akcji
kredytowej dla gospodarstw domowych 39 , 40 . Jednocześnie, w warunkach utrzymującej się
niekorzystnej sytuacji na rynku pracy i relatywnie restrykcyjnej polityki kredytowej banków,
zakończenie w 2012 r. programu „Rodzina na swoim” oraz oczekiwanie na rozpoczęcie w 2014 r.
programu „Mieszkanie dla młodych” ograniczały przyrost kredytów mieszkaniowych41,42.
.go
W 2013 r. w dalszym ciągu systematycznie wzrastał udział kredytów złotowych w kredytach
mieszkaniowych ogółem, co oddziaływało w kierunku zwiększenia efektywności mechanizmu
transmisji polityki pieniężnej.
Wykres 25 Miesięczne przyrosty nowych kredytów
złotowych dla gospodarstw domowych w latach 2008-2013
Wykres 26 Dynamika kredytów konsumpcyjnych i
mieszkaniowych dla gospodarstw domowych w latach 20082013
mld PLN
proc.
Miesięczne przyrosty pozostałych kredytów
10
Miesięczne przyrosty kredytów konsumpcyjnych
Miesięczne przyrosty kredytów mieszkaniowych
8
6
70
8
60
60
50
50
40
40
6
Roczna dynamika kredytów konsumpcyjnych
2
2
0
0
-2
-2
-4
08m1
70
4
w.
rcl
4
Roczna dynamika kredytów mieszkaniowych
10
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-4
Źródło: Dane NBP.
30
30
20
20
10
10
0
0
-10
08m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-10
Źródło: Dane NBP.
W 2013 r. tempo wzrostu szerokiego pieniądza M3 pozostało na poziomie zbliżonym do 2012 r., tj.
niższym od wieloletniej średniej (Wykres 27). Jednak ze względu na niski wzrost aktywności
gospodarczej i niską inflację, dynamika M3 była wyższa od dynamiki nominalnego PKB 43 . Na
utrzymanie stabilnego przyrostu agregatu M3 złożyła się odbudowa depozytów przedsiębiorstw,
przy pewnym osłabieniu wzrostu depozytów gospodarstw domowych (Wykres 28). Znaczący wzrost
depozytów firm odzwierciedlał ich dobrą sytuację finansową, przy wciąż ograniczonej skłonności do
ww
inwestowania. Z kolei w przypadku gospodarstw domowych, mniejszemu przyrostowi relatywnie
38 Zmiana Rekomendacji T została uchwalona w lutym 2013 r.
39 Nowa wersja Rekomendacji S weszła w życie w styczniu 2014 r.
40 Średnioroczne oprocentowanie kredytów mieszkaniowych w 2013 r. było o 1,6 pkt proc. niższe niż w 2012 r.
41 Polityka
kredytowa banków w zakresie kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych zmieniła się jedynie
nieznacznie. Pewnemu złagodzeniu kryteriów towarzyszyło zaostrzanie części warunków ich udzielania. Jednak biorąc pod
uwagę zaostrzenie kryteriów w 2012 r. polityka kredytowa banków mogła być określona jako wciąż relatywnie restrykcyjna.
42 Średnioroczne oprocentowanie kredytów konsumpcyjnych w 2013 r. było o 1,5 pkt proc. niższe niż w 2012 r.
43 W ujęciu transakcyjnym wzrost M3 wyniósł 6,2% (grudzień 2013 r. wobec grudnia 2012 r.), a nominalny wzrost PKB w 2013 r.
(wobec 2012 r.) wyniósł 2,3%.
v.p
l
Załącznik 5. Pieniądz i kredyt
nisko oprocentowanych depozytów towarzyszył wzrost lokowania środków w funduszach
inwestycyjnych.
W 2013 r. – w przeciwieństwie do agregatu M3 – odnotowano silny wzrost dynamiki składowych
agregatu M1 (Wykres 27). Wynikał on przede wszystkim ze zmian preferencji gospodarstw
domowych co do struktury terminowej aktywów – wzrósł udział pieniądza gotówkowego oraz
środków gromadzonych na rachunkach bieżących. Zmiana preferencji mogła wynikać z obniżenia
oprocentowania depozytów, a także – zwłaszcza w II połowie 2013 r. – ze stopniowego ożywienia
sprzedaży wskazującej na odbudowę konsumpcji prywatnej. 44
proc.
Roczna dynamika M1
30
Roczna dynamika M3
25
proc.
30
25
20
Roczna dynamika depozytów gospodarstw domowych
40
Roczna dynamika depozytów przedsiębiorstw
40
30
30
20
20
10
10
0
0
20
15
15
10
10
5
5
0
0
-5
-10
08m1
w.
rcl
-5
08m1
Wykres 28 Dynamika depozytów przedsiębiorstw
i gospodarstw domowych zaliczanych do M3 w latach 20082013
.go
Wykres 27 Dynamika M1 i M3 w latach 2008-2013
09m1
10m1
11m1
ww
Źródło: Dane NBP.
12m1
13m1
09m1
10m1
11m1
12m1
13m1
-10
Źródło: Dane NBP.
44 Z kolei spowolnienie wzrostu agregatu M1 pod koniec 2013 r. było związane z silniejszym wzrostem depozytów
terminowych firm.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach
decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 9 stycznia 2013 r.
W trakcie posiedzenia Rada Polityki Pieniężnej dyskutowała na temat bieżącej i przyszłych decyzji
dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w Polsce i za granicą.
Analizując uwarunkowania zewnętrzne zwracano uwagę, że koniunktura w gospodarce światowej
pozostaje słaba, choć niepewność co do perspektyw wzrostu gospodarczego na świecie w najbliższym
.go
okresie zmniejszyła się, przede wszystkim z uwagi na częściowe uzgodnienie skali zacieśnienia
fiskalnego w Stanach Zjednoczonych w 2013 r., prace nad reformami instytucjonalnymi w strefie euro
oraz dalsze luzowanie polityki pieniężnej przez główne banki centralne. Czynniki te przyczyniały się
również do poprawy nastrojów na rynkach finansowych. Wskazywano jednocześnie na utrzymującą
się recesję w większości krajów strefy euro oraz na kontynuację zacieśnienia fiskalnego w wielu z nich.
Zwracano przy tym uwagę, że dążenie do zmniejszania nierównowagi w sektorze finansów
publicznych może w krótkim okresie oddziaływać w kierunku obniżenia dynamiki PKB i dalszego
wzrostu stopy bezrobocia w części krajów strefy euro. Niektórzy członkowie Rady argumentowali
jednak, że w 2013 r. dynamika PKB w Niemczech, będących głównym partnerem handlowym Polski,
najprawdopodobniej będzie kształtowała się na wyższym poziomie w porównaniu z pozostałymi
w.
rcl
krajami strefy euro. Inni członkowie Rady oceniali, że choć w perspektywie kilku kwartałów można
oczekiwać pewnej poprawy globalnej koniunktury, to wzrost gospodarczy za granicą będzie nadal
utrzymywał się na stosunkowo niskim poziomie.
Odnosząc się do sytuacji gospodarczej w Polsce, członkowie Rady zgodzili się, że napływające dane
potwierdzają dalsze spowolnienie aktywności w gospodarce w IV kw. 2012 r. Podkreślano, że
spowolnienie wynika nie tylko z czynników zewnętrznych, ale i wewnętrznych. Oceniano, że wzrost
gospodarczy w IV kw. najprawdopodobniej kształtował się poniżej poziomu przewidywanego w
projekcji listopadowej.
Zdaniem części członków Rady, napływające dane, w tym informacje o sprzedaży detalicznej,
sugerują, że dynamika konsumpcji w IV kw. najprawdopodobniej kształtowała się blisko zera.
Analizując źródła spowolnienia dynamiki konsumpcji członkowie Rady wskazywali na spadek
realnych dochodów do dyspozycji, związany w szczególności z pogarszaniem się sytuacji na rynku
pracy. Podkreślano, że spowolnieniu dynamiki wydatków konsumpcyjnych towarzyszy obniżanie się
ww
stopy oszczędności do historycznie niskich poziomów.
Odnosząc się do dynamiki inwestycji, wyrażono opinię, że w IV kw. pozostała ona
najprawdopodobniej ujemna. Zwracano uwagę na znaczne ograniczenie wydatków inwestycyjnych
sektora finansów publicznych pod koniec 2012 r., w tym zwłaszcza samorządów, związane z
koniecznością ograniczania nierównowagi fiskalnej. W odniesieniu do inwestycji przedsiębiorstw,
niektórzy członkowie Rady wskazywali, że w poprzednich latach silny wzrost inwestycji był
wspierany przez nadmiernie optymistyczne oczekiwania firm i fundusze unijne.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Omawiając bieżącą sytuację w sektorze bankowym, niektórzy członkowie Rady zwrócili uwagę na
utrzymującą się restrykcyjność warunków udzielania kredytów przez banki i spowolnienie wzrostu
depozytów. W tym kontekście wskazali oni również na znacząco silniejsze zmniejszenie
oprocentowania depozytów niż kredytów dla sektora prywatnego po obniżkach stóp procentowych
NBP dokonanych na poprzednich posiedzeniach.
Odnosząc się do perspektyw wzrostu gospodarczego w Polsce, członkowie Rady wskazywali, że w
najbliższych kwartałach wzrost PKB pozostanie niski. W kierunku niższej konsumpcji będzie
oddziaływać niska dynamika dochodów do dyspozycji gospodarstw domowych związana z
pogarszającą się sytuacją na rynku pracy, a także wzrost efektywnej stawki podatku dochodowego od
osób fizycznych w 2013 r. W odniesieniu do sytuacji na rynku pracy część członków Rady była zdania,
.go
że można oczekiwać dalszego jej pogorszenia, czego odzwierciedleniem będzie prawdopodobny
dalszy wzrost stopy bezrobocia. Niektórzy członkowie Rady zwrócili uwagę, że podwyższenie
składki rentowej w 2012 r. oraz relatywnie wysoka w stosunku do średniego wynagrodzenia płaca
minimalna mogą oddziaływać w kierunku obniżenia popytu na pracę. Ponadto, negatywnie na
konsumpcję nadal będą wpływać ograniczone możliwości dalszego obniżania stopy oszczędności.
Analizując perspektywy inwestycji, członkowie Rady oceniali, że w kolejnych kwartałach dynamika
inwestycji wciąż będzie ujemna, na co w szczególności wskazuje dalszy spadek wartości
kosztorysowej noworozpoczynanych inwestycji. Zwracano uwagę, że jednym z czynników
osłabiających inwestycje w gospodarce pozostanie ograniczanie inwestycji publicznych, w tym
wydatków inwestycyjnych samorządów współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej.
w.
rcl
Równocześnie oceniano, że wzrost gospodarczy w dalszym ciągu będzie wspierany głównie przez
eksport netto. Z tego też powodu czynnikiem ryzyka dla aktywności gospodarczej w Polsce są
perspektywy kształtowania się popytu strefy euro. Część członków Rady była przy tym zdania, że
wraz z możliwą poprawą sytuacji gospodarczej za granicą w II połowie 2013 r. tempo wzrostu
gospodarczego w Polsce może przyspieszyć.
Odnosząc się do procesów inflacyjnych w gospodarce, członkowie Rady zwracali uwagę, że w
ostatnich miesiącach inflacja CPI istotnie się obniżyła i w listopadzie znalazła się w pobliżu celu
inflacyjnego. Podkreślano, że spadek inflacji CPI wynikał w znacznym stopniu ze spowolnienia
wzrostu cen surowców, w tym żywności i energii, które we wcześniejszym okresie były ważnym
czynnikiem oddziałującym w kierunku wzrostu dynamiki cen. Do obniżenia inflacji CPI przyczynił
się również dalszy spadek inflacji bazowej, co wskazuje na brak presji popytowej. W tym kontekście
podkreślano, że obniżyły się oczekiwania inflacyjne gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.
Równocześnie większość członków Rady uważała, że w najbliższych miesiącach inflacja będzie się
nadal obniżać, a następnie ustabilizuje się, pozostając poniżej celu inflacyjnego w horyzoncie co
ww
najmniej roku. Według członków Rady spadek inflacji będzie wynikał zarówno z obniżek cen
nośników energii od stycznia 2013 r., jak i z utrzymywania się ujemnej luki popytowej i braku presji
płacowej w gospodarce. Jednocześnie część członków Rady zwracała uwagę na niepewność związaną
z kształtowaniem się inflacji w dalszej perspektywie. Niepewność ta wynika w szczególności z
możliwych istotnych zmian cen surowców na rynkach światowych, a także cen usług komunalnych.
Niektórzy członkowie Rady zwracali ponadto uwagę, iż mimo oczekiwanego dalszego obniżenia się
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
inflacji bazowej, w 2013 r. może ona utrzymać się na podwyższonym – jak na tę fazę cyklu
koniunkturalnego – poziomie.
Dyskutując na temat stóp procentowych NBP – podobnie jak na poprzednich posiedzeniach – uznano,
że powinny one zostać ponownie obniżone, co będzie oddziaływać w kierunku zwiększenia
aktywności gospodarczej i ograniczy ryzyko spadku inflacji poniżej celu w średnim okresie.
Członkowie Rady różnili się jednak w ocenie skali obniżki stóp procentowych NBP, zarówno na
bieżącym posiedzeniu, jak i w trakcie całego cyklu.
Większość członków Rady wskazywała, że napływające dane – potwierdzające oczekiwany spadek
inflacji i postępujące spowolnienie gospodarcze – nie uzasadniają zwiększenia skali obniżki stóp NBP
.go
na bieżącym posiedzeniu. Za utrzymaniem dotychczasowej skali obniżki stóp procentowych
przemawia także – zdaniem tych członków Rady – ryzyko związane z kształtowaniem się dynamiki
cen, w szczególności cen surowców. Niektórzy z nich wskazywali przy tym, że silne obniżenie stóp
procentowych może prowadzić do dalszego spadku skłonności do oszczędzania.
Z kolei zdaniem niektórych członków Rady, ze względu na prawdopodobne kształtowanie się inflacji
poniżej celu inflacyjnego NBP w najbliższych kwartałach, wskazane jest większe – a nawet znacznie
większe – obniżenie stóp procentowych NBP na bieżącym posiedzeniu. Członkowie ci wskazywali, że
za szybkim łagodzeniem polityki pieniężnej przemawia w szczególności długość opóźnień w
mechanizmie transmisji.
w.
rcl
Odnosząc się do przyszłych decyzji, większość członków Rady nie wykluczyła dalszego złagodzenia
polityki pieniężnej, jeśli napływające informacje, w tym dane o PKB za 2012 r., potwierdzałyby
trwałość osłabienia koniunktury gospodarczej, a ryzyko nasilenia się presji inflacyjnej pozostałoby
ograniczone. Inni członkowie Rady byli natomiast zdania, że dotychczas dokonane obniżki stóp
procentowych są wystarczające dla ograniczenia ryzyka utrzymywania się inflacji znacznie poniżej
celu w średnim okresie, a wpływ ewentualnych dalszych obniżek stóp NBP na aktywność
gospodarczą byłby ograniczony. Jednocześnie, zdaniem niektórych z tych członków Rady, dalsze
łagodzenie polityki pieniężnej mogłoby w dłuższym okresie przyczynić się do narastania
nierównowag w polskiej gospodarce.
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 1,25 pkt proc.
Wniosek nie został przyjęty. Złożono również wniosek o obniżenie podstawowych stóp
procentowych NBP o 0,50 pkt proc. Wniosek nie został przyjęty. Na posiedzeniu złożono także
wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,25 pkt proc. Wniosek został przyjęty.
Rada postanowiła obniżyć podstawowe stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc. do poziomu: stopa
ww
referencyjna 4,00%, stopa lombardowa 5,50%, stopa depozytowa 2,50%, stopa redyskonta weksli
4,25%.
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 lutego 2013 r.
W trakcie posiedzenia Rada Polityki Pieniężnej dyskutowała na temat bieżącej i przyszłych decyzji
dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w Polsce i za granicą.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych podkreślano, że aktywność w gospodarce światowej
pozostaje słaba, na co wskazuje w szczególności obniżenie się tempa wzrostu PKB w Stanach
Zjednoczonych w IV kw. 2012 r. oraz utrzymanie się recesji w strefie euro. Jednocześnie zwracano
uwagę na pewną poprawę niektórych wskaźników koniunktury w największych gospodarkach
rozwiniętych. Część członków Rady podkreślała, że nie wygasły czynniki przyczyniające się do
zmienności sentymentu na rynkach finansowych oraz nastrojów gospodarstw domowych i
przedsiębiorstw.
Analizując perspektywy kształtowania się koniunktury za granicą, niektórzy członkowie Rady
wskazywali na dalszą rewizję w dół prognoz wzrostu PKB na 2013 r. dla głównych partnerów
handlowych Polski, tj. dla strefy euro, w tym dla Niemiec. Inni członkowie Rady wskazywali, że –
.go
choć aktywność gospodarcza na świecie w nadchodzących kwartałach będzie najprawdopodobniej
utrzymywała się na stosunkowo niskim poziomie – to w II połowie 2013 r. oczekuje się jej stopniowej
poprawy. Biorąc pod uwagę znaczącą rolę eksportu netto we wzroście krajowego PKB w ostatnich
kwartałach, część członków Rady oceniała, że kształtowanie się koniunktury za granicą może mieć w
2013 r. silniejszy wpływ na aktywność gospodarczą w Polsce niż w okresie spowolnienia wzrostu w
2009 r.
Omawiając dane o wzroście gospodarczym w Polsce w IV kw. 2012 r. (implikowane ze wstępnego
szacunku PKB w 2012 r.) członkowie Rady wskazywali na dalsze osłabienie się popytu krajowego
będące w szczególności wynikiem spadku popytu konsumpcyjnego oraz dalszego obniżania się
w.
rcl
inwestycji. Część członków Rady podkreślała przy tym, że we wcześniejszych okresach
dekoniunktury konsumpcja była zawsze czynnikiem podtrzymującym wzrost gospodarczy, i jej
obecny spadek sygnalizuje możliwość głębszego spowolnienia popytu krajowego w kolejnych
kwartałach, zwłaszcza uwzględniając słabe perspektywy dla inwestycji firm i ograniczone możliwości
wzrostu inwestycji sektora publicznego. Jedocześnie inni członkowie Rady oceniali, że fundamenty
polskiej
gospodarki
są
nadal
dobre,
o
czym
świadczy
brak
istotnych
nierównowag
makroekonomicznych. Niektórzy członkowie Rady argumentowali ponadto, że zgodnie z dostępnymi
prognozami krótkookresowymi, w kolejnych kwartałach można oczekiwać pewnego wzrostu
dynamiki PKB.
W odniesieniu do spadku konsumpcji część członków Rady wskazywała, że jest on w znacznym
stopniu związany z pogarszającą się sytuacją na rynku pracy, w tym z niskim wzrostem płac oraz
zwiększeniem obaw o utratę pracy w warunkach podwyższonego bezrobocia. Obniżanie się
konsumpcji było także w części związane z wyhamowaniem akcji kredytowej dla gospodarstw
domowych. Niektórzy członkowie Rady argumentowali, że niski stosunek kredytu do PKB w Polsce
ww
na tle innych krajów Unii Europejskiej świadczy o ograniczonej możliwości stymulowania popytu
konsumpcyjnego poprzez akcję kredytową. Zwracali oni przy tym uwagę, że w krajach Europy
Środkowo-Wschodniej, w których napływ oszczędności krajowych do systemu bankowego był
ograniczony, zmniejszenie roli kapitału zagranicznego jako źródła finansowania akcji kredytowej
banków, przełożyło się na silniejsze wyhamowanie kredytu. Członkowie ci wskazywali, że w Polsce
w 2012 r. przyrost depozytów gospodarstw domowych w systemie bankowym był istotnie mniejszy
niż w 2011 r., co mogło być czynnikiem wpływającym na politykę kredytową banków. Część
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
członków Rady oceniała, że większe znaczenie dla wielkości akcji kredytowej banków mogły mieć
działania nadzorcze oraz malejący popyt na kredyt ze strony sektora prywatnego.
Omawiając kształtowanie się depozytów gospodarstw domowych w 2012 r. część członków Rady
wskazywała, że choć zmniejszenie ich przyrostu było w pewnym stopniu związane ze zwiększeniem
napływu środków do funduszy inwestycyjnych, to świadczy ono także o mniejszej skłonności do
oszczędności gospodarstw domowych zwłaszcza w sytuacji obniżenia oprocentowania depozytów
pod koniec 2012 r. Inni członkowie Rady oceniali, że o skłonności do oszczędzania gospodarstw
domowych decydują obecnie w większym stopniu czynniki koniunkturalne, co oznacza, że ich
obecny niski poziom jest typowy dla fazy osłabienia koniunktury, a wysokość oprocentowania
.go
depozytów ma na nią ograniczony wpływ.
W odniesieniu do kształtowania się inwestycji część członków Rady oceniała, że obecnie nie ma
czynników,
które
pozwalałyby
oczekiwać
znaczącego
wzrostu
aktywności
inwestycyjnej
przedsiębiorstw, co w połączeniu z ograniczeniem inwestycji sektora publicznego, może przełożyć się
na utrzymanie w kolejnych kwartałach ujemnej dynamiki tego komponentu popytu krajowego.
Niektórzy członkowie Rady podkreślali jednak, że w IV kw. 2012 r. spadek inwestycji był nieco
mniejszy niż w III kw. i – zgodnie z dostępnymi prognozami krótkookresowymi – również w 2013 r.
dynamika inwestycji, choć może pozostać ujemna, to będzie wzrastała.
Członkowie Rady omawiali także wpływ polityki fiskalnej na aktywność gospodarczą w 2013 r. Część
w.
rcl
członków Rady wskazywała, że dalszy spadek inwestycji sektora publicznego będzie w krótkim
okresie ograniczał tempo wzrostu gospodarczego. Inni członkowie Rady wskazywali jednak, że
zmniejszeniu inwestycji publicznych będzie towarzyszył wzrost spożycia publicznego (również z
uwagi na działanie automatycznych stabilizatorów koniunktury), i w efekcie polityka fiskalna nie
będzie czynnikiem silnie spowalniającym wzrost PKB.
Analizując przebieg procesów inflacyjnych, członkowie Rady zwracali uwagę na dalszy spadek
inflacji CPI, która w grudniu 2012 r. obniżyła się do 2,4%, tj. ukształtowała się na poziomie zgodnym z
celem inflacyjnym NBP (2,5%). Nadal obniżały się również miary inflacji bazowej, a wskaźnik cen
produkcji sprzedanej przemysłu po raz kolejny był ujemny, co w opinii Rady sygnalizuje brak presji
popytowej i kosztowej w gospodarce. Spadkowi inflacji towarzyszyło obniżenie się oczekiwań
inflacyjnych gospodarstw domowych. Część członków Rady wskazywała, że w najbliższych
miesiącach można oczekiwać obniżenia się inflacji w okolice dolnej granicy odchyleń od celu, a
uwzględniając prawdopodobne utrzymanie się niskiej aktywności gospodarczej w kolejnych
kwartałach, istnieje ryzyko utrzymania się inflacji poniżej celu w średnim okresie. Inni członkowie
ww
Rady podkreślali, że obecne obniżenie się inflacji jest w znacznym stopniu wynikiem osłabienia się
dynamiki cen energii i żywności do jednych z najniższych poziomów w ostatnich kilkunastu latach.
Członkowie ci argumentowali, że zwłaszcza w przypadku cen energii, pozostających pod wypływem
kształtowania się światowych cen surowców, osłabienie ich dynamiki może być zjawiskiem
przejściowym.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Dyskutując na temat stóp procentowych NBP większość członków Rady uznała, że – podobnie jak na
poprzednich posiedzeniach – powinny one zostać ponownie obniżone, co będzie oddziaływać w
kierunku zwiększenia aktywności gospodarczej i w efekcie ograniczy ryzyko utrzymania się inflacji
poniżej celu w średnim okresie. Członkowie ci różnili się jednak w ocenie skali obniżki stóp
procentowych NBP, zarówno na bieżącym posiedzeniu, jak i w trakcie całego obecnego cyklu.
Podobnie jak na styczniowym posiedzeniu, większość członków Rady uznała, że napływające dane –
potwierdzające oczekiwany spadek inflacji i wyraźne spowolnienie gospodarcze – nie uzasadniają
zwiększenia skali obniżki stóp NBP na bieżącym posiedzeniu. Zdaniem niektórych członków Rady za
utrzymaniem dotychczasowej skali obniżki stóp procentowych przemawia także obawa, że zbyt silne
sektorze bankowym.
.go
obniżenie stóp procentowych mogłoby prowadzić do dalszego spadku skłonności do oszczędzania w
Zdaniem części członków Rady, ze względu na ryzyko kształtowania się inflacji poniżej celu
inflacyjnego NBP już w najbliższych kwartałach, wskazane jest większe – a nawet znacznie większe –
obniżenie stóp procentowych NBP na bieżącym posiedzeniu. Członkowie ci wskazywali, że za
szybkim łagodzeniem polityki pieniężnej przemawia w szczególności długość opóźnień w
mechanizmie transmisji. Członkowie ci wskazywali także na relatywnie wysoki poziom realnych stóp
procentowych w Polsce na tle największych gospodarek rozwiniętych.
Niektórzy członkowie Rady oceniali natomiast, że obecny poziom stóp procentowych jest relatywnie
w.
rcl
niski w porównaniu z wcześniejszymi okresami dekoniunktury i nie jest uzasadnione dalsze
łagodzenie polityki pieniężnej. Członkowie ci argumentowali ponadto, że nadmierne obniżenie stóp
procentowych byłoby czynnikiem, który zmniejszałby bodźce do wzmacniania podażowej strony
gospodarki, co biorąc pod uwagę głębokość obecnych dostosowań np. w zakresie jednostkowych
kosztów pracy w części krajów Unii Europejskiej miałoby negatywne konsekwencje dla wzrostu PKB
w dłuższej perspektywie.
Odnosząc się do przyszłych decyzji, większość członków Rady uznała, że ocena zasadności
ewentualnego dalszego łagodzenia polityki pieniężnej będzie zależała od wniosków płynących z
analizy napływających informacji dotyczących koniunktury gospodarczej i presji inflacyjnej, w tym
wyników marcowej projekcji makroekonomicznej NBP. Niektórzy członkowie Rady sygnalizowali
przy tym, że biorąc pod uwagę dokonane złagodzenie polityki pieniężnej i oczekiwaną stopniową
poprawę koniunktury w II połowie 2013 r., być może zbliża się moment przerwy lub zakończenia
obecnego cyklu obniżek stóp procentowych NBP.
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 1,0 pkt proc.
ww
Wniosek nie został przyjęty. Złożono również wniosek o obniżenie podstawowych stóp
procentowych NBP o 0,50 pkt proc. Wniosek nie został przyjęty. Na posiedzeniu złożono także
wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,25 pkt proc. Wniosek został przyjęty.
Rada postanowiła obniżyć podstawowe stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc. do poziomu: stopa
referencyjna 3,75%, stopa lombardowa 5,25%, stopa depozytowa 2,25%, stopa redyskonta weksli
4,00%.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 marca 2013 r.
W trakcie posiedzenia Rada Polityki Pieniężnej dyskutowała na temat bieżącej i przyszłych decyzji
dotyczących polityki pieniężnej w kontekście danych makroekonomicznych oraz marcowej projekcji
inflacji i PKB.
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych, zwracano uwagę na wyhamowanie wzrostu
gospodarczego w Stanach Zjednoczonych i brak poprawy sytuacji gospodarczej w strefie euro w IV
kw. 2012 r. Podkreślano, że PKB w większości krajów strefy euro, w tym w największych
gospodarkach strefy, tj. we Francji i w Niemczech, będących głównym partnerem handlowym Polski,
obniżył się w tym okresie. Jednocześnie wskazywano na pojawiające się sygnały pewnej poprawy
.go
wskaźników koniunktury w niektórych krajach strefy euro w pierwszych miesiącach 2013 r., choć
wyrażano przy tym wątpliwość, czy jest to wystarczający sygnał poprawy koniunktury gospodarczej
w tych krajach. Część członków Rady oceniała, że wychodzenie strefy euro z recesji będzie powolne.
W tym kontekście zwrócono także uwagę na wzrost niepewności dotyczącej sytuacji politycznej we
Włoszech, co mogłoby przyczynić się do pogorszenia nastrojów podmiotów gospodarczych w strefie
euro oraz na rynkach finansowych.
Omawiając kształtowanie się sytuacji w polskiej gospodarce, członkowie Rady podkreślali, że dane o
PKB za IV kw. 2012 r. potwierdziły silne spowolnienie gospodarki w tym okresie. Wskazywano na
utrzymanie się spadku popytu krajowego, na który złożył się zarówno dalszy spadek inwestycji, jak i
w.
rcl
obniżenie popytu konsumpcyjnego. Wskazywano, że dane miesięczne, które napłynęły od
poprzedniego posiedzenia, sugerują, że również na początku 2013 r. aktywność gospodarcza
pozostała niska. Jednocześnie zwrócono uwagę na nieco lepsze od oczekiwań dane miesięczne o
produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej oraz na poprawę niektórych wskaźników
koniunktury, które mogą sugerować wzrost aktywności gospodarczej w kolejnych kwartałach.
Większość członków Rady była zdania, że czynnikiem ograniczającym dynamikę popytu w Polsce, w
szczególności popytu konsumpcyjnego, jest wciąż pogarszająca się sytuacja na rynku pracy oraz niska
dynamika akcji kredytowej dla gospodarstw domowych. W tym kontekście część członków Rady
zwróciła uwagę na utrzymanie się obserwowanego od kilku lat stopniowego wzrostu stopy
bezrobocia, który ogranicza presję płacową w gospodarce oraz wpływa negatywnie na dynamikę
konsumpcji. Niektórzy członkowie Rady wskazywali jednak, że wzrost stopy bezrobocia w ostatnich
latach był w znacznym stopniu związany ze zwiększeniem podaży pracy, a w mniejszym – ze
spadkiem zatrudnienia.
Dyskutując na temat akcji kredytowej, wyrażano opinię, że w kierunku jej osłabienia oddziałuje w
ww
dużym stopniu zaostrzenie polityki kredytowej przez banki. W tym kontekście niektórzy członkowie
Rady zwracali uwagę, że nawet jeśli nastąpi pewne złagodzenie tej polityki w odniesieniu do sektora
gospodarstw domowych, to nie przyczyni się to do wyraźnego ożywienia akcji kredytowej dla
gospodarstw domowych ze względu na obniżanie się popytu na kredyt tego sektora. Zwracano
uwagę, że czynnikiem oddziałującym w kierunku przyspieszenia dynamiki akcji kredytowej jest
obniżenie stóp procentowych NBP. Jednocześnie niektórzy członkowie Rady podkreślali, że
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
dotychczasowe obniżenie stóp procentowych NBP wpłynęło w większym stopniu na obniżenie
oprocentowania depozytów w bankach niż kredytów, a – pomimo złagodzenia polityki pieniężnej –
dynamika akcji kredytowej dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych kształtuje się na niskim
poziomie, do czego przyczynia się obniżenie popytu na kredyt. Niektórzy członkowie Rady
wskazywali, że obniżenie oprocentowania depozytów w sektorze bankowym może wpływać na
obniżenie skłonności do oszczędzania przez gospodarstwa domowe.
Omawiając perspektywy wzrostu gospodarczego w kontekście projekcji marcowej, większość
członków Rady podkreślała, że w świetle projekcji w najbliższych kwartałach dynamika PKB –
pomimo prawdopodobnego stopniowego przyspieszenia – pozostanie niska. Zwracano przy tym
uwagę, że zgodnie z projekcją także dynamika popytu krajowego w bieżącym roku będzie nadal
.go
bardzo niska, a luka popytowa pozostanie ujemna w całym horyzoncie projekcji. Wskazuje to na
ograniczone ryzyko nasilenia się presji popytowej w najbliższych latach. Niektórzy członkowie Rady
byli jednak zdania, że wzrost PKB może kształtować się na nieco wyższym poziomie od
przewidywanego w projekcji. Członkowie ci argumentowali w szczególności, że założona w projekcji
poprawa koniunktury za granicą powinna przełożyć się w większym stopniu na przyspieszenie
dynamiki PKB w Polsce. Odwołując się do danych na temat restrukturyzacji przedsiębiorstw w Polsce,
poddawali oni także w wątpliwość założoną w projekcji dynamikę całkowitej produktywności
czynników wytwórczych. W ich opinii dynamika ta może być niższa, co będzie skutkowało niższą
dynamiką produktu potencjalnego i w efekcie szybszym domykaniem się ujemnej luki popytowej.
w.
rcl
Omawiając kształtowanie się inflacji CPI, zwrócono uwagę na jej spadek w styczniu 2013 r. w okolice
dolnej granicy odchyleń od celu inflacyjnego NBP. Podkreślano, że zgodnie z marcową projekcją –
przy założeniu niezmienionych stóp procentowych – inflacja pozostanie w okolicy dolnej granicy
odchyleń od celu inflacyjnego w całym horyzoncie projekcji. Takie kształtowanie się inflacji CPI ma w
świetle projekcji wynikać z niskiej dynamiki cen energii w kolejnych latach i obniżenia się inflacji
bazowej. Przewidywany spadek inflacji bazowej oraz dynamiki jednostkowych kosztów pracy
sugeruje utrzymywanie się niskiej presji popytowej i kosztowej w nadchodzących latach.
Zdaniem części członków Rady, inflacja może kształtować się powyżej poziomu przewidywanego w
projekcji. Członkowie ci zwracali uwagę, że sytuacja geopolityczna na świecie pozostaje istotnym
czynnikiem ryzyka oddziałującym w kierunku wyższego, niż założono w projekcji, poziomu cen
surowców energetycznych. Argumentowali oni, że – przy założeniu wyższej dynamiki cen surowców
energetycznych – inflacja może kształtować się w pobliżu celu inflacyjnego w kolejnych kwartałach, a
więc wyżej niż wskazuje projekcja. Niektórzy członkowie Rady byli zdania, że przyspieszenie
dynamiki wydajności pracy wynikające z projekcji nie będzie sprzyjać utrzymywaniu się dynamiki
ww
płac na poziomach bliskich historycznemu minimum. W rezultacie dynamika jednostkowych kosztów
pracy może być – w ich ocenie – wyższa niż w projekcji, co przyczyniałoby się do wyższej inflacji. W
tym samym kierunku może oddziaływać szybszy niż oczekiwano w projekcji wzrost konsumpcji
indywidualnej. Ponadto zwrócono uwagę, że dodatkowym czynnikiem oddziałującym w kierunku
wyższego – w stosunku do ścieżki centralnej z projekcji – wskaźnika CPI może być utrzymanie w
kolejnych latach podwyższonej stawki VAT, co jest prawdopodobne w przypadku silniejszego od
obecnie zakładanego wpływu spowolnienia gospodarczego na sytuację sektora finansów publicznych.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Dyskutując na temat stóp procentowych NBP, większość członków Rady uznała, że powinny one
zostać obniżone na marcowym posiedzeniu. Członkowie ci różnili się jednak w ocenie skali obniżenia
stóp procentowych NBP. Część członków Rady oceniała natomiast, że na bieżącym posiedzeniu stopy
procentowe powinny być utrzymane na niezmienionym poziomie.
Większość członków Rady uznała, że – wobec przewidywanego w projekcji marcowej utrzymywania
się inflacji wyraźnie poniżej celu inflacyjnego NBP i ujemnej luki popytowej w nadchodzących latach
– uzasadnione jest dalsze obniżenie stóp procentowych NBP. W tym kontekście członkowie ci
wskazywali, że nawet po obniżeniu stóp procentowych, ich realny poziom pozostanie wyraźnie
dodatni i bezpieczny z punktu widzenia ograniczenia ryzyka narastania nierównowag w gospodarce.
.go
Zdaniem większości członków Rady, napływające dane oraz scenariusz zarysowany w projekcji
uzasadniały większe niż dotychczas obniżenie stóp procentowych. Niektórzy członkowie Rady byli
natomiast zdania, że skala obniżki stóp na marcowym posiedzeniu nie powinna być większa niż na
poprzednich posiedzeniach. Za utrzymaniem dotychczasowego tempa łagodzenia polityki pieniężnej
przemawia zdaniem tych członków Rady obawa, że zbyt silne obniżenie stóp procentowych mogłoby
prowadzić do dalszego spadku skłonności do oszczędzania w sektorze bankowym.
Niektórzy członkowie Rady oceniali z kolei, że obecny poziom stóp procentowych jest niski w
porównaniu z wcześniejszymi okresami dekoniunktury i dalsze łagodzenie polityki pieniężnej nie jest
uzasadnione. Wobec znacznego – ich zdaniem – ryzyka kształtowania się inflacji powyżej ścieżki
w.
rcl
zakładanej w projekcji w średnim okresie, obecny poziom stóp procentowych jest odpowiedni, by
umożliwić powrót inflacji do celu w takim horyzoncie. W ich ocenie, nadmierne obniżenie stóp
procentowych miałoby negatywny wpływ na podażową stronę gospodarki, w tym natężenie
restrukturyzacji w sektorze przedsiębiorstw, a w efekcie na wzrost PKB w dłuższym okresie.
Zdaniem większości członków Rady, obniżenie stóp procentowych zarówno na bieżącym posiedzeniu,
jak i na poprzednich posiedzeniach, przyczyni się do złagodzenia warunków monetarnych i będzie
oddziaływało w kierunku wyższego wzrostu gospodarczego, a przez to powrotu inflacji w okolice
celu w średnim okresie. Większość członków Rady uznała, że decyzja o obniżeniu stóp na bieżącym
posiedzeniu stanowi dopełnienie cyklu obniżek stóp procentowych.
Niektórzy członkowie Rady nie wykluczyli jednak ponownego dostosowania stóp procentowych, jeśli
napływające dane wskazywałyby na niższą aktywność gospodarczą lub niższą inflację niż przewiduje
marcowa projekcja.
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,50 pkt proc.
ww
Wniosek został przyjęty. Złożono również wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych
NBP o 0,25 pkt proc. Z powodu przyjęcia wniosku o obniżenie podstawowych stóp procentowych o
0,50 pkt proc. wniosek ten nie był głosowany. Rada postanowiła obniżyć podstawowe stopy
procentowe NBP o 0,50 pkt proc. do poziomu: stopa referencyjna 3,25%, stopa lombardowa 4,75%,
stopa depozytowa 1,75%, stopa redyskonta weksli 3,50%.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 10 kwietnia 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych, zwracano uwagę, że w strefie euro w I kw. br.
prawdopodobnie utrzymała się recesja, oraz że perspektywy ożywienia w tej gospodarce wciąż
obarczone są dużą niepewnością. W tym kontekście członkowie Rady podkreślali, że w ostatnim
okresie prognozy PKB w strefie euro w 2013 r. były obniżane, a wskaźniki koniunktury, po ich pewnej
poprawie na początku br., pogorszyły się. W tym kontekście wskazywano także na niskie poziomy
.go
wskaźników koniunktury we Francji. Argumentowano jednak, że w Niemczech, będących głównym
partnerem handlowym Polski, koniunktura gospodarcza w I kw. br. była lepsza niż w całej strefie
euro. Zauważano przy tym, że w tej gospodarce w bieżącym i w przyszłym roku oczekuje się
pewnego przyspieszenia dynamiki aktywności gospodarczej, co może być związane ze wzrostem
popytu krajowego, wspieranego przez wysokie zatrudnienie i niskie bezrobocie. Zwrócono również
uwagę na relatywnie korzystne perspektywy kształtowania się popytu w Stanach Zjednoczonych, a
także w Japonii. Wyrażano jednak obawy, że wzrost gospodarczy w niektórych gospodarkach
rozwiniętych w kolejnych latach pozostanie stosunkowo niski – zdaniem niektórych członków Rady
także w związku ze znacznym udziałem wydatków publicznych w PKB.
w.
rcl
Członkowie Rady podkreślali, że silnie ekspansywna polityka pieniężna prowadzona przez główne
banki centralne, w tym ogłoszenie silnego poluzowania ilościowego przez Bank Japonii, może
przyczyniać się do nasilenia napływu kapitału portfelowego do gospodarek wschodzących, w tym do
Polski. W efekcie działania te wpływają obecnie na wzrost cen obligacji skarbowych, jednak w dalszej
perspektywie mogą prowadzić do wzrostu zmienności tych cen, a także kursu złotego, szczególnie w
warunkach nagłych zmian awersji do ryzyka na rynkach światowych. Niektórzy członkowie Rady
zauważali jednak, że napływ kapitału portfelowego obserwowany w ostatnim okresie nie wiązał się z
istotną aprecjacją kursu złotego. Z kolei inni członkowie Rady wskazywali, że czynnikiem ryzyka dla
sektora finansowego w Polsce może być także ponowne nasilenie się problemów sektora bankowego
w części gospodarek strefy euro.
Omawiając kształtowanie się koniunktury w Polsce, członkowie Rady zwracali uwagę, że w I kw. br.
dynamika aktywności pozostała niska, a w gospodarce nie pojawiły się sygnały ożywienia. W tym
kontekście podkreślano, że w lutym produkcja przemysłowa spadła, po jej jedynie nieznacznym
wzroście w styczniu, a dynamika produkcji budowlano-montażowej wciąż była ujemna.
ww
Równocześnie w opinii członków Rady popyt konsumpcyjny – mimo pewnej poprawy nastrojów
konsumentów w ostatnim okresie – pozostał niski, co pokazuje ujemne roczne tempo wzrostu
sprzedaży detalicznej w lutym br. Na niską aktywność gospodarczą w Polsce w I kw. br. wskazywały
również – według członków Rady – niskie poziomy wskaźników koniunktury, mimo pewnej
poprawy niektórych z nich w ostatnim okresie. Wskazywano również na wyniki finansowe
przedsiębiorstw, które w IV kw. ub. r. się pogorszyły. Podkreślano przy tym, że sytuacja finansowa
przedsiębiorstw kierujących swoją produkcję na eksport pozostała lepsza niż przedsiębiorstw
kierujących swoją produkcję na rynek krajowy.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Odnosząc się do sytuacji na rynku pracy, podkreślano brak presji płacowej. Przyspieszenie rocznego
tempa wzrostu wynagrodzeń w przedsiębiorstwach w lutym wynikało prawdopodobnie ze
statystycznego efektu bazy i miało jednorazowy charakter. Część członków Rady zauważała, że niski
popyt w gospodarce przyczynia się do dalszego wzrostu stopy bezrobocia, co w ich opinii może
negatywnie wpływać na kapitał ludzki, a przez to na potencjał produkcyjny gospodarki. Niektórzy
członkowie Rady byli natomiast zdania, że obserwowany wzrost stopy bezrobocia wynika w dużej
mierze ze wzrostu podaży pracy oraz z dostosowań zatrudnienia w przedsiębiorstwach, po jego
wcześniejszym nadmiernym wzroście. Członkowie ci wskazywali, że wraz z ożywieniem produkcji
sytuacja na rynku pracy również powinna się poprawiać. Członkowie Rady zwracali również uwagę
na strukturalne własności rynku pracy, w tym na jego elastyczność w zakresie swobody kształtowania
.go
umów o pracę. Niektórzy z nich twierdzili, że elastyczność ta sprzyja niskiemu wynagradzaniu
wydajności pracy, co z jednej strony pozwala utrzymać konkurencyjność przedsiębiorstw, z drugiej
zaś, oddziałuje niekorzystnie na oszczędności i konsumpcję gospodarstw domowych. Inni członkowie
Rady podkreślali natomiast, że znaczącym problemem na rynku pracy jest niska mobilność
przestrzenna pracujących, związana ze słabo rozwiniętym rynkiem wynajmu mieszkań.
Członkowie Rady podkreślali, że niskiej aktywności gospodarczej towarzyszy spadek dynamiki
kredytów dla przedsiębiorstw, w tym o charakterze bieżącym i inwestycyjnym oraz niska dynamika
kredytu dla gospodarstw domowych. Niektórzy członkowie Rady wskazywali ponadto na
zmniejszenie wartości nowoprzyjętych depozytów od gospodarstw domowych w lutym. Inni
członkowie Rady wskazywali jednak, że – mimo spadku stóp procentowych w ostatnim okresie –
w.
rcl
roczna dynamika depozytów gospodarstw domowych w lutym była wyższa niż w styczniu.
Oceniając perspektywy wzrostu popytu w Polsce, większość członków Rady uważała, że w
najbliższych kwartałach tempo wzrostu PKB powinno przyspieszać, choć pozostanie umiarkowane.
Nieco wyższy wzrost PKB będzie w opinii części członków Rady rezultatem pewnego przyspieszenia
dynamiki eksportu następującego wraz z poprawą koniunktury w gospodarce niemieckiej w
kolejnych kwartałach. Niektórzy członkowie Rady wskazywali przy tym, że spadek inflacji będzie
oddziaływał w kierunku wzrostu siły nabywczej dochodów konsumentów, co będzie wspierać popyt
wewnętrzny. Część członków Rady uważała jednak, że ożywienie w polskiej gospodarce może
odsunąć się w czasie, a moment i skala przyspieszenia dynamiki PKB obarczone są niepewnością,
szczególnie biorąc pod uwagę niepewność dotyczącą ożywienia w strefie euro. Inni członkowie Rady
uważali natomiast, że przyspieszenie wzrostu PKB w kolejnych kwartałach może być silniejsze niż
wynikało z marcowej projekcji NBP.
Odnosząc się do procesów inflacyjnych, członkowie Rady zwracali uwagę na obniżenie wskaźnika
ww
inflacji CPI poniżej dolnej granicy odchyleń od celu inflacyjnego NBP, a także poniżej poziomu
przewidywanego w marcowej projekcji. Wskazywali przy tym na spadek wszystkich miar inflacji
bazowej, co potwierdza niską presję popytową w gospodarce. Niektórzy członkowie Rady byli jednak
zdania, że spadek inflacji w ostatnim okresie wynikał w znacznym stopniu ze wstrząsów podażowych.
Większość członków Rady uważała, że w najbliższych kwartałach inflacja CPI pozostanie poniżej
dolnej granicy odchyleń od celu inflacyjnego NBP, a inflacja bazowa będzie niska i stabilna. Część
członków Rady wskazywała jednak na czynniki oddziałujące w kierunku wyższej niż prognozowano
inflacji
w
przyszłości.
Wskazywano,
że
ze
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
względu
na
niskie
dochody
podatkowe,
prawdopodobieństwo utrzymania podwyższonej stawki VAT w 2014 r. jest znaczne, co jest
czynnikiem podwyższającym prognozowaną w marcowej projekcji NBP ścieżkę wskaźnika CPI w
2014 r. Inni członkowie Rady argumentowali jednak, że wyższa niż przewidywano stawka podatku
pośredniego będzie oddziaływać w kierunku ograniczenia siły nabywczej dochodów do dyspozycji, a
przez to ograniczenia presji popytowej. Część członków Rady wskazywała również na
krótkookresowe ryzyka dla wzrostu cen związane z przedłużającą się zimą, która może przyczyniać
się wzrostu cen żywności oraz usług komunalnych. Niektórzy członkowie podkreślali także, że
bieżąca i prognozowana inflacja bazowa kształtuje się na poziomie, który w przeszłości umożliwiał
kształtowanie się inflacji CPI w paśmie odchyleń od celu inflacyjnego.
.go
Dyskutując na temat poziomu stóp procentowych NBP uznano, że na obecnym posiedzeniu Rady
powinny one pozostać niezmienione, w szczególności ze względu na niejednoznaczne sygnały
dotyczące perspektyw poprawy koniunktury w kolejnych kwartałach. Równocześnie, odnosząc się do
przyszłych decyzji, część członków Rady uważała, że w nadchodzących miesiącach uzasadnione
może być ponowne obniżenie stóp procentowych, jeśli nie pojawią się wyraźne sygnały poprawy
koniunktury w gospodarce Polski i wzrośnie prawdopodobieństwo utrzymania się inflacji poniżej
celu NBP w średnim okresie. Za możliwością obniżenia stóp procentowych, w opinii tych członków
Rady, przemawia utrzymanie się relatywnie wysokiego poziomu realnych stóp procentowych,
wynikające z silniejszego od prognoz spadku inflacji i obniżenia oczekiwań inflacyjnych, a także brak
wyraźnych sygnałów poprawy koniunktury w gospodarce Polski. Równocześnie część członków
w.
rcl
Rady zwracała uwagę, że relatywnie wysoki dysparytet stóp procentowych wobec gospodarek
rozwiniętych może nasilać napływ kapitału portfelowego do Polski, zwłaszcza w warunkach wysokiej
płynności na światowych rynkach dodatkowo zwiększanej przez znaczący wzrost ekspansji
monetarnej Banku Japonii.
Część członków Rady uważała jednak, że ze względu na oczekiwane przyspieszenie tempa wzrostu
PKB w kolejnych kwartałach, a także możliwość kształtowania się inflacji CPI w 2014 r. powyżej
projekcji, stopy procentowe NBP nie powinny być dalej obniżane. Niektórzy z tych członków Rady
argumentowali, że dalsze obniżanie stóp procentowych może ograniczyć skalę restrukturyzacji
nierentownych
przedsiębiorstw
i
spowalniać
realokację
zasobów
w
kierunku
bardziej
produktywnych przedsięwzięć gospodarczych. Równocześnie w ich opinii dalsze obniżenie stóp
procentowych NBP nie wspierałoby popytu w gospodarce, jako że źródłem obecnego spowolnienia są
głównie słabe nastroje podmiotów gospodarczych oraz niska dynamika popytu zewnętrznego.
Członkowie ci uważali także, że obniżki stóp procentowych mogą prowadzić do nadmiernego
wzrostu cen obligacji skarbowych, co może zwiększyć ryzyko makroekonomiczne w razie nagłego
ww
odpływu kapitału w przyszłości. Inni członkowie Rady argumentowali, że pozostawienie stóp
procentowych w ujęciu realnym na relatywnie wysokim poziomie oddziaływałoby w kierunku
przyrostu depozytów, co wspierałoby stabilność sektora bankowego, szczególnie biorąc pod uwagę
niepewność dotyczącą stabilności sektora bankowego w niektórych krajach strefy euro.
Rada pozostawiła stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie: stopa referencyjna 3,25%,
stopa lombardowa 4,75%, stopa depozytowa 1,75%, stopa redyskonta weksli 3,50%.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 8 maja 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych, podkreślano, że w ostatnich miesiącach pojawiły się
sygnały ponownego osłabienia koniunktury w gospodarce światowej. Wskazywano na niższy od
oczekiwań rynkowych wzrost PKB w Stanach Zjednoczonych w I kw. i na pogorszenie nastrojów
tamtejszych podmiotów gospodarczych. Argumentowano ponadto, że w kolejnych kwartałach
czynnikiem ograniczającym wzrost gospodarczy w Stanach Zjednoczonych może być kontynuowanie
.go
tam działań mających na celu zmniejszenie nierównowagi finansów publicznych. Z kolei w strefie
euro najprawdopodobniej utrzymała się recesja, a ponowne pogorszenie wyprzedzających
wskaźników koniunktury w większości jej krajów członkowskich, w tym w Niemczech, może
wskazywać, że perspektywa ożywienia w tej gospodarce oddala się. Niektórzy członkowie Rady
wskazali przy tym jednak, że w Niemczech, będących głównym partnerem handlowym Polski,
zgodnie z prognozami ośrodków zewnętrznych koniunktura ma się stopniowo poprawiać w II
połowie br. Odnosząc się do bieżących danych dotyczących aktywności gospodarczej za granicą,
wskazywano również, że pogorszenie koniunktury w krajach rozwiniętych przekłada się na
osłabienie wzrostu gospodarczego w największych krajach wschodzących.
w.
rcl
Omawiając procesy inflacyjne za granicą, zwrócono uwagę na obniżenie się inflacji w wielu krajach, w
tym w strefie euro. Niektórzy członkowie Rady podkreślali jednak, że inflacja bazowa w strefie euro
pozostaje stabilna, a obniżenie dynamiki cen w tym regionie, podobnie jak w innych gospodarkach,
wynika w znacznym stopniu ze spadku cen surowców, w tym żywności i energii, obserwowanego w
ostatnich miesiącach.
Odnosząc się do polityki pieniężnej głównych banków centralnych, zwrócono uwagę na obniżenie
stóp procentowych dokonane w maju przez Europejski Bank Centralny, które zwiększyło dysparytet
stóp procentowych w Polsce wobec strefy euro. Członkowie Rady podkreślali, że silnie ekspansywna
polityka pieniężna prowadzona przez główne banki centralne może nadal przyczyniać się do
nasilenia napływu kapitału portfelowego do gospodarek wschodzących, w tym do Polski. W efekcie
działania te wpływają na wzrost cen obligacji skarbowych, jednak w dalszej perspektywie mogą
prowadzić do wzrostu zmienności tych cen, szczególnie w warunkach nagłych zmian awersji do
ryzyka na rynkach światowych.
Omawiając bieżące dane z polskiej gospodarki, członkowie Rady zwracali uwagę na obniżenie
ww
szacunku PKB w IV kw. 2012 r., w tym w zakresie wydatków inwestycyjnych. Oceniano, że w I kw. br.
wzrost gospodarczy pozostał najprawdopodobniej niski, na co wskazuje spadek produkcji
przemysłowej i budowlano-montażowej oraz zbliżona do zera dynamika realnej sprzedaży detalicznej.
Członkowie Rady podkreślali ponadto, że w kwietniu wskaźniki koniunktury – po przejściowej
poprawie w poprzednich miesiącach – ponownie się osłabiły.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Członkowie Rady wyrażali opinię, że sytuacja na rynku pracy nie sprzyja przyspieszeniu wzrostu
popytu konsumpcyjnego. W szczególności, zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw nadal się obniża,
a stopa bezrobocia (po wyeliminowaniu czynników sezonowych) wzrasta, co przekłada się na słaby
wzrost płac. W tym kontekście wskazywano na niską dynamikę wynagrodzeń w sektorze
przedsiębiorstw i spadek realnego funduszu płac. Niektórzy członkowie Rady podkreślali jednak, że
spadek inflacji, zwłaszcza w części wynikającej z obniżenia dynamiki cen energii, oddziałuje w
kierunku wzmocnienia siły nabywczej dochodów gospodarstw domowych i poprawy sytuacji
finansowej przedsiębiorstw.
Omawiając kształtowanie się agregatów monetarnych, część członków Rady zwracała uwagę, że
nadal osłabia się dynamika kredytu dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Jednocześnie
.go
wskazywano na wzrost dynamiki depozytów gospodarstw domowych i przedsiębiorstw w marcu.
Czynnikiem zwiększającym dynamikę depozytów gospodarstw domowych może być – w opinii
części członków Rady – zwiększona skłonność do oszczędzania w warunkach spowolnienia
gospodarczego i wzrostu obaw związanych z pogorszeniem sytuacji na rynku pracy. W takiej sytuacji
skłonności do oszczędzania nie ogranicza spadek oprocentowania depozytów. W tym kontekście
zauważono, że dotychczasowe obniżki stóp procentowych NBP wpłynęły w większym stopniu na
oprocentowanie depozytów niż kredytów, w tym zwłaszcza kredytów konsumpcyjnych.
Oceniając perspektywy aktywności gospodarczej w Polsce, część członków Rady uznała, że w
ostatnim okresie wzrosła niepewność dotycząca oczekiwanego tempa i momentu ożywienia
w.
rcl
gospodarczego. Wynika to w szczególności z pogorszenia perspektyw wzrostu gospodarczego za
granicą, co może przełożyć się na zmniejszenie wkładu eksportu netto do wzrostu PKB, będącego w
poprzednich kwartałach głównym popytowym czynnikiem wzrostu gospodarczego. Ponadto część
członków Rady podkreślała brak sygnałów wskazujących na możliwość istotnego wzrostu popytu
krajowego w nadchodzących kwartałach. Część członków Rady zwracała także uwagę, że – wobec
wyższego od planowanego deficytu sektora finansów publicznych w relacji do PKB w 2012 r. i
prawdopodobnego utrzymania przez UE procedury nadmiernego deficytu wobec Polski – w
najbliższych latach należy oczekiwać kontynuacji zacieśnienia fiskalnego, co będzie nadal ograniczało
dynamikę popytu. W kierunku niższej aktywności gospodarczej będzie nadal oddziaływać również
przejściowe zmniejszenie inwestycji współfinansowanych z funduszy unijnych. Inni członkowie Rady
byli jednak zdania, że prognozowana poprawa koniunktury w Niemczech w II połowie br. powinna
przełożyć się na ożywienie w polskim sektorze eksportowym. Wskazywano ponadto, że w I kw. 2013
r. wzrosło wykorzystanie mocy wytwórczych w gospodarce, a – zgodnie z dostępnymi prognozami –
wzrost PKB nie powinien się już dalej obniżać i w nadchodzących kwartałach należy oczekiwań jego
ww
stopniowego przyspieszenia.
Odnosząc się do procesów inflacyjnych, większość członków Rady podkreślała dalsze obniżenie się
wskaźnika inflacji CPI, który od lutego 2013 r. kształtuje się poniżej dolnej granicy odchyleń od celu
inflacyjnego NBP. Tym samym wskaźnik CPI znalazł się poniżej poziomu przewidywanego w
marcowej projekcji. Wskazywano przy tym na dalsze obniżenie się inflacji bazowej, co potwierdza
ograniczoną presję popytową w gospodarce. Jednocześnie wskazywano, że do obniżenia się inflacji w
ostatnich miesiącach w istotnej mierze przyczynił się spadek dynamiki cen żywności i energii.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Oceniając perspektywy inflacji, większość członków Rady była zdania, że inflacja CPI w kolejnych
kwartałach prawdopodobnie pozostanie niższa od poziomu oczekiwanego w marcowej projekcji, co –
wraz z niepewnością dotyczącą tempa ożywienia gospodarczego w Polsce – zwiększa ryzyko
utrzymania się inflacji poniżej celu w średnim okresie. Niższej inflacji będzie także sprzyjać spadek
cen surowców na rynkach światowych obserwowany w ostatnim okresie. Brak ryzyka wyraźnego
przyspieszenia inflacji sygnalizują także niskie oczekiwania inflacyjne podmiotów gospodarczych.
Część członków Rady zwróciła jednak uwagę, że wobec oczekiwanego ożywienia w gospodarce
światowej w II połowie br., w horyzoncie roku dynamika cen surowców na rynkach światowych
może ponownie wzrosnąć. Członkowie ci wskazywali również na brak uwzględnienia w projekcji
marcowej wpływu utrzymania podwyższonej stawki VAT w 2014 r. na kształtowanie się inflacji w
.go
przyszłym roku. Inni członkowie Rady zwracali jednak uwagę, że nawet uwzględniając brak obniżki
stawek VAT inflacja powinna utrzymać się poniżej poziomu oczekiwanego w marcowej projekcji.
Dyskutując na temat stóp procentowych NBP, większość członków Rady uznała, że powinny one
zostać obniżone na bieżącym posiedzeniu. Członkowie ci różnili się jednak w ocenie skali obniżenia
stóp procentowych NBP. Inni członkowie Rady oceniali natomiast, że stopy procentowe powinny być
utrzymane na niezmienionym poziomie.
Większość członków Rady była zdania, że uzasadniona jest korekta cyklu łagodzenia polityki
pieniężnej, ponieważ napływające dane wskazują na brak wyraźnych sygnałów poprawy
koniunktury w gospodarce Polski i jej otoczeniu, a spadek inflacji jest silniejszy od oczekiwanego w
w.
rcl
projekcji, co stwarza ryzyko utrzymania się inflacji poniżej celu w średnim okresie. Ponadto – mimo
dotychczasowego obniżenia stóp – szybszy od prognoz spadek inflacji i oczekiwań inflacyjnych
przełożył się na wzrost realnych stóp procentowych. Równocześnie część członków Rady wskazywała,
że – w warunkach wysokiej płynności na światowych rynkach – relatywnie wysoki dysparytet stóp
procentowych wobec gospodarek rozwiniętych może nadmiernie nasilać napływ kapitału
portfelowego do Polski. Zdaniem niektórych członków Rady dostosowanie stóp procentowych NBP
powinno nastąpić jak najszybciej, co przemawia za większą skalą ich obniżenia na bieżącym
posiedzeniu.
Inni członkowie Rady uważali jednak, że ze względu na oczekiwane przyspieszenie tempa wzrostu
PKB w kolejnych kwartałach, a także czynniki ryzyka mogące oddziaływać w kierunku wyższej
inflacji, stopy procentowe NBP nie powinny być obniżone na bieżącym posiedzeniu, a zdaniem
niektórych z tych członków Rady cykl łagodzenia polityki pieniężnej powinien być zakończony. W
ich opinii, stopy procentowe NBP znajdują się już obecnie na historycznie niskim poziomie i ich
dalsze obniżanie nie przełożyłoby się na istotne wsparcie popytu w gospodarce, jako że źródłem
ww
obecnego spowolnienia są głównie słabe nastroje podmiotów gospodarczych oraz niska dynamika
popytu zewnętrznego. Ponadto, zdaniem niektórych członków Rady, dalsze obniżanie stóp
procentowych mogłoby negatywnie wpłynąć na natężenie restrukturyzacji przedsiębiorstw w polskiej
gospodarce, od którego zależy jej wzrost w dłuższej perspektywie. Może ono także stwarzać bodźce
do podejmowania nadmiernie ryzykownych projektów inwestycyjnych.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Odnosząc się do przyszłych decyzji, część członków Rady była zdania, że w nadchodzących
miesiącach uzasadnione może być ponowne obniżenie stóp procentowych, jeśli wzrośnie
prawdopodobieństwo utrzymania się inflacji poniżej celu NBP w średnim okresie. Zdaniem
niektórych członków Rady, ocena zasadności ewentualnego obniżenia stóp procentowych powinna
uwzględniać wyniki kolejnej projekcji inflacji.
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,50 pkt proc.
Wniosek nie został przyjęty. Złożono również wniosek o obniżenie podstawowych stóp
procentowych NBP o 0,25 pkt proc. Wniosek został przyjęty. Rada postanowiła obniżyć podstawowe
stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc. do poziomu: stopa referencyjna 3,00%, stopa lombardowa
.go
4,50%, stopa depozytowa 1,50%, stopa redyskonta weksli 3,25%.
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 5 czerwca 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Oceniając koniunkturę za granicą wskazywano, że dane o PKB w I kw. 2013 r. w strefie euro okazały
się słabsze od oczekiwań i potwierdziły utrzymanie się tam recesji. Część członków Rady wskazywała
przy tym, że mimo pewnej poprawy wskaźników koniunktury dla strefy euro w ostatnim okresie,
nadal sygnalizują one utrzymywanie się tendencji recesyjnych w tej gospodarce, a perspektywa
w.
rcl
poprawy koniunktury oddala się w czasie. Czynnikiem niekorzystnie wpływającym na aktywność
gospodarczą w strefie euro – zdaniem tych członków Rady – pozostaje trwający proces ograniczenia
zadłużenia w sektorze prywatnym i zacieśnienie polityki fiskalnej. Przekłada się to w szczególności
na dalsze pogarszanie sytuacji na rynku pracy w wielu krajach, co w połączeniu z wciąż nie w pełni
rozwiązanymi problemami kapitałowymi części sektora bankowego strefy euro, ogranicza wzrost tej
gospodarki.
Równocześnie zwracano uwagę na przyspieszenie wzrostu PKB w Stanach Zjednoczonych w I kw.
2013 r. Ważnym czynnikiem wspierającym aktywność w gospodarce amerykańskiej jest ożywienie
konsumpcji, następujące w warunkach stopniowo obniżającego się bezrobocia. Część członków Rady
wskazywała, że w opinii uczestników rynku poprawiająca się sytuacja na rynku pracy oraz
kontynuacja ożywienia gospodarczego może skłonić amerykański bank centralny do ograniczenia
skali zakupu aktywów w horyzoncie kilku najbliższych kwartałów. Pojawiające się w ostatnim
okresie sygnały możliwego zmniejszenia skali ekspansywności polityki pieniężnej Rezerwy
Federalnej wpłynęły silnie na nastroje na światowych rynkach finansowych. W związku z tym,
ww
nastąpił pewien odpływ kapitału portfelowego z rynków wschodzących, w tym z Polski, co znalazło
odzwierciedlenie w osłabieniu kursu złotego i wzroście rentowności polskich obligacji skarbowych.
Omawiając kształtowanie się krajowej aktywności gospodarczej na początku 2013 r. wskazywano na
wyraźnie słabsze od oczekiwań tempo wzrostu PKB w I kw. Zwracano uwagę, że pomimo pewnego
wyhamowania spadku inwestycji, popyt krajowy w dalszym ciągu obniżał się przy jednoczesnej
stagnacji konsumpcji. Ponadto zmniejszenie wkładu eksportu netto do wzrostu PKB potwierdzało, że
niska aktywność za granicą, a zwłaszcza recesja w strefie euro, wpływa negatywnie na polską
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
gospodarkę. Podkreślano również, że miesięczne dane makroekonomiczne (stagnacja produkcji
przemysłowej i sprzedaży detalicznej oraz dalszy spadek produkcji budowlano-montażowej w
kwietniu) świadczą o utrzymywaniu się słabej koniunktury na początku II kw. br.
Część członków Rady oceniała, że także w kolejnych kwartałach można oczekiwać utrzymania się
niskiej aktywności gospodarczej w Polsce, a ożywienie może nastąpić później niż dotychczas sądzono.
Ich zdaniem, na aktywność gospodarczą wciąż będzie negatywnie oddziaływała pogarszająca się
sytuacja na rynku pracy, niska dynamika akcji kredytowej oraz kontynuacja zacieśnienia fiskalnego
(w tym spadek inwestycji publicznych). Dynamikę wzrostu gospodarczego będzie także – w opinii
tych członków Rady – nadal ograniczać brak wyraźnego ożywienia w strefie euro.
.go
Inni członkowie Rady oceniali natomiast, że w kolejnych kwartałach można oczekiwać stopniowego
ożywienia wzrostu gospodarczego. W tym kontekście wskazywali oni na pozytywne sygnały z
danych o rachunkach narodowych, tj. zmniejszenie w I kw. 2013 r. skali spadku inwestycji oraz
przyspieszenie dynamiki PKB, wartości dodanej oraz eksportu w ujęciu kwartalnym po
odsezonowaniu. Ponadto, nadchodzące ożywienie gospodarcze może – ich zdaniem – sygnalizować
widoczna na początku II kw. poprawa części wskaźników koniunktury, wyhamowanie spadku
nowych zamówień w przemyśle oraz przyspieszenie wzrostu agregatów monetarnych.
Analizując kształtowanie się inflacji zwracano uwagę, że w kwietniu ponownie się ona obniżyła (do
0,8%), pozostając wyraźnie poniżej celu inflacyjnego NBP. Część członków Rady podkreślała, że w
w.
rcl
ostatnich miesiącach inflacja obniżyła się silniej niż oczekiwano w marcowej projekcji, a część
najnowszych prognoz krótkookresowych wskazuje na możliwość jej dalszego spadku w najbliższych
miesiącach oraz utrzymania poniżej dolnej granicy odchyleń od celu w horyzoncie roku. Odnosząc się
do procesów inflacyjnych, wskazano także na pogłębienie się spadku cen produkcji sprzedanej (PPI)
oraz utrzymujący się brak presji płacowej. Zdaniem większości członków Rady, biorąc pod uwagę
brak presji kosztowo-płacowej oraz słabe perspektywy wzrostu gospodarczego, ryzyko kształtowania
się inflacji poniżej celu w średnim okresie jest nadal większe niż ryzyko przekroczenia celu, mimo
dotychczasowego złagodzenia polityki pieniężnej oraz pewnego osłabienia kursu złotego w ostatnim
okresie. Niektórzy członkowie Rady podkreślali natomiast, że inflacja może w ciągu kilku kwartałów
powrócić do celu, na co wskazują prognozy analityków finansowych, a także przyjęte przez
Ministerstwo Finansów Założenia do ustawy budżetowej na 2014 r.
Odnosząc się do sytuacji na rynku pracy, niektórzy członkowie Rady wskazywali, że choć wzrost płac
pozostaje niski, to najniższe wynagrodzenia – ze względu na dokonane i planowane podwyższenie
płacy minimalnej – rosną szybciej niż średnia płaca. Przyczynia się to do wzrostu bezrobocia w grupie
ww
osób młodych i z niskimi kwalifikacjami. Niektórzy członkowie Rady argumentowali natomiast, że
zbyt niska płaca minimalna zniechęca do podejmowania zatrudnienia, a jej obecna relacja do
średniego wynagrodzenia nie wydaje się wysoka.
Analizując sytuację w sektorze bankowym niektórzy członkowie Rady wskazywali, że dotychczasowe
złagodzenie polityki pieniężnej nie przyczyniło się jak dotąd do ożywienia akcji kredytowej, co – ich
zdaniem – świadczy o ograniczonej możliwości pobudzenia aktywności gospodarczej poprzez dalsze
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
obniżanie stóp procentowych. Jednocześnie członkowie ci zwracali uwagę, że obniżające się w ślad za
obniżkami stóp NBP oprocentowanie depozytów terminowych zniechęca gospodarstwa domowe do
utrzymywania środków w formie lokat, będących relatywnie stabilnym źródłem finansowania
banków. Inni członkowie Rady podkreślali natomiast, że obniżki stóp procentowych NBP przełożyły
się już istotnie na oprocentowanie kredytów i depozytów w bankach. Ponadto wskazywali oni, że
mechanizm transmisji polityki pieniężnej cechują znaczne opóźnienia i dlatego nie należy spodziewać
się natychmiastowego przełożenia obniżek stóp na akcję kredytową i wzrost gospodarczy. Z kolei w
odniesieniu do zmniejszenia wielkości lokat terminowych, członkowie ci zwracali uwagę, że
wycofywane środki przelewane są na rachunki oszczędnościowe i bieżące, a więc zmienia się jedynie
struktura terminowa pasywów sektora bankowego.
.go
Oceniając obecny poziom stóp procentowych część członków Rady podkreślała, że skala dokonanego
dotychczas złagodzenia polityki pieniężnej jest znacząca, a stopy procentowe NBP znajdują się
obecnie na niskim poziomie. Zdaniem niektórych członków Rady zbyt niskie stopy procentowe mogą
prowadzić do negatywnych zjawisk, takich jak: zmniejszenie bodźców do restrukturyzacji
przedsiębiorstw, zmiana struktury działalności kredytowej sektora bankowego (zwiększenie roli
kredytu hipotecznego przy ograniczeniu kredytowania firm), podejmowanie nierentownych w
dłuższym okresie projektów inwestycyjnych oraz powstawanie bąbli na rynkach aktywów.
Członkowie ci wskazywali także, że część z tych czynników może przełożyć się na obniżenie tempa
wzrostu potencjalnego. Inni członkowie Rady argumentowali, że restrukturyzację przedsiębiorstw
spowalniają w znacznie większym stopniu czynniki instytucjonalno-prawne, a przy obecnym
w.
rcl
nastawieniu banków do udzielania kredytów, ryzyko finansowania nierentownych przedsięwzięć nie
jest na tyle duże, aby uzasadniać utrzymywanie stóp procentowych na zbyt wysokim – ich zdaniem –
poziomie. Ponadto, w opinii tych członków Rady obniżanie się bieżącej oraz prognozowanej inflacji
prowadzi do wzrostu realnych stóp procentowych powyżej poziomu adekwatnego do obecnych
warunków makroekonomicznych. Jednocześnie w odniesieniu do ryzyka obniżenia się dynamiki
produktu potencjalnego, niektórzy członkowie Rady zwracali uwagę, że może być ono także
związane z przedłużającym się spowolnieniem gospodarczym, które powodując wzrost bezrobocia,
może wywrzeć trwały negatywny wpływ na kapitał ludzki i podwyższyć poziom bezrobocia
równowagi.
Dyskutując na temat stóp procentowych NBP, większość członków Rady uznała, że powinny one
zostać obniżone na bieżącym posiedzeniu. Członkowie ci różnili się jednak w ocenie skali obniżenia
stóp procentowych NBP. Inni członkowie Rady oceniali natomiast, że stopy procentowe powinny być
utrzymane na niezmienionym poziomie.
ww
Omawiając decyzję dotyczącą stóp procentowych NBP, większość członków Rady wskazywała, że
napływające dane potwierdziły silniejsze od oczekiwanego w marcu spowolnienie wzrostu w Polsce i
jej otoczeniu, oraz głębszy od prognozowanego spadek inflacji. Biorąc to pod uwagę, a także
uwzględniając niepewność dotyczącą skali i momentu ożywienia gospodarczego w strefie euro oraz
ryzyko przedłużenia się okresu niskiego wzrostu gospodarczego w Polsce należy zwiększyć skalę
poluzowania polityki pieniężnej. Dalsze obniżenie stóp procentowych będzie sprzyjać ożywieniu
polskiej gospodarki, a przez to powrotowi inflacji do celu w średnim okresie. Jednocześnie część z
tych członków Rady oceniała, że skala obniżki stóp na czerwcowym posiedzeniu powinna być
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
umiarkowana, aby ograniczyć jej negatywny wpływ na skłonność gospodarstw domowych do
oszczędzania w sektorze bankowym. W kontekście decyzji o skali obniżenia stóp, członkowie ci
zwracali także uwagę na kwestię wysokości dysparytetu stóp procentowych między Polską a
głównymi gospodarkami rozwiniętymi, która może mieć znaczenie dla przepływów kapitału
portfelowego. Niektórzy członkowie Rady argumentowali natomiast, że ze względu na opóźnienia w
mechanizmie transmisji, łagodzenie polityki pieniężnej powinno być bardziej zdecydowane i skala
obniżenia stóp procentowych w czerwcu powinna być większa.
Inni członkowie Rady oceniali, że w kolejnych kwartałach należy oczekiwać stopniowego ożywienia
aktywności gospodarczej oraz wzrostu inflacji w horyzoncie roku (częściowo ze względu na
statystyczny efekt bazy), co uzasadnia utrzymanie stóp NBP na niezmienionym poziomie.
.go
Jednocześnie oczekiwania na zmniejszenie przez Rezerwę Federalną skali łagodzenie ilościowego
mogą przełożyć się na ryzyko nasilenia odpływu kapitału z rynków wschodzących, co – zdaniem tych
członków Rady – dodatkowo przemawia za utrzymaniem stóp procentowych NBP na niezmienionym
poziomie.
Jednocześnie, zdaniem większości członków Rady – biorąc pod uwagę znaczącą skalę już dokonanego
obniżenia stóp procentowych NBP – zbliża się moment zakończenia obecnego cyklu łagodzenia
polityki pieniężnej. Członkowie Rady wskazywali przy tym, że pełniejsza ocena średniookresowych
perspektyw wzrostu gospodarczego i inflacji – umożliwiająca dyskusję o kierunku polityki pieniężnej
w kolejnych miesiącach – będzie możliwa w lipcu, po zapoznaniu się Rady z wynikami nowej
w.
rcl
projekcji NBP oraz informacjami o ewentualnej nowelizacji ustawy budżetowej.
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,50 pkt proc.
Wniosek nie został przyjęty. Złożono również wniosek o obniżenie podstawowych stóp
procentowych NBP o 0,25 pkt proc. Wniosek został przyjęty. Rada postanowiła obniżyć podstawowe
stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc. do poziomu: stopa referencyjna 2,75%, stopa lombardowa
4,25%, stopa depozytowa 1,25%, stopa redyskonta weksli 3,00%.
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 3 lipca 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Odnosząc się do koniunktury za granicą, część członków Rady podkreślała, że mimo iż sytuacja w
Stanach Zjednoczonych systematycznie, choć powoli się poprawia (o czym świadczy w szczególności
ww
rosnące zatrudnienie), to wzrost gospodarczy na świecie pozostaje niski. W tym kontekście
wskazywano, że prawdopodobnemu utrzymywaniu się recesji w strefie euro w I półroczu br.
towarzyszy dalsze rewidowanie w dół prognoz PKB dla tej gospodarki i odsuwanie w czasie
momentu oczekiwanego ożywienia jej wzrostu. Ponadto, część członków Rady zwracała uwagę na
oznaki pogorszenia koniunktury w części największych krajów rozwijających się, w tym w Chinach,
co również negatywnie oddziałuje na aktywność w strefie euro, a pośrednio także w Polsce.
Jednocześnie członkowie Rady podkreślali, że w II połowie 2013 r. oczekiwana jest stopniowa
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
poprawa koniunktury w gospodarce światowej, w tym zakończenie recesji w strefie euro. Niektórzy
członkowie Rady oceniali przy tym, że nawet przy niskim wzroście PKB w strefie euro możliwy jest
stosunkowo szybki przyrost polskiego eksportu do tej gospodarki, zwłaszcza jeżeli dynamika
aktywności w Niemczech pozostanie istotnie wyższa niż w reszcie strefy euro.
Zwracano uwagę, że w ostatnim okresie sygnały możliwego ograniczenia ekspansji monetarnej przez
Rezerwę Federalną spowodowały pogorszenie się nastrojów na rynkach finansowych. Pogorszenie się
globalnych nastrojów przyczyniło się do pewnego odpływu kapitału z rynków wschodzących i
deprecjacji kursów ich walut. Oceniając wpływ sytuacji na rynkach międzynarodowych na krajowy
rynek finansowy, część członków Rady podkreślała, że w porównaniu z innymi krajami
wschodzącymi przecena aktywów w Polsce (w tym wzrost rentowności obligacji skarbowych i
.go
deprecjacja kursu złotego) była ograniczona. Zdaniem tych członków Rady może to świadczyć o
pozytywnym postrzeganiu przez inwestorów fundamentów polskiej gospodarki. Niektórzy
członkowie Rady oceniali jednak, że można liczyć się z ryzykiem ponownego wzrostu niepewności na
rynkach finansowych krajów wschodzących, w tym w Polsce. Zwracali też oni uwagę na odpływ
kapitału portfelowego z Polski w związku ze spadkiem relatywnej atrakcyjności inwestowania w
polskie obligacji skarbowe.
Odnosząc się do lipcowej projekcji NBP, część członków Rady podkreślała, że ścieżki centralne PKB i
inflacji w Polsce kształtują się w niej na nieco niższych poziomach niż w projekcji marcowej, co
dotyczy jednak przede wszystkim najbliższych kwartałów. W średnim okresie obie projekcje są
w.
rcl
bardzo zbliżone i wskazują na stopniowe przyspieszenie wzrostu gospodarczego oraz powolny
wzrost inflacji.
Analizując bieżącą sytuację gospodarczą w Polsce, część członków Rady zwracała uwagę na sygnały
wciąż słabej koniunktury w kraju, w tym ponowne obniżenie się w maju br. produkcji przemysłowej
oraz pogłębienie spadku produkcji budowlano-montażowej, a także wciąż niski wzrost sprzedaży
detalicznej. Członkowie ci zwracali uwagę, że wskaźniki koniunktury nie wskazują jednoznacznie na
kierunek zmian aktywności gospodarczej, a nadal niski poziom przyrostu kredytu dla sektora
prywatnego sygnalizuje, że możliwe ożywienie wzrostu PKB w kolejnych kwartałach będzie raczej
stopniowe i umiarkowane.
Część członków Rady argumentowała, że istotne obniżenie stóp procentowych NBP, dokonane od
listopada 2012 r., oddziałuje w kierunku ożywienia krajowej aktywności gospodarczej, choć nie jest
ono czynnikiem, który mógłby całkowicie zrównoważyć negatywne oddziaływanie uwarunkowań
zewnętrznych, zacieśnienia fiskalnego oraz pogorszonych nastrojów podmiotów na krajowy wzrost
ww
PKB. Zdaniem tych członków Rady, hamująco na wzrost gospodarczy działają w szczególności obawy
przed przedłużaniem się recesji lub stagnacji w strefie euro, które skłaniają firmy do wstrzymywania
się z podejmowaniem inwestycji. W takiej sytuacji, jeśli perspektywy popytu przestaną się pogarszać i
przedsiębiorcy zaczną oczekiwać poprawy koniunktury w kolejnych kwartałach, niższy koszt
finansowania może stanowić istotny czynnik zachęcający ich do inwestowania. Zdaniem niektórych
członków Rady, o możliwym ożywieniu inwestycji w najbliższym okresie świadczą w szczególności
rosnące
wykorzystanie
mocy
produkcyjnych oraz pewien wzrost wartości
kosztorysowej
noworozpoczynanych inwestycji. Niskie stopy procentowe wspierają także konsumpcję, w
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
szczególności poprzez obniżenie obciążenia gospodarstw domowych spłatą zaciągniętych kredytów
złotowych.
W ocenie części członków Rady, w dłuższej perspektywie wsparciem dla popytu krajowego może być
także rozpoczęcie realizacji nowej perspektywy finansowej UE na lata 2014-2020. Jednocześnie wraz z
oczekiwanym ożywieniem konsumpcji zmniejszy się wkład eksportu netto do wzrostu PKB.
Niektórzy członkowie Rady zwracali ponadto uwagę na niepewność dotyczącą skali dalszego
zacieśnienia polityki fiskalnej, które może okazać się istotnie mniejsze od obecnie deklarowanego.
Odnosząc się do sytuacji na rynku pracy, zwracano uwagę na zmniejszenie się spadku zatrudnienia w
sektorze przedsiębiorstw w maju 2013 r. w ujęciu rocznym, choć podkreślano, że obecnie trudno
.go
ocenić trwałość zmian w tym zakresie. Jednocześnie wskazywano, że bezrobocie kształtuje się wciąż
na stosunkowo wysokim poziomie, co sprzyja utrzymaniu niskiej dynamiki wynagrodzeń.
Omawiając kształtowanie się inflacji w Polsce, zwracano uwagę na jej dalsze obniżenie się – do
poziomu 0,5% w maju br., tj. istotnie poniżej celu inflacyjnego NBP określonego na poziomie 2,5%.
Część członków Rady podkreślała przy tym, że dostępne prognozy wskazują na możliwość
utrzymania się inflacji w najbliższych miesiącach na bardzo niskim poziomie. Członkowie ci
argumentowali, że również w kolejnych kwartałach inflacja może pozostać wyraźnie poniżej celu. Ich
zdaniem świadczy o tym pogłębienie się spadku cen produkcji sprzedanej przemysłu oraz niski
wzrost płac, wskazujące na brak presji kosztowej w gospodarce oraz stagnacja konsumpcji w I kw. i
w.
rcl
jedynie nieznaczny wzrost sprzedaży detalicznej w II kw., sygnalizujące brak presji popytowej.
Analizując lipcową projekcję inflacji, część członków Rady podkreślała, że stopniowe przyspieszanie
wzrostu gospodarczego oraz prawdopodobne utrzymanie się do końca horyzontu prognozy ujemnej
luki popytowej będą czynnikiem ograniczającym wzrost cen w kolejnych kwartałach. Również niska
dynamika jednostkowych kosztów pracy oraz oczekiwana – w warunkach słabego globalnego popytu
– stabilizacja cen surowców na rynkach światowych powinny oddziaływać w kierunku niskiej inflacji.
Oznacza to, zdaniem tych członków Rady, że powrót inflacji do celu będzie następował stopniowo.
Natomiast inni członkowie Rady wskazywali, że wedle lipcowej projekcji dynamiki cen żywności i
energii, w tym ropy naftowej, oraz dynamika płac mają się utrzymać na niższym poziomie niż
odnotowywany w przeszłości, a kurs złotego ma być nieco mocniejszy od obecnie obserwowanego.
Zdaniem tych członków Rady, jeżeli te wielkości będą się kształtować w sposób bardziej zbliżony do
dotychczas obserwowanego, prawdopodobny jest szybszy wzrost inflacji niż wskazuje na to projekcja
lipcowa. W tym kontekście niektórzy członkowie Rady podkreślali, że część dostępnych prognoz, w
tym prognozy analityków sektora finansowego, sygnalizuje możliwość powrotu inflacji do celu już w
ww
2014 r. Członkowie ci podkreślali także, że bieżące szacunki luki popytowej, jako zmiennej
nieobserwowalnej, zawsze są obarczone niepewnością. W ocenie tych członków Rady luka popytowa
może być mniej ujemna niż wskazuje lipcowa projekcja.
Dyskutując na temat decyzji dotyczącej polityki pieniężnej, część członków Rady uznała, że stopy
procentowe znajdują się na bardzo niskim poziomie, a ich dalsze obniżanie może zniechęcać
gospodarstwa domowe do utrzymywania środków na rachunkach bankowych. Niektórzy członkowie
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Rady podkreślali także, że nadmierne obniżenie stóp procentowych stwarza zachętę do
podejmowania zwiększonego ryzyka, w tym realizacji przedsięwzięć o niskiej efektywności, które
ostatecznie mogą okazać się nierentowane, a także prowadzi do zmiany struktury działalności
kredytowej sektora bankowego (zwiększenie roli kredytu hipotecznego przy ograniczeniu
kredytowania firm). Zdaniem tych członków Rady, uzasadnione byłoby więc utrzymanie stóp na
niezmienionym poziomie.
Większość członków Rady oceniała jednak, że przedłużające się spowolnienie gospodarcze oraz brak
presji inflacyjnej, a także perspektywy gospodarki w średnim okresie, w tym kształt lipcowej projekcji
inflacji i PKB, przemawiają za obniżeniem stóp procentowych na bieżącym posiedzeniu. Zwiększenie
inflacji do celu.
.go
skali złagodzenia polityki pieniężnej będzie wspierać oczekiwane ożywienie koniunktury i powrót
Większość członków Rady zgodziła się, że decyzja o obniżce podjęta w lipcu powinna stanowić
zakończenie cyklu łagodzenia polityki pieniężnej, rozpoczętego w listopadzie 2012 r. Członkowie
Rady wskazywali, że oczekiwane w II połowie roku stopniowe ożywienie popytu powinno przełożyć
się na nieco wyższy wzrost gospodarczy. Jednak w ich opinii, biorąc pod uwagę utrzymywanie się
ujemnej luki popytowej, inflacja może pozostać na bardzo niskim poziomie jeszcze przez kilka
kwartałów. Zdaniem tych członków Rady, aktywność gospodarcza powinna jednak systematycznie
rosnąć, co – w połączeniu z efektami znaczącego złagodzenia polityki pieniężnej NBP – będzie
sprzyjać powrotowi inflacji do celu w średnim okresie. W ocenie większości członków Rady obecny
w.
rcl
poziom stóp procentowych wraz z lipcową obniżką, będzie wspierał ożywienie gospodarcze oraz
powrót inflacji do celu, a jednocześnie ograniczy ryzyko negatywnych skutków nadmiernego
obniżenia stóp procentowych dla systemu finansowego i gospodarki. Ponadto, członkowie ci
wskazywali, że zasygnalizowanie końca cyklu obniżek będzie sprzyjać zmniejszeniu niepewności
dotyczącej parametrów polityki pieniężnej w przyszłości.
Niektórzy członkowie Rady byli natomiast zdania, że Rada powinna powstrzymać się od
deklarowania prawdopodobnego kształtu dalszej polityki pieniężnej. Wskazywali oni bowiem, że
obecnie trudno ocenić wpływ planowanych przez Rząd zmian dotyczących wydatków i dochodów
sektora finansów publicznych na kształtowanie się aktywności gospodarczej i inflacji w Polsce. Za
powstrzymaniem się od deklarowania prawdopodobnego kształtu dalszej polityki pieniężnej
przemawiało również – zdaniem tych członków Rady – utrzymywanie się niepewności co do reakcji
rynków finansowych na sygnały ograniczania ekspansji monetarnej w Stanach Zjednoczonych oraz na
ocenę reform gospodarczych i instytucjonalnych w strefie euro.
ww
Na posiedzeniu złożono wniosek o obniżenie podstawowych stóp procentowych NBP o 0,25 pkt proc.
Wniosek został przyjęty. Rada postanowiła obniżyć podstawowe stopy procentowe NBP o 0,25 pkt
proc. do poziomu: stopa referencyjna 2,50%, stopa lombardowa 4,00%, stopa depozytowa 1,00%, stopa
redyskonta weksli 2,75%.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 4 września 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych, członkowie Rady zwracali uwagę z jednej strony na
stopniową poprawę koniunktury w Stanach Zjednoczonych i strefie euro, a z drugiej strony na pewne
osłabienie aktywności w największych gospodarkach wschodzących. Niektórzy członkowie Rady byli
przy tym zdania, że przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego na świecie może być w przyszłości
wspierane przede wszystkim przez ożywienie w gospodarkach rozwiniętych, ponieważ bez
.go
przeprowadzenia reform instytucjonalnych wiele gospodarek wschodzących nie będzie mogło
rozwijać się w tempie obserwowanym dotychczas. Inni członkowie Rady argumentowali natomiast,
że czynnikiem wspierającym wzrost PKB w takich krajach jak Chiny jeszcze przez dłuższy okres
pozostaną niskie – w relacji do produktywności – koszty pracy.
W odniesieniu do Stanów Zjednoczonych podkreślano, że tempo wzrostu PKB w tej gospodarce w II
kw. 2013 r. przyspieszyło, a napływające dane miesięczne za III kw. wskazują na dalszą poprawę
nastrojów przedsiębiorców oraz spadek stopy bezrobocia, co powinno wspierać ożywienie także w II
połowie roku. Zwracano uwagę, że prognozy wskazują na dalsze nieznaczne przyspieszenie
dynamiki PKB w gospodarce amerykańskiej w 2014 r. W opinii części członków Rady ryzykiem dla
w.
rcl
ożywienia w Stanach Zjednoczonych jest jednak oczekiwane wycofywanie się Rezerwy Federalnej z
programów luzowania ilościowego, co poprzez wzrost oprocentowania kredytów hipotecznych może
zahamować poprawę sytuacji na rynku nieruchomości.
Omawiając stan koniunktury w strefie euro podkreślano, że dynamika PKB w tej gospodarce, choć w
ujęciu rocznym pozostała ujemna, to w ujęciu kwartalnym w II kw. 2013 r. wzrosła. Zwracano uwagę
zwłaszcza na przyspieszenie wzrostu gospodarczego w Niemczech, będących głównym partnerem
handlowym Polski, a także dalsze wyhamowywanie spadku PKB we Włoszech i Hiszpanii.
Wskazywano również na kontynuację poprawy wskaźników koniunktury w strefie euro w III kw.,
która sygnalizuje dalsze ożywienie aktywności w tej gospodarce. Niektórzy członkowie Rady
podkreślali ponadto na zmniejszanie skali nierównowagi zewnętrznej części krajów strefy euro, jako
na czynnik pozytywnie oddziałujący na perspektywy gospodarcze tego obszaru. Część członków
Rady
oceniała
jednak,
że
ożywienie
w
strefie
euro
w
kolejnych
kwartałach
będzie
najprawdopodobniej następować stopniowo, a dynamika PKB pozostanie wyraźnie niższa niż w
Stanach Zjednoczonych. Czynnikami, które – zdaniem tych członków Rady – będą negatywnie
ww
oddziaływać na wzrost gospodarczy w niektórych krajach strefy euro są przede wszystkim wciąż
wysokie zadłużenie sektora publicznego i prywatnego, niska konkurencyjność gospodarki, wysoka
stopa bezrobocia, a także restrykcyjna polityka kredytowa banków komercyjnych. Niektórzy
członkowie Rady wskazywali ponadto, że dodatkowym ryzykiem dla ożywienia w części krajów
strefy euro jest wciąż nie w pełni zrestrukturyzowany sektor bankowy.
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Część członków Rady podkreślała, że w ostatnim okresie wzrosły ceny ropy naftowej na rynkach
globalnych, co może oddziaływać w kierunku wzrostu inflacji na świecie. Inni członkowie Rady
zwracali jednak uwagę, że obserwowany ostatnio wzrost cen ropy związany jest z napięciami
politycznymi wynikającymi z wojny domowej w Syrii, natomiast spowolnienie wzrostu globalnego
popytu, związane w szczególności ze słabszym wzrostem aktywności w największych gospodarkach
wschodzących, oddziałuje w kierunku spadku cen tego surowca. W efekcie – zdaniem tych członków
Rady – wzrost cen ropy może okazać się zjawiskiem przejściowym. Z kolei niektórzy członkowie
Rady wskazywali, że w kierunku wzrostu cen surowców może oddziaływać pewne ożywienie
aktywności w gospodarkach rozwiniętych.
W kontekście oceny sytuacji gospodarczej na świecie członkowie Rady podkreślali także, że w
.go
ostatnich miesiącach zapowiedź Rezerwy Federalnej dotycząca ograniczenia skali luzowania
ilościowego przyczyniła się do odpływu kapitału z gospodarek wschodzących oraz znacznej
deprecjacji kursów walut większości z nich. Oceniano, że wycofywanie się Rezerwy Federalnej z
luzowania ilościowego najprawdopodobniej pozostanie źródłem napięć na światowych rynkach
finansowych także w kolejnych kwartałach.
Analizując wpływ napięć na światowych rynkach finansowych na gospodarkę Polski, członkowie
Rady zauważali, że rentowności polskich obligacji w ostatnim okresie istotnie wzrosły, co jednak
nastąpiło po ich wcześniejszym znacznym obniżeniu, przy jednoczesnej zmianie struktury
zaangażowania nierezydentów. Niektórzy członkowie Rady oceniali przy tym, że wciąż utrzymuje się
w.
rcl
istotne – w ich opinii – ryzyko wystąpienia wstrząsów w gospodarce światowej, które mogą wpływać
na zmiany rentowności polskich obligacji. W tym kontekście wskazywano jednak, że potrzeby
pożyczkowe budżetu państwa na 2013 r. zostały już w większości zrealizowane, co ogranicza wpływ
wyższych rentowności obligacji na rynku wtórnym na koszty obsługi długu. Część członków Rady
twierdziła także, że wzrost rentowności na rynku wtórnym nie musi się w całości przełożyć na wzrost
rentowności na rynku pierwotnym.
Jednocześnie podkreślano, że wzrost napięć na światowych rynkach finansowych nie przyczynił się
do znacznej – w porównaniu z kursami walut innych gospodarek wschodzących – deprecjacji kursu
złotego. W opinii członków Rady związane było to w szczególności z brakiem znaczących
nierównowag w polskiej gospodarce, w tym z korzystnym kształtowaniem się salda obrotów
bieżących.
Odnosząc się do sytuacji w sferze realnej polskiej gospodarki członkowie Rady wskazywali, że w II
kw. br. dynamika PKB nieco przyspieszyła, co wynikało jednak ze zwiększenia wkładu eksportu netto
ww
do wzrostu PKB, przy pogłębieniu spadku popytu krajowego. Zwracano uwagę, że napływające w
ostatnim okresie dane miesięczne sygnalizują kontynuację ożywienia gospodarczego w III kw.
Odnosząc się do perspektyw polskiej gospodarki członkowie Rady byli zgodni, że w kolejnych
kwartałach koniunktura w gospodarce będzie się dalej poprawiać, choć różnili się w ocenie skali
oczekiwanego przyspieszenia gospodarczego. Część członków Rady uważała, że przyspieszenie
aktywności będzie powolne, a tempo wzrostu PKB w perspektywie najbliższych kwartałów
pozostanie poniżej potencjalnego. Niektórzy członkowie Rady sądzili natomiast, że ożywienie
wzrostu gospodarczego będzie relatywnie dynamiczne, a w efekcie ujemna luka popytowa zacznie się
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
stopniowo domykać. Wskazywano jednocześnie, że czynnikiem zwiększającym niepewność
dotyczącą dynamiki PKB w 2014 r. jest skala dalszego zacieśnienia fiskalnego.
Członkowie Rady, którzy oczekują umiarkowanego ożywienia koniunktury, zwracali uwagę na
pogłębienie spadku inwestycji i stagnację konsumpcji prywatnej w II kw. 2013 r. Część członków
Rady wskazywała jednak, że spadek inwestycji jest charakterystyczny dla obecnej fazy cyklu
koniunkturalnego. Niektórzy członkowie Rady zauważali ponadto, że negatywnie na wzrost PKB w
kolejnych kwartałach może wpłynąć sytuacja sektora bankowego, który odnotowuje – z jednej strony
– osłabienie dynamiki depozytów gospodarstw domowych, a – z drugiej strony – wzrost odsetka
kredytów zagrożonych. Zwracali też uwagę na spadek dynamiki kredytów dla przedsiębiorstw.
.go
Członkowie Rady oczekujący nieco szybszego wzrostu PKB w kolejnych kwartałach zwracali
natomiast uwagę na odnotowany w ostatnich miesiącach wzrost dynamiki sprzedaży detalicznej i
produkcji przemysłowej oraz osłabienie spadku produkcji budowlano-montażowej, a także na
sygnały możliwego wzrostu inwestycji w perspektywie kolejnych kwartałów (zwiększenie wartości
kosztorysowej oraz liczby noworozpoczynanych inwestycji). Dalszej poprawie koniunktury –
zdaniem tych członków Rady – będzie sprzyjać wzrost dochodów do dyspozycji gospodarstw
domowych oraz poprawa wyników finansowych przedsiębiorstw, w tym wzrost ich płynności.
Podczas dyskusji zwracano uwagę na sygnały stabilizacji sytuacji na rynku pracy. W szczególności
zauważano, że choć zatrudnienie w gospodarce w II kw. w ujęciu rocznym dalej spadało, to
w.
rcl
napływające dane z sektora przedsiębiorstw wskazywały już na niewielkie przyrosty zatrudnienia w
ujęciu
miesięcznym.
Niektórzy
członkowie
Rady
twierdzili
jednak,
że
mimo
ożywienia
gospodarczego nie należy oczekiwać znaczącego przyrostu zatrudnienia, ponieważ w czasie
spowolnienia przedsiębiorstwa starały się ograniczać zwolnienia pracowników. Członkowie Rady
wskazywali również, że choć dynamika wynagrodzeń w II kw. nieco wzrosła, to – ze względu na
równoczesny wzrost wydajności pracy – dynamika jednostkowych kosztów pracy pozostała stabilna.
Członkowie Rady podkreślali, że czynnikiem ograniczającym wzrost płac, jest wciąż utrzymywanie
się podwyższonej stopy bezrobocia. Niektórzy członkowie Rady argumentowali jednak, że
zapowiadane na najbliższe miesiące strajki mogą zwiększać presję na wzrost wynagrodzeń w
gospodarce.
Odnosząc się do inflacji, członkowie Rady podkreślali, że pomimo jej istotnego wzrostu w lipcu,
wciąż znajduje się ona poniżej dolnej granicy przedziału odchyleń od celu inflacyjnego. Równocześnie
zwracano uwagę, że wzrost inflacji w lipcu był wynikiem podwyższenia opłat za wywóz nieczystości,
zmiany wzorca sezonowości kształtowania się cen ziemniaków i wyższej dynamiki cen paliw, a zatem
ww
nie stanowi sygnału pojawienia się presji popytowej.
Większość członków Rady oceniała, że ze względu na brak presji popytowej inflacja w najbliższych
kwartałach najprawdopodobniej pozostanie poniżej celu inflacyjnego. Część członków Rady
wskazywała przy tym, że w kierunku niższej inflacji w II połowie 2014 r. będzie oddziaływać efekt
bazy związany z istotnym wzrostem inflacji w lipcu br. Inni członkowie Rady uważali, że choć inflacja
prawdopodobnie pozostanie poniżej celu inflacyjnego, to w kierunku jej wzrostu może oddziaływać
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
obserwowany w ostatnim okresie wzrost cen ropy naftowej oraz wcześniejsza umiarkowana
deprecjacja złotego. Z kolei niektórzy członkowie Rady byli zdania, że ze względu na możliwość
szybszego wzrostu PKB (powyżej tempa wzrostu produktu potencjalnego), w kolejnych kwartałach
może pojawić się presja popytowa, która będzie dodatkowym czynnikiem sprzyjającym wzrostowi
inflacji.
W kontekście oczekiwanego wzrostu inflacji, niektórzy członkowie Rady podkreślali, że wyższa
inflacja oddziałuje w kierunku obniżenia realnych stóp procentowych. Inni członkowie Rady zwracali
jednak uwagę, że średniookresowe prognozy inflacyjne ekonomistów i analityków bankowych –
procentową mierzoną ex-ante.
.go
pomimo wahań inflacji – pozostają stosunkowo stabilne, co stabilizuje obecnie realną stopę
Członkowie Rady byli zgodni, że na bieżącym posiedzeniu stopy procentowe NBP powinny pozostać
niezmienione, a obecna i przewidywana sytuacja gospodarcza uzasadnia ich utrzymanie na obecnym
poziomie do końca roku. W ocenie Rady, w dalszej perspektywie kształtowanie się stóp
procentowych będzie uwarunkowane skalą i strukturą ożywienia oraz wynikającym z tego poziomem
presji inflacyjnej.
Rada pozostawiła podstawowe stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie: stopa
referencyjna 2,50%, stopa lombardowa 4,00%, stopa depozytowa 1,00%, stopa redyskonta weksli
2,75%.
w.
rcl
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 2 października 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Odnosząc się do uwarunkowań zewnętrznych, zwracano uwagę, że wzrost gospodarczy na świecie
jest umiarkowany i brak jest wyraźnych sygnałów – zarówno z gospodarek rozwiniętych, jak i
rozwijających się – wskazujących na jego istotne przyspieszenie w kolejnych kwartałach.
Członkowie Rady omawiali w szczególności sytuację w Stanach Zjednoczonych, gdzie przed
rozpoczęciem nowego roku budżetowego, amerykański Kongres nie przyjął ustawy budżetowej.
Zdaniem części członków Rady może to negatywnie wpłynąć na aktywność w amerykańskiej
gospodarce, choć inni członkowie Rady oceniali, że wpływ ten będzie prawdopodobnie ograniczony.
Trudności z uchwaleniem budżetu w Stanach Zjednoczonych mogą jednak – zdaniem Rady –
ww
negatywnie wpłynąć na negocjacje w sprawie podwyższenia limitu zadłużenia w tym kraju, a przez
to na nastroje na światowych rynkach finansowych. Jednocześnie wskazywano, że sytuacja
budżetowa może być czynnikiem powstrzymującym Rezerwę Federalną przed ograniczeniem skali
łagodzenia ilościowego.
Analizując sytuację w strefie euro, część członków Rady zwracała uwagę, że koniunktura w tej
gospodarce jest nieco lepsza niż wcześniej. Podkreślali oni w szczególności, że nieznacznie dodatnia –
po raz pierwszy od 6 kwartałów – dynamika PKB w strefie euro w II kw. była związana ze wzrostem
popytu zewnętrznego (w szczególności ze Stanów Zjednoczonych i Japonii), z relatywnie stabilną
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
sytuacją na rynkach finansowych strefy euro oraz z poprawą nastrojów konsumentów i producentów.
Wskazywano, że wysoki poziom PMI oraz poprawa większości pozostałych wskaźników
koniunktury sygnalizują wysokie prawdopodobieństwo utrzymania się dodatniej dynamiki PKB w
strefie euro także w III kw. br. Jednocześnie członkowie Rady zauważali, że dynamikę PKB w strefie
euro w II kw. podwyższyły czynniki jednorazowe. Ponadto, niektórzy członkowie Rady wskazywali,
że brak perspektyw na wyraźne ożywienie wzrostu gospodarczego w największych gospodarkach
wschodzących jest czynnikiem mogącym negatywnie oddziaływać na aktywność gospodarczą w
Europie.
Część członków Rady argumentowała, że wobec umiarkowanego ożywienia wzrostu gospodarczego
na świecie, prawdopodobnie presja na ceny surowców pozostanie niska. Niektórzy członkowie Rady
.go
wskazywali, że dodatkowym czynnikiem sprzyjającym obniżeniu cen surowców w kolejnych latach
może być zakończenie fazy wysokich cen w długoterminowym cyklu surowcowym. Inni członkowie
Rady zwracali natomiast uwagę na wzrost w ostatnim okresie obaw przedsiębiorstw co do przyszłego
kształtowania się cen surowców. W przypadku gdyby obawy te okazały się słuszne, tj. gdyby ceny
surowców rzeczywiście wzrosły, to – ze względu na ich silne przekładanie się na ceny krajowe –
miałoby to istotny wpływ na podwyższenie inflacji w Polsce.
Analizując kształtowanie się koniunktury w Polsce, część członków Rady zwracała uwagę, że
ożywienie wzrostu następuje wolniej niż w 2010 r. W znacznym stopniu wynika to z trwale słabszego
– w porównaniu z okresem przed globalnym kryzysem finansowym – wzrostu PKB za granicą. Innym
w.
rcl
czynnikiem ograniczającym aktywność – zdaniem niektórych członków Rady – może być
podwyższony poziom bezrobocia. W ich ocenie, bezrobocie jest dodatkowo zwiększane – szczególnie
w przypadku osób młodych i niskowykwalifikowanych – przez wzrost płacy minimalnej w Polsce,
który jest szybszy od dynamiki przeciętnego wynagrodzenia. Członkowie ci oceniali ponadto, że
zarówno trwale niższy wzrost za granicą, jak i niższe zatrudnienie, mogą negatywnie wpłynąć na
dynamikę produktu potencjalnego w średnim okresie. Inni członkowie Rady wskazywali natomiast,
że płaca minimalna jest w Polsce relatywnie niska w porównaniu z pozostałymi krajami Unii
Europejskiej i nie jest to – ich zdaniem – czynnik silnie wpływający na poziom zatrudnienia i
bezrobocia w Polsce.
Omawiając bieżący stan koniunktury zwracano uwagę, że część danych dotyczących krajowej
aktywności gospodarczej okazała się słabsza od oczekiwań. W szczególności dynamika produkcji
przemysłowej i budowlano-mieszkaniowej w sierpniu br. wskazywały na pewne osłabienie
pozytywnych tendencji obserwowanych we wcześniejszym okresie – tj. przyspieszania produkcji
przemysłowej i wyhamowywania spadku produkcji budowlanej. Jednocześnie podkreślano, że w
ww
porównaniu z II kw., w III kw. dynamika PKB w ujęciu rocznym będzie prawdopodobnie wyższa. W
szczególności dobre dane o sprzedaży detalicznej oraz poprawiające się wyprzedzające wskaźniki
koniunktury, w tym relatywnie wysoki poziom PMI, sygnalizują stopniowe ożywienie wzrostu.
Wskazywano także na sygnały stopniowej poprawy na rynku pracy – w sierpniu miało miejsce
nieznacznie obniżenie się stopy bezrobocia rejestrowanego (po wyeliminowaniu czynników
sezonowych). Nastąpił też dalszy wzrost zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw (w ujęciu
miesięcznym). Niektórzy członkowie Rady zwracali ponadto uwagę, że poprawa aktywności
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
następuje w wielu sektorach gospodarki, co – ich zdaniem – świadczy o szerokich podstawach
ożywienia gospodarczego i jego prawdopodobnej trwałości.
Część członków Rady argumentowała, że mimo stopniowego ożywienia wzrostu, w kolejnych
kwartałach utrzyma się ujemna luka popytowa, co oznacza brak wyraźnego zagrożenia dla stabilności
cen ze strony czynników krajowych. Równocześnie, członkowie ci – oceniając ryzyko istotnego
zwiększenia presji inflacyjnej zza granicy jako niskie – oczekiwali utrzymania się inflacji poniżej celu
także w 2014 r. Członkowie Rady wskazywali, że zgodnie z prognozami obejmującymi najbliższe 4
kwartały, inflacja ma pozostać poniżej celu. Również inflacja bazowa w horyzoncie roku ma
kształtować się na relatywnie niskim poziome, tj. poniżej wieloletniej średniej.
.go
Inni członkowie Rady zwracali natomiast uwagę, że obecnie tempo wzrostu produktu potencjalnego
może być niższe niż wskazują na to dostępne szacunki, więc domknięcie się ujemnej luki popytowej
może nastąpić już w nieodległej perspektywie. Ponadto – ich zdaniem – ze względu na ryzyko
podwyższenia inflacji przez czynniki związane z cenami żywności i energii, inflacja bazowa powinna
kształtować się niżej niż wskazują obecne prognozy, aby uzasadnione było oczekiwanie, że inflacja
CPI utrzyma się w przedziale dopuszczalnych odchyleń od celu inflacyjnego. Członkowie ci
wskazywali w tym kontekście na pewne podwyższenie w ostatnim okresie oczekiwań inflacyjnych
przedsiębiorców, związane w szczególności z obawami firm przed ponownym wzrostem cen
surowców na rynkach światowych.
w.
rcl
Analizując kształtowanie się agregatów monetarnych niektórzy członkowie Rady zwracali uwagę na
zmianę struktury terminowej aktywów gospodarstw domowych, w szczególności na wzrost
pieniądza gotówkowego w obiegu.
Członkowie Rady byli zgodni, że na bieżącym posiedzeniu stopy procentowe NBP powinny pozostać
niezmienione, a obecna i przewidywana sytuacja gospodarcza uzasadnia ich utrzymanie na obecnym
poziomie przynajmniej do końca roku. W ocenie Rady, w dalszej perspektywie kształtowanie się stóp
procentowych będzie uwarunkowane skalą i strukturą ożywienia oraz wynikającym z tego poziomem
presji inflacyjnej. Niektórzy członkowie Rady wskazywali ponadto, że przyszła polityka pieniężna
powinna także uwzględniać oczekiwania co do kształtu polityki fiskalnej.
Rada pozostawiła podstawowe stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie: stopa
referencyjna 2,50%, stopa lombardowa 4,00%, stopa depozytowa 1,00%, stopa redyskonta weksli
2,75%.
ww
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 listopada 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą oraz listopadowej projekcji inflacji i PKB.
Omawiając kształtowanie się aktywności w otoczeniu polskiej gospodarki, wskazywano na pewną
poprawę koniunktury w gospodarce światowej w III kw. br. Zwrócono jednocześnie uwagę, że
sytuacja gospodarcza na świecie jest zróżnicowana. W krajach rozwijających się wzrost gospodarczy
nadal kształtuje się na niskim jak na te kraje poziomie, natomiast w niektórych krajach rozwiniętych
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
wzrost stopniowo przyspiesza, choć utrzymują się ryzyka dla aktywności gospodarczej w tych
krajach w kolejnych kwartałach.
Omawiając sytuację w Stanach Zjednoczonych podkreślano, że postępuje tam ożywienie gospodarcze,
widoczne głównie w przemyśle przetwórczym oraz na rynku pracy. Zwracano przy tym uwagę na
nieco słabsze od oczekiwań dane makroekonomiczne za wrzesień br. oraz na ryzyko osłabienia
aktywności gospodarczej. Wiąże się to z niepewnością co do przyszłej polityki fiskalnej w tym kraju
oraz przejściowym wstrzymaniem działalności części federalnej administracji publicznej w
październiku.
Dyskutując na temat sytuacji gospodarczej w strefie euro wskazywano, że kwartalna dynamika PKB
.go
w III kw. prawdopodobnie pozostała dodatnia. Jednak niektórzy członkowie Rady zwrócili uwagę na
niepewność dotyczącą trwałości dalszego ożywienia koniunktury w niektórych krajach strefy euro ze
względu na utrzymywanie się ryzyk w sektorze bankowym tych krajów. W trakcie dyskusji wyrażano
również opinię, że – wobec obniżającej się inflacji w strefie euro – wzrosło prawdopodobieństwo
dalszego poluzowania polityki pieniężnej przez Europejski Bank Centralny.
Zwracano także uwagę na lekkie przyspieszenie wzrostu PKB w Chinach w III kw. br. Jednocześnie
podkreślano, że wzrost PKB nadal kształtował się na relatywnie niskim poziomie jak na tę
gospodarkę. Niektórzy członkowie Rady wskazywali przy tym, że wciąż słaba aktywność
gospodarcza w największych gospodarkach wschodzących jest związana zarówno ze względnie
w.
rcl
słabym wzrostem gospodarczym w krajach rozwiniętych, jak i relatywnie słabą dynamiką popytu
krajowego w gospodarkach wschodzących.
Analizując sytuację na międzynarodowych rynkach finansowych, część członków Rady wskazywała,
że wzrost awersji do ryzyka w II i III kw. br. przyczynił się – podobnie jak w przypadku innych
gospodarek wschodzących – do zmniejszenia zaangażowania nierezydentów na rynku polskich
obligacji skarbowych oraz osłabienia kursu złotego. Wskazywano jednak, że osłabienie złotego było
znacznie mniejsze niż wielu walut krajów rozwijających się. Ponadto, podkreślano, że od sierpnia
złoty umocnił się. Zwrócono uwagę, że względna stabilność złotego mogła wynikać w szczególności
ze zmniejszenia się nierównowagi zewnętrznej Polski w ostatnich kwartałach. Jednocześnie,
stopniowe zmniejszenie zaangażowania nierezydentów ogranicza ryzyka związane z finansowaniem
zadłużenia zagranicznego.
Omawiając bieżący stan koniunktury w Polsce członkowie Rady zwracali uwagę, że opublikowane od
poprzedniego posiedzenia dane dotyczące krajowej aktywności gospodarczej wskazywały na jej
dalsze ożywienie, w szczególności w sektorze przemysłowym. Wskazywano jednak również, że część
ww
z tych danych okazała się słabsza od oczekiwań, a zwiększenie dynamiki produkcji było dotychczas
słabsze niż poprawa wskaźników wyprzedzających koniunktury. Ponadto wskazywano, że głównym
czynnikiem przyspieszenia dynamiki aktywności był prawdopodobnie wzrost dynamiki popytu
zewnętrznego, przy wciąż ograniczonej dynamice popytu krajowego.
Część członków Rady zwracała uwagę na utrzymującą się stagnację na rynku pracy, w tym wciąż
podwyższony poziom bezrobocia, którego dotychczas nie ograniczał obserwowany w ostatnich
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
miesiącach nieznaczny wzrost zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw. Stagnacja na rynku pracy
przyczynia się do niskiej dynamiki płac, co ogranicza presję kosztową oraz popytową w gospodarce.
Odnosząc się do perspektyw wzrostu gospodarczego, członkowie Rady wskazywali, że – w świetle
projekcji listopadowej – wzrost PKB będzie najprawdopodobniej nadal stopniowo przyspieszał, choć
ożywienie gospodarcze będzie na tyle umiarkowane, że luka popytowa pozostanie ujemna w całym
horyzoncie projekcji. Część członków Rady zwracała uwagę, że do przyspieszenia wzrostu PKB w
kolejnych kwartałach powinna się przyczynić odbudowa popytu krajowego, w tym zwłaszcza
inwestycyjnego, wspieranego przez napływ środków unijnych z nowej perspektywy budżetowej.
Niektórzy członkowie Rady wskazywali jednak, że czynnikiem hamującym wzrost inwestycji sektora
.go
prywatnego może być niska dynamika kredytów dla przedsiębiorstw.
Odnosząc się do projekcji inflacji, członkowie Rady podkreślali, że prognozowana inflacja wraca do
przedziału odchyleń w horyzoncie projekcji, ale nie zagraża realizacji celu inflacyjnego w średnim
okresie. Obok niskiej presji popytowej, niskiemu poziomowi inflacji – w świetle projekcji – powinna
sprzyjać również niska presja na ceny surowców na świecie. Niektórzy członkowie Rady zwrócili
uwagę, że wobec możliwej aprecjacji złotego w warunkach poprawy krajowej koniunktury,
dodatkowym czynnikiem oddziałującym w kierunku niższej inflacji może być substytucja dóbr
krajowych dobrami importowanymi.
Zdaniem niektórych członków Rady wzrost inflacji może być wyższy niż przewidywany w projekcji,
w.
rcl
jeśli presja popytowa będzie silniejsza niż zakładana w projekcji lub wystąpią negatywne wstrząsy na
rynkach surowców. Ponadto, zdaniem tych członków, przewidywany w projekcji przejściowy wzrost
inflacji w II kw. 2014 r. mógłby – w przypadku przełożenia się go na wzrost oczekiwań inflacyjnych –
spowodować pewne obniżenie realnej stopy procentowej. Zwrócono także uwagę, że istotnym
czynnikiem ryzyka w kierunku wzrostu inflacji na świecie pozostaje nadal wysoce ekspansywna
polityka pieniężna głównych banków centralnych.
Członkowie Rady byli zgodni, że na bieżącym posiedzeniu stopy procentowe NBP powinny pozostać
niezmienione. Wskazywano, że obniżenie stóp procentowych w pierwszej połowie bieżącego roku
oraz ich stabilizacja w II połowie br. sprzyja ożywieniu gospodarki krajowej, powrotowi inflacji do
celu i stabilizacji na rynkach finansowych.
Rada oceniła, że mimo oczekiwanego przyspieszenia wzrostu gospodarczego dynamika PKB w
najbliższych latach (w horyzoncie projekcji) pozostanie umiarkowana, a ryzyko wyraźnego wzrostu
wewnętrznej presji inflacyjnej, które zagrażałoby realizacji celu inflacyjnego, jest ograniczone. Taką
ocenę wspierała także listopadowa projekcja PKB i inflacji. W związku z tym Rada uznała, że
ww
uzasadnione będzie utrzymanie stóp procentowych na obecnym poziomie przynajmniej do końca
pierwszego półrocza 2014 r.
Rada pozostawiła podstawowe stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie: stopa
referencyjna 2,50%, stopa lombardowa 4,00%, stopa depozytowa 1,00%, stopa redyskonta weksli
2,75%.
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 4 grudnia 2013 r.
W trakcie posiedzenia członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat bieżącej i
przyszłych decyzji dotyczących polityki pieniężnej w kontekście sytuacji makroekonomicznej w
Polsce i za granicą.
Omawiając kształtowanie się aktywności gospodarczej na świecie, członkowie Rady wskazywali na
wciąż umiarkowany wzrost gospodarki światowej, w tym na utrzymywanie się umiarkowanego
ożywienia w gospodarkach rozwiniętych i niski – w perspektywie historycznej – poziom dynamiki
PKB w krajach wschodzących.
W szczególności zwracano uwagę na poprawę koniunktury w Stanach Zjednoczonych, która jednak
.go
związana jest częściowo z kontynuacją silnie ekspansywnej polityki pieniężnej w tym kraju. Część
członków Rady zaznaczała przy tym, że biorąc pod uwagę możliwe zbliżanie się momentu
rozpoczęcia ograniczania skali luzowania ilościowego przez Rezerwę Federalną, trwałość ożywienia
w gospodarce amerykańskiej nie jest pewna. Jednocześnie członkowie ci oceniali, że zmniejszeniu
skali luzowania ilościowego może towarzyszyć złagodzenie innych parametrów polityki pieniężnej
Rezerwy Federalnej, w tym zmiana parametrów forward guidance. Niektórzy członkowie Rady
zwracali uwagę, że polityka luzowania ilościowego spowodowała zmianę sposobu reagowania
rynków finansowych na dane makroekonomiczne, a odejście od niej może być źródłem dodatkowej
zmienności na rynkach finansowych.
w.
rcl
Z kolei odnosząc się do strefy euro podkreślano, że ze względu na wciąż wysokie bezrobocie,
trwający proces delewarowania oraz niepewność co do perspektyw tej gospodarki, wzrost PKB w III
kw. kształtował się na poziomie jedynie nieznacznie powyżej zera. Zadaniem członków Rady trudno
oczekiwać jego wyraźnego przyspieszenia w kolejnych kwartałach. Część członków Rady zwracała
jednak uwagę, że w wielu krajach strefy euro zmniejsza się skala zacieśnienia fiskalnego, co w
krótkim okresie powinno mieć pozytywny wpływ na ich wzrost gospodarczy. Wskazywano ponadto
na obniżenie przez EBC w listopadzie br. podstawowej stopy procentowej i możliwość dalszego
zwiększenia ekspansywności polityki pieniężnej w strefie euro, co może wspierać wzrost popytu.
Analizując sytuację w krajach rozwijających się część członków Rady wskazywała, że prognozy
wzrostu dla największych gospodarek wschodzących zostały w ostatnim okresie obniżone. Niektórzy
członkowie Rady podkreślali w tym kontekście, że słabnący wzrost PKB w tych gospodarkach może
być zjawiskiem trwałym, związanym z tzw. pułapką średniego dochodu. Ponadto, zdaniem tych
członków Rady, również czynniki cykliczne (tj. umiarkowana skala ożywienia aktywności w krajach
rozwiniętych) sprawiają, że trudno oczekiwać wyraźnego przyspieszenia PKB w krajach
ww
wschodzących, a zwłaszcza tych, które są eksporterami surowców.
Omawiając procesy inflacyjne wskazywano, że inflacja na świecie kształtuje się na niskim poziomie.
Sprzyja temu umiarkowana aktywność gospodarcza i obniżanie się cen surowców na rynkach
międzynarodowych. Część członków Rady zwracała uwagę, że w ostatnim okresie w niektórych
krajach nasiliły się ryzyka deflacyjne. W szczególności zagrożenie obniżenia się inflacji poniżej zera
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
prawdopodobnie skłoniło EBC do obniżenia podstawowej stopy procentowej, a Bank Czech do
wprowadzenia asymetrycznego celu kursowego.
Jednocześnie niektórzy członkowie Rady oceniali, że bezprecedensowa skala luzowania ilościowego
prowadzonego przez główne banki centralne może w dłuższym okresie oddziaływać w kierunku
zwiększenia obaw o wyraźny wzrost inflacji na świecie. Inni członkowie Rady wskazywali, że
dodatkowa płynność dostarczona systemowi finansowemu przez główne banki centralne nie
wpłynęła jak dotychczas na wzrost podaży pieniądza. Stąd nie widać obecnie presji inflacyjnej na
rynku dóbr konsumpcyjnych. Wyraźny wzrost cen aktywów w warunkach utrzymywania się
umiarkowanego wzrostu gospodarczego na świecie świadczy natomiast – zdaniem tych członków
.go
Rady – o wykorzystaniu dodatkowej płynności do inwestowania w aktywa finansowe.
Odnosząc się do krajowej aktywności gospodarczej członkowie Rady zwracali uwagę na dane o PKB,
które potwierdziły kontynuację stopniowego ożywienia wzrostu w III kw. 2013 r. Część członków
Rady podkreślała jednak, że choć po kilku kwartałach spadku popyt krajowy zwiększył się, to jego
przyrost był wciąż niewielki, a głównym czynnikiem wzrostu pozostał eksport netto. Niektórzy
członkowie Rady zwracali w tym kontekście uwagę, że wobec niskiego wzrostu w otoczeniu polskiej
gospodarki i utrzymującego się ryzyka osłabienia koniunktury za granicą, skala dalszego ożywienia
aktywności w Polsce obarczona jest niepewnością. Jednocześnie wskazywano na pewne spowolnienie
wzrostu produkcji przemysłowej i sprzedaży detalicznej w październiku, którym towarzyszyły
jednak dalsza poprawa wskaźników koniunktury, w tym PMI dla przemysłu, oraz stopniowe
w.
rcl
wyhamowywanie spadków produkcji budowlano-montażowej.
Odnosząc się do sytuacji na rynku pracy zwracano uwagę, że nieco przyspieszyła dynamika
wynagrodzeń, co może sprzyjać dalszemu ożywieniu konsumpcji. Jednocześnie wciąż podwyższona
stopa bezrobocia wskazuje, że nie należy oczekiwać rozluźnienia dyscypliny płac. W tym kontekście
podkreślano, że dynamika jednostkowych kosztów pracy w gospodarce od kilku lat kształtuje się na
niskim poziomie.
Oceniając sytuację na rynku kredytowym, część członków Rady podkreślała, że złagodzenie polityki
kredytowej instytucji finansowych w segmencie kredytów konsumpcyjnych – wraz z poprawą
nastrojów konsumenckich – przyczyniło się do widocznego od kilku miesięcy wyraźnego przyrostu
tych kredytów, co wspiera ożywienie popytu konsumpcyjnego. W połączeniu ze stabilnym
przyrostem kredytów mieszkaniowych składa się to na stopniowe zwiększanie się dynamiki kredytu
dla gospodarstw domowych. Nadal niska jest jednak dynamika akcji kredytowej dla sektora
przedsiębiorstw, przede wszystkim jeśli chodzi o kredyty inwestycyjne. Może to wskazywać na wciąż
ww
ograniczony wzrost popytu inwestycyjnego ze strony firm, zwłaszcza biorąc pod uwagę niepełne
wykorzystanie mocy wytwórczych w gospodarce. Omawiając sytuację w sektorze bankowym
zwracano uwagę na dalsze obniżanie się dynamiki depozytów gospodarstw domowych.
Odnosząc się do kształtowania się inflacji, członkowie Rady wskazywali, że w październiku br.
wskaźnik CPI obniżył się i inflacja pozostała wyraźnie poniżej celu. Zwracano ponadto uwagę, że na
niskim poziomie utrzymała się inflacja bazowa, nadal ujemna była dynamika cen produkcji
sprzedanej przemysłu, a prognozy inflacyjne analityków sektora finansowego obniżyły się. Część
v.p
l
Załącznik 6. Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej
członków Rady podkreślała, że dostępne prognozy wskazują na niskie ryzyko przekroczenia celu w
2014 r. Niektórzy członkowie Rady wskazywali jednak, że inflacja bazowa kształtuje się na poziomie,
który w przeszłości nie gwarantował stabilizacji inflacji CPI w przedziale odchyleń od celu.
Rada uznała, że na bieżącym posiedzeniu stopy procentowe NBP powinny pozostać niezmienione.
Podkreślano, że obniżenie stóp procentowych w pierwszej połowie bieżącego roku oraz ich
stabilizacja w kolejnych kwartałach sprzyja ożywieniu gospodarki krajowej, stopniowemu powrotowi
inflacji do celu i stabilizacji na rynkach finansowych.
Rada podtrzymała ocenę, że w najbliższych kwartałach prawdopodobna jest kontynuacja stopniowej
poprawy koniunktury, jednak presja inflacyjna pozostanie ograniczona. W związku z tym Rada
.go
potwierdziła, że uzasadnione jest jej zdaniem utrzymanie stóp procentowych na obecnym poziomie
przynajmniej do końca pierwszego półrocza 2014 r.
Rada pozostawiła podstawowe stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie: stopa
referencyjna 2,50%, stopa lombardowa 4,00%, stopa depozytowa 1,00%, stopa redyskonta weksli
ww
w.
rcl
2,75%.
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków
Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i
uchwałami
Poniżej zamieszczono wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami
i uchwałami podjętymi w 2013 r.
Data: 9 stycznia 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Decyzja RPP
.go
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 125 punktów bazowych.
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
A. Bratkowski
Przeciw: M. Belka
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
w.
rcl
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Data: 9 stycznia 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 50 punktów bazowych.
Decyzja RPP
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
A. Bratkowski
ww
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Przeciw: M. Belka
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
Data: 9 stycznia 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Uchwała nr 1/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
Wyniki głosowania członków RPP
Przeciw
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
.go
Za
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
w.
rcl
Data: 6 lutego 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 100 punktów bazowych.
Decyzja RPP
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
Przeciw: M. Belka
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
ww
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Data: 6 lutego 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wioskami i uchwałami
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 50 punktów bazowych.
Decyzja RPP
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
Przeciw: M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Zielińska-Głębocka
A. Glapiński
.go
Za
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Data: 6 lutego 2013 r.
w.
rcl
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 2/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
ww
A. Zielińska-Głębocka
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Przeciw: A. Rzońca
J. Winiecki
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Data: 6 marca 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 3/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 50 punktów bazowych.
Wyniki głosowania członków RPP
Przeciw: Z. Gilowska
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
J. Hausner
A. Zielińska-Głębocka
Data: 6 marca 2013 r.
A. Glapiński
.go
Za
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
Przedmiot wniosku lub uchwały
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
w.
rcl
Decyzja RPP
Wniosek nie był głosowany.
Data: 9 kwietnia 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 4/2013 w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Banku
Polskiego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2012 r.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
ww
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Przeciw
Data: 8 maja 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wioskami i uchwałami
Uchwała nr 5/2013 w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na
rok 2012.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
Przeciw
M. Belka
A. Bratkowski
Z. Gilowska
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
w.
rcl
A. Zielińska-Głębocka
.go
E. Chojna-Duch
Data: 8 maja 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 6/2013 w sprawie oceny działalności Zarządu Narodowego Banku Polskiego w
zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej na rok 2012.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
ww
Za
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
Przeciw
Data: 8 maja 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 50 punktów bazowych.
Decyzja RPP
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
A. Bratkowski
Przeciw: M. Belka
A. Zielińska-Głębocka
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska
.go
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
w.
rcl
Data: 8 maja 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 7/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
Przeciw: Z. Gilowska
A. Bratkowski
A. Glapiński
E. Chojna-Duch
A. Kaźmierczak
J. Hausner
A. Rzońca
A. Zielińska-Głębocka
J. Winiecki
ww
Za
Data: 21 maja 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wioskami i uchwałami
Uchwała nr 8/2013 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Narodowego Banku
Polskiego w 2012 r.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
A. Bratkowski
Przeciw
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska
A. Glapiński
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
.go
J. Hausner
w.
rcl
M. Belka był nieobecny na posiedzeniu.
Data: 5 czerwca 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Wniosek o obniżenie wysokości stóp procentowych NBP o 50 punktów bazowych.
Decyzja RPP
Wniosek nie uzyskał większości głosów.
Wyniki głosowania członków RPP
A. Bratkowski
A. Zielińska-Głębocka
ww
Za
Przeciw
M. Belka
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
Data: 5 czerwca 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Uchwała nr 9/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
Za
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
J. Hausner
A. Zielińska-Głębocka
Z. Gilowska
A. Glapiński
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
w.
rcl
Data: 5 czerwca 2013 r.
Przeciw
.go
Wyniki głosowania członków RPP
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 10/2013 w oprocentowania kredytów udzielanych Bankowemu Funduszowi
Gwarancyjnemu, Krajowej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej oraz spółdzielczym
kasom oszczędnościowo-kredytowym przez Narodowy Bank Polski.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
Z. Gilowska
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
ww
Za
Przeciw
A. Rzońca
Data: 2 lipca 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wioskami i uchwałami
Uchwała nr 1/DOR/2013 w sprawie wyboru biegłego rewidenta badającego roczne sprawozdanie
finansowe Narodowego Banku Polskiego za rok obrotowy 2013 i 2014.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
Przeciw
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
A. Zielińska-Głębocka
.go
J. Hausner
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
J. Winiecki nie brał udziału w głosowaniu.
w.
rcl
Data: 3 lipca 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 11/2013 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,
oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej weksli w Narodowym Banku
Polskim.
Decyzja RPP
RPP obniżyła wysokość stóp procentowych NBP o 25 punktów bazowych.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
Przeciw
Z. Gilowska
A. Bratkowski
A. Glapiński
E. Chojna-Duch
A. Kaźmierczak
J. Hausner
A. Rzońca
A. Zielińska-Głębocka
J. Winiecki
ww
Za
Data: 3 września 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Uchwała nr 12/2013 w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2014.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
Przeciw
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
.go
A. Kaźmierczak
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Data: 17 września 2013 r.
w.
rcl
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 13/2013 w sprawie określenia górnej granicy zobowiązań wynikających z zaciągania
przez Narodowy Bank Polski pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i
finansowych.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
ww
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Przeciw
A. Kaźmierczak
Data: 2 października 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Załącznik 7. Wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wioskami i uchwałami
Uchwała nr 14/2013 zmieniająca uchwałę w sprawie regulaminu Rady Polityki Pieniężnej.
Wyniki głosowania członków RPP
Za
Przeciw
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
.go
A. Kaźmierczak
Z. Gilowska była nieobecna na posiedzeniu.
Data: 5 listopada 2013 r.
w.
rcl
Przedmiot wniosku lub uchwały
Uchwała nr 15/2013 w sprawie stóp rezerwy obowiązkowej banków, spółdzielczych kas
oszczędnościowo-kredytowych i Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej oraz
wysokości oprocentowania rezerwy obowiązkowej.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
A. Zielińska-Głębocka
A. Glapiński był nieobecny na posiedzeniu.
ww
Za
Przeciw
Data: 3 grudnia 2013 r.
Przedmiot wniosku lub uchwały
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Uchwała nr 16/2013 w sprawie zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Banku Polskiego na
rok 2014.
Wyniki głosowania członków RPP
M. Belka
A. Bratkowski
E. Chojna-Duch
A. Glapiński
J. Hausner
A. Kaźmierczak
A. Rzońca
J. Winiecki
ww
w.
rcl
A. Zielińska-Głębocka
Przeciw
.go
Za
Dokument
podpisany przez
Grzegorz
Paczowski; RCL
Data: 2014.05.21
15:37:07 CEST
MONITOR POLSKI
v.p
l
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 21 maja 2014 r.
Poz. 365
UCHWAŁA NR 2/2014
RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ
.go
z dnia 6 maja 2014 r.
w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2013 r. poz. 908
i 1036) uchwala się, co następuje
Załącznik do uchwały nr 2/2014 Rady Polityki Pieniężnej
z dnia 6 maja 2014 r. (poz. 365)
w.
rcl
Sprawozdanie z wykonania
założeń polityki pieniężnej
na rok 2013
ww
JEKT NA POSIEDZENIE RADY POLITYKI
PIENIĘŻNEJ
W DNIU 10 M
Warszawa, maj 2014
AJA 2011
v.p
l
Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2013
Przedkładając Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej Rada Polityki Pieniężnej wypełnia
.go
Artykuł 227 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który nakłada na Radę obowiązek złożenia Sejmowi
sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku
budżetowego. Zgodnie z Artykułem 53 ustawy o Narodowym Banku Polskim Sprawozdanie z wykonania
założeń polityki pieniężnej publikowane jest w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski”.
Sprawozdanie prezentuje główne elementy realizowanej strategii polityki pieniężnej, opis uwarunkowań
makroekonomicznych i decyzji podejmowanych w zakresie polityki pieniężnej w roku objętym
sprawozdaniem, a także opis stosowanych instrumentów polityki pieniężnej.
w.
rcl
Do Sprawozdania dołączono załączniki, w których przedstawiono kształtowanie się istotnych zmiennych
makroekonomicznych, a także Opisy dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej i wyniki
głosowania członków Rady nad wnioskami i uchwałami.
Przy ocenie polityki pieniężnej ex post należy brać pod uwagę jej uwarunkowania, w tym przede
wszystkim to, że decyzje władz monetarnych wpływają na gospodarkę ze znacznym opóźnieniem, a
najsilniejszy ich wpływ obserwowany jest po upływie kilku kwartałów. Równocześnie w gospodarce
występują wstrząsy makroekonomiczne, które – choć pozostają poza kontrolą krajowej polityki
pieniężnej – mogą w znacznej mierze wpływać na sytuację gospodarczą i procesy inflacyjne w kraju w
ww
krótkim, a niekiedy także w średnim okresie.
v.p
l
Spis treści
1. Strategia polityki pieniężnej w 2013 r. ....................................................................................................... 5
2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2013 r. ................................................................................ 10
.go
3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2013 r. ............................................................................................... 17