Uchwała Nr 17 Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie przyjęcia strategii "Sprawne Państwo 2020"

§ 1. Przyjmuje się strategię „Sprawne Państwo 2020”, zwaną dalej „SSP”, stanowiącą załącznik do uchwały.

§ 2. Realizację SSP ustala się na lata 2013–2020.

w.

rcl

§ 3. Koordynowanie i nadzorowanie realizacji SSP powierza się ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej.

ww

§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

1)

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 279, poz. 1644

oraz z 2012 r. poz. 1237.

.go

v.p

l

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2013.03.07

14:04:42 +01'00'

MONITOR POLSKI

v.p

l

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 7 marca 2013 r.

Poz. 136

UCHWAŁA Nr 17

RADY MINISTRÓW

.go

z dnia 12 lutego 2013 r.

w sprawie przyjęcia strategii „Sprawne Państwo 2020”

Na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r.

Nr 84, poz. 712, z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 17 Rady Ministrów

z dnia 12 lutego 2013 r. (poz. 136)

Strategia

ww

w.

rcl

Sprawne Państwo 2020

Warszawa, luty 2013 r.

Spis treści

4

2. Streszczenie strategii „Sprawne Państwo 2020”

v.p

l

1. Wprowadzenie

7

3. Diagnoza i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa

13

4. Wyzwania rozwojowe i wizja

26

5. Cel główny

35

6. Cele szczegółowe i kierunki interwencji

Cel 1. Otwarty rząd

36

36

Cel 2. Zwiększenie sprawności instytucjonalnej państwa

41

52

Cel 4. Dobre prawo

65

.go

Cel 3. Skuteczne zarządzanie i koordynacja działań rozwojowych

Cel 5. Efektywne świadczenie usług publicznych

70

Cel 6. Skuteczny wymiar sprawiedliwości i prokuratura

84

Cel 7. Zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa i porządku publicznego

91

7. Realizacja, wdrażanie i monitorowanie

102

8. Wskaźniki monitorowania

103

106

ww

w.

rcl

9. Ramy finansowe

Sprawne Państwo 2020

1.

Poz. 136

v.p

l

WPROWADZENIE

Na początku XXI wieku przed polskim państwem stoi trudne i odpowiedzialne wyzwanie: zapewnienia stabilnego rozwoju

i ominięcia raf, które mogłyby poprowadzić je w rozwojowy dryf. Kluczowe dla pobudzenia szans rozwojowych jest

uświadomienie sobie, jak ważną rolę odgrywa sprawnie działające, przyjazne dla obywateli państwo. W warunkach

radykalnych zmian gospodarczych, kulturowych i technologicznych potrzebne są nowe ramy funkcjonowania oraz klarowna

filozofia państwa. Prezentowany w tej strategii model państwa to państwo optimum.

1

W modelu państwa optimum nie wystarczy już działać dla obywateli, ale należy znaleźć sposób na działanie razem

z nimi. Można to zrobić, realizując trzy kluczowe cele

Po pierwsze: poprawić jakość usług administracji publicznej – rządowej i samorządowej. Najbardziej użytecznym

narzędziem dla poprawy funkcjonowania administracji, dla jej lepszego skupienia uwagi na użytkowniku/obywatelu – jest

wykorzystanie informatyzacji.

.go

Po drugie: cyfrowy charakter zmian wielu aspektów funkcjonowania współczesnego świata wymaga państwa

optimum 2.0., tak aby uzyskać efekt cyfrowej synergii projektów modernizujących administrację.

Po trzecie: procesy w administracji publicznej należy widzieć w różnych perspektywach czasowych – krótkoterminowej,

średnio- i długookresowej. Powinny one być istotnym czynnikiem wspierającym rozwój kraju i odpowiedzią na oczekiwania

różnych grup społecznych, różnych pokoleń i mieszkańców różnych obszarów.

Państwo optimum oznacza w praktyce

•

tylko tyle regulacji, ile jest niezbędne dla codziennej sprawności funkcjonowania instytucji publicznych,

tylko tyle interwencji, ile trzeba dla rozwoju i wysokiej stopy zwrotu ponoszonych inwestycji, także w ludzi i ich

umiejętności,

•

tylko tyle restrykcji, ile potrzebne jest dla bezpieczeństwa struktur obronnych państwa oraz bezpieczeństwa

codziennego mieszkańców kraju,

•

tyle opiekuńczości, ile niezbędne, aby nikomu nie dać poczuć się wykluczonym,

•

tyle tylko aktywności na poziomie centralnym, aby wspomagać rozwiązywanie problemów na niższych poziomach

organizacji życia publicznego,

w.

rcl

•

•

tylko tyle administracji, jeżeli chodzi o zasoby, ile naprawdę potrzeba w określonych obszarach.

Proces przechodzenia od rzeczywistości analogowej do cyfrowej wiąże się z wielkimi zmianami instytucjonalnymi

i społecznymi. Jego cechą podstawową jest uczestniczenie poprzez sieć w globalnym świecie.

Wizja sprawnego państwa zakłada współdziałanie razem z innymi państwami oraz to, że jego obywatele funkcjonują razem

z innymi obywatelami we wspólnej rzeczywistości globalnej.

Drugi proces polega na innym definiowaniu instytucji publicznych i wspólnoty. Dziś wchodzą one w dialog między

sobą. Dlatego wypracowywany jest model państwa optimum, opartego na kontrakcie między powoływanymi do realizacji

zadań władzami publicznymi oraz między nimi a obywatelami.

ww

Przygotowując się do procesu otwierania zasobów, konieczne jest dokonanie oceny, w jaki sposób prawo własności

intelektualnej w obecnie obowiązującej postaci przystaje do współczesnych realiów społeczeństwa informacyjnego.

Możliwość łatwego i masowego kopiowania treści, z jednej strony, a konieczność godziwego wynagrodzenia i skutecznej

ochrony wysiłków twórczych, artystycznych i naukowych oraz wszelkiego rodzaju inwestycji w tworzenie dóbr

intelektualnych – z drugiej, wymaga znalezienia odpowiedniej równowagi między poszczególnymi interesami, tak aby nie

było strat dla użytkowników i twórców. W ten sposób zwiększy się dostęp do wiedzy i informacji, nie zniknie też motywacja

do kontynuowania działalności twórczej oraz inwestycyjnej; będzie to także bodziec dla rozwoju e-usług, które wykorzystają

informację publiczną. Należy tu odnotować rosnącą chęć współtworzenia rzeczywistości poprzez portale społecznościowe

i nowe media. Najlepszą odpowiedzią na te procesy jest otwarty rząd.

1

W literaturze międzynarodowej model państwa optimum opisywany jest również jako open government lub smart government. Porównaj: Opening

government, A guide to best practice in transparency, accountability and civic engagement across the public sector, Open Society Foundation, 2011.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Wartości otwartego rządu

.go

Źródło: Mapa otwartego rządu w Polsce, Centrum Projektowe, Warszawa, czerwiec 2011

Jego istotą jest zarządzanie responsywne, które oznacza państwo nie „dla obywatela”, tylko „z obywatelem”.

w.

rcl

Trzeci proces to wyłanianie się państwa optimum – państwa, które charakteryzuje selektywna interwencja, harmonijne

rozłożenie relacji między administracją, rządem i samorządem. Kiedy w 1987 roku Guy Sorman pisał o Państwie Minimum,

debata koncentrowała się na ograniczaniu usług i kompetencji państwa. Dziś wiemy, że istotna jest właściwa adaptacja

modelu organizacji kraju do realnych możliwości działania. Nie należy wyręczać wspólnot lokalnych i regionalnych

skrojonych na miarę potrzeb rozwojowych, ale harmonijnie uzupełniać się w realizacji dobra publicznego, budując państwo

optymalnie dostosowane do naszych potrzeb i oczekiwań, zarazem unikając nadmiaru regulacji. Pomoc społeczna

i interwencja państwa służy temu, żeby jej odbiorca mógł dawać sobie radę samodzielnie przez pracę, a nie tylko przez

wsparcie finansowe, które go de facto uzależnia.

Ewolucja administracji publicznej: obywatel w centrum

ww

Źródło: World Public Sector Report 2005, United Nations

Dziś na problem nierówności patrzymy nie tyle przez różnice w dochodach, co przez brak dostępu – z powodu niskich

dochodów oraz innych czynników – do dóbr i usług. Dlatego potrzebne jest jasne określenie, jakie usługi publiczne realizują

funkcję dobra publicznego we współczesnym świecie. Są to na pewno: edukacja, prawo do zabezpieczenia na starość,

pomoc na rynku pracy, dostępność – nawet jeżeli jest to finansowane przez system składek – powszechnego systemu

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

ochrony zdrowia. Państwo optimum powinno więc dbać o powszechny dostęp do tego, co definiowane jest jako

dobro publiczne, sprzyjające rozwojowi. Jeżeli w celu zapewnienia tego dostępu konieczna jest interwencja, powinno

sensownie ją stosować. To interwencja mierzona efektywnością i skutecznością. Do całego procesu trzeba podchodzić

wielowymiarowo i kompleksowo, np. jeżeli chcemy, żeby dzieci uczyły się w cyfrowej szkole, to należy przygotować do tego

nauczycieli.

W rzeczywistości cyfrowej stajemy przed potrzebą redefinicji całego procesu związanego z wymiarem

sprawiedliwości – tego, co państwo może robić w sieci, aby przeciwdziałać przestępstwom, a czego robić nie powinno,

aby nie zagrozić indywidualnym wolnościom. Poczucie bezpieczeństwa traktować należy jako wartość bezwzględną.

Zakłada to sprawność policji i innych służb oraz efektywność i rzetelność sądów. Tak aby bez potrzeby, jasnych reguł,

nieskutecznie dla walki z przestępczością – nie karać obywateli. Wyjściowym założeniem w tej dyskusji są wolność, ochrona

danych i prywatności. Ograniczenia – tylko dla ochrony obywateli, a nigdy przeciwko nim jako zwykłym obywatelom.

.go

Państwo optimum to także państwo, które przez udział obywateli w demokracji partycypacyjnej będzie wykorzystywało ich

wiedzę i umiejętności. Dążyć więc będziemy do wypracowania nowych relacji między wszystkimi uczestnikami sfery

społecznej: rządem, samorządem, organizacjami społecznymi, pozarządowymi, a także społecznościami Internetu.

Wymaga to harmonii i jasności w przepływie informacji, a także jasnego określenia podziału zadań w relacjach rząd –

samorząd. Dlatego przewiduje się dokonanie przeglądu funkcji państwa i rozwiązań dotyczących funkcjonowania

samorządu, analizując efektywność istniejących rozwiązań. Dopiero na tej podstawie można zdefiniować zakres i obszary

potrzebnych zmian. Po to, aby państwo służyło jak najlepiej obywatelom, było strażnikiem wolności, a jednocześnie

gwarantem rozwoju, a nigdy jego hamulcem.

Sprawne państwo to sprawne i skuteczne realizowanie tradycyjnych funkcji państwa ze współczesną nową

wartością dodaną w postaci technologii cyfrowych.

ww

w.

rcl

Przedstawiany dokument – strategia „Sprawne Państwo 2020” – łączy ideę państwa optimum i otwartego rządu, prezentuje

cele i kierunki interwencji w obszarach istotnych dla rozwoju państwa, w których interwencja jest konieczna, aby podnieść

skuteczność i efektywność. Celem podejmowanych przedsięwzięć w perspektywie do 2020 roku jest ukształtowanie

państwa otwartego, pomocnego, skutecznego i efektywnego, o silnej pozycji międzynarodowej i wysokiej aktywności

obywateli w życiu społecznym i politycznym. Dokument ten odchodzi od wąskiego sektorowego myślenia na rzecz

zintegrowanego podejścia tematycznego i równocześnie odgrywa istotną rolę w programowaniu perspektywy finansowej

2014–2020. Stanowi bowiem bazę dla rozwoju potencjału administracji publicznej, podejmowania działań w kierunku zmian

organizacyjnych, prawnych i proceduralnych, jak również wdrażania programów rozwoju związanych z różnymi obszarami

funkcjonowania państwa celem podniesienia zarówno poziomu obsługi obywatela, jak i jego bezpieczeństwa (np. programy

doskonalenia standardów zarządzania oraz podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników administracji publicznej,

ochrony cyberprzestrzeni RP, programy ratownictwa i ochrony ludności). Strategia wytycza również kierunki działań

dotyczące podniesienia skuteczności instytucjonalnej systemu ochrony zdrowia. Istnienie krajowych lub regionalnych

strategicznych ram polityki zdrowotnej w zakresie określonym w art. 168 TFUE sprzyja gwarancji stabilności ekonomicznej.

Strategia tworzy także podstawę przygotowania kierunków rozwoju cyfrowego i licznych projektów systemowych

wdrażających nowoczesne technologie informatyczno-komunikacyjne (ICT) oraz programy rozwoju, tj. Program

Zintegrowanej Informatyzacji Państwa oraz Narodowy Plan Szerokopasmowy. Wszystko to będzie istotne dla spełnienia

warunku ex ante przy przygotowywaniu programów pod środki UE w latach 2014–2020. Działania w zakresie rozwoju

technologii ICT zostaną dodatkowo uszczegółowione w dokumencie policy paper, który – bazując na średniookresowej

Strategii Rozwoju Kraju 2020 oraz poszczególnych zintegrowanych strategiach rozwoju – będzie prezentował wizję działań

dotyczących rozwoju cyfrowego planowanych do podjęcia w perspektywie do 2020 r. Jednocześnie policy paper, jako

dokument o charakterze pomocniczym, stanowić będzie punkt odniesienia dla programowania interwencji ze środków Unii

Europejskiej, w tym głównie z polityki spójności w celu 2 „Zwiększenie dostępności, wykorzystania i jakości technologii

2

informacyjno-komunikacyjnych” w ramach Umowy Partnerstwa.

2

Cele tematyczne dotyczące interwencji ze środków UE oraz obowiązek przygotowania i wymogi dotyczące zawartości Umowy Partnerstwa zostały określone

w projekcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego

Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem Wspólnych Ram Strategicznych oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego

Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1083/2006, który

został przedstawiony przez Komisję Europejską 6 października 2011 r.

Sprawne Państwo 2020

2.

Poz. 136

STRESZCZENIE STRATEGII „SPRAWNE PAŃSTWO 2020”

w.

rcl

.go

v.p

l

Opracowanie strategii „Sprawne Państwo 2020” (dalej: SSP) wynikało z przyjętego przez Radę Ministrów w dniu

3

24 listopada 2009 r. dokumentu Plan uporządkowania strategii rozwoju , który wprowadził działania porządkujące

w obszarze obowiązujących dokumentów strategicznych i ograniczył liczbę strategii z 42 do 9 nowych strategii rozwoju (tzw.

strategii zintegrowanych) realizujących średniookresową strategię rozwoju kraju i długookresową strategię rozwoju kraju.

4

W przywołanym dokumencie Rada Ministrów – wskazując koordynatora opracowania strategii – wyznaczyła katalog

5

obszarów tematycznych dla wszystkich strategii zintegrowanych oraz wskazała koordynatorów prac nad tymi

dokumentami. W przypadku SSP zakres przedmiotowy obejmował następujące zagadnienia: efektywność instytucji

publicznych; podnoszenie jakości kadr administracji rządowej i samorządowej; zarządzanie rozwojem kraju; jakość

tworzenia i wdrażania instrumentów regulacyjnych i legislacyjnych; funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości;

bezpieczeństwo publiczne; prawa konsumenta; komunikacja i dialog; usługi publiczne; pozycja międzynarodowa kraju;

technologie informacyjno-komunikacyjne; efektywność systemu ochrony zdrowia. Zakres tematyczny SSP uzupełniono

dodatkowo o rekomendowane zagadnienia i wytyczne, tj. reformę finansów publicznych, cyberprzestępczość, wykorzystanie

nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w administracji publicznej (w tym udostępnianie usług drogą

6

elektroniczną), usprawnianie procesu planowania i realizowania polityk publicznych, ekonomię społeczną , uczenie się

przez całe życie. Na sformułowanie celów i kierunków interwencji, oprócz diagnozy społeczno-gospodarczej w obszarze

sprawność państwa, istotny wpływ odegrały także dokumenty Unii Europejskiej (UE), w szczególności

 Biała Księga nt. dobrego rządzenia w Europie,

 Strategia polityki konsumenckiej UE na lata 2007–2013,

 Program Sztokholmski,

 Strategia bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej,

 Europejski plan działań na rzecz administracji elektronicznej na lata 2011–2015,

 Europejska Agenda Cyfrowa,

 Europejska Strategia Otwartych Danych,

7

 Strategiczne ramy europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) ,

 II Wspólnotowy Program Zdrowia Publicznego na lata 2008–2013.

Przedsięwzięcia zaproponowane w strategii wpisują się ponadto w realizację przez Polskę nowego długookresowego

programu rozwoju społeczno-gospodarczego Unii Europejskiej „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego

8

i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” , a część z nich, bezpośrednio wiążąca się z wiodącymi

celami strategii unijnej lub przezwyciężaniem barier wzrostu, będzie uwzględniana w corocznie aktualizowanym Krajowym

9

Programie Reform .

W trakcie prac nad przygotowaniem SSP rozważano zasadność przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania

10

na środowisko . Opinia właściwych organów w przedmiotowej sprawie wykazała, iż projekt dokumentu strategicznego

nie spełnia kryteriów kwalifikujących do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, gdyż realizacja

Reasumpcja decyzji Rady Ministrów dotycząca dokumentu „Plan uporządkowania strategii rozwoju”: 10 marca 2010 r., 30 kwietnia 2011 r. i 12 lipca 2012 r.

4

Rada Ministrów wyznaczyła Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako koordynatora SSP. W związku ze zmianami organizacyjnymi, prace nad

projektem SSP kontynuował Minister Administracji i Cyfryzacji. Zmiany organizacyjne – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie

zniesienia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Infrastruktury (Dz. U. Nr 250, poz. 1500); rozporządzenie Rady Ministrów

z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 250, poz. 1501); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 250, poz. 1502); rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia

18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 248, poz. 1479); rozporządzenie Prezesa Rady

Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 248, poz. 1491).

5

9 zintegrowanych strategii rozwoju: Strategia innowacyjności i efektywności gospodarki; Strategia rozwoju kapitału ludzkiego; Strategia rozwoju transportu;

Bezpieczeństwo energetyczne i środowisko; Sprawne Państwo; Strategia rozwoju kapitału społecznego; Krajowa strategia rozwoju regionalnego: Regiony –

miasta – obszary wiejskie; Strategia rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego RP; Strategia zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa.

6

Szerzej rozwinięte zapisy i rozwiązania w zakresie ekonomii społecznej zawarte są w Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego i częściowo w Strategii

Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020” (w odniesieniu do innowacyjności, klauzul społecznych).

7

Konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram Europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”)

[2009/C 119/02].

ww

3

8

Komunikat Komisji Europejskiej opublikowany w dniu 3 marca 2010 r., http://ec.europa.eu/eu2020/pdf/1_PL_ACT_part1_v1.pdf

9

W dniu 26 kwietnia 2011 r. Rada Ministrów przyjęła Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020” w Polsce. Pierwsza aktualizacja

Programu przyjęta została przez Radę Ministrów w dniu 25 kwietnia 2012 r. – Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020”.

Aktualizacja 2012/2013 (KPR 2012/2013).

10

Ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach

oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.).

Sprawne Państwo 2020

postanowień projektu strategii nie obejmuje działań o charakterze przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać

11

na środowisko i nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko, w tym na obszary Natura 2000.

12

v.p

l

SSP – jako jedna z 9 zintegrowanych strategii rozwoju – wpisuje się w nowy model zarządzania rozwojem kraju ,

zmierzający do zwiększenia skuteczności programowania i wdrażania polityki rozwoju oraz podniesienia jakości

funkcjonowania instytucji publicznych. Ramy nowego modelu zarządzania rozwojem kraju stanowi długookresowa strategia

13

rozwoju kraju oraz Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . W tak zdefiniowanych granicach mieści się

średniookresowa strategia rozwoju kraju oraz 9 zintegrowanych strategii rozwoju. SSP realizuje średniookresową Strategię

14

Rozwoju Kraju 2020 i jest spójna z pozostałymi 8 zintegrowanymi strategiami rozwoju.

15

.go

Punktem wyjścia do opracowania SSP był Raport Polska 2030. Wyzwania rozwojowe . Zgodnie ze wskazanym

dokumentem sprawne państwo to państwo prawa, przejrzyste w funkcjonowaniu, odpowiedzialne wobec obywatela za

swoje działania. To państwo, które zakłada możliwie szerokie uczestnictwo obywateli w podejmowaniu decyzji, szanuje ich

odmienność oraz dba o włączenie wszystkich jednostek/obywateli w kształtowanie państwa jako wspólnego dobra.

To państwo rządzone efektywnie z uwzględnieniem zasady pomocniczości, przyjazne obywatelowi oraz innym podmiotom

i sprawnie realizujące swoje obowiązki wobec nich. Sprawne państwo to także rozwiązania systemowe, procedury

i instytucje, które promują efektywną i przyjazną realizację praw i aspiracji obywateli. To także infrastruktura instytucjonalno-prawna, która pozwala na budowę przewag konkurencyjnych kraju i działających w nim podmiotów gospodarczych.

Sprawne państwo to również państwo wdrażające model otwartego rządu (ang. open government) i podstawowe wartości,

tj. zasady otwartości, przejrzystości, zaangażowania obywateli i efektywności, a także państwo ograniczające obszar

własnej ingerencji w życie obywateli/jednostek i funkcjonowanie podmiotów gospodarczych, tak aby tworzyć najbardziej

sprzyjające warunki ich rozwoju. To państwo wspierające przedsiębiorczość obywateli, uruchamiające ich inwencję

i promujące innowacyjność, kształtujące postawy obywatelskie, w tym odpowiedzialność za dobro wspólne. To wreszcie

instytucje publiczne reformujące się z wykorzystaniem technologii cyfrowych i wdrażające nowe modele działania

i komunikacji.

w.

rcl

Sprawne państwo charakteryzuje skuteczne, ekonomiczne, zgodne z prawem i poprawne w odbiorze społecznym

wykonywanie funkcji i zadań. Ze względu na przyjęty w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej model ustrojowy, oparty

na zasadach demokratycznego rządzenia, do wskazanych wyżej trzech podstawowych cech jako dodatkowe kryteria oceny

sprawności państwa należy także dodać: praworządność, efektywność, przejrzystość, spójność i funkcjonalność oraz

otwartość. Państwo sprawne to także państwo, którego system finansów publicznych umożliwia realizację celów

strategicznych i koncentrację dostępnych zasobów na obszarach kluczowych z punktu widzenia polityki rozwoju, jak również

pomiar i stałe podnoszenie efektywności wydatków publicznych oraz powiązanie alokacji środków publicznych z osiąganymi

przez ich dysponentów rezultatami. Przejrzysty, ukierunkowany na wyniki, umożliwiający przypisanie odpowiedzialności za

realizowane zadania i wewnętrznie spójny system finansów publicznych stanowi bowiem warunek konieczny sprawnego

rządzenia państwem.

16

17

Głównym podmiotem strategii jest obywatel . Obywatel jest klientem instytucji publicznych ; odbiorcą tworzonych

regulacji prawnych oraz informacji i komunikatów instytucji publicznych; nadawcą wniosków, petycji czy wystąpień

kierowanych do instytucji publicznych; partnerem, wyborcą, współdecydentem w procesach rządzenia i zarządzania;

konsumentem i pacjentem, któremu zapewnia się informację prawną, dostęp do usług zdrowotnych i bezpieczeństwo;

pracownikiem, przedsiębiorcą itp.

OBYWATEL – główny podmiot strategii

klient, wyborca, nadawca, pacjent, konsument, odbiorca, przedsiębiorca, partner,

współdecydent itp.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213,

poz. 1397).

12

Nowy model zarządzania rozwojem kraju został określony w dokumencie pn. Założenia systemu zarządzania rozwojem Polski, przyjętym przez Radę

Ministrów w dniu 27 kwietnia 2009 r.

13

Rada Ministrów podjęła w dniu 13 grudnia 2011 r. uchwałę nr 239 w sprawie przyjęcia Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030

(M. P. z 2012 r. poz. 252).

ww

11

14

Strategia Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo – średniookresowa strategia rozwoju kraju przyjęta

przez Radę Ministrów uchwałą nr 157 z dnia 25 września 2012 r. (M. P. poz. 882).

15

Dokument opracowany przez Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów. Wyzwanie 9 Sprawne Państwo. Warszawa, czerwiec 2009 r.

16

Obywatel oznacza na potrzeby niniejszego dokumentu obywateli Polski, osoby nieposiadające polskiego obywatelstwa, podmioty prowadzące działalność

gospodarczą oraz organizacje społeczne.

17

Pod pojęciem instytucji publicznej należy rozumieć m.in. urzędy administracji rządowej i samorządowej, sądy, placówki opieki zdrowotnej, prokuraturę,

urzędy organów rządowej administracji zespolonej i niezespolonej.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

SSP definiuje wizję państwa w perspektywie 2020 r., cel główny, 7 celów szczegółowych i 32 kierunki interwencji.

Wyznaczone cele i kierunki interwencji mają charakter horyzontalny i koncentrują się na podniesieniu skuteczności oraz

18

efektywności funkcjonowania administracji publicznej (rządowej i samorządowej) i skutecznej realizacji przez nią zadań

oraz świadczenia usług publicznych. Strategia koncentruje się także na przygotowaniu i wdrożeniu zmian systemowych,

organizacyjnych i zarządczych, aby osiągnąć pozytywne zmiany służące podniesieniu konkurencyjności państwa i jego

rozwoju przy równoczesnym wzroście zaangażowania obywateli w proces rządzenia, zapewniając dostęp do swoich

zasobów informacyjnych.

Model administracji publicznej oparty jest na założeniu, że administracja publiczna składa się z administracji rządowej oraz administracji samorządowej,

realizującej swoje zadania na odpowiednim szczeblu administracyjnego podziału państwa. Termin „administracja publiczna” definiuje się na wiele sposobów

i na różnych płaszczyznach, np. w ujęciu przedmiotowym (zakres realizowanych spraw) lub podmiotowym (organy tworzące administrację publiczną).

Według jednej z definicji administracja publiczna to zespół działań, czynności i przedsięwzięć organizatorskich i wykonawczych, prowadzonych na rzecz

realizacji interesu publicznego przez różne podmioty, organy i instytucje, na podstawie ustawy i w określonych prawem formach. Istnienie wielu definicji

pojęcia „administracja publiczna” przyczynia się do różnorodnego stosowania jej podziału. Jeden z nich dzieli administrację publiczną na: administrację

rządową, administrację samorządową, administrację państwową (do której zaliczane są jednostki organizacyjne niebędące częściami składowymi ani

administracji rządowej, ani administracji samorządowej).

ww

18

w.

rcl

.go

Do osiągnięcia celu głównego SSP: Zwiększenie skuteczności i efektywności państwa otwartego na współpracę

z obywatelami przyczyniać się będą poszczególne cele szczegółowe. I tak

Pierwszy cel ukierunkowany jest na wprowadzenie zasad otwartego rządu, a zamierzeniem jest zwiększenie

przejrzystości i efektywności administracji publicznej, wzrost dostępności zasobów sektora publicznego oraz zdolności

administracji do angażowania obywateli w proces rządzenia i konsultacji, rozwijania dialogu i współpracy (administracja

publiczna – obywatel). Cel ten jest także odpowiedzią na procesy związane z tworzeniem społeczeństwa informacyjnego

rozwój mediów społecznościowych oraz modeli otwartej współpracy. Koncentruje się ponadto na trwających przemianach

demokracji od typowej dla XX wieku formy przedstawicielskiej do demokracji partycypacyjnej. Podejmowane działania

dodatkowo nakierowane są na reformy wewnętrznego funkcjonowania urzędów administracji publicznej, usprawnienie

współpracy międzyresortowej i koordynacji działań oraz zwiększenie efektywności administracji publicznej.

Cel drugi zorientowany jest na zwiększenie sprawności instytucjonalnej państwa przez m.in. uporządkowanie

kompetencji organów administracji publicznej czy obniżenie udziału kosztów obsługowych w kosztach ogółem (optymalne

wykorzystanie sprzętu, zasobów ludzkich i finansowych). Ponadto cel drugi dąży do usprawnienia procesów

wewnętrznych realizacji zadań, podniesienia jakości i dostępności świadczonych usług przez urzędy administracji

publicznej i udostępnienie zasobów informacyjnych przy wykorzystaniu nowoczesnych systemów informacyjno-komunikacyjnych, podnoszenia skuteczności zarządzania urzędami administracji publicznej, wdrożenie mechanizmów

usprawniających komunikację oraz wymianę dokumentów, przejrzystości podejmowanych działań i kontroli. Cel ten

koncentruje się także na usprawnieniu funkcjonowania samorządu terytorialnego, likwidowaniu barier lub luk prawnych

hamujących rozwój, usprawnieniu mechanizmów współpracy między poszczególnymi jednostkami samorządu

terytorialnego i administracją rządową.

Cel trzeci skupia się na potrzebie zapewnienia sprawnego zarządzania i koordynacji obszarów istotnych dla rozwoju kraju

i podniesienia prestiżu państwa na arenie międzynarodowej. W ramach celu trzeciego podjęte będą działania w takich

obszarach jak: zarządzanie finansami, zarządzanie rozwojem kraju, koordynacja prowadzenia spraw międzynarodowych.

W ramach tego celu położony zostanie także nacisk na zagadnienia związane z zarządzaniem majątkiem Skarbu

Państwa oraz rozwijaniem współpracy przy realizacji zadań publicznych wpływających na rozwój państwa.

W ramach czwartego celu realizowane będą działania w kierunku upraszczania procedur administracyjnych i skracania

czasu niezbędnego do otrzymania odpowiednich pozwoleń, usprawnienia procesu tworzenia regulacji prawnych.

Wzmocnieniu ulegnie także proces koordynacji przebiegu opracowywania i uzgadniania rządowych projektów aktów

normatywnych. Ponadto cel ten zorientowany jest na tworzenie przyjaznego dla obywateli i przedsiębiorców prawa

w oparciu o rzetelne analizy ekonomiczno-prawne i wyniki konsultacji społecznych.

19

Cel piąty zorientowany jest na poprawę relacji między wynikami i nakładami w zakresie świadczenia usług publicznych ,

podniesienie efektywności i dostępności świadczenia usług publicznych, w tym rejestrów centralnych, oraz wprowadzenie

standaryzacji i nowoczesnego zarządzania usługami publicznymi. W ramach celu piątego będą podejmowane działania

zmierzające do podniesienia efektywności systemu ochrony zdrowia, udostępniania usług prawnych czy konsularnych,

ochrony praw konsumenta. Cel ten koncentruje się także na wprowadzaniu aktywnej partycypacji obywateli w kreowaniu

usług publicznych i stałej poprawy poziomu satysfakcji obywateli z jakości usług publicznych oraz zagwarantowaniu

19

Problematyka świadczenia usług publicznych podniesiona jest także w Krajowej Strategii Rozwoju Kraju 2010–2020; regiony, miasta, obszary wiejskie;

Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego; Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego; Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska

2020”; Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi, Rolnictwa i Rybactwa; Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku).

Sprawne Państwo 2020

.go

v.p

l

równego dostępu do wysokiej jakości świadczonych usług, w tym np. usług transportu publicznego. Ponadto cel piąty

uwzględnia potrzebę utworzenia zintegrowanej platformy informatycznej o usługach publicznych, zapewnienia

kompletności dostępnych usług publicznych, promowanie wykorzystania danych publicznych na rzecz tworzenia

innowacyjnych usług elektronicznych we współpracy ze środowiskiem pozarządowym, promowanie standardów

interoperacyjności oraz zasad otwartości i transparentności, wsparcia usług elektronicznej administracji o zasięgu

paneuropejskim oraz działania o charakterze edukacyjno-promocyjnym. Ważnym elementem tego celu jest zapewnienie

sprawnego funkcjonowania rejestrów publicznych, w oparciu o które świadczone będą usługi dla obywateli

i przedsiębiorców.

Szósty cel koncentruje się na kompleksowej reformie wymiaru sprawiedliwości oraz usprawnieniu funkcjonowania

prokuratury. Obejmować będzie działania zmierzające do zwiększenia efektywności egzekucji orzeczeń sądowych,

wprowadzenia nowoczesnej i efektywnej probacji, zwiększenia ochrony pokrzywdzonych oraz szerokim wykorzystaniu

nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w relacjach między sądami i sądem a obywatelem.

W odniesieniu do prokuratury rozwiązania wprowadzone w ramach celu szóstego pozwolą na usprawnienie i poprawę

funkcjonowania oraz wzrost efektywności. Duży nacisk zostanie położony na udostępnienie prokuraturom nowoczesnych

narzędzi teleinformatycznych i zapewnienie wspomagania informatycznego prowadzenia postępowań przygotowawczych.

Cel siódmy zorientowany jest na podejmowanie działań przez służby i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo

wewnętrzne i porządek publiczny zarówno w ramach bieżącego funkcjonowania, jak i w sytuacjach nadzwyczajnych.

Działania będą skoncentrowane na poprawie sprawności, wizerunku i zaufania do poszczególnych służb i instytucji,

poprawie koordynacji i doskonalenia ich działań, skróceniu czasu reakcji służb na zgłoszenia obywateli i interwencje.

W ramach celu siódmego będą podejmowane przedsięwzięcia umożliwiające rozwój partnerstwa z jednostkami

samorządu terytorialnego, organizacjami społecznymi i pozarządowymi oraz sektorem prywatnym w obszarze

bezpieczeństwa publicznego. Będą także podejmowane przedsięwzięcia związane z usprawnieniem zarządzania

kryzysowego i ochrony ludności, a także funkcjonowania Państwowego Ratownictwa Medycznego.

w.

rcl

SSP, będąc rządowym dokumentem o charakterze interdyscyplinarnym, wytycza priorytetowe kierunki interwencji

podejmowane przez administrację rządową, nie przypisując w swojej treści konkretnych zadań poszczególnym

podmiotom zaangażowanym w realizację strategii, co nastąpi na etapie opracowywania planu działań na rzecz

wdrażania przedmiotowego dokumentu. Stanowi także podstawę opracowywania innych dokumentów strategicznych czy

programów rozwoju określających priorytety i obszary wykorzystania funduszy europejskich. SSP stanowić może punkt

odniesienia dla przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego do przeprowadzenia oceny efektywności funkcjonowania

administracji lokalnej i regionalnej. Stanowi też dla jednostek samorządu terytorialnego istotną informację na temat kierunku

planowanych zmian administracji publicznej w celu poprawienia jej efektywności.

20

ww

Przyjęcie strategii przez Radę Ministrów stanowić będzie podstawę opracowania planu działań przez Koordynatora

21

strategii, który będzie rozpatrywany oraz opiniowany przez Komitet Koordynacyjny do spraw Polityki Rozwoju . Horyzont

czasowy strategii obejmować będzie w całości nową perspektywę finansową Unii Europejskiej na lata 2014–2020.

20

Art. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.).

21

Zadania Komitetu Koordynacyjnego do spraw Polityki Rozwoju określa ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

(Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) oraz zarządzenie nr 59 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie Komitetu Koordynacyjnego

do spraw Polityki Rozwoju.

Sprawne Państwo 2020

w.

rcl

2.3. Efektywne

i funkcjonalne urzędy

administracji publicznej

2.2. Optymalizacja struktur

organizacyjnych

administracji rządowej

2.1. Doskonalenie

funkcjonowania

samorządu terytorialnego

ZWIĘKSZENIE

SPRAWNOŚCI

INSTYTUCJONALNEJ

PAŃSTW A

CEL 2.

3.5. Efektywna organizacja

Skarbu Państwa i skuteczne

zarządzanie jego majątkiem

3.4. Wzmocnienie pozycji

międzynarodowej państwa

3.3. Koordynacja

i współpraca przy realizacji

zadań publicznych

3.2. Skuteczny system

zarządzania rozwojem kraju

3.1. Poprawa skuteczności

planowania strategicznego

i zarządzania finansowego

SKUTECZNE

ZARZ ĄDZ ANIE

I KOORDYNACJA DZIAŁ AŃ

ROZWOJOWYCH

CEL 3.

5.1. Efektywny system

ochrony zdrowia

EFEKTYWNE

ŚWIADCZENIE USŁUG

PUBLICZNYCH

CEL 5.

4.3. Wysoki poziom

kodyfikacji prawa cywilnego

i prawa karnego

.

4.2. Procedury nastawione

na realizację celów

6.1. Usprawnienie sądownictwa

7.2. Przeciwdziałanie

i zwalczanie przestępstw

oraz zagrożeń

bezpieczeństwa i porządku

publicznego

7.1. Podnoszenie

sprawności, poprawa

wizerunku i wzrost poziomu

zaufania do instytucji i służb

zapewniających

bezpieczeństwo i porządek

publiczny

ZAPEWNIENIE

WYSOKIEGO POZIOMU

BEZPIECZEŃSTWA

I PORZĄDKU

PUBLICZNEGO

CEL 7.

6.5. Alternatywne metody

rozwiązywania sporów

6.6. Skuteczna prokuratura

5.7. Sprawnie

funkcjonujące rejestry

publiczne

6.4. Zwiększenie pomocy

pokrzywdzonym przestępstwem

6.3. Nowoczesna i efektywna

probacja

7.6. Poprawa

funkcjonowania systemu

Państwowego Ratownictwa

Medycznego

7.5. Doskonalenie systemu

zarządzania kryzysowego

7.4. Ratownictwo i ochrona

ludności (ochrona

przeciwpożarowa,

działalność zapobiegawcza,

ratownicza i gaśnicza)

7.3. Zapewnienie

bezpieczeństwa granicy

UE/Schengen

v.p

l

6.2. Zwiększenie sprawności

i skuteczności egzekucji

sądowej

5.6. Powszechny dostęp

do szerokopasmowego

Internetu

5.5. Standaryzacja

i zarządzanie usługami

publicznymi ze

szczególnym

uwzględnieniem

technologii cyfrowych

5.4. Dostęp do usług

prawniczych i informacji

prawnej

5.3. Świadczenie usług

konsularnych

5.2. Ochrona praw

i interesów konsumentów

CEL 6.

SKUTECZNY WYMIAR

SPRAWIEDLIWOŚCI

I PROKURATURA

.go

4.1. Optymalizacja procedur

administracyjnych

DOBRE PRAWO

CEL 4.

ZWIĘKSZENIE SKUTECZNOŚCI I EFEKTYWNOŚCI PAŃSTWA OTWARTEGO NA WSPÓŁPRACĘ Z OBYWATELAMI

Układ celów i kierunków interwencji SSP

Monitor Polski

1.2. Usprawnienie

procesu konsultacji

społecznych oraz inne

formy zaangażowania

obywateli w rządzenie

1.1. Otwarcie zasobów

sektora publicznego

OTW ARTY RZ ĄD

CEL 1.

C el gł ów n y

ww

v.p

l

SSP jest spójna z długookresową strategią rozwoju kraju – Polska 2030. Trzecia Fala Nowoczesności oraz zgodna

ze średniookresową strategią rozwoju kraju: Strategią Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna

22

gospodarka, sprawne państwo oraz kompatybilna i wzajemnie uzupełniająca z pozostałymi 8 zintegrowanymi strategiami

rozwoju, a także z Krajowym Programem Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020”.

16

ww

w.

rcl

.go

SSP, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju , zawiera diagnozę

i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa wraz z analizą SWOT; wskazuje najważniejsze wyzwania

rozwojowe i wizję; określa cel główny, cele szczegółowe i kierunki interwencji; podnosi kwestie realizacji, wdrażania

i monitorowania oraz ramy finansowania.

22

Strategia Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo przyjęta przez Radę Ministrów uchwałą nr 157

w dniu 25 września 2012 r., określająca cele strategiczne rozwoju kraju do 2020 r., będąca najważniejszym dokumentem w perspektywie średniookresowej

i kluczowym dla określenia działań rozwojowych, w tym możliwych do sfinansowania w ramach przyszłej perspektywy finansowej UE na lata 2014–2020.

Dokument opublikowany w Monitorze Polskim z 2012 r. poz. 882.

Sprawne Państwo 2020

3.

Poz. 136

v.p

l

DIAGNOZA I TRENDY SPOŁECZNO-GOSPODARCZE W OBSZARZE: sprawność państwa

Przedstawiana diagnoza i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa nie wyczerpują wszystkich

informacji i danych, które zostały przedstawione w omawianym obszarze w raporcie Polska 2030. Wyzwania rozwojowe,

w średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju 2020 oraz w raporcie Polska 2011. Gospodarka – Społeczeństwo – Regiony.

Oceniając sprawność państwa, wzięto także pod uwagę wpływ polityki spójności na zmiany instytucjonalne i systemowe,

a w szczególności na sprawność i jakość funkcjonowania administracji, kształtowanie kultury administracyjnej związanej

z zarządzaniem środkami publicznymi oraz wzrost znaczenia poziomu regionalnego.

I. Otwarte zasoby publiczne i komunikacja społeczna

w.

rcl

.go

Udostępnianie informacji publicznych. Przy stałej poprawie dostępu obywateli do informacji, problemy, które trzeba

ciągle rozwiązywać, to

 zdarzające się odmowy udostępnienia informacji (argumenty: żądana informacja nie jest informacją publiczną,

ochrona danych osobowych, ochrona praw autorskich, tajemnica przedsiębiorcy),

 przekraczanie terminów udzielania odpowiedzi,

 naliczanie wygórowanych opłat za przetworzenie informacji,

 wieloletnia i kosztowna procedura odwoławcza od decyzji,

 brak sankcji za nieudzielenie informacji.

Główne źródło bezwnioskowego dostępu do informacji publicznej stanowi urzędowy publikator teleinformatyczny Biuletyn

23

Informacji Publicznej (BIP) , który – przy stałej poprawie jakości – wymaga doskonalenia i adaptacji

 jest systemem rozproszonych stron podmiotów publicznych, niespełniających jednego standardu informatycznego

i uniemożliwiających agregację poszczególnych rodzajów informacji,

 pełni rolę „słupów ogłoszeniowych”, a zamieszczane informacje w niewielkim stopniu umożliwiają ich ponowne

wykorzystanie,

 ma charakter czysto informacyjny i nie przewiduje tworzenia żadnych narzędzi interaktywnych komunikacji

z obywatelami,

 treści nie są dostępne dla osób niepełnosprawnych posługujących się specjalistycznym oprogramowaniem.

Informacje na stronach podmiotowych BIP i stronach WWW dublują się, a ponadto odnotowuje się brak stron BIP

w przypadku podmiotów zobowiązanych do ich posiadania.

Wykorzystanie otwartych zasobów publicznych. Wiedza jest obecnie jednym z podstawowych czynników wzrostu

gospodarczego. Wiele jej zasobów powstaje dzięki środkom publicznym, jednak dostęp do nich jest utrudniony.

Wprowadzanie otwartych treści wymaga zarówno koordynacji działań i uwzględniania potrzeb wszystkich zaangażowanych

stron, jak i ustalenia jednolitych zasad nabywania praw i zasad udostępniania (licencjonowania) publicznych zasobów

generowanych przez podmioty publiczne. Istotnym problemem jest udostępnianie treści internetowych stron urzędowych

osobom niepełnosprawnym, posługującym się specjalistycznym oprogramowaniem. W wielu obszarach rozwoju

społeczeństwa informacyjnego Polska nadrabia zaległości w stosunku do liderów i to właśnie dlatego cyfrowe udostępnianie

treści i rozwój usług publicznych powinny stać się impulsem do kolejnej fazy rozwoju cyfrowego w Polsce.

ww

Otwarta komunikacja i współpraca. Wnioski z badań i analiz, inspirowanych zarówno przez samą administrację, jak

i organizacje niezależne wskazują na potrzebę wprowadzenia następujących nowych rozwiązań

 prowadzenie konsultacji na wczesnym etapie prac nad projektem aktu prawnego czy planem,

23

Strona główna BIP jest rejestrem adresów stron podmiotowych BIP prowadzonych przez podmioty zobowiązane i funkcjonujących w systemie

rozproszonym. Strony podmiotowe BIP nie muszą zawierać wszystkich informacji publicznych wytworzonych przez podmiot publiczny. Minimalny zakres

przedmiotowy zawarty jest w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.).

Dokonanie zgłoszenia, jak i aktualizacja danych jest obowiązkiem podmiotu publicznego. Każdy z podmiotów ma swobodę w doborze narzędzia

informatycznego, o ile spełnia ono wymogi rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu

Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68). Ustawodawca pozostawił także swobodę wizualizacji stron podmiotowych BIP. Jedynym wymogiem jest

zamieszczenie logotypu BIP i odnośnika do strony głównej BIP.

Sprawne Państwo 2020

zapewnienie odpowiedniego czasu na wypowiedzenie się partnerów społecznych,

sporządzanie raportów podsumowujących wyniki konsultacji,

otwarta lista uczestników konsultacji i precyzyjne zasady uczestnictwa w konsultacjach.

v.p

l







– 14 –

.go

Aktywność obywatela w konsultacjach społecznych. Wśród mankamentów wskazujących na słabości w sferze

uczestnictwa obywateli na zasadach partnerstwa w konsultacjach w szczególności należy wymienić: niechęć po stronie

obywatela do angażowania się w sprawy publiczne, niepełne wykorzystanie narzędzi dialogu społecznego

i dialogu obywatelskiego przez organy administracji publicznej, pomijanie w debatach publicznych innych partnerów

społecznych niż tradycyjni (np.: związki zawodowe), nie zawsze pełna i spójna komunikacja podejmowanych działań na

etapie programowania, niski poziom merytoryczny debaty publicznej. Mimo podejmowania prób aktywnego włączenia

obywateli – na zasadach partnerstwa – nie przynoszą one jeszcze oczekiwanych rezultatów. Przyczyn istniejącej sytuacji

należy doszukiwać się w mało partycypacyjnych zasadach komunikacji organ – obywatel. Organy administracji publicznej

skupiają się głównie na informowaniu, czyli rozpowszechnianiu informacji w sposób zwyczajowo przyjęty (tablice ogłoszeń,

biuletyny, strony internetowe danego urzędu). Obserwuje się ponadto deficyt dobrowolnych instrumentów informowania

wynikających z inicjatywy, kreatywności i otwartości organów administracji publicznej. W konsultacjach wykorzystuje się

w niewielkim stopniu badania opinii publicznej i panele obywatelskie jako formę komunikacji. Pozytywnym natomiast

zjawiskiem jest coraz powszechniejsze wykorzystanie Internetu do komunikowania, a także tworzenie międzysektorowych

grup i zespołów roboczych.

II. Struktura i funkcjonowanie administracji publicznej

w.

rcl

Model administracji publicznej w Polsce oparty jest na założeniu, że administracja publiczna składa się z administracji

rządowej oraz administracji samorządowej, realizującej swoje zadania na odpowiednim szczeblu administracyjnego

podziału państwa. Termin „administracja publiczna” definiuje się na wiele sposobów i na różnych płaszczyznach,

np. w ujęciu przedmiotowym (zakres realizowanych spraw) lub podmiotowym (organy tworzące administrację publiczną).

Według jednej z definicji administracja publiczna to zespół działań, czynności i przedsięwzięć organizatorskich

i wykonawczych, prowadzonych na rzecz realizacji interesu publicznego przez różne podmioty, organy i instytucje, na

podstawie ustawy i w określonych prawem formach. Istnienie wielu definicji pojęcia „administracja publiczna” przyczynia się

do różnorodnego stosowania jej podziału. Jeden z nich dzieli administrację publiczną na: administrację rządową,

administrację samorządową, administrację państwową (do której zaliczane są jednostki organizacyjne niebędące częściami

składowymi ani administracji rządowej ani administracji samorządowej).

Dotychczasowe próby reorganizacji koncentrowały się na usprawnieniach strukturalnych, natomiast nie wdrożono

24

całościowych mechanizmów poprawy efektywności rządzenia . Wprowadzanie licznych zmian w strukturze organizacyjnej

25

administracji publicznej przyczyniło się do uregulowania wielu sfer życia publicznego. W niektórych przypadkach wiązało

się to ze wzrostem wydatkowania środków na utrzymanie i funkcjonowanie tych struktur. Nie zawsze jednak efektem tych

działań była poprawa efektywności, jasny podział kompetencji, a także wprowadzanie nowoczesnych narzędzi zarządzania.

Niezbędne jest w celu lepszego wykorzystania zasobów i energii samorządów stworzenie bardziej efektywnych i otwartych

ram dla swobody organizacyjnej samorządów w pełnieniu swoich funkcji i realizacji zadań.

ww

Innym elementem wpływającym na ocenę sprawności państwa jest efektywność urzędów administracji publicznej, na którą

obok struktur wewnętrznych, modelu zarządzania i procesu podejmowania decyzji, obiegu korespondencji i stosowania

technik informacyjno-komunikacyjnych, istotny wpływ ma jakość kadry urzędniczej. Wraz z procesami decentralizacyjnymi

obserwowane są zmiany w strukturze zatrudnienia w instytucjach administracji publicznej. W latach 1999–2010 odsetek

zatrudnionych w administracji samorządowej wśród ogółu zatrudnionych w administracji publicznej wzrósł z 52% do 58%.

24

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe, Zespół Doradców Strategicznych Premiera RP, Warszawa, czerwiec 2009 r.

25

Przepisy wspólnotowe UE co do zasady nie zawierają przepisów decydujących o kształcie i charakterze instytucji państwa członkowskiego, pozostawiając tę

kwestię do uregulowania na poziomie poszczególnych państw członkowskich. Prawodawstwo unijne ogranicza się do nałożenia na państwa członkowskie

obowiązku wskazania organów i zapewnienia, że określone prawem unijnym zadania będą realizowane przez „właściwe organy” danego państwa

członkowskiego, „urzędowe organy państwa członkowskiego” lub też, że państwo członkowskie zapewnia wykonanie określonych w prawie unijnym

obowiązków. Niekiedy jednak przepisy unijne wskazują na potrzebę wykonywania określonych zadań przez organy państwa członkowskiego, które spełniają

określone minimalne wymagania w zakresie wyspecjalizowania pracowników czy posiadanej infrastruktury.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Polską administrację publiczną cechuje różnorodność grup zawodowych, wobec których znajdują zastosowanie – obok

przepisów pragmatyk pracowniczych – także inne regulacje prawne charakterystyczne dla danej grupy. W urzędach

zatrudniających członków korpusu służby cywilnej istnieją różne pragmatyki służbowe. Przykładem są urzędy zatrudniające

tzw. służby mundurowe (komendy policji, komendy państwowej straży pożarnej, komendy straży granicznej, urzędy celne).

Na stanowiskach urzędniczych zatrudniani są funkcjonariusze różnych służb, żołnierze zawodowi, sędziowie, prokuratorzy

oraz pracownicy zatrudniani na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów

26

państwowych .

Zarządzanie zasobami ludzkimi w służbie cywilnej w znacznym stopniu utrudnia brak instrumentów do pomiaru obciążenia

pracą w urzędach. Uniemożliwia to jednoznaczne stwierdzenie, czy rozłożenie zatrudnienia w urzędach jest racjonalne.

Z informacji przekazanych przez urzędy w 2011 r. wynika, że brak wystarczających zasobów kadrowych w stosunku

do realizowanych zadań był istotnym problemem dla 42,2% urzędów. Ilustracją obciążenia pracą poszczególnych urzędów

może być zjawisko występowania pracy w godzinach nadliczbowych. W 2011 r. członkowie korpusu służby cywilnej

przepracowali około 954 tys. godzin nadliczbowych.

27

.go

Korpus służby cywilnej, tak jak i inne segmenty rynku pracy, dotykają zmiany demograficzne . Osoby powyżej 50. roku

życia stanowią coraz liczniejszą grupę w korpusie (w 2011 r. – 29,7%, w 2010 r. – 28,3%, w 2009 r. – 26,9%). Należy

spodziewać się rosnącej roli właściwego planowania i wykorzystania zasobów ludzkich, w szczególności konieczności

umiejętnego wykorzystania doświadczenia osób powyżej 50. roku życia.

Wykorzystanie technologii teleinformacyjno-komunikacyjnych (ICT) w administracji publicznej. Poziom rozwoju

e-administracji publicznej w Polsce sukcesywnie wzrasta, mimo iż wciąż należy do najniższych w Unii Europejskiej.

Zgodnie z danymi UN E-Government Survey, indeks rozwoju e-administracji za 2012 r. wynosił dla Polski 0,644 (wobec

0,558 dla 2010 r.) i sytuował nasz kraj na 47. miejscu spośród 190 badanych krajów, a w ramach UE na 24. miejscu

28

(poziom indeksu dla najlepiej ocenionej w UE Holandii to 0,9125) .

29

w.

rcl

Jeden urząd na trzy udostępnia usługi elektroniczne inne niż oparte o tzw. wzór pisma ogólnego. Zdecydowana większość

takich urzędów informuje oraz zachęca obywateli i przedsiębiorców do korzystania z usług administracji publicznej przez

Internet. Najczęściej usługi elektroniczne są udostępniane na platformie ePUAP (72% urzędów udostępniających e-usługi).

W 2012 r. 35% stron internetowych urzędów występuje także w innej niż polska wersji językowej, 17% jest przystosowanych

do obsługi przez telefony komórkowe i urządzenia mobilne, a tylko jedna strona na dziesięć spełnia rekomendacje

Web Content Accessibility Guidelines WCAG 2.0., czyli jest dostępna dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Strony internetowe urzędów oferują najczęściej następujące udogodnienia: wyszukiwarka informacji (84%), katalog

usług/spraw z wyjaśnieniem, jak i gdzie można je załatwić (64%), rzadziej możliwość zamówienia newsletter’a lub

przesyłania nagłówków wiadomości i nowości na stronie (28%), informacja o obowiązkach i prawach obywateli

przedstawioną według profilu użytkownika lub zdarzeń życiowych (22%), informacja o świadczeniu usług za pośrednictwem

platformy ePUAP (18%) oraz rzadko dają możliwość wglądu w tok załatwiania sprawy (9%), możliwość zgłaszania błędów

i propozycji usprawnień w świadczeniu usług (8%), gotowe odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania (6%), możliwość

zamówienia zindywidualizowanej (dostosowanej do profilu użytkownika) informacji o działaniach i usługach urzędu (4%),

informacja na temat zastosowanych środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa danych przekazanych przez obywatela

(2%).

Jedynie 8% urzędów administracji samorządowej posiada dokument strategiczny w zakresie rozwoju teleinformatycznego.

W przypadku administracji państwowej i rządowej wskaźnik ten jest znacznie wyższy i wynosi 52%.

Dla 73% urzędów administracji samorządowej największą barierą na drodze do cyfryzacji jest mały budżet

na zadania związane z cyfryzacją działań i usług, z kolei dla 72% urzędów administracji rządowej największym problemem

jest niewystarczająca liczba osób do obsługi informatycznej w stosunku do potrzeb.

ww

68% urzędów w Polsce funkcjonuje w oparciu o model, w którym komputery są spięte siecią, aplikacje i pliki

26

Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm.

27

W świetle prognozy ludności na lata 2003–2030 przygotowanej przez GUS, następują zmiany w strukturze ludności Polski – systematycznie będzie maleć

liczba ludności w wieku produkcyjnym. Towarzyszyć temu będą niekorzystne zmiany w strukturze wiekowej ludności (starzenie się społeczeństwa).

28

UN E-Government Survey za 2012 r., http://www2.unpan.org/egovkb/datacenter/CountryView.aspx; pomiar E-government development index jest efektem

średniej ważonej kilku skal odpowiadających głównym wymiarom e-administracji: 1) wykorzystanie TIK dla udostępniania informacji, produktów i usług;

2) poziom użytkowania infrastruktury telekomunikacyjnej; 3) poziom kapitału ludzkiego.

29

Badanie „Wpływ cyfryzacji na działanie urzędów administracji publicznej w Polsce 2012 roku”, wykonane przez PBS Sp. z o. o. na zlecenie MAC; we

wrześniu 2012 r. wzięło w nim udział ponad 1500 urzędów wszystkich szczebli w Polsce.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

są zlokalizowane na serwerze, a dane są przekazywane między programami w trybie wsadowym – offline. Ponadto 12%

urzędów szczebla samorządowego funkcjonuje w rozproszonej strukturze z niezależnymi komputerami/programami pod

kontrolą systemu DOS lub Windows.

Poza próbą integracji usług elektronicznych na ePUAP, brakuje powszechnej integracji systemów informatycznych.

Dominują systemy dziedzinowe, działające w separacji od innych. Kluczowym problemem do rozwiązania jest niski poziom

interoperacyjności, który w wielu przypadkach utrudnia możliwość współdziałania systemów.

W administracji samorządowej 44% urzędów stosuje wyłącznie papierowy obieg dokumentacji, a 55% urzędów mieszany,

obejmujący zarówno dokumentację papierową, jak i elektroniczną. W administracji szczebla rządowego analogiczne odsetki

wynoszą 24% i 69%, natomiast 7% tych urzędów stosuje wyłącznie elektroniczny obieg dokumentów.

Przybywa urzędów korzystających z systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją – w 2012 r. stanowiły one 46%

wszystkich urzędów (rok wcześniej 41%).

.go

Rośnie również odsetek urzędów posiadających elektroniczną skrzynkę podawczą. W 2012 r. wyniósł on 96% (rok

wcześniej 88%), z czego 87% umiejscowiło ją na platformie ePUAP. Wykorzystanie elektronicznych skrzynek podawczych

jest znacznie poniżej oczekiwań, przy czym stopień ich wykorzystania jest większy w administracji samorządowej niż

rządowej. Zaledwie 1% całej korespondencji napływającej do urzędów administracji rządowej wpłynął drogą elektroniczną,

a 2% korespondencji wychodzącej wysłano elektronicznie. Analogiczne odsetki w przypadku administracji samorządowej

wyniosły 8% i 6%.

III. Zarządzanie i koordynacja wybranych obszarów działalności publicznej

w.

rcl

Zarządzanie rozwojem kraju. Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej Polska została włączona w obszar oddziaływania

ponadnarodowej polityki regionalnej, czyli polityki spójności Unii Europejskiej. Zgodnie z dokumentem Efekty polityki

30

spójności UE w Polsce polityka spójności stanowi istotny czynnik zmian instytucjonalnych i systemowych. Realizacja

polityki spójności znacząco wpływa na budowanie systemu strategicznego programowania i zarządzania rozwojem kraju,

zgodnego z realizacją zasady dobrego rządzenia (ang. good governance) wiążącej się m.in. z efektywnym zarządzaniem

władz publicznych, przejrzystością ich działalności czy włączeniem obywateli w sferę funkcjonowania państwa. To sprzyja

powstaniu społeczeństwa obywatelskiego – aktywnego i zaangażowanego. Kolejną sferą, w której elementy polityki

spójności mają wpływ na sprawność funkcjonowania państwa, jest wieloletnie finansowanie i zadaniowa konstrukcja

budżetu, które stanowią nowoczesne rozwiązania polityki finansowej. Na ich przykładzie można zaobserwować przenikanie

dobrych praktyk na obszary życia publicznego w Polsce. Dzięki sprawności mechanizmów polityki spójności nowoczesne

wzorce zarządzania strategicznego i finansowego są przenoszone w sferę zarządzania rozwojem kraju.

Administrację publiczną w dużej mierze charakteryzuje niepełne jeszcze wykorzystywanie zasobów kapitału ludzkiego oraz

analiz, opracowań naukowych i ekspertyz w procesach decyzyjnych oraz podczas przygotowywania dokumentów

strategicznych, a także w zbyt małej skali wykorzystywanie współpracy między partnerami reprezentującymi różne instytucje

publiczne, podmioty prywatne czy organizacje trzeciego sektora dla zapewnienia osiągania celów rozwojowych zarówno na

poziomie krajowym, regionalnym, jak i lokalnym. Istnieje potrzeba dalszego rozwijania umiejętności opracowywania

dokumentów strategicznych, koordynacji prac programowych, powiązania planowania społeczno-gospodarczego

z regionalnym i przestrzennym. Ponadto projektowanie polityki gospodarczej kraju, uwzględniając kwestie zarządzania

ryzykiem, w niepełnym stopniu bierze pod uwagę niektóre aspekty środowiskowe.

ww

Innym problemem, wynikającym z wieloletnich zaszłości, jest niewystarczająco sprawne zarządzanie nieruchomościami

sektora publicznego. Informacje o liczbie nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa i jednostek samorządu

terytorialnego widniejące w dwóch zasadniczych prowadzonych dla kraju systemach informacji o nieruchomościach,

31

tj. ewidencji gruntów i budynków oraz w systemie ksiąg wieczystych, różnią się .

30

Dokument opracowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, sierpień 2009 r.

31

Na dzień 28 maja 2010 r. łączna liczba nieruchomości sektora publicznego wg EGiB – 1.757.120, łączna liczba nieruchomości sektora publicznego

wg KW – 1.672.011.

Sprawne Państwo 2020

.go

v.p

l

Pozycja międzynarodowa państwa. Pozycja międzynarodowa kraju i jej wizerunek uzależnione są zarówno od skutecznej

polityki zagranicznej, jak i warunków, w jakich jest realizowana. Z jednej strony obserwowane w ostatnich latach

dynamiczne zmiany tworzą dogodną atmosferę do zwiększonej rywalizacji między państwami, z drugiej zaś – świadomość

wspólnych wyzwań globalnych stwarza perspektywy wzmocnienia współpracy międzynarodowej. Wśród problemów

utrudniających sprawną realizację polityki zagranicznej w kontekście sprawnego funkcjonowania państwa należy przede

wszystkim wyróżnić

 niewystarczającą koordynację stanowisk samorządów województw prezentowanych na forum międzynarodowym

oraz słabą wymianę informacji w zakresie współpracy zagranicznej samorządów szczebla gminnego

i powiatowego, a także niewystarczającą koordynację współpracy biur regionalnych samorządów województw

w Brukseli oraz niepełne uregulowanie konsultacji podejmowanych działań i stanowisk przedstawicieli polskiej

delegacji do Komitetu Regionów,

 brak systemu wczesnego identyfikowania kwestii potencjalnie problematycznych, co służyłoby ulepszeniu

i odpowiednio wcześniejszemu przygotowywaniu się do dyskusji w ramach Unii Europejskiej,

 występujące jeszcze, mimo wyraźnej poprawy, w niektórych obszarach trudności w dotrzymaniu terminowej

implementacji regulacji unijnych do polskiego systemu prawnego,

 niewystarczająco skoordynowany system promocji interesów kraju.

Polska wciąż jest krajem, którego międzynarodowy wizerunek w wielu miejscach świata i w wielu środowiskach

opiniotwórczych nie odpowiada zakładanym oczekiwaniom. Polska odnotowała najwyższy spośród 100 zbadanych krajów

32

wzrost marki narodowej z 269 mld do 472 mld dolarów. Powyższe należy wiązać z pomyślną organizacją przez Polskę

dwóch prestiżowych wydarzeń – Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w 2011 r. i organizacji turnieju finałowego

TM

Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 . Niedostatecznie spójny zestaw wizerunkowej (auto) identyfikacji

stanowi jeden z elementów postrzegania kraju za granicą. Cechą charakterystyczną wielu wcześniejszych działań

promocyjnych było preferowanie działań o charakterze jednorazowym, akcyjnym, a nie długofalowym, organicznym. Polska

jest krajem, w którym – zwłaszcza na poziomie wykonawczym – występuje nadal niedostatek, a nie nadmiar instytucji

zajmujących się promocją (brak np. struktury promującej polskie inwestycje za granicą). Zdecydowana większość krajów

wysokorozwiniętych dysponuje przynajmniej jedną strukturą wykonawczą dla jednej dziedziny promocji, a w wielu z nich

zdarza się, że jedną dziedzinę obsługuje nawet kilka instytucji wykonawczych.

w.

rcl

Działania podejmowane w dziedzinie współpracy z Polonią i Polakami za granicą nie przyniosły w pełni oczekiwanego

efektu. Ocenia się, że Polonia i Polacy za granicą nadal nie są wystarczająco aktywnymi uczestnikami życia społecznego

i politycznego w krajach ich zamieszkiwania.

Zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa. Kompetencje właścicielskie i nadzorcze w stosunku do spółek handlowych

z udziałem Skarbu Państwa oraz w stosunku do przedsiębiorstw państwowych przysługują nie tylko ministrowi właściwemu

do spraw Skarbu Państwa, lecz również innym naczelnym lub centralnym organom administracji rządowej, a nawet

agencjom państwowym. Rozproszeniu nadzoru nad mieniem państwowym towarzyszy funkcjonowanie, w administracji

rządowej oraz w agencjach państwowych, komórek organizacyjnych realizujących tożsame zadania z zakresu dominium

państwa. Dlatego celowe byłoby opracowanie jednolitych standardów wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi

Państwa w spółkach kapitałowych i przedsiębiorstwach państwowych, w szczególności dotyczących oceny efektywności

funkcjonowania spółek z udziałem Skarbu Państwa, jak również ewentualnego postępowania restrukturyzacyjnego.

IV. Instrumenty regulacyjne i legislacyjne

ww

Proces tworzenia i wdrażania instrumentów regulacyjnych i legislacyjnych. W ostatnich latach nastąpiła wyraźna

poprawa procesów legislacyjnych. Niemniej jednak są jeszcze zjawiska, które wymagają dalszej poprawy

 częste nowelizacje ustaw i rozporządzeń,

 przyspieszenie wdrażania prawa wspólnotowego na poziomie krajowym przy relatywnie często zmieniającym się

prawie Unii Europejskiej,

 nadmierna szczegółowość powodująca szybką dezaktualizację przepisów,

 niedostatecznie zorganizowany system oceny efektywności i skuteczności prawa ex post,

Źródło: The Brand Finance Nation® Brands 100 – Wielka Brytania, 2012.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

 niewystarczający popyt wewnętrzny w ramach samej administracji na tworzenie polityk w oparciu o dowody

analityczne,

 opóźnienia w wydawaniu aktów wykonawczych.

Jakość przepisów prawnych. Przedstawiony powyżej stan może wpływać na precyzję i spójność przepisów prawnych,

skutkować niskim utożsamianiem się beneficjentów.

Prawo administracyjne materialne było w ostatnich latach przedmiotem licznych nowelizacji. Jednocześnie wciąż

formułowane są postulaty koniecznych zmian tych przepisów, uzasadniane: lukami prawnymi, potrzebą odpowiedzi na nowe

wyzwania czy też niewłaściwą praktyką stosowania przepisów.

33

.go

W obszarze Kodeksu postępowania administracyjnego, analizując statystyki załatwiania spraw przez sądy administracyjne

i samorządowe kolegia odwoławcze, należy zauważyć, że

 wojewódzkie sądy administracyjne wyeliminowały z obrotu prawnego blisko 22,5% decyzji i innych czynności

organów administracyjnych – jednakże w sprawach zakończonych wyrokiem sądy uwzględniły: 35% skarg na akty

i czynności ministrów, 34,67% skarg na akty i czynności terenowych organów administracji rządowej, 31,4% skarg

na akty i czynności Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (SKO),

 w 2011 r. SKO, orzekając w ramach drugiej instancji, wydały ponad 35% decyzji uchylających decyzję organu

I instancji przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Mimo weryfikacji decyzji w ramach postępowań odwoławczych merytoryczna kontrola sądowa eliminuje z obrotu prawnego

aż co trzecią zaskarżoną decyzję administracyjną (lub inną czynność). Drugoinstancyjne decyzje SKO, których jest blisko

40%, mają charakter kasacyjny, który dla stron postępowania najczęściej oznacza ponowną, długotrwałą, uciążliwą

i kosztowną procedurę.

w.

rcl

Jakość aktów prawa miejscowego. Jakość aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu

terytorialnego uległa w ostatnich latach znaczącej poprawie, gdyż coraz rzadziej wskazuje się na wydanie aktu prawa

miejscowego z naruszeniem prawa. Maleje też liczba rozstrzygnięć nadzorczych uchylanych przez sądy administracyjne.

Ale słabościami skutkującymi stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub części są: niezgodność

aktu z delegacją ustawową, naruszenie zasad prawidłowej techniki legislacyjnej polegające na powtarzaniu w akcie prawa

miejscowego przepisów ustawowych czy naruszanie przepisów proceduralnych, np. braku publikacji aktu w wojewódzkim

dzienniku urzędowym.

Jakość kodyfikacji. Na sprawność wymiaru sprawiedliwości istotnie wpływa jakość kodyfikacji w zakresie prawa karnego,

prawa cywilnego czy Kodeksu spółek handlowych. Analiza bieżącego stanu prawnego w obszarze prawa karnego

34

materialnego, procesowego, wykonawczego i skarbowego wskazuje na potrzebę podjęcia prac usprawniających w tych

35

obszarach. Nie jest również zadowalający obowiązujący stan Kodeksu cywilnego z 1964 r. (po 1990 r. był ponad

50 razy nowelizowany) mimo usunięcia swoistych dla ustroju komunistycznego instytucji prawnych i wprowadzenia

rozwiązań dostosowujących do współczesnych potrzeb gospodarki rynkowej i wymagań prawa Unii Europejskiej. Model

postępowania regulowany w Kodeksie postępowania cywilnego z 1964 r. (również wielokrotnie nowelizowanego)

nie zawsze odpowiada współczesnym potrzebom. Natomiast na wprowadzenie dalszych zmian w Kodeksie spółek

handlowych będą wpływać: ewolucja w prawie wspólnotowym, postulat zwiększenia konkurencyjności i elastyczności

polskiego systemu prawnego oraz poszerzenia zakresu swobody, z jakiej korzystają przedsiębiorcy.

V. Świadczenie wybranych usług publicznych

36

ww

System ochrony zdrowia. Aktualne prognozy dotyczące zmian demograficzno-epidemiologicznych oraz coraz szybszy

postęp technologiczny w medycynie stanowią przesłanki dla podejmowanych oraz planowanych działań ukierunkowanych

na poprawę skuteczności i efektywności systemu ochrony zdrowia. Kolejną obserwowaną w Polsce i w innych państwach

33

Informacja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o działalności sądów administracyjnych w 2011 r.

34

Dokonana przez działającą w nowym składzie od dnia 2 grudnia 2009 r. Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego.

35

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przystąpiła do projektowania nowej kodyfikacji.

36

Główny Urząd Statystyczny prognozuje wzrost liczby osób starszych w stosunku do całej populacji Polski. W 2006 r. odsetek osób w wieku 65+ wyniósł

13,3% (5,1 mln osób), natomiast prognozy wskazują, że w 2030 r. osoby takie stanowić będą 23,8% ogółu populacji.

Sprawne Państwo 2020

37

v.p

l

Unii Europejskiej determinantą jest zjawisko nierówności w zdrowiu objawiające się m.in. terytorialnymi dysproporcjami

w rozmieszczeniu i zasobach infrastruktury oraz kadry ochrony zdrowia.

Według raportu Euro Health Consumer Index (EHCI), w którym na podstawie 42 wskaźników oceniono 34 systemy ochrony

zdrowia w Europie, uwzględniając pięć obszarów kluczowych dla konsumentów, tj.: prawa pacjenta i dostęp do informacji,

czas oczekiwania na leczenie, wyniki leczenia, profilaktyka/zakres i zasięg oferowanych usług oraz dostępność leków,

38

polski system ochrony zdrowia został umiejscowiony na 27. pozycji , w szczególności w związku z ograniczeniami

w zakresie dostępności do świadczeń zdrowotnych. Czas oczekiwania pacjenta na świadczenie zdrowotne waha się

39

w zależności od rodzaju świadczenia i miejsca jego udzielania od kilku dni do kilkudziesięciu tygodni. Mimo poprawy

w dostępie do niektórych świadczeń wysokospecjalistycznych, np. w transplantologii, nadal obserwuje się deficyty, które

40

lokują Polskę poniżej średniej europejskiej.

.go

Pozytywne zmiany można dostrzec także w stanie infrastruktury, która poprawia się m.in. dzięki wsparciu z funduszy

europejskich, ale równocześnie diagnozuje się, że nasycenie systemu ochrony zdrowia w Polsce np. w nowoczesną

aparaturę medyczną w szpitalach klinicznych i instytutach badawczych w stosunku do średniej europejskiej wymaga

41

dalszych istotnych nakładów (przykładowo: liczba aparatów do rezonansu magnetycznego (MRI) na 1 mln mieszkańców

wynosi w Polsce 4,7, podczas gdy średnia w UE to 10,3, a liczba aparatów do tomografii komputerowej (CT) na 1 mln

42

mieszkańców wynosi w Polsce 14,3, zaś średnia w UE to 20,4 ).

W zakresie zarządzania informacją w ochronie zdrowia identyfikuje się ograniczenia dotyczące elektronicznego obiegu

dokumentacji umożliwiającego koordynację i przepływ informacji między wszystkimi uczestnikami procesu terapeutycznego

pacjenta, a tym samym zapewniającego wyższą skuteczność leczenia przy zachowaniu efektywności finansowej. Wdrażany

obecnie system e-Recepta jest jednym z pierwszych projektów budowy nowoczesnego systemu informacyjnego w ochronie

zdrowia. Jednakże analiza gromadzenia i zarządzania informacją w ochronie zdrowia wykazała, że obecna infrastruktura

informatyczna w jednostkach ochrony zdrowia jeszcze nie spełnia wymogów otwartości i interoperacyjności umożliwiających

wymianę danych. A oprogramowanie do tworzenia dokumentacji medycznej, do zaopatrzenia i gospodarki lekami, dla

43

laboratorium oraz dla diagnostyki, nie jest w pełni wykorzystywane do realizacji celów zarządczych. Wyraźną poprawę

jakości usług w rejestracji pacjentów, jak i pozyskiwaniu odpowiednich informacji zarządczych przyniósł system e-WUŚ

wdrożony dnia 1 stycznia 2013 r.

w.

rcl

Kolejnym elementem systemu, który ulega przeobrażeniom, jest czynnik jakościowy udzielanych świadczeń. Następuje

wzrost zainteresowania świadczeniodawców działaniami projakościowymi (między innymi przez ubieganie się

o akredytację), wciąż jednak system ochrony zdrowia w Polsce nie jest wystarczająco zorientowany na pacjenta – certyfikat

akredytacji przyznawany przez Ministra Zdrowia posiada obecnie 117 szpitali (na 795 szpitali ogólnych). Podejmowane

44

aktualnie działania w zakresie zmian w zarządzaniu szpitalami i innymi podmiotami prowadzącymi działalność leczniczą

45

są istotne także z uwagi na problem zarządzania kosztami w tych jednostkach przekładający się na ich zadłużenie .

Wydatki ogółem na ochronę zdrowia w Polsce, tj. wydatki bieżące i inwestycyjne, wyniosły w 2010 r. 99 mld zł i stanowiły

7,0% Produktu Krajowego Brutto (średnia OECD wynosi 9% PKB). Z kolei same bieżące wydatki publiczne w ww. okresie

46

wyniosły 66,5 mld zł i stanowiły 4,7% PKB . Wydatki na leki i produkty medyczne dla pacjentów ambulatoryjnych stanowiły

24,5% wszystkich wydatków ogółem, a współczynnik współpłacenia pacjentów za leki był wyższy niż średnia europejska

Społeczne nierówności w zdrowiu w Polsce, raport WHO, 2012 r.

38

Wg raportu Euro Health Consumer Index z 2012 r. Polska uzyskała 577 pkt na 1000 pkt możliwych do uzyskania. I miejsce zajęła Holandia (877 pkt).

39

Dane Narodowego Funduszu Zdrowia na dzień 31.10.2012 r. Listy oczekujących na świadczenia opieki zdrowotnej.

40

Dane Ministerstwa Zdrowia wskazują, że od 2007 r. liczba przeszczepów w Polsce rośnie. W 2007 r. dokonano średnio 9,2 pobrania narządowe na 1 mln

mieszkańców, a w 2011 r. – 14,5. W Hiszpanii w 2011 r. wskaźnik ten wynosił 35,3, w Portugalii 28,1; mniejszy wskaźnik odnotowano np. na Słowacji – 12,5

i Litwie 11,8.

41

Dane Najwyższej Izby Kontroli wskazują, że w kontrolowanych w 2011 r. instytutach badawczych stwierdzono, iż aparatura badawcza stanowi od 2 do 8%

majątku instytutów.

42

OECD (2012), Health at a Glance: Europe 2012, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264183896-en – dane za 2010 r.

43

Badanie CSIOZ X 2009-IV 2010 – Zasoby i potencjały zakładów opieki zdrowotnej w dziedzinie informatyki a ich uczestnictwo w przestrzeni

teleinformatycznej.

44

Przykładem pozytywnych zmian w zakresie zarządzania jest m.in. Mazowiecki Szpital Wojewódzki w Warszawie, w którym w 2011 r. zwiększyła się liczba

hospitalizacji i porad ambulatoryjnych i ustabilizowała się sytuacja finansowa szpitala.

45

Analiza przeprowadzona w 2008 r. przez Ministerstwo Zdrowia na potrzeby przygotowania projektu „Nowoczesne zarządzanie w zakładach opieki

zdrowotnej” dotyczące m.in. poziomu zarządzania kosztami oraz dane Ministerstwa Zdrowia, wg których wartość zobowiązań SPZOZ w III kwartale 2012 r.

wyniosła ogółem 10 702,4 mln zł.

46

Główny Urząd Statystyczny – Narodowy Rachunek Zdrowia za 2010 r., http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/ZO_narodowy_rachunek_zdrowia_2010.pdf

ww

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

i w 2010 r. wynosił 65% – biorąc pod uwagę cały rynek leków dostępnych w aptece, oraz 32% – biorąc pod uwagę

47

wyłącznie leki refundowane.

48

Przedstawione powyżej prognozy skutkujące zwiększaniem zapotrzebowania na świadczenia opieki zdrowotnej wskazują,

iż wydatki na zdrowie będą podlegały presji wzrostowej. Również światowe uwarunkowania ekonomiczne oraz związane

z nimi ograniczenia budżetowe wpływają na racjonalizację i optymalizację tych wydatków oraz generują zmiany w udziale

wydatków publicznych oraz prywatnych na ochronę zdrowia. Analizy rynków europejskich prowadzone w latach 2000–2010

wskazują na stałą tendencję wzrostową nie tylko w zakresie wydatków publicznych na ten sektor, ale także w zakresie

49

prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, jako dodatkowego mechanizmu finansowania świadczeń zdrowotnych.

.go

Ochrona praw i interesów konsumentów. W obszarze ochrony praw i interesów obywateli jako konsumentów

na przestrzeni ostatnich lat obserwuje się znaczący wzrost poziomu efektywnej ochrony. Wraz z rozwojem rynku

i stabilizowaniem instytucji gospodarki wolnorynkowej rośnie świadomość przedsiębiorców w zakresie praw i oczekiwań

konsumentów. Niemniej wśród najistotniejszych problemów wymienić należy

 niską transparentność stosowanych w obrocie konsumenckim wzorców umów (niezrozumiała terminologia, zawiłe lub

nieprecyzyjne sformułowania, liczne wyjątki, odesłania itp.), choć widać tu poprawę między innymi w przepisach

prawa telekomunikacyjnego, które obowiązują od 2013 r.,

 nieprzejrzystość i znaczny poziom skomplikowania aktów prawnych obejmujących ochronę konsumentów, w tym

rozproszenie przepisów konsumenckich po wielu aktach prawnych,

 mało rozwinięte i upowszechnione systemy pozasądowego rozstrzygania sporów (ADR),

 niedostateczne jeszcze monitorowanie wiarygodności deklaracji przedsiębiorstw w obszarze społecznej

odpowiedzialności przedsiębiorstw (ang. Corporate Social Responsibility – CSR) przez niezależne organizacje

strażnicze (ang. watch-dog).

Usługi konsularne. Do problemów związanych z funkcjonowaniem polskich konsulatów należy zaliczyć przede wszystkim

niską świadomość obywateli o świadczonych przez nie usługach czy możliwości uzyskania pomocy ze strony konsula

czy konsula honorowego.

Pomoc prawna. Dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej powinien zostać zapewniony cudzoziemcom przebywającym na

w.

rcl

terytorium Polski (osobom ubiegającym się o status uchodźcy lub cudzoziemcom zobowiązanym do opuszczenia Polski),

ponieważ obowiązek taki wynika z prawa wspólnotowego. Polska jest jednym z ostatnich krajów w Europie, w którym nie

funkcjonuje system umożliwiający dostęp do nieodpłatnej pomocy prawnej dla tych osób.

Mimo znacznego wzrostu liczby adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników, ceny usług prawniczych utrzymują

50

się na poziomie stanowiącym istotną barierę dla obywateli . Analizy pokazują, iż liczby te w najbliższych latach powinny

systematycznie wzrastać.

Standaryzacja i zarządzanie usługami publicznymi. Ustawodawstwo polskie nie zawiera uniwersalnej definicji standardu,

wspólnej dla wszystkich dziedzin usług publicznych. Pojęcie to zazwyczaj rozumiane jest jako wzorzec (norma) usługi,

odpowiadający ustalonym cechom materialnym. Zostało ono określone m.in. w niektórych przepisach dotyczących pomocy

społecznej, oświaty, opieki zdrowotnej, przeciwdziałania bezrobociu. Nieistnienie zinstytucjonalizowanego systemu

standaryzacji usług publicznych można ocenić jako jedno z podstawowych zadań w funkcjonowaniu administracji w sferze

sprawności instytucjonalnej i zarządzania usługami publicznymi. Obserwowane sukcesywne podnoszenie standardów,

chociażby w obszarze funkcjonowania pomocy społecznej (np. standardy domu pomocy społecznej, środowiskowych

domów samopomocy), wskazuje na potrzebę ich weryfikacji, monitorowania, uzupełniania itp. Zastosowanie teleinformatyki

pozwala nie tylko na dostosowanie usług do potrzeb klientów, ale także na ich personalizację. Stosunkowo wąska oferta

oraz niski stopień zaawansowania usług e-administracji w Polsce skutkuje niewielkim stopniem ich wykorzystania przez

społeczeństwo (28% obywateli korzystało z usług e-administracji w 2011 r.). Najczęściej wykorzystywane są usługi

Wg danych Narodowego Funduszu Zdrowia: Raport IMS Health 2011.

Obecna sytuacja w zakresie zachorowalności i umieralności wpływa także na wzrost zapotrzebowania na krew i jej składniki. Wg danych Narodowego

Centrum Krwi na dzień 30 listopada 2012 r. liczba jednostek KKCz (koncentratu krwinek czerwonych) wydanych do lecznictwa w 2008 r. wyniosła 958.540

jednostek koncentratu krwinek czerwonych, a w 2011 r. – 1.078.926.

ww

47

48

49

OECD (2012), Health at a Glance: Europe 2012, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264183896-en. Np. we Francji 96% mieszkańców korzysta

z uzupełniających prywatnych ubezpieczeń.

50

Liczba adwokatów i radców prawnych na 100 tys. mieszkańców wynosi 87. Z kolei na dzień 31 grudnia 2010 r. działało w Polsce 2188 notariuszy. Liczba

komorników od 1997 r. (582 osoby) systematycznie wzrasta i w stanie obecnym jest ich 861, ponadto na rynku funkcjonuje 347 aplikantów komorniczych

i 926 asesorów komorniczych.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

związane z dokumentami tożsamości, rejestracją przedsiębiorstw, zamówieniami publicznymi, składaniem deklaracji

podatkowych oraz zameldowaniem, jednak nie wszystkie z nich udało się do tej pory zelektronizować.

Dostęp do usług telekomunikacyjnych. Obecny stan rozwoju infrastruktury szerokopasmowej, a także poziom jej

wykorzystania, jest relatywnie niski w porównaniu z większością pozostałych krajów Unii Europejskiej, a także odległy

od celów przyjętych w Europejskiej Agendzie Cyfrowej (EAC). Na koniec 2011 r. Polska osiągnęła następujące wartości

51

 zapewniono możliwość dostępu do Internetu szerokopasmowego dla 76,7% ludności (w porównaniu do 95,3%

dla UE 27),

 zapewniono pokrycie dostępem do Internetu o przepustowości co najmniej 30 Mb/s na poziomie 3,5%

(w porównaniu do 8,5% dla UE 27),

 około 0,7% gospodarstw domowych korzystało z łącza o prędkości co najmniej 100 Mbps (w porównaniu do 1,3%

52

dla UE 27) .

VI. Wymiar sprawiedliwości i prokuratura

.go

Cechą charakterystyczną rynku dostępu do Internetu jest rosnąca popularność i zapotrzebowanie na tę usługę. Według

stanu na koniec 2011 r. korzystało z niej ponad 10 mln użytkowników, o blisko 12% więcej niż w 2010 r. Przełożyło się to na

penetrację na poziomie 74% w odniesieniu do gospodarstw domowych oraz 25,9% w przeliczeniu na 100 mieszkańców

Polski. Prawie 6,7 mln osób posiadało dostęp stacjonarny, natomiast ponad 3,3 mln zakupiło usługę mobilną. Spośród

ponad miliona nowych odbiorców aż 52,2% zdecydowało się na korzystanie z modemów 2G/3G, które stały się

najpopularniejszą technologią dostępową w Polsce. Dostęp stacjonarny w Polsce nadal pozostaje na niższym poziomie niż

w większości krajów europejskich. Penetracja usługą utrzymywała się o 10,4 p.p. poniżej średniej unijnej i wynosiła 17,3%.

w.

rcl

Sądownictwo powszechne. Aktualnie funkcjonuje w Polsce 377 sądów powszechnych – 11 sądów apelacyjnych,

45 sądów okręgowych i 321 sądów rejonowych. W 2011 r. do sądów powszechnych, przy łącznej liczbie 10.323

53

stanowisk sędziowskich i asesorskich, wpłynęło ogółem 13.584.064 nowych spraw , w tym sprawy karne – 2.598.628,

sprawy cywilne – 8.085.791, sprawy rodzinne – 1.321.993, sprawy z zakresu prawa pracy – 111.560, sprawy z zakresu

ubezpieczeń społecznych – 170.768, sprawy gospodarcze – 1.295.324. W tym samym okresie sądy rozpatrzyły

13.385.551 spraw.

Od kilku lat zaobserwować można wzrost sprawności postępowań sądowych. Mimo tej tendencji postępowania trwają wciąż

zbyt długo, a egzekucja prawa jest nie w pełni zadowalająca. Podważa to zaufanie obywateli do państwa i godzi

w bezpieczeństwo obrotu prawnego. W konsekwencji wpływa także negatywnie na funkcjonowanie gospodarki oraz

utrudnia pozyskanie i właściwe wykorzystanie środków (funduszy) unijnych. Przyczyny tego stanu rzeczy to stały wzrost

54

liczby spraw wpływających do sądów (częściowo spowodowany rozszerzaniem kognicji).

ww

Zasadniczymi problemami sądownictwa powszechnego są aktualnie

 stały wzrost wpływu spraw do sądów i stałe rozszerzanie o nowe rodzaje spraw,

 zaległości nierozpoznanych spraw,

 niewłaściwa alokacja zasobów etatowych sądownictwa powszechnego,

 struktura organizacyjna sądownictwa powszechnego utrudniająca wykorzystywanie zasobów,

 wykonywanie przez sędziów wielu czynności o charakterze innym niż ściśle jurysdykcyjny,

 rozwiązania proceduralne utrudniające szybkie rozpoznawanie spraw,

 niedostateczne informatyczne wspomaganie organizacji pracy.

Struktura organizacyjna sądów skutkuje nadmierną w stosunku do rzeczywistych zadań nadzorczych liczbą stanowisk

funkcyjnych. Na 10.000 sędziów ponad 4000 to sędziowie pełniący funkcje związane z bezpośrednim nadzorem

51

Mieszkańcy w obszarach obsługiwanych przez dostawców stacjonarnego dostępu szerokopasmowego.

52

Społeczeństwo informacyjne w liczbach, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, Warszawa 2012, uzupełnione o dokładniejsze dane (w przypadku

dostępności danych) zamieszczone na stronie internetowej Europejskiej Agendy Cyfrowej

http://ec.europa.eu/information_society/digitalagenda/scoreboard/index_en.htm

53

W 2008 r. do sądów powszechnych, przy łącznej liczbie 10.283 stanowisk sędziowskich i asesorskich, wpłynęło 10.681.756 spraw.

54

W latach 1997–2007 wpływ spraw do sądów powszechnych wzrósł z 5.017.667 do 10.681.756 spraw, a zatem o 112,9%, zaś w latach 2002–2007 wzrósł

z 8.696.913 do 10.681.756 spraw, a zatem o prawie 23%.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

administracyjnym. Funkcjonowanie sądów powszechnych w takich warunkach organizacyjnych pociąga za sobą

stosunkowo wysokie koszty w porównaniu do efektów orzeczniczych.

Polski model sądownictwa charakteryzuje się dużym obciążeniem sędziego obowiązkami o charakterze innym niż ściśle

jurysdykcyjny. Na jeden etat sędziowski w wydziałach orzeczniczych przypada obecnie około 1,9 etatu urzędniczego

55

(20.213/10.323) oraz 0,30 etatu asystenckiego – to niezadowalająca proporcja .

Egzekucja sądowa. Sprawna egzekucja sądowa to jeden z warunków rozwoju przedsiębiorczości. Głównym problemem

jest przede wszystkim długotrwałość egzekucji z nieruchomości. Środkiem, który miał pomóc w przyspieszeniu egzekucji,

56

jest skarga na opieszałość komornika . Instrument ten okazał się pomocny, ale niewystarczający do przyspieszenia

egzekucji. Według szacunków Banku Światowego średni czas trwania egzekucji w Polsce w 2012 r. wynosił 145 dni.

Na niewystarczającą sprawność egzekucji wpływ ma wciąż zbyt mała liczba komorników, ale i jakość ich prac. Dotychczas

wprowadzone zmiany w sposobie tworzenia i obsadzania stanowisk komorniczych od 2008 r. spowodowały około 50%

wzrost liczby komorników (2012 r. – 978 stanowisk; 2010 r. – 861 stanowisk; 2008 r. – 663 stanowiska).

.go

Dostęp do rejestrów sądowych i rejestru karnego. Informatyzacja postępowań sądowych (e-Sąd). Obecnie na terenie

kraju istnieje 27 wydziałów Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Dane z Rejestru udostępniane są przez Centralną

Informację KRS odpłatnie (z wyłączeniem ustawowych zwolnień). Obecnie KRS udostępnia usługi umożliwiające

wyszukiwanie zarejestrowanych podmiotów, złożenie drogą elektroniczną wniosków o wpis do rejestru, a także złożenie

drogą elektroniczną wniosków o wydanie odpisów, zaświadczeń, informacji, kopii dokumentów. Od dnia 1 stycznia 2012 r.

istnieje możliwość zakładania spółek z o.o. i ich rejestracji w KRS drogą elektroniczną w oparciu o ustawowy wzorzec

umowy spółki. Czas takiej rejestracji to 1 dzień roboczy (tzw. s24).

Według stanu na dzień 1 stycznia 2011 r. system określany mianem Nowa Księga Wieczysta (NKW) został wdrożony

we wszystkich wydziałach ksiąg wieczystych sądów rejonowych w Polsce.

Krajowy Rejestr Karny przystąpił do wdrożenia rozwiązań informatycznych umożliwiających przekazywanie dokumentów

w formie elektronicznej między sądami i Krajowym Rejestrem Karnym. Ma to na celu ułatwienie i przyspieszenie obiegu

dokumentów, co w znacznym stopniu wpłynie na przyspieszenie aktualizacji bazy danych Rejestru.

w.

rcl

W 2012 r. rozpoczęto prace nad wdrożeniem rozwiązań umożliwiających przekazywanie przez sądy dokumentów

do Krajowego Rejestru Karnego drogą elektroniczną (projekt e-karta), ponadto od dnia 1 stycznia 2014 r. możliwe będzie

składanie wniosków i zapytań drogą elektroniczną oraz uzyskiwanie drogą elektroniczną informacji z Rejestru (w ramach

projektu: e-platforma Ministerstwa Sprawiedliwości).

Elektroniczne postępowanie upominawcze, zwane „e-Sądem”, wprowadzone z dniem 1 stycznia 2010 r., ma na celu

obniżenie kosztów postępowania oraz skrócenie czasu wydania nakazu. W okresie od dnia 1 stycznia 2010 r.

do dnia 25 października 2012 r. wpłynęło ponad 4370 tys. spraw do e-Sądu, rozpatrzono ponad 4247 tys. spraw, wydano

ponad 4115 tys. nakazów (w elektronicznym postępowaniu upominawczym).

Probacja. Efektem bardzo częstego orzekania kary pozbawienia wolności jest stały napływ skazanych do zakładów

57

karnych . W konsekwencji duża liczba osób oczekuje na wykonanie kary pozbawienia wolności. Sygnałem ostrzegawczym

w zakresie probacji jest duża liczba orzeczeń o zarządzeniu warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności z powodu

popełnienia kolejnego przestępstwa (48% wszystkich „zarządzeń” wykonania kary). W związku z powyższym podjęto szereg

wzmożonych działań nadzorczych mających na celu promowanie sankcji i środków alternatywnych wobec kary pozbawienia

wolności.

58

ww

Od dnia 1 września 2009 r. możliwe jest odbywanie kary w Systemie Dozoru Elektronicznego . Na dzień 31 stycznia

2012 r. karę w tym systemie odbyło 2219 skazanych.

55

Przykładowo w Niemczech na jednego sędziego przypada 4 pracowników, zaś w Hiszpanii 7 urzędników służby cywilnej.

56

Wprowadzona ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm.).

57

Z przeprowadzonych w 2008 r. badań wynika, że do przestępstwa powraca około 45% dozorowanych. Badania pt. „Stan i perspektywy rozwoju probacji

w Polsce” przeprowadził Instytut Wymiaru Sprawiedliwości. W badaniach przyjęto, iż podstawowymi miernikami skuteczności probacji jest fakt popełnienia

przez dozorowanego przestępstwa w okresie próby, a także zmiana sytuacji społecznej dozorowanego w okresie próby.

58

Forma karna umożliwiająca odbywanie kary we wskazanych w ustawie przypadkach, a polegająca na kontroli skazanego przez umieszczenie na jego nodze

elektronicznej opaski, która w połączeniu z wmontowanym w pobliżu systemem monitorującym umożliwi odbywanie kary we własnym domu.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Pomoc pokrzywdzonym przestępstwem. W 2009 r. utworzono 16 Ośrodków Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych

59

Przestępstwem . Ośrodki działające na obszarze województwa – oprócz świadczenia pomocy bezpośrednio ofiarom

przestępstw w formie bezpłatnej informacji prawnej i pomocy psychologicznej – mają także za zadanie nawiązywanie

współpracy z różnymi podmiotami (instytucjami rządowymi i samorządowymi, organizacjami pozarządowymi, kościołami)

działającymi na rzecz pokrzywdzonych.

Jak wykazały badania, poziom wiedzy społeczeństwa na temat praw osób pokrzywdzonych przestępstwem oraz możliwości

uzyskiwania wsparcia jest nadal niewystarczający. Podejmowane są dodatkowe działania, które mają dostarczyć informacji

w tym zakresie (np. kampanie medialne). Ponadto w dniu 22 lutego 2009 r. uruchomiona została strona internetowa

www.pokrzywdzeni.gov.pl.

Alternatywne metody rozwiązywania sporów (ADR). Stosowanie mediacji w sprawach karnych nakazują liczne

60

dokumenty unijne . Obecny stan prawny pozwala na szerokie wykorzystywanie alternatywnych metod rozwiązywania

61

sporów przez mediację i arbitraż. Jednakże możliwości te wciąż nie przekładają się na praktykę .

.go

Podobnie jest z instytucją sądownictwa polubownego, które tylko śladowo bierze udział w rozstrzyganiu sporów. Wedle

szacunkowych danych można przyjąć, że sądy polubowne rozstrzygają rocznie nie więcej niż około 1000 sporów

(np. na 331 tys. załatwionych spraw gospodarczych w 2008 r.).

Prokuratura. Wśród problemów wpływających na funkcjonowanie prokuratury należy przede wszystkim wymienić

 rozwiązania proceduralne utrudniające szybkie przeprowadzenie postępowania przygotowawczego,

 brak zaplecza eksperckiego, zwłaszcza w zakresie opiniowania w sprawach o przestępstwa gospodarcze,

 nieprawidłową strukturę organizacyjną utrudniającą właściwe wykorzystanie zasobów etatowych,

 niedostateczne informatyczne wspomaganie prowadzenia postępowań przygotowawczych i organizacji pracy,

 brak dostatecznej specjalizacji prokuratorów,

 dużą fluktuację kadry urzędniczej w połączeniu z brakiem wysokokwalifikowanych urzędników.

VII. Bezpieczeństwo i porządek publiczny

62

w.

rcl

Poczucie bezpieczeństwa obywateli. Od wielu lat przy ocenie i planowaniu działań Policji i innych służb jako

najważniejsze kryterium służące ocenie sprawności służb odpowiedzialnych za zapewnienie porządku i bezpieczeństwa

w państwie są brane pod uwagę i analizowane: społeczne wskaźniki poczucia bezpieczeństwa, oczekiwania społeczne w tej

dziedzinie, zagrożenia uznawane za najpoważniejsze, ocena pracy i zaufanie do Policji (zarówno w skali ogólnokrajowej, jak

i lokalnej).

Wyniki badań społecznych od kilku lat wskazują na wysokie poczucie bezpieczeństwa obywateli, dobrą ocenę pracy

policjantów i skuteczność Policji w walce z przestępczością. Natomiast zagrożenia, których obywatele obawiają się

najbardziej, to: brawurowo jeżdżący kierowcy, włamania, napady i rozboje, niszczenie mienia, kradzieże, zaczepki ze strony

63

agresywnej młodzieży, bójki i pobicia . Mniejsze obawy wzbudzają hałaśliwi sąsiedzi, handel narkotykami oraz

wymuszenia. Oczekiwania obywateli wobec Policji i innych instytucji dotyczą najczęściej zapewnienia łatwego kontaktu ze

64

służbami, widoczności patroli, profesjonalizmu funkcjonariuszy i angażowania społeczności do wspólnych działań .

Działalność ośrodków była wspierana finansowo ze środków uzyskanych w ramach projektu unijnego „Zapobieganie i Zwalczanie Przestępczości 2007”; do

końca 2011 r. ośrodki otrzymywały wparcie z Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej, aktualnie (jedynie w ograniczonym zakresie) działalność ta wpierana

jest ze środków Komisji Europejskiej w ramach projektu „Wzmacnianie i rozbudowa Sieci Pomocy Ofiarom Przestępstw w Polsce”.

60

Przykładowo: decyzja ramowa Rady 200/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r.; rekomendacja Komitetu Ministrów Nr R (98)1 z dnia 21 stycznia 1998 r.,

rekomendacja Komitetu Ministrów Nr R (99)19 oraz rekomendacja Komitetu Ministrów Rec (2002)10.

61

W 2008 r. sądy powszechne zakończyły w wyniku postępowania mediacyjnego 4964 sprawy – na ogólną liczbę 11.155 tys. załatwionych wszystkich spraw.

ww

59

62

Dane pochodzące z badań dotyczących Policji są najczęściej brane pod uwagę w niniejszym opracowaniu ze względu na wiodącą rolę Policji w utrzymaniu

porządku i bezpieczeństwa w państwie oraz dlatego, że niezmiernie rzadko pojawiają się badania dotyczące innych służb i instytucji.

63

Dane pochodzą z Polskiego Badania Przestępczości (edycja 2011). Jest to największe w Polsce pod względem wysokości próby (N=17.000), badanie

społeczne dotyczące bezpieczeństwa. W latach 2007–2009 Komenda Główna Policji zleciła przeprowadzenie badania niezależnemu konsorcjum trzech

ośrodków badawczych (CBOS, PBS DGA oraz TNS OBOP). W 2011 r. zadanie to powierzono firmie GFK Polonia.

64

CBOS: Rola Policji i innych służb w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wizerunek funkcjonariuszy wybranych służb Policji, grudzień 2008

(badań dotychczas nie powtarzano).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Za najbardziej uciążliwą dla obywateli uważa się przestępczość kryminalną, np.: włamania, kradzieże i uszkodzenia rzeczy,

65

rozboje, wymuszenia. Statystycznego obywatela dotykają bowiem najczęściej właśnie tego typu pospolite przestępstwa .

Zagrożenia dla państwa i społeczeństwa. Poza wyraźnie definiowanymi w badaniach oczekiwaniami społecznymi

w zakresie bezpieczeństwa, istnieją inne poważne zagrożenia dla państwa i społeczeństwa, które generują wymierne

ekonomicznie i społecznie straty, np. przestępczość zorganizowana, w tym gospodarcza, narkotykowa, handel ludźmi,

terroryzm. Istotnym problemem pozostaje nadal przestępczość korupcyjna. Jednak, jak wskazują statystyki, od kilku lat

notuje się mniejszą liczbę przestępstw niż w latach 2000–2005, przy równoczesnym wzroście ich wykrywalności. Spadająca

w ostatnich latach liczba zabitych i rannych wskazuje na poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego przy

równoczesnym wzroście zarejestrowanych pojazdów, jednakże zagrożenie utratą życia na drodze jest jednym

z największych w krajach Unii Europejskiej, sięgając około 100 zabitych na 1 mln mieszkańców.

.go

Skuteczność działania służb. Sprawność poszczególnych służb i organów administracji realizujących zadania na rzecz

bezpieczeństwa jest zależna od wysokiego poziomu kompetencji ich pracowników i funkcjonariuszy, profesjonalnego

zarządzania, właściwych zasobów kadrowych, racjonalnego finansowania i odpowiedniego wyposażenia, a także

dokładnego rozpoznania zagrożeń. Skuteczne działanie Policji i innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo

i porządek publiczny nie tylko gwarantuje odpowiedni poziom bezpieczeństwa w Polsce i wysokie poczucie bezpieczeństwa

obywateli, ale także ogranicza straty ponoszone przez Skarb Państwa na skutek popełnianych przestępstw.

Funkcjonowanie systemu zarządzania kryzysowego. W zakresie funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego

dotychczasowe doświadczenia wskazują na potrzebę usprawnienia przepływu informacji między różnymi instytucjami

zaangażowanymi w zarządzanie kryzysowe. Na przestrzeni ostatnich lat – w związku z powodziami w latach 1997, 2001

i 2010 – usprawniono współpracę między służbami zaangażowanymi w działania ratownicze, jednakże nadal dają się

zauważyć braki w koordynacji działań między strukturami zarządzania kryzysowego i instytucjami merytorycznie

właściwymi. Nadal odnotowuje się słabości w działaniach centrów zarządzania kryzysowego na poziomie powiatów i gmin,

które powinny być podstawowym źródłem informacji o sytuacji oraz pierwszym ogniwem reagowania, przy rosnącej

sprawności funkcjonowania wojewódzkich zespołów zarządzania kryzysowego.

w.

rcl

Ochrona ludności. Ochrona ludności rozumiana jest jako zespół działań podejmowanych zarówno przez właściwe organy

władzy publicznej, podmioty ratownicze i organizacje humanitarne, jak i pojedynczych obywateli, które zmierzają do

zapewnienia bezpieczeństwa całemu społeczeństwu. Konieczne jest ujęcie w jednym akcie prawnym wszystkich

zasadniczych przedsięwzięć realizowanych w obszarze ochrony ludności, tak aby przypisać podmiotom zobowiązanym do

ich wykonania czytelne zakresy działalności i odpowiedzialności oraz stworzenie systemu ochrony ludności, którego celem

będzie zwiększenie możliwości udzielania pomocy ratowniczej obywatelom oraz zapewnianie im podstawowych warunków

do przetrwania w sytuacjach zagrożeń naturalnych oraz spowodowanych działalnością człowieka.

W celu stałego monitorowania rozwoju sfery ochrony ludności oraz wspierania zarówno krajowego systemu ochrony

ludności, jak i społecznych organizacji ratowniczych zasadne będzie rozważenie opracowania i wdrożenia programu

ratownictwa i ochrony ludności.

System ratownictwa medycznego. W ramach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego funkcjonuje 207

66

67

szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), 1486 naziemnych zespołów ratownictwa medycznego oraz lotnicze zespoły

ratownictwa medycznego operujące z 18 baz Śmigłowcowej Służby Ratownictwa Medycznego (17 stałych

i 1 sezonowa).

Z systemem ratownictwa medycznego współpracuje 14 centrów urazowych, których zadaniem jest udzielanie

kompleksowych świadczeń opieki zdrowotnej pacjentom z ciężkimi, mnogimi i wielonarządowymi urazami. Mimo dużych

postępów w tym obszarze dostęp do świadczeń udzielanych w ramach SOR jest w niektórych województwach

niewystarczający, brakuje także np. centrów urazowych dla dzieci, przyszpitalnych lotnisk/lądowisk.

ww

Dla zapewnienia współpracy wszystkich służb: Policji, straży pożarnej i ratownictwa medycznego niezbędne będzie

uporządkowanie rozwiązań w obszarze systemu powiadamiania ratunkowego i wspólnie budowany (Ministerstwo Spraw

Wewnętrznych, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, Ministerstwo Zdrowia) model operatorski.

65

Polskie Badanie Przestępczości, patrz przypis 63.

66

Dane Narodowego Funduszu Zdrowia. Stan na dzień 30.11.2012 r. Aby zapewnić wymagane minimum jednego SOR na 150 tys. ludności, aktualnie brakuje

49 SOR.

Dane Ministerstwa Zdrowia na podstawie informacji wojewodów. Stan na dzień 30 listopada 2012 r.

Sprawne Państwo 2020

Analiza sprawności państwa pod kątem mocnych i słabych stron

SŁABE

• Doskonalenie procesu stanowienia prawa, postępujący proces

upraszczania procedur prawnych stosowanych w instytucjach

publicznych zmierzający do skrócenia czasu postępowania oraz wzrost

świadomości obywateli o przysługujących im prawach

• Jasna koncepcja zintegrowanej informatyzacji państwa

• Wzrost wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych

• Wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań w zakresie zarządzania

i wdrażania funduszy europejskich

• Usprawnienie i przyśpieszenie procedur kontrolnych oraz postępowań

administracyjnych

• Wysoki poziom poczucia bezpieczeństwa Polaków

• Skuteczność służb, inspekcji i straży

• Nie w pełni efektywne struktury organizacyjne oraz niedostateczny

poziom wykorzystania nowoczesnych narzędzi zarządzania, w tym

w niektórych obszarach zarządzania kapitałem ludzkim

• Opóźnienia w informatyzacji (e-administracji), początkowa faza

kompleksowej integracji systemów informatycznych

• Niewystarczający poziom świadomości wśród pracowników administracji

o roli integracji cyfrowej (dostępność), e-administracji i udostępniania

treści publicznych w podnoszeniu jakości kapitału społecznego

i konkurencyjności polskiej gospodarki

• Nie w pełni wystarczający poziom kompetencji cyfrowych w administracji

publicznej oraz poziom transparentności działania, a także brak

skuteczności postępowań kontrolnych (słabe mechanizmy oceny

i kontroli) i ujednoliconych standardów komunikacji oraz przepływu

informacji

• Nadmierna liczba regulacji prawnych (inflacja prawa) oraz wysoka jego

szczegółowość i niska przejrzystość procedur legislacyjnych, a także

niedostateczny poziom wykorzystania analiz w procesie stanowienia

prawa

.go

• Wykształcona kadra urzędnicza, podnosząca kwalifikacje

v.p

l

MOCNE

• Postępujący proces restrukturyzacji i modernizacji instytucji

publicznych oraz upowszechnianie informacji o ich działaniach

• Brak standardów komunikacji i dialogu społecznego i obywatelskiego;

niewystarczający poziom udziału obywateli/partnerów społecznych

w procesach rządzenia, w tym w tworzeniu prawa i polityk

• Nie w pełni efektywny system ochrony zdrowia; nieadekwatna alokacja

zasobów ochrony zdrowia do potrzeb zdrowotnych

• Brak jednolitych standardów usług publicznych

• Początkowa faza kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości oraz

niezadowalająca sprawność postępowania sądowego i egzekucji

sądowej

• Niewystarczające nakłady na zabezpieczenie zasobów archiwalnych

i ich udostępnianie, w tym on-line

SZANSE

Rozwój interaktywności usług, wysoki (w stosunku do średniej unijnej)

poziom wykorzystania usług e-administracji, poprawa poziomu obsługi

obywateli przez instytucje publiczne, rosnące zapotrzebowanie na

świadczenie wysokiego poziomu usług oraz poprawa dostępu i jakości

świadczonych usług publicznych, w tym usług zdrowotnych

•

Relatywny niski poziom rozwoju społeczeństwa informacyjnego

w Polsce w odniesieniu do innych państw europejskich

•

Niski poziom wykorzystania usług e-administracji przez obywateli (niski

popyt), początkowa faza standaryzacji usług publicznych oraz

w niewielkim stopniu zlecanie wykonywania usług publicznych

podmiotom niepublicznym, nierówności w dostępie do usług

zdrowotnych

w.

rcl

•

ZAGROŻENIA

Poprawa infrastruktury informatycznej, rozpowszechnienie Internetu

oraz integracja systemów informatycznych

•

Model otwartego rządu, jako szansa na większą efektywność działania,

oszczędność środków i wzmacnianie zaangażowania obywateli

w rządzenie, powstawanie krajowych platform współpracy i wymiany

doświadczeń

•

Nadmierna liczba regulacji prawnych (inflacja prawa), wysoka jego

szczegółowość oraz niska przejrzystość procedur legislacyjnych i brak

przejrzystych rozwiązań systemowych i procedur, a także bariery dla

uproszczenia i informatyzacji procesów

•

Wprowadzenie i stosowanie nowoczesnych zasad i mechanizmów

zarządzania w instytucjach publicznych, w tym wykorzystywanie

doświadczeń zagranicznych m.in. w zakresie budowy

wielopoziomowego systemu zarządzania rozwojem kraju

i wykorzystywania funduszy europejskich

•

Brak efektywnych rozwiązań na rzecz wzmacniania zarządzania

zasobami ludzkimi w kadrach urzędniczych, brak ciągłości

instytucjonalno-prawnej w zarządzaniu zasobami ludzkimi, odpływ

specjalistów do sektora prywatnego i brak wystarczających środków

finansowych na zatrudnienie wysokokwalifikowanej kadry urzędniczej

•

Wzrost skuteczności państwa na arenie międzynarodowej

•

•

Rozwój infrastruktury służb, inspekcji i straży

•

Poprawa funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i prokuratury

•

Zniesienie nadmiernych barier w postępowaniu dotyczącym spraw

obywatela

•

Efektywne struktury organizacyjne racjonalnie gospodarujące środkami

publicznymi

Wzrost liczby nowych zadań nakładanych na organy administracji

publicznej, brak ciągłości w realizacji programów rządowych

(uzależnienie od zmian politycznych), podporządkowanie myślenia

strategicznego możliwościom pozyskiwania środków funduszy

europejskich oraz wolno wzrastające zdolności do tworzenia

długofalowych strategii i programów, a także błędne określenie

obszarów priorytetowych w politykach rozwoju

•

•

Konsolidacja fiskalna na rzecz zrównoważenia finansów publicznych

Niedostateczne uelastycznienie procedur i kanałów przepływu

informacji

•

Niska skuteczność działań w związku z nowymi typami przestępstw

ww

•

Sprawne Państwo 2020

WYZWANIA ROZWOJOWE I WIZJA

v.p

l

4.

– 26 –

w.

rcl

.go

Zapewnienie sprawnego funkcjonowania państwa i podniesienie jego efektywności, w szczególności w kontekście

globalnego kryzysu ekonomicznego i związanych z tym ograniczeń finansowych, zagrożeń wynikających ze zmian

demograficznych, klimatycznych, degradacji środowiska, należy uznać za ważne, a zarazem trudne przedsięwzięcie,

wymagające zgodnej współpracy wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za państwo.

Istotne znaczenie w podejmowanych przedsięwzięciach będą odgrywały scenariusze rozwoju oparte o analizy i ekspertyzy

(z uwzględnieniem zmieniających się ograniczeń i uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych) dotyczące m.in.



sytuacji finansów publicznych i ograniczania wydatków państwa,



dostosowania ram instytucjonalnych i prawnych,



mechanizmów wdrożenia, sterowania, koordynowania i monitorowania obowiązujących strategii i realizowanych

programów rozwoju,



trendów demograficznych i wzrostu jakości życia,



postępującej informatyzacji wszystkich sfer życia oraz rozwoju technologicznego,



zmiany uwarunkowań ekonomicznych, politycznych i społecznych zachodzących w stosunkach międzynarodowych

i w systemie funkcjonowania Unii Europejskiej.

Wyzwanie, jakim jest budowa sprawnego państwa, wymaga odejścia od wąskiego sektorowego myślenia na rzecz myślenia

zintegrowanego przez tematyczne powiązanie zidentyfikowanych zjawisk, problemów czy procesów, a także odejścia od

biurokracji, formalizmu i podjęcia zdecydowanych, a zarazem konsekwentnych działań w wielu dziedzinach. Przewidywane

w SSP przedsięwzięcia będą koncentrować się na eliminacji słabych stron sprawności państwa z uwzględnieniem

68

rekomendacji sformułowanych w raporcie Polska 2030. Wyzwania rozwojowe i uwzględniać będą zidentyfikowane

wyzwania rozwojowe na najbliższe lata. Z drugiej jednak strony tempo ich wdrażania będzie zależne od sytuacji

gospodarczej czy makroekonomicznej i może stanowić istotną przyczynę innego podejścia do danego zagadnienia czy

wyboru priorytetowych działań.

SSP wskazuje 8 wyzwań rozwoju, które są odzwierciedlone w 7 celach szczegółowych. Istotnym wyzwaniem dającym

impet rozwojowy jest szerokie wykorzystanie nowoczesnych narzędzi (technologii) informacyjno-komunikacyjnych

umożliwiających podniesienie sprawności i efektywności w różnych obszarach działalności państwa. Dlatego też wyzwanie,

jakim jest szerokie stosowanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, jest obecne we wszystkich

7 celach szczegółowych.

Rysunek 1. Wyzwania rozwojowe

WYZWANIA ROZWOJOWE

1. zapewnienie otwartości administracji publicznej

2. wzmocnienie systemu instytucjonalnego państwa

3. usprawnienie procesu zarządzania i koordynacji działań rozwojowych

4. usprawnienie procesu legislacyjnego

5. poprawa jakości i dostępności usług publicznych

6. zwiększenie jakości i efektywności funkcjonowania wymiaru

sprawiedliwości i prokuratury

ww

7. wzmocnienie systemu bezpieczeństwa i porządku publicznego

8. szerokie wykorzystanie nowoczesnych technologii

informacyjno-komunikacyjnych

68 Rekomendacje w obszarach: administracja publiczna, tworzenie regulacji, system wymiaru sprawiedliwości, usługi publiczne, komunikacja i dialog.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

1. Zapewnienie otwartości administracji publicznej

Technologie cyfrowe pozwalają w tani i efektywny sposób wdrożyć sieciowe modele komunikacji, które umożliwiają

zwiększenie przejrzystości działań rządu, dostępności zasobów sektora publicznego, zaangażowania obywateli w proces

rządzenia oraz efektywności pracy administracji publicznej. Wymaga to przeprowadzenia reform wdrażających ideę

otwartego rządu, w tym zapewniających dzielenie się przez instytucje publiczne informacjami i wiedzą z obywatelami oraz

otwierających procedury administracyjne, tak aby umożliwić współpracę obywateli z rządem i usprawnić wspólne działania

resortów i instytucji publicznych. Idea otwartego rządu (termin jest tłumaczeniem angielskiego „open government”, należy

go jednak odnosić do całości administracji publicznej) stanowi nowy paradygmat w porównaniu z koncepcją elektronicznej

administracji. W obu modelach technologie cyfrowe mają służyć tworzeniu bardziej efektywnych usług publicznych. Jednak

celem nowego modelu jest nie tylko ich usprawnienie, lecz zmiana samego modelu rządzenia na bardziej angażujący

obywateli.

.go

Idea otwartego rządu stanowi nowe podejście w stosunku do koncepcji elektronicznej administracji, obowiązującej

dotychczas jako koncepcja podstawowa. Wspólnymi cechami obu tych modeli są niektóre cele oraz wykorzystanie

technologii cyfrowych do świadczenia usług publicznych drogą elektroniczną, a także usprawnienie komunikacji między

rządzącymi i obywatelami. Rola centralnych instytucji publicznych polega głównie na stwarzaniu warunków i umożliwianiu

realizacji działań w ramach otwartego rządu. Istotną rolę odgrywa też będąca w bezpośrednim kontakcie z obywatelami

administracja lokalna. Mimo że ramy wdrażania polityki otwartego rządu muszą być ustanowione na poziomie centralnym,

to motorem napędowym otwartości są działania lokalne. Przede wszystkim dlatego, że to na tym poziomie zaangażowanie

obywateli jest stosunkowo silne, a dostępność i przydatność usług publicznych ma szczególne znaczenie. Należy pamiętać,

że model otwartego rządu nie obejmuje jedynie procesów zachodzących między państwem i obywatelami, ale też wewnątrz

administracji.

w.

rcl

Zapewnienie otwartości administracji publicznej wymaga: rozwijania współpracy wewnątrz administracji, rozwiązania

problemów z wymianą informacji i współpracą między urzędami, a także ich informatyzacją; zapewnienia jak najszerszego

dostępu do informacji publicznej, służącego nie tylko przejrzystości, ale wsparciu efektywności administracji; rozwiązania

problemów z przejrzystością stanowienia prawa oraz dostępem do prawa dla obywateli, w tym zapewnienie skutecznych

i otwartych konsultacji społecznych.

Idea otwartego rządu to także zapewnienie obywatelom dostępu do informacji archiwalnej oraz zagwarantowanie

wiarygodności i przejrzystości oraz bezpieczeństwa dokumentacji elektronicznej odzwierciedlającej działania państwa,

w tym względem obywateli. Stały dostęp do wiarygodnej dokumentacji elektronicznej nie tylko bieżącej, ale i tej

wcześniejszej, może stać jednym z istotnych fundamentów zaufania do państwa i jego trwałości.

2. Wzmocnienie systemu instytucjonalnego państwa

ww

Zmiany zachodzące od 1989 r. w obszarze umacniania zasad ustrojowych demokratycznego państwa prawa

i funkcjonowania jego struktur organizacyjnych wskazują na potrzebę dalszych prac w kierunku

 umacniania modelu administracji publicznej przyjętego w wyniku reformy administracji publicznej w 1999 r.,

 kontynuowania budowy silnych jednostek samorządu terytorialnego o przejrzystych zasadach funkcjonowania,

 właściwego – zgodnego z zasadą pomocniczości – podziału zadań i kompetencji między organami administracji

rządowej i samorządowej,

 usprawnienia działania organów administracji rządowej i urzędów ich obsługujących z uwzględnieniem racjonalnego

wydatkowania środków publicznych.

Wyzwania stojące przed Polską wymagają uproszczenia struktur organizacyjnych urzędów administracji rządowej oraz

jednostek podległych i nadzorowanych, a także trybu ich działania oraz zarządzania. Nieodzownym tego elementem będą

przedsięwzięcia zmierzające do podniesienia sprawności mechanizmów zarządzania i koordynacji, w tym racjonalnego

gospodarowania środkami budżetu państwa oraz uelastycznienia zasad funkcjonowania służby cywilnej w celu umożliwienia

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

ciągłości pracy instytucji rządowych. Ponadto nastąpić powinno wzmocnienie promowania dobrych praktyk sprzyjających

przejrzystości życia publicznego w oparciu o sprawowanie władzy publicznej w ramach wzajemnych relacji rządu,

administracji i społeczeństwa, czyli zasad dobrego rządzenia, do których należy zaliczyć: otwartość, partnerstwo,

przejrzystości, skuteczność, efektywność i spójność.

Elementem wzmocnienia systemu instytucjonalnego państwa jest uproszczenie mechanizmów komunikacji między

instytucjami, a także między różnymi instytucjami pośredniczącymi a obywatelem przy wykorzystaniu nowoczesnych

technologii informacyjno-komunikacyjnych. Kluczem nie jest wdrożenie samych technologii, lecz wykorzystanie ich

w modelu otwartego rządu, jako służących większej przejrzystości, zaangażowaniu obywateli i efektywności instytucji.

Obywatele i tworzone przez nich organizacje mają prawo być wiarygodnie i rzetelnie informowanymi o sprawach

publicznych, prawo do formułowania oczekiwań pod adresem instytucji publicznych, prawo do partycypacji w procesie

stanowienia prawa i prawo do uczestniczenia w debacie publicznej. Jednak, aby powyższe uprawnienia nie miały

pozornego charakteru, potrzebne jest podtrzymanie, a czasem tworzenie od nowa mechanizmów informowania,

komunikacji, konsultacji i uczestnictwa obywateli w sprawach publicznych.









.go

Podjęcie zorientowanych na obywatela reform instytucjonalnych państwa przyczyni się do poprawy sprawności,

wykorzystania szansy na przyspieszenie wzrostu gospodarczego oraz wzrostu zaufania obywateli do państwa. Wszystkie

podejmowane do 2020 r. przedsięwzięcia powinny mieć na celu, aby Polska stała się krajem

sprawnie rządzonym, uwzględniającym zasadę pomocniczości i odpowiedzialnym wobec obywatela za swoje

działania,

wyposażonym w funkcjonalne struktury organizacyjne, racjonalnie wykorzystujące środki publiczne i potencjał

zasobów ludzkich,

konsekwentnie wdrażającym politykę rozwoju kraju uwzględniającą dynamikę zmian geopolitycznych, społecznych

i ekonomicznych oraz zgodną z zasadami trwałego, zrównoważonego rozwoju,

o przejrzystym podziale kompetencji między organami administracji publicznej.

w.

rcl

Nieodzownym elementem postrzegania przez obywatela państwa jako sprawnego pod względem instytucjonalnym

są efektywnie działające urzędy administracji publicznej. Istotnym wyzwaniem będzie zwiększenie ich efektywności przy

ograniczonych zasobach finansowych i równoczesnym maksymalnym wykorzystaniu potencjału zasobów ludzkich oraz

wprowadzenie innowacyjnych i sprawdzonych rozwiązań umożliwiających sprostanie zadaniom i definiowanym celom

z zastosowaniem zasady otwartości, uczciwości i transparentności. Urzędy administracji publicznej powinny szybko

reagować i dostosowywać swoje działania do zmieniających się warunków i oczekiwań obywateli, podnosić umiejętności

skutecznego i efektywnego funkcjonowania, a także mobilizować swoje zasoby do realizacji nowych zadań przy aktywnym

wykorzystywaniu nowoczesnych rozwiązań technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu uproszczenia procesów

realizowanych przez administrację oraz zmniejszenia liczby powstającej i wymaganej dokumentacji. Istotne będzie

wprowadzenie zmian w organizacji urzędów administracji publicznej zmierzających w kierunku zastąpienia

dotychczasowego modelu administracji publicznej nowym sposobem zarządzania charakteryzującym się m.in.

 nastawieniem na obywatela użytkownika, obywatela klienta, a więc podporządkowanym kontroli społecznej,

 skoncentrowaniem uwagi służb kontrolujących na kontroli wyników, a nie na kontroli procedur,

 oddzieleniem funkcji strategicznych dotyczących wyznaczania kierunków polityki rozwoju od funkcji operacyjnych

będących w gestii profesjonalnej kadry administracyjnej,

 wykonywaniem usług publicznych i innych zadań pomocniczych i uzupełniających przez konkurujące ze sobą

organizacje spoza administracji, przy jednoczesnym wprowadzeniu odpowiednich mechanizmów kontroli.

ww

Ponadto działania powinny zmierzać nie tylko do podnoszenia standardów zarządzania urzędami i wprowadzenia

nowoczesnego ich wizerunku w oczach obywatela, ale także do zapewnienia profesjonalnych i kompetentnych kadr,

likwidacji zbędnych procedur wewnętrznych oraz poprawy komunikacji i dialogu społecznego i obywatelskiego. Urzędy

powinny charakteryzować się kreatywnością, gotowością i zdolnością do przyswajania, generowania i wdrażania nowych

rozwiązań, mogących przyczynić się do usprawnienia realizowanych zadań i funkcjonowania państwa. Z kolei w kontaktach

z obywatelem, w szczególności przy świadczeniu przez nie usług publicznych, powinny być wykorzystywane nowoczesne

technologie informacyjno-komunikacyjne umożliwiające, z jednej strony, ograniczenie osobistego stawiennictwa w danym

urzędzie, z drugiej zaś ułatwiające dostęp do urzędów i do informacji o toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Urzędy powinny dążyć do udostępniania on-line rejestrów elektronicznych lub uporządkowanych danych z systemów

teleinformatycznych, co docelowo wykluczy potrzebę tworzenia i przedkładania wielu dokumentów. Identyfikacja obywatela

w zdalnym dostępie do tych systemów i usług publicznych dostępnych on-line, obecnie oparta na wielu różnych

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

rozwiązaniach technologicznych, powinna zostać ujednolicona. Ważnym elementem jest także podjęcie działań w kierunku

stworzenia przekonania u obywateli, że instytucje publiczne przechowują i zabezpieczają dane ich dotyczące, gwarantując

bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz zachowanie danych o charakterze historycznym.

3. Usprawnienie procesu zarządzania i koordynacji działań rozwojowych

Realizacja złożonych celów w ramach całej administracji publicznej będzie wymagała skutecznego zarządzania

i koordynacji. Kluczem do sukcesu będzie zrozumienie otoczenia i jego potrzeb oraz właściwe wytyczenie celów.

W najbliższych latach główne przedsięwzięcia z zakresu usprawnienia procesu zarządzania i koordynacji będą skierowane

na: dokończenie zmian w sferze finansów publicznych, skoordynowanie mechanizmów strategicznego programowania

rozwoju kraju, zwiększenie skuteczności i efektywności zarządzania majątkiem Skarbu Państwa.

.go

System finansów publicznych powinien zapewniać efektywne zarządzanie, w tym w ujęciu wieloletnim, a tym samym

wykorzystanie środków publicznych z uwzględnieniem koordynacji realizacji zadań państwa. Dlatego też istotnym jest

podjęcie w najbliższych latach działań na rzecz stworzenia wewnętrznie spójnego systemu finansów publicznych.

Z kolei w obszarze zarządzania oraz programowania strategicznego i prowadzenia polityk rozwoju przedsięwzięcia będą

ukierunkowane na uporządkowanie i usystematyzowanie podejmowanych przez poszczególne podmioty działań

strategicznych zarówno na szczeblu centralnym, jak i regionalnym oraz upowszechnienie idei myślenia strategicznego

w działaniach administracji publicznej. Celowa będzie także dalsza harmonizacja dokumentów programowych, tak aby

skutecznie realizować cele i zadania rozwoju kraju. Skuteczność systemu będzie również zależała od zapewnienia

spójności celów wytyczanych na szczeblu centralnym z priorytetami i inicjatywami podejmowanymi na szczeblu

regionalnym. Tylko w ten sposób możliwe jest zapewnienie zakładanego efektu wdrażanych działań prorozwojowych.

Pomocne w powyższym zakresie mogą okazać się podręczniki i wytyczne w zakresie uwzględniania wymiaru terytorialnego

w dokumentach strategicznych na poziomie krajowym oraz aktualizacji dokumentów strategicznych na poziomie

regionalnym.

ww

w.

rcl

Miarą sprawności państwa jest silna pozycja międzynarodowa, której osiągnięcie możliwe jest przez skuteczną koordynację

polityki zagranicznej, wzmocnienie udziału w procesie decyzyjnym Unii Europejskiej, kształtowanie pozytywnych relacji

z zagranicznymi partnerami, prezentację nowoczesnego potencjału gospodarczego tworzonego w oparciu o rozwój kapitału

intelektualnego i kreatywność, tworzenie pogłębionego zainteresowania osiągnięciami kultury, sztuki oraz nauki i stałej ich

obecności w miejscach najważniejszych wydarzeń i ośrodkach decyzyjnych, przeciwdziałanie starym i nowym stereotypom

związanym z naszym krajem.

W dobie przyspieszonych przemian w środowisku międzynarodowym na wszystkich podmiotach zaangażowanych we

współpracę z partnerami zagranicznymi ciąży obowiązek prezentowania spójnego stanowiska. Szczególnego znaczenia

nabiera umiejętność identyfikowania celów narodowych i określania metod ich realizacji na forum unijnym, organizacji

międzynarodowych czy w ramach relacji bilateralnych, a także zdolność do formułowania własnych propozycji

i pozyskiwania sprzymierzeńców na rzecz ich realizacji wśród innych państw.

W dobie globalnej konkurencji o kapitał i inwestycje powinien zostać również zdefiniowany i profesjonalnie – w sposób

systematyczny – promowany za granicą wizerunek Polski, spójny pod względem tożsamości i wartości z wizerunkiem

promowanym wewnątrz kraju, tak aby z jednej strony sprzyjać pozytywnej identyfikacji obywateli polskich przebywających

za granicą z państwem i między sobą nawzajem, a z drugiej kreować obraz Polski jako kraju nowoczesnego

i dynamicznego wśród obywateli innych państw.

4. Usprawnienie procesu legislacyjnego

Podstawą sprawnie funkcjonującego państwa jest przejrzyste i spójne prawo, opracowywane według jasnych zasad i dające

gwarancję rozwoju gospodarczego i aspiracji obywateli. Obserwowana wysoka szczegółowość prawa wskazuje na

konieczność

podjęcia

kompleksowych

działań

usprawniających

proces

tworzenia

regulacji

prawnych

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

i wdrażania prawodawstwa Unii Europejskiej, upraszczania procedur oraz wprowadzania mechanizmu uniemożliwiającego

nadprodukcję ustaw. Elementem wymagającym wzmocnienia w procesie legislacyjnym jest wdrażanie zasad określonych

69

w Białej Księdze nt. dobrego rządzenia w Europie i innych międzynarodowych standardów , w tym również powszechne

wykorzystywanie analiz w procesie stanowienia prawa, budowy trwałego zaplecza eksperckiego, a także wypracowanie

standardów komunikacji i dialogu społecznego umożliwiających partycypację obywateli i ich organizacji w procesie

konsultacji społecznych.

.go

Z uwagi na jakość tworzenia i wdrażania instrumentów regulacyjnych i legislacyjnych podejmowane będą działania

zmierzające do

1) poprawy jakości stanowionego prawa, czego skutkiem powinno być

a) spójne prawo, tworzone w zgodzie z postanowieniami Konstytucji i regułami poprawnej legislacji, a w konsekwencji

radykalne zmniejszenie liczby aktów normatywnych, w szczególności ustaw i rozporządzeń, w stosunku do których

Trybunał Konstytucyjny orzekł o ich niezgodności odpowiednio z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami

międzynarodowymi lub ustawami,

b) prawo przyjazne dla obywateli i przedsiębiorców, tworzone w oparciu o rzetelne analizy ekonomiczno-prawne,

regulujące w sposób racjonalny określony wycinek rzeczywistości,

c) prawo, które jest poparte gruntownymi analizami (ocenami) jego wpływu na życie obywateli, gospodarkę i inne

czynniki życia społeczno-gospodarczego,

2)

przejrzystego modelu konsultacji społecznych (w tym konsultacji on-line) w zakresie projektów aktów normatywnych,

przyczyniającego się do wzrostu zaangażowania społecznego w proces stanowienia prawa, a w konsekwencji

zapewnienia wysokiego stopnia społecznej akceptacji tworzonego prawa,

3)

wprowadzenia elektronicznego systemu obsługującego rządowy proces legislacyjny, tworzenie i uzgadnianie projektów

aktów prawnych o ujednoliconym standardzie, zgodnym z wymogami publikacji w dziennikach urzędowych.

w.

rcl

Udział obywatela na etapie opracowywania nie tylko aktów prawnych, ale także dokumentów strategicznych

i programowych, jest istotnym elementem procesu legislacyjnego. Dlatego też tę formę współpracy należy rozwijać

i promować oraz korzystać z dobrych praktyk (wynikających chociażby z programowania wykorzystania środków unijnych

i roli, jaką odgrywa w tych procesach dialog społeczny i obywatelski, zarówno na etapie konsultacji dokumentów

strategicznych i programowych, jak i w pracach wdrożeniowych). Należy również dążyć do poszerzenia partycypacji

obywatelskiej poza tradycyjnie definiowane konsultacje, w szerszym procesie współdecydowania.

Podniesienie jakości tworzonej regulacji wymagać będzie wzmocnienia roli, jaką w procesie projektowania i wdrażania

interwencji publicznej odgrywa sektor pozarządowy w postaci niezależnych think-tanków. Powyższemu przedsięwzięciu

sprzyjać będzie również budowa – przy wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych – nowoczesnej platformy

konsultacji, wspólnego wypracowywania koncepcji i rozwiązań, debaty publicznej i poprawa mechanizmów stanowienia

i egzekwowania prawa przez centralne instytucje państwa. Jednym z głównych sposobów eliminacji formalizmu i biurokracji

prawnej powinna być także koncentracja na celach i treści przepisów, zarówno na etapie stanowienia prawa, jak i jego

wdrażania.

5. Poprawa jakości i dostępności do usług publicznych

ww

Miarą sprawności państwa jest jakość i dostępność do usług publicznych, gdyż stanowią one ważny aspekt oceny

skuteczności działania poszczególnych instytucji publicznych. Obywatele oczekują wysokiej jakości i dostępności

świadczonych usług, niezależnie od liczby osób z nich korzystających. W nowym podejściu obywatele są traktowani

nie tylko jako odbiorcy usług publicznych, ale także jako ich współtwórcy (ang. co-producers) i dostarczyciele. Dotyczy

to zarówno współuczestnictwa w definiowaniu usług publicznych, jak i współodpowiedzialności za ich realizację. Należy

wyjść z założenia, że obywatele i tworzone przez nich instytucje zdolne są do generowania adekwatnych rozwiązań.

Dotyczy to zarówno tradycyjnego modelu opartego na włączeniu w debatę o politykach publicznych grona niezależnych

ośrodków badawczo-analitycznych, jak i nowego modelu opartego na kontaktach z obywatelami w ich codziennym

środowisku komunikacyjnym i współpracy z wąską grupą zaangażowanych osób i instytucji (tzw. model crowdsourcingu),

Np. OECD Guiding Principles for Regulatory Quality and Performance, 2005 r.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

w którym tworzone są warunki do tego, aby korzystać z umiejętności, zaangażowania i pomysłowości spontanicznie

działających obywateli i organizacji. Służyć temu może rozwijanie formuły partnerstwa publiczno-społecznego w procesie

dostarczania usług użyteczności publicznej.

.go

Obszar usług publicznych (edukacja, usługi zdrowotne, pomoc społeczna, usługi prawne, ubezpieczenia społeczne,

transport publiczny, usługi kulturalne, usługi w zakresie dostępu do dziedzictwa kulturalnego, usługi w zakresie

zabezpieczania zasobów dokumentacyjnych państwa i obywateli, usługi rynku pracy, usługi świadczone na rzecz obywatela

poza granicami państwa oraz usługi na rzecz cudzoziemców przebywających legalnie na terytorium Polski itp.) obejmuje

szeroki zakres aktywności państwa, przybierający różnorodne formy organizacyjne. Doskonalenie zarządzania usługami

dokonuje się przez zwiększanie powszechnej do nich dostępności, a także poprawę standardów świadczonych usług,

zapewnienie warunków do efektywnej ich realizacji przez rozwój instytucjonalny, planowanie świadczenia usług publicznych

w oparciu o schematy organizacji dostarczania usług publicznych oraz doskonalenie mechanizmów ich świadczenia.

Dlatego też do 2020 r. powinien zostać wprowadzony skoordynowany system wyznaczania standardów usług na szczeblu

krajowym z równoczesną zmianą podejścia do sposobu świadczenia tych usług umożliwiających rozwój aktywności

gospodarczej, społecznej i obywatelskiej. W perspektywie 2020 r. zakłada się pełną informatyzację wybranych usług

publicznych przez tworzenie dedykowanych do tego systemów teleinformatycznych, przy równoczesnym wspieraniu

elektronizacji spraw w poszczególnych urzędach.

w.

rcl

System ochrony zdrowia jest jednym z najtrudniejszych i najbardziej wrażliwych obszarów zarządzania w sferze publicznej.

W obliczu obecnych i prognozowanych trendów demograficznych, wzrostu jakości życia, przeobrażeń w strukturze

zachorowalności oraz umieralności, postępującej informatyzacji wszystkich sfer życia oraz rozwoju technologicznego, jak

również mając na uwadze światowe uwarunkowania ekonomiczne wpływające na sytuację finansów publicznych, istotnym

wyzwaniem jest poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia w ujęciu całościowym. Powyższe prognozy, jak również

zidentyfikowane w Polsce nierówności w korzystaniu z opieki zdrowotnej stanowią przyczynek do niezbędnych

międzysektorowych działań, w szczególności do usprawnień w organizacji systemu opieki zdrowotnej dokonanych

w sposób, który zapewni wysoką dostępność i jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, bezpieczeństwo i satysfakcję

pacjentów, przy jednoczesnej optymalizacji kosztów. Jednym z działań priorytetowych w tym kierunku będzie

uporządkowanie kompetencji i funkcji instytucji systemu opieki zdrowotnej (w tym decentralizacja zarządzania) oraz

wprowadzenie nowoczesnych metod rachunku i zasad raportowania i rozliczania kosztów świadczeń zdrowotnych, tak aby

skonsolidować i zoptymalizować korzystanie z zasobów, jakimi dysponuje system.

Wyzwania stojące przed systemem opieki zdrowotnej wymagają wzmacniania i pogłębiania zmian, które koncentrują się

na oczekiwaniach i potrzebach pacjenta. Zmiany te będą miały charakter kompleksowy, zmierzający do poprawy

efektywności systemu jako całości, stawiający za cel nadrzędny stałą poprawę stanu zdrowia społeczeństwa polskiego.

Konieczne w tym kierunku będą właściwie skoordynowane działania nie tylko z zakresu polityki zdrowotnej reagującej

na aktualne trendy, tj. starzenie, migracje czy spadek dzietności, ale także działania kierunkowe, tj. wdrażanie usprawnień

w obszarze efektywnej gospodarki produktami leczniczymi, przejawiające się m.in. w dążeniu do obniżenia poziomu

współpłacenia pacjenta za leki refundowane, wzmocnienie zarządzania informacją medyczną ułatwiające koordynację

procesu leczenia, wzrost poziomu inwestycji w niezbędną infrastrukturę medyczną, zapewnienie samowystarczalności

Polski w zakresie krwi i jej składników, wspieranie innowacji i korzystania ze zdobyczy technologii.

6. Zwiększenie jakości i efektywności funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i prokuratury

ww

Podstawowym elementem sprawnego państwa oddziaływującego na jakość praw i uprawnień obywateli, a także na wzrost

gospodarczy, jest skuteczny wymiar sprawiedliwości. Sprawne rozwiązywanie sporów i skuteczna egzekucja sądowa,

nowoczesna probacja oraz zapewnienie pomocy pokrzywdzonym przestępstwem wzmacnia poczucie zaufania obywateli do

wymiaru sprawiedliwości. Podejmowane do 2020 r. przedsięwzięcia powinny zmierzać do przeprowadzenia reformy

wymiaru sprawiedliwości przez usprawnienie sądownictwa, usprawnienie postępowania przed sądem i skrócenia czasu

postępowań sądowych, zwiększenie skuteczności egzekucji sądowej, uregulowanie funkcjonowania kuratorskiej służby

sądowej oraz pomocy pokrzywdzonym przestępstwem.

Nie tylko realizacja prawa do rzetelnego i sprawnego postępowania, ale również traktowanie osób pokrzywdzonych

z szacunkiem i godnością buduje zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, a przez to także do całego państwa. Z jednej strony

Sprawne Państwo 2020

7. Wzmocnienie systemu bezpieczeństwa i porządku publicznego

v.p

l

ochrona praw pokrzywdzonego, a z drugiej zapewnienie mu uzyskania niezbędnej pomocy, powinno być jednym z głównych

obowiązków aparatu państwowego. Stworzenie systemu gwarantującego efektywne i profesjonalne wsparcie dla ofiar

przestępstw możliwe będzie tylko przez skoordynowanie działań podejmowanych w tym zakresie przez różne resorty,

instytucje i podmioty sektora pozarządowego. Z drugiej strony konieczne jest podniesienie poziomu świadomości

społecznej, tak aby osoby pokrzywdzone wiedziały, jakie prawa posiadają, i dysponowały informacją, w jaki sposób z praw

tych mogą korzystać.

Z kolei w przypadku prokuratury, będącej organem ochrony prawnej, podejmowane przedsięwzięcia w perspektywie 2020 r.

powinny zmierzać do optymalizacji jej działania.

.go

Jednym z podstawowych zadań państwa jest zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Sprawność

poszczególnych służb i organów administracji realizujących zadania na rzecz bezpieczeństwa jest zależna od wysokiego

poziomu kompetencji ich pracowników i funkcjonariuszy, profesjonalnego zarządzania, właściwych zasobów kadrowych,

racjonalnego finansowania i odpowiedniego wyposażenia, a także dokładnego rozpoznania zagrożeń. Skuteczne działanie

Policji i innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny nie tylko gwarantuje odpowiedni poziom

bezpieczeństwa w Polsce i wysokie poczucie bezpieczeństwa obywateli, ale także ogranicza straty ponoszone przez Skarb

Państwa na skutek popełnianych przestępstw. Do cyklicznego wytyczania szczegółowych działań w dziedzinie

bezpieczeństwa konieczna jest profesjonalizacja działania organów państwa, odpowiedzialnych za neutralizację

negatywnych zjawisk, ale również stałe monitorowanie trendów związanych np. z przestępczością czy zjawiskami

zagrażającymi bezpieczeństwu powszechnemu, a także za pośrednictwem regularnych badań opinii społecznej, śledzenie

zmieniających się oczekiwań społeczeństwa wobec państwa w dziedzinie zapewniania odpowiedniego poziomu

bezpieczeństwa.

w.

rcl

Poczucie bezpieczeństwa, oczekiwania społeczne w tej dziedzinie, zagrożenia uznawane za najpoważniejsze, ocena pracy

i zaufanie do Policji zarówno w skali ogólnokrajowej, jak i lokalnej, od wielu lat są brane pod uwagę przy ocenie

i planowaniu działań Policji i innych służb. Dlatego też, biorąc pod uwagę badania opinii społecznej, obawy i oczekiwania

społeczeństwa, a także dane statystyczne na temat liczby przestępstw i innych zagrożeń, można wyodrębnić dwa

podstawowe typy niezbędnych działań

 będące odpowiedzią na wyraźnie deklarowane oczekiwania Polaków,

 których istota nie wynika bezpośrednio z oczekiwań Polaków wyrażonych w badaniach społecznych, jednak zjawiska,

którym mają przeciwdziałać, są bardzo poważne i generują określone straty (wymierne ekonomicznie, a także

dokuczliwe społecznie) dla funkcjonowania państwa, np. przestępczość zorganizowana, w tym gospodarcza

i narkotykowa, handel ludźmi, cyberprzestępczość i terroryzm, przestępczość transgraniczna, przestępczość

w zakresie ochrony środowiska.

W celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa w kraju, jak również wysokiego stopnia poczucia bezpieczeństwa

mieszkańców Polski, instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo i porządek publiczny powinny w większym stopniu

angażować do wspólnych działań (szczególnie profilaktycznych i informacyjnych) władze samorządowe, społeczności

lokalne i organizacje pozarządowe. Pożądane jest także korzystanie z potencjału organizacji pozarządowych działających

na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego, co przyczyni się do szybkiego identyfikowania i reagowania

na zagrożenia oraz do większej efektywności wykonywanych działań.

ww

Inne przedsięwzięcia związane z zapewnieniem bezpieczeństwa obywatelom dotyczą stworzenia przejrzystych

mechanizmów zarządzania kryzysowego i ochrony ludności w przypadku występowania różnych zagrożeń spowodowanych

przez siły natury i działalność człowieka przy równoczesnym określeniu przejrzystego zakresu pomocy państwa

dla poszkodowanych oraz wzroście świadomości obywateli o ich odpowiedzialności i roli poszczególnych służb. Działania

w zakresie usprawnienia systemu zarządzania kryzysowego powinny przyczynić się do usprawnienia współpracy

i koordynacji służb zaangażowanych w działania ratownicze, usprawnienia funkcjonowania centrów zarządzania

kryzysowego, w szczególności na poziomie powiatów i gmin, efektywnego wykorzystania zasobów kadrowych oraz

stworzenia przejrzystych dokumentów planistycznych. Dodatkowo zasadne jest wypracowanie przepisów (wypełnienie luk

prawnych) dotyczących ochrony ludności zarówno w dziedzinie ujednolicenia obowiązków państwa wobec obywateli

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

i unowocześnienia przepisów o obronie cywilnej, jak i w dziedzinie alarmowania, ostrzegania i edukacji społeczeństwa oraz

kształtowania świadomości zagrożeń i własnej odpowiedzialności obywateli za bezpieczeństwo.

8. Szerokie stosowanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych

.go

Usprawnienie państwa wymaga szerokiego wykorzystywania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych.

Ich stosowanie stanowi bowiem element poprawy efektywności, innowacyjności i konkurencyjności gospodarki, a także

wydajności świadczenia usług publicznych przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów (e-praca, e-zdrowie, e-komunikacja,

e-urząd, systemy informacji i planowania podróży różnymi środkami transportu itp.), przyspieszeniu realizacji procedur

administracyjnych, skróceniu czasu na działania formalnoprawne. Jednym z ważnych kierunków będzie upraszczanie

procedur administracyjnych oraz standaryzacja systemu elektronicznego obiegu dokumentów we wszystkich jednostkach

administracji publicznej. Technologie te, wdrażane w modelu otwartego rządu, pozwalają jednocześnie zwiększyć

przejrzystość procesu rządzenia, zaangażowanie obywateli oraz zmaksymalizować wykorzystanie publicznych zasobów

wiedzy, a także zmniejszyć lub nawet wykluczyć potrzebę tworzenia czy składania różnych dokumentów. Wdrażanie

nowoczesnych technologii w różnych obszarach funkcjonowania państwa umożliwi otwarcie na szeroką skalę informacji

i innych zasobów sektora publicznego, ograniczy i usprawni wiele czynności administracji względem obywateli, umożliwi

70

wymianę danych między urzędami, wprowadzenie transgranicznych usług administracji elektronicznej , budowę platform

wymiany informacji i debaty publicznej, zwiększenie przejrzystości uczestnictwa zainteresowanych stron w procesie

tworzenia polityki, reorganizację procesów wewnętrznych administracji, wymianę dokumentów z agendami Unii Europejskiej

i państwami członkowskimi oraz poszerzenie zakresu informacji dostępnej dla organów ścigania czy danych o działalności

gospodarczej.

w.

rcl

Instytucje publiczne powinny korzystać z technologii cyfrowych w celu podnoszenia efektywności dzięki szerokiemu

wykorzystaniu zestandaryzowanych i interoperacyjnych rozwiązań informatycznych, tak aby spełniać różne potrzeby

użytkownika i przynosić społeczeństwu jak największe korzyści, w tym dostęp do danych publicznych – w szczególności

do danych referencyjnych (m.in. przestrzennych, statystycznych i gospodarczych), ułatwienie działalności gospodarczej,

zwiększanie bezpieczeństwa obywatela.

Wprowadzając nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne, należy dbać o kwestię dostępności (ang.

accessibility) usług dla osób mających trudności z korzystaniem z technologii cyfrowych. Należy więc zwiększać poziom

integracji cyfrowej, jak również uwzględnić alternatywne metody i procedury w przypadku obywateli niemających dostępu

do Internetu i niekorzystających z nowoczesnych technologii – zakładając jednocześnie, że w perspektywie 10 lat dostęp do

technologii cyfrowych będzie powszechny. Ponadto wprowadzanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych również oznacza powstanie dokumentacji elektronicznej (wiarygodnej, przejrzystej, interoperacyjnej)

odzwierciedlającej działalność państwa. Należy także uwzględnić konieczność bezpiecznego przechowywania takiej

dokumentacji w długim czasie przy jednoczesnym zachowaniu wiarygodności, przejrzystości, interoperacyjności

i dostępności.

Obecnie kluczowym elementem dla sprawnie funkcjonującego państwa jest pełne, kompleksowe i wszechstronne

wykorzystanie nowych technologii informatycznych w celu uproszczenia usług i udostępnienia ich drogą elektroniczną.

Z tego tytułu płynąć będą wymierne korzyści zarówno dla obywateli, jak i administracji publicznej.

ww

Na budowę sprawnego państwa będą także wpływać działania podejmowane w ramach innych zintegrowanych strategii

71

rozwoju. Polska do 2020 r. stanie się państwem pomocnym (przyjaznym, przejrzystym, pomocniczym, partycypacyjnym) ,

skutecznym i efektywnym, o silnej pozycji na arenie międzynarodowej i wysokiej aktywności obywateli w życiu społecznym

i politycznym.

70

71

CIP ICT PSP: http://ec.europa.eu/information_society/activities/egovernment/implementation/ict_psp/index_en.htm

Strategia Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo przyjęta przez Radę Ministrów uchwałą nr 157 w dniu

25 września 2012 r. (M. P. poz. 882).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

SPRAWNE PAŃSTWO 2020

to państwo otwarte, pomocne, skuteczne i efektywne, o silnej pozycji międzynarodowej

i wysokiej aktywności obywateli w życiu społecznym i politycznym

Zrealizowanie zapisów SSP w perspektywie do 2020 r. będzie sprzyjało budowie państwa, które

konsekwentnie wdraża polityki rozwoju i skutecznie realizuje zadania dzięki funkcjonalnym strukturom

organizacyjnym i profesjonalnej kadrze urzędniczej przy oszczędnym gospodarowaniu środkami finansowymi

oraz w oparciu o przejrzyste i elastyczne reguły współpracy,



gwarantuje dynamiczny rozwój gospodarczy zgodny z zasadami zrównoważonego rozwoju kraju oraz

wykorzystuje możliwości wynikające z członkostwa Polski w Unii Europejskiej,



gwarantuje obywatelom dostęp do wysokiej jakości usług publicznych, w tym usług zdrowotnych,



gwarantuje bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz interesów państwa i obywateli przez zachowanie danych

archiwalnych, w tym o znaczeniu historycznym, zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej,



dysponuje przejrzystymi regułami tworzenia prawa, spójnym procesem legislacyjnym wzmocnionym dyskusją

merytoryczną na etapie tworzenia regulacji (w tym na etapie opracowywania oceny skutków regulacji) oraz

umożliwia aktywne uczestnictwo obywateli w procesach konsultacji,



posiada sprawny wymiar sprawiedliwości i prokuraturę oraz gwarantuje każdemu obywatelowi sprawiedliwe

postępowanie przed sądem w „rozsądnym czasie”,



zapewnia wolność osobistą i swobodę prowadzenia i rozwijania działalności gospodarczej,



posiada wysoką rangę i prestiż na arenie międzynarodowej,



zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz daje obywatelom gwarancję szybkiej

reakcji na zgłoszenia o niebezpieczeństwie i potrzebie pomocy,



stanowi silne ogniwo w europejskim systemie ochrony granic oraz zarządzania migracjami,



współpracuje z obywatelami, wymieniając się z nimi informacjami i wiedzą, oraz angażuje ich w procesy

rządzenia na poziomie rządowym i samorządowym.

ww

w.

rcl

.go



Sprawne Państwo 2020

CEL GŁÓWNY

v.p

l

5.

– 35 –

Cel główny strategii koresponduje z wyzwaniami rozwojowymi stojącymi przed organami administracji publicznej do 2020 r.

Równocześnie odpowiada na wyzwania wynikające z rosnącej konkurencji międzynarodowej, sytuacji makroekonomicznej

i trendów rozwojowych, a także na potrzeby wdrażania zmian systemowych, organizacyjnych i zarządczych w celu

zwiększenia skuteczności i efektywności państwa. Osiągnięcie celu głównego SSP odbywać się będzie w oparciu o cele

szczegółowe i kierunki interwencji w perspektywie do 2020 r. Wyznaczone cele szczegółowe odchodzą od zakorzenionego

wąskiego sektorowego (resortowego) myślenia na rzecz myślenia zintegrowanego przez tematyczne powiązanie

zidentyfikowanych zjawisk, problemów czy procesów.

Cel główny

.go

Zwiększenie skuteczności i efektywności państwa otwartego na współpracę z obywatelami

w.

rcl

Aby osiągnąć cel główny SSP, zakłada się konsekwentne realizowanie modelu nowoczesnego rządzenia, otwartego

na współczesne wyzwania i charakteryzującego się

 przejrzystością (np. prawa, procedur i procesu decyzyjnego),

 efektywnością (np. usprawnienie komunikacji oraz wymiany dokumentów, spłaszczanie wewnętrznych struktur

organizacyjnych na wzór organizacji sieciowych, korzystanie w procesie decyzyjnym z zewnętrznych ekspertów,

wdrożenie mechanizmów oceniających efektywność instytucji publicznych),

 szeroką współpracą przy realizacji zadań, inicjatyw i rozwiązywania problemów między różnymi podmiotami,

w tym między rządem a jednostkami samorządu terytorialnego,

 zaangażowaniem i partycypacją obywateli w procesie podejmowania decyzji przez organy administracji

publicznej, tworzenie lepszego prawa, dążenie do wysokich standardów świadczonych usług.

Osiągnięcie celu głównego będzie możliwe przez wykorzystanie potencjału kadrowego, szerokie stosowanie nowoczesnych

technologii informacyjno-komunikacyjnych (zarówno w relacjach między komórkami organizacyjnymi urzędu, między

urzędami oraz między urzędem a obywatelem), korzystanie z doświadczeń i najlepszych praktyk innych państw oraz

potencjału polskich ośrodków naukowo-badawczych. Z kolei jego osiągnięcie nie będzie możliwe bez sprawnego

zarządzania i koordynacji działania wszystkich organów administracji publicznej, redukcji biurokratycznych procedur

uniemożliwiających realizację praw i aspiracji obywateli, czy to w sferze indywidualnej, czy gospodarczej, usprawnienia

postępowania sądowego czy zwiększenia poziomu bezpieczeństwa i porządku publicznego.

ww

Kluczowym w osiągnięciu celu głównego jest postawienie obywatela, jako głównego podmiotu strategii, w centrum

zainteresowania administracji publicznej. W relacji państwo – obywatel to właśnie obywatel jest podmiotem,

a nie przedmiotem działania administracji. Bez zmiany tej relacji na korzyść obywatela nie uda się osiągnąć założonych

celów SSP.

Sprawne Państwo 2020

CELE SZCZEGÓŁOWE I KIERUNKI INTERWENCJI

v.p

l

6.

– 36 –

Realizacja celu głównego SSP prowadzona będzie w oparciu o cele szczegółowe i kierunki interwencji w perspektywie

do 2020 roku. Pozwoli to uzyskać najbardziej efektywne narzędzia dla osiągnięcia wyznaczonych wyzwań kluczowych

dla rozwoju państwa.

Cel 1.

OTWARTY RZĄD

.go

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 1 przyczynią się do

 zwiększenia dostępności i poziomu wykorzystywania zasobów sektora publicznego,

 zwiększenia znaczenia dialogu społecznego i obywatelskiego oraz komunikacji między urzędem a obywatelem,

 wzrostu aktywności obywatela w procesach konsultacji społecznych i debacie publicznej,

 wprowadzenia przejrzystych zasad komunikacji w obrębie organów rządowych oraz pomiędzy rządem

a parlamentem i społeczeństwem,

 zwiększenie skuteczności wykorzystywania technologii informacyjno-komunikacyjnych przez administrację publiczną.

Działania w ramach tego celu wiążą się z kierunkiem interwencji 2.3.2. Efektywne wykorzystanie nowoczesnych technologii

informacyjno-komunikacyjnych.

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 1 OBEJMUJĄ

Cel 1.

OTWARTY RZĄD

w.

rcl

1.1. Otwarcie zasobów sektora publicznego.

1.2. Usprawnienie procesu konsultacji oraz inne formy zaangażowania obywateli

w rządzenie.

Ad 1.1. Otwarcie zasobów sektora publicznego.

1.1.1. Wprowadzenie zasady pełnego i otwartego dostępu oraz możliwości ponownego wykorzystywania informacji

publicznej.

Prowadzone będą prace zmierzające do zwiększenia zakresu informacji udostępnianych z urzędu. Wdrażane będą

narzędzia usprawniające ten proces.

ww

Podejmowane działania obejmować także będą określanie i opisywanie statusu prawnego informacji publicznych oraz

sposób ich przechowywania zapewniający otwartość, wiarygodność i trwałość w długim czasie. W zakresie zapewnienia

pełnej dostępności i możliwości ponownego wykorzystywania informacji publicznej istotnym będzie

 usprawnienie systemu funkcjonowania Biuletynów Informacji Publicznej,

 ustalenie zasad wyodrębniania i jednolitego oznaczania niezbędnych elementów informacyjnych potrzebnych

do sprawnego zarządzania dokumentacją elektroniczną (w tym oznaczania informacji publicznie dostępnej),

Sprawne Państwo 2020

usprawnienie procedur i zagwarantowanie faktycznej dostępności informacji publicznej na wniosek,

wdrożenie otwartych standardów publikacji informacji publicznej, mając na uwadze możliwość maszynowego

przetwarzania danych oraz dostępność zasobów dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności,



wdrożenie mechanizmów udostępniających automatycznie dokumentację stanowiącą informację publiczną wprost

z systemów zarządzania dokumentacją już w momencie jej tworzenia, jeśli jest ona oznaczona jako publicznie

dostępna,



promowanie kultury otwartości w urzędach administracji publicznej opartej m.in. na dostępności urzędu, trosce

o adekwatny i zrozumiały język komunikacji, jakość procedur i obiegu informacji, responsywność i otwartość

na opinie obywateli poprzez szkolenia oparte na studiach przypadków, promowanie i nagradzanie aktywności

społecznej urzędników, itp.,



popularyzowanie wśród obywateli prawa dostępu do informacji publicznej,



wprowadzenie obowiązku informowania o planowanych do opracowania i zamawianych ekspertyzach

czy analizach oraz ich udostępniania.

v.p

l





.go

Innym elementem, na który zostanie zwrócona szczególna uwaga, jest wartość użytkowa informacji publicznej dla odbiorcy,

zależna bezpośrednio od łatwości dostępu, możliwości przetwarzania, przeszukiwania oraz oceny przydatności

publikowanych informacji. Planuje się

 wprowadzenie powszechnie obowiązujących standardów zapewniających m.in. łatwość dostępu, interaktywność

i możliwość samodzielnego przetwarzania i przeszukiwania informacji,



promocję zaawansowanych metod porządkowania informacji,



elektronizację zarządzania dokumentacją oraz dostosowanie kultury pracy poprzez wdrożenie odpowiednich

systemów informatycznych oraz organizację szkoleń,



ujednolicanie i stopniową integrację zawartości Biuletynów Informacji Publicznej oraz zwiększenie przejrzystości

publicznych stron internetowych.

w.

rcl

W celu systematyzowania wiedzy i zwiększenia zainteresowania działalnością państwa rozważone zostanie utworzenie

platformy internetowej informującej obywateli w sposób syntetyczny i systematyczny o podejmowanych działaniach

i przyczynach (powodach) podejmowanych decyzji przez organy administracji publicznej, funkcjonowaniu państwa

i wyzwaniach rozwojowych kraju, w tym o podejmowanych przedsięwzięciach.

W zakresie zapewnienia dostępności i możliwości ponownego wykorzystywania danych publicznych, jako

szczególnej formy informacji publicznej, działania będą skoncentrowane na

 utworzeniu repozytorium danych publicznych, stanowiącego pojedynczy punkt dostępu do systemu sfederowanych

repozytoriów publicznych,



zidentyfikowaniu, jakiego rodzaju dane publiczne należy udostępniać, ze względu na ich przydatność dla obywateli

lub organizacji z drugiego i trzeciego sektora,



zapewnieniu poprzez repozytorium faktycznego dostępu do danych publicznych oraz stworzeniu mechanizmów ich

regularnej aktualizacji,



określeniu i wdrożeniu otwartych standardów gwarantujących przydatność i możliwość wykorzystania danych,

w szczególności zapewniające możliwość maszynowego przetwarzania danych oraz dostępności zasobów dla osób

z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

ww

W zakresie zapewnienia otwartego dostępu i możliwości ponownego wykorzystywania innych rodzajów zasobów

publicznych, w tym zasobów finansowych ze środków publicznych, planuje się

 wdrożenie rozwiązań prawnych zapewniających dostępność i możliwość ponownego wykorzystania tych zasobów,

 stworzenie systemu repozytoriów, poprzez który zasoby te będą udostępniane,

 w przypadku zasobów finansowanych ze środków publicznych, zagwarantowanie, by prawa do zasobów w całości

finansowanych ze środków publicznych przynależały do podmiotów finansujących, które następnie udostępnią

zasoby publicznie.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

1.1.2. Zapewnienie otwartości i dostępności pod kątem osób niepełnosprawnych serwisów informacyjnych

administracji publicznej oraz tworzonego na jej potrzeby oprogramowania.

Dążyć się będzie do zagwarantowania zgodności tworzonych serwisów informacyjnych administracji publicznej oraz

oprogramowania z otwartymi standardami oraz standardami dostępności dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Określone

zostaną standardy zapewniające przejrzystość, interoperacyjność i możliwość ponownego korzystania z serwisów

i zasobów informacyjnych, które będą obowiązkowe dla wszystkich jednostek administracji publicznej.

Rozważona zostanie potrzeba stworzenia rejestrów dostępnego oprogramowania, sprzętu i zasobów, które ułatwią

identyfikację dostępnych i dających się ponownie wykorzystać zasobów.

Ad 1.2. Usprawnienie procesu konsultacji społecznych oraz inne formy zaangażowania obywateli w rządzenie.

.go

1.2.1. Wprowadzenie otwartych mechanizmów konsultacji jako standardowego elementu procesu decyzyjnego.

Konsultacje stają się coraz ważniejszym elementem procesu podejmowania decyzji przez wszystkie szczeble administracji

publicznej. W celu stworzenia przejrzystego modelu konsultacji społecznych zasadne będzie w szczególności

1) dokonanie przeglądu obowiązujących ustaw normujących zasady i tryb przeprowadzania konsultacji społecznych

projektów aktów normatywnych w celu opracowania zmian w tym przedmiocie,

2) przestrzeganie przez organy administracji rządowej obowiązków w zakresie zapewnienia dostępu do informacji

o projektach ustaw i rozporządzeń, wynikających z przepisów o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa,

72

3) przestrzeganie wytycznych przez organy administracji rządowej w zakresie przeprowadzania konsultacji społecznych .

Podejmowane będą również prace nad ustaleniem kodeksu konsultacji społecznych oraz spójnego systemu

informatycznego, ułatwiającego transparentne ich prowadzenie, na każdym etapie, z udziałem wszystkich zainteresowanych

partnerów.

w.

rcl

Obok wymienionych rozwiązań zwiększających udział obywateli w konsultacjach społecznych szczególnie istotne są

poprawa jakości i upowszechnienie konsultacji społecznych przez urzędy publiczne, zarówno na poziomie centralnym, jak i

lokalnym, poprawa świadomości wśród obywateli w zakresie istoty konsultacji społecznych oraz konsultowanie dokumentów

już na wczesnym etapie ich tworzenia i udzielanie informacji zwrotnej o wyniku konsultacji. W celu usprawnienia procesu

konsultacji zakłada się

 umocowanie wymogu oraz zasad prowadzenia konsultacji społecznych i partycypacji obywatelskiej,

 stworzenie programu dedykowanego rozwojowi, testowaniu i upowszechnianiu innowacyjnych technik zarządzania

partycypacyjnego (np. budżetu partycypacyjnego, panelu obywatelskiego),

 wypracowanie mechanizmów współpracy z organizacjami pozarządowymi na poziomie instytucji centralnych,

 prowadzenie regularnego monitoringu jakości konsultacji społecznych i partycypacji,

 wypracowanie mechanizmów zapewniających skuteczne egzekwowanie przepisów dotyczących prowadzenia

konsultacji, szczególnie pod względem czasu ich trwania i informowania o ich rozpoczęciu.

Ponadto rozważona zostanie możliwość wprowadzenia rozwiązań prawnych w zakresie zbierania podpisów pod

obywatelskimi inicjatywami ustawodawczymi drogą elektroniczną. Z kolei w celu zwiększenia przejrzystości konsultacji

społecznych dążyć się będzie do







73

utworzenia ogólnodostępnej platformy internetowej , na której umieszczane byłyby projekty aktów prawnych oraz

inne propozycje programów i działań podejmowanych przez administrację publiczną,

zachęcania obywateli i grup społecznych do korzystania z systemu konsultacji i obowiązującego prawa poprzez

organizacje np. kampanii informacyjnych,

stworzenia platformy wymiany myśli, doświadczeń, analiz, propozycji, rekomendacji przy tworzeniu aktu prawnego.

ww

W usprawnieniu procesu konsultacji ważną rolę mogą odegrać technologie cyfrowe, ułatwiające prowadzenie w pełni

publicznych i przejrzystych konsultacji.

72

W chwili obecnej wytyczne zawarte są w dokumencie pt. Zasady konsultacji przeprowadzanych podczas przygotowywania dokumentów rządowych.

Dokument opracowany przez Ministerstwo Gospodarki i przyjęty przez Komitet Rady Ministrów 30 lipca 2009 r. z zaleceniem stosowania.

Pilotaż i ocena funkcjonowania platformy prowadzona jest w Ministerstwie Gospodarki.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

1.2.2. Wdrożenie innych form zaangażowania obywateli w proces rządzenia.

Planowanie i podejmowanie decyzji musi się opierać na aktualnych danych i pełnej wiedzy na temat potrzeb i preferencji

obywateli, którzy powinni angażować się w udoskonalanie procesu rządzenia, biorąc udział w udostępnianych im

narzędziach partycypacji oraz tworząc własne rozwiązania. Proces wymiany wiedzy powinien wykraczać przy tym poza

tradycyjnie pojmowaną partycypację obywatelską, opartą na konsultacjach społecznych jako elemencie procesu

stanowienia prawa. W tym celu zakłada się

 utworzenie platform agregujących opinie obywateli,

 wykorzystywanie zagregowanych danych publicznych do analizowania trendów i zjawisk społecznych,

 tworzenie narzędzi cyfrowych umożliwiających obywatelom zgłaszanie zaobserwowanych problemów, usterek lub

uchybień w funkcjonowaniu urzędów administracji publicznej.

.go

1.2.3. Zmiana kultury organizacyjnej administracji publicznej oraz procesów komunikacji wewnętrznej na rzecz

większej otwartości.

Dla realizacji celów otwartego rządu konieczna jest radykalna zmiana kultury organizacyjnej administracji. Kluczowy

warunek stanowi tu zwiększenie autonomii urzędników i wzrost ich poczucia odpowiedzialności za sprawy, którymi się

zajmują. Kultura organizacyjna nowoczesnej administracji musi opierać się w większym stopniu na relacjach partnerskich

i sieciowych, a nie hierarchicznych, co przyczyni się do większej odpowiedzialności pracowników za rozwój instytucji.

Promowane będą wszelkie działania innowacyjne służące większemu zaangażowaniu i poprawie współpracy między

urzędnikami a obywatelami. Tworzone będą warunki do interaktywnej współpracy między urzędnikami i urzędami, a także

warunki gwarantujące wysoki poziom kompetencji wśród urzędników, aby zapewnić szerokie wykorzystanie technologii

cyfrowych. W tym celu planuje się

 zwiększenie poziomu koordynacji prac pomiędzy jednostkami administracji publicznej,

 wprowadzenie efektywnych mechanizmów komunikacji wewnątrz administracji, opartych na technologiach cyfrowych

(np. portal społecznościowy, otwarta baza wiedzy dla urzędników),

 zagwarantowanie infrastruktury technicznej i szkolenia pozwalające urzędnikom funkcjonować w przestrzeni

komunikacji cyfrowej.

w.

rcl

1.2.4. Usprawnienie komunikacji, dialogu społecznego i dialogu obywatelskiego.

Podjęte będą działania mające na celu zwiększenie otwartości urzędników i ich aktywności społecznej poprzez

 wprowadzenie i egzekwowanie standardów komunikacji społecznej i komunikacji dwustronnej,

 tworzenie i promocję istniejących narzędzi Web 2.0 w pracy urzędnika,

 premiowanie inicjatywy własnej urzędników i opracowanie dobrych praktyk z zakresu współpracy z ekspertami

zewnętrznymi i innymi zainteresowanymi podmiotami.

Istotnym z punktu widzenia funkcjonowania urzędu i realizacji zadań, w tym na etapie podejmowania decyzji ważnych

dla państwa i obywateli czy na etapie konsultacji dokumentów strategicznych lub programowych, jest prowadzenie dialogu

74

75

społecznego i dialogu obywatelskiego w celu budowania porozumienia, łączenia i godzenia różnych interesów na rzecz

współodpowiedzialności za rozwój państwa. Dlatego też wskazane formy współpracy będą rozwijane i promowane.

ww

W celu rozwoju nowoczesnych mechanizmów partycypacji obywatelskiej zasadnym będzie

 uruchamianie i wspieranie kampanii społecznych zachęcających obywateli do aktywnego wypowiadania się

w sprawach publicznych, zarówno w tych kwestiach, które ich bezpośrednio dotyczą, jak i ogólnych, istotnych

z punktu widzenia realizacji polityk publicznych,

 podejmowanie działań edukacyjnych oraz stworzenie systemu poradnictwa obywatelskiego, mającego na celu

uświadomienie obywatelom ich praw i obowiązków,

 podejmowanie debat publicznych z udziałem obywateli w sprawach ważnych dla obywateli i umożliwiających

formułowanie przez nich opinii i propozycji rozwiązań,

 monitorowanie poziomu partycypacji obywatelskiej.

74

Dialog społeczny wpisuje się w dialog obywatelski, który - jako pojęcie szersze - obejmuje także dialog z organizacjami pozarządowymi oraz dialog społeczny

rozumiany jako zinstytucjonalizowany dialog z organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi. Zagadnienie dialogu społecznego jest m.in.

przedmiotem zapisów w Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego.

Dialog obywatelski i jego funkcjonowanie są zagadnieniem opisanym szerzej w Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego.

Sprawne Państwo 2020



v.p

l

Ponadto zasadnym będzie budowanie kompetencji administracji publicznej w zakresie partycypacji obywatelskiej

poprzez

 zaplanowanie i wdrożenie systemu kształcenia urzędników w dziedzinie partycypacji obywatelskiej,

przeszkolenie grupy specjalistów, mogących pełnić rolę zewnętrznych moderatorów, mających poświadczone

umiejętności prowadzenia procesów partycypacyjnych z wykorzystaniem różnorodnych technik.

76

Innym elementem, na który zostanie zwrócona uwaga, jest promocja dialogu autonomicznego umożliwiającego

rozwiązywanie konfliktów społecznych bez udziału państwa, począwszy od poziomu konfliktów o charakterze lokalnym

do sporów o charakterze zbiorowym i rozwiązań na poziomie europejskim. Zamierza się skoncentrować działania

w kierunku

 promowania dobrych praktyk w zakresie wykorzystania mediacji i osiągania konsensusu w sposób autonomiczny,

 profesjonalizacji uczestników dialogu społecznego,

 informowania o możliwości mediacji w przypadku sytuacji konfliktowych,

 dalszej profesjonalizacji instytucji mediatora w Polsce.

procedur warunkujących udostępnienie wiedzy zgromadzonej w ramach współpracy administracji z ekspertami,

w celu wsparcia wymiany wiedzy między ośrodkami administracji publicznej, a także publicznym udostępnianiem

zasobów wiedzy gromadzonych przy udziale środków publicznych.

ww

w.

rcl



.go

Rozwijana będzie współpraca pomiędzy administracją publiczną i organizacjami pozarządowymi pełniącymi często

rolę rzecznika grup interesariuszy, pośredniczącymi w przekazywaniu informacji pomiędzy obywatelami a danym urzędem

administracji publicznej. Rozwijana będzie także współpraca z niezależnymi ośrodkami badawczo-eksperckimi poprzez

opracowanie

 reguł instytucjonalnego wsparcia dla urzędów tworzących niezależne opinie i ekspertyzy przydatne dla tworzenia

i realizacji polityk publicznych,

76

Dialog autonomiczny odnosi się wyłącznie do jednej z form dialogu społecznego, to jest rozmów pracobiorców z pracodawcami w sferze stosunków

przemysłowych.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 2.

ZWIĘKSZENIE SPRAWNOŚCI INSTYTUCJONALNEJ PAŃSTWA

.go

Kierunki interwencji i działania podejmowane w ramach celu 2 przyczynią się w szczególności do

 zwiększenia funkcjonalności i sprawności struktur organizacyjnych państwa,

 podniesienia efektywności rządzenia z uwzględnieniem zasady pomocniczości,

 przejrzystego podziału kompetencji i odpowiedzialności,

 podniesienia skuteczności oddziaływania organów państwa na otoczenie społeczno-gospodarcze,

 efektywności operacyjnej, skuteczności i transparentności działania urzędów administracji publicznej nastawionych

na potrzeby obywatela, a nie procedury,

 wprowadzenia mechanizmów oceny i kontroli wewnętrznej w urzędach administracji publicznej,

 efektywnego zarządzania zasobami ludzkimi oraz wzmocnienia etosu pracy urzędniczej,

 wdrożenia nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w procesie obsługi obywatela.

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 2 OBEJMUJĄ

Cel 2.

ZWIĘKSZENIE SPRAWNOŚCI INSTYTUCJONALNEJ PAŃSTWA

2.1. Doskonalenie funkcjonowania samorządu terytorialnego.

w.

rcl

2.2. Optymalizacja struktur organizacyjnych administracji rządowej.

2.3. Efektywne i funkcjonalne urzędy administracji publicznej.

Ad 2.1. Doskonalenie funkcjonowania samorządu terytorialnego.

ww

Podstawy ustroju samorządu terytorialnego powstały w wyniku reform z lat 1990 i 1999. Reformy te powszechnie

są oceniane jako sukces okresu transformacji. Pierwotne rozwiązania były modyfikowane, co związane było m.in.

z dostosowaniem ustroju samorządu terytorialnego do zmieniającego się otoczenia oraz wymagań wynikających z integracji

europejskiej. Po 20 latach od wprowadzenia reformy samorządowej należy dokonać przeglądu ustrojowego

funkcjonowania samorządu terytorialnego mającego na celu

 usunięcie barier lub luk utrudniających sprawne i skuteczne wykonywanie zadań publicznych, a także zwiększenie

możliwości zarządzania zadaniami publicznymi przez jednostki samorządu terytorialnego,

 wprowadzenie rozwiązań zwiększających partycypację społeczności lokalnych i regionalnych w procesie

sprawowania władzy,

 zmianę modelu zarządzania publicznego ze sztywnego i hierarchicznego rządzenia w kierunku współzarządzania,

tj. sieciowego i współzależnego układu świadczenia usług przez administrację publiczną i podmioty zewnętrzne,

takie jak organizacje pozarządowe.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Z punktu widzenia wyzwań rozwojowych szczególną uwagę należy zwrócić na następujące kwestie wymagające zmian

 funkcjonowanie tzw. obszarów metropolitalnych i innych obszarów funkcjonalnych poprzez wypracowanie

mechanizmów umożliwiających realizację zadań publicznych w tychże obszarach,

 ograniczenie deficytu współpracy jednostek samorządu terytorialnego poprzez udoskonalenie dotychczasowych

rozwiązań ustrojowych,

 usprawnienie mechanizmów dialogu i współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego a rządem

w zakresie wspólnego rozwiązywania kluczowych problemów oraz realizacji zadań związanych z rozwojem kraju,

 uwzględnienie zmian demograficznych w kontekście funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego.

Wskazane przykłady nie są jedynymi wymagającymi analizy w związku z postępującymi zmianami otoczenia

funkcjonowania administracji samorządowej.

Z kolei ocena funkcjonowania rozwiązań prawnych dotyczących nadzoru i kontroli nad samorządem terytorialnym

winna następować pod kątem zdiagnozowania luk prawnych, sprawności procedur, skuteczności środków nadzoru

i uzasadniać ich ewentualną korektę. Optymalizacja tych relacji powinna się odbywać przy uwzględnieniu konieczności

zapewnienia zgodnego z prawem i sprawnego wykonywania zadań publicznych, z jednoczesnym poszanowaniem

konstytucyjnych gwarancji samodzielności jednostek samorządu terytorialnego oraz zasady subsydiarności.

.go

Istotne jest także przeprowadzenie przeglądu i weryfikacji przepisów, które wymuszają na jednostkach samorządu

terytorialnego tworzenie własnej struktury organizacyjnej. Często bowiem zachodzi sytuacja, iż prowadzenie określonej

działalności w formie samorządowej jednostki budżetowej pozbawia jednostkę samorządu terytorialnego prawa

do decydowania o możliwości włączenia danego rodzaju działalności do istniejącej już jednostki samorządowej.

Zwiększenie efektywności realizacji zadań publicznych przez organy jednostek samorządu terytorialnego determinuje

ponadto potrzebę dokonania oceny skuteczności działania urzędów obsługujących organy jednostek samorządu

terytorialnego, w tym w kontekście funkcjonowania modelu podziału terytorialnego kraju.

77

w.

rcl

Należy zauważyć, iż istniejące mechanizmy zachęt do łączenia gmin i powiatów nie przyniosły oczekiwanych rezultatów,

co wskazuje na brak zainteresowania tym rozwiązaniem, mimo iż powstałe w wyniku połączenia jednostki mogłyby

znacząco wzmocnić swój potencjał instytucjonalny. Dlatego też zasadne jest wzmocnienie zachęt do łączenia, przy

uwzględnieniu skutków dla budżetu państwa, w większe jednostki i promowanie takich rozwiązań, bowiem im mniejsza

jednostka samorządu terytorialnego, tym relatywnie więcej wydatkuje na utrzymanie swojej administracji, a to z kolei może

doprowadzić do ograniczenia wydatków prorozwojowych (majątkowych). Interwencja ta powinna zostać skorelowana

z ewaluacją aktualnego systemu podziału terytorialnego, w szczególności na poziomie gminnym w kontekście

zachodzących zmian cywilizacyjnych. Ewentualne zmiany na tym poziomie mogą mieć również wpływ na pozostałe poziomy

samorządu, zarówno w sferze realizowanych zadań, jak i potencjalnie w sferze terytorialnej. Wskazać także należy

na potrzebę pogłębionych badań dotyczących podziału terytorialnego państwa na poziomie gminnym, gdyż model

przyjęty ponad 20 lat temu nie uwzględnia znaczącej poprawy infrastruktury komunikacyjnej oraz zwiększenia się zakresu

spraw, które mogą być załatwiane przez mieszkańców i innych interesantów przy pomocy środków komunikacji

elektronicznej oraz obowiązującego obecnie większego zakresu zadań, które wykonują gminy. Nowym zjawiskiem, którego

nie można było precyzyjnie przewidzieć na początku tworzenia jednostek samorządu terytorialnego, były zmiany

demograficzne. Na podstawie dostępnych prognoz ludnościowych można zauważyć coraz poważniejszy problem

wyludniania się wielu jednostek samorządu terytorialnego. Wpływa on bezpośrednio na wysokość dochodów oraz potencjał

rozwojowy gmin, powiatów oraz samorządów regionalnych, a tym samym na ich efektywność.

Istotne będzie także rozważenie reorganizowanych inspekcji funkcjonujących na poziomie powiatu. W przedmiotowym

zakresie będą przeprowadzone prace analityczne, których celem będzie wypracowanie najlepszych rozwiązań

umożliwiających osiągnięcie pozytywnych efektów pozwalających na znaczące ograniczenie udziału kosztów obsługi

w kosztach ogółem funkcjonowania inspekcji szczebla powiatowego i zwiększenie efektywności ich działania.

ww

Samorząd terytorialny jako integralna część administracji publicznej powinien współuczestniczyć w procesie

informatyzacji sektora publicznego. W związku z tym zasadne będzie rozważenie zasad oraz form współpracy między

administracją rządową i samorządową w procesie budowania społeczeństwa informacyjnego oraz informatyzacji usług

publicznych, wymiany wiedzy na temat realizowanych projektów oraz promocji dobrych praktyk w zakresie informatyzacji.

Na dzień 1 stycznia 2012 r. funkcjonuje 16 województw, 314 powiatów oraz 2479 gmin (w tym 65 miast na prawach powiatu).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Dla sukcesu cyfryzacji administracji samorządowej duże znaczenie będzie miało wzmocnienie merytoryczne pracowników

samorządowych, w szczególności w najmniejszych gminach.

Ad 2.2. Optymalizacja struktur organizacyjnych administracji rządowej.

.go

Planowane jest podjęcie działań zmierzających do poprawy efektywności rządzenia i planowania strategicznego oraz

likwidacji rozbudowanych struktur, które w szczególności obejmą

a) przeprowadzenie przeglądu, oceny i uporządkowania kompetencji poszczególnych ministrów. Zmiany służące

racjonalizacji obecnie funkcjonującego systemu zarządzania rozwojem mogą prowadzić do horyzontalnego

i wertykalnego przeniesienia kompetencji – zarówno między właściwymi ministrami kierującymi danym działem

administracji rządowej, jak i z poziomu krajowego na szczebel regionalny i lokalny, prowadząc w efekcie do zmian

kompetencyjnych na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. Zmiany kompetencyjne dotyczyć będą przede

wszystkim obszarów kluczowych z punktu widzenia koordynacji interwencji publicznej ukierunkowanej terytorialnie,

tj. planowania przestrzennego, transportu, itp. Podejmowane działania będą miały na celu wyeliminowanie przypadków

nakładania się kompetencji (dublowania kompetencji) oraz stworzenie mechanizmów właściwej koordynacji działań

i inicjatyw podejmowanych przez poszczególne resorty.

b) racjonalizację struktur terenowych organów administracji rządowej, obejmującą w szczególności

 utworzenie w strukturach urzędów wojewódzkich – wojewódzkich centrów usług wspólnych oraz włączenie

aparatów pomocniczych kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży w struktury urzędu wojewódzkiego.

Podjęte działania pozwolą skupić się kierownikom tych jednostek tylko i wyłącznie na realizacji swoich zadań

merytorycznych, a także umożliwią zwiększenie udziału pracowników wykonujących merytoryczne zadania

inspekcji w zatrudnieniu ogółem, dzięki przekazaniu zadań obsługowych wyspecjalizowanym komórkom urzędu

wojewódzkiego.

łączenie inspekcji o zbliżonych zakresach działania. Pozwoli to na szybsze i bardziej kompleksowe prowadzenie

kontroli u przedsiębiorców, tak aby nie utrudniać im prowadzenia działalności gospodarczej i unikać wielokrotnych

kontroli wykonywanych oddzielnie przez poszczególne inspekcje, a także ograniczy udział kosztów obsługi

w ogólnych kosztach działania inspekcji. Tej formie racjonalizacji podlegać mogą m.in. inspekcje działające

w rolnictwie, a także szeroko pojęte służby ochrony środowiska.

w.

rcl



Przedstawione propozycje nie wykluczają się wzajemnie i mogą zostać zastosowane równocześnie. Przyjęte

rozwiązania sprzyjać będą rozwojowi służb, inspekcji i straży przy równoczesnym zwiększeniu efektywności ich

działania. Zmiany, o których mowa, będą kontynuacją reformy administracji publicznej z 1999 r., która jako naczelną

zasadę budowy terenowej administracji rządowej przyjęła zasadę zespolenia. Zasada ta niezależnie od wybranej formy

racjonalizacji będzie zachowana przy tworzeniu nowych, bardziej efektywnych struktur obsługujących kierowników

zespolonych służb, inspekcji i straży.

Obecnie jedynie wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie posiada wyodrębnionego, w formie

samodzielnej jednostki budżetowej, aparatu pomocniczego. Pozostałe organy administracji zespolonej posiadają

własne aparaty pomocnicze w postaci odrębnych jednostek budżetowych. Dotychczasowe doświadczenia wyraźnie

wskazują, jak nieefektywny jest to system, w szczególności w zakresie zarządzania kosztami całej administracji

zespolonej podległej wojewodzie, gdyż odsetek stanowisk obsługowych w jednostkach administracji zespolonej wynosi

78

21,2% , przy czym im mniejsza jest to jednostka, tym większy jest udział tych stanowisk.

ww

c) ograniczenie liczby urzędów centralnych oraz delegatur jednostek szczebla centralnego. Działania będą zmierzać

do włączenia w struktury właściwych ministerstw niektórych urzędów centralnych obsługujących organy wyższego

stopnia w postępowaniu administracyjnym. Wśród urzędów tych znajdą się również niektóre urzędy centralne inspekcji,

o których mowa wyżej. Inną metodą ograniczenia liczby urzędów centralnych będzie łączenie urzędów o zbliżonym

zakresie działania. Równocześnie zostanie przeprowadzony przegląd istniejących delegatur jednostek szczebla

centralnego w celu wypracowania rozwiązań zmierzających do upraszczania struktur organizacyjnych i racjonalnego

gospodarowania środkami finansowymi.

Dane własne: wg stanu na 2011 r. – 21,2%, wg stanu na 2010 r. – 23,9%.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

d) ocenę działalności jednostek naukowych podległych poszczególnym ministrom i kierownikom urzędów

centralnych pod kątem jakości prowadzonych prac badawczych oraz spełniania wyznaczonych standardów, a także

pokrywania się rodzajów działalności. Taki przegląd będzie podstawą do ewentualnego łączenia placówek o zbliżonym

profilu działania.

e) dokonanie przeglądu celowości funkcjonowania podmiotów opiniodawczo-doradczych powoływanych przy

organach administracji publicznej.

f) doskonalenie funkcjonowania pozostałych jednostek sektora finansów publicznych szczebla centralnego w celu

optymalizacji procesów oraz skuteczności i elastyczności działania.

Ad 2.3. Efektywne i funkcjonalne urzędy administracji publicznej.

.go

2.3.1. Doskonalenie standardów zarządzania.

79

Podejmowane przedsięwzięcia będą zmierzać do poprawy efektywności zarządzania urzędami administracji publicznej ,

których działalność powinna opierać się na modelu menedżerskiego zarządzania publicznego (nastawienie na obywatela

i dialog, okresowe rozliczanie, podejście zadaniowe). Wprowadzane zmiany w zarządzaniu będą poza tym wynikać

z konkretnych potrzeb danego urzędu, integrować jego funkcje oraz ewaluować w związku z zachodzącymi zmianami

w otoczeniu.

Aby możliwe było podniesienie jakości świadczonych przez urzędy usług publicznych, kluczowe będzie upowszechnienie

stosowania systemów zarządzania jakością, z wykorzystaniem powszechnie uznanych i sprawdzonych rozwiązań oraz

modeli. Istotne w tym względzie będzie doskonalenie organizacji urzędów administracji publicznej poprzez samoocenę i

wykorzystywanie Wspólnej Metody Oceny (CAF), będącej narzędziem kompleksowego zarządzania jakością.

w.

rcl

Doskonalenie standardów jakości usług bez względu na rodzaj wykorzystanego systemu przebiegać będzie ze szczególnym

80

naciskiem na stałe monitorowanie i doskonalenie realizowanych zadań . Dla kadry zarządzającej administracji pomocą

będzie wykorzystanie narzędzi i technik wywodzących się w dużej mierze z sektora prywatnego, takich jak kompleksowe

zarządzanie jakością (ang. Total Quality Management) oraz obecny w wielu systemach zarządzania jakością cykl Deminga

(zaplanuj, wykonaj, sprawdź, działaj).

Zakłada się włączenie w proces doskonalenia jakości usług publicznych klientów zewnętrznych – obywateli,

przedsiębiorców, szeroko pojętych partnerów i interesariuszy oraz klientów wewnętrznych urzędów, tj. pracowników.

Praktycznym wyrazem zmiany optyki od producenta do obywatela/klienta będzie wprowadzenie do urzędów administracji

publicznej, jak również szeroko pojętej tzw. administracji świadczącej, narzędzi monitorowania i mierzenia satysfakcji

klienta. Dynamiczny sposób angażowania obywateli/klientów sektora publicznego w celu zwiększenia ich percepcji,

oczekiwań i aktywnego uczestnictwa stanie się powszechną strategią prowadzącą do uzyskania właściwego poziomu

jakości i satysfakcji z usług publicznych.

W tym kontekście wykorzystanie narzędzi monitorowania i mierzenia satysfakcji klienta do praktyki zarządzania

administracji publicznej stanowi warunek niezbędny, aby móc świadczyć – w granicach dostępnych zasobów – coraz więcej

lepszych, szybszych oraz łatwiej dostępnych usług publicznych. Ocena satysfakcji klienta w dużej mierze będzie oparta

na cyklicznie realizowanych badaniach w postaci ankiet, badań sondażowych, technik zewnętrznej weryfikacji standardu

świadczonych usług np. w postaci badań techniką tajemniczego klienta (ang. mystery shopping). W celu obniżenia kosztów

wdrażania oraz utrzymania systemów zarządzania satysfakcją klienta promowane będzie wykorzystanie dobrych praktyk

zidentyfikowanych i na poziomie krajowym oraz w krajach Unii Europejskiej, m.in. rozpowszechnianych poprzez Sieć Unii

Europejskiej do spraw Administracji Publicznej (ang. European Union Public Administration Network – EUPAN), która

81

stanowi platformę wymiany doświadczeń na tym polu .

ww

Zmiana modelu administracji publicznej i sposobu jej działania poprzez zoptymalizowanie struktur organizacyjnych

i wprowadzenie nowoczesnych metod zarządzania oparta będzie również na zarządzaniu ryzykiem związanym z aspektami

79

80

81

Pod pojęciem urząd administracji publicznej należy rozumieć urzędy obsługujące organy administracji rządowej i samorządowej, realizujące zadania

publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym.

W praktyce urzędów administracji publicznej stosowane są także systemy: ISO, Inwestor in People, Zrównoważona Karta Wyników, model EFQM i inne.

W ramach współpracy sieci EUPAN opracowana publikacja „Zarządzanie Satysfakcją Klienta - Europejski poradnik praktyka”, 2008 r.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

środowiskowymi, społecznymi i w zakresie zarządzania (ang. Environmental, Social, Governance – ESG). Podnoszenie

skuteczności operacyjnej, planowania strategicznego oraz realizowanie polityk publicznych będzie ukierunkowane

na możliwość odpowiedzi na wyzwania globalne, m.in. związane ze zmianami demograficznymi, zmianami klimatu,

czy efektywnym wykorzystywaniem zasobów. Pozwoli to na podejmowanie odpowiednich działań wyprzedzających,

włącznie z właściwą alokacją aktywów gospodarczych i społecznych.

.go

W urzędach administracji publicznej wykorzystane zostaną rozwiązania właściwe dla adhokracji (przeciwieństwo

biurokracji), dostosowane do charakteru i zadań urzędu, tj. zmniejszenie stopnia sformalizowania, praca w oparciu

o zespoły (tworzone odpowiednio do potrzeb), zmniejszenie roli hierarchii, wykorzystywanie wiedzy i doświadczenia

pracowników, powiązań sieciowych i technologii informacyjno-komunikacyjnych. Istotnym krokiem ku usprawnieniu

zarządzania będzie dążenie do zwiększenia zdolności do realizacji projektów wdrożeniowych i analitycznych, w tym

projektów o znaczeniu ponadresortowym, poprzez wprowadzenie szerokiej współpracy międzyresortowej, upowszechnienie

pracy zespołowej, wykorzystanie wiedzy i umiejętności pracowników, zarządzanie zespołami wielopokoleniowymi

i wielokulturowymi, wykorzystanie analizy, opracowań naukowych i ekspertyz w procesach decyzyjnych oraz podczas

przygotowywania dokumentów strategicznych. Spłaszczane będą także struktury organizacyjne i upowszechniane podejście

procesowe w zarządzaniu, co przyczyni się do poprawy współpracy między komórkami organizacyjnymi wewnątrz urzędu,

a także zwiększy szybkość podejmowania decyzji.

Niezależnie od zmian w powszechnie obowiązującym prawie upraszczane bądź eliminowane będą skomplikowane

procedury wewnętrzne w urzędach obsługujących organy administracji publicznej, co przyczyni się

do zwiększenia szybkości i efektywności ich pracy poprzez eliminowanie zbędnych czynności.

2.3.2. Efektywne wykorzystanie nowoczesnych technologii cyfrowych.

Istotnym instrumentem efektywnego zarządzania urzędami i ich zadaniami jest – w dobie społeczeństwa informacyjnego –

szerokie wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych (e-administracja). Dokonany zostanie

przegląd obszarów działania administracji w celu identyfikacji działań, które mogą być realizowane wspólnie dla wielu

jednostek organizacyjnych. Wśród obszarów związanych z obsługą urzędów, w pierwszej kolejności znajdą się: obsługa

finansowo-księgowa, obieg dokumentów, zamówienia publiczne czy wspólna platforma do konsultacji społecznych.

w.

rcl

Wśród niezbędnych działań należy wymienić wypracowanie mechanizmów efektywnego komunikowania się między

komórkami organizacyjnymi danego urzędu oraz usprawnienie koordynacji i przepływu informacji między urzędami

administracji centralnej i wojewódzkiej w oparciu o technologie cyfrowe. Planowane jest stworzenie międzyresortowego

systemu obiegu dokumentów, w zamkniętej sieci teleinformatycznej typu extranet, który umożliwi szybki i bezpieczny

przepływ informacji między resortami, urzędami organów centralnych i urzędami wojewódzkimi, jak również

wprowadzenie automatycznej wymiany informacji między podmiotami na różnym szczeblu i o różnych kompetencjach,

realizowanej w sposób niewidoczny i możliwie najmniej angażujący końcowych odbiorców zintegrowanych usług

publicznych – obywateli i podmioty gospodarcze. Towarzyszyć temu będzie konsekwentne upraszczanie procedur

administracyjnych oraz standaryzacja elektronicznego obiegu dokumentów w jednostkach administracji publicznej, czemu

służyć będzie np. projekt Efektywna Wojewódzka Administracja (EWA).

Sukces cyfryzacji administracji publicznej uzależniony jest także w znacznej mierze od współpracy administracji rządowej

i samorządowej. Wymaga to wprowadzenia mechanizmów współpracy w ramach administracji publicznej oraz wzmocnienie

merytoryczne urzędów administracji lokalnej i regionalnej.

Budowane będą także platformy współpracy między urzędami administracji publicznej na wszystkich szczeblach

administracji rządowej, w tym między urzędami wojewódzkimi w celu wymiany informacji, szerzenia dobrych praktyk,

stosowania jednolitych zasad i trybu przy rozstrzyganiu spraw, przesyłania komunikatów, wykorzystywania mechanizmów

zgłaszania usprawnień przez urzędników, itp. Istotny jest także rozwój partnerstw międzysektorowych, w szczególności tych

ukierunkowanych na rozwiązywanie lokalnych wyzwań rozwojowych.

ww

W oparciu o istniejącą Ogólnopolską Sieć Teleinformatyczną (OST 112) planowane jest utworzenie sieci wymiany danych

na potrzeby administracji publicznej, która stanie się podstawową siecią szkieletową wykorzystywaną na terenie całego

kraju jako medium transmisyjne dla resortowych i ogólnopolskich systemów informatycznych. Podłączenie do sieci

wszystkich urzędów w miastach, gminach i powiatach umożliwi szybką wymianę danych w obrębie administracji publicznej.

Sieć zapewni wzrost bezpieczeństwa przesyłanych danych, zagwarantuje jakość oraz niezawodność połączeń, zastępując

wiele wykorzystywanych obecnie sieci transmisyjnych (najczęściej pokrywających się nawzajem lub posiadających

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

analogiczne parametry techniczne), co w bezpośredni sposób przyczyni się do racjonalizacji i ograniczenia kosztów

ponoszonych przez budżet państwa oraz budżety samorządowe. W oparciu o sieć OST 112 działać będą już funkcjonujące

oraz nowe usługi o zasięgu ogólnokrajowym, np. zintegrowane usługi transmisji danych, usługi głosowe i wideokonferencje,

zintegrowany system łączności radiowej, dostęp do centrów przetwarzania danych obsługujących kluczowe rejestry oraz

umożliwiających realizację nowych usług lub rejestrów dostępnych automatycznie dla wszystkich użytkowników sieci, usługi

świadczone w modelu cloud computing, a także działający już dziś na bazie OST 112 system powiadamiania ratunkowego.

Dla podniesienia efektywności urzędów administracji publicznej zasadniczym elementem będzie jak najszersze

odchodzenie od przetwarzania dokumentów papierowych oraz upowszechnianie systemów elektronicznego

zarządzania dokumentacją. Wpłynie to m.in. na wzrost sprawności i przejrzystości realizowanych procedur, a także

zapewni łatwiejszy dostęp obywateli do zgromadzonych informacji i danych. Wprowadzenie elektronicznego zarządzania

dokumentacją pozwoli na uzyskanie oszczędności finansowych i czasowych, uproszczenie i podniesienie efektywności

wewnętrznych procedur w danym urzędzie oraz na rozwijanie usług elektronicznych administracji publicznej. Szczególne

znaczenie ma tu wspieranie wdrażania w urzędach wojewódzkich i centralnych oraz innych systemu elektronicznego

zarządzania dokumentacją.

.go

Priorytetowym zadaniem w programie elektronicznej administracji będzie również udostępnienie jak najszerszego zakresu

usług publicznych świadczonych drogą elektroniczną, na poziomie przynajmniej czwartego stopnia rozwoju e-usług

82

(tzw. transakcja) , umożliwiającego pełną interakcję z urzędem, czyli możliwość załatwienia danej sprawy na odległość,

włącznie z dokonaniem płatności on-line oraz otrzymaniem potwierdzenia w postaci dokumentu elektronicznego.

w.

rcl

Zasadnicze znaczenie ma standaryzacja oraz wzrost liczby elektronicznych usług publicznych świadczonych przez

administrację samorządową oraz zespoloną administrację rządową w województwie. Podstawą do osiągnięcia powyższej

zmiany będzie wykorzystanie funkcjonalności elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) oraz

wprowadzenie standardów interoperacyjności w zakresie wymiany dokumentów elektronicznych pomiędzy podmiotami

administracji publicznej. Nowe usługi uruchamiane na platformie ePUAP powinny powstawać w oparciu o formularze

standardowe, umożliwiające skierowanie sprawy do właściwej jednostki administracji publicznej, za pośrednictwem

Elektronicznej Skrzynki Podawczej (ESP). Kluczowym czynnikiem warunkującym uzyskanie realnych korzyści

z zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych w procesie świadczenia usług publicznych będzie podniesienie

poziomu kompetencji cyfrowych pracowników administracji publicznej oraz upowszechnienie wiedzy o możliwości

wykorzystania narzędzi elektronicznych wśród potencjalnych odbiorców usług publicznych. Integralnym elementem każdego

projektu e-administracji będą szkolenia użytkowników systemów.

Z perspektywy odbiorców usług publicznych informatyzacja procesów wewnętrznych administracji skutkować będzie

uproszczeniem procedur związanych z załatwianiem spraw urzędowych i ułatwieniem dostępu do potrzebnej informacji na

każdym etapie postępowania administracyjnego. W tym celu wykorzystywane będą interaktywne portale administracji

umożliwiające automatyczne kierowanie do szukanej usługi lub informacji, śledzenie statusu spraw urzędowych oraz

personalizację usług (dopasowanie oferty do profilu i wymagań użytkownika). Podniesienie jakości i dostępności usług

świadczonych przez urzędy administracji publicznej wymaga przebudowy procesów wewnętrznych administracji,

związanych z przepływem informacji pomiędzy podmiotami publicznymi. Podstawę takiej transformacji stanowić będzie

wprowadzenie automatycznej wymiany informacji między podmiotami na różnym szczeblu i o różnych kompetencjach,

realizowanej w sposób niewidoczny i możliwie najmniej angażujący końcowych odbiorców zintegrowanych usług

publicznych – obywateli i podmioty gospodarcze. Rozwojowi e-usług towarzyszyć będzie zapewnienie najwyższych

standardów bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych administracji publicznej oraz ochrony danych osobowych

użytkowników publicznych, a także niezbędne szkolenia skierowane do pracowników urzędów administracji publicznej

w celu podnoszenia ich świadomości dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa sieci teleinformatycznych, rodzajach

zagrożeń i możliwości ich występowania oraz sposobach szybkiego reagowania.

ww

W celu podnoszeniu efektywności urzędów administracji publicznej stworzone zostaną systemy obsługi obywateli

i przedsiębiorców, oparte na modelu usług zorientowanych na użytkownika. Usługi administracji elektronicznej będą tak

projektowane, by odpowiadały realnym potrzebom i preferencjom użytkowników, podnosząc tym samym poziom satysfakcji

i zaufania klientów w kontakcie z administracją. Zapewniona będzie dostępność wspomnianych treści i usług dla osób

niepełnosprawnych, gdyż nie powinny być one wyłączone z uczestnictwa w społeczeństwie informacyjnym, którego jednym

Skala przyjęta przez Komisję Europejską (patrz: http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/docs/ benchmarking/egov_benchmark_2009.pdf 3).

Sprawne Państwo 2020

z ważnym priorytetów jest wykorzystanie możliwości technologii cyfrowych na rzecz aktywizowania i integracji społecznej

grup dotkniętych wykluczeniem społecznym.

v.p

l

Istotnym dopełnieniem efektywnego wykorzystania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych będzie także

zapewnienie długoterminowego przechowywania produktów tych technologii: zbiorów danych i dokumentów

elektronicznych, także tych o charakterze archiwalnym. W tym celu zapewniona zostanie możliwość eksportowania danych

z ogólnych systemów zarządzania dokumentacją w sposób uporządkowany, pozwalający na odtworzenie przebiegu

załatwiania spraw poza systemem teleinformatycznym, w którym dokumentacja powstała (tzw. paczka archiwalna), a także

utrzymania i rozwijania importu danych i dokumentów stanowiących materiały archiwalne do archiwów państwowych.

w.

rcl

.go

Warunkiem niezbędnym jest zapewnienie wysokiej interoperacyjności wszystkich systemów informatycznych oraz

rejestrów publicznych, wdrożenie wspólnych standardów elektronicznej komunikacji w sektorze publicznym oraz

udostępnianie danych referencyjnych na potrzeby bieżącej pracy urzędów. Podstawą modernizacji rejestrów publicznych

jest rozwój rejestru PESEL, który powinien stanowić referencyjny zbiór danych o obywatelach. Konieczne jest

wprowadzenie i przestrzeganie zasad ograniczających do niezbędnego minimum zakres danych, jakich będzie się wymagać

od obywatela przy załatwianiu spraw urzędowych. Jednostki prowadzące rejestry muszą mieć obowiązek – a nie tylko

możliwość – wzajemnej wymiany informacji, a żądanie informacji bezpośrednio od rejestrowanych podmiotów powinno być

możliwe tylko w przypadku, gdy dane pozyskane z innych rejestrów są niewystarczające. Należy zapewnić obustronną

komunikację między rejestrami wtórnymi a pierwotnymi (zasilanymi bezpośrednio na podstawie danych uzyskanych

od rejestrowanych podmiotów). Rejestry wtórne muszą być zasilane danymi z rejestrów pierwotnych, zaś jednostki

prowadzące rejestry wtórne należy zobowiązać do zasilania aktualnymi informacjami centralnych rejestrów pierwotnych,

jeżeli przy okazji realizacji swoich zadań uzyskują szybciej i taniej aktualne i lepsze jakościowo informacje. Dla całej

administracji zostanie stworzony wspólny system identyfikacji użytkownika, aby załatwiając różne sprawy za pomocą

środków komunikacji elektronicznej, obywatel nie musiał posługiwać się szeregiem loginów, kart czy haseł. W tym celu

planowane w administracji publicznej rozwiązania teleinformatyczne będą poddawane analizie pod kątem interoperacyjności

wdrażanych systemów, a w szczególności stopnia udostępniania oraz wykorzystania danych referencyjnych. Potrzeba

integracji systemów informatycznych nabiera bowiem coraz większego znaczenia ze względu na coraz szerszą skalę ich

stosowania w podejmowanych przez administrację państwową wyzwaniach. Nowoczesna i bezpieczna infrastruktura

informatyczna, zbudowana w oparciu o niezawodne zintegrowane systemy teleinformatyczne, stanowi obecnie podstawę

funkcjonowania urzędu oraz wymiany informacji pomiędzy urzędami i obywatelem, a także samymi urzędami i innymi

podmiotami publicznymi. W szczególności dokumentacja elektroniczna wytworzona przez organ administracji publicznej

(elektroniczne akta sprawy) musi być czytelna nie tylko dla obywatela, ale także dla organu kontrolującego, sądu, itd.

pozostając wyłącznie w postaci elektronicznej. Wdrożenie takich rozwiązań wiąże się z koniecznością długookresowego

planowania, a przede wszystkim wymagana jest spójność i jednolitość przepisów prawnych. Ponadto realizacja tego

postulatu musi się jednak wiązać z zapewnieniem najwyższych standardów bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych

administracji publicznej oraz ochrony danych osobowych użytkowników usług publicznych. Przedsięwzięcia podejmowane w

tym obszarze będą skorelowane z działaniami państw Unii Europejskiej, szczególnie w zakresie tworzenia spójnego

środowiska prawnego sprzyjającego interoperacyjności systemów i rozwojowi transgranicznych usług administracji

publicznej.

ww

Systemy teleinformatyczne, za pośrednictwem których świadczone są usługi e-administracji, stosować będą, określone

w przepisach prawa, ponadsektorowe rozwiązania identyfikacji i potwierdzenia tożsamości użytkowników usług

elektronicznych. Realizacja powyższego pozwoli na obniżenie kosztów wdrażanych w administracji publicznej rozwiązań

z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także na ujednolicenie standardów stosowanych w e-administracji.

Opracowany zostanie podlegający okresowej aktualizacji dokument strategiczny – Program Zintegrowanej Informatyzacji

Państwa (PZIP), który w sposób usystematyzowany i w pełni przekrojowy wyznaczy kierunki działań administracji

publicznej w obszarze rozwoju elektronicznej administracji. Dokument ten będzie mieć formę programu rozwoju i określać

będzie podstawowe założenia systemu realizacji, cel główny i cele szczegółowe w nawiązaniu do celów i kierunków rozwoju

w przedmiotowym obszarze wskazanych w średniookresowej strategii rozwoju kraju, a także priorytety oraz kierunki

interwencji w zakresie terytorialnym, w tym w ujęciu wojewódzkim, sposób monitorowania i oceny stopnia osiągania celów.

PZIP powinien tym samym zapewnić skoordynowanie działań w obszarze e-administracji oraz umożliwić zbudowanie

spójnego i efektywnego systemu informacyjnego państwa. Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa określi kluczowe

wyzwania w obszarze informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, ze szczególnym

uwzględnieniem świadczonych obywatelom i przedsiębiorcom usług e-administracji oraz wymagań wobec rozwoju

nowoczesnego cyfrowego społeczeństwa w perspektywie 2020 roku.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

2.3.3. Efektywne gospodarowanie zasobami rzeczowymi i finansowymi.

Efektywne gospodarowanie powierzonymi zasobami rzeczowymi i finansowymi stanowić będzie priorytetowe zadanie

każdego urzędu administracji publicznej. Składać się na nie będzie poszukiwanie najlepszych rozwiązań zmierzających

z jednej strony do racjonalizacji i ograniczania kosztów funkcjonowania, z drugiej zaś strategiczne planowanie

wydatkowania środków finansowych na usprawnianie funkcjonowania urzędu (np. zakupy i wymiana sprzętu

komputerowego) oraz na zapewnienie standardów bezpieczeństwa i higieny pracy (np. planowanie remontów).

Dążyć się będzie do skupienia wszystkich komórek organizacyjnych danego urzędu lub podmiotów podległych lub

nadzorowanych (w szczególności administracji rządowej zespolonej) w jednym budynku lub lokalizacji, co przyczyni się

nie tylko do usprawnienia przepływu informacji, usprawniania wykonywanych zadań, ale także do racjonalnej eksploatacji

obiektów, partycypacji w kosztach usług prawnych, usług pocztowych, systemów teleinformatycznych, itp.

.go

W urzędach administracji publicznej położony zostanie nacisk na upowszechnienie istniejących już rozwiązań prawnych

dotyczących uwzględnienia aspektów ekologicznych (tzw. zielonych zamówień publicznych) oraz kwestii społecznych

(tzw. klauzul społecznych) w procedurach przetargowych, zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw

w systemie zamówień publicznych, a także zwiększenie popytu urzędów administracji publicznej na innowacyjne produkty.

W procesie udzielania zamówień publicznych w dużo szerszym stopniu będą wykorzystywane narzędzia elektroniczne.

Wykorzystywane będą również wspólne zamówienia publiczne, co przyczyni się do wzmocnienia pozycji przetargowej

administracji oraz zwiększenia efektywności i oszczędności środków publicznych. W procesach przetargowych w szerszym

stopniu uwzględniane będą kryteria związane ze społeczną działalnością oraz rzetelnością wykonawców, związane

np. z rynkiem pracy (zrównoważone zamówienia publiczne).

Istotnym działaniem będzie także opracowywanie przez urzędy administracji rządowej kodeksu dobrych praktyk (bądź też

kodeksów indywidualnych dla każdego urzędu dostosowanych do specyfiki działania i różnych interesariuszy – klientów).

W procesie tworzenia nowoczesnej administracji uwzględniane będą europejskie trendy zmierzające do racjonalnego

korzystania z zasobów naturalnych. Istotnym zadaniem jest wzmacnianie postaw prośrodowiskowych w administracji oraz

konieczność wprowadzania i pielęgnacji dobrych nawyków sprzyjających racjonalnemu wykorzystaniu energii, ochronie

zasobów naturalnych i środowiska.

w.

rcl

2.3.4. Zarządzanie zasobami ludzkimi.

W ramach kierunku interwencji Zarządzanie zasobami ludzkimi podejmowane będą działania przyczyniające się

do podnoszenia jakości kadr, co stanowi istotny element budowy zaufania do urzędów administracji publicznej i do

stworzenia spójnego systemu zarządzania kadrami wdrażającego skuteczne i efektywne metody w dziedzinie zarządzania

zasobami ludzkimi (w tym podniesienie standardów rekrutacji w oparciu o wymogi kompetencyjne).

Realizacja wskazanego kierunku interwencji ma na celu zapewnienie profesjonalnych kadr administracji publicznej,

podniesienie kompetencji pracowników, określenie indywidualnych ścieżek kariery zawodowej pracowników, usprawnienie

systemów/mechanizmów motywacyjnych, zwiększenie zaangażowania urzędników w wykonywanie powierzonych zadań

oraz poprawę komunikatywności i sposobu przekazywania klientom odpowiednich informacji. Ma również na celu poprawę

relacji: urzędnik – klient (interesant), wzmocnienie postaw etycznych służby publicznej, co pozytywnie wpłynie na

zadowolenie klientów z obsługi przez urzędy administracji publicznej.

Zapewnienie stosownego wsparcia merytorycznego pracownikom, utrzymanie na wysokim poziomie ich kompetencji jest

warunkiem koniecznym dla zagwarantowania wykonywania zadań publicznych w sposób efektywny i skuteczny. W tym celu

niezbędne jest umożliwienie im ciągłego podnoszenia kwalifikacji, przede wszystkim przy wykorzystaniu właściwie

skonstruowanych wewnętrznych polityk szkoleniowych urzędów, które wskazywać powinny najefektywniejsze, w danych

uwarunkowaniach, działania szkoleniowe służące rozwojowi zawodowemu pracowników.

ww

Promowany w urzędach administracji publicznej będzie tzw. systemu homeworkingu (telepracy) oraz system

elastycznych godzin pracy, w ramach których pracownicy danego urzędu administracji publicznej wykonywaliby swoje

obowiązki w domu lub w innych dogodnych dla pracownika godzinach (np. te zadania, które w danym dniu tygodnia nie

wiążą się z kontaktem osobistym z przełożonymi, innymi urzędami lub obywatelami, np. prace analityczne,

przygotowywanie stanowisk). Szerokie zastosowanie idei homeworkingu oraz elastycznego systemu pracy w urzędach

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

administracji publicznej stanowić będzie odpowiedź na nowe potrzeby i wyzwania dla polskiej administracji w 2020 roku,

związane z szerokim wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Takie rozwiązanie sprzyjać

będzie zachowaniu równości szans (np. umożliwi rodzicom posiadającym małe dzieci szybszy powrót do pracy, czy też

ułatwi osobom niepełnosprawnym podjęcie pracy w administracji), zwiększeniu motywacji do pracy i jej wydajności, czy

redukcji kosztów utrzymania stanowisk pracy, absencji, liczby nadgodzin.

83

Zakłada się, że rozszerzaniu ulegać będzie zakres stanowisk wchodzących w skład korpusu służby cywilnej

poprzez włączenie do niego kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży oraz ich zastępców szczebla wojewódzkiego i

powiatowego (z wyłączeniem służb mundurowych). Podjęte zostaną także działania mające na celu zastosowanie

podobnych rozwiązań funkcjonowania i rozwoju korpusu służby cywilnej w odniesieniu do pracowników urzędów

84

85

86

państwowych , w odniesieniu do pracowników sądów , a także do pracowników administracji skarbowej .

Podjęte zostaną prace analityczne w zakresie ciągłości i racjonalnego zatrudnienia w urzędach administracji publicznej w

związku z zachodzącymi zmianami demograficznymi oraz koniecznością zapewnienia funkcjonowania państwa. Wdrażane

też będą efektywne systemy wynagradzania pracowników jako kluczowe instrumenty poprawy jakości i skuteczności

działania organów administracji publicznej.

.go

Działania realizowane w ramach kierunku interwencji Zarządzanie zasobami ludzkimi będą definiowane między innymi na

poziomie programu zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej stanowiącego jeden z instrumentów realizacji

strategii. Pozwolą one zwiększyć profesjonalizm członków korpusu służby cywilnej oraz wzmocnić zarządzanie zasobami

ludzkimi w służbie cywilnej, co przyczyni się do budowania efektywnych urzędów administracji publicznej i wpłynie na

zwiększenie społecznego zaufania do tych urzędów.

w.

rcl

Wprowadzenie skutecznych mechanizmów zarządzania zasobami ludzkimi w administracji samorządowej skupiać

się będzie przede wszystkim na eliminacji ewentualnych luk i barier w zakresie ustawowych mechanizmów kształtowania

polityki kadrowej oraz tworzeniu profesjonalnej kadry urzędniczej administracji samorządowej. Ponadto modernizacja

procesów zarządzania zasobami ludzkimi w administracji samorządowej do 2015 roku wspierana będzie ze środków

Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach V Priorytetu Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Realizowane

wsparcie pozwoli na wdrożenie nowoczesnych systemów zarządzania kadrami, które wzmocnią działy kadrowoszkoleniowe odpowiedzialne za procesy kadrowe. Powyższe wsparcie pozwoli na przejście od modelu bieżącego

administrowania do efektywnego zarządzania zasobami ludzkimi w urzędach jednostek samorządu terytorialnego, w oparciu

o systemy umożliwiające badanie luk kompetencyjnych i potrzeb szkoleniowych pracowników, na podstawie aktualnych

opisów stanowisk. Kluczowe jest także upowszechnianie nowoczesnych standardów systemu szkoleń w urzędach

administracji samorządowej. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników samorządowych czy procesów wsparcia

doskonalenia zarządzania po 2015 roku będzie wspierane przez stosowny program rządowy.

ww

Zarządzając zasobami ludzkimi szczególną uwagę należy zwrócić na budowanie tzw. kompetencji miękkich,

interpersonalnych, nie tylko na wiedzę merytoryczną, gdyż odpowiednie przygotowanie do pracy w grupie i w warunkach

partnerstwa jest kluczowe dla zapewnienia efektywnego zarządzania interakcją w ramach współpracy z partnerami

społeczno-gospodarczymi. Ponadto zasadne jest, aby wykorzystywać potencjał uczenia się pozaformalnego

i nieformalnego, a zwłaszcza promować wśród kadr administracji publicznej aktywne uczenie się w miejscu pracy oraz

rozwijanie postawy otwartości wobec podnoszenia kompetencji niezależnie od stanowiska i etapu kariery. Potrzebne jest

ponadto upowszechnianie w procesie wdrażania nowych lub modernizacji istniejących systemów zarządzania kadrami

podejścia opartego na efektach uczenia się. Podejście to jest niezbędne zarówno dla prawidłowego definiowania

istniejących luk kompetencyjnych i potrzeb szkoleniowych pracowników, jak również dla ewaluacji i racjonalnego

programowania systemów szkoleń na wszystkich szczeblach administracji publicznej. Stworzenie systemu szkoleń opartego

na efektach uczenia się w różnych formach, niezależnie od miejsca i czasu ich zdobywania, będzie ważnym krokiem w

kierunku racjonalizacji polityki kadrowej i zwiększenia stopy zwrotu nakładów na podnoszenie jakości kadr administracji

rządowej i samorządowej. Trzeba podkreślić, iż podstawowe zasady polityki na rzecz uczenia się przez całe życie zostały

83

Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.).

84

Pracownicy urzędów państwowych objęci są przepisami ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 86,

poz. 953, z późn. zm.).

85

Pracownicy sądów i prokuratur objęci są przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U. z 2011 r. Nr 1009,

poz. 639, z późn. zm.).

86

Pracownicy administracji skarbowej objęci są oprócz ustawy o służbie cywilnej także przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach

skarbowych (Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1267, z późn. zm.).

Sprawne Państwo 2020

87

v.p

l

szczegółowo opisane w dokumencie pn. Perspektywa uczenia się przez całe życie . Dokument ten jako źródło zasad

i kierunków nowoczesnej polityki lifelong learning został opracowany w oparciu o rozwiązania promowane w państwach Unii

Europejskiej, które przodują we wdrażaniu tej polityki. Dlatego też, podnosząc jakość kadr administracji rządowej

i samorządowej, należy analizować luki kompetencyjne oraz wykorzystywać mechanizmy uczenia się przez całe życie

z wykorzystaniem potencjału uczenia się formalnego i innego niż formalne poprzez sprawny system ocen i uznawania

efektów takiego uczenia się, o których mowa we wskazanym wyżej dokumencie.

88

.go

Mając na uwadze znaczenie zdolności instytucjonalnych w systemie ocen oddziaływania na środowisko ważne jest, aby

kadry administracji rządowej i samorządowej zaangażowane w prowadzenie postępowań w sprawie wydania decyzji

środowiskowych, jak również opracowujące i opiniujące strategiczne oceny oddziaływania na środowisko, stale podnosiły

swój potencjał oraz kwalifikacje. Istniejący system wymaga dalszego rozwoju i doskonalenia. Budowanie zdolności

instytucjonalnej, podnoszenie poziomu fachowości oraz przekazywanie wiedzy powinno wpływać na pozostałe szczeble

instytucjonalne, np. na jednostki samorządu terytorialnego wydające decyzje środowiskowe lub w szczególności pozwolenia

na budowę i inne decyzje administracyjne związane z systemem oceny oddziaływania na środowisko. Jakość ocen

środowiskowych jest w znacznym stopniu zdeterminowana zdolnościami administracyjnymi organów biorących udział

w odpowiednich postępowaniach. Im wyższy będzie potencjał administracyjny, tym bardziej efektywnie wdrażane będą

89

90

dyrektywy EIA oraz SEA , a także lepiej chronione będzie środowisko oraz zapewniony trwały i zrównoważony rozwój,

bowiem poprawność prowadzonych ocen środowiskowych ograniczy ryzyko wystąpienia nieprawidłowości w przygotowaniu

projektów inwestycyjnych, a także skróci proces inwestycyjny. Zakłada się zatem stworzenie i rozwijanie systemu szkoleń

i rozpowszechniania informacji dla osób zaangażowanych we wdrażanie wyżej wymienionych dyrektyw.

w.

rcl

2.3.5. Transparentność podejmowanych decyzji.

W najbliższych latach zasadne jest zwrócenie uwagi na transparentność administracji publicznej. Szansą

dla zwiększenia przejrzystości działań administracji jest stworzenie dedykowanych rozwiązań w postaci portali

umożliwiających: zasięgnięcie informacji o wyzwaniach rozwojowych kraju, udział w procesie definiowania problemów

społecznych, wyrażanie opinii o świadczonych usługach publicznych, powzięcie informacji o pracach legislacyjnych.

Rozwijane będą narzędzia e-partycypacji służące wzmocnieniu zaangażowania obywateli w życiu społecznym

i politycznym. W tym celu portale powinny zapewniać nie tylko łatwy dostęp do pełnego spektrum informacji o dokonaniach

i zamierzeniach władz publicznych, ale również aktywne uczestnictwo obywateli w konsultacjach i procesie podejmowania

decyzji, w sprawach istotnych dla jednostek czy społeczności. Opinia publiczna jest bowiem jednym z głównych czynników

kształtujących warunki formułowania polityk państwa oraz zdolności ich realizacji.

Działania mające na celu zapobieganie zjawiskom korupcyjnym w administracji publicznej mają szczególne znaczenie

dla budowania i utrzymywania zaufania dla rządów i rynków oraz odbudowy tego zaufania, nadszarpniętego w rezultacie

światowego kryzysu finansowego czy będącego wynikiem zaistnienia sytuacji nadzwyczajnych i będących sprawdzianem

skuteczności działania administracji. Kreowanie organizacyjnej „kultury prawości i uczciwości” wymaga od decydentów

jednoczesnego zastosowania zróżnicowanych instrumentów działania, których celem jest uregulowanie relacji na styku

administracja publiczna i sektor prywatny (zamówienia publiczne, lobbing), mając jednocześnie na względzie zapewnienie

dogodnych warunków dla nieskrępowanego rozwoju różnych form partnerstwa publiczno-prywatnego. Podejmowane będą

również działania mające na celu przeciwdziałanie korupcji i zwiększenie przejrzystości w życiu publicznym wykorzystujące

91

dobre wzorce współpracy w tym zakresie urzędów administracji publicznej i organizacji pozarządowych .

Dokonany zostanie także przegląd istniejących obowiązków sprawozdawczych i raportowania pod kątem ich

uproszczenia, wyeliminowania powtórzeń i zasadności ich przygotowywania oraz potrzeby dalszego utrzymania. W celu

Projekt dokumentu został przyjęty w dniu 4 lutego 2011 r. przez Międzyresortowy Zespół ds. uczenia się przez całe życie, a następnie skierowany

do konsultacji międzyresortowych i społecznych. Perspektywa wytycza cele i kierunki działania w zakresie uczenia się przez całe życie w Polsce do roku

2020.

88

System instytucjonalny ocen środowiskowych w Polsce tworzą przede wszystkim Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz 16 regionalnych dyrekcji

ochrony środowiska. Organy te są odpowiedzialne za implementację, stosowanie i nadzorowanie dyrektyw EIA oraz SEA.

89

Dyrektywa Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko

naturalne 85/337/EWG (dyrektywa EIA).

90

Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko

(dyrektywa SEA).

91

Przykładem jest projekt Fundacji im. S. Batorego i Ministerstwa Gospodarki dotyczący przeprowadzania badania jakości i skuteczności zabezpieczeń

antykorupcyjnych. Fundacja na bazie doświadczeń Ministerstwa Gospodarki we wdrażaniu systemu przeciwdziałania zagrożeniom korupcyjnym oceniła

wdrożone rozwiązania oraz jego realizację. Celem projektu było wypracowanie generalnych rozwiązań. Projekt rozpoczął się w kwietniu 2011 r., a zakończył

w lutym 2012 r., koszty badania pokrywała Fundacja. Wyniki badania zostały przedstawione w raporcie końcowym, który został opublikowany na stronach

internetowych Fundacji i Ministerstwa Gospodarki.

ww

Sprawne Państwo 2020

będą

standardy

raportowania,

dodatkowo

v.p

l

zapewnienia wiarygodności publikowanych informacji promowane

uwierzytelniające podejmowane przez administrację działania.

2.3.6. Efektywny nadzór, kontrola i audyt wewnętrzny.

Nadzór, kontrola instytucjonalna, audyt wewnętrzny, czyli funkcje kontrolno-oceniające, powinny działać w sposób

zharmonizowany i efektywny na wszystkich wskazanych poziomach oraz powinny wspierać Prezesa Rady Ministrów,

ministrów i kierowników jednostek w efektywnej i skutecznej realizacji celów i zadań. Wzmocnienie wymienionych funkcji

w administracji rządowej w pierwszym etapie polegać będzie na budowie współpracy i koordynacji pomiędzy audytem

wewnętrznym i kontrolą instytucjonalną. Zharmonizowanie zadań audytu wewnętrznego i kontroli instytucjonalnej umożliwi

uzyskanie efektu synergii i racjonalne wykorzystywanie zasobów. Wstępne opinie na temat integracji służb audytu

wewnętrznego i kontroli instytucjonalnej pokazują, że możliwa jest konsolidacja tych służb, jednak wymaga ona

wieloaspektowych analiz oraz przeglądu dorobku innych krajów w tej dziedzinie.

.go

Podjęte zostaną działania w celu wypracowywania kierunków rozwoju audytu wewnętrznego i kontroli instytucjonalnej, a być

92

może także innych funkcji, w tym ewaluacji , o jakie należałoby uzupełnić istniejący system. Służby kontroli i audytu

wewnętrznego wraz z funkcją ewaluacji powinny być efektywnie wykorzystane w tworzonym systemie oceny

funkcjonowania państwa. Tym samym, przedmiotem dalszych analiz będzie wypracowanie optymalnego modelu jednolitej

koordynacji kontroli zarządczej, kontroli instytucjonalnej i audytu wewnętrznego.

Współpraca administracji rządowej z organami kontroli państwowej. Wzmacniana będzie współpraca pomiędzy

administracją rządową a organami kontroli zewnętrznej, w szczególności z Najwyższą Izbą Kontroli. Ścisła współpraca

przyniesie dla administracji dodatkowe możliwości doskonalenia funkcjonowania i eliminowania nieprawidłowości. Planuje

się ustalenie zasad, form i trybu współpracy, uwzględniające zarówno wymianę informacji, dzielenie się wynikami analiz

dotyczących usprawnienia funkcjonowania państwa, jak i rozszerzenie współpracy w obszarze profesjonalizacji

wykonywanego zawodu (np. w formie wspólnych szkoleń).

93

ww

w.

rcl

powinno prowadzić

Efektywne wykorzystanie funkcji nadzoru. Efektywne wykorzystanie funkcji nadzoru

do zapewnienia realizacji celów poprzez nadzorowanie jednostki oraz spełniać funkcję prewencyjną. Nadzór nie powinien

ograniczać się do relacji organ nadzorujący – jednostka nadzorowana. Rolą nadzorującego jest zapewnienie współdziałania

zarówno pomiędzy nadzorującym i nadzorowanym, jak i poszczególnymi jednostkami nadzorowanymi w dziale kierowanym

przez ministra. Podjęte zostaną systematyczne działania zmierzające do wdrożenia nowoczesnej koncepcji nadzoru, tak

aby nie był on pojmowany wyłącznie w kategoriach trudnego i często mało skonkretyzowanego obowiązku. Dla osiągnięcia

powyższego pomocne będzie wypracowanie jednolitych standardów nadzoru oraz dokonanie odpowiednich zmian

legislacyjnych, które precyzyjnie zdefiniują uprawnienia i obowiązki podmiotów nadzorujących i nadzorowanych.

Uporządkowanie realizacji nadzoru w administracji rządowej będzie działaniem służącym m.in. doskonaleniu systemu

kontroli zarządczej w tej sferze administracji. Uporządkowaniu realizacji nadzoru a zwłaszcza ułatwieniu wykorzystania jego

wyników, w tym otwartemu udostępnianiu tych wyników w możliwym prawnie zakresie, powinno służyć dążenie

do tworzenia wyłącznie elektronicznej dokumentacji z takich postępowań.

92

Ewaluacja jest zinstytucjonalizowana wyłącznie w odniesieniu do programów współfinansowanych z funduszy europejskich.

Nadzór w administracji publicznej jest obecnie narzędziem wykorzystywanym w większości przypadków w sposób interwencyjny.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 3.

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE I KOORDYNACJA DZIAŁAŃ ROZWOJOWYCH

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 3 przyczyniają się w szczególności do

 przeprowadzenia reformy finansów publicznych i racjonalnego zarządzania środkami publicznymi oraz strategicznego

zarządzania rozwojem kraju,

 wyznaczenia oraz realizacji strategicznych celów rozwojowych uwzględniających dynamikę zmian geopolitycznych,

społecznych i ekonomicznych,

 wyznaczania średnio- i długookresowych celów działań, w tym formułowania strategii oraz opracowywania i wdrażania

planów działań,

 skutecznego i ekonomicznego zarządzania majątkiem Skarbu Państwa,



podniesienia skuteczności koordynacji polityki zagranicznej i promocji państwa na arenie międzynarodowej.

.go

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 3 OBEJMUJĄ

Cel 3.

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE I KOORDYNACJA DZIAŁAŃ ROZWOJOWYCH

3.1. Poprawa skuteczności planowania strategicznego i zarządzania finansowego.

3.2. Skuteczny system zarządzania rozwojem kraju.

w.

rcl

3.3. Koordynacja i współpraca przy realizacji zadań publicznych.

3.4. Wzmocnienie pozycji międzynarodowej państwa.

3.5. Efektywna organizacja Skarbu Państwa i skuteczne zarządzanie jego majątkiem.

Ad 3.1. Poprawa skuteczności planowania strategicznego i zarządzania finansowego.

ww

3.1.1. Zapewnienie zgodności planowania strategicznego i planowania budżetowego.

94

Zgodnie z Założeniami systemu zarządzania rozwojem Polski , a także nowym mechanizmem koordynacji polityki

gospodarczej Unii Europejskiej (tzw. Semestrem Europejskim), zasadne jest podjęcie działań, które przyczynią się

do powiązania procesów planowania strategicznego oraz planowania budżetowego i wieloletniego planowania

finansowego, co z kolei umożliwi koncentrację środków publicznych na sferach istotnych z punktu widzenia rozwoju kraju.

Kierując się koniecznością zapewnienia stabilności systemu finansów publicznych oraz prowadzenia odpowiedzialnej

polityki budżetowej właściwe jest także przygotowanie i wdrożenie zmian krajowych ram fiskalnych, w tym

wprowadzenie wydatkowej reguły stabilizującej w ramach procesu konsolidacji finansów publicznych. Wdrażane

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów dnia 27 kwietnia 2009 r.

Sprawne Państwo 2020

95

v.p

l

w ramach ustanowionego systemu kontroli zarządczej mechanizmy zarządzania przez cele (zarządzanie ryzykiem, roczny

plan działalności, sprawozdanie z wykonania rocznego planu działalności i oświadczenia o stanie kontroli zarządczej)

sprzyjać będą doskonaleniu struktur organizacyjnych administracji publicznej, podnoszeniu efektywności ich działania oraz

zwiększeniu odpowiedzialności za gospodarowanie środkami publicznymi.

Kontynuowane będą prace zmierzające do doskonalenia budżetu w układzie zadaniowym. Równocześnie

96

będą podejmowane działania zmierzające do zapewnienia zgodności zadań budżetowych ze strategiami rozwoju .

Powiązanie celów ujmowanych w budżecie zadaniowym z celami strategicznymi nastąpi z wykorzystaniem instrumentu,

jakim jest Wieloletni Plan Finansowy Państwa (WPFP), który uwzględnia cele średniookresowej strategii rozwoju kraju oraz

kierunki polityki społeczno-gospodarczej Rady Ministrów i stanowi podstawę opracowania projektu rocznej ustawy

budżetowej.

w.

rcl

.go

W celu zwiększenia stopnia koordynacji oraz spójności procesów zarządzania finansowego poszczególnych władz

publicznych i planowania strategicznego oraz w celu dostarczenia dysponentom środków publicznych informacji

dotyczących efektywności, skuteczności i gospodarności wykonywania zadań publicznych przeprowadzone zostaną dwa

przedsięwzięcia

 pierwsze – to opracowanie systemu oceny realizacji ujętych w budżecie zadaniowym zadań publicznych

wykonywanych przez administrację rządową.

Ocena prowadzona w sposób systematyczny i zorganizowany ma dostarczyć informacji umożliwiających lepsze

ukierunkowanie środków publicznych na zadania publiczne. Powyższa ocena zadań będzie uzupełniała ewaluację

polityk publicznych w ramach polityki rozwoju opisanej w kierunku interwencji 3.2.6. niniejszej strategii. Dokonywanie

oceny zadań publicznych będzie powiązane z kluczowymi wydarzeniami i dokumentami związanymi z realizacją wyżej

wymienionych zadań,

 drugie przedsięwzięcie dotyczyć będzie zarządzania finansami w jednostkach samorządu terytorialnego w oparciu

o budżet zadaniowy i wieloletnią prognozę finansową – zostanie wypracowany i wdrożony jednolity system

97

budżetów zadaniowych jednostek samorządu terytorialnego w powiązaniu z wieloletnią prognozą finansową ,

co jest zgodne z oczekiwaniami samorządów. W efekcie opracowywanie budżetu zadaniowego jednostek samorządu

terytorialnego będzie spójne z wieloletnimi strategiami i programami, które mają charakter nadrzędny. Oczekuje się,

iż projekt ten dostarczy narzędzia do opracowywania budżetów zadaniowych dla wszystkich jednostek samorządu

terytorialnego w Polsce. Przewiduje się, iż w ramach projektu zostaną opracowane i wdrożone we wszystkich

16 regionalnych izbach obrachunkowych w Polsce jednolite kryteria weryfikacji wieloletnich prognoz finansowych

jednostek samorządu terytorialnego.

Stworzenie funkcjonalnego systemu ewidencji i sprawozdawczości w sektorze finansów publicznych dostarczającego

pełnych danych o przepływach finansowych do analiz regionalnych/terytorialnych oraz danych dotyczących wydatków

strukturalnych sektora finansów publicznych, które umożliwią monitorowanie realizacji zasady dodatkowości wynikającej

z realizacji polityki spójności Unii Europejskiej.

Zmian wymaga system finansowania polityk publicznych na poziomie krajowym. Wypracowane zostaną kryteria

terytorialnego podziału środków przeznaczanych na finansowanie krajowych polityk publicznych o wyraźnym

terytorialnym oddziaływaniu. Jest to związane z takim podziałem środków publicznych, który będzie uwzględniał

zróżnicowania regionalne/terytorialne (w poziomie rozwoju, jakości świadczenia usług publicznych i w oparciu o potencjały

rozwojowe).

ww

3.1.2. Dostosowanie klasyfikacji budżetowej i przebudowa instrumentów finansowych.

Działania zmierzające do poprawy skuteczności procesu planowania i zarządzania finansami przez jednostki sektora

finansów publicznych będą się wiązać z koniecznością przeprowadzenia zmian instytucjonalnych i prawnych w

systemie finansów publicznych. Zmiany te dotyczyć mogą m.in. zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego,

98

w związku z procesem terytorializacji, o której mowa w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego i powodować

konieczność przebudowania instrumentów finansowych oraz dostosowania obecnych rozwiązań w taki sposób, aby

95

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.).

96

Zagadnienia dotyczące strategii rozwoju reguluje ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712,

z późn. zm.).

97

Przedsięwzięcie to nie będzie realizowane w perspektywie finansowej 2007-2013.

98

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: regiony, miasta, obszary wiejskie przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 13 lipca 2010 r.

(M. P. z 2001 r. Nr 36, poz. 423.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

stanowiły użyteczne narzędzia analityczne w procesach zarządzania finansowego w jednostkach sektora finansów

publicznych. Ewentualne zmiany, dotyczące np. nomenklatury transferów publicznych, kategoryzacji wydatków publicznych

czy definicji katalogu przychodów, rozchodów stanowić będą podstawę do dostosowania klasyfikacji budżetowej,

zmierzającej m.in. do agregacji niektórych transferów publicznych, w celu potencjalnej swobody prowadzenia gospodarki

finansowej przez jednostki sektora finansów publicznych.

.go

3.1.3. Wprowadzenie mechanizmów zapewniających koncentrację środków budżetowych na wybranych sferach

istotnych dla rozwoju kraju.

Skuteczne wdrożenie budżetu zadaniowego oraz Wieloletniego Planu Finansowego Państwa (WPFP) i uczynienie z nich

efektywnych instrumentów zarządzania finansami państwa służących realizacji polityki rozwoju, będzie sprzyjać koncentracji

środków publicznych na zadaniach uznanych za priorytetowe w ramach poszczególnych strategii. System ewaluacji

realizacji strategii oraz system mierników stopnia realizacji celów funkcjonujący w budżecie zadaniowym, umożliwią

określenie odpowiedzialności i rozliczanie dysponentów środków publicznych z osiąganych rezultatów. Decyzja

dotycząca alokacji środków publicznych będzie dokonywana przy uwzględnieniu priorytetyzacji zadań (możliwej dzięki

jasnemu i jednoznacznemu powiązaniu budżetu zadaniowego ze strategiami rozwoju poprzez WPFP oraz zachowaniu

spójności danych finansowych prezentowanych w budżecie zadaniowym i dokumentach strategicznych) i na podstawie

danych dotyczących efektywności działania i stopnia realizacji założonych celów.

3.1.4. Monitorowanie realizacji planów (w tym ujęcie przestrzenne).

Monitorowanie realizacji planów służących realizacji strategii będzie prowadzone w oparciu o przepisy ustawy o finansach

publicznych dotyczące sprawozdawczości budżetowej, w tym sprawozdawczości w układzie zadaniowym. W ramach tego

kierunku będą kontynuowane prace nad sprawozdawczością w układzie zadaniowym i wykorzystaniem gromadzonych

danych efektywnościowych w podejmowaniu decyzji o charakterze alokacyjnym oraz w procesach ewaluacji strategii

rozwojowych państwa. Monitorowanie uwzględni ponadto geograficzno-przestrzenne rozmieszczenie kierunków interwencji,

w stopniu, w jakim umożliwią istniejące dane analityczne.

Ad 3.2. Skuteczny system zarządzania rozwojem kraju.

ww

w.

rcl

3.2.1. Wprowadzenie mechanizmów zapewniających spójność programowania społeczno-gospodarczego

i przestrzennego.

Dla skutecznej realizacji polityki rozwoju niezbędne jest określenie jasnych celów strategicznych w wymiarze

społecznym, gospodarczym, regionalnym i przestrzennym oraz podporządkowanie procesu programowania

realizacji wyznaczonych celów. Wymiar przestrzenny polityki rozwoju powinien stać się płaszczyzną koordynacji

wyznaczania celów i działań podejmowanych w zakresie poszczególnych sektorów i dziedzin oraz sprzyjać lepszemu

wykorzystaniu specyficznego potencjału poszczególnych regionów czy też terytoriów. W tym kontekście konieczne jest

właściwe ukierunkowanie przestrzenne i regionalne polityk publicznych. Ukierunkowanie to będzie następowało na

różnych płaszczyznach. Pionowo – kontynuowany będzie wymóg zapewnienia zgodności między dokumentami

strategicznymi/planami zagospodarowania przestrzennego wyższego rzędu a dokumentami/planami niższego rzędu. W

płaszczyźnie poziomej wprowadzony zostanie wymóg zapewnienia zgodności między dokumentami strategicznymi a

planami zagospodarowania przestrzennego przygotowywanymi na różnych poziomach zarządzania rozwojem. Zapewnieniu

zgodności różnego rodzaju dokumentów strategicznych służyć będą podstawy metodologiczne – wytyczne w sprawie

sposobu uwzględniania wymiaru terytorialnego w dokumentach strategicznych – oraz ustawowo wskazane procedury oceny

99

zgodności . Kolejnym krokiem będzie przygotowanie propozycji ukierunkowania dotychczasowych instrumentów

poszczególnych polityk publicznych mających największy wpływ terytorialny, tak aby podejmowane w ich ramach

interwencje były jak najbardziej skuteczne i uwzględniały specyficzne uwarunkowania regionalne i przestrzenne.

99

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.), ustawa z dnia 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn.

zm.), ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Kontynuacji wymagają procesy wskazane w przyjętym przez Radę Ministrów dokumencie Założenia systemu zarządzania

100

rozwojem Polski , zwłaszcza te związane ze wzmocnieniem koordynacji działań rozwojowych na poziomie krajowym

oraz zwiększeniem zaangażowania wszystkich szczebli administracji publicznej zarówno w proces programowania, jak i

realizacji celów strategicznych.

3.2.2. Zapewnienie ładu przestrzennego.

Ład przestrzenny ułatwia prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. W uporządkowanej przestrzeni procesy

rozwoju przebiegają sprawniej i napotykają na mniej barier. Zwiększa się sprawność procesów społeczno-gospodarczych,

poprawia się jakość życia i zmniejsza obciążenie środowiska przyrodniczego. Znaczenie ładu przestrzennego dla warunków

życia obywateli, funkcjonowania gospodarki i szans rozwojowych państwa zadecydowało o tym, że w krajach

cywilizowanych racjonalizacja procesów przestrzennych stała się w czasach współczesnych jednym z najważniejszych

zadań władz publicznych. Również w Polsce za racjonalność procesów przestrzennych, za ład decydujący o walorach

społecznych, gospodarczych, ekologicznych i kulturowych polskiej przestrzeni formalną odpowiedzialność ponosi państwo

i jego władze publiczne – rządowe i samorządowe. Naprawa zasad gospodarowania polską przestrzenią, reforma

gospodarki przestrzennej to jedno z najważniejszych i najpilniejszych zadań.

.go

Niezbędna jest ochrona szeroko rozumianego interesu publicznego, w tym: eliminowanie niepożądanych procesów

przestrzennych i troska o przestrzeń publiczną – ważną dla budowy więzi społecznych i poczucia tożsamości, ochrona

środowiska i zapewnienie odpowiednich standardów życia mieszkańcom miast, określanych przez stan środowiska, dobrze

funkcjonujący transport i właściwą dostępność usług. Interes publiczny obejmuje również eliminowanie strat

makroekonomicznych, zwłaszcza ryzyka nieuzasadnionego marnotrawienia przestrzeni i nieracjonalnego zużycia zasobów

środowiska. O nowoczesności zarządzania przestrzenią stanowi rzeczywista jawność planowania oraz partycypacja

społeczna w każdej fazie planowania, umożliwiająca wpływ społeczeństwa na powstające koncepcje urbanistyczne.

w.

rcl

Zapewnienie ładu przestrzennego kraju wymaga podjęcia szeregu działań. W tym celu nastąpi wprowadzenie

zintegrowanego (hierarchicznego i skoordynowanego) systemu planowania społeczno-gospodarczego

i przestrzennego zbudowanego z wzajemnie uzupełniających się elementów obejmujących plany i strategie poziomu

101

krajowego, regionalnego i lokalnego . Działania wprowadzające spójność i koordynację planów przestrzennych

w wymiarze horyzontalnym i wertykalnym, włączenie w system dokumentów planistycznych obszarów funkcjonalnych oraz

wprowadzenie standardów gospodarowania przestrzenią, służących między innymi zwiększeniu racjonalności procesów

rozwoju, to elementy dobrze funkcjonującego, hierarchicznego systemu zarządzania.

Usprawnienie systemu planowania będzie obejmowało powiązanie procesu uchwalania planów zagospodarowania

przestrzennego oraz realizacji inwestycji (w tym zapewnienie zintegrowania planowania przestrzennego na obszarach

morskich i lądowych), objęcie obszarów o największej presji inwestycyjnej pracami planistycznymi, stworzenie rozwiązań

umożliwiających pełne wykorzystanie możliwości systemu ocen oddziaływania na środowisko, powiązanie procedur

wydawania decyzji indywidualnych dotyczących rozwoju urbanistycznego z lokalną polityką przestrzenną przy zapewnieniu

kontroli społecznej, eliminację zbędnych procedur postępowania administracyjnego i usunięcie niespójnych przepisów.

Istotne jest dostosowanie systemu gospodarki przestrzennej, lokalizacji inwestycji i procedur formalnych procesu

inwestycyjnego do potrzeb i wymogów rozwijającej się gospodarki, społeczeństwa i struktur instytucjonalnych państwa.

Konieczna racjonalizacja procesu inwestycyjnego powinna zapewnić przestrzeganie zasad zrównoważonego rozwoju oraz

ochronę interesu osób trzecich.

102

Wprowadzenie planowania w obszarach funkcjonalnych , wykraczających poza granice jednostek administracyjnych,

stanowi kluczowy element nowoczesnej polityki rozwoju, umożliwiający trafniejsze definiowanie i wykorzystanie potencjału

rozwojowego oraz kompleksowe rozwiązywanie występujących konfliktów. Objęcie tą formą zarządzania przestrzenią

będzie dotyczyło obszarów wrażliwych rozwojowo – między innymi związanych z ochroną i użytkowaniem gospodarczym

zasobów naturalnych, dziedzictwa kulturowego, urbanizacją przestrzeni, a także dotychczas nieobecnych w strategicznych

Dokument przyjęty na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 27 kwietnia 2009 r.

ww

100

101

Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 zakłada zamiany w systemie planowania przestrzennego polegające na nowych rozwiązaniach

w systemie prawnym i instytucjonalnym, łączeniu różnych szczebli planowania w sprawny, skoordynowany system planowania pozwalający na realizację

zadań polityki rozwoju w wymiarze terytorialnym.

102

Przez obszary funkcjonalne objęte obowiązkiem planistycznym należy rozumieć obszary wskazane w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju

2030, dla których sporządzenie planu zagospodarowania przestrzennego lub uwzględnienie w planie zagospodarowania przestrzennego województwa

(pzpw) stanowi ustalenie, czyli jest obowiązkowe. Pozostałe obszary funkcjonalne, dla których Koncepcja formułuje zalecenie co do sporządzenia planu

zagospodarowania przestrzennego bądź uwzględnienia w pzpw, nie są objęte obowiązkiem planistycznym (decyzja co do stosownych opracowań leży

w gestii władz samorządowych).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

dokumentach – jak strefa przybrzeżna (obejmująca morskie wody wewnętrzne, część morza terytorialnego i część lądową,

niezbędną dla zapewnienia koordynacji rozwoju). Zagospodarowanie tej strefy, morza terytorialnego i polskiej wyłącznej

strefy ekonomicznej na morzu będzie zgodne z zasadami Zintegrowanego Zarządzania Obszarami Przybrzeżnymi. Zostaną

jednocześnie wypracowane mechanizmy współpracy i koordynacji instytucji uczestniczących w procesie przygotowania

wspólnego studium zagospodarowania przestrzennego dla strefy przybrzeżnej, planów zagospodarowania obszarów

103

104

obszarów funkcjonalnych będzie

lądowych oraz planów zagospodarowania obszarów morskich . Delimitacja

dokonywana z udziałem podmiotów poziomu krajowego, regionalnego i lokalnego, a same obszary zostaną objęte

obowiązkiem planistycznym.

.go

Warunkiem brzegowym dla budowy sprawnego systemu planowania przestrzennego jest odpowiedni system regulacji

pozwalający m.in. na ograniczanie niekontrolowanej suburbanizacji, planowanie na obszarach rozwojowych i wprowadzenie

planowania funkcjonalnego. W ramach tej grupy działań wprowadzone lub zmienione zostaną uregulowania dotyczące

ograniczenia zabudowy lub podziału gruntów leżących poza terenami objętymi planami zagospodarowania przestrzennego,

wprowadzenia obowiązku planistycznego dla terenów rozwojowych, rozdzielenia prawa własności nieruchomości od prawa

do jej zagospodarowania, obowiązku objęcia planami miejscowymi przestrzeni publicznych oraz ograniczenie opracowania

miejscowych planów dla terenów o bardzo małej przestrzeni. Konieczne stanie się zwiększenie powierzchni pokrytych

planami miejscowymi.

Ważnym instrumentem planistycznym i ekonomicznym stać się powinny obowiązkowe scalenia gruntów na terenach

nowej urbanizacji, przygotowanie terenów inwestycyjnych przez władze gmin, w tym dla realizacji „wielkich projektów”

urbanistycznych, ze szczególnym uwzględnieniem partnerstwa publiczno-prywatnego oraz stosowanie prawa pierwokupu

przez władze lokalne.

W docelowym systemie planowania podstawową zasadą rozwoju obszarów zurbanizowanych będzie maksymalne

wykorzystanie obszarów już zagospodarowanych (ang. brown fields). Zagospodarowanie nowych gruntów (ang. green

fields) będzie dopuszczane jedynie w przypadku wyczerpania się zasobów obszarów możliwych do ponownego

zagospodarowania kompensowanych w ramach układów międzyregionalnych. Ponadto bardziej efektywnemu

wykorzystaniu przestrzeni zurbanizowanej służyć będą zachęty fiskalne.

w.

rcl

Zostanie wypracowana i wprowadzona metoda strategicznej analizy wpływu polityk publicznych na zmiany struktur

przestrzennych (ang. Territorial Impact Assessment). Wprowadzane będą narzędzia zintegrowanych analiz zmian struktur

przestrzennych (zarówno dla inwestycji, jak i polityk posiadających największy wpływ na przestrzeń). Informacje

przestrzenne będą upowszechniane poprzez budowę krajowego, spójnego z regionalnymi, systemu monitoringu

przestrzennego.

3.2.3. Wspieranie rozwoju wykorzystania informacji przestrzennej z wykorzystaniem technologii cyfrowych.

Dostęp do aktualnej i dokładnej informacji przestrzennej obejmującej dane o środowisku geograficznym, obiektach

i zjawiskach w całej przestrzeni otaczającej człowieka ma istotne znaczenie w poprawnym funkcjonowaniu państwa, jego

gospodarki i obywateli. Informacja przestrzenna jest wykorzystywana bowiem niemal we wszystkich sektorach gospodarki –

m.in. w rolnictwie, leśnictwie, budownictwie, a także w administracji publicznej oraz działalności podmiotów prywatnych.

W celu budowy społeczeństwa informacyjnego, rozwoju przedsiębiorczości, podniesienia innowacyjności i konkurencyjności

przedsiębiorstw na rynku, a także zapewnienia rozwoju gospodarczego kraju, niezbędny jest powszechny i łatwy dostęp

do informacji przestrzennej w formie elektronicznej. Zharmonizowane dane i usługi, według zestandaryzowanych zasad

udostępnia rządowy geoportal.

105

ww

Serwis Geoportal.gov.pl , wskazany w sprawozdaniu Komisji Europejskiej dotyczącym e-administracji na terenie całej Unii

Europejskiej jako przykład najlepszych praktyk w dostępie do usług publicznych przez Internet, świadczący przystępne,

dobrej jakości i interoperacyjne usługi, które przyczyniają się zarówno do zwiększenia potrzeby używania Internetu przez

obywateli, przedsiębiorstwa, służby ratunkowe, grupy wykluczenia społecznego i administrację publiczną, jak i rozwoju

umiejętności cyfrowych oraz wzrostu efektywności działań (zaoszczędzony czas załatwiania spraw urzędowych, mniej

dokumentów w formie papierowej, krótszy czas obsługi w urzędzie, niższe koszty funkcjonowania państwa i samorządu)

103

Morskie planowanie przestrzenne stanowi jeden z instrumentów zintegrowanej polityki morskiej Unii Europejskiej. Wchodzi w zakres priorytetów polityki

morskiej RP, określonych w przyjętych przez Stały Komitet Rady Ministrów 14 września 2009 r. „Założeniach Polityki Morskiej RP do roku 2020”. Stanowi

jeden z instrumentów zintegrowanej polityki morskiej Unii Europejskiej.

104

Delimitacja – określenie przebiegu granic, wyznaczanie granic.

Geoportal.gov.pl obecnie funkcjonuje w Głównym Urzędzie Geodezji i Kartografii.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

w tych dziedzinach życia, gdzie konieczna jest bezpośrednia relacja: państwo ‒ obywatel. Interoperacyjne usługi są

dostępne w zakresie danych przestrzennych w kraju oraz w zakresie danych przestrzennych INSPIRE.

Interoperacyjność systemów tworzonych przez organy administracji publicznej, w tym świadczenie usług, ma kluczowe

znaczenie przy budowie e-administracji. Integracja systemów oraz korzystanie z usług oferowanych przez rządowy

geoportal może wspierać działania jednostek państwowych, w których potrzebne jest wykorzystanie aktualnych zasobów

informacji geoprzestrzennych, poprzez udostępnienie rejestrów państwowych oraz zasobów mapowych pochodzących

z różnych źródeł, w jednym łatwo dostępnym miejscu. Elektroniczny dostęp do zasobów danych przestrzennych i usług

może okazać się szczególnie istotny przy wsparciu działań administracji publicznej, związanych między innymi

z planowaniem przestrzennym, zarządzaniem kryzysowym, monitorowaniem i ochroną środowiska, rozwojem infrastruktury,

oświatą, ochroną zdrowia czy zarządzaniem procesem transportowym.

W celu zapewnienia dalszego rozwoju cyfrowego kraju oraz spełnienia kryteriów unijnych dotyczących interoperacyjności,

e-integracji, e-dostępnosci oraz e-usług, które są powiązane z istniejącymi odpowiednimi krajowymi lub regionalnymi

strategiami sektorowymi, w przyszłej perspektywie finansowej zasadne jest podjęcie działań i realizacja projektów

dotyczących

budowy systemu zapewniającego wzajemną wymianę i udostępnienie informacji o nieruchomościach

pomiędzy rejestrami publicznymi, w celu m.in. poprawy jakości i integracji rejestrów publicznych oraz zapewnienia

jakości i spójności danych w nich zawartych, świadczenie wspólnych usług drogą elektroniczną przez instytucje ksiąg

wieczystych i ewidencję gruntów i budynków, stworzenie warunków do prowadzenia racjonalnej gospodarki

przestrzenią, w tym do optymalizacji gospodarowania nieruchomościami i usprawnienia procesów inwestycyjnych

(Zintegrowany System Informacji o Nieruchomościach),



upowszechnienia dostępu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego (PZGiK) poprzez

implementację węzłów Krajowej Infrastruktury Informacji Przestrzennych (KIIP) wraz z zapewnieniem dostępu

do referencyjnych rejestrów i Modułów Mapowych PZGiK dla podmiotów administracji publicznej oraz służb

ratowniczych w ramach Systemu Informatycznego Powiadamiania Ratunkowego (SIPR) oraz kontynuacja działań

w ramach projektu ISOK, a docelowo prowadzących do stworzenia kompletnej i jednolitej dla całego kraju bazy

danych dotyczącej numerycznego modelu terenu oraz jej aktualizacji przy wykorzystaniu technologii lotniczego

skaningu laserowego (GEOPORTAL 3, ISOK 2),

.go



dalszej rozbudowy systemów do prowadzenia rejestrów adresowych wraz z integracją z innymi rejestrami

publicznymi oraz dziedzinowymi systemami administracji rządowej i samorządowej (szczególnie w zakresie zadań

realizowanych przez gminy) oraz zebrania, weryfikacji, harmonizacji (z innymi zbiorami administracji publicznej) oraz

dostosowania do przepisów prawa danych adresowych (TERYT3 – etap2),



budowy systemu zarządzania krajową bazą danych geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu wraz

z wybranymi elementami bazy danych o znaczeniu regionalnym oraz ogólnopolskim (K-GESUT),



wypracowania technologii wytwarzania map cyfrowych z bieżąco aktualizowanych rejestrów publicznych oraz

usprawnienie dostępu do informacji kartograficznej dla systemów: produkcji map tematycznych, topograficznych,

realizujących mapy do celów planowania przestrzennego, projektowania i utrzymania urządzeń technicznych,

planistycznych dotyczących realizacji inwestycji (TopoMAPA).

w.

rcl



ww

Usługi oferowane przez rządowy geoportal przyczyniają się do budowy sprawnej i nowoczesnej administracji,

społeczeństwa informacyjnego oraz gospodarki opartej na wiedzy. Funkcjonalności geoportalu mogą zostać wykorzystane

dodatkowo między innymi

 przy realizacji zadań związanych z zarządzaniem kryzysowym, poprzez wsparcie służb w symulacji zagrożeń

i lokalizacji miejsca zdarzenia,

 przeprowadzeniu badań, analiz i map ryzyka, oraz pozyskaniu danych pomocnych przy ochronie ludności.

Ponadto integracja systemów administracji publicznej korzystnie wpłynie na uspójnienie wszystkich danych w systemach

odnoszących się do obiektów przestrzennych, które zostaną zweryfikowane i automatycznie zaktualizowane w oparciu

o współpracę z rejestrami państwowymi prowadzonymi przez Służbę Geodezyjną i Kartograficzną.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

3.2.4. Stworzenie warunków dla wielopoziomowego systemu zarządzania rozwojem.

Warunkiem skutecznej realizacji działań rozwojowych jest zweryfikowanie wielopoziomowego systemu zarządzania

rozwojem, w którym uczestniczą – obok państwa – struktury ponadnarodowe, samorząd terytorialny oraz organizacje

obywatelskie i gospodarcze. Powiązane jest to z koniecznością jasnego rozróżnienia kompetencji właściwych dla

poszczególnych poziomów zarządzania oraz przekazaniem wielu – tradycyjnie uznawanych za wyłączne – kompetencji

państwa innemu podmiotowi. Zmiany w tym zakresie dotyczyć będą szczególnie dostosowania kompetencji jednostek

samorządu terytorialnego i ministrów właściwych w celu przekazania poszczególnych zadań na najbardziej odpowiedni

szczebel zarządzania, zgodnie z zasadą subsydiarności. W pierwszej kolejności zweryfikowany i uporządkowany

zostanie katalog zadań własnych i zleconych jednostek samorządu terytorialnego w kontekście realizacji działań

rozwojowych o wyraźnie lokalnym lub regionalnym charakterze oraz funkcjonującej praktyki.

Konieczne będzie również określenie nowych relacji wewnątrz regionu (m.in. samorząd województwa – powiat – gmina,

samorząd województwa – partnerzy społeczni i gospodarczy) oraz określenie nowych relacji zewnętrznych regionu (m.in.

pomiędzy samorządami województw, określenie nowych możliwości współpracy międzyregionalnej, zarówno w ramach Unii

Europejskiej, jak i poza nią).

.go

Istotnym instrumentem zapewniającym komplementarność działań rozwojowych prowadzonych na różnych szczeblach

106

zarządzania będzie kontrakt terytorialny jako element wielopoziomowego systemu zarządzania rozwojem. Stanowić on

będzie podstawę uzgadniania najważniejszych działań rozwojowych na danym terytorium/w regionie między stroną rządową

i samorządową. Na potrzeby kontraktu określane będą potencjały województw/terytoriów.

w.

rcl

3.2.5. Efektywne zarządzanie nieruchomościami sektora publicznego.

Jednym z kierunków interwencji mających na celu poprawę skuteczności planowania strategicznego i zarządzania

budżetem jest poprawa jakości zarządzania mieniem Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.

Punktem wyjścia do wprowadzenia efektywnego zarządzania mieniem jest jego inwentaryzacja, która powinna dostarczyć

rzetelnych danych o stanie i wielkości zasobów nieruchomości. W większości jednostek gospodarujących mieniem

stanowiącym zasób nieruchomości Skarbu Państwa, gminny zasób nieruchomości i mienie gminne, ewidencyjne bazy

danych o nieruchomościach, na skutek wieloletnich zaniedbań w zakresie ich aktualizacji, nie odzwierciedlają stanu

rzeczywistego. Uniemożliwia to np. rzetelne ustalenie wielkości i stanu prawnego zasobu nieruchomości Skarbu Państwa i

jednostek samorządu terytorialnego, co w znacznym stopniu utrudnia prawidłowe gospodarowanie nimi, a także ustalenie

należnych dochodów z tego tytułu. Skutkiem nieprawidłowości w ewidencjonowaniu nieruchomości jest realne uszczuplenie

dochodów Skarbu Państwa i dochodów gmin.

Podniesienie skuteczności działań właściwych organów w zakresie inwentaryzacji wpłynie na wzrost dochodów

Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe działania zostaną wsparte poprzez wykorzystanie

infrastruktury teleinformatycznej w celu przyspieszenia oraz usprawnienia transferu informacji, a także poprzez

wykorzystanie zasobów archiwalnych.

Pożądane jest także kontynuowanie prac nad uporządkowaniem stanu własności sektora publicznego. Ich

zintensyfikowanie umożliwi skuteczniejsze zarządzanie nieruchomościami sektora publicznego.

ww

Istnieje potrzeba zintegrowania funkcjonujących obecnie oddzielnie rejestrów dotyczących nieruchomości. Budowa

zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach (ZSIN) umożliwi prowadzenie centralnego repozytorium kopii

zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków, wymianę danych w formie dokumentów elektronicznych między ewidencją

gruntów i budynków a innymi rejestrami publicznymi, a także przekazywanie w formie dokumentów elektronicznych

zawiadomień o zmianach danych, dokonywanych w poszczególnych rejestrach publicznych, mających znaczenie dla innych

rejestrów publicznych włączonych do zintegrowanego systemu informacji o nieruchomościach. Ponadto ZSIN będzie dawał

możliwość weryfikacji zgodności danych ewidencji gruntów i budynków z danymi zawartymi w: księgach wieczystych,

Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki

narodowej oraz krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju, a także pozyskiwania danych zawartych w

tych rejestrach na potrzeby ewidencji gruntów i budynków oraz udostępnianie organom administracji publicznej

zintegrowanych zbiorów danych ewidencji gruntów i budynków, niezbędnych do realizacji przez te organy ich ustawowych

zadań publicznych.

106

Szczegółowe zapisy dotyczące kontraktów znajdują się w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010-2020: regiony, miasta, obszary wiejskie i

załącznikach. Będą one także rozwinięte w dokumentach wynikających z prac grup roboczych w ramach Ministerstwa Rozwoju Regionalnego.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

3.2.6. Podniesienie poziomu skuteczności i efektywności polityki rozwoju.

Warunkiem prowadzenia skutecznej i efektywnej polityki rozwoju jest stałe i systemowe oparcie procesu decyzyjnego na

faktach i obiektywnych danych oraz dorobku naukowo-badawczym (ang. evidence based policy). System realizacji polityki

rozwoju powinien zostać ukierunkowany na podejście „wynikowe” (zorientowanie na efekty), w odróżnieniu od podejścia

„proceduralnego” (zorientowanie na proces), poprzez konsekwentną realizację koncepcji evidence based policy. Koncepcja

ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w instytucjonalnej konstrukcji systemu realizacji wszystkich strategii, w szczególności

poprzez wprowadzenie zasady bieżącej ewaluacji prowadzenia polityki rozwoju. System ewaluacji będzie obejmować

wszystkie prorozwojowe polityki publiczne i środki wydawane w ramach ich realizacji oraz bazować na doświadczeniach

zgromadzonych w trakcie wdrażania polityki spójności w zakresie sposobów organizacji i prowadzenia oceny programów i

strategii społeczno-ekonomicznych.

Urzeczywistnienie zasady evidence based policy w ramach polityki rozwoju wymaga zmiany sposobu funkcjonowania

administracji publicznej i otwarcia jej na stałą współpracę ze środowiskiem naukowo-eksperckim.

.go

W zakresie wprowadzania i upowszechniania jednolitych standardów zarządzania rozwojem, szereg rozwiązań

wypracowanych na potrzeby zarządzania i wdrażania polityki spójności zasługuje na wprowadzenie i upowszechnienie w

ramach całej polityki rozwoju. Gwarantuje to bowiem transfer nowoczesnego, europejskiego know-how, obejmującego m.in.

ideę współfinansowania (wiązanie wsparcia dla podmiotów publicznych i prywatnych), co zwiększa szanse na znaczące

efekty interwencji; wysoki poziom współpracy administracji poszczególnych szczebli na etapie programowania; wysokie

standardy monitorowania i ewaluowania podejmowanych interwencji.

w.

rcl

Zadaniem o szczególnej wadze dla jakości podejmowanych inicjatyw rozwojowych będzie skoordynowane na poziomie

kraju wdrożenie systemu, którego zadaniem będzie zbieranie, gromadzenie oraz analiza danych w celu generowania i

dostarczania informacji o charakterze diagnostycznym i ewaluacyjnym służących do weryfikacji podjętej polityki rozwoju i jej

modyfikacji. Rolą samorządów województw w tym systemie powinno być w szczególności gromadzenie danych z różnych

źródeł, w tym informacji o zmianach społeczno-gospodarczych zachodzących w regionach, wykorzystywanych do

podejmowania decyzji o strategicznych, a także bieżących kierunkach rozwoju kraju i regionów przez władze na poziomie

krajowym oraz regionalnym. Budowa systemu monitorowania polityk publicznych w województwach, rozumianego

jako system obserwatoriów terytorialnych, wymaga udzielenia wsparcia szkoleniowo-doradczego samorządom województw.

Szczególnie pożądanym efektem współpracy administracji poszczególnych szczebli powinno być wypracowanie

ujednoliconej metodologii gromadzenia informacji oraz prowadzenia badań społeczno-gospodarczych. Zadanie to będzie

realizowane przez obserwatorium terytorialne na poziomie centralnym we współpracy z obserwatoriami wojewódzkimi.

3.2.7. Włączenie podmiotów dialogu społecznego w system zarządzania rozwojem kraju.

W realizacji działań dotyczących zarządzania rozwojem kraju niezwykle istotne jest rzeczywiste uwzględnienie głosu

partnerów społecznych. Komplementarne do SSP zadania zostały zapisane przede wszystkim w Strategii Rozwoju Kapitału

107

Społecznego . Działania w zakresie włączania podmiotów dialogu społecznego w system zarządzania krajem zostały

108

także umieszczone m.in. w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego , która zakłada powstanie krajowego i regionalnych

forów terytorialnych, będących instrumentami dyskusji strategicznej, stymulującymi strategiczne myślenie o rozwoju na

poziomie krajowym i regionalnym. Ich działanie z założenia ma wpłynąć na kształt przestrzeni dla wymiany wiedzy,

doświadczeń i informacji między różnymi podmiotami publicznymi i niepublicznymi zaangażowanymi w działania na rzecz

rozwoju, jednocześnie stanowiąc praktyczną realizację zasady partnerstwa poprzez zaangażowanie w ich prace, poza

przedstawicielami administracji rządowej i samorządowej, szerokiego grona partnerów społeczno-gospodarczych.

Ad 3.3. Koordynacja i współpraca przy realizacji zadań publicznych.

ww

Zadaniem publicznym jest każde działanie administracji realizowane na podstawie ustaw. Zgodnie z Konstytucją

Rzeczypospolitej Polskiej jednostki samorządu terytorialnego wykonują zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb

107

W Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego (SRKS) cel 2 poświęcony jest „Poprawie mechanizmów partycypacji społecznej i wpływu obywateli na życie

publiczne”. Priorytetowe zadania SRKS obejmują zarówno wspieranie mechanizmów współpracy obywateli z instytucjami publicznymi i w życie publiczne

w zakresie udziału w podejmowaniu decyzji i realizacji kontroli społecznej, jak i wykonaniu tych decyzji, a więc udziału w realizacji zadań publicznych.

Wspieraniu mechanizmów dialogu obywatelskiego i rozwoju partnerskiej współpracy między obywatelami a administracją będą służyły m.in. działania

nakierowane na wzmocnienie roli instytucji dialogu społecznego, zintegrowanie istniejących instytucji dialogu społecznego i obywatelskiego na poziomie

rządowym czy wspieranie roli edukacji, dialogu obywatelskiego i debat publicznych w życiu społeczno-politycznym.

Opisane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010-2020 w punkcie 7.4 Instrumenty wsparcia strategicznego wymiaru polityki regionalnej.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

wspólnoty samorządowej jako zadania własne, które nie są zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych

władz publicznych. Jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może określić tryb przekazywania

jednostkom samorządu terytorialnego i sposób wykonywania innych zadań publicznych.

Niemniej administracja publiczna może podejmować również działania niewładcze, polegające na inspirowaniu

czy koordynacji określonych przedsięwzięć. Celem takich działań jest przede wszystkim realizacja takich zadań publicznych,

które przyczyniają się do tworzenia lepszych warunków życia czy rozwoju gospodarczego.

w.

rcl

.go

W realizacji tego typu działań istotne znaczenie odgrywa współpraca między różnymi organami administracji publicznej,

wzajemne zrozumienie potrzeb społeczeństwa, a także racjonalne wykorzystanie środków publicznych. Doświadczenia

ostatnich lat dotyczące wspólnej realizacji zadań przez administrację rządową i samorządową wskazują na potrzebę

dalszego rozwoju tej formy współpracy. Upowszechnienia i pogłębienia wymaga także współpraca w tym zakresie pomiędzy

administracją publiczną a sektorem pozarządowym, postrzeganym nie tylko jako dostawca produktów i usług, ale partner

w kształtowaniu i realizacji polityk publicznych, dzięki wykorzystaniu potencjału społeczności lokalnej i znajomości jej

potrzeb, zgodnie z zasadą pomocniczości. Przykładami pozytywnej współpracy między administracją rządową

a administracją samorządową jest realizacja Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych czy Programu „Moje

Boisko – Orlik 2012”. Wprowadzenie i promowanie różnych form współpracy zasługuje na upowszechnianie i szersze

stosowanie. Partnerami w realizacji zadań publicznych mogą być organy administracji rządowej, organy administracji

samorządowej czy organizacje pozarządowe. Zwiększenie udziału sektora pozarządowego w realizacji zadań publicznych

w ramach kształtowanych i prowadzonych na zasadach partnerstwa i pomocniczości polityk publicznych (obecnie wspierane

109

przez Program Operacyjny Fundusz Inicjatyw Obywatelskich ), po 2014 roku winno być także wspierane przez stosowny

wieloletni program rządowy.

Potencjalne obszary ich współdziałania są szerokie i mogą dotyczyć różnych zakresów życia społecznego oraz

funkcjonowania gospodarki i jej poszczególnych systemów. Szerokie współdziałanie administracji publicznej konieczne jest

dla poprawy jakości funkcjonowania systemu transportowego poprzez wykorzystanie możliwości wynikających

z zastosowania rozwiązań innowacyjnych i inteligentnych zwanych inteligentnymi systemami transportowymi (ITS). Efektem

skoordynowanego wdrażania różnorodnych rozwiązań ITS może być między innymi poprawa skuteczności zarządzania

ruchem drogowym i poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ponadto możliwe będzie dostarczanie informacji (w czasie

rzeczywistym) dla podróżnych i podróżujących na całej sieci transportowej, w tym również sukcesywne zapewnienie

informacji o bezpiecznych i chronionych miejscach parkingowych dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych

oraz usług w zakresie ich rezerwacji w sieci dróg krajowych oraz niektórych drogach samorządowych (w tym na odcinkach

alternatywnych). W tym kontekście zostaną sformułowane przejrzyste ramy prawne określające zasady i tryb

współpracy opartej na podziale zadań, prowadzenie kontroli czy zasad współfinansowania wspólnych przedsięwzięć.

110

Istotnym działaniem będzie także zwiększenie zaangażowania partnerstwa publiczno-prywatnego oraz partnerstwa

publiczno-społecznego przy realizacji różnych przedsięwzięć, upowszechnianie jego formuły (promowanie) i wspieranie

działań, w tym poprzez współfinansowanie przez państwo realizacji wspólnych zadań. Konieczne jest budowanie relacji oraz

wzmacnianie współpracy administracji rządowej z szerokim gronem interesariuszy, w tym związkami zawodowymi,

związkami pracodawców, organizacjami pozarządowymi, instytucjami otoczenia biznesu, jednostkami badawczorozwojowymi, czy środowiskami akademickimi. Powinna być także zacieśniana współpraca z organizacjami pozarządowymi

oraz podjęte działania zmierzające do zachęcania społeczeństwa do aktywnego udziału w życiu gospodarczym. Warto

również wykorzystać potencjał, który stanowią już istniejące fora współpracy. Na szczeblu krajowym są to m.in. Trójstronna

Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych, trójstronne zespoły branżowe, Krajowe Forum Terytorialne, czy też różnego rodzaju

sieci partnerskie (m.in. utworzone w ramach podejścia Leader lub tworzone przez organizacje pozarządowe sieci

ukierunkowane na promowanie zrównoważonego rozwoju).

Ad 3.4. Wzmocnienie pozycji międzynarodowej państwa.

ww

3.4.1. Wzmocnienie koordynacji polityki zagranicznej.

Osiągnięcie poprawy koordynacji działalności organów administracji publicznej różnego szczebla w zakresie polityki

zagranicznej wymaga ustanowienia właściwych mechanizmów koordynacyjnych, konsultacyjnych i informacyjnych.

Aktywność zagraniczna wojewody, organów administracji rządowej zespolonej i niezespolonej, jednostek samorządu

109

110

Program Operacyjny Fundusz Inicjatyw Obywatelskich przyjęty uchwałą Rady Ministrów nr 238/2008 z dnia 24 listopada 2008 r.

Propozycje dostosowań systemowych partnerstwa publiczno-prywatnego w Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020”.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

terytorialnego wszystkich szczebli powinna być zgodna z założeniami polskiej polityki zagranicznej i wieloletnimi strategiami.

Istnieje potrzeba uporządkowania relacji pomiędzy ministrem spraw zagranicznych a wymienionymi wyżej instytucjami,

usprawnienia mechanizmu koordynacji i systemu wymiany informacji.

Największy nacisk położony powinien być na usprawnienie mechanizmów współpracy w zakresie polityki zagranicznej

111

pomiędzy ministrami . W celu osiągnięcia efektu synergii będą wzmacniane działania koordynacyjne pomiędzy resortami

w zakresie prowadzonej przez nie sektorowej współpracy zagranicznej.

Działania wzmacniające pozycję międzynarodową państwa i koordynację polityki zagranicznej powinny bazować na

spójnym, podsumowującym polskie doświadczenie i specyfikę, oraz precyzyjnie wyrażającym to, czym Polska jest i chce

być w świecie dzisiaj i w najbliższej przyszłości, jakie posiada silne atrybuty, które mogą przynieść Europie i innym regionom

pozytywne efekty.

.go

Stałym działaniem towarzyszącym budowie wyżej wymienionych mechanizmów będzie podnoszenie poziomu kadr

zaangażowanych w realizację polityki zagranicznej. Poprawa koordynacji działań zmierzających do realizacji celów

polityki zagranicznej wymaga wzmocnienia zaplecza eksperckiego państwa w stosunkach zagranicznych, m.in. poprzez

rozszerzenie zakresu szkoleń adresowanych do pracowników administracji publicznej w istotny sposób zaangażowanych

w realizację celów polityki zagranicznej o zagadnienia aktualnej polityki zagranicznej i wyzwań związanych z ich realizacją

w ujęciu międzyresortowym. Konieczne jest również usprawnienie obiegu informacji jawnych i niejawnych dotyczących

polityki zagranicznej.

3.4.2. Wzmocnienie skuteczności udziału Polski w procesie decyzyjnym Unii Europejskiej.

Skuteczniejszy udział w procesie decyzyjnym Unii Europejskiej zależy w znacznej mierze od wzmocnienia i usprawnienia

mechanizmów koordynacji działań organów administracji publicznej w sprawach wymagających skutecznej prezentacji

całościowego i spójnego stanowiska w sprawach europejskich. Najważniejszym forum wypracowywania takiego stanowiska

jest Komitet do Spraw Europejskich. Wzrost zaangażowania w sprawy europejskie poszczególnych ministrów i wyższych

rangą urzędników oraz większa aktywność na poziomie eksperckim i roboczym powinny znaleźć wyraz w opracowaniu

nowych oraz lepszym egzekwowaniu istniejących mechanizmów wymiany informacji, w sprawach wymagających

współdziałania kilku podmiotów administracji publicznej. Wymaga to odejścia od wąsko rozumianej sektorowej

odpowiedzialności za sprawy europejskie, które bardzo często wykraczają poza obszar kompetencji jednego resortu.

w.

rcl

Planowany dokument strategiczny dotyczący polityki Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej z uwzględnieniem

udziału przedstawicieli administracji samorządowej, określający udział organów administracji rządowej w zakresie spraw

związanych z pracami organów Unii Europejskiej, powinien zakładać wzrost aktywności i liczby kontaktów ministerstw

i innych instytucji administracji publicznej z instytucjami Unii Europejskiej, zwłaszcza z Komisją Europejską na etapie

przygotowywania inicjatyw przedkładanych następnie do dalszych, formalnych prac w ramach procesu decyzyjnego. W tym

kontekście niezbędne jest również wzmocnienie kompetencji organów administracji rządowej w zakresie antycypowania

kierunków rozwoju prawnego i instytucjonalnego Unii Europejskiej w celu zdefiniowania z odpowiednim wyprzedzeniem

kluczowych interesów Polski oraz wypracowania strategii ich realizacji. Polska powinna skuteczniej oddziaływać na proces

decyzyjny na szczeblu Rady Unii Europejskiej i w Parlamencie Europejskim oraz zwiększać swoją zdolność

do elastycznego tworzenia sojuszy taktycznych w poszczególnych istotnych dla jej interesów kwestiach, poprzez sieć

kontaktów w stolicach państw członkowskich, a następnie prezentować na szczeblu Rady uzgodnione wcześniej

z partnerami stanowisko mające większe szanse stania się stanowiskiem większości.

ww

Istotne jest dążenie do sprawniejszego określania stanowiska Polski i skutecznego komunikowania go partnerom.

Ponadto Polska powinna w większym wymiarze korzystać z europejskich doświadczeń polskich ekspertów pracujących

w strukturach UE. Dlatego też zasadne byłoby utworzenie sieci ekspertów.

111

Minister Spraw Zagranicznych przygotowuje w trybie rocznym Założenia Polskiej Polityki Zagranicznej. Stanowią one podstawowy dokument określający

cele polskiej polityki zagranicznej oraz członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Założenia stanowią podstawę opracowywania przez właściwych ministrów

planów współpracy zagranicznej w obszarach nadzorowanych przez nich działu/działów administracji rządowej. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia

4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437, z późn. zm.), minister właściwy do spraw zagranicznych został

ponadto zobowiązany do opracowywania i wnoszenia do rozpatrzenia przez Radę Ministrów wieloletnich strategii w zakresie spraw zagranicznych.

Dokument ma również służyć koordynacji działań organów administracji rządowej w odniesieniu do polityki zagranicznej państwa oraz stać się podstawą

do opracowywanych przez MSZ na kolejne lata operacyjnych Założeń Polskiej Polityki Zagranicznej i planów współpracy zagranicznej, przygotowywanych

w innych ministerstwach i urzędach.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Polska będzie dążyć do zwiększenia skuteczności wpływania na treść europejskiej debaty publicznej poprzez

współpracę z instytucjami spoza administracji publicznej (instytuty badawcze, media, organizacje pozarządowe) oraz

zachęcanie podmiotów pozarządowych, w tym również organizacji zrzeszających przedsiębiorców, do udziału

w konsultacjach publicznych dotyczących nowych propozycji legislacyjnych i pozalegislacyjnych Unii Europejskiej,

prowadzonych nie tylko przez właściwe ministerstwa na szczeblu krajowym, ale przede wszystkim przez Komisję

Europejską na etapie przygotowywania nowych inicjatyw. Potrzebne jest także uelastycznienie procedur decyzyjnych

w kraju i udrożnienie kanałów przepływu informacji między organami administracji.

Ważną próbą dla gotowości spełnienia tych wymagań była polska prezydencja w drugiej połowie 2011 r. Doświadczenia

płynące z jej przygotowania oraz przebiegu zostaną wykorzystane m.in. do opracowania centralnego programu

kształcenia europejskiego, stanowiącego element stałej oferty doskonalenia zawodowego, skierowanej do przedstawicieli

administracji rządowej.

w.

rcl

.go

3.4.3. Poprawa systemu promocji Polski.

Podjęte będą działania zmierzające do poprawy międzynarodowego wizerunku Polski poprzez lepsze skoordynowanie

rządowego systemu promocji, w tym: wzmocnienie roli Rady Promocji Polski, poprawa bieżącej współpracy z właściwymi

112

ministerstwami , a także rządowymi instytucjami wykonawczymi (takimi jak Instytut Adama Mickiewicza, Polska

Organizacja Turystyczna). Kontynuowany będzie rozwój systemu rządowych portali informacyjnych promujących Polskę za

granicą (np. www.poland.gov.pl, www.culture.pl). Kluczową sprawą jest budowanie synergii pomiędzy działaniami

promocyjnymi podejmowanymi na poziomie administracji rządowej a działalnością promocyjną jednostek samorządu

terytorialnego. W polskich warunkach ustrojowych (relacja: rząd – samorząd terytorialny) synergia ta powinna być

budowana szczególnie poprzez zapewnienie skutecznej komunikacji oraz stworzenie odpowiedniej platformy współdziałania

tych podmiotów. Pożądana jest regularna i ścisła współpraca Rady Promocji Polski – w ramach jej uprawnień i zgodnie z

potrzebami – z przedstawicielami organów samorządu terytorialnego różnego szczebla podejmujących działania

promocyjne. Skoordynowanie planów działań rządu i jednostek samorządu terytorialnego podniesie skuteczność działań

obydwu stron, doprowadzi do konsolidacji i racjonalizacji wydatków finansowych, zaś włączenie potencjału wizerunkowego

samorządów o silnych cechach rozpoznawczych, identyfikowalnych na arenie międzynarodowej może być wsparciem

działań rządowych. W celu skoordynowania systemu promocji niezbędne jest wypracowanie długofalowej polityki

zawierającej plan działań (dokument o charakterze strategicznym), określający najważniejsze zadania, projekty i procesy

wraz z wyraźnie określonymi średnioterminowymi celami promocji Polski w odpowiednio zdefiniowanym okresie czasu oraz

w wyznaczonych obszarach geograficznych.

Wartością dodaną byłoby wykorzystanie potencjału województw w celach promocyjnych Polski poprzez skoordynowanie

systemu rządowego z systemem samorządowym. Podniesie to jakość współpracy i stanowić będzie sygnał spójności

administracji publicznej w Polsce. W działaniach promocyjnych konieczne byłoby jednocześnie wypracowanie właściwych

form finansowania.

Do 2020 roku realistycznym celem powinno być przeznaczanie środków na działania z zakresu dyplomacji publicznej,

zwłaszcza na nowe formy komunikacji (obcojęzyczne portale internetowe, programy telewizyjne i radiowe dla

cudzoziemców), a także na dalsze rozszerzanie formuły wizyt i pobytów studyjnych opiniotwórczych cudzoziemców w

Polsce. Ponadto zwiększeniu powinna ulec kwota środków przeznaczanych na działania z zakresu promocji poprzez

kulturę, promocji gospodarczej, z uwzględnieniem wzrostu możliwości finansowania części działań ze środków Unii

Europejskiej, a także na promocję turystyczną. Istnieje również potrzeba podjęcia działań w celu podniesienia poziomu

edukacji obywatelskiej, kulturalnej i zawodowej na rzecz nowoczesnej promocji i budowania pozytywnego

wizerunku Polski, z zapewnieniem finansowania tych działań na odpowiednim poziomie.

ww

Jednocześnie ważnym aspektem budowania pozytywnego wizerunku państwa, należącego do grupy państw

rozwiniętych (członkostwo w Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) jest udział Polski w

finansowaniu międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju, pozwalający na wypełnienie podjętych

prawnomiędzynarodowych zobowiązań. Działania w tym zakresie powinny utrwalić wizerunek Polski na forum globalnym

jako państwa sukcesu, którego znaczenie w gronie państw-donatorów pomocy rozwojowej stale rośnie. Będzie to wymagać

dalszej profesjonalizacji polskiego systemu pomocy rozwojowej. Szczególną rolę powinno zajmować zaangażowanie Polski

w realizację idei Partnerstwa Wschodniego.

112

Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Ministerstwo

Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Sprawne Państwo 2020

113

v.p

l

Jednym z kluczowych obszarów promocji Polski pozostaje promocja kultury polskiej i Polski przez kulturę . W tym

zakresie niezbędne jest opracowanie i wdrożenie długofalowej polityki promocji kultury polskiej za granicą, a także

stworzenie silnego, nowoczesnego i profesjonalnego instytutu promującego kulturę polską za granicą.

.go

3.4.4. Rozwój systemu współpracy z Polonią i Polakami za granicą.

Działania państwa w dziedzinie współpracy z Polonią i Polakami za granicą wymagają nowego zdefiniowania, zwłaszcza

celu tej współpracy, którym będzie uzyskanie zrozumienia i skutecznego poparcia dla polskiej racji stanu i polskiej polityki

zagranicznej oraz skorzystanie z potencjału Polonii i Polaków za granicą do promocji Polski i budowy jej pozytywnego

wizerunku w świecie. Cel zostanie określony w nowym rządowym programie współpracy z Polonią i Polakami za granicą, a

realizowany będzie z zachowaniem koordynującej roli ministra właściwego do spraw zagranicznych.

Środki finansowe będą kierowane na spójny system działań w obszarach

 edukacji Polonii i Polaków za granicą, w tym kształcenia młodzieży polonijnej w Polsce,

 promocji Polski i spraw polskich,

 mobilizacji do aktywności we wszelkich dziedzinach życia w państwach zamieszkania m.in. w sferze polityki, ekonomii,

nauce, kulturze, sztuce,

 współpracy gospodarczej państw zamieszkania naszych rodaków z Polską,

 ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju.

Niezbędne jest również zaspokajanie uzasadnionych potrzeb Polonii i Polaków za granicą. Tylko Polonia silna i dobrze

funkcjonująca w krajach zamieszkania – wiarygodna jako partner dla ich społeczeństw i władz – może być skutecznym

sojusznikiem Polski.

Strategicznym elementem aktywności w obszarze współpracy z Polonią i Polakami za granicą jest ochrona polskiego

dziedzictwa kulturowego poza granicami kraju, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony tradycji i polskiego dziedzictwa

kulturowego wytworzonego przez organizacje, struktury i środowiska Polonii i Polaków.

w.

rcl

3.4.5. Usprawnienie mechanizmów koordynujących współpracę zagraniczną samorządu terytorialnego

i wspierających aktywność podmiotów trzeciego sektora w tym obszarze.

Celem działania administracji rządowej będzie usprawnienie mechanizmów koordynacji i wymiany informacji o

aktywności zagranicznej podmiotów samorządowych i organizacji pozarządowych (NGO), w tym z uwzględnieniem

sposobu przekazywania na bieżąco informacji o aktywności zagranicznej tych podmiotów oraz współpracy jednostek

samorządu terytorialnego z zagranicznymi samorządami terytorialnymi. Przepisy te powinny koncentrować się na

mechanizmach dotyczących kontaktów z samorządami terytorialnymi i innymi podmiotami z innych państw. Już obecnie

jednostki samorządu terytorialnego angażują się w tego rodzaju współpracę i zjawisko to zapewne będzie coraz

powszechniejsze, tym bardziej w obszarach przygranicznych, gdzie przedmiotem wspólnych działań stają się kwestie

świadczenia usług komunalnych, czy też inwestycji.

Istnieje potrzeba opracowania systemu zarządzania informacją pomiędzy polską delegacją w Komitecie Regionów,

biurami regionalnymi województw w Brukseli a Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Stałym Przedstawicielstwem RP

przy Unii Europejskiej i właściwymi resortami, w zależności od przedmiotu współpracy. Udział przedstawicieli delegacji

polskiej w procesie konsultacyjnym i opiniodawczym Komitetu Regionów ma istotne znaczenie. Jednym z rozwiązań

powinno być wykorzystanie działalności zespołu ds. polityki europejskiej w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu

Terytorialnego.

ww

Istnieje ponadto konieczność uzupełnienia rozwiązań dotyczących działalności organizacji pozarządowych w zakresie ich

aktywności zagranicznej, które potrzebują z jednej strony wsparcia w kwestiach współpracy zagranicznej (często same

szukają takiego wsparcia – z różnym skutkiem), z drugiej zaś – systemu współpracy pomiędzy NGO a właściwymi

resortami, co pozwoli wzmocnić ich skuteczność w dążeniu do trwałych efektów w tym zakresie. Warto także podkreślić, że

efekty działań NGO mogą w wymierny sposób oddziaływać na kształtowanie pozytywnego wizerunku Polski.

W odniesieniu do współpracy zagranicznej organizacji pozarządowych wskazane jest określenie mechanizmu wspierania

ich działalności międzynarodowej. Wymaga to dokonania uprzedniej identyfikacji struktur trzeciego sektora, dziedzin

działalności z uwzględnieniem wymiaru zewnętrznego oraz potrzeb w zakresie współpracy z partnerem zagranicznym.

Patrz: Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego.

Sprawne Państwo 2020

Ad 3.5. Efektywna organizacja Skarbu Państwa i skuteczne zarządzanie jego majątkiem.

v.p

l

Na pierwszy plan wysuwa się konieczność wprowadzenia jednolitych i efektywnych mechanizmów wykonywania przez

Skarb Państwa uprawnień korporacyjnych w spółkach i prywatyzacji spółek z udziałem Skarbu Państwa.

Istotne jest wdrożenie skutecznych rozwiązań porządkujących zasady gospodarowania majątkiem należącym

do Skarbu Państwa innym niż akcje lub udziały w spółkach.

Celowe jest także wyodrębnienie stosunkowo nielicznej grupy podmiotów o kluczowym znaczeniu dla interesów

gospodarczych Skarbu Państwa oraz wprowadzenie szczególnych regulacji pozwalających na stosowanie w pełni

rynkowych mechanizmów efektywnego zarządzania tymi podmiotami, ukierunkowanych na budowanie ich wartości

w warunkach presji konkurencyjnej przy jednoczesnym utrzymaniu niezbędnej ze względów strategicznych kontroli

państwa.

.go

Prowadzenie aktywnej polityki właścicielskiej Skarbu Państwa będzie możliwe poprzez

 skupienie w jednym akcie prawnym przepisów o nadzorze właścicielskim i przekształceniach własnościowych

podmiotów z udziałem Skarbu Państwa,

 stworzenie regulacji umożliwiających realizację polityki prywatyzacyjnej,

 systemowe przesądzenie w przepisach prawa o rozdzieleniu funkcji imperium i dominium państwa w sferze

gospodarczej,

 uwzględnienie dyrektyw zawartych w Wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju dotyczących

nadzoru korporacyjnego w przedsiębiorstwach publicznych,

 wprowadzenie jednolitych standardów wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa wobec spółek

i innych podmiotów z udziałem Skarbu Państwa w zakresie nadzoru właścicielskiego,

 wprowadzenie szczególnych zasad nadzoru właścicielskiego dla kategorii podmiotów kluczowych dla Skarbu

Państwa, działających w strategicznych sektorach gospodarki, przybliżających je do funkcjonujących na rynku,

 ograniczenie kosztów wykonywania uprawnień właścicielskich wobec spółek i innych podmiotów z udziałem

Skarbu Państwa.

ww

w.

rcl

Zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa powinno spełniać normy jakościowe, w tym również międzynarodowe, zwiększając

w ten sposób wiarygodność państwa, jak i samych spółek w zakresie odpowiedzialnego gospodarowania majątkiem,

kształtując pozycję lidera w adaptowaniu nowatorskich rozwiązań zarządczych w biznesie. Istotne jest upowszechnienie

zastosowania koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (ang. Corporate Social Responsibility – CSR) w tym

przede wszystkim monitorowanie i raportowanie podejmowanych działań. Planowane rozwiązania powinny opierać się

na doświadczeniach i rozwiązaniach przyjętych przez inne państwa.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 4.

DOBRE PRAWO

.go

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 4 przyczynią się w szczególności do

 wdrożenia rozwiązań przyczyniających się do wzrostu konkurencyjności polskiej jurysdykcji, a w szczególności jej

przejrzystości i stabilności,

 upraszczania prawa i likwidacji barier administracyjnych,

 zwiększenia znaczenia oceny skutków regulacji oraz wykorzystywania ocen skutków regulacji ex post,

 wzrostu przejrzystości procesu tworzenia regulacji na każdym jego etapie oraz spójności stanowionego prawa,

 wprowadzenia mechanizmów bieżącego monitoringu efektywności legislacji,

 systematycznego i stopniowego ograniczania wymagań stawiennictwa obywateli w urzędach przy realizacji czynności

administracyjnych,

 odmiejscawiania czynności administracyjnych,

 systemowego znoszenia obowiązku dokumentowania danych zgłaszanych przez obywatela przy realizacji określonej

sprawy.

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 4 OBEJMUJĄ

Cel 4.

DOBRE PRAWO

4.1. Optymalizacja procedur administracyjnych.

w.

rcl

4.2. Procedury nastawione na realizację celów.

4.3. Wysoki poziom kodyfikacji prawa cywilnego i prawa karnego.

Ad 4.1. Optymalizacja procedur administracyjnych.

Podjęte będą działania w zakresie usprawnienia postępowania administracyjnego poprzez eliminację istniejących barier

i luk, zniesienie zbędnych biurokratycznych ograniczeń, wykorzystanie elektronicznych form komunikacji. Zakłada się

stworzenie podstaw prawnych do załatwiania spraw w sposób kompleksowy jednym aktem administracyjnym (decyzją)

dla zaplanowanego przedsięwzięcia. Zakłada się także zwiększenie stopnia trwałości decyzji administracyjnych, tak

aby niekończący się proces odwoławczy nie podrażał kosztów, bądź wręcz stawiał pod znakiem zapytania sensowność

przedsięwzięcia.

ww

Podjęte będą działania analityczne polegające na przeglądzie krajowych aktów prawnych, w tym Kodeksu postępowania

administracyjnego, w celu potwierdzenia potrzeby uproszczenia przepisów oraz zmian w kierunku optymalizacji modelu

prowadzenia postępowań administracyjnych z uwzględnieniem elektronicznego dostarczania korespondencji, które

pozwoliłyby obiektywnie określić możliwości i realny harmonogram dalszych prac w tym zakresie. Zakłada się, że wszystkie

działania zawierać będą rozwiązania systemowe i instytucjonalne, które zapewniałyby stabilność uproszczonego systemu

gospodarczego, a także służyłyby pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa.

Planowanym działaniem usprawniającym jakość orzekania organów administracji publicznej jest częściowe zniesienie

mało skutecznej (w kontekście liczby uchylanych przez sądy administracyjne decyzji odwoławczych)

Sprawne Państwo 2020

.go

v.p

l

i nieefektywnej (duża liczba decyzji kasacyjnych) II instancji administracyjnej, z równoczesnym przeniesieniem

kontroli rozstrzygnięć administracyjnych w obszar wyłącznej właściwości sądów administracyjnych. Rozważona zostanie

kwestia rozszerzenia możliwości stosowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ I instancji

zamiast odwołania od decyzji kierowanej do organu II instancji. Z kolei po ponownym rozpatrzeniu sprawy stronie

przysługiwałaby skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, miałby

uprawnienie nie tylko do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji, ale również mógłby wydać wyrok merytoryczny

rozstrzygający sprawę co do istoty. Obecne nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji winny również zostać przebudowane.

Udział w postępowaniu innych podmiotów (prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich czy organizacji społecznych)

powinien pozostać bez zmian. Realizacja powyższego postulatu w efekcie przyczyniłaby się m.in. do ograniczenia zadań

orzeczniczych w urzędach wojewódzkich i centralnych, a przez to do zmniejszenia kosztów funkcjonowania administracji

publicznej. Ponadto należy rozważyć rozwiązanie samorządowych kolegiów odwoławczych. Z punktu widzenia obywateli

wyraźnie skróciłyby się terminy ostatecznego i prawomocnego rozpatrywania indywidualnych spraw. Podjęcie tej kwestii

wymagać będzie starannych wielopłaszczyznowych analiz i ekspertyz, odnoszących się m.in. do zgodności

zaproponowanych rozwiązań z Konstytucją RP, kosztów wprowadzenia tych rozwiązań, wpływu zwiększonej liczby spraw

na funkcjonowanie sądów administracyjnych i niezbędnych zmian organizacyjnych w tych sądach, korzyści dla obywateli

i obrotu gospodarczego. Ewentualne rozszerzenie projektowanych rozwiązań na ordynację podatkową oraz organizację

aparatu skarbowego powinny być przedmiotem odrębnej analizy.

Przeprowadzony zostanie przegląd zadań realizowanych przez służby, inspekcje i straże w celu uproszczenia

procedur, a przede wszystkim rezygnacji ze zbędnych, biurokratycznych obowiązków.

w.

rcl

W ramach usprawniania postępowania administracyjnego rozważone zostanie przeprowadzenie reformy

administracyjnego postępowania egzekucyjnego w celu podniesienia efektywności egzekucji administracyjnej przy

jednoczesnym zagwarantowaniu obywatelom środków ochrony prawnej. Osiągnięcie powyższego możliwe będzie dzięki

uproszczeniu i odformalizowaniu procedur obowiązujących w tym postępowaniu oraz środków egzekucyjnych, których

zastosowanie zapewnia wykonanie obowiązków publicznoprawnych. Usprawnienia wymaga w szczególności egzekucja

z ruchomości poprzez eliminację niektórych czynności organu egzekucyjnego w celu zapewnienia szybszego i tańszego

stosowania tego środka egzekucyjnego. Niezbędnym będzie również usunięcie barier prawnych we wszczęciu egzekucji

z nieruchomości i uproszczenie tego środka egzekucyjnego poprzez eliminację zbędnych czynności i procedur. Planowane

zmiany winny przyspieszyć działania organów egzekucyjnych w zakresie stosowania środków egzekucyjnych oraz odciążyć

wierzyciela od wykonywania zbytecznych czynności procesowych z punktu widzenia egzekucji administracyjnej.

Usprawnieniu postępowania egzekucyjnego służyć będzie również uproszczenie tytułu wykonawczego i innych dokumentów

stanowiących podstawę dokonywania przez organy egzekucyjne czynności egzekucyjnych, jak również elektronizacja

postępowania egzekucyjnego, w ramach którego zagwarantowane zostanie wykorzystanie przez organy administracji

publicznej oraz obywateli nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Istotą elektronicznego postępowania

egzekucyjnego będzie również zapewnienie elektronicznej komunikacji organów egzekucyjnych z wierzycielami należności

publicznoprawnych, na wniosek których postępowanie egzekucyjne jest wszczynane. Podniesienie efektywności egzekucji

administracyjnej nastąpi poprzez umożliwienie organom administracji publicznej elektronicznego dostępu do rejestrów

rzeczy lub praw majątkowych podlegających egzekucji administracyjnej, np. Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych,

Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Reforma postępowania egzekucyjnego zapobiegnie długotrwałemu i kosztownemu prowadzeniu postępowania

egzekucyjnego, zapewniając skuteczność działań organów administracji publicznej, zaś obywatelowi – skuteczną ochronę

jego praw.

ww

W ramach optymalizacji procedur administracji publicznej podjęte będą także działania dotyczące spraw obywatelskich

w kierunku systemowej poprawy świadczenia dla obywatela podstawowych usług administracji publicznej. Tworzenie

procedur przedmiotowych usług odbywać się będzie przez: systematyczne i stopniowe ograniczanie wymagań

stawiennictwa obywateli w urzędach administracji publicznej przy realizacji czynności administracyjnych, odmiejscawianie

czynności administracyjnych oraz systemowe znoszenie z obywateli obowiązku dokumentowania danych zgłaszanych przy

realizacji określonej sprawy.

Ograniczeniu wymagań stawiennictwa sprzyjać będą planowane zmiany w obszarze prowadzenia ewidencji ludności przez

organy gminy, zasad wydawania dowodów osobistych, rejestracji stanu cywilnego oraz gruntowna przebudowa

i modernizacja systemu rejestrów państwowych. Przedmiotowe zmiany usuną administracyjny wymóg osobistego

stawiennictwa przy realizacji podstawowych dla obywatela usług administracji publicznej, w szczególności niektórych usług

z zakresu obowiązku meldunkowego (wymeldowanie, zgłoszenie wyjazdu poza granice kraju), wydawania dowodów

Sprawne Państwo 2020

.go

v.p

l

osobistych (możliwość zgłoszenia wniosku o wydanie dowodu osobistego drogą elektroniczną), wydawania paszportów

(złożenie wniosku o wydanie paszportu tymczasowego drogą elektroniczną), elektronizacja prowadzenia aktów stanu

cywilnego, itp. Wraz z elektronizacją obrotu administracyjnego planowana jest stopniowa likwidacja obowiązków

stanowiących nadmierną ingerencję w sferę życia obywateli. Wymienić tu należy likwidację obowiązku meldunkowego

do 3 miesięcy oraz w dalszej perspektywie likwidację obowiązku meldunkowego jako instytucji prawnej.

Planowane są także systemowe zmiany w obszarze usług spraw obywatelskich, mających na celu odmiejscawianie

czynności administracyjnych, tj. ustanowienie możliwości załatwienia określonej sprawy administracyjnej w dowolnym

urzędzie na terenie kraju. Zmiany w poszczególnych dziedzinach prawa, w szczególności w zakresie wydawania dowodów

osobistych oraz paszportów, wychodzą naprzeciw oczekiwaniom społecznym oraz uwzględniają konieczność budowy

społeczeństwa mobilnego. W tym celu zostanie przeprowadzony przegląd i zmiana odpowiednich przepisów prawa oraz

wdrożenie produktów umożliwiających pełne wdrożenie opisanych zmian, w szczególności budowy centralnych rejestrów

dziedzinowych.

Systemowe znoszenie z obywateli obowiązku dokumentowania danych zgłaszanych przy realizacji określonej sprawy

będzie możliwe w wyniku modernizacji i przebudowy rejestrów centralnych. Planowana jest budowa nowych rejestrów

państwowych (Rejestr Dowodów Osobistych) oraz zapewnienie referencyjności innych (PESEL) przez wprowadzenie

zasady bezpośredniego zasilania rejestru w czasie rzeczywistym. Istotnym ułatwieniem dla obywateli będzie planowane

wprowadzenie obowiązku elektronicznej wymiany danych między właściwymi organami administracji publicznej

bez konieczności angażowania obywatela. Oznacza to, że obywatel zwolniony zostanie z obowiązku przedkładania

określonych dokumentów dla wykazania wymaganego stanu faktycznego lub prawnego.

W następstwie realizacji reformy usług z obszaru spraw obywatelskich poprawiony zostanie czas realizacji usług

administracji publicznej z perspektywy obywatela, stopień zadowolenia obywateli z działalności administracji publicznej oraz

zwiększony zostanie poziom bezpieczeństwa obrotu prawnego.

Ad 4.2. Procedury nastawione na realizację celów.

w.

rcl

Skuteczny mechanizm weryfikacji poprzez przegląd obowiązujących przepisów pod kątem zasadności ich pozostawania

w obiegu prawnym pozwoli na wyeliminowanie zbędnych lub mało wykorzystywanych przepisów. Przeprowadzanie takiego

przeglądu pozwoli na ciągłą weryfikację przydatności i skuteczności obowiązujących przepisów prawnych w obliczu

nieustannie zmieniających się warunków społeczno-gospodarczych. W tym celu wprowadzone zostaną mechanizmy

sporządzania Oceny Skutków Regulacji ex post (OSR ex post)

 dla projektów aktów prawnych w terminie i zakresie wskazanym w teście regulacyjnym przez właściwe ministerstwo

oraz

 dla projektów priorytetowych, które będą wybierane np. na podstawie decyzji Rady Ministrów lub upoważnionego

przez nią organu.

Dążąc do realizacji wyznaczonego kierunku interwencji podejmowane będą także działania zmierzające do poprawy

standardów stanowienia prawa, zmniejszenia liczby aktów normatywnych (w szczególności ustaw i rozporządzeń,

w stosunku do których Trybunał Konstytucyjny orzekł o ich niezgodności odpowiednio z Konstytucją RP, ratyfikowanymi

umowami międzynarodowymi lub ustawami), a w szczególności w zakresie

1)

przestrzegania przez organy wnioskujące – w przypadku uznania niezbędności ustanowienia regulacji prawnej –

następujących zasad

a)

Ocena Skutków Regulacji (OSR) dotycząca projektu ustawy jest sporządzana przez organ wnioskujący przed

opracowaniem projektu założeń projektu ustawy – przedstawienie wyników OSR stanowi odrębną część

projektu tych założeń, z tym zastrzeżeniem, że jeżeli organ wnioskujący nie opracowuje projektu założeń

projektu ustawy, OSR jest sporządzana przed opracowaniem projektu ustawy,

ww

2)

wzmocnienia służb legislacyjnych w celu zapewnienia należytej obsługi eksperckiej w procesie stanowienia prawa,

b)

OSR dotycząca projektu aktu normatywnego innego niż ustawa jest sporządzana przez organ wnioskujący

przed opracowaniem tego projektu,

Sprawne Państwo 2020

podmiotem właściwym w sprawach kontroli i koordynacji sporządzania OSR jest – co do zasady – Kancelaria

Prezesa Rady Ministrów, przy czym w przypadkach określonych w regulaminie pracy Rady Ministrów

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów obowiązana jest do sporządzenia OSR,

v.p

l

c)

– 68 –

3)

rygorystycznego egzekwowania przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów zasad i trybu sporządzania OSR

przez organy wnioskujące poprzez niedopuszczanie do przedkładania na posiedzenia Komitetu Rady Ministrów i Rady

Ministrów dokumentów bez prawidłowego i pełnego OSR,

4)

wzmocnienia koordynacji przebiegu opracowywania i uzgadniania rządowych projektów aktów normatywnych,

w szczególności w zakresie

a)

przestrzegania zasad techniki prawodawczej,

zwiększenia efektywności i skuteczności planowania legislacyjnego,

c)

ograniczenia możliwości zgłaszania uwag do projektu dokumentu rządowego po zakończeniu etapu

uzgodnień,

d)

wyeliminowanie opóźnień we wdrażaniu prawa Unii Europejskiej,

e)

zmiany terminów obowiązujących w procedurze legislacyjnej

 przyjęcia rozwiązań umożliwiających skuteczniejsze przestrzeganie terminów oraz ograniczenie

przypadków arbitralnego ich skracania,

 skracania terminów na wprowadzanie dokumentów pod obrady organów kolegialnych tylko w sytuacjach

nadzwyczajnych, po ich obiektywnym stwierdzeniu,

 wprowadzenie i egzekwowanie obowiązku wcześniejszego przedstawiania projektów ustaw wdrażających

prawo Unii Europejskiej,

 egzekwowania przestrzegania wyznaczonych terminów,

f)

usprawnienie rządowego procesu legislacyjnego z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnokomunikacyjnych,

.go

b)

114

ewaluacji całego systemu i zmiana przepisów dotyczących zasad techniki prawodawczej , uwzględniająca

dotychczasową praktykę stosowania wyrażonych w nim dyrektyw oraz ich poszerzenie o zasady wdrażania prawa Unii

Europejskiej;

6)

redukcji kosztów regulacyjnych oraz uproszczenie nadmiernie restrykcyjnych uregulowań prawnych,

w szczególności

w.

rcl

5)

115

uproszczenie aktu prawnego

i jego dostosowanie do potrzeb użytkowników z wykorzystaniem

OSR ex post,

 pomiar kosztów administracyjnych, generowanych przez przepisy prawne,

 opracowanie propozycji redukcji najbardziej uciążliwych obciążeń administracyjnych,

 nowelizacja aktów prawnych;

7) okresowego przeglądu ex post regulacji w stosunku do nowych projektów aktów prawnych, jak również projektów

priorytetowych na podstawie decyzji Rady Ministrów lub upoważnionego przez nią organu,



8) zintegrowania procesu oceny wpływu regulacji krajowych z procesem oceny skutków ekonomicznych, społecznych

i finansowych projektów europejskich.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908).

115

Określenie „uproszczenie aktu prawnego” jest powszechnie używane w terminologii dotyczącej procesu stanowienia lepszego prawa. W ogólnym rozumieniu

oznacza lepsze dostosowanie aktu prawnego do potrzeb użytkowników. W praktyce oznacza przegląd ustaw pod kątem

- eliminacji przestarzałych, zbędnych bądź dublujących się przepisów;

- poprawy spójności przepisów;

- poprawy standardów kontroli przedsiębiorstw oraz harmonizacji planów kontroli;

- możliwości uporządkowania aktów prawnych z dziedziny prawa gospodarczego;

- likwidacji przepisów bardziej restrykcyjnych niż wymagane w prawodawstwie unijnym – tzw. pozłacanie (gold plating);

- obniżenia poziomu reglamentacji działalności gospodarczej (liczby licencji, koncesji i zezwoleń, ich uproszczenia na poziomie krajowym, względnie

propozycji uproszczeniowych na poziomie wspólnotowym) oraz

- likwidowania tzw. bubli prawnych poprzez wprowadzenie rozwiązań typu „fast–track”.

ww

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 4.3. Wysoki poziom kodyfikacji prawa cywilnego i prawa karnego.

Dążyć się będzie do jak najszerszego wykorzystania potencjału jednostek badawczych (przykładowo: Instytut Wymiaru

Sprawiedliwości, Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dr J. Sehna w Krakowie). Ponadto wzmożone zostaną prace nad

koncepcją tworzenia nowej kodyfikacji prawa cywilnego. Wyznaczony kierunek interwencji będzie realizowany poprzez

 przygotowywanie projektów zmian legislacyjnych w dziedzinie prawa cywilnego i prawa karnego z udziałem

ekspertów specjalizujących się w danych zagadnieniach oraz konsultowanie tych projektów ze środowiskami

praktyków na możliwie wczesnym etapie prac legislacyjnych,

 zapewnienie aktywnego udziału Komisji Kodyfikacyjnych na każdym z etapów procesu legislacyjnego dotyczącego

projektów przygotowanych przez te Komisje,

 przyjęcie kompetencji Komisji Kodyfikacyjnych do dokonywania zmian w kodyfikacjach cywilnych i karnych jako

priorytetu oraz konsultowanie z Komisjami Kodyfikacyjnymi wszystkich pochodzących spoza tych Komisji projektów

takich zmian.

116

ww

w.

rcl

.go

Wskazane zadania będą realizowane przez Komisje Kodyfikacyjne , których celem jest przygotowywanie założeń

i ogólnych kierunków zmian w szeroko rozumianej dziedzinie prawa cywilnego i prawa karnego oraz czuwanie nad wysokim

poziomem legislacyjnym aktów prawnych opracowywanych przez inne podmioty. Zakłada się, że proces legislacyjny będzie

w szerszym niż dotychczasowy stopniu poprzedzony badaniami o charakterze empirycznym, jak również z wykorzystaniem

analiz o charakterze naukowym, by zapobiegać tworzeniu wadliwych rozwiązań prawnych, kwestionowanych później

w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym lub innymi instytucjami międzynarodowymi.

Komisje Kodyfikacyjne działają przy Ministrze Sprawiedliwości.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 5.

EFEKTYWNE ŚWIADCZENIE USŁUG PUBLICZNYCH

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 5

.go

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 5 przyczynią się w szczególności do

117

 zwiększenia efektywności zarządzania usługami publicznymi ,

 wprowadzenia standardów usług publicznych,

 zwiększenia partycypacji obywateli w kreowaniu usług publicznych i stałej poprawy poziomu satysfakcji obywateli

z jakości usług publicznych (np. poprzez ocenę świadczonych usług),

 zagwarantowania równego dostępu do wysokiej jakości świadczonych usług,

 pogłębienia wiedzy na temat praw przysługujących obywatelom (np. kampanie, ulotki).

Kierunki interwencji i działania celu 5 skupiają się na wybranych usługach, bowiem część z nich omówiona jest w innych

118

zintegrowanych strategiach rozwoju .

Cel 5.

EFEKTYWNE ŚWIADCZENIE USŁUG PUBLICZNYCH

5.1. Efektywny system ochrony zdrowia.

5.2. Ochrona praw i interesów konsumentów.

w.

rcl

5.3. Świadczenie usług konsularnych.

5.4. Dostęp do usług prawniczych i informacji prawnej.

5.5. Standaryzacja i zarządzanie usługami publicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem

technologii cyfrowych.

5.6. Powszechny dostęp do szerokopasmowego Internetu.

ww

5.7. Sprawnie funkcjonujące rejestry publiczne.

117

Pod pojęciem usługi publicznej rozumie się działalność państwa w obszarach, w których pełne lub częściowe zaangażowanie jest konieczne bądź pożądane

z punktu widzenia optymalizacji kosztów społecznych oraz oczekiwań obywateli odnoszących się do efektywności, jakości i dostępności.

118

Problematyka świadczenia usług publicznych poruszona jest także w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010–2020: regiony, miasta, obszary

wiejskie; Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego; Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego; Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna

Polska 2020”; Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi, Rolnictwa i Rybactwa; Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 5.1. Efektywny system ochrony zdrowia.

5.1.1. Poprawa infrastruktury ochrony zdrowia, bazy dydaktycznej uczelni medycznych oraz instytutów

badawczych.

W związku z postępem we wszystkich dziedzinach cywilizacyjnych, który przekłada się na dynamiczny rozwój nowych

technologii medycznych oraz metod terapeutyczno-diagnostycznych planuje się zintensyfikowanie działań inwestycyjnych

w infrastrukturę ochrony zdrowia, w szczególności poprawę infrastruktury szpitali klinicznych i instytutów badawczych

poprzez m.in. zakup nowej i modernizację istniejącej infrastruktury, która obejmie prace budowlane, a także zakupy

nowych urządzeń oraz wymianę wyeksploatowanej i przestarzałej aparatury medycznej na nową, spełniającą odpowiednie

standardy bezpieczeństwa.

.go

Przewiduje się dostosowanie obecnej infrastruktury do potrzeb zdrowotnych społeczności lokalnej (np. likwidowanie

przerostu bazy łóżkowej w jednej specjalności i tworzenie nowych łóżek w dziedzinach deficytowych, zmiana profilu

placówek, itd.), jak również przygotowanie nowych inwestycji przy uwzględnieniu obecnego profilu zdrowotnego

społeczeństwa, trendów epidemiologicznych i demograficznych raz wzrostu nakładów na inwestycje, innowacje, badania

i rozwój w ochronie zdrowia.

5.1.2. Poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych oraz poprawa zarządzania systemem opieki zdrowotnej

i informacją medyczną.

W ramach powyższego kierunku planowane są działania mające na celu poprawę systemu gromadzenia i zarządzania

informacją dotyczącą funkcjonowania opieki zdrowotnej i osób wykonujących zawody medyczne, usprawnienie planowania

kadr medycznych, poprawę skuteczności leczenia oraz usprawnienie przepływów finansowych i identyfikacji

świadczeniobiorców w ramach systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego. Podejmowane będą działania mające

na celu zmniejszanie nierówności w zdrowiu, poprawę dostępu do świadczeń zdrowotnych w szczególności zabiegów

ratujących życie, do świadczeń wysokospecjalistycznych np. transplantacji narządów, do świadczeń w zakresie leczenia

onkologicznego, leczenia chorób rzadkich oraz zapewnienie lepszej dostępności systemu ochrony zdrowia do krwi

i składników krwiopochodnych i zapewnienie samowystarczalności Polski w tym zakresie.

w.

rcl

1. W szczególności w zakresie tego kierunku interwencji przewiduje się udoskonalenie systemu zarządzania opieką

zdrowotną oraz systemu dostawy usług zdrowotnych, w tym kontraktowania, taryfikacji, sprawozdawczości

i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej poprzez

uporządkowanie kompetencji i funkcji instytucji systemu opieki zdrowotnej oraz decentralizację zarządzania

systemem na poziom regionalny i lokalny (województwa i powiaty). Planowane jest przede wszystkim stworzenie

narzędzi współpracy pomiędzy płatnikiem i instytucjami regionalnymi i lokalnymi, w szczególności w zakresie

lepszego wykorzystania analiz epidemiologicznych przy określaniu zarówno poziomu zabezpieczenia świadczeń

zdrowotnych, jak i planowania rozwoju infrastruktury medycznej,



powołanie jednej instytucji realizującej zadania niezbędne z punktu widzenia funkcjonowania systemu

ubezpieczenia zdrowotnego (w szczególności wycena i taryfikacja świadczeń, ocena technologii medycznych,

ocena jakości i akredytacja, nadzór),



zwiększenie samodzielności (uzyskanie osobowości prawnej) Wojewódzkich Funduszy Zdrowia,



kontynuowanie prac z zakresu zintegrowanej opieki zdrowotnej i zarządzania chorobą . Działania podjęte

w tym zakresie mają na celu wypracowanie, przetestowanie, a następnie wdrożenie nowych instrumentów

służących zapewnieniu odpowiedniej koordynacji procesu leczenia, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych.

Istotnym elementem tych rozwiązań będzie opracowanie systemu wskaźników umożliwiających odpowiedni

pomiar uzyskiwanych wyników,



zbudowanie mechanizmu kalkulacji kosztów technologii medycznych, będącego podstawą taryfikacji

świadczeń opieki zdrowotnej oraz porównywania kosztów rzeczywistych ponoszonych na te same świadczenia

ww



119

119

Zarządzanie chorobami (disease management) jest terminem powszechnie stosowanym w naukach medycznych. Oznacza koordynację leczenia pacjenta

przez kilku specjalistów (integrated care). Zapewnienie tej koordynacji ma istotne znaczenie, gdy pacjent leczy się jednocześnie na kilka chorób (np.

cukrzycę, choroby serca i niewydolność nerek) albo gdy w przypadku jednej choroby jego leczenie wymaga świadczeń udzielonych przez kilku specjalistów,

którzy muszą działać w porozumieniu, by zapewnić skuteczne leczenie.

Sprawne Państwo 2020



v.p

l

przez różnych świadczeniodawców oraz wprowadzenie nowych metod rachunku kosztów i zasad

raportowania kosztów świadczeń zdrowotnych, w celu optymalnego wykorzystania zasobów jakimi dysponuje

system,

zwiększenie – z uwzględnieniem możliwości finansowych państwa – wydatków publicznych na ochronę

zdrowia z towarzyszącą temu procesowi systematycznie polepszającą się efektywnością zarządzania

ww. środkami, ale także stworzenie warunków umożliwiających dalszy rozwój prywatnych ubezpieczeń

zdrowotnych jako dodatkowych źródeł finansowania świadczeń zdrowotnych. Celem wprowadzenia tych

rozwiązań jest m.in. poprawa dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, a także wprowadzenie mechanizmów

ekonomicznych motywujących świadczeniodawców do podnoszenia poziomu jakości realizacji tychże świadczeń.

.go

2. W celu zwiększenia dostępności do świadczeń zdrowotnych planuje się poprawę systemu gromadzenia i zarządzania

120

121

m.in. poprzez realizację projektów z zakresu e-zdrowia . Aby osiągnąć ten cel podejmowane będą

informacją

poniższe działania

 stworzenie warunków informacyjnych umożliwiających podejmowanie optymalnych decyzji w zakresie polityki

zdrowotnej oraz stworzenie stabilnego systemu informacji, charakteryzującego się elastycznym podejściem

do organizacji systemu zasobów ochrony zdrowia i odpornością na zaburzenia w gromadzeniu i archiwizacji

danych, spowodowane zmianami systemowymi w ochronie zdrowia,



uporządkowanie istniejącego systemu zbierania, przetwarzania i wykorzystywania informacji w oparciu

o zasady m.in. otwartości i interoperacyjności, umożliwiające wymianę danych pomiędzy poszczególnymi

elementami systemu informacji w ochronie zdrowia, ograniczania redundancji danych, wspierania wtórnego

wykorzystania danych i informacji gromadzonych przez podmioty publiczne,



umożliwienie obywatelom i osobom przebywającym w Polsce dostępu do informacji o ich stanie zdrowia.

Intensyfikacja prac nad rozwojem modułów „czasu rzeczywistego”, takich jak e-Recepta, Internetowe Konto

Pacjenta czy e-Skierowania. Stworzenie hurtowni danych pozwalającej na zwiększenie możliwości przetwarzania

informacji w procesach analiz wielkiej ilości danych, co umożliwi lepszą alokację środków.

3. Podejmowane będą działania mające na celu poprawę identyfikacji świadczeniobiorców (w tym identyfikację nowo

narodzonych dzieci) i lepszy przepływ danych pomiędzy publicznym płatnikiem i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz

Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

w.

rcl

4. Ważnym elementem planowanych działań jest stałe dążenie do zmniejszania nierówności w zdrowiu i zwiększenie

dostępności do świadczeń zdrowotnych. Dlatego też planuje się m.in.

122

 tworzenie nowoczesnych form ochrony zdrowia dla osób starszych , w szczególności ukierunkowanych

na terapię osób z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Alzheimera,

 przebudowę opieki psychiatrycznej w Polsce w kierunku modelu środowiskowego (minimalizacja okresu

hospitalizacji, pomoc udzielana przy możliwie najmniejszej ingerencji w życie pacjenta, w jego środowisku

123

domowym, pracy) w celu zwiększenia dostępności do opieki psychiatrycznej ,

 likwidację barier w dostępie do opieki nad problemowymi użytkownikami substancji psychoaktywnych w celu

124

zwiększenia dostępności leczenia dla osób uzależnionych ,

 zintensyfikowanie działań profilaktycznych i leczniczych na najbardziej krytycznych, z punktu widzenia prognoz

epidemiologicznych, chorobach cywilizacyjnych (tj. np. chorobach układu krążenia, chorobach nowotworowych,

metabolicznych).

Zasady funkcjonowania systemu informacji w ochronie zdrowia reguluje ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U.

Nr 113, poz. 657, z późn. zm.).

121

Np.: budowa elektronicznej platformy gromadzenia, analizy i udostępniania zasobów cyfrowych o zdarzeniach medycznych oraz platformy udostępniania

on-line przedsiębiorcom usług i zasobów cyfrowych rejestrów medycznych obsługujących System Informacji Medycznej, budowa Centralnego Wykazu

Usługobiorców oraz Centralnego Wykazu Pracowników Medycznych, ogólnopolskiego systemu monitorowania kolejek oczekujących, systemu monitorowania

zagrożeń życia lub zdrowia na obszarze kraju czy projektów z zakresu telemedycyny.

ww

120

122

Zagadnienia wykraczające poza instytucjonalne kwestie ochrony zdrowia szerzej omówione w Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego.

123

Jw.

124

Zgodnie z rekomendacjami Rady UE z dnia 18 czerwca 2003 r. dotyczącymi profilaktyki i redukcji szkód zdrowotnych wynikających z uzależnienia

od narkotyków (Official Journal of the EU - 2003/488/EC) kraje członkowskie powinny między innymi zapewnić osobom uzależnionym dostęp zarówno

do leczenia typu „drug–free” (abstynencyjnego) jak i leczenia substytucyjnego wspartego odpowiednimi działaniami z zakresu opieki psychospołecznej

i rehabilitacji.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

5.1.3. Efektywna gospodarka produktami leczniczymi.

W ramach zintegrowanych działań w zakresie polityki lekowej zapewniającej pacjentom dostęp do rzetelnej informacji

i optymalną farmakoterapię przewiduje się

opracowywanie wykazów leków refundowanych w sposób zapewniający obniżanie poziomu współpłacenia

pacjentów za leki refundowane oraz zwiększenie dostępu do innowacyjnych, efektywnych kosztowo

terapii lekowych i ułatwienie dostępności do leków stosowanych w chorobach rzadkich,



działania mające na celu zwiększenie świadomości lekarzy, pacjentów i farmaceutów co do zasad

funkcjonowania systemu refundacji oraz optymalizację farmakoterapii poprzez wzmożenie monitorowania

ordynacji lekarskiej na skutek m.in. planowanego systemu recept elektronicznych,



kontynuowanie intensywnych negocjacji cenowych z podmiotami odpowiedzialnymi za produkt leczniczy w celu

uzyskania najkorzystniejszej ceny z punktu widzenia płatnika publicznego oraz pacjenta,



opracowanie standardów leczenia we współpracy z konsultantami krajowymi w celu ujednolicenia preskrypcji

lekarskiej w jednostce chorobowej i tym samym racjonalizacji wydatków na leki refundowane,



wprowadzenie do przepisów prawa systemu monitorowania ordynacji lekarskiej – dane uzyskane dzięki

monitorowaniu zużycia leków posłużą właściwemu planowaniu środków przeznaczonych na leki oraz ocenie

125

prawidłowości zastosowanej terapii .

.go



w.

rcl

5.1.4. Poprawa jakości i bezpieczeństwa świadczeń zdrowotnych.

W tym kierunku interwencji podejmowane będą działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentów poprzez

poprawę zarządzania w szpitalach, wprowadzenie i rozwój procedur służących ewaluacji jakości w podmiotach leczniczych,

w tym badań opinii pacjentów, zmniejszenie liczby niepożądanych zdarzeń medycznych i racjonalne wykorzystanie

zasobów dostępnych w ochronie zdrowia. Prowadzenie skutecznej polityki jakościowej będzie polegało na prowadzeniu

celowanych działań dedykowanych pacjentom, personelowi medycznemu, menedżerom oraz płatnikom. W celu

podnoszenia jakości opieki i poprawy bezpieczeństwa pacjenta oraz dostosowania do poziomów unijnych w zakresie

standaryzacji opieki zdrowotnej przewiduje się działania prowadzące do: zwiększenia liczby jednostek oferujących wysokiej

jakości opiekę, zmniejszenia liczby zdarzeń niepożądanych (między innymi błędów medycznych, powikłań i zakażeń

szpitalnych), poprawy satysfakcji pacjenta wynikającej ze zmiany nastawienia personelu medycznego. Dodatkowym

elementem będzie wprowadzenie porównywalności jednostek pod względem jakości i skuteczności oferowanej opieki oraz

publicznego dostępu do tych informacji, co umożliwi pacjentom dokonanie świadomej oceny i wybranie podmiotu

oferującego najwyższy poziom opieki. W szczególności planuje się

wzmocnienie nadzoru epidemiologicznego nad chorobami zakaźnymi poprzez zwiększenie możliwości

wykrywania lub/oraz potwierdzania zakażeń badaniami laboratoryjnymi,



wdrożenie nowoczesnego systemu monitorowania zakażeń szpitalnych, w tym zakażeń wirusem HCV oraz

podniesienie wiedzy pracowników podmiotów leczniczych na temat zakażeń szpitalnych poprzez kontynuację

i wzmocnienie zadań z zakresu kontroli i monitorowania sytuacji epidemiologicznej w podmiotach leczniczych,



poprawę jakości kontroli wewnętrznych w zakresie zapobiegania szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych,

poprzez m.in. wprowadzenie jednolitych kryteriów kontroli,



rozwijanie systemu akredytacji jakości w ochronie zdrowia. Planuje się wdrożenie rozwiązań motywujących

podmioty do systematycznego podnoszenia poziomu jakości, np. poprzez powiązanie poziomu jakości

126

i kompleksowości leczenia z systemem finansowania opieki zdrowotnej ze środków publicznych . Pozwoli

to na premiowanie jednostek realizujących procesy lecznicze w sposób bezpieczny i skuteczny i zaktywizuje

pozostałe podmioty w kierunku podnoszenia jakości.

ww



125

Monitorowanie ordynacji lekarskiej pozwoli lekarzowi na ocenę stosowanej przez niego farmakoterapii, dzięki możliwości porównania jej z uśrednioną

ordynacją lekarzy jego specjalności oraz z zaleceniami zawartymi w receptariuszu ambulatoryjnym. System monitorowania oraz raporty sporządzone

na jego podstawie będą dla każdego lekarza cenną wskazówką terapeutyczną, natomiast płatnikowi dostarczą informacji, w jaki sposób można

racjonalizować ordynację. Zgromadzone dane będą wykorzystywane przy kontraktowaniu świadczeń medycznych.

126

Obecnie w Polsce uczestnictwo podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych w systemie akredytacji, potwierdzającym spełnianie określonych

standardów jakościowych, jest dobrowolne.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 5.2. Ochrona praw i interesów konsumentów.

5.2.1. Zapewnienie bezpiecznego i pro-konsumenckiego rynku – monitorowanie rynku dóbr i usług konsumenckich.

Budowa bezpiecznego i pro-konsumenckiego rynku to jedno z istotniejszych zadań współczesnego państwa. Cel ten

powinien być realizowany przez wszystkie podmioty, na które został nałożony obowiązek ochrony konsumentów na różnych

obszarach rynku. Nie należy jednak postrzegać tego zadania wyłącznie w kategoriach obowiązków państwa wobec

obywatela. Szerszą płaszczyzną realizacji tego celu jest dążenie do budowy silnej gospodarki, w której bezpieczny, dobrze

chroniony i wyedukowany konsument będzie podstawowym filarem rozwoju.

.go

Aktualnie prowadzona polityka w kwestii publicznoprawnej ochrony konsumentów przyniosła wyraźnie pozytywne rezultaty.

Jednak ostateczne zbudowanie rynku, w którym konsument będzie pełnoprawnym beneficjentem dóbr i usług, wymaga

skoordynowania działania polityk realizowanych w różnych obszarach rynku, których wspólnym mianownikiem jest

ochrona konsumentów. W celu maksymalizacji osiąganych rezultatów konieczna jest ściślejsza aniżeli dotychczas

koordynacja działań wszystkich podmiotów i jednostek organizacyjnych działających na rzecz ochrony interesów

konsumentów. Powinno to zapobiec powielaniu się inicjatyw, jak również umożliwić skoncentrowanie wspólnych wysiłków

na zagadnieniach szczególnie istotnych z punktu widzenia ochrony interesów konsumentów.

Zakłada się usprawnienie istniejącego systemu ochrony konsumentów poprzez dokonanie jego modyfikacji. Biorąc pod

uwagę aktualnie funkcjonujące rozwiązania wydaje się, iż ewentualne zmiany powinny zmierzać w następującym kierunku

 stworzenia - bądź też skoordynowania istniejących – systemów wymiany informacji o zagrożeniach w sposób

umożliwiający sprawne reagowanie na te zagrożenia,

 kontynuowania dotychczasowych działań dotyczących ciągłej kontroli produktów i usług oraz eliminowanie z obrotu

tych, które zagrażają bezpieczeństwu konsumentów i mają negatywny wpływ na ich bezpieczeństwo ekonomiczne,

 ograniczania sytuacji, w których pokrywają się kompetencje kontrolne organów bądź też istnieją obszary rynku,

w których działania kontrolne są niewystarczające. Zasadne jest także wypracowanie systemu współpracy

i koordynacji działań pomiędzy tymi organami,

 wyznaczenia jednego organu koordynującego działania wszystkich innych organów administracji rządowej,

odpowiedzialnych za publicznoprawną ochronę konsumentów oraz precyzyjne określenie jego statusu.

w.

rcl

Podejmowane działania będą zmierzać w kierunku tworzenia przyjaznego konsumentom środowiska legislacyjnego.

Celem działań legislacyjnych w omawianym obszarze będzie tworzenie rozwiązań zapewniających

 wysoką ochronę konsumentów na rynku dóbr i usług,

 skuteczną i szybką egzekucję przysługujących konsumentom uprawnień,

 skuteczny, instytucjonalny system ochrony konsumentów definiujący obszary funkcjonowania poszczególnych

elementów systemu (organów administracji) oraz definiujący istniejące między nimi zależności.

Podstawowym elementem budowania bezpiecznego i pro-konsumenckiego rynku jest zapewnienie skutecznego

egzekwowania prawa w zakresie eliminacji nieuczciwych praktyk w obrocie konsumenckim. Zadanie to stanowi

element władczego działania organów administracji publicznej. Poprzez prowadzenie postępowań administracyjnych oraz

wydawane w ich konsekwencji decyzje organy administracji eliminują z rynku praktyki naruszające interesy konsumentów.

Regulacja systemu eliminowania niekorzystnych praktyk w obszarze ochrony konsumentów powinna doprowadzić

do stworzenia przejrzystych zasad wyznaczających wyraźny zakres kompetencji poszczególnych elementów tego systemu

i jednocześnie ograniczających sytuacje, w których zakresy działania poszczególnych elementów systemu pokrywałyby się

ze sobą.

ww

Budowanie bezpiecznego i pro–konsumenckiego rynku powinno doprowadzić do rozwoju mechanizmów nadzoru

i przeprowadzania skutecznych kontroli. Działania te są aktualnie prowadzone przez wyspecjalizowane inspekcje.

Uwzględniając ich ilość oraz szeroki wachlarz kompetencji, którymi dysponują, zamierza się wyeliminować sytuacje,

w których zakres zadań, realizowanych przez poszczególne inspekcje, pokrywa się ze sobą. Zwrócona też zostanie uwaga

aby beneficjentem wykonywanych zadań (przy uwzględnieniu usytuowania tych organów w systemie administracji) był

bezpośrednio indywidualny konsument.

Podejmowane przez inspekcje działania powinny pokrywać jak najszerszy obszar rynku dóbr i usług, a ich struktura

powinna umożliwiać szybką reakcję na pojawiające się na rynku zagrożenia dla konsumentów. Przewiduje się ujednolicenie

systemu planowania kontroli przez różne inspekcje. Działania te powinny być skoordynowane w taki sposób, aby eliminując

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

daną praktykę, podejmować kompleksowe działania w aspekcie terytorialnym (eliminacja danej praktyki na całym obszarze

kraju) oraz przy uwzględnieniu różnych etapów wprowadzenia produktu do obrotu (producent, hurtownik, sprzedawca

detaliczny). Skuteczna realizacja tego zadania wymaga właściwej koordynacji działań poszczególnych inspekcji oraz

sprawnej wymiany informacji.

Skuteczność działań inspekcji jest także uzależniona od rodzaju (w szczególności dotkliwości) sankcji, które mogą one

stosować wobec przedsiębiorców nieprzestrzegających przepisów z zakresu ochrony konsumentów. Regulacje dotyczące

nakładania kar są zróżnicowane w zależności od danej inspekcji. Wprowadzane będą rozwiązania mające na celu

zwiększanie ich wpływu na skuteczną eliminację niepożądanych praktyk.

Rozwój nadzoru powinien być także oparty o sprawny system monitorowania rynku. Wykorzystywane będą już istniejące

i rozwijane nowe metody pozwalające na gromadzenie i przetwarzanie danych o zagrożeniach. Monitoring rynku wymaga

także posiadania odpowiedniego zasobu wiedzy o zachowaniach rynkowych konsumentów. Pozwala to na właściwą

identyfikację występujących na rynku problemów, co umożliwia z kolei właściwy dobór instrumentów służących ich

eliminacji.

.go

5.2.2. Efektywna koordynacja i współpraca między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie

przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów.

Cele polityki konsumenckiej rozumianej horyzontalnie, jako działania zmierzające do osiągnięcia wysokiego poziomu

ochrony konsumentów w Polsce, są uwzględniane przy tworzeniu różnych polityk/programów. Jednakże działania

podejmowane w ramach tych polityk, będących we właściwości odpowiednich organów administracji rządowej, w których

127

były od siebie

kompetencjach znajduje się ochrona m.in. konsumentów w specyficznych obszarach gospodarki/rynku

niezależne. Na poziomie centralnym nie występuje bowiem organ, który koordynowałby działania tych podmiotów. Dlatego

też rozważone zostanie wprowadzenie zmian w aktualnie istniejącym systemie ochrony konsumentów w kierunku

albo utworzenia nowego organu skupiającego całość kompetencji z zakresu ochrony konsumentów, niezależnie od obszaru

rynku, albo przekazania jednemu już istniejącemu organowi kompetencji umożliwiających kreowanie oraz koordynowanie

realizacji zadań z zakresu ochrony konsumentów będących aktualnie w kompetencjach innych organów. Jakiekolwiek

zmiany dokonane w wyżej wymienionym zakresie będą wymagały dookreślenia stopnia zależności pomiędzy

poszczególnymi organami wyspecjalizowanymi a organem koordynującym.

w.

rcl

5.2.3. Wzrost świadomości uczestników obrotu o przysługujących konsumentom prawach oraz stymulacja

aktywności konsumenckiej w obszarze ochrony tych praw.

Wspólnym mianownikiem podejmowanych działań w celu stworzenia bezpiecznego, pro-konsumenckiego rynku jest

stymulacja aktywności konsumenckiej. Istotna jest dwutorowość działań organów administracji publicznej. Państwo

powinno tworzyć instrumenty pozwalające konsumentom na samodzielne, nieskrępowane korzystanie z przysługujących im

uprawnień. Władcze działania organów administracji powinny natomiast, na ile to jest możliwe, mieć zastosowanie

wyłącznie w celu eliminacji praktyk skierowanych przeciwko interesom zbiorowości konsumentów, rozumianym jako interes

publiczny.

Stymulacja aktywności konsumenckiej, jako wartość podstawowa polityki konsumenckiej, powinna być skorelowana

z działaniami organów państwa w obszarze tworzenia mechanizmów ułatwiających konsumentom samodzielne

dochodzenie roszczeń w ich indywidualnych sprawach, ale także z aktywną polityką zapobiegania owym

nieprawidłowościom oraz kształtowania odpowiedzialnej postawy tak konsumentów, jak i przedsiębiorców. Tylko świadomi

przysługujących im praw konsumenci są w stanie w pełni z nich korzystać oraz skutecznie dochodzić roszczeń w przypadku

sporu z przedsiębiorcą.

ww

Konsekwencją przyjęcia stymulacji aktywności konsumenckiej jako działania priorytetowego, będzie również przesunięcie

punktu ciężkości działań podejmowanych w interesie publicznym, z działań będących reakcją na już zaistniałe

nieprawidłowości w możliwie najszerszym obszarze na rzecz jego aktywności. Konsekwencją tego byłoby stworzenie

właściwie koordynowanego systemu ochrony konsumentów, który pozwoliłby na racjonalne i proporcjonalne budowanie

bezpiecznego i pro-konsumenckiego rynku.

127

Jako przykłady można w tym miejscu wskazać dokumenty programowe Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, jak również polityki realizowane

np. przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Komisję Nadzoru Finansowego.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Tworzenie przyjaznego konsumentom otoczenia prawnego będzie realizowane poprzez inicjowanie oraz aktywne

uczestnictwo organów państwa w pracach legislacyjnych zarówno na poziomie krajowym, jak i na szczeblu Unii

Europejskiej.

Kontynuowane będą działania edukacyjno-informacyjne mające na celu promowanie narzędzi zmierzających

do wzmocnienia przysługujących konsumentom instrumentów ochrony ich indywidualnych interesów, połączone z

tworzeniem jasnych reguł służących dochodzeniu przez nich swoich praw. Również kontynuowane będą działania w

obszarze edukacji oraz informowania wszystkich uczestników obrotu, a także podmiotów stosujących prawo konsumenckie,

o regulacjach charakterystycznych dla tego sektora. W tym kontekście położony będzie nacisk na uwydatnienie

pozytywnych aspektów samoregulacji oraz rozwoju alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów konsumenckich.

128

Działaniom w tym obszarze będzie odpowiadać aktywność edukacyjno-informacyjna , przez którą konsumenci, jak

i inne zainteresowane podmioty, uzyskają niezbędne informacje o zakresie poczynionych zmian oraz ich wpływie na

sytuację uczestników rynku. Świadomość praw przysługujących konsumentom jest rozwijana już na etapie szkolnym.

.go

Dotychczasowe doświadczenia wskazują na ciągłą potrzebę wspierania rozwoju skutecznego poradnictwa

konsumenckiego. W tym celu przewiduje się podejmowanie dalszych działań wzmacniających pozycję organizacji

pozarządowych, których celem statutowym jest działanie na rzecz konsumentów, jak również rzeczników konsumentów.

Istotnym elementem poprawy skutecznego dochodzenia roszczeń konsumenckich powinna być promocja sądownictwa

polubownego oraz stworzenie mechanizmów pozwalających konsumentom na skuteczne dochodzenie ich indywidualnych

roszczeń.

Prowadzone działania edukacyjne będą miały na celu także uwrażliwienie konsumentów na skutki, jakie ich decyzje

zakupowe wywierają na środowisko. Przekaz promujący wzorce zrównoważonej konsumpcji, przyjaznej środowisku, będzie

włączony do podejmowanych inicjatyw.

Istotną kwestią będą także działania edukacyjne mające na celu upowszechnianie odpowiedzialnych zachowań

konsumenckich, podejmowanych nie tylko w oparciu o kryterium ceny, ale także istotnych wartości społecznych.

w.

rcl

Celem działania w zakresie ochrony praw konsumenta nie powinno być jedynie wzmocnienie instytucji ochrony praw

konsumenta, ale również przekazywanie obywatelom narzędzi pozwalających na bezpieczne samodzielne poruszanie się w

rzeczywistości rynkowej. Takim narzędziem powinien być jak najszerszy dostęp do wiarygodnych i rzetelnych informacji.

Obok dostępu do informacji publicznej powinien być to dostęp do informacji o środowisku. Członkowie społeczeństwa

powinni być poinformowani o tym, jakie przedsięwzięcia znacząco oddziałują na środowisko i w efekcie kształtują standard

życia obywateli. Przykładem upodmiotowienia obywateli może być włączenie społeczeństwa do procesu decyzyjnego

dotyczącego organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO). Informowanie obywateli na temat GMO jest z jednej strony

realizacją obowiązku udostępniania informacji publicznej, z drugiej strony umożliwia społeczeństwu świadome

podejmowanie decyzji konsumenckich.

5.2.4. Rozwój dialogu konsumenckiego.

Podejmowane dotychczas działania mające na celu rozwój dialogu konsumenckiego oraz wzmocnienie mechanizmów

samoregulacyjnych będą kontynuowane. Poziom korzystania przez przedsiębiorców z instrumentów, takich jak kodeksy

dobrych praktyk – charakterystycznych dla krajów o rozwiniętej gospodarce rynkowej, cechujących się wysokim poziomem

poszanowania praw i interesów konsumentów, wciąż jest zbyt niski. Narzędzia te, umożliwiając konsumentom identyfikację

rzetelnych przedsiębiorców, mogą w praktyce zapobiegać powstawaniu albo ułatwiać ugodowe rozstrzyganie sporów

powstających na linii przedsiębiorca-konsument. Rozwój dialogu konsumenckiego nie powinien ograniczać się tylko

i wyłącznie do współpracy z przedsiębiorcami. Wprowadzone zostaną mechanizmy zapewniające całościową koordynację

współpracy pomiędzy wszystkimi uczestnikami systemu ochrony konsumentów.

ww

Prowadzona dotychczas współpraca ze środowiskami reprezentującymi przedsiębiorców wskazuje, iż poziom świadomości

praw konsumentów wśród przedsiębiorców staje się coraz wyższy, niemniej jednak jest wciąż niewystarczający, stąd

konieczność intensyfikacji działań w obszarze promocji idei społecznej odpowiedzialności biznesu. Tematyka konsumencka

powinna być elementem działań podejmowanych w aspekcie Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw (ang.

Corporate Social Responsibility – CSR). Pożądanym kierunkiem działań w tym obszarze będzie zapewnienie szerokiej

ochrony konsumentom w Polsce, przy jednoczesnym zachęcaniu przedsiębiorców do podnoszenia standardów swojej

działalności i dobrowolnym wdrażaniu koncepcji CSR w swoich przedsiębiorstwach.

128

Aktywność edukacyjno-informacyjna to m.in. prowadzenie kampanii w mediach, w Internecie, na billboardach; prowadzenie działalności szkoleniowej,

wydawniczej oraz promocyjnej.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Uwzględniając powyższe, podejmowane będą działania wspierające rozwój instrumentów samoregulacyjnych. Główny

nacisk zostanie położony na kwestie informacji i promocji kodeksów dobrych praktyk.

Istotne pozostaje także wzmacnianie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami, administracją, organizacjami

pozarządowymi oraz partnerami społecznymi, w obszarach szczególnie ważnych dla konsumentów z punktu widzenia

129

kształtowania wśród nich postaw odpowiedzialnej konsumpcji .

Ad 5.3. Świadczenie usług konsularnych.

.go

5.2.5. Przyjazny konsumentom rynek w relacjach międzynarodowych.

Aktywna współpraca na forum organizacji międzynarodowych jest niezbędnym elementem skutecznej polityki ochrony

konsumentów. Z jednej strony Polska zyskuje realny wpływ na rozwój międzynarodowej polityki ochrony konsumentów

(m.in. w toku prac nad projektami aktów prawnych na szczeblu Unii Europejskiej), z drugiej uczestniczy w wymianie

informacji i doświadczeń z innymi krajami. Jest to niezwykle istotne w kontekście globalizacji i rozwoju gospodarki cyfrowej,

które powodują, że zagrożenia interesów konsumentów wykraczają poza granice poszczególnych państw, a walka z nimi

wymaga współpracy na forum międzynarodowym.

Ze względu na aktywną politykę ochrony konsumentów prowadzoną na forum Unii Europejskiej należy zwiększyć wysiłki

w pracach grup i komitetów roboczych Rady Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej. Duże znaczenie będzie miało

uczestnictwo w pracach Komitetu do spraw Współpracy w Dziedzinie Ochrony Konsumentów (CPC), a także

zaangażowanie w tzw. tablicę wyników dla celów konsumenckich (ang. Consumer Market Scoreboard).

Obywatel Polski, przebywając za granicą, ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej, głównie ze strony władz

konsularnych i dyplomatycznych. Prawo to dotyczy także obywateli polskich stale zamieszkałych za granicą. Dlatego też

prowadzone będą działania nad unowocześnieniem urzędów obsługujących obywateli za granicą oraz zmierzające

do likwidacji barier biurokratycznych przy świadczeniu usług. Zastosowane rozwiązania systemowe będą uwzględniać

informatyczne rozwiązania krajowe, jak również przyjęte przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Podstawowym

zadaniem jest wprowadzenie takich rozwiązań, które zminimalizują wszelkie uciążliwości dla interesantów, w tym okres

oczekiwania na wydanie stosownych dokumentów.

w.

rcl

Podjęte działania będą koncentrować się na wzmocnieniu i przybliżeniu służby konsularnej polskiemu obywatelowi

za granicą. Stan ten zostanie osiągnięty m.in. poprzez stworzenie rozszerzenia możliwości i warunków uczestnictwa w

wyborach dla Polaków za granicą, jak też zminimalizowanie uciążliwości związanych z koniecznością osobistej obecności w

siedzibie urzędu, bez której nie jest możliwe załatwienie wielu spraw konsularnych. Kluczową kwestią będzie wdrożenie

rozwiązań informatycznych pozwalających na identyfikację obywatela oraz umożliwiających załatwienie przez niego

spraw konsularnych na odległość. Rozszerzane będzie stosowanie rozwiązań informatycznych dających konsulom

możliwość załatwiania spraw urzędowych poza siedzibą urzędu konsularnego (przenośne stacje robocze).

130

Kontynuowane będą działania w kierunku tworzenia kolejnych urzędów konsularnych prowadzonych przez konsulów

honorowych w szczególności w krajach, gdzie brak jest zawodowego polskiego urzędu konsularnego. Mimo ograniczonych

kompetencji konsulowie honorowi odgrywają ważną funkcję, wspierając działalność konsulów zawodowych, szczególnie

w zakresie sprawowania opieki konsularnej nad obywatelami polskimi (m.in. odwiedzają osoby przebywające

w miejscowych zakładach karnych oraz szpitalach, udzielają praktycznych porad i pomocy w zakresie specyfiki miejscowych

warunków życia i pracy, a nawet – w wyjątkowych sytuacjach i w porozumieniu z konsulem zawodowym – udzielają

wsparcia finansowego osobom pilnie potrzebującym pomocy).

ww

Dzięki członkostwu Polski w Unii Europejskiej obywatele polscy przebywający w państwie trzecim, w którym brak jest

polskiej placówki konsularnej, mogą zwrócić się do konsula innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a ten ma

131

obowiązek otoczyć ich opieką konsularną . W ramach propagowania tej informacji prowadzone będą kampanie

informacyjne.

129

Zadania te są obecnie realizowane w ramach Zespołu do Spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw, stanowiącego organ pomocniczy Prezesa

Rady Ministrów (zarządzenie nr 38 PRM z dnia 8 maja 2009 r.), do zadań którego należy m.in. promowanie rozwiązań dotyczących koordynacji działań

poszczególnych organów administracji publicznej w zakresie promocji i wprowadzenia zasad CSR.

130

Pod koniec 2010 roku konsulów honorowych było 194. Od początku 2011 roku utworzonych zostało 7 nowych konsulatów kierowanych przez konsulów

honorowych. Prowadzone są także działania w celu ustanowienia kolejnych 14.

Art. 23 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 5.4. Dostęp do usług prawniczych i informacji prawnej.

.go

5.4.1. Wzrost dostępności do usług prawniczych i zawodów prawniczych.

Wzrost dostępności usług prawniczych nastąpi poprzez wzrost liczby radców prawnych, adwokatów i notariuszy,

a także obniżenie cen usług prawniczych. Szeroki dostęp do zawodów prawniczych pozwoli osiągnąć wzrost poziomu

etycznego i zawodowego kadry prawniczej. W powyższym zakresie wiodąca powinna być rola Ministra Sprawiedliwości,

jako regulatora zawodów prawniczych, w celu zapewnienia przejrzystego i równego dostępu do zawodów prawniczych.

Podnoszenie kwalifikacji przedstawicieli zawodów prawniczych i jakości usług prawniczych następuje poprzez

 zwiększenie konkurencyjności rynku usług prawniczych powodujące konieczność samokształcenia i podnoszenia

kwalifikacji zawodowych,

 państwowe egzaminy na aplikację, państwowe egzaminy kończące aplikację,

 jednolitość i przejrzystość zasad naboru,

 analizę prowadzonych na aplikacji szkoleń (sposobów prowadzenia, programu) na podstawie informacji

przekazywanych przez samorządy prawnicze,

 wpływanie na bieżącą praktykę orzeczniczą organów dokonujących wpisów na listy poszczególnych samorządów

zawodowych, za pomocą instrumentów nadzoru instancyjnego w postępowaniach administracyjnych

w indywidualnych przypadkach,

 zwiększenie świadomości społecznej w zakresie przysługujących uprawnień do inicjowania postępowań

skargowych i dyscyplinarnych przez organy samorządu adwokatów, radców prawnych, notariuszy i komorników

sądowych.

w.

rcl

Zakłada się również ukształtowanie nowego modelu odpowiedzialności dyscyplinarnej członków samorządów

prawniczych, który doprowadzi do zapewnienia realizacji wysokich standardów etycznych wykonywania zawodu adwokata,

radcy prawnego, notariusza i komornika oraz zwiększenie świadomości społecznej w zakresie przysługujących uprawnień

do zainicjowania postępowań skargowych i dyscyplinarnych wobec profesjonalnych pełnomocników w przypadku

niezadowolenia ze świadczonych usług. Celowi temu służyć będzie podniesienie jakości prowadzonych postępowań

skargowych i dyscyplinarnych przez organy samorządu adwokatów i radców prawnych.

ww

5.4.2. Dostęp do bezpłatnej informacji prawnej.

Planuje się lepsze wykorzystanie przepisów dotyczących informacji prawnej dla osób fizycznych, udzielanej przez urzędy

administracji publicznej w zakresie ich właściwości. Informacja ta polegać powinna w szczególności na udzielaniu danych

o obecnym prawodawstwie, o prawach i obowiązkach wynikających z obowiązujących przepisów, a także instytucjach

właściwych do załatwienia sprawy.

Ponadto planuje się przyjęcie przepisów dotyczących nieodpłatnej pomocy prawnej dla cudzoziemców przebywających na

terytorium Polski (osób ubiegających się o status uchodźcy lub cudzoziemców zobowiązanych do opuszczenia Polski) w

zakresie wynikającym z prawa wspólnotowego.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 5.5. Standaryzacja i zarządzanie usługami publicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem technologii

cyfrowych.

5.5.1. Wprowadzenie standaryzacji usług publicznych.

132

Planuje się wprowadzenie standardów i mechanizmów wykonywania zadań publicznych na poziomie krajowym

we wszystkich podstawowych dziedzinach aktywności administracji publicznej, ułatwiających obywatelom korzystanie z nich

niezależnie od miejsca zamieszkania i statusu społecznego. Planuje się także wprowadzenie dostępnych i prostych form

informowania obywateli o zakresie i jakości usług publicznych świadczonych przez urzędy administracji publicznej.

Wdrożenie standardów usług publicznych będzie bowiem istotne dla zwiększenie dostępności usług publicznych

na obszarach, gdzie występują ograniczenia w tym zakresie, w szczególności na obszarach wiejskich. Standardy te,

w szczególnych przypadkach, z uwagi na zróżnicowania lokalne, będą uwzględniać charakterystykę geograficzną

i społeczno-gospodarczą obszaru, którego dotyczą.

.go

Podjęte będą starania, aby wzorem wielu krajów pierwszym krokiem na drodze ku powszechnemu ustanowieniu

standardów było ich sformułowanie w kilku podstawowych obszarach usług publicznych. Wprowadzenie standaryzacji usług

oznaczać będzie konieczność wprowadzenia konkretnych zapisów w aktach określających zadania, opartych

na szczegółowych analizach. Rozważone zostanie również wprowadzenie systemu monitorowania jakości

dostarczanych usług publicznych, opartego o system miar i wskaźników, a także o badania bechmarkingowe.

Wprowadzenie powszechnego systemu pomiaru jakości usług publicznych służyć będzie ponadto doskonaleniu standardów

zarządzania usługami w wymiarze skuteczności (w aspekcie jakościowym i ilościowym) oraz podnoszeniu efektywności

kosztowej i dostępności tych usług. System monitorowania jakości dostarczanych usług publicznych stanie się

instrumentem wdrażającym do praktyki zarządzania w administracji publicznej, typowe dla nowego zarządzania publicznego

podejście pomiaru nakładów i oceny uzyskiwanych rezultatów. Na poziomie administracji samorządowej budowa

powszechnego systemu monitorowania jakości usług publicznych będzie uwzględniać dotychczasowe doświadczenia

133

i efekty pracy stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, posiadających na tym polu znaczące osiągnięcia .

w.

rcl

Kolejnym krokiem do ukształtowania otoczenia instytucjonalnego i prawnego promującego poprawę jakości usług

publicznych będzie wprowadzenie do prawa materialnego zobiektywizowanych, zorientowanych na jakość i efektywność

kryteriów poświadczających wysoką jakość usług i sprawne zarządzanie. Istotnym elementem będzie również prowadzenie

badań jakości świadczonych usług publicznych poprzez monitorowanie procesu standaryzacji i systematyczną ich ocenę

(np. przez statystykę publiczną) i ewentualne podnoszenie wytyczonych standardów.

ww

5.5.2. Nowoczesne zarządzanie usługami publicznymi.

Jednym z warunków uruchomienia procesu usprawnień w obszarze usług jest wyraźne określenie podstawowych zasad

systemu zarządzania usługami publicznymi. Zasady te stanowić mogą jednocześnie punkt odniesienia dla ocen

skuteczności wykonywania zadań publicznych przez organa władzy publicznej. W celu efektywnego zarządzania

usługami publicznymi zasadne będzie

 stworzenie zintegrowanej platformy informacyjnej o usługach publicznych,

 zwiększenie zaangażowania społeczności lokalnych w procesy zarządzania i rozwoju, w tym poprzez promocję

dobrych praktyk oraz rozwijanie sieci kontaktów z organizacjami lokalnymi,

 opracowanie i wprowadzenie jednolitych standardów komunikacji w obsłudze obywatela i podmiotów gospodarczych,

 wprowadzenie okresowych audytów jakości działania organów administracji publicznej w zakresie obsługi obywateli i

podmiotów gospodarczych,

 opracowanie i wdrożenie modelu pozyskiwania informacji zwrotnej o usługach publicznych w oparciu o koncepcję

citizen sourcing,

 opracowanie i wdrożenie mechanizmów zgłaszania usprawnień i innowacji w odniesieniu do procedur związanych

ze świadczeniem usług publicznych,

 wprowadzenie rozwiązań prawnych kompleksowo regulujących zagadnienia związane ze świadczeniem usług

elektronicznych przez podmioty realizujące zadania publiczne.

132

133

Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010–2020: regiony, miasta, obszary wiejskie – wskazuje na konieczność stworzenia sytemu pozwalającego na

monitorowanie i ewaluację prowadzonych polityk publicznych w ujęciu terytorialnym.

http://www.sas24.org/

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ważnym elementem jest przygotowanie rekomendacji dla jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do e-usług

świadczonych przez nie obywatelom. Planuje się określenie w Programie Zintegrowanej Informatyzacji Państwa, o

którym mowa w kierunku interwencji 2.3.2, katalogu usług kluczowych oraz wymagań, jakie e-usługi powinny spełniać.

Priorytetowym kierunkiem działań będzie koncentracja na usłudze i kreowanej przez nią wartości dostarczanej

obywatelowi lub przedsiębiorcy. O jakości usług oraz spełnieniu przez nie oczekiwanych funkcji świadczyć będzie ocena

satysfakcji dokonywana przez użytkownika. A zatem orientacja na odbiorcę i pomiar stopnia jego satysfakcji

ma stanowić kluczowy aspekt ocenny i decyzyjny. Tam gdzie to możliwe i zasadne – usługi powinny działać na poziomie

134

transakcyjnym (wg skali zaproponowanej przez Unię Europejską ), który świadczy o wysokim stopniu dojrzałości

interakcji usługobiorcy z urzędem. Wygoda i ergonomia korzystania, pełna mobilność dostępu, „odmiejscowienie”

korzystania z usług (tam gdzie to zasadne), będą preferowanymi atrybutami każdej nowej koncepcji. Wymaga

to osiągnięcia interoperacyjności systemów informatycznych, w tym rejestrów publicznych. Wielowymiarowość

osiągania interoperacyjności odnosi się także do współpracy na linii rządowo-samorządowej.

.go

Istotnym krokiem zmierzającym do trwałej redukcji wydatków związanych ze świadczeniami usług jest wydzielenie

na zewnątrz lub centralizacja w ramach Centrum Usług Wspólnych wybranych funkcji pomocniczych (np. usługi

sprzątania, usługi poligraficzne, usługi ochrony) względem podstawowej działalności jednostek sektora rządowego,

a następnie także samorządowego. Zakup dóbr i usług zewnętrznych umożliwi, z jednej strony, lepszą kontrolę

wydatkowania środków finansowych, z drugiej zaś – pozwoli na obniżenie kosztów.

w.

rcl

Zakłada się jak najszersze udostępnienie zasobów informacyjnych sektora publicznego w postaci cyfrowej,

ze szczególnym uwzględnieniem danych referencyjnych m.in. przestrzennych, statystycznych i gospodarczych, aby mogły

zostać wykorzystane na rzecz rozbudowy oferty treści i usług cyfrowych. Dzięki zastosowaniu informatycznych narzędzi

agregacji i przetwarzania danych pochodzących z różnych źródeł i obszarów (społecznego, gospodarczego, naukowego,

kulturowego i środowiska) możliwe będzie tworzenie innowacyjnych usług również we współpracy ze stronami trzecimi

(sektorem mediów elektronicznych, jednostkami naukowymi, instytucjami społeczeństwa obywatelskiego). Dla realizacji

koncepcji cyfrowej administracji kluczowe znaczenie ma również modernizacja rejestru PESEL, który powinien stanowić

referencyjny zbiór danych o obywatelach. Stworzenie zintegrowanego, zmodernizowanego systemu rejestrów

państwowych umożliwi skuteczny przepływ informacji pomiędzy rejestrami i przyczyni się do uspójnienia danych

dotyczących obywatela wraz z informacjami o jego dokumentach, które gromadzone są w rejestrach państwowych. W tym

celu niezbędne będzie stworzenie ram prawno-instytucjonalnych dla ponownego wykorzystania informacji sektora

publicznego oraz modelu biznesowego udostępniania danych publicznych podmiotom gospodarczym świadczącym na ich

bazie usługi inspirowane popytem. Zapewniona zostanie także uczciwa równowaga między prawami własności

intelektualnej i dostępem do wiedzy. Uwaga będzie ponadto skupiona na CERT.GOV.PL jako Rządowym Zespole

Reagowania na Incydenty Komputerowe, mającym zapewniać i rozwijać zdolności jednostek organizacyjnych administracji

publicznej do ochrony przed zagrożeniami cyberterrorystycznymi.

ww

W celu podniesienia jakości i dostępności usług publicznych działania będą skoncentrowane na

 zapewnieniu kompletności dostępnych usług publicznych (edukacja, usługi zdrowotne, pomoc społeczna,

ubezpieczenia społeczne, usługi kulturalne, transport publiczny) i zagwarantowaniu powszechnego do nich

dostępu,

 zapewnieniu odpowiedniego standardu i stałego doskonalenia ich jakości i efektywności,

 stałym zwiększaniu udziału samych mieszkańców oraz ich organizacji, instytucji i przedsiębiorstw w kształtowaniu

standardów i sposobów realizacji usług publicznych.

W kontekście postępującej integracji europejskiej oraz rosnącej mobilności społeczeństw państw członkowskich Unii

Europejskiej istotne będzie także wsparcie rozwoju usług elektronicznej administracji o zasięgu paneuropejskim,

wypracowanie podstaw prawnych dla opracowania standardów interoperacyjności oraz zasad wzajemnego

uznawania rozwiązań i narzędzi komunikacji elektronicznej. Wszystkie systemy teleinformatyczne polskiej administracji

powinny zachowywać techniczną zdolność współpracy z rozwiązaniami stosowanymi w instytucjach Unii Europejskiej oraz

urzędach poszczególnych państw członkowskich. Realizacja tego postulatu umożliwi efektywną i bezpieczną wymianę

danych i informacji służących realizacji porozumień międzynarodowych, swobód osobistych dotyczących studiowania,

mieszkania i pracy w dowolnym miejscu w Europie, zwalczaniu przestępczości transgranicznej czy likwidacji barier

http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/docs/benchmarking/egov_benchmark_2009.pdf

Sprawne Państwo 2020

w prowadzeniu międzynarodowej działalności gospodarczej – przyczyniając się tym samym do budowy europejskiego

wspólnego rynku towarów i usług.

v.p

l

Prowadzone będą działania o charakterze edukacyjno-informacyjnym mające na celu zwiększenie poziomu wiedzy

i świadomości społeczeństwa na temat korzyści płynących z posługiwania się narzędziami zdalnego dostępu do usług

publicznych. Korzystanie z przyjaznych usług elektronicznej administracji powinno w efekcie spowodować wzrost

zainteresowania i zaufania do środowiska cyfrowego, a także motywacji do podnoszenia kompetencji cyfrowych, wpływając

tym samym na zmniejszenie wykluczenia cyfrowego.

Dążyć się będzie do większego wykorzystania doświadczeń organizacji procesowej urzędów (zarządzanie działaniami

według wyznaczonych procesów ustalanych oddolnie, tzn. po analizie potrzeb interesariuszy, znacznie usprawnia

postępowanie przy realizacji zadania, pomiar jego skutków i sprawniejsze identyfikowanie potrzebnych kierunków zmian),

jak również organizacji uczącej się (organizacja, która wykorzystuje powszechne standardy również jakościowe staje się

wiarygodnym partnerem do współpracy).

135

.go

w rynku usług publicznych, co pozwoli

Zakłada się znaczący wzrost udziału podmiotów ekonomii społecznej

osiągnąć społeczną wartość dodaną, przejawiającą się m.in. w zwiększeniu udziału obywateli i ich organizacji w procesie

świadczenia usług publicznych, zgodnie z zasadą pomocniczości. To rozwiązanie przyczyni się ponadto do wzrostu

konkurencyjności poprzez zapewnienie różnorodności dostawców usług publicznych. Warunkiem rozwoju sektora usług,

dostarczanych przez podmioty ekonomii społecznej, jest m.in. stworzenie warunków prawnych i przyjaznego otoczenia

instytucjonalnego dla ich funkcjonowania. Szansą jest także możliwość szerokiego wykorzystania potencjału sektora

pozarządowego – organizacji pozarządowych, które dysponują umiejętnością trafnego rozpoznania potrzeb społeczności

lokalnej w zakresie usług użyteczności publicznej oraz – jak ma to miejsce w przypadku podmiotów ekonomii społecznej –

wykorzystują zasoby uznane za nieprzydatne przez sektor publiczny i prywatny, a także przyczyniają się do redukcji

kosztów związanych z wysoką stopą bezrobocia, w grupach zagrożenia marginalizacją społeczną, poprzez ich aktywizację

zawodową.

w.

rcl

Warunkiem efektywnego świadczenia usług publicznych będzie szersze wykorzystanie doświadczeń sektora

prywatnego (biznesu) i ośrodków akademickich w zakresie badania satysfakcji społeczności lokalnej korzystającej

z usług jednostek samorządu terytorialnego, a także przekazywanie w większym niż dotychczas stopniu, wykonywania

usług publicznych i zadań pomocniczych i uzupełniających, konkurującym ze sobą organizacjom spoza administracji (ang.

outsourcing), przy jednoczesnym wprowadzeniu odpowiednich mechanizmów kontroli.

Podjęte będą także kroki mające na celu zbudowanie relacji pomiędzy ePUAP a innymi systemami udostępniającymi

usługi elektroniczne funkcjonującymi na terenie kraju, zbudowanymi przez różne instytucje – głównie samorządowe.

Prace będą prowadzone przy założeniu, że dorobek oraz dobre praktyki wypracowane przez instytucje, które wykazały

aktywność w budowie i udostępnianiu usług, zostaną wykorzystane w możliwie największym stopniu. Dalszy postęp

w standaryzacji usług e-administracji i zarządzaniu nimi zostanie osiągnięty po wypracowaniu modelu architektury logicznej

Systemu Informacyjnego Państwa oraz w następstwie całościowego podejścia do budowy i udostępniania e-usług

publicznych. Przewiduje się przy tym wykorzystanie wyników prac nad identyfikacją i opisem procesów w różnych

kategoriach urzędów wykonanych w ramach projektu EAP prowadzonego przez Uniwersytet Warmińsko-Mazurski oraz

dorobku i doświadczenia w zakresie e-gospodarki Instytutu Logistyki i Magazynowania w Poznaniu – projekt UEPA.

Ad 5.6. Powszechny dostęp do szerokopasmowego Internetu.

ww

Wykorzystanie innowacyjnych usług będzie w dużej części uzależnione od możliwości uzyskania przez obywateli dostępu

do szerokopasmowego Internetu. Prowadzone będą działania w kierunku zapewnienia pokrycia terytorium kraju

sieciami szerokopasmowymi umożliwiającymi świadczenie szybkich i bardzo szybkich usług dostępu do Internetu,

zrealizowania licznych inwestycji w infrastrukturę szerokopasmową, prowadzenia działań promocyjno-edukacyjnych.

Infrastruktura szerokopasmowa będzie jednym z kluczowych elementów budowy nowoczesnego państwa i obok innych

elementów, jak informatyzacja administracji publicznej, otwarte zasoby, edukacja, badania naukowe czy rozwój

przedsiębiorczości będą stanowić filar dla kreatywnej i innowacyjnej gospodarki. Wyrazem tego będzie kompleksowe

135

Szczegółowe działania w ramach ekonomii społecznej są zaprojektowane w Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego oraz w Strategii Innowacyjności i

Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020”.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

podejście obejmujące wymiar cywilizacyjny, ekonomiczny i społeczny tego procesu, a zwiększenie dostępu do Internetu

jako jeden z trzech filarów skutecznej cyfryzacji kraju stawiane będzie na równi ze zwiększeniem potrzeb używania

Internetu oraz zwiększeniem kompetencji cyfrowych społeczeństwa.

Podejmowane będą przedsięwzięcia dla stworzenia równych szans oraz bezpiecznych warunków dla korzystania

z możliwości, jakie dają nowoczesne osiągnięcia w dziedzinie komunikacji. Budowa sieci szerokopasmowych ma

w tym zakresie szczególne znaczenie. W tym celu działania ukierunkowane będą na sześć głównych obszarów

 wsparcie i koordynacja projektów i programów inwestycyjnych,

 promocja współinwestycji,

 zapewnienie dostępu do informacji o infrastrukturze, projektach i popycie,

 projektowanie i wspieranie wykorzystania środków publicznych,

 aktywna promocja tworzenia otoczenia prawno-regulacyjnego sprzyjającego inwestycjom w infrastrukturę

szerokopasmową,

 opracowanie kierunków i koordynacja działań szkoleniowo-popularyzacyjnych.

.go

Działania w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych będą podejmowane m.in. w oparciu o szczegółowe

analizy w ujęciu geograficznym, ekonomicznym oraz technologicznym, tworząc podstawę optymalnego pod względem

efektywnego ukierunkowania zaangażowania środków publicznych.

Zostanie położony szczególny nacisk na rozwój infrastruktury i sieci telekomunikacyjnych poprzez planowanie w tym

zakresie odpowiednich zamierzeń dotyczących inwestycji, modeli inwestycyjnych oraz zachęt inwestycyjnych

dla operatorów. Wyżej wskazane aspiracje będą głównymi obszarami zainteresowania podczas realizacji kierunku

interwencji 5.6. Szczegółowa diagnoza, a także cele i narzędzia zostaną przedstawione w Narodowym Planie

Szerokopasmowym, który będzie programem rozwoju w obszarze infrastruktury szerokopasmowej. Nadrzędnym celem

realizowanym przez Narodowy Plan Szerokopasmowy będzie rozwój sieci i infrastruktury telekomunikacyjnej. Cele Planu

będą zgodne z celami Europejskiej Agendy Cyfrowej poprzez m.in.

 zapewnienie powszechnego dostępu do Internetu o prędkości co najmniej 30Mbps do końca 2020 roku,

 doprowadzenie do wykorzystania dostępu o prędkości co najmniej 100Mbps przez 50% gospodarstw domowych

do końca 2020 roku.

w.

rcl

Ad 5.7. Sprawnie funkcjonujące rejestry publiczne.

W celu upowszechnienia się usług elektronicznych niezbędne jest sprawne funkcjonowanie rejestrów publicznych,

w oparciu o które te usługi będą świadczone. Kluczowe znaczenie będzie odgrywać rejestr PESEL, stanowiący referencyjny

zbiór danych o obywatelach. Dzięki jego interoperacyjności uprawnionym podmiotom zostanie zapewniony dostęp

do zintegrowanego, zmodernizowanego systemu rejestrów państwowych w celu skutecznego przepływu informacji

pomiędzy rejestrami, a także uspójnienia danych dotyczących obywatela wraz z informacjami o jego dokumentach, które

gromadzone są w rejestrach państwowych. Obywatel będzie mógł załatwić różne sprawy urzędowe drogą elektroniczną,

bez konieczności pojawiania się w urzędzie, a w przypadku usług administracji świadczonych drogą tradycyjną – sprawę

załatwi w dowolnym urzędzie, bez konieczności dostarczania dodatkowych zaświadczeń, dokumentów itp. Obsługa firm i

obywateli przez organy administracji publicznej prowadzona będzie w sposób bezpieczny i z zachowaniem wysokiej jakości

usług.

ww

Podjęte będą działania w kierunku poprawy jakości danych w rejestrach. Zakłada się, że dane gromadzone w systemach

informacyjnych będą wysokiej jakości, błędy będą zdarzały się sporadycznie oraz będą szybko i sprawnie wyjaśniane i

poprawiane. Z rejestrów referencyjnych będą korzystały inne systemy, dzięki czemu nie będą powielane dane zgromadzone

w różnych rejestrach. Konieczne będzie opracowanie i utrzymanie centralnego modelu danych infrastruktury informacyjnej

państwa, definiującego obiekty informacyjne i powiązania pomiędzy nimi, ustanowienie zasad dostępu do rejestrów,

stworzenie centralnego systemu uwierzytelniania użytkowników i udostępniania danych z rejestrów, a także zapewnienie

wydajnych mechanizmów dostępu do rejestrów pierwotnych, tj. zawierających informacje pochodzące bezpośrednio od

rejestrowanych obiektów.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Zakłada się, że rejestry publiczne będą nie tylko usprawniać działanie administracji publicznej, ale również oferować usługi

136

dla obywateli i przedsiębiorców , np. informacji o punktach karnych, ważności badania technicznego czy polisy

ubezpieczeniowej na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPIK). Zapewnienie

dostępu obywateli do danych poprawi jakość zgromadzonych danych oraz procesów zasilających.

ww

w.

rcl

.go

Bezawaryjną pracę systemów zapewni wspólne dla nich, redundantne centrum przetwarzania danych. Pozwoli to nie tylko

na zagwarantowanie bardzo wysokiego poziomu bezpieczeństwa i dostępu do rejestrów, ale również na znaczące

ograniczenie wydatków ponoszonych ze środków publicznych na utrzymywanie różnych centrów przetwarzania danych.

136

Dla przykładu SI CEPiK, obejmujący centralne ewidencje: pojazdów i kierowców, zawiera wiele informacji cennych w procesie analizy rynku

motoryzacyjnego czy bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce, które obecnie nie są w dostatecznym stopniu wykorzystywane ze względu na ograniczony

dostęp do ewidencji oraz niską jakość danych w niej zgromadzonych.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 6.

SKUTECZNY WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I PROKURATURA

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 6 przyczynią się w szczególności do

 wzrostu efektywności funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i prokuratury,

 poprawy procedur postępowania przed sądem,

 szybkiego i sprawiedliwego postępowania sądowego,

 skrócenia czasu trwania postępowania egzekucyjnego i dostępności do egzekucji sądowej,

 rozpowszechniania alternatywnych metod rozwiązywania sporów,

 wzrostu zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości i prokuratury,

 wprowadzenia efektywnych mechanizmów zarządzania i wzrostu standardów pracy.

KIERUNKI INTERWENCJI W RAMACH CELU 6 OBEJMUJĄ

.go

Cel 6.

SKUTECZNY WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I PROKURATURA

6.1. Usprawnienie sądownictwa.

6.2. Zwiększenie sprawności i skuteczności egzekucji sądowej.

6.3. Nowoczesna i efektywna probacja.

w.

rcl

6.4. Zwiększenie pomocy pokrzywdzonym przestępstwem.

6.5. Rozpowszechnianie alternatywnych metod rozwiązywania sporów.

6.6. Skuteczna prokuratura.

Ad 6.1. Usprawnienie sądownictwa.

ww

6.1.1. Usprawnienie postępowania i likwidacja strukturalnych zaległości w rozpatrywaniu spraw przez sądy

powszechne.

Kierunek ten będzie realizowany poprzez działania zmierzające do zwiększenia sprawności rozpoznawania spraw i

likwidacji zaległości we wszystkich kategoriach spraw przez sądy powszechne, w szczególności poprzez

 działania legislacyjne zmierzające do uproszczenia i zmniejszenia liczby procedur,

 działania legislacyjne zmierzające do ograniczenia kognicji sądów powszechnych,

 działania organizacyjne zmierzające do ukształtowania racjonalnej struktury jednostek organizacyjnych

sądownictwa oraz do racjonalnego rozmieszczenia zasobów ludzkich.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Likwidacja skumulowanych, strukturalnych (nierzadko wieloletnich) zaległości nierozpoznanych spraw, pozostaje głównym

wyzwaniem wymiaru sprawiedliwości. Szczególnie dotkliwe są tzw. zaległości wieloletnie, skumulowane w dużych

aglomeracjach, czego konsekwencją są mniej sprawnie rozpatrywane pozostałe sprawy. W odbiorze społecznym wieloletnie

pozostałości rzutują na postrzeganie efektywności funkcjonowania całego sądownictwa.

6.1.2. Wprowadzenie zarządzania menedżerskiego.

Jednym z elementów sprawnego zarządzania sądami jest dbałość o właściwą strukturę organizacyjną, zapewniającą

efektywne wykorzystanie kadr. Istotną kwestią jest także dalsze wprowadzanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w sądach. Kierunek Wprowadzenie zarządzania menedżerskiego będzie zmierzał do odciążenia sędziów

od obowiązków administracyjnych niezwiązanych bezpośrednio z wykonywaniem wymiaru sprawiedliwości poprzez

 dokonanie przesunięcia etatów pomocniczych w ramach sądów,

 wdrożenie Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr w sądach powszechnych,

 wzmocnienie roli kadry pozaorzeczniczej, w tym dyrektorów sądów jako organów sądu odpowiedzialnych

za zapewnienie sprawnego funkcjonowania sądu oraz efektywne zarządzanie zasobami personelu pomocniczego.

Celem interwencji w tym obszarze będzie także konieczność zapewnienia odpowiedniej obsługi pionów orzeczniczych.

.go

6.1.3. Racjonalizacja struktury organizacyjnej i rozmieszczenia kadr.

Celem reorganizacji sądownictwa powszechnego jest racjonalizacja i uelastycznienie jego struktur organizacyjnych,

prowadzące do maksymalnego ograniczenia dysproporcji pomiędzy wielkością i zakresem kompetencji jednostek

organizacyjnych. Obsada poszczególnych jednostek powinna umożliwiać sprawne działanie w przypadku absencji większej

liczby sędziów przy jednoczesnej fluktuacji wpływu spraw. Priorytetem jest także zniwelowanie najbardziej drastycznych

dysproporcji między wielkością i zakresem kompetencji jednostek szczebla rejonowego i okręgowego. Kierunek ten będzie

realizowany poprzez

 wdrożenie działań zmierzających do wprowadzenia nowoczesnych metod zarządzania,

 dalszą realizację programu zmian organizacyjnych w sądownictwie powszechnym dotyczącego najmniejszych

sądów rejonowych.

w.

rcl

6.1.4. Zapewnienie odpowiednich warunków organizacyjno-technicznych funkcjonowania sądów.

Podejmowane będą działania zmierzające do systematycznego zwiększania dostępnej ilości powierzchni użytkowej

przypadającej na etat sędziowski oraz na etat zatrudnionego. W perspektywie kolejnych lat podejmowane przedsięwzięcia

będą się koncentrować na

 pozyskiwaniu nowych powierzchni dla sądownictwa,

 systematycznym ograniczaniu wydatków związanych z wynajmem i przeznaczanie ich na zakup nowych

powierzchni.

Jednym z warunków zapewnienia sprawnego toku postępowania przed sądami powszechnymi jest stworzenie odpowiedniej

infrastruktury teleinformatycznej w sądach. W perspektywie kolejnych lat działania związane z informatyzacją sądów

powinny przynieść znaczącą poprawę w zakresie wyposażenia sądów w nowoczesny sprzęt umożliwiający optymalne

wykorzystywanie stworzonej infrastruktury teleinformatycznej. Niemniej istotne będzie zapewnienie wysokiej

interoperacyjności i bezpieczeństwa systemów informatycznych oraz danych osobowych.

ww

6.1.5. Zwiększenie liczby spraw załatwianych przy wykorzystaniu systemów teleinformatycznych (e-Sądy).

Wprowadzenie informatycznych narzędzi zarządzania sprawą oraz rozpowszechnienie komunikacji drogą

elektroniczną między sądem a obywatelem.

Celem jest zakończenie informatyzacji sądownictwa powszechnego i wdrożenie oraz następnie rozwijanie w sądownictwie

rozwiązań teleinformatycznych, których zadaniem będzie wspieranie pracy sądów oraz ułatwianie obywatelowi dostępu

do usług poprzez

 wprowadzenie elektronicznego systemu zarządzania dokumentacją,

 umożliwienie szerokiego dostępu on-line do informacji o stanie spraw oraz rozpowszechnienie możliwości

komunikowania się z sądami drogą elektroniczną,

 wdrożenie na salach sądowych systemu cyfrowej rejestracji rozpraw (e-protokół).

137

elektronicznego postępowania upominawczego umożliwia wykorzystywanie

Uruchomienie z dniem 1 stycznia 2010 r.

nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w toku całego postępowania zarówno przez e-Sąd, jak i przez

Ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 26, poz.156, z późn. zm).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

strony postępowania. Istotą elektronicznego postępowania upominawczego jest umożliwienie elektronicznej komunikacji

z sądem. W kolejnych latach prowadzone będą działania w kierunku rozszerzenia elektronicznego postępowania również na

inne rodzaje spraw, z wykorzystaniem doświadczeń wynikających z elektronicznego postępowania upominawczego.

Kontynuowany będzie zaplanowany na lata 2009–2014 projekt utworzenia i wdrożenia w sądach scentralizowanego

systemu teleinformatycznego obsługującego wydziały procesowe sądów powszechnych – System Informatyczny

Wspomagający Procesy Merytoryczne (SIWPM). Celem wprowadzenia tego rozwiązania jest dostarczenie narzędzia

informatycznego umożliwiającego zoptymalizowanie procesów zachodzących w sądownictwie. System ma wspomagać

proces prowadzenia sprawy od jej wszczęcia do ostatecznego zakończenia i archiwizacji.

6.1.6. Wprowadzenie ocen pracy sędziów.

Podniesienie jakości kadr sądownictwa powszechnego będzie odbywać się poprzez zastąpienie obecnego modelu wizytacji

modelem ocen okresowych sędziów opartym na obiektywnych kryteriach. Celem takiego rozwiązania będzie skuteczne

zwiększanie poziomu wydajności pracy kadry orzeczniczej i rzetelna identyfikacja potrzeb szkoleniowych.

.go

6.1.7. Rozpowszechnienie i przyspieszenie dostępu do rejestrów sądowych oraz europejskich rejestrów karnych.

Prace rozwojowe w zakresie Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) prowadzone są w następujących obszarach

 uproszczenie komunikacji pomiędzy sądami rejestrowymi a innymi rejestrami/ewidencjami,

 ułatwienie dostępu do rejestru poprzez opracowanie formularza elektronicznego, umożliwienie dokonania płatności

elektronicznej oraz rozszerzenie zakresu udostępnianych danych.

Program księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym został już wprowadzony we wszystkich 348 wydziałach

ksiąg wieczystych. Ponadto udostępniona została możliwość przeglądania przez Internet ksiąg wieczystych

przechowywanych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych. Następnym etapem jest wprowadzenie e-usług

w zakresie ksiąg wieczystych, polegające na pełnym wdrożeniu elektronicznego dostępu zarówno do Centralnej

Informacji Ksiąg Wieczystych, jak i do wydziałów ksiąg wieczystych.

Planuje się usprawnienie postępowań przygotowawczych i sądowych poprzez zwiększenie elektronicznej wymiany

informacji Krajowego Rejestru Karnego z rejestrami innych państw Europy.

w.

rcl

6.1.8. Rozszerzenie kompetencji referendarzy sądowych.

Podejmowane będą działania w kierunku zwiększenia zdolności sprawnego rozpoznawania spraw w sądownictwie

powszechnym poprzez rozszerzenie kompetencji referendarzy sądowych w obszarze spraw cywilnych, w tym spraw

egzekucyjnych, a także wprowadzenia zmian ustawodawczych umożliwiających powierzenie referendarzom rozpoznawanie

wybranych kategorii spraw karnych, w tym z zakresu prawa karnego wykonawczego.

Ad 6.2. Zwiększenie sprawności i skuteczności egzekucji sądowej.

6.2.1. Odformalizowanie i przyspieszenie procedur postępowania egzekucyjnego.

Prowadzone będą prace dotyczące egzekucji z nieruchomości i odformalizowania procedury rozpatrywania środków

odwoławczych w postępowaniu egzekucyjnym. W ramach kierunku interwencji zakłada się również usprawnienie

egzekucji świadczeń niepieniężnych, prowadzonej przez sądy. Krokiem w tym kierunku jest wypracowana przez Komisję

Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego propozycja wprowadzenia tzw. pokutnego (sumy przymusowej) – swoistej rekompensaty

przyznawanej uprawnionemu w razie uniemożliwiania przez zobowiązanego wykonania nałożonego na niego obowiązku

niepieniężnego.

ww

6.2.2. Zwiększenie dostępności do egzekucji sądowej.

138

Na szybkość i skuteczność egzekucji wpływ ma liczba komorników sądowych . Zakłada się poszerzenie dostępu

wierzycieli do egzekucji sądowej poprzez dalsze zwiększenie liczby komorników sądowych. Realizacja tego postulatu

doprowadzi w konsekwencji także do poszerzenia prawa wyboru komornika i wzrostu konkurencji wśród komorników.

W 2009 r. przypadało 3177 spraw na komornika.

Sprawne Państwo 2020

139

v.p

l

Wprowadzone w 2007 r.

zmiany w prawie umożliwiły szybkie tworzenie nowych stanowisk komorniczych stosownie do

potrzeb. Przyniosły one wymierne efekty – liczba komorników sądowych od 2008 roku wzrosła o 30% (na koniec 2010 r.

wynosiła 861). Mimo to kontynuowane będą działania w celu zwiększania ogólnej liczby komorników w Polsce.

Wzrostowi szybkości postępowania egzekucyjnego służyć ma wykorzystanie w większym zakresie informatyzacji w

egzekucji sądowej, poprzez wprowadzenie np. elektronicznych zajęć i licytacji komorniczych przez Internet, a także

elektronicznego porozumiewania się organu egzekucyjnego z uczestnikami postępowania egzekucyjnego. Krokiem w tym

kierunku są rozwiązania przyjęte w egzekucji na tle elektronicznego postępowania upominawczego.

6.2.3. Zwiększenie skuteczności nadzoru administracyjnego i judykacyjnego nad komornikami sądowymi i

postępowaniem egzekucyjnym. Poszerzenie zakresu specjalizacji sędziów w obszarze egzekucji sądowej.

Obecnie wiele uchybień komorniczych pozostaje bez konsekwencji prawnych i dlatego usprawniony zostanie nadzór nad

komornikami sądowymi (zarówno judykacyjny, jak i administracyjny). W szczególności istotnym będzie poszerzenie

specjalizacji sędziów w tej dziedzinie – niewątpliwie wpłynie to na jakość sprawowanego nadzoru, a pośrednio na jakość

egzekucji.

.go

Ad 6.3. Nowoczesna i efektywna probacja.

6.3.1. Zwiększenie skuteczności resocjalizacji osób poddanych oddziaływaniom probacyjnym.

Reforma w zakresie kuratorskiej służby sądowej powinna dążyć do stworzenia profesjonalnej służby probacyjnej.

Zostaną zdefiniowane podstawowe zadania służby probacyjnej jako zmierzające do

 zmniejszenia liczby odbywanych kar pozbawienia wolności,

 zmniejszania powrotu do przestępstwa osób uprzednio poddanych oddziaływaniom służb probacyjnych,

 zmniejszenia kosztów postępowania.

w.

rcl

Wprowadzona zostanie w życie zaawansowana diagnoza osobopoznawcza i prognoza kryminologiczna. Przeprowadzona

zostanie reforma o charakterze ustrojowym, organizacyjnym i proceduralnym w zakresie funkcjonowania kuratorskiej służby

sądowej polegająca w szczególności na

 ustrojowym uregulowaniu funkcjonowania kuratorskiej służby sądowej,

 zdefiniowaniu podstawowych zadań służby probacyjnej,

 zmianie modelu kuratorskiej służby sądowej ze społeczno-zawodowego na zawodowy,

 rozwoju funkcji diagnostycznych kurateli w fazie postępowania przygotowawczego i rozpoznawczego,

 wypracowaniu optymalnego systemu nadzoru nad kuratorską służbą sądową poprzez stworzenie jednolitego

systemu oceny efektywności probacji,

 informatyzacji kurateli.

6.3.2. Utrzymanie braku przeludnienia jednostek penitencjarnych.

140

wymaga podjęcia szeregu działań. W szczególności

Utrzymanie braku przeludnienia w jednostkach penitencjarnych

przeprowadzona będzie reforma systemu probacji i promowanie przez politykę karną państwa kar i środków

alternatywnych wobec kary pozbawienia wolności.

6.3.3. Powszechność stosowania kar i środków alternatywnych wobec kary pozbawienia wolności.

Planuje się uwzględnienie w polityce karnej państwa częstszego stosowania kar i środków alternatywnych wobec kary

pozbawienia wolności, w szczególności kary ograniczenia wolności oraz kary grzywny.

ww

6.3.4. Poszerzenie zakresu i zwiększenie możliwości stosowania Systemu Dozoru Elektronicznego.

System Dozoru Elektronicznego z dniem 1 stycznia 2012 r. został wdrożony w całej Polsce. Planowane jest poszerzenie

możliwości technicznych tego systemu do większej liczby skazanych niż przewidziana dotychczas – w liczbie 15 tysięcy.

139

Ustawa z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769).

Obecnie wskaźnik zaludnienia wynosi około 99%.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 6.4. Zwiększenie pomocy pokrzywdzonym przestępstwem.

6.4.1. Podniesienie poziomu świadomości społecznej w zakresie praw osób pokrzywdzonych przestępstwem.

Niski poziom świadomości społecznej powoduje, że pokrzywdzeni nie są w stanie w pełni korzystać ze swoich praw.

Dlatego też w zakresie podniesienia poziomu świadomości społecznej będą organizowane kampanie społeczne promujące

prawa osób pokrzywdzonych przestępstwem (także poprzez materiały informacyjne, druki, ulotki itp.).

.go

6.4.2. Rozbudowanie systemu pomocy pokrzywdzonym przestępstwem.

141

Kontynuowany będzie dalszy rozwój działalności Ośrodków Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem

oraz podmiotów z nimi współpracujących. W tym celu planuje się

142

 utworzenie kolejnych filii Ośrodków ,

 stworzenie skutecznego systemu finansowania,

 nawiązanie współpracy z innymi resortami, instytucjami i podmiotami,

 stworzenie bazy danych podmiotów świadczących pomoc pokrzywdzonym.

Zakłada się także wzmocnienie i wykorzystanie potencjału organizacji pozarządowych, działających w wielu obszarach

związanych z wymiarem sprawiedliwości.

6.4.3. Wzmocnienie procesowej pozycji osób pokrzywdzonych przestępstwem.

Podejmowane będą działania, także legislacyjne, wzmacniające procesową pozycję osób pokrzywdzonych przestępstwem.

W tym celu, dążąc także do zapobiegania wtórnej wiktymizacji, kontynuowane będą szkolenia dla przedstawicieli grup

zawodowych, którzy mają kontakt z osobami pokrzywdzonymi, oraz opracowane będą jednolite standardy postępowania

z poszczególnymi kategoriami pokrzywdzonych przestępstwem.

Ad 6.5. Rozpowszechnianie alternatywnych metod rozwiązywania sporów.

w.

rcl

Wzmocnienie mechanizmów samoregulacji i wzrost świadomości praw obywateli czy przedsiębiorców stwarza dogodne

możliwości do promowania i rozbudowywania mechanizmów polubownego rozstrzygania sporów (ADR). Konieczna

jest zmiana podejścia do rozwiązywania sporów i zwiększenie wiedzy o ADR. W tym celu podejmowane będą czynności

propagujące polubowne rozwiązywanie sporów, stwarzające warunki do społecznej akceptacji metod ADR oraz ułatwiające

powszechny dostęp do mediacji. Dążyć się będzie do poszukiwania rozwiązań prawnych, których celem byłoby

spopularyzowanie procedury alternatywnego rozwiązywania sporów. Systemy pozasądowego rozstrzygania sporów

powinny być bowiem rozwijane zarówno poprzez tworzenie schematów postępowań przez organizacje biznesowe, związki

przedsiębiorców lub organizacje konsumenckie, jak również poprzez stymulację rozwoju procedur mediacyjnych w ramach

struktur administracji. Dlatego też zakłada się rozwój systemów polubownego rozstrzygania sporów, włączonego

do koncepcji rozwoju idei społecznej odpowiedzialności biznesu.

ww

Wysoki poziom ochrony praw obywateli-konsumentów nie będzie zapewniony bez zbudowania odpowiednich standardów

wspólnych dla wszystkich instytucji zajmujących się pozasądowym rozstrzyganiem sporów. Obywatel-konsument musi mieć

bowiem gwarancję, iż bez względu na dokonany przez siebie wybór drogi rozstrzygania sporu, zostanie mu zapewnione

pewne minimum standardów. Przewiduje się, że cel zmierzający do rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów

będzie osiągnięty poprzez

 zintensyfikowanie działań na rzecz promocji mediacji równocześnie na poziomie ogólnospołecznym i szeroko

rozumianego wymiaru sprawiedliwości,

 zwiększanie dostępności do usług mediacyjnych, m.in. poprzez wspieranie rozwoju ośrodków mediacyjnych,

wspieranie inicjatyw, których celem jest stworzenie bezpłatnych, lokalnych punktów informacyjnych o mediacji

i innych formach ADR,

141

Ministerstwo Sprawiedliwości utworzyło 16 Ośrodków Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem. Ośrodki te znajdują się w 16 województwach i

świadczą bezpłatną pomoc prawną i psychologiczną.

Obecnie funkcjonują 33 filie Ośrodków Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem.

Sprawne Państwo 2020







Poz. 136

wspieranie inicjatyw i działań podejmowanych przez organizacje pozarządowe i inne podmioty, których celem jest

upowszechnienie metod ADR,

podjęcie działań zmierzających do wprowadzenia tematyki mediacji i innych metod ADR do zajęć na aplikacjach

prawniczych,

budowę sieci koordynatorów ds. mediacji w sądach powszechnych,

promowanie współpracy między podmiotami zajmującymi się mediacją, w szczególności mediacją transgraniczną.

Ad 6.6. Skuteczna prokuratura.

v.p

l



– 89 –

6.6.1. Poprawa sprawności i skuteczności prokuratury.

Zakłada się stworzenie sprawnego zaplecza osobowego wspomagającego prace prokuratora (asystenci prokuratora,

urzędnicy) w celu poprawy sprawności i skuteczności zwalczania przestępczości.

w.

rcl

.go

Dla zapewnienia sprawnego działania prokuratury podejmowane będą przedsięwzięcia w celu utrzymania, rozwoju i

modernizacji systemów oraz wdrożenia narzędzi pozwalających na samodzielne utrzymanie i zarządzanie wydzieloną

infrastrukturą techniczną i technologiczną. Ponadto istotnym elementem będzie wdrożenie systemu elektronicznej

wymiany informacji z pozostałymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

W celu skutecznego wspomagania prowadzenia postępowań przygotowawczych przez prokuratorów zasadne będzie

podjęcie działań zmierzających do

 budowy i wdrożenia centralnego systemu przetwarzania i udostępniania danych,

 utrzymania i modernizacji elektronicznych systemów dostępu i wymiany informacji,

 rozbudowy i utrzymania Systemu Informatycznego Prokuratury,

 zapewnienia pełnych warunków dostępu do danych przetwarzanych w elektronicznych systemach i bazach danych,

 budowy systemu bezpiecznej wymiany informacji drogą elektroniczną z wykorzystaniem ogólnopolskiej sieci

transmisji danych Pesel-Net/MPLS,

 wdrożenia systemu bezpiecznej poczty elektronicznej i z tym zawiązanej infrastruktury PKI (infrastruktura klucza

publicznego, niezbędna do identyfikacji użytkowników systemu),

 wdrożenia i udostępnienia prokuratorom nowoczesnych usług informatycznych,

 rozbudowy systemów wspomagających prowadzenie analizy kryminalnej,

 rozbudowy systemu digitalizacji akt i utworzenia centralnego repozytorium akt w postaci cyfrowej.

6.6.2. Poprawa skuteczności zarządzania i optymalizacja kosztów.

W ramach realizacji tego kierunku podjęte będą działania analizujące właściwości prokuratur, ich obsady, kosztów, struktury

i obciążenia. Realizacja tych priorytetów wymagać będzie konsekwentnego wdrażania informatycznych narzędzi

wspomagania zarządzania.

Dla właściwej koordynacji działań wszystkich szczebli prokuratury niezbędne będzie wprowadzanie procesów automatyzacji

wymiany danych i informatyzacji wszystkich dziedzin działalności prokuratury oraz unifikacji systemów informatycznych

m.in. poprzez

 wdrażanie Zintegrowanego Systemu Rachunkowości i Kadr w prokuraturze,

 wdrażanie nowoczesnych informatycznych mechanizmów i metod wspomagania zarządzania jednostkami

prokuratury.

ww

Podejmowane będą działania w kierunku wdrażania informatycznych narzędzi wspomagania zarządzania, jak również

umożliwienie szerokiego dostępu on-line do informacji o stanie spraw poprzez

 budowę i wdrożenie systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją,

 modernizację oraz uzupełnienie infrastruktury teleinformatycznej w Prokuraturze Generalnej i powszechnych

jednostek organizacyjnych prokuratury oraz wdrażania nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych,

 unifikację systemów informatycznych dla zapewnienia jednolitego i spójnego systemu ewidencji i zarządzania

zasobami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury,

 wdrożenie technologii pozwalającej na nadzór oraz kontrolę nad dokumentami wymagającymi szczególnej ochrony,

Sprawne Państwo 2020



podniesienie poziomu informatyzacji i automatyzacji systemów wspomagania zarządzania oraz dla usprawnienia

prowadzenia badań statystycznych,

utrzymanie i rozbudowę informatycznego systemu sprawozdawczości spraw karnych, cywilnych i administracyjnych

w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury.

v.p

l



– 90 –

6.6.3. Rozwój zasobów kadrowych w prokuraturze.

Planowane jest określenie i zdefiniowanie kompetencji kluczowych do efektywnego pełnienia obowiązków na określonych

stanowiskach w prokuraturze. Zidentyfikowane zostaną potrzeby szkoleniowe kadr prokuratury oraz opracowana zostanie

polityka szkoleniowa oraz wieloletnie programy edukacyjno–rozwojowe dostosowane do potrzeb specjalizacji prokuratorów i

pracowników wspomagających ich pracę.

ww

w.

rcl

.go

6.6.4. Poprawa wizerunku i zaufania do prokuratury.

Powstanie Prokuratury Generalnej jako odrębnego organu administracji centralnej skłania do opracowania jednolitego

systemu identyfikacji wizualnej dla prokuratury poprzez następujące przedsięwzięcia

 przeprowadzenie badań na temat źródeł nieufności do prokuratury,

 modernizacja serwisów internetowych prokuratury, biuletynu informacji publicznej,

 utworzenie serwisu intranetowego,

 opracowanie księgi identyfikacji wizualnej dla prokuratury.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Cel 7.

ZAPEWNIENIE WYSOKIEGO POZIOMU BEZPIECZEŃSTW A I PORZĄDKU PUBLICZNEGO

Kierunki interwencji i przedsięwzięcia podejmowane w ramach celu 7 przyczynią się do zapewnienia wysokiego poziomu

143

bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego, a w szczególności do

 zwiększenia wykrywalności sprawców przestępstw,

 zwiększenia skuteczności służb i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek publiczny,

 wzrostu zaufania obywateli do instytucji i służb porządku publicznego,

 skrócenia reakcji służb na zgłoszenia i interwencje,

 zapewnienia skutecznej ochrony granic.

KIERUNKI INTERWENCJI CELU 7 OBEJMUJĄ

.go

Cel 7.

ZAPEWNIENIE WYSOKIEGO POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO

7.1. Podnoszenie sprawności, poprawa wizerunku i wzrost poziomu zaufania do

instytucji i służb zapewniających bezpieczeństwo i porządek publiczny.

7.2. Przeciwdziałanie i zwalczanie przestępstw oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa

i porządku publicznego.

7.3. Zapewnienie bezpieczeństwa granicy UE/Schengen.

w.

rcl

7.4. Ratownictwo i ochrona ludności (ochrona przeciwpożarowa, działalność

zapobiegawcza, ratownicza i gaśnicza).

7.5. Doskonalenie systemu zarządzania kryzysowego.

7.6. Poprawa funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Ad 7.1. Podnoszenie sprawności, poprawa wizerunku i wzrost poziomu zaufania do instytucji i służb zapewniających

bezpieczeństwo i porządek publiczny.

ww

7.1.1. Doskonalenie sprawności działania oraz poprawa wyposażenia i infrastruktury służb odpowiedzialnych

za bezpieczeństwo i porządek publiczny.

Sprawna reakcja właściwych instytucji na zgłoszenia obywateli nie tylko zwiększa szanse na ujęcie sprawców przestępstw

i wykroczeń lub na sprawną neutralizację zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego, ale zapewnia ofiarom przestępstw

143

Szczegółowe działania w ramach zapewnienia bezpieczeństwa zewnętrznego są zaprojektowane w Strategii rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego

Rzeczypospolitej Polskiej 2022.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

natychmiastową ochronę oraz pozwala na szczegółowe ustalenie przebiegu zdarzenia. Konieczne jest zapewnienie

sprawnej reakcji odpowiednich służb na zgłoszenia obywateli.

Podnoszenie gotowości operacyjnej służb, a w szczególności ich dyspozycyjność, zależy w głównej mierze od stopnia

wyszkolenia funkcjonariuszy oraz wyposażenia w nowoczesny i specjalistyczny sprzęt.

Zrealizowane w ostatnich latach zadania modernizacyjne spowodowały znaczące unowocześnienie sprzętu, wyposażenia

i obiektów służbowych Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej. W dużym stopniu nadrobiono lata zaległości.

Wybudowano i wyremontowano wiele komend i komisariatów. Nastąpiła odczuwalna poprawa wyposażenia i warunków

pełnienia służby, co z pewnością miało wpływ na obsługę obywateli. Istnieje konieczność prowadzenia dalszych remontów

użytkowanych obiektów, wymiana ich wyposażenia, a także budowa kolejnych. W związku z tym działaniem priorytetowym

będzie program standaryzacji komend powiatowych, miejskich i rejonowych oraz komisariatów policji, który zakłada

systematyczną poprawę jakości obsługi obywateli oraz warunków pracy funkcjonariuszy i pracowników cywilnych Policji.

Środki przeznaczone na ten cel mają wzmacniać skuteczność działania Policji, polepszać warunki służby policjantów oraz

warunki w jakich każdego dnia przyjmowanych jest tysiące obywateli.

.go

Ponadto w Policji, Straży Granicznej, Służbie Celnej i Państwowej Straży Pożarnej oraz innych służbach i instytucjach

odpowiedzialnych za zwalczanie i neutralizację zagrożeń zachodzi konieczność stopniowego wycofywania starzejącego się

i wyeksploatowanego w codziennej służbie sprzętu. Skuteczność działania poszczególnych służb oraz części administracji

funkcjonujących w obszarze bezpieczeństwa jest zależna od właściwego poziomu przygotowania ich pracowników

i funkcjonariuszy oraz racjonalnego zarządzania środkami finansowymi, sprawnego dowodzenia i odpowiedniego

wyposażenia. Zwalczanie coraz nowocześniejszymi metodami tradycyjnej przestępczości, jak też szybkie rozpoznawanie

i przeciwdziałanie nowym jej rodzajom, wymaga stałego doposażania służb w najnowocześniejszy sprzęt oraz rozwiązania

techniczne i technologiczne. Szczególnego znaczenia nabiera także budowa nowych oraz modernizacja posiadanych

systemów i narzędzi teleinformatycznych umożliwiających organom ścigania skuteczne wykrywanie sprawców,

zwłaszcza przestępstw popełnianych w cyberprzestrzeni, a także ochronę obywateli przed nowymi zagrożeniami

wynikającymi z budowy społeczeństwa informacyjnego. W celu zwiększenia efektywności działań służb bezpieczeństwa

publicznego i ratownictwa planuje się stworzenie ogólnokrajowego systemu cyfrowej łączności radiowej, który zapewni

zintegrowaną łączność pomiędzy wszystkimi służbami na terenie całego kraju i w każdych warunkach, w tym docelowo

również ze strukturami zarządzania kryzysowego w terenie, w warunkach sytuacji kryzysowej.

w.

rcl

Nieodzownymi działaniami zmierzającymi w kierunku poprawy sprawności działania służb odpowiedzialnych za utrzymanie

bezpieczeństwa i porządku publicznego będą dążenia do stworzenia optymalnych warunków naukowo-badawczych

i szkoleniowych.

7.1.2. Budowanie przyjaznych relacji Policji i innych służb z obywatelami.

W celu zapewnienia przyjaznego kontaktu przedstawicieli Policji i innych służb z obywatelami, w tym szczególnie z ofiarami

przestępstw, jako niezbędne zakłada się prowadzenie odpowiednich szkoleń z dziedziny komunikacji społecznej dla

funkcjonariuszy służb odpowiedzialnych za porządek publiczny i odpowiedni nadzór, stałe prowadzenie monitoringu ocen

społecznych w wymiarze krajowym i lokalnym, monitorowanie liczby potwierdzonych skarg na funkcjonariuszy, a także

doskonalenie służb w zakresie udzielania różnych form wsparcia ofiarom przestępstw.

Działania będą także koncentrowały się na wypracowywaniu i doskonaleniu skutecznych sposobów komunikacji

pomiędzy służbami a obywatelami (infolinie, strony internetowe, kontakt bezpośredni za pośrednictwem dzielnicowych, itd.).

Poprawa społecznego odbioru służb i instytucji odpowiedzialnych za zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego

zależy zarówno od skuteczności ich działania, jak i kształtowania odpowiedniego ich wizerunku. Dlatego prowadzone będą

działania zmierzające do budowania zaufania społecznego za pośrednictwem niezależnych środków masowego

przekazu i własnych stron internetowych, z wykorzystaniem relacji z działań tych służb, informacji edukacyjnych

i prewencyjnych.

ww

W celu zapewnienia zauważalnej dla obywateli obecności patroli Policji i innych służb na ulicach podejmowane będą

przedsięwzięcia w celu

 zapewnienia obecności służb patrolowych i dzielnicowych w miejscach szczególnie zagrożonych, które powinny być

lokalizowane (oraz stale aktualizowane), zarówno na podstawie występowania zgłoszeń o zaistniałych

przestępstwach i wykroczeniach, jak i informacji od mieszkańców,

 rozwijania współpracy Policji ze Strażami Miejskimi i Gminnymi, Żandarmerią Wojskową, Strażą Graniczną oraz

ze służbami ochrony,

Sprawne Państwo 2020



Poz. 136

zapewnienia wspomagania informatycznego w zakresie organizacji i zarządzania służbą prewencyjną.

144

v.p

l

Długotrwałość i uciążliwość procedur zgłaszania przestępstw jest jedną z przyczyn istnienia tzw. ciemnej ich liczby . Dlatego

planowane jest upraszczanie procedur związanych ze zgłaszaniem wszelkiego rodzaju zdarzeń, przestępstw i wykroczeń,

ograniczanie do niezbędnego minimum czynności procesowych z udziałem ofiar przestępstw, szczególnie dzieci i młodzieży

oraz właściwe funkcjonowanie komunikacji wewnętrznej w jednostkach Policji i innych służb.

Zakłada się stworzenie funkcjonalnych narzędzi wraz z całą infrastrukturą techniczną wspomagających służby

w wykonywaniu czynności dochodzeniowo-śledczych oraz rejestracyjnych dotyczących postępowania przygotowawczego,

a także odpowiednie przeszkolenie służb w tym zakresie.

Podejmowane będą także działania w celu informowania społeczeństwa o aktualnych przepisach, wymaganych prawem

sposobach zgłaszania zawiadomień o przestępstwach, o kompetencjach konkretnych instytucji i służb (np. na stronach

internetowych, w mediach, ogłoszeniach).

.go

Ad 7.2. Przeciwdziałanie i zwalczanie przestępstw oraz zagrożeń bezpieczeństwa i porządku publicznego.

7.2.1. Ograniczanie przestępczości gospodarczej.

Przestępczość gospodarcza, stanowiąca zarówno domenę działalności zorganizowanych grup przestępczych, jak i

indywidualnych sprawców, powoduje najwyższe straty dla Skarbu Państwa oraz sektora prywatnego. W wielu przypadkach

ofiarami tego rodzaju przestępczości stają się również osoby prywatne.

Przestępcy zajmujący się tego rodzaju procederem dostosowują metody działania do zmieniającej się sytuacji

ekonomicznej, społecznej i prawnej, dlatego przestępczość gospodarcza jest najszybciej ewoluującą formą działalności

przestępczej. Zorganizowane grupy przestępcze nierzadko wykorzystują do nielegalnych działań legalne struktury

biznesowe, co powoduje konieczność szczegółowego określania zakresu i charakteru udziału poszczególnych osób w

przestępczym procederze.

Dlatego też niezbędne jest opracowanie i wdrożenie kompleksowego programu rządowego, umożliwiającego określenie i

koordynację głównych obszarów polityki państwa w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępczości gospodarczej.

w.

rcl

7.2.2. Przeciwdziałanie zagrożeniom terrorystycznym.

Polska pozostaje krajem o stosunkowo niskim poziomie zagrożenia terrorystycznego, jednak aktywność radykalnych

środowisk ekstremistycznych oraz organizacji terrorystycznych na świecie, a także przypadki zamachów przeprowadzonych

przez indywidualnych terrorystów, powodują potrzebę stałego wzmacniania systemu antyterrorystycznego i jego

dostosowywania do bieżących wyzwań. W efekcie istotnym pozostaje przygotowanie i realizacja kompleksowego

rządowego programu antyterrorystycznego, wzmacniającego mechanizmy współpracy i podnoszącego skuteczność

działań właściwych służb, organów i instytucji na poziomie strategicznym, operacyjnym i wykonawczym systemu

antyterrorystycznego w odniesieniu do poszczególnych faz zarządzania kryzysowego (zapobiegania, przygotowania,

reagowania i odbudowy) w kontekście zagrożeń terrorystycznych.

ww

7.2.3. Przeciwdziałanie i zwalczanie korupcji.

Przestępczość korupcyjna jest nadal postrzegana jako jeden z dużych problemów społecznych (według badań społecznych

przeprowadzonych w 2010 roku 87% respondentów uznało, że korupcja stanowi duży problem), pomimo wzrastającego od

kilku lat wskaźnika Indeksu Percepcji Korupcji dla Polski. W związku z tym realizowana będzie skoordynowana polityka

antykorupcyjna w oparciu o spójny rządowy program antykorupcyjny. Opracowanie i wdrożenie programu służyć powinno

zmniejszeniu poziomu korupcji w Polsce, poprzez wzmocnienie prewencji i edukacji oraz zwalczanie tego rodzaju

przestępczości. Program powinien zakładać intensyfikację działań profilaktycznych, w tym edukację antykorupcyjną,

skierowaną zarówno do ogółu społeczeństwa, jak i bezpośrednio do pracowników administracji publicznej. Niski poziom

świadomości na temat zachowań korupcyjnych to jeden z najważniejszych czynników uniemożliwiających skuteczne

zwalczanie korupcji.

144

Ciemna liczba przestępstw – liczba przestępstw, których nie zgłoszono organom ścigania. Jest to wartość przybliżona, pochodząca z badań społecznych.

Istotna dla skuteczności pracy organów ścigania jest analiza przyczyn istnienia ciemnej liczby w poszczególnych kategoriach przestępstw.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

7.2.4. Przeciwdziałanie zagrożeniom w ruchu drogowym.

Jednym z priorytetów polskiej administracji w dziedzinie bezpieczeństwa jest przeciwdziałanie zagrożeniom w ruchu

drogowym. Do skutecznej realizacji tego zadania niezbędne jest odpowiednie planowanie i realizowanie działań kontrolnych

na drogach, szczególnie ukierunkowane na wykrywanie kierujących pod wpływem alkoholu i narkotyków oraz pojazdów

niesprawnych technicznie. Planuje się opracowanie narodowego programu bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Wprawdzie dane za okres 2001–2011 wskazują na poprawę stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce, jednakże

zagrożenie utratą życia na drodze jest jednym z największych w krajach Unii Europejskiej, sięgając około 100 zabitych

145

na 1 mln mieszkańców . Niezmiennie głównymi przyczynami wypadków są: niedostosowana do warunków prędkość,

niebezpieczne zachowania kierowców i alkohol. Dlatego istnieje konieczność opracowania dokumentu, którego głównym

założeniem będzie dążenie do ograniczenia ofiar wypadków drogowych śmiertelnych do minimum. Cel ten wymaga

dalszego kształtowania bezpiecznych zachowań, wzmocnienia ochrony pieszych i rowerzystów, dalszej poprawy

infrastruktury drogowej oraz ograniczenia skutków wypadków drogowych.

.go

W celu przeciwdziałania zagrożeniom w ruchu drogowym zakłada się zwiększenie liczby policjantów pełniących służbę

na drodze oraz poprawę stanu wyposażenia jednostek Policji, szczególnie w sprzęt umożliwiający rejestrowanie zachowań

kierowców naruszających przepisy prawa. Zakłada się również zapewnienie policjantom dostępu do zasobów i baz danych,

w których gromadzi się i na bieżąco aktualizuje dane na temat kierujących dopuszczających się naruszeń prawa. Istotną

rolę odgrywać będzie zmodernizowany System Informatyczny Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Prowadzone będą działania edukacyjne i prewencyjne skierowane do wszystkich uczestników ruchu drogowego, bez

względu na wiek, a także badania i prace rozwojowe w przedmiotowym zakresie.

w.

rcl

7.2.5. Przeciwdziałanie handlowi ludźmi.

Przygotowany i wdrożony zostanie kolejny Krajowy Plan Działań przeciwko Handlowi Ludźmi na lata 2013–2015 obejmujący

w szczególności zagadnienia: prewencji handlu ludźmi, ochrony ofiar tego przestępstwa oraz skutecznego ścigania

sprawców. Priorytetem w obszarze prewencji handlu ludźmi będzie utworzenie na terenie całego kraju wojewódzkich

146

zespołów do spraw przeciwdziałania handlowi ludźmi , których zadaniem byłaby wymiana informacji, współpraca

pomiędzy podmiotami administracji publicznej i organizacjami pozarządowymi w zakresie kampanii informacyjnych, działań

szkoleniowych i edukacyjnych dotyczących zjawiska oraz wsparcia ofiar przestępstwa. Ponadto dalszego rozwoju wymagać

będzie system bezpośredniego wsparcia ochrony ofiar handlu ludźmi, szczególnie zaś konieczne jest rozszerzenie działania

Krajowego Centrum Interwencyjno i Konsultacyjnego dla polskich i cudzoziemskich ofiar handlu ludźmi oraz stworzenie

systemu wsparcia dla dzieci – ofiar handlu ludźmi.

ww

7.2.6. Przeciwdziałanie cyberprzestępczości.

Podjęte będą działania w zakresie zwiększenia skuteczności ścigania przestępstw popełnianych w środowisku

elektronicznym (cyberprzestępczość). W tym celu zostanie przygotowany program ochrony cyberprzestrzeni

Rzeczypospolitej Polskiej, który określi działania o charakterze prawnoorganizacyjnym, technicznym i edukacyjnym.

Ze względu na globalny charakter zagrożeń związanych z ochroną cyberprzestrzeni, istotnym elementem będzie utrzymanie

i rozwijanie współpracy zarówno w aspekcie krajowym, jak i międzynarodowym. Jednym z podstawowych aspektów

zapewnienia bezpieczeństwa cyberprzestrzeni i skutecznego zwalczania przestępstw naruszania bezpieczeństwa sieci

i kradzieży informacji jest posiadanie przez odpowiednie organy takich środków technicznych i rozwiązań organizacyjnych,

które zapewnią ich wzajemną, skuteczną współpracę. Podjęte będą działania zmierzające do zapewnienia środków

technicznych i wprowadzenie rozwiązań organizacyjnych, umożliwiających zapewnienie szybkiego i efektywnego

reagowania na ataki wymierzone przeciwko systemom, sieciom teleinformatycznym i oferowanym przez nie usługom.

Dlatego też podejmowane będą przedsięwzięcia w celu

 zapewnienia odpowiednich możliwości techniczno-organizacyjnych oraz narzędzi prawnych usprawniających

ściganie przestępstw komputerowych w cyberprzestrzeni,

 stworzenia odpowiednich środków technicznych i rozwiązań organizacyjnych dla nawiązania formalnej i skutecznej

współpracy z organami ścigania i agencjami Unii Europejskiej.

145

Na podstawie danych Fundacji Rozwoju Inżynierii Lądowej (za: projekt Narodowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ver.2.0)

Zespół do spraw przeciwdziałania handlowi ludźmi już działa w województwie mazowieckim.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

7.2.7. Organizowanie działań na rzecz bezpieczeństwa na poziomie ogólnokrajowym i lokalnym.

Wyjątkowo ważne dla społeczeństwa jest zwalczanie i przeciwdziałanie przestępczości pospolitej (włamania, kradzieże,

pobicia, rozboje i wymuszenia, uszkodzenia mienia, itd.), która jest od lat, zgodnie z wynikami Polskiego Badania

Przestępczości, najbardziej zauważalna i dokuczliwa dla Polaków, których takie właśnie negatywne zjawiska dotykają

najczęściej. Niezbędne jest nie tylko zapewnienie szybkiej reakcji Policji i innych służb na zgłoszenia obywateli oraz stałej,

zauważalnej obecności umundurowanych patroli, ale także organizowanie, na poziomie lokalnym i ogólnokrajowym,

profesjonalnych działań na rzecz bezpieczeństwa aktywizujących: społeczności lokalne, jednostki samorządu terytorialnego,

służby powołane do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz inne instytucje. W tym celu zakłada się

kontynuację rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań „Razem bezpieczniej”. Celem

programu jest ograniczenie skali zjawisk, które budzą powszechny sprzeciw i poczucie zagrożenia. Należy w dalszym ciągu,

przy współpracy z lokalnymi społecznościami, dążyć do tworzenia efektywnych lokalnych systemów bezpieczeństwa oraz

wspierać działania na rzecz bezpieczeństwa lokalnego, w szczególności mając na celu zmniejszenie najbardziej dokuczliwej

dla obywateli przestępczości pospolitej.

.go

Zakłada się prowadzenie działań profilaktycznych i edukacyjnych w dziedzinie bezpieczeństwa, z udziałem mediów

ogólnokrajowych i lokalnych. Instytucje odpowiedzialne za porządek i bezpieczeństwo, powinny angażować do wspólnych

działań, szczególnie profilaktycznych, informacyjnych i edukacyjnych, władze samorządowe, społeczności lokalne,

środowiska naukowe i organizacje pozarządowe.

7.2.8. Odzyskiwanie mienia pochodzącego z przestępstw.

W celu skutecznego odzyskiwania i zabezpieczania mienia pochodzącego z przestępstw prowadzone będą prace nad

dalszym udoskonalaniem polskiego systemu odzyskiwania mienia, w tym m.in. wsparcie systemu kształcenia dla

funkcjonariuszy Policji i innych służb oraz prokuratorów, prowadzenie badań i prac rozwojowych w tym zakresie.

Podjęte też będą prace w zakresie zmian w obowiązującym prawie w kierunku umożliwienia zaangażowanym służbom i

instytucjom skutecznej wymiany informacji na temat składników majątkowych sprawców przestępstw.

w.

rcl

7.2.9. Zapewnienie bezpieczeństwa imprez masowych.

Konieczne jest osiągnięcie takiego poziomu bezpieczeństwa, w którym przebieg widowisk sportowych, jak również imprez

artystyczno-rozrywkowych umożliwi skupienie uwagi widzów wyłącznie na sportowej rywalizacji czy też wrażeniach

artystycznych.

Prowadzone będą prace w celu podnoszenia kwalifikacji kadry policyjnej w zakresie przygotowywania, realizacji akcji i

operacji policyjnych, stałe szkolenie służb prewencji Policji na wypadek konieczności podjęcia działań wobec zakłóceń

porządku publicznego oraz racjonalizacja kosztów zabezpieczania imprez masowych. Powinno dążyć się do objęcia

szkoleniami wszystkich podmiotów de facto odpowiedzialnych za bezpieczeństwo imprez masowych, a w szczególności

organizatorów.

Podejmowane będą działania profilaktyczne skierowane do najmłodszych propagujące ideę czystości rywalizacji

sportowej (ang. fair play). Edukacja najmłodszych ukierunkowana na poszanowanie drugiego człowieka bez względu na

wyznanie, rasę i narodowość, poszanowanie obowiązującego porządku prawnego, a także upowszechnianie postawy

większego zrozumienia dla innych kultur, stanowi bowiem gwarancję bezpiecznej i przyjaznej atmosfery podczas masowych

imprez sportowych.

Istotne będą także działania zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa imprez masowych o charakterze

strategicznym. Istnieje zatem konieczność zapewnienia ścisłej współpracy, koordynacji i bieżącego przepływu informacji

pomiędzy właściwymi instytucjami.

ww

Ad 7.3. Zapewnienie bezpieczeństwa granicy UE/Schengen.

7.3.1. Doskonalenie zintegrowanego systemu zarządzania bezpieczeństwem granicy zewnętrznej UE/Schengen.

Ważną kwestią dla efektywnego funkcjonowania zintegrowanego systemu zarządzania granicą zewnętrzną UE/Schengen

jest zapewnienie współdziałania służb krajowych. Podejmowane będą działania w celu dostosowania instytucji i służb

polskich do funkcjonowania w ramach tego systemu nie tylko poprzez doskonalenie regulacji prawnych i organizacyjnych,

Sprawne Państwo 2020

lecz także poprzez zapewnienie wysokiej jakości współdziałania oraz zdolności operacyjnych wszystkich polskich służb

funkcjonujących na granicy, przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych.

v.p

l

Ponadto zakłada się rozwijanie i zacieśnianie współpracy Straży Granicznej z organami administracji i instytucjami

właściwymi w sprawach cudzoziemców oraz wypracowanie modelu efektywnej koordynacji działań i wymiany informacji

pomiędzy jednostkami służb policyjnych odpowiedzialnymi za zwalczanie przestępstw związanych z handlem ludźmi,

a także modelu ich współpracy z właściwymi jednostkami prokuratury. Zakłada się również prowadzenie badań i prac

rozwojowych w przedmiotowym zakresie, a także doskonalenie procesu kształcenia.

Niezbędnym czynnikiem wzmacniającym bezpieczeństwo zewnętrznej granicy UE/Schengen oraz bezpieczeństwo państwa

pozostanie doskonalenie współpracy i współdziałania ze służbami granicznymi, policyjnymi i imigracyjnymi krajów

sąsiadujących z Polską, niebędących państwami członkowskimi UE, a także innych krajów trzecich. Rozwój tej współpracy

pozwoli także na kontynuowanie działań o charakterze szkoleniowym i promującym rozwiązania Unii Europejskiej w

obszarze ochrony granic poprzez realizację projektów pomocowych.

.go

W ramach wzmocnienia i usprawnienia współpracy międzynarodowej kontynuowana i rozwijana będzie, w oparciu

o istniejące i nowe rozwiązania prawne, stała współpraca z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Kontynuowany

będzie także aktywny udział Straży Granicznej w pracach Europejskiej Agencji ds. Zarządzania Współpracą Operacyjną na

Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX) oraz organów przygotowawczych Rady UE

i Komisji Europejskiej. Rozwijane będzie współdziałanie z Europolem, a także Interpolem i innymi instytucjami,

organizacjami i inicjatywami międzynarodowymi, które przyczyniają się do zwiększania efektywności w zakresie zwalczania

i przeciwdziałania przestępczości granicznej. Ponadto Straż Graniczna będzie starać się także o dalsze pozyskiwanie

środków pomocowych UE/Schengen służących modernizacji systemu ochrony granicy państwowej.

w.

rcl

7.3.2. Zapewnienie płynności odpraw granicznych osób i środków transportu oraz zapewnienie ochrony granicy

państwowej (w tym „granicy zielonej”) przed jej bezprawnym przekraczaniem.

147

zarówno w ruchu osobowym, jak i transportowym – przy

W celu zapewnienia sprawności odpraw granicznych

zachowaniu skuteczności wykrywania przestępstw i wykroczeń związanych z przekraczaniem granicy państwowej – zakłada

się bieżące monitorowanie trendów i tendencji w przestępczości granicznej, w tym nielegalnej migracji,

intensyfikowanie kontroli granicznej wobec wjeżdżających do Polski cudzoziemców oraz uniemożliwianie ich wjazdów

w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że podróż ma cel inny niż deklarowany, podejmowanie działań szczególnych na

przejściach granicznych w związku z występującymi zagrożeniami. W większym stopniu zasadnym będzie wykorzystywanie

analizy ryzyka, której celem jest zwiększenie efektywności działania organów kontrolnych.

Istotne jest współdziałanie Straży Granicznej i Służby Celnej zarówno między sobą, jak i z innymi służbami krajowymi, a

także służbami państw sąsiednich. Dlatego też zakłada się prowadzenie bieżącego monitoringu sytuacji na przejściach

granicznych oraz analizę ryzyka, a w przypadkach zwiększonego ruchu granicznego lub tworzenia się kolejek

podejmowanie interwencji za pośrednictwem aparatu pełnomocnika granicznego po stronie sąsiedniej, jak również w

ramach codziennej współpracy – z osobami funkcyjnymi służb krajowych.

Planuje się stałe doskonalenie przez Służbę Celną skuteczności analizy ryzyka wykorzystywanej do wykonywania kontroli

towarów przewożonych przez granicę oraz doskonalenie skuteczności przeciwdziałania przewożeniu towarów nielegalnych,

w tym np. broni, amunicji, towarów akcyzowych, w szczególności wyrobów alkoholowych i tytoniowych, a także

przeciwdziałania nielegalnemu przywozowi odpadów.

ww

Wobec perspektywy wzrastającego zagrożenia naruszania granicy państwowej przez grupy zorganizowane, szczególnym

nadzorem obejmowane będą miejsca naturalnie dogodne do przekroczenia granicy poza czynnym przejściem granicznym,

bądź też dogodne do dokonania przemytu. W tym celu planuje się doskonalenie zautomatyzowanego systemu

radarowego nadzoru polskich obszarów morskich oraz stałe doposażanie Straży Granicznej i Służby Celnej w

najnowocześniejsze środki techniczne służące ochronie granic, w tym rozbudowa systemów łączności transgranicznej w

celu ułatwienia współpracy policyjnej i celnej zgodnie z art. 44 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen.

147

Straż Graniczna, Służba Celna oraz inne służby są odpowiedzialne za zapewnienie płynności odpraw granicznych osób i środków transportu oraz

zapewnienie ochrony granicy państwowej. Służba Celna jest służbą odpowiedzialną za zapewnienie ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty

Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru. Z kolei Straż Graniczna jest służbą

odpowiedzialną za fizyczne zabezpieczenie granicy państwowej pomiędzy przejściami przed jej nielegalnym przekraczaniem.

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

Ad 7.4. Ratownictwo i ochrona ludności (ochrona przeciwpożarowa, działalność zapobiegawcza, ratownicza

i gaśnicza).

7.4.1. Wprowadzenie nowych uregulowań dotyczących ratownictwa i ochrony ludności.

Zadania realizowane w ramach szeroko rozumianej ochrony ludności są wykonywane na podstawie różnych aktów

prawnych i przez różne podmioty (instytucje). Konieczne jest ujęcie w jednym akcie prawnym wszystkich zasadniczych

przedsięwzięć realizowanych w obszarze ochrony ludności tak, aby przypisać podmiotom zobowiązanym do ich wykonania

czytelne zakresy działalności i odpowiedzialności.

Nowa regulacja stworzy system ochrony ludności, oparty na potencjale Państwowej Straży Pożarnej, którego celem będzie

zwiększenie możliwości udzielania pomocy ratowniczej obywatelom oraz zapewnianie im podstawowych warunków do

przetrwania w sytuacjach zagrożeń naturalnych oraz spowodowanych działalnością człowieka.

.go

System będzie otwarty na współpracę z organizacjami pozarządowymi, w szczególności ze społecznymi organizacjami

ratowniczymi (ochotnicze straże pożarne, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie

Ratunkowe, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe i in.), które będą miały możliwość integracji i współdziałania z

państwowymi służbami ratowniczymi.

Jednym z celów nowej ustawy będzie również stworzenie nowoczesnych regulacji dotyczących obrony cywilnej. Przewiduje

się uchylenie dotychczasowych przepisów dotyczących tej problematyki, ze względu na ich nieadekwatność wobec

współczesnych wyzwań i zagrożeń. Zostaną one zastąpione rozwiązaniami polegającymi na przekształceniu

funkcjonujących w czasie pokoju służb ochrony ludności w podmioty obrony cywilnej działające w czasie wojny i mające

uprawnienie do używania międzynarodowego znaku obrony cywilnej oraz ochrony wynikającej z Protokołów Dodatkowych

do Konwencji Genewskich.

Nowa regulacja opierać się będzie na zasadzie pomocniczości państwa oraz koordynacji i wsparcia organów

poszczególnych szczebli zarządzania bezpieczeństwem powszechnym, w przypadku gdy określone zadanie nie może być

adekwatnie zrealizowane przez organy administracji publicznej na danym poziomie.

w.

rcl

Wartością dodaną nowej regulacji będzie zintegrowanie sfery działań ratowniczych z pomocą humanitarną oraz położenie

nacisku na kształtowanie świadomości obywateli oraz promowanie odpowiednich zachowań w obliczu zagrożeń.

148

Ponadto zostaną podjęte działania w celu usprawnienia współpracy służby ratowniczej w ratownictwie morskim (SAR)

ze służbami współdziałającymi w akcjach ratowniczych wykonywanych na morzu.

ww

7.4.2. Pogłębienie współpracy ze społecznymi organizacjami ratowniczymi.

Doceniając dorobek i potencjał społecznych organizacji ratowniczych, działających w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej,

ratownictwa wodnego i górskiego oraz mając na względzie ich znaczący wpływ na bezpieczeństwo obywateli, przewiduje

się działania na rzecz zwiększania możliwości udzielania przez te organizacje pomocy potrzebującym poprzez

 doskonalenie obowiązujących norm prawnych dla funkcjonowania ratownictwa ochotniczego oraz wprowadzenie

systemowych rozwiązań pozwalających organizacjom ratowniczym na wykonywanie zadań im przypisanych

w ramach zintegrowanego i powszechnego systemu ochrony ludności,

 wspieranie społecznych organizacji ratowniczych poprzez transfer środków publicznych przeznaczonych

na finansowanie działalności ratowniczej,

 wspieranie promowania idei wolontariatu ochotniczego jako formy samorealizacji służącej kształtowaniu postaw

obywatelskich i służby osobom potrzebującym pomocy,

 współudział w organizowaniu akcji prewencyjnych i zapobiegawczych promujących wzorce dobrych zachowań

w górach, na zorganizowanych terenach narciarskich oraz obszarach wodnych.

148

Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa (Służba SAR) jest państwową jednostką budżetową podległą ministrowi właściwemu do spraw gospodarki

morskiej. Ze służbą SAR współpracują jednostki organizacyjne Marynarki Wojennej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Policji, opieki

zdrowotnej oraz inne jednostki będące w stanie udzielić pomocy.

Sprawne Państwo 2020

.go

v.p

l

7.4.3. Opracowanie Programów Ratownictwa i Ochrony Ludności.

W celu stałego monitorowania rozwoju sfery ochrony ludności oraz wspierania zarówno krajowego systemu ochrony

ludności i społecznych organizacji ratowniczych opracowywane będą w miarę potrzeb wieloletnie Programy Ratownictwa

i Ochrony Ludności. Przewiduje się, że pierwszy taki program zostanie opracowany na lata 2014–2017 i będzie obejmował

 przedsięwzięcia organizacyjne i finansowe dotyczące wejścia w życie ustawy o ochronie ludności,

 finansowanie działań ratowniczych realizowanych przez państwowe i społeczne organizacje ratownicze –

zagwarantowanie rokrocznie w budżecie państwa środków finansowych na realizację podstawowych zadań

ratowniczych i humanitarnych w dziedzinie funkcjonowania ochrony ludności; wspieranie działalności statutowych

organizacji w pozyskiwaniu dodatkowych środków finansowych z innych źródeł niż budżet państwa w zależności

od pojawiających się potrzeb społecznych organizacji ratowniczych,

 finansowanie rozwoju technicznego społecznych organizacji ratowniczych z uwzględnieniem jego utrzymania,

w tym finansowanie funkcjonowania śmigłowca ratowniczego Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia

Ratunkowego – na podstawie uzyskanych z organizacji danych – konieczne jest opracowanie planu finansowego

utrzymania śmigłowca ratunkowego na przestrzeni kolejnych lat, na który składać się będą wyspecyfikowane

koszty bieżącego utrzymania gotowości ratowniczej śmigłowca i koszty wynikające z konieczności wymiany w

określonym czasie poszczególnych części, podzespołów, itp. w związku z upływającym sukcesywnie ich resursem,

 uwzględnienie w rozwoju OST 112 potrzeb społecznych organizacji ratowniczych.

Do opracowania wyżej wymienionych programów zostaną wykorzystane następujące instrumenty

 zostanie sporządzona analiza opisująca stan faktyczny i aktualny stan prawny dotyczący problematyki ratownictwa

i ochrony ludności,

 powołany zostanie zespół programowy do przygotowania założeń dokumentu,

 zostaną przeprowadzone konsultacje z administracją rządową i samorządową, służbami ustawowo powołanymi

do niesienia pomocy oraz podmiotami ratowniczymi.

Ad 7.5. Doskonalenie systemu zarządzania kryzysowego.

w.

rcl

7.5.1. Usprawnienie działania struktur zarządzania kryzysowego.

Państwo sprawnie działające w sytuacjach kryzysowych to sprawnie działające struktury umożliwiające szybkie

podejmowanie decyzji na podstawie rzetelnych informacji przekazywanych pomiędzy różnymi poziomami i instytucjami

zaangażowanymi w zarządzanie kryzysowe, w celu spójnego działania i zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom. Wnioski

wynikające z działań w trakcie sytuacji kryzysowych, w tym powodzi w 1997, 2001 i 2010 roku oraz niemożność uniknięcia

wydarzeń o charakterze kryzysowym, spowodowanych między innymi zmianami klimatycznymi, wskazują na potrzebę

podjęcia działań w zakresie dalszego usprawniania struktur zarządzania kryzysowego. Niezwykle ważnym czynnikiem

skutecznego działania systemu jest prosta i przejrzysta struktura, z precyzyjnie określonymi kompetencjami i zadaniami.

149

na poziomie centralnym oraz

Ponadto przeprowadzona zostanie analiza działania centrów zarządzania kryzysowego

sposobu ich funkcjonowania pod kątem wykonywanych zadań, a także ich dostosowania do zmian organizacyjnych

w administracji publicznej. Planuje się usprawnienie działania centrów zarządzania kryzysowego na poziomie powiatów

i gmin oraz zapewnienie całodobowej możliwości uruchamiania tych centrów, przede wszystkim w celu zapewnienia

szybkiego i niezakłóconego przepływu informacji.

Zakłada się stworzenie informatycznych systemów wspomagania procesów decyzyjnych, współpracujących

z systemami zarządzania danymi przestrzennymi i opisowymi (w tym również mapami ryzyka i mapami zagrożeń) na terenie

całego kraju dla wszystkich podmiotów zarządzania kryzysowego. Zakłada się także systemową modernizację systemu

łączności na terenie całego kraju w celu zapewnienia jednolitej, kompatybilnej łączności i łatwego dostępu do danych

w postaci cyfrowej (zasoby sił i środków, mapy ryzyka, mapy zagrożeń, referencyjnych danych geoprzestrzennych, itp.).

ww

Planowane jest opracowanie, zgodnie z zapisami Strategii Bezpieczeństwa Wewnętrznego Unii Europejskiej, krajowego

dokumentu strategicznego dotyczącego zarządzania ryzykiem, a także prognoz (ocen) odnoszących się do

prawdopodobieństwa ataków terrorystycznych i innych zagrożeń.

149

W chwili obecnej zagadnienia utworzenia centrów zarządzania kryzysowego reguluje rozporządzenie z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie określenia

organów administracji rządowej, które utworzą centra zarządzania kryzysowego, oraz sposobu ich funkcjonowania (Dz.U. 226, poz. 1810).

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

W sytuacji kryzysowej konieczny jest jeden ośrodek koordynacyjny, na poziomie którego będzie wspomagany proces

decyzyjny instytucji wiodącej i wymiana najważniejszych informacji. Planowane jest zdefiniowanie zadań poszczególnych

instytucji w zakresie ich odpowiedzialności za podejmowanie natychmiastowych działań w sytuacji kryzysowej oraz

nawiązywanie współpracy w celu skoordynowania działań z innymi instytucjami. Należy przyjąć, że wiele sytuacji

kryzysowych obejmie zasięgiem szereg sektorów, dlatego podstawą podjęcia działań będzie zdefiniowanie instytucji

wiodącej, nawiązanie współpracy z ekspertami dysponującymi wiedzą specjalistyczną oraz ustalenie zasad koordynacji

działań na podstawie uprawnień i zobowiązań wynikających z przepisów.

Uściślone zostaną zasady współpracy cywilno-wojskowej, zwłaszcza w zakresie możliwości szybkiego oszacowania

potrzeb instytucji cywilnych i wykorzystania zasobów wojskowych na rzecz usprawnienia zarządzania kryzysowego.

.go

W zakresie obiegu informacji raportowanie wszystkich zaangażowanych podmiotów powinno się odbywać w jasno

określony sposób do jednego ośrodka na szczeblu centralnym, a raporty powinny zawierać tylko niezbędne dane. Usprawni

to przepływ niezbędnych informacji dla właściwych podmiotów. Poprawione zostaną procedury wymiany informacji

pomiędzy ośrodkami operacyjno-ratowniczymi i dyspozytorskimi podmiotów ratowniczych, wojewódzkimi centrami

zarządzania kryzysowego a szczeblem centralnym w sytuacjach normalnych, kryzysowych oraz stanach nadzwyczajnych.

Właściwe zarządzanie informacją jest gwarantem poprawności działań zmierzających do pozyskiwania, przetwarzania

i dystrybucji potrzebnych informacji. Z kolei właściwie przygotowane dane stanowią podstawę podejmowania przez organy

administracji właściwych i adekwatnych do sytuacji decyzji.

Zbudowany zostanie jednolity system obiegu informacji w oparciu o istniejące struktury centrów zarządzania

kryzysowego organów wszystkich szczebli zarówno administracji rządowej, jak i samorządowej. Zakłada się, że system ten

będzie oparty na rozbudowanej i scentralizowanej aplikacji teleinformatycznej, która pozwoli nie tylko na usprawnienie

obiegu informacji, ale także wesprze proces planowania cywilnego, gromadzenia i analizy informacji czy obrazowania

danych przy pomocy map cyfrowych. Opracowane zostaną więc nie tylko procedury przepływu informacji, ale także

mechanizmy współpracy w sytuacjach kryzysowych pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi instytucjami administracji

rządowej i samorządowej.

Wzmocniona zostanie współpraca służb z jednostkami samorządu terytorialnego, przede wszystkim ze służbami

ratowniczymi i zapewnienie im wsparcia logistycznego.

w.

rcl

Wykonany zostanie obowiązek opracowania planów zarządzania kryzysowego w gminach oraz wzmocnienia

gotowości gmin do reagowania. Zakłada się regularne sprawdzanie planów za pomocą ćwiczeń i symulacji oraz ich

aktualizowanie zgodnie z doświadczeniami z realnych sytuacji.

Położony będzie większy nacisk na zapobieganie sytuacjom kryzysowym poprzez kompleksowe działania prewencyjne

(w tym związane z rozwojem infrastruktury wodno-melioracyjnej i innej łagodzącej zagrożenia naturalne), kształtowanie

świadomości zagrożeń i zwiększenie nakładów na systemowe zabezpieczanie infrastruktury w celu minimalizowania

wydatków związanych z reagowaniem i odbudową.

Zakłada się zwiększenie zaangażowania obywateli w zarządzanie kryzysowe poprzez kształtowanie świadomości

społeczeństwa w zakresie odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i otoczenia oraz promowanie odpowiednich

zachowań w sytuacji zagrożenia, takich jak praca w formie wolontariatu.

Planowane jest usprawnienie procesu ostrzegania, alarmowania i informowania społeczeństwa w przypadku sytuacji

kryzysowej, zwłaszcza powiadamiania o zagrożeniu, konieczności ewakuacji oraz zalecanym postępowaniu w celu

ograniczenia skutków zagrożenia. Służyć temu będą przygotowane i wdrożone rozwiązania teleinformatyczne, w tym

wykorzystujące sieci telefonii komórkowej oraz naziemnej telewizji cyfrowej.

ww

Podjęte zostaną także działania zmierzające do zwiększenia gotowości państwa do zapobiegania i usuwania skutków

klęsk żywiołowych, które koncentrowałyby się na wprowadzeniu na stałe do porządku prawnego uchwalanych dotychczas

epizodycznie przepisów regulujących kwestie pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i usuwania ich skutków. Nowe przepisy

będą dążyć do uproszczenia dotychczasowych procedur w przyznawaniu pomocy dla ofiar klęsk żywiołowych, a także

narzędzi umożliwiających administracji rządowej efektywną reakcję w przypadku nieskuteczności działań pomocowych

realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Przygotowane zostaną także zmiany w przepisach dotyczących organizacji służb odpowiedzialnych za zapobieganie

klęskom żywiołowym. Zmierzać one będą do dalszego skoncentrowania kompetencji i odpowiedzialności, a także środków

Sprawne Państwo 2020

v.p

l

przeznaczonych na budowę i utrzymanie infrastruktury zabezpieczającej przed ich wystąpieniem w ramach wojewódzkiej

administracji zespolonej. Projektowane rozwiązania przyczynią się do podniesienia sprawności procesów decyzyjnych

na etapie walki ze skutkami klęsk żywiołowych.

Generalnym zadaniem państwa w dziedzinie zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego, spowodowanych przez siły natury

i działalność człowieka, jest zapobieganie katastrofom poprzez działania prewencyjne, edukacyjne, badawcze i prace

rozwojowe, rozbudowę i zabezpieczenie odpowiednio przygotowanej infrastruktury, planowanie przestrzenne oraz czynne

włączenie obywateli do zapobiegania zagrożeniom. W sytuacji, kiedy zagrożenia nie można uniknąć, podstawą jest

odpowiednio wczesne reagowanie na pojawiające się zagrożenia i informowanie ludności o możliwościach wystąpienia

szczególnie niebezpiecznych zjawisk, mogących powodować straty w ludziach lub mieniu o dużych wartościach. Pozwoli

to na odpowiednio wcześniejsze zorganizowanie pomocy na terenach potencjalnie zagrożonych wystąpieniem

niekorzystnych zjawisk, bez konieczności angażowania znacznych sił i środków.

Wzmocniona zostanie współpraca służb i wymiana informacji w zakresie już istniejących systemów monitorowania

i wykrywania zagrożeń.

.go

Kontynuowane będą działania państwa w usuwaniu skutków zagrożeń w formie pomocy finansowej z budżetu państwa

dla osób najbardziej poszkodowanych w wyniku działania żywiołu (zagrożeń), a także jednostek samorządu terytorialnego

oraz rozwijany będzie system preferencyjnych kredytów z dopłatami z budżetu państwa na remonty, modernizację

i odbudowę zniszczonych budynków.

Zmiany wymagać będzie także polityka kadrowa w centrach zarządzania kryzysowego, przede wszystkim poprzez

odpowiednie szkolenia dla już zatrudnionych pracowników oraz zatrudnianie osób z odpowiednimi kwalifikacjami, biegle

posługujących się narzędziami informatycznymi i przygotowanych do działania w sytuacji stresu. Podnoszone będą

kwalifikacje pracowników zajmujących się problematyką zarządzania kryzysowego poprzez właściwie dobrane szkolenia –

ich forma oraz treść powinny zagwarantować specjalistyczne przygotowanie do wykonywania poszczególnych zadań.

w.

rcl

Prowadzone będą szkolenia i treningi pracy sztabowej dla wszystkich pracowników oraz przygotowanie infrastruktury

informatycznej do pracy o charakterze sztabowym z ciągłym wykorzystaniem danych i map cyfrowych (najlepiej

w jednolitym standardzie dla wszystkich poziomów zarządzania kryzysowego). Organizowane będą wspólne szkolenia

i ćwiczenia dla pracowników centrów zarządzania kryzysowego oraz innych instytucji, które mogą być zaangażowane

w reagowanie, w celu wymiany informacji o własnych zakresach obowiązków i doświadczeniach oraz ustalenia efektywnych

sposobów współpracy.

Rozwijana będzie współpraca z jednostkami naukowymi i dydaktycznymi w zakresie zarządzania kryzysowego,

z jednej strony, w celu uzyskania wsparcia merytorycznego ze strony środowiska naukowego, z drugiej zaś, włączenie

praktyków w działania dydaktyczne związane z upowszechnieniem wiedzy dotyczącej zarządzania kryzysowego. Istotne

jest również korzystanie z ekspertyz, projektów naukowo-badawczych, narzędzi metodologicznych w zakresie zadań

związanych z zarządzaniem w konkretnych sytuacjach kryzysowych, co ma znaczenie dla wszystkich aspektów zarządzania

kryzysowego.

7.5.2. Wdrażanie i doskonalenie funkcjonowania systemu powiadamiania ratunkowego.

Z oceny faktycznego stanu przygotowania państwa do zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom wynika potrzeba

stworzenia jednolitych przepisów prawnych, precyzyjnie określających kompetencje władz, obowiązki obywateli oraz

sposoby zwiększania świadomości społeczeństwa w zakresie ochrony ludności.

Numer alarmowy 112 wskazany został jako wspólny numer alarmowy dla wszystkich służb ustawowo powołanych

150

do niesienia pomocy . Zgłoszenia z numerów alarmowych 997, 998, 999, odbierane są obecnie przez każdą ze służb

obsługujących dany numer, natomiast zgłoszenia z numeru 112 odbierane są przez Państwową Straż Pożarną

(w większości z telefonów stacjonarnych) oraz przez Policję (w większości z telefonów komórkowych). Sytuacja ta zmienia

się wraz z uruchamianiem w poszczególnych województwach centrów powiadamiania ratunkowego.

ww

W celu wprowadzenia rozwiązania systemowego, usprawniającego proces obsługi zgłoszeń alarmowych, rozpoczęto

budowę systemu powiadamiania ratunkowego, opartego o wspólne punkty odbioru zgłoszeń alarmowych. Wytypowano

lokalizację, przygotowano i wyposażono siedziby centrów powiadamiania ratunkowego (CPR) oraz wojewódzkich

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.).

Sprawne Państwo 2020

151

v.p

l

centrów powiadamiania ratunkowego (WCPR) we wszystkich województwach. Przyjęto zasadę, że CPR zlokalizowane

152

w mieście będącym siedzibą wojewody organizuje się w siedzibie WCPR oraz, że siedzibą CPR lub WCPR są obiekty

stanowiące własność Skarbu Państwa.

Sprawne funkcjonowanie tworzonego systemu powiadamiania ratunkowego wspomagane będzie od strony

teleinformatycznej za pomocą następujących projektów: SIPR – System Informatyczny Powiadamiania Ratunkowego; OST

112 – Ogólnopolska Sieć Teleinformatyczna na potrzeby obsługi numeru alarmowego 112 oraz pozostałych numerów

alarmowych; PLI CBD – Platforma Lokalizacyjno-Informacyjna z Centralną Bazą Danych współpracująca z OST 112

i służąca do przekazywania służbom obsługującym numer 112 i pozostałe numery alarmowe danych dotyczących abonenta

wzywającego pomocy oraz informacji dotyczących lokalizacji zakończenia sieci, z którego zostało wykonane połączenie

do numeru alarmowego 112 albo innego numeru alarmowego. W zakresie dostępu do aktualnej informacji przestrzennej

i zasobów mapowych, funkcjonowanie systemu oparte będzie na rezultatach projektów dotyczących wdrażania

infrastruktury informacji przestrzennej.

Ad 7.6. Poprawa funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego.

.go

W celu rozwoju oraz kompleksowego funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego kontynuowane

będą działania związane z wyposażaniem zespołów ratownictwa medycznego w nowoczesne ambulanse oraz tworzeniem

nowych i podnoszeniem standardu istniejących szpitalnych oddziałów ratunkowych, centrów urazowych, w tym centrów

urazowych dla dzieci, budową przyszpitalnych lotnisk lub lądowisk całodobowych dla śmigłowców, a także modernizacją

baz lotniczego pogotowia ratunkowego.

Przewiduje się wdrożenie stałego monitorowania funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego,

a tym samym szybkie reagowanie na zmieniające się zapotrzebowanie podmiotów systemu.

Od kwietnia 2009 r. funkcjonuje CPR/WCPR w województwie małopolskim – początkowo w ramach pilotażu, a obecnie jako docelowe centrum. W 2012 r.

rozpoczęły działalność WCPR/CPR-y w sześciu kolejnych województwach (wielkopolskim, warmińsko-mazurskim, dolnośląskim, pomorskim, świętokrzyskim

i opolskim). Uruchamianie kolejnych ośrodków będzie następowało sukcesywnie, zaś ostateczna data uruchomienia wszystkich centrów, zgodnie z ustawą z

dnia 15 grudnia 2011 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 288, poz. 1688), nastąpi

do końca 2013 roku.

ww

151

w.

rcl

Kontynuowane będą działania mające na celu skrócenie czasu reakcji zespołów ratownictwa medycznego, licząc od

momentu wezwania do dojazdu do chorego w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, a także skrócenie czasu

upływającego od momentu zdarzenia powodującego stan nagłego zagrożenia zdrowotnego (urazu, zatrucia, zachorowania)

153

do uzyskania odpowiedniego świadczenia opieki zdrowotnej w warunkach szpitalnych.

152

Do dnia 31 grudnia 2013 r. wojewoda może powierzyć w drodze porozumienia wykonywanie zadań centrów powiadamiania ratunkowego innym podmiotom,

w szczególności jednostkom organizacyjnym Państwowej Straży Pożarnej, Policji lub jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z

dnia 15 grudnia 2011 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 288, poz. 1688).

153

Standardem docelowym jest tzw. „złota godzina”, tj. okres do 60 minut od wystąpienia pierwszych objawów, w którym wdrożenie niezbędnego leczenia w

odpowiednim ze względu na stan zdrowia oddziale szpitalnym wobec osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego daje największe szanse przeżycia i

uniknięcia jego trwałych następstw (tj.np. niepełnosprawności).

Sprawne Państwo 2020

Realizacja

v.p

l

7SY

. REALIZACJA, WDRAŻANIE I MONITOROWANIE

Podmiotami zaangażowanymi w realizację strategii będą podmioty administracji rządowej podejmujące decyzje w zakresie

zarządzania strategicznego dotyczącego rozwoju kraju w poszczególnych obszarach kompetencyjnych oraz wdrażające

strategię, a w szczególności Rada Ministrów, ministrowie, centralne organy administracji rządowej, kierownicy urzędów

centralnych, wojewodowie, dyrektorzy generalni urzędów.

Z kolei podmioty zaangażowane pośrednio w realizację SSP, tj. organy jednostek samorządu terytorialnego, dla których

strategia stanowi inspirację do podejmowanych działań, będą mogły inicjować przedsięwzięcia polegające na ujmowaniu

w dokumentach strategicznych warunków dla sprawnego funkcjonowania urzędów, wzrostu zaangażowania obywateli

w życie społeczne wspólnoty samorządowej, aktywnego uczestnictwa w procesach tworzenia regulacji prawnych,

opiniowania rozwiązań i przedstawiania propozycji usprawnień w zakresie funkcjonowania samorządu terytorialnego, itp.

Wdrażanie

.go

Koordynatorem SSP jest minister właściwy do spraw administracji publicznej, nadzorujący wdrażanie strategii.

Głównym narzędziem wdrażania strategii i bieżącego monitoringu będzie plan działań przygotowany przez Koordynatora

przy współpracy z właściwymi ministrami i centralnymi organami administracji rządowej bezpośrednio zaangażowanymi w

realizację SSP.

Plan działań będzie określał w szczególności kluczowe przedsięwzięcia o charakterze legislacyjnym i o charakterze

programowym wraz ze wskazaniem organów odpowiedzialnych za ich realizację. W odniesieniu do poszczególnych

dziedzin i podejmowanych działań określone będą także terytorialne aspekty ich rozmieszczenia (usytuowania) i przebiegu.

Plan działań będzie rozpatrywany i opiniowany przez Komitet Koordynacyjny do spraw Polityki Rozwoju.

Monitorowanie

w.

rcl

Monitorowanie będzie służyć wspomaganiu wdrażania strategii i jednocześnie dostarczać rzetelnych informacji na temat

skuteczności podejmowanych działań i stopnia osiągnięcia celów strategii. Będzie opierać się na wskaźnikach

monitorowania, planie działań, analizach i ewaluacjach oraz innych materiałach umożliwiających zbieranie danych

świadczących o wdrażaniu strategii. Tryb, sposób i forma monitorowania zostaną określone przez Koordynatora.

ww

Koordynator będzie corocznie przygotowywał sprawozdanie o postępach wdrażania strategii za rok poprzedni na podstawie

informacji otrzymywanych od podmiotów zaangażowanych w realizację SSP. Sprawozdania będą przedkładane Komitetowi

Koordynacyjnemu do spraw Polityki Rozwoju oraz ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego, który koordynuje

opracowanie rocznego sprawozdania z realizacji Strategii Rozwoju Kraju 2020. Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna

gospodarka, sprawne państwo.

Sprawne Państwo 2020

8.

Poz. 136

v.p

l

WSKAŹNIKI MONITOROWANIA

Wskaźniki monitorowania będą istotne z punktu widzenia diagnozowania, monitorowania i ewaluacji osiągnięcia celów

strategii. Zostały one podzielone na dwie grupy, tzn. na wskaźniki o charakterze podstawowym i wskaźniki o charakterze

uzupełniającym (łącznie 29 wskaźników).

Osiągnięcie w roku docelowym 2020 przedstawionych w poniższych tabelach wartości docelowych uzależnione będzie

od czynników ekonomicznych czy postępów obserwowanych w innych państwach Unii Europejskiej.

Wskaźniki podstawowe

Wskaźnik efektywności

rządzenia154

Odsetek obywateli

korzystających z Internetu

w kontaktach z administracją

publiczną

Poziom zaufania do instytucji

publicznych

Wskaźnik jakości

stanowionego prawa

Przekrój

terytorialny

wg metodologii Banku

Światowego

Polska

+0,71

+1,0

% osób w wieku

16 - 74 lata

wg metodologii CBOS

(%)

wg metodologii Banku

Światowego

wg metodologii Banku

Światowego

Polska na tle

Europy

28 wobec

średniej unijnej 41

osiągnięcie

wartości

sytuującej

Polskę w

pierwszej

siódemce

krajów UE

Wobec władz

lokalnych

miasta/gminy – 55

Polska

Średni czas dochodzenia

należności umownych drogą

sądową

Źródło

Bank Światowy

Główny Urząd

Statystyczny /

Eurostat

Przyporządkowanie

wskaźników do

celów

Cel główny

Cel 1, Cel 2,

Cel 5

Centrum

Badania Opinii

Społecznej

Cel 2

+1,3

Bank Światowy

Cel 4

+0,9

Bank Światowy

Cel 4

48

Polska

+0,97

Polska

+0,69

Polska

830

<600

Doing Business

Report

Cel 6

Polska

58 (rok bazowy

2012)155

66

Transparency

International

Cel 7

%

Polska

67,9

68,1

Komenda

Główna Policji

Cel 7

Odsetek obywateli, którzy

uważają, że w Polsce żyje się

bezpiecznie

wg metodologii CBOS

(%)

Polska

70

75

Centrum

Badania Opinii

Społecznej

Cel 7

Odsetek obywateli, którzy

czują się bezpiecznie w

miejscu zamieszkania

wg metodologii CBOS

(%)

Polska

86

92

Centrum

Badania Opinii

Społecznej

Cel 7

Wskaźnik sprawności

funkcjonowania systemu

zintegrowanego zarządzania

granicą

%

Polska

b.d.156

90%

Komenda

Główna Straży

Granicznej

Cel 7

Wskaźnik postrzeganej

korupcji

Doing Business

Report (w dniach)

60

Wobec

urzędników

administracji

publicznej - 42

w.

rcl

Wskaźnik - rządy prawa

Jednostka miary

Wartość

wskaźnika w

roku

docelowym

(2020)

.go

Nazwa wskaźnika

Wartość

wskaźnika

w roku

bazowym

(2010)

wg metodologii

Transparency

International

ww

Wskaźnik wykrywalności

sprawców przestępstw

154

Bank Światowy stosuje 6 wskaźników odnoszących się do dobrego rządzenia, tj. prawo wyrażania opinii i wpływ obywateli; polityczna stabilność i brak

przemocy; efektywność administracji publicznej; jakość stanowionego prawa; rządy prawa; kontrola korupcji (rozpiętość wskaźnika waha się od – 2,5 do +

2,5 w skali indeksu Banku Światowego). Dane dostępne na stronie http://info.worldbank.org/governance/wgi/sc_chart.asp.

155

Metodologia wyznaczania wskaźnika postrzegania korupcji wg Transparency International uległa zmianie od roku 2012, dlatego nie jest możliwe w tym

przypadku przyjęcie wartości z roku 2010 za bazową. Według aktualnych uwarunkowań, wartość „100” wskaźnika percepcji korupcji oznacza, że dany kraj

jest całkowicie wolny od korupcji, natomiast wartość „0” oznacza kraj absolutnie skorumpowany.

W 2010 r. nie wyliczono w Komendzie Głównej Straży Granicznej wartości wskaźnika.

Sprawne Państwo 2020

Wskaźniki uzupełniające

% osób w wieku

16-74 lata

Odsetek obywateli

korzystających z Internetu w

kontaktach z administracją

publiczną wśród osób

posiadających

szerokopasmowy dostęp do

Internetu w gospodarstwach

domowych / w tym do

przekazywania wypełnionych

formularzy

%

Odsetek urzędów administracji

publicznej korzystających z

systemu elektronicznego

zarządzania dokumentacją

%

Przekrój

terytorialny

Polska na tle

Europy

Polska na tle

Europy

źródło

Przyporządkowanie

wskaźników do

celów

10 wobec

średniej unijnej

21

osiągnięcie

wartości

sytuującej

Polskę w

pierwszej

siódemce

krajów UE

Główny Urząd

Statystyczny/

Eurostat

Kod zmiennej

[I_IGOV12RT]

dla

[IND_TOTAL]

Cel 2, Cel 5

39/15

osiągnięcie

wartości

sytuującej

Polskę w

pierwszej

siódemce

krajów

(obecnie 67/38)

Główny Urząd

Statystyczny /

Eurostat

Kody zmiennych

[I_IUGOV12]

[I_IGOV12RT]

dla

[IND_BROAD

Cel 2, Cel 5

100

Ministerstwo

Administracji i

Cyfryzacji157

Cel 2

v.p

l

Odsetek obywateli

korzystających z Internetu

w kontaktach z administracją

publiczną do przekazywania

wypełnionych formularzy

Jednostka miary

Wartość

wskaźnika

w roku

docelowym

(2020)

.go

Nazwa wskaźnika

Wartość

wskaźnika w

roku bazowym

(2010 r.)

Polska

41

Ministerstwo

Gospodarki

Liczba przeprowadzanych OSR

ex-post w skali roku

liczba

Polska

0

50

Kancelaria

Prezesa Rady

Ministrów

Cel 4

w.

rcl

Rządowe

Centrum

Legislacji

Liczba (udział procentowy)

inicjatyw (legislacyjnych) które

zostały przeprowadzone przy

użyciu wystandaryzowanych

narzędzi komunikacji (np.

system konsultacji on-line,

System e-RPL)

%

Polska

0

50

Odsetek stron internetowych

urzędów spełniających kryteria

dostępności WCAG 2.0

%

Polska

16%

100%

liczba

komorników

sądowych

Polska

2,25

6,5

Dostępność do egzekucji

sądowej (komorników

sądowych) na 100 tys.

mieszkańców

185

Liczba adwokatów i radców

prawnych wykonujących zawód

na 100 tys. mieszkańców

liczba

ww

Liczba notariuszy na 100 tys.

mieszkańców

liczba

157

Polska

Polska

97,44

5,73

7,9

Ministerstwo

Gospodarki

Rządowe

Centrum

Legislacji

Ministerstwo

Administracji i

Cyfryzacji

Ministerstwo

Sprawiedliwości

Główny Urząd

Statystyczny

Ministerstwo

Sprawiedliwości

Naczelna Rada

Adwokacka

Cel 4

Cel 5

Cel 5

Cel 5

Krajowa Rada

Radców Prawnych

Ministerstwo

Sprawiedliwości

Główny Urząd

Statystyczny

Cel 5

Badanie wpływu informatyzacji na działanie urzędów administracji publicznej w Polsce.

Sprawne Państwo 2020

Poltransplant

Polska

33,5

Liczba jednostek KKCz

wydanych do lecznictwa na

1000 mieszkańców

KKCz158 na 1000

mieszkańców

Polska

27,35

Współczynnik współpłacenia

przez pacjentów za leki

refundowane159

%

Polska

32%

Czas trwania postępowania

egzekucyjnego w sprawach o

egzekucję świadczeń innych

niż świadczenia powtarzające

się i należności sądowe

miesiące

Polska

10,8

Liczba wyjazdów zespołów

ratownictwa medycznego

spełniających parametry czasu

dotarcia w stosunku do

całkowitej liczby wyjazdów do

stanów nagłego zagrożenia

zdrowia lub życia

%

Polska

91

Średni czas oczekiwania na

podjecie interwencji podmiotów

ratowniczych Krajowego

Systemu RatowniczoGaśniczego od momentu

przyjęcia zgłoszenia

minuty

Średni czas odprawy granicznej

jednego pasażera w przejściu

drogowym na wjazd w zakresie

SG

minuta

Czas kontroli granicznej

samochodów osobowych od

momentu wjazdu na polskie

przejście graniczne do

zakończenia czynności

kontrolnych

minuty

Czas obsługi w ruchu

osobowym na zielonym pasie

NIC DO ZGŁOSZENIA od

momentu wjazdu na ten pas po

stronie państwa sąsiedniego do

zakończenia czynności

kontrolnych po stronie polskiej

minuty

57,5

Główny Urząd

Statystyczny

Narodowe

Centrum Krwi

34,91

28%

Główny Urząd

Statystyczny

Ministerstwo

Zdrowia/Narodowy Fundusz

Zdrowia

Cel 5

Cel 5

Cel 5

6

Ministerstwo

Sprawiedliwości

Cel 6

96

wojewodowie

Cel 7

.go

liczba

v.p

l

Liczba przeszczepień narządów

na 1 mln mieszkańców

Komenda

Główna

Państwowej

Straży Pożarnej

Cel 7

co najwyżej 2

min.

Komenda

Główna Straży

Granicznej

Cel 7

45

31

Ministerstwo

Finansów/

Służba Celna

Cel 7

30

20

Ministerstwo

Finansów/

Służba Celna

Cel 7

9 min 3 sek.

granica

zewnętrzna

UE

b.d.160

Granica

zewnętrzna

UE

Granica

zewnętrzna

UE

8 min 8 sek.

w.

rcl

Polska

KKCz - Koncentrat Krwinek Czerwonych.

159

Współczynnik współpłacenia pacjentów za leki refundowane liczony jako iloraz ogólnej dopłaty pacjenta – wartość brutto z recepty minus kwota refundacji –

wyliczonej na podstawie raportów statystycznych przesłanych do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia z Oddziałów Wojewódzkich oraz ogólnej wartości

brutto sprawozdanej w tych okresach.

160

Średnia wartość mieści się w granicach do 2 minut. Utrzymanie tej wartości w latach następnych będzie wymagało wyszkolenia funkcjonariuszy Straży

Granicznej i wysokiej sprawności sprzętu informatycznego, gdyż zaistnieje konieczność dokonywania sprawdzeń w unijnym systemie VIS w celu

potwierdzenia autentyczności wizy i tożsamości jej posiadacza poprzez pobieranie i porównywanie w systemie informatycznym odcisków linii papilarnych

podróżnego. Czynność ta będzie miała znaczny wpływ na czas odprawy podróżnego zobowiązanego do posiadania wizy.

ww

Sprawne Państwo 2020

RAMY FINANSOWE

v.p

l

9.

– 106 –

.go

Ramy finansowe dla systemu strategii zintegrowanych, w tym SSP, zostały przedstawione w średniookresowej strategii

rozwoju kraju: Strategii Rozwoju Kraju 2020. Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo.

Rozkład środków rozwojowych – prezentowany przez powołany dokument – w ujęciu 9 zintegrowanych strategii rozwoju

wskazuje, że część działań rozwojowych finansowanych z środków publicznych będzie realizowana w ramach kilku

zintegrowanych strategii. Jak podkreśla średniookresowa strategia rozwoju kraju, na etapie programowania działań

rozwojowych trudno jest określić szczegółowy zakres interwencji w poszczególnych obszarach w ramach przypisanych

im strategii. Tego typu przesądzenia będą możliwe dopiero na etapie operacyjnym, przy formułowaniu programów

i rozdzielaniu działań do realizacji między poszczególne podmioty.

SSP została w Strategii Rozwoju Kraju 2020. Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo.

wskazana jako wiodąca strategia zintegrowana w dwóch obszarach interwencji: (1) działalność ogólnopaństwowa,

(2) porządek i bezpieczeństwo publiczne. Szacuje się, że zakres publicznych środków finansowych przeznaczanych na cele

rozwojowe SSP będzie oscylował w wymienionych obszarach wokół kwoty 4,4 mld zł. Ponadto SSP została wskazana jako

powiązana strategia zintegrowana z obszarem interwencji: ochrona zdrowia.

Tabela 1. Rozkład środków finansowych (instytucje rządowe i samorządowe) na realizację celów rozwojowych SSP wskazanych w Strategii Rozwoju Kraju

2020 (wg COFOG), w cenach stałych 2010 r.

Obszar interwencji

szacowana

wielkość środków

(mln zł)

wiodąca strategia

zintegrowana

powiązana strategia zintegrowana

4 091,1

Strategia Sprawne

państwo

-

286,6

Strategia Sprawne

państwo

-

Działalność ogólnopaństwowa

Ogólne usługi publiczne w zakresie

badań i rozwoju

Porządek i bezpieczeństwo publiczne

Badania i rozwój – porządek i

bezpieczeństwo publiczne

w.

rcl

Ochrona zdrowia

Usługi dla pacjentów w lecznictwie

otwartym

177 699,2

Strategia rozwoju

kapitału ludzkiego

Krajowa strategia rozwoju regionalnego

Strategia Sprawne państwo

Usługi szpitalne

444 031,9

Strategia rozwoju

kapitału ludzkiego

Strategia Sprawne państwo

Usługi w zakresie zdrowia

publicznego

197 862,5

Strategia rozwoju

kapitału ludzkiego

Krajowa strategia rozwoju regionalnego

Strategia zrównoważonego rozwoju wsi,

rolnictwa i rybactwa

Strategia Sprawne państwo

Ochrona zdrowia - pozostałe

19 134,8

Strategia rozwoju

kapitału ludzkiego

Strategia Sprawne państwo

Źródło: Strategia Rozwoju Kraju 2020. Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo. przyjęta przez Radę Ministrów uchwałą nr 157 z

dnia 25 września 2012 r. (M. P. poz. 882).

ww

Finansowanie działań rozwojowych podejmowanych w ramach strategii będzie wymagało zaangażowania środków

pochodzących przede wszystkim z: budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, budżetu jednostek

sektora finansów publicznych, funduszy europejskich, mechanizmów partnerstwa publiczno-prywatnego i partnerstwa

publiczno-społecznego. Ponadto istotne znaczenie dla finansowania działań rozwojowych będą odgrywały środki funduszy

europejskich perspektywy finansowej na lata 2007–2013 oraz nowej perspektywy finansowej obejmującej lata 2014–2020.

Sprawne Państwo 2020