Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2011 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 9 października 2011 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji

wyborczych, dotyczące zadań i trybu przygotowania

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia

i podlega ogłoszeniu.

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.

z 2011 r. Nr 94, poz. 550, Nr 102, poz. 588, Nr 134, poz. 777,

Nr 147, poz. 881, Nr 149, poz. 889 i Nr 171, poz. 1016.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

wz. K. Czaplicki

Elektronicznie

podpisany przez

Jaroslaw Deminet

Data: 2011.09.06

16:37:19 +02'00'

— 6391 —

Poz. 806

806

w.

rcl

.go

v.p

l

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 17 sierpnia 2011 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 9 października 2011 r.

Na podstawie art. 79 § 1 i art. 161 § 1 ustawy z dnia

5 stycznia 2011 r. — Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21,

poz. 112, z późn. zm.1)) Państwowa Komisja Wyborcza

uchwala, co następuje

oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 9 października 2011 r., stanowiące załącznik do uchwały.

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 17 sierpnia 2011 r. (poz. 806)

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA

ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA W WYBORACH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

I DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 9 PAŹDZIERNIKA 2011 R.

C z łonk ow ie k om i sj i

1. Członkowie komisji otrzymują od przewodniczącego komisji dokumenty potwierdzające członkostwo i funkcje pełnione w komisji. Dokument potwierdzający pełnienie funkcji przewodniczącego

komisji wystawia zastępca przewodniczącego.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić identyfikatory z imieniem i nazwiskiem

oraz funkcją pełnioną w komisji.

Członkowie komisji nie mogą udzielać wyborcom

pomocy w głosowaniu, z wyjątkiem pomocy

udzielanej wyborcom niepełnosprawnym w zakresie, o którym mowa w art. 37c § 2 Kodeksu wyborczego, oraz polegającej na udzielaniu wyborcom

informacji, o których mowa w pkt 20 i 23 niniejszych wytycznych.

ww

2. Przewodniczący komisji kieruje pracami komisji,

zwołuje jej posiedzenia i przewodniczy im. W razie

nieobecności przewodniczącego jego obowiązki

pełni zastępca przewodniczącego komisji.

Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa

nad przestrzeganiem tajności głosowania, przestrzeganiem zakazu prowadzenia w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal ten się

znajduje, w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej

(art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego) i przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez

osoby naruszające porządek i spokój (art. 49 § 2

Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić

się do komendanta właściwego miejscowo komisariatu Policji o zapewnienie koniecznej pomocy

(art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego). Przypadki

zakłócenia głosowania odnotowuje się w punkcie 16 protokołów głosowania w obwodzie.

Mę żow ie za ufa nia i obse r w a t or zy mi ęd z yna r odow i

3. Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów wyborczych, które zarejestrowały listę kandydatów na posłów lub kandydata na senatora w danym okręgu wyborczym

(lub upoważnione przez nich osoby), mogą być

obecni w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas wszystkich czynności wykonywanych przez

komisję. Do każdej komisji pełnomocnik wyborczy

komitetu wyborczego spełniającego powyższy warunek może zgłosić po jednym mężu zaufania

(art. 103 § 1 Kodeksu wyborczego). Mężowie zaufania przedstawią komisji zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną przez niego osobę, sporządzone według

wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 9 maja 2011 r. w sprawie

wzoru zaświadczenia dla mężów zaufania do obwodowych komisji wyborczych w wyborach do

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej, w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. Nr 35, poz. 415). Jeżeli zaświadczenie

wystawiła osoba upoważniona przez pełnomocnika, mąż zaufania okazuje komisji kserokopię tego

upoważnienia. Zaświadczenia mogą różnić się

między sobą wyglądem i układem graficznym, ale

ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu

D zie nnik a r ze

6. W czasie głosowania w lokalu mogą przebywać

dziennikarze posiadający ważne legitymacje dziennikarskie.

Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu komisji oraz stosować się

do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności głosowania. Dziennikarze nie mogą

przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym odbywa się głosowanie, ani przebywać w tym lokalu

przed rozpoczęciem głosowania oraz po jego zakończeniu.

w.

rcl

.go

v.p

l

przez Państwową Komisję Wyborczą. Komisja

sprawdza zgodność treści przedłożonego zaświadczenia z ustalonym wzorem oraz tożsamość osoby

okazującej zaświadczenie.

Poz. 806

ww

4. Podczas obecności w lokalu wyborczym mężowie

zaufania noszą identyfikatory z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą komitetu wyborczego,

który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać elementów kampanii wyborczej.

Mężowie zaufania mają prawo obserwować

wszystkie czynności obwodowej komisji wyborczej, zarówno przed rozpoczęciem głosowania,

w trakcie jego trwania oraz po jego zakończeniu

(art. 42 § 4 Kodeksu wyborczego), zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia, wnosić uwagi do protokołu głosowania

w obwodzie, z wymienieniem konkretnych zarzutów (art. 75 § 6 Kodeksu wyborczego), oraz być

obecni przy transmisji danych z protokołów do

okręgowej komisji wyborczej, a także przy przekazywaniu protokołów głosowania pełnomocnikowi

okręgowej komisji wyborczej, a następnie okręgowej komisji wyborczej.

Mężowie zaufania nie mogą wykonywać żadnych

czynności członka komisji, pomagać wyborcom

w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień. Mężowie

zaufania nie są uprawnieni także do liczenia ani do

przeglądania kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania i po jego

zakończeniu.

Obserwacja czynności wykonywanych przez komisję obwodową nie uprawnia mężów zaufania do

utrwalania pracy komisji za pomocą aparatów

fotograficznych lub kamer. Dopuszczalne jest natomiast fotografowanie oraz filmowanie protokołów głosowania podanych do wiadomości publicznej przez obwodową komisję wyborczą.

Wykonywanie uprawnień mężów zaufania nie może utrudniać pracy komisji, zakłócać powagi głosowania ani naruszać jego tajności. Niedopuszczalne

jest także wchodzenie przez mężów zaufania do

pomieszczenia za zasłoną, zapewniającego tajność

głosowania, w chwili, gdy w pomieszczeniu tym

znajduje się wyborca, nawet jeśli wyraził on na to

zgodę.

Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym, w przypadku

gdy działania mężów zaufania wykraczają poza

ich uprawnienia, utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego tajność. Fakt ten należy odnotować w punkcie 13

protokołów głosowania w obwodzie.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach i wskazuje im

miejsce w lokalu wyborczym, z którego będą mogli obserwować przebieg głosowania.

5. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być

również obecni obserwatorzy międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi przedstawią komisji

zaświadczenie wydane przez Państwową Komisję

Wyborczą. Obserwatorzy posiadają uprawnienia

mężów zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia

uwag do protokołów (art. 50 § 2 Kodeksu wyborczego). Nie mogą oni wykonywać żadnych czynności członka komisji, pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień.

L ok a l w y bor czy

7. W lokalu wyborczym powinny znajdować się: godło

Rzeczypospolitej Polskiej, urna, pomieszczenia lub

osłony zapewniające tajność głosowania umieszczone w takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewnić

sprawny jego przebieg. Miejsca za osłonami powinny być wyposażone w przybory do pisania.

W miejscach tych należy także umieścić plakat informacyjny Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu.

Lokal wyborczy powinien — w miarę możliwości

— być tak urządzony, aby wyborca po otrzymaniu

kart do głosowania bezpośrednio kierował się do

miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny.

Komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna jest

takiej wielkości, że pomieści wszystkie oddane karty do głosowania, oraz czy wykonana jest w taki

sposób, aby przez cały czas, od jej zamknięcia

i opieczętowania do jej otwarcia po zakończeniu

głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej

kart w inny sposób niż przez otwór do tego przeznaczony, ani wyjęcie bądź wysypanie się kart.

8. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się

urzędowe obwieszczenia i informacje

1) o numerze i granicach okręgu wyborczego do

Sejmu i liczbie posłów wybieranych w tym okręgu oraz o numerze i granicach okręgu wyborczego do Senatu;

2) o numerach i granicach obwodów głosowania

oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych;

3) o zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym listach kandydatów na posłów, tj. o numerach i nazwach tych list wraz z danymi o kandydatach oraz informacje o skreślonych z list kandydatach;

4) o zarejestrowanych kandydatach na senatora;

5) o sposobie głosowania i warunkach ważności

głosu;

6) o składzie komisji.

Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości umożliwiającej ich

odczytanie przez wyborców niepełnosprawnych

o ograniczonej sprawności ruchowej (art. 37c § 1

Kodeksu wyborczego).

9. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków okręgowej komisji wyborczej oraz dyżury

14. Komisja odbiera, najpóźniej w przeddzień głosowania, karty do głosowania, formularze protokołów głosowania, pieczęć oraz spis wyborców wraz

z listą wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej trzy osoby ze swego

składu, przy czym jedną z nich powinien być przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja

ustala także miejsce i sposób przechowywania

odebranych materiałów do dnia głosowania. Przy

odbiorze upoważnieni członkowie komisji dokładnie sprawdzają, czy

w.

rcl

.go

v.p

l

w urzędzie gminy, a także numer telefonu do pełnomocnika ustanowionego przez okręgową komisję wyborczą, upoważnionego do telefonicznego

przyjęcia danych, o których mowa w pkt 30.

Poz. 806

10. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub

ulotki oraz inne materiały o charakterze agitacyjnym (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli

w tym zakresie komisja dokonuje bezpośrednio

przed dniem głosowania oraz ponownie przed rozpoczęciem głosowania, a także — w razie potrzeby

— w trakcie głosowania. W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je; w przypadku

gdyby usunięcie ich przez komisję we własnym

zakresie nie było możliwe, zwraca się ona o pomoc do wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

11. W terminie uzgodnionym z wójtem (burmistrzem,

prezydentem miasta), nie później jednak niż

w przeddzień wyborów, komisja skontroluje stan

wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku,

w którym odbędzie się głosowanie. O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta),

a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Komisja właściwa dla lokalu dostosowanego do

potrzeb wyborców niepełnosprawnych sprawdza,

nie później niż na 7 dni przed dniem wyborów, czy

lokal oraz elementy jego wyposażenia spełniają

warunki, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie

lokali obwodowych komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych

(Dz. U. Nr 158, poz. 938). O stwierdzonych niezgodnościach komisja niezwłocznie powiadamia

pisemnie wójta (burmistrza, prezydenta miasta),

a następnie sprawdza, w przeddzień wyborów, czy

zostały one usunięte.

Z a da nia k om isj i p rzed d n i em wyb o ró w

ww

12. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa

pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz,

po zapoznaniu się z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie

z uwzględnieniem pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

13. Nie później niż na 3 dni przed dniem głosowania

przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie tego posiedzenia komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy

w dniu głosowania. Informację o godzinie rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości

przede wszystkim przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, i w urzędzie gminy. Informacja ta jest przeznaczona dla

mężów zaufania i obserwatorów międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności przy

wszystkich czynnościach komisji poprzedzających

otwarcie lokalu. Komisja współdziała w tym zakresie z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta).

1) karty do głosowania zostały dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy dotyczą one właściwego okręgu;

2) karty do głosowania w wyborach do Sejmu są

kompletne, tj. czy zawierają wszystkie listy kandydatów zarejestrowane w danym okręgu;

3) przekazano właściwą liczbę formularzy protokołów głosowania (po 4 egzemplarze)

a) protokołu głosowania w obwodzie na listy

kandydatów na posłów wraz z wkładkami do

protokołu zawierającymi wszystkie listy kandydatów zarejestrowane w danym okręgu,

b) protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora wraz z wydrukowanymi

nazwiskami zarejestrowanych kandydatów

na senatora, a w okręgach wyborczych,

w których zarejestrowano tylko jednego kandydata na senatora — protokołu głosowania

w obwodzie na kandydata na senatora;

4) przekazano właściwy spis wyborców, wraz

z listą wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania;

5) przekazano komisji właściwą pieczęć (nazwa

komisji wyborczej, numer i siedziba — miejscowość);

6) przekazano nakładki na karty do głosowania

sporządzone w alfabecie Braille’a (każda komisja powinna otrzymać po 3 egzemplarze nakładek na karty do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu);

7) przekazano formularze zaświadczeń potwierdzających wzięcie udziału w głosowaniu;

8) przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe (poduszka do stempli, przybory do pisania, koperty, papier, sznurek, nawilżacze, taśma

klejąca itp.).

Komisja wyznaczona dla celów głosowania korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych sprawdza ponadto, czy w spisie wyborców

umieszczone są nazwiska wyborców, przy których

w rubryce „uwagi” umieszczona jest adnotacja

o wysłaniu pakietu wyborczego.

Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie,

wymieniając ich rodzaj i ilość, w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania (odrębnie do Sejmu

i do Senatu). Protokół odbioru otrzymuje organ

przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Gdyby komisji nie przekazano nakładek na karty

do głosowania, komisja, odbierając wskazane wyżej dokumenty, sprawdza w dziale ewidencji lud-

Za da nia k omisji w dniu w y bor ów pr zed o tw a r cie m lok a lu

w.

rcl

.go

v.p

l

ności urzędu gminy, czy żaden wyborca niepełnosprawny nie zgłosił zamiaru głosowania przy użyciu nakładki w tym obwodzie głosowania.

Spis wyborców (wraz z listą wyborców, którzy

udzielili pełnomocnictwa do głosowania) przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień

głosowania, gdyby zatem przekazanie pozostałych

dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło

wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić

odrębnie.

Poz. 806

ww

15. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, przewodniczący komisji odbiera, za

pośrednictwem koordynatora gminnego do spraw

obsługi informatycznej, login i hasło upoważniające do złożenia żądania wydania licencji oraz, po

zatwierdzeniu i podpisaniu żądania, do pobrania,

z systemu komputerowego dostarczonego komisji

przez Państwową Komisję Wyborczą, licencji do

uwierzytelniania danych z protokołów głosowania

sporządzanych w systemie informatycznym, i ich

zapisu na nośniku elektronicznym. W przypadku

gdy przewodniczący komisji nie może odebrać loginu i hasła, odbioru dokonuje, na podstawie

pisemnego upoważnienia wystawionego przez

przewodniczącego komisji, zastępca przewodniczącego komisji. Odbiór loginu i hasła — wyłącznie po okazaniu dokumentu tożsamości oraz dokumentu potwierdzającego pełnienie funkcji w komisji osobie dokonującej przekazania — potwierdza

się na piśmie. Protokół odbioru otrzymuje organ

dokonujący przekazania, a jego kopię włącza się

do dokumentacji komisji.

Informacja o loginie i haśle zostanie przekazana na

kartce zabezpieczonej przed odczytaniem tego loginu i hasła przez osoby niepowołane. Na kartce

zostaną umieszczone dane identyfikujące komisję,

dla której przeznaczone są login i hasło (określenie

gminy, numeru i siedziby właściwej obwodowej

komisji wyborczej oraz imię i nazwisko przewodniczącego komisji obwodowej). Przewodniczący

składa żądanie wydania licencji najpóźniej do godziny 1300 w dniu głosowania, a najpóźniej do godziny 2000 w dniu głosowania pobiera licencję.

W trakcie procedury składania żądania wydania

licencji przewodniczący ustala indywidualne hasło

zabezpieczające tę licencję. Przewodniczący komisji zabezpiecza otrzymaną licencję przed dostępem innych osób.

W razie zniszczenia lub utraty otrzymanego loginu

lub hasła przed złożeniem żądania wydania licencji

lub pobraniem licencji albo utraty licencji przewodniczący komisji niezwłocznie kontaktuje się

z koordynatorem gminnym do spraw obsługi informatycznej w celu unieważnienia utraconego loginu i hasła lub licencji i otrzymania nowego loginu i hasła. Na podstawie nowego loginu i hasła

przewodniczący komisji może złożyć żądanie wydania licencji i pobrać nową licencję.

Ze względu na konieczność zachowania poufności

hasła przekazanie nowego hasła w dniu głosowania może okazać się niemożliwe; w takim przypadku utrata hasła ograniczy możliwość korzystania

przez komisję ze wspomagania informatycznego.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień

głosowania ustala z osobą odpowiedzialną za obsługę informatyczną miejsce i harmonogram jej

pracy.

16. W dniu wyborów komisja zbiera się w lokalu wyborczym w możliwie pełnym składzie, z udziałem

przewodniczącego komisji lub jego zastępcy, na

tyle wcześnie, aby wykonać wszystkie czynności

związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie

później niż o godz. 600.

17. Przed rozpoczęciem głosowania komisja, w możliwie pełnym składzie

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz pieczęć komisji;

2) ponownie przelicza karty do głosowania, odrębnie do Sejmu i do Senatu;

3) ostemplowuje karty do głosowania — w miejscu na to przeznaczonym — swoją pieczęcią; zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 700; w razie niemożności wykonania tej

czynności przed rozpoczęciem głosowania należy ostemplować karty bezpośrednio po godzinie 700, możliwie przed rozpoczęciem wydawania kart wyborcom; po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią komisji odpowiednio zabezpieczyć;

4) rozkłada spis wyborców oraz karty do głosowania w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa

w pkt 8, sprawdza również, czy dodatkowo są

one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego; w razie

stwierdzenia nieprawidłowości w tym zakresie

komisja podejmuje niezwłocznie działania dla

ich usunięcia;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku, w którym mieści

się lokal, nie znajdują się elementy służące prowadzeniu kampanii wyborczej (plakaty, ulotki,

napisy); w razie umieszczenia takich materiałów

komisja usuwa je; w przypadku gdyby komisja

nie mogła tego uczynić sama, zwraca się o pomoc do wójta (burmistrza, prezydenta miasta);

kontrolę w tym zakresie należy przeprowadzać

również w toku głosowania;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie

zamyka ją i opieczętowuje; urna powinna być

ustawiona w takim miejscu, by była przez cały

czas głosowania widoczna dla członków komisji i mężów zaufania oraz obserwatorów

międzynarodowych; ponadto możliwe jest

wyznaczenie jednego członka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem będzie czuwanie nad

urną. Urny nie wolno wynosić z lokalu wyborczego; dotyczy to również urny zasadniczej

w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej i domach pomocy

społecznej oraz urny do wrzucania kopert na

kartę do głosowania w obwodach głosowania

utworzonych za granicą, wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego.

Z a da nia k om isj i w trakci e g ł o so wan i a

Komisje wyborcze wyznaczone do głosowania

korespondencyjnego sprawdzają ponadto, czy

w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku danego wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu wyborczego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia wydania kart do głosowania. Jeżeli wyborca poinformuje komisję, że nie

otrzymał pakietu wyborczego, wówczas przewodniczący komisji lub jego zastępca telefonicznie potwierdza w dziale ewidencji ludności urzędu gminy, czy urząd posiada informację o niedoręczeniu

temu wyborcy pakietu. W przypadku potwierdzenia przez urząd niedoręczenia pakietu, przewodniczący lub jego zastępca skreśla adnotację w spisie

o wysłaniu pakietu, w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafą,

a komisja wydaje wyborcy karty do głosowania.

Wyborca głosujący za granicą otrzymuje kartę do

głosowania po okazaniu komisji obwodowej ważnego polskiego paszportu. W obwodach głosowania utworzonych za granicą na obszarze Unii Europejskiej oraz państw, do których można wjechać

na podstawie polskiego dowodu osobistego, wyborca może zamiast paszportu okazać komisji ważny polski dowód osobisty.

w.

rcl

.go

v.p

l

18. O godzinie 700 komisja otwiera lokal. Od chwili

rozpoczęcia głosowania do czasu jego zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie

zapewniającym wyborcom udział w głosowaniu

bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania, ale co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze

z udziałem przewodniczącego komisji bądź jego

zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego). Wymóg obecności co najmniej 3 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej liczby członków

w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna.

Poz. 806

19. Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej i domach pomocy społecznej może być rozpoczęte później niż

o godzinie 700. Ustaleń w tym zakresie dokonuje

obwodowa komisja wyborcza w uzgodnieniu

z okręgową komisją wyborczą. O ustaleniach tych

powiadamia się wcześniej wyborców przez wywieszenie informacji bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz dyrektora (kierownika) zakładu

opieki zdrowotnej lub domu pomocy społecznej

(art. 39 § 5 Kodeksu wyborczego).

ww

20. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów, okręgowa komisja wyborcza skreśli z zarejestrowanej listy kandydatów na posłów nazwisko kandydata na posła lub

unieważni rejestrację listy kandydatów bądź skreśli kandydata na senatora, wówczas obowiązana

jest niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszarze danego okręgu wyborczego.

W takim przypadku nie dokonuje się druku nowych kart do głosowania. Okręgowa komisja wyborcza sporządza więc informację o nowym, prawidłowym brzmieniu karty do głosowania przez

odwzorowanie właściwego arkusza takiej karty ze

skreślonym nazwiskiem kandydata lub skreśloną

listą kandydatów oraz o warunkach ważności głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną informację o dokonanych skreśleniach i nowym brzmieniu

karty do głosowania komisja obwodowa umieszcza w lokalu wyborczym przy właściwym obwieszczeniu oraz informuje ustnie o tym wyborców.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję

jakichkolwiek skreśleń i adnotacji na kartach do

głosowania.

21. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego dokumentu z fotografią, pod warunkiem że ustalenie

tożsamości wyborcy na jego podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego). Dokumentem tym nie może być „książeczkowy” dowód osobisty;

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie, przez sprawdzenie, czy

jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców.

22. Wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowania w wyborach do Sejmu i Senatu.

Komisja odmawia ponownego wydania karty niezależnie od przyczyn tego żądania (np. z powodu

pomyłkowego wypełnienia karty, zniszczenia jej

itp.).

23. Przy wydawaniu kart do głosowania obwodowa

komisja sprawdza, czy wydawane karty są ostemplowane jej pieczęcią.

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania kart. W przypadku odmowy złożenia podpisu przewodniczący komisji w rubryce spisu wyborców „Uwagi” czyni adnotację „odmowa podpisu” i opatruje ją swoją parafą. Podobnie należy

postąpić w przypadku, gdy wyborca odmówił

przyjęcia jednej z kart do głosowania. Adnotacja

powinna wówczas brzmieć „bez Sejmu” lub „bez

Senatu”.

Jeżeli wyborca, który odmówił przyjęcia jednej

z kart do głosowania, następnie będzie chciał

otrzymać kartę do głosowania w wyborach,

w których nie uczestniczył, komisja wydaje wyborcy tę kartę. Przewodniczący komisji w rubryce

spisu wyborców w rubryce „Uwagi” skreśla adnotację odpowiednio „bez Sejmu” lub „bez Senatu” i skreślenie to opatruje swoją parafą.

Przy czynności potwierdzania przez wyborców

otrzymania kart należy baczyć, by podpisy składane były w miejscach (w linii) odpowiadających nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu bez odwracania spisu.

Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz warunki ważności głosu,

zgodnie z informacjami umieszczonymi na karcie

do głosowania.

Ponadto komisja jest obowiązana, na prośbę wyborcy niepełnosprawnego, do przekazania ustnie

niem do spisu obywatela polskiego stale zamieszkałego za granicą komisja jest obowiązana sprawdzić, czy w paszporcie nie ma odcisku

pieczęci innej komisji z datą 9 października

2011 r.; w takim przypadku należy odmówić dopisania nazwiska wyborcy do spisu, gdyż odcisk

pieczęci komisji w paszporcie świadczy o wcześniejszym udziale w głosowaniu. Po dopisaniu

do spisu obywatela polskiego zamieszkałego za

granicą, komisja jest obowiązana umieścić

w paszporcie na ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej

pieczęci i wpisać datę wyborów — „9 października 2011 r.”. Umieszczanie odcisku pieczęci obwodowej komisji w paszporcie nie dotyczy przypadków, gdy do głosowania przystępuje osoba

zamieszkała w kraju, której nazwisko jest ujęte

w spisie, lub osoba przedkładająca zaświadczenie o prawie do głosowania, posługująca się

paszportem w celu umożliwienia ustalenia jej

tożsamości;

w.

rcl

.go

v.p

l

treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o komitetach wyborczych biorących udział

w wyborach oraz zarejestrowanych kandydatach

i listach kandydatów. Przekaz dotyczący kandydatów i list kandydatów powinien się ograniczać do

poinformowania wyborcy o liczbie zarejestrowanych list kandydatów na posłów w danym okręgu

wyborczym, ich numerach i numerze strony, na

której lista jest umieszczona na karcie do głosowania, oraz o liczbie kandydatów na konkretnej wskazanej przez wyborcę liście kandydatów. Odpowiednio, w odniesieniu do kandydatów na senatora, komisja informuje wyborcę o liczbie kandydatów. Czynności, o których mowa, wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego w obecności członka komisji zgłoszonego przez

inny komitet wyborczy.

Poz. 806

24. W dniu głosowania komisja dopisuje, zgodnie

z art. 51 § 2—4 Kodeksu wyborczego, do spisu wyborców i umożliwia głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie

do głosowania, które to zaświadczenie zatrzymuje i dołącza do spisu; odnosi się to także do

osób, które na podstawie zaświadczenia chcą

głosować w „swoim” obwodzie (wyborca otrzymał zaświadczenie w związku z zamiarem głosowania np. w innej miejscowości, a później

odstąpił od tego zamiaru);

2) osobie pominiętej w spisie, jeżeli udokumentuje

ona (np. przedstawiając dowód osobisty), iż stale zamieszkuje na terenie tego obwodu głosowania, a dział ewidencji ludności urzędu gminy,

na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że

pominięcie jest wynikiem pomyłki powstałej

przy sporządzaniu spisu;

3) osobie skreślonej ze spisu dla danego obwodu

głosowania w związku z umieszczeniem w spisie wyborców w zakładzie opieki zdrowotnej,

domu pomocy społecznej, zakładzie karnym,

areszcie śledczym, w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu, jeżeli udokumentuje

ona, iż opuściła tę jednostkę przed dniem głosowania;

ww

4) obywatelowi polskiemu stale zamieszkującemu

za granicą, a głosującemu w kraju na podstawie

ważnego polskiego paszportu, jeśli udokumentuje, iż stale zamieszkuje za granicą. Podstawą

dopisania takiego wyborcy do spisu jest wyłącznie ważny polski paszport. Podstawą nie

może być okazanie dowodu osobistego, nawet

w przypadku wyborców zamieszkujących stale

za granicą na obszarze Unii Europejskiej, czy innego państwa, do którego można wjechać na

podstawie polskiego dowodu osobistego. Udokumentowanie zamieszkiwania za granicą polega na okazaniu komisji dokumentu potwierdzającego ten fakt. Dokumentem takim jest np.

karta stałego pobytu, dokument potwierdzający

zatrudnienie za granicą, dokument potwierdzający uprawnienie do korzystania ze świadczeń

ubezpieczenia społecznego za granicą itp. Dane

objęte spisem wpisuje się w odpowiednich rubrykach spisu na podstawie paszportu. W rubryce spisu „Uwagi” wpisuje się numer paszportu

oraz miejsce i datę jego wydania. Przed dopisa-

5) osobie, która chce głosować w obwodzie utworzonym w zakładzie opieki zdrowotnej, domu

pomocy społecznej, zakładzie karnym, areszcie

śledczym, w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu, a przybyła do tej jednostki

przed dniem głosowania; dla dopisania tej osoby do spisu nie jest wymagane posiadanie zaświadczenia o prawie do głosowania; w celu

uniknięcia trudności z bieżącym potwierdzaniem przybycia do jednostki komisja wcześniej

powinna zwrócić się do jej kierownika o udostępnienie wykazu osób, które zostały przyjęte

przed dniem głosowania, a nie były ujęte w wykazie przekazanym urzędowi gminy w celu sporządzenia spisu wyborców.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie wyborców.

25. Komisja dopuszcza do głosowania również osoby

posiadające pełnomocnictwo do głosowania

w imieniu wyborcy ujętego w spisie wyborców.

Wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu, może w dniu głosowania

doręczyć komisji oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa, a także głosować osobiście, jeżeli nie

głosował jeszcze w jego imieniu pełnomocnik.

Głosowanie osobiste wyborcy powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa do głosowania w jego

imieniu.

Komisja nie dopuści natomiast do głosowania wyborcy, którego pełnomocnik wziął udział w głosowaniu w jego imieniu wcześniej. Również złożenie

oświadczenia o cofnięciu pełnomocnictwa jest

w takiej sytuacji bezskuteczne.

Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa

do głosowania komisja obowiązana jest odnotować w spisie wyborców oraz na otrzymanej wraz

ze spisem liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu.

Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania

okazuje swój dowód osobisty lub inny dokument

z fotografią oraz akt pełnomocnictwa sporządzony

przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub

pracownika urzędu gminy działającego z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

sobu głosowania lub na głosowaniu w zastępstwie tego wyborcy; dopuszczalne jest, aby na życzenie osoby niepełnosprawnej w pomieszczeniu

za zasłoną przebywała osoba udzielająca pomocy.

Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek

komisji ani mąż zaufania (art. 53 Kodeksu wyborczego). Przeprowadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wyłącznie w zakładach opieki

zdrowotnej i domach pomocy społecznej przy zastosowaniu urny pomocniczej, o czym mowa

w pkt 63 i 64.

Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili

kart do głosowania poza lokal wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że wyborca wyniósł

kartę do głosowania na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym lub poza nim

oferowane jest odstąpienie karty, obowiązana

jest niezwłocznie zawiadomić Policję i fakt ten

opisać w punkcie 16 obu protokołów głosowania

w obwodzie.

Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie

wrzucali do urny innych przedmiotów niż karty

do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt ten należy opisać w punkcie 16 obu

protokołów głosowania w obwodzie.

w.

rcl

.go

v.p

l

Przed wydaniem karty do głosowania komisja

sprawdza w spisie wyborców, czy wyborca, który

udzielił pełnomocnictwa, jest ujęty w spisie wyborców, a także czy wyborca nie głosował wcześniej osobiście oraz czy w spisie nie odnotowano,

że pełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub

zostało cofnięte. Jeżeli wyborca, który udzielił pełnomocnictwa, nie jest ujęty w spisie wyborców,

komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie

w dziale ewidencji ludności urzędu gminy przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców.

Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi karty

do głosowania i zatrzymuje akt pełnomocnictwa

do głosowania w przypadku wcześniejszego głosowania osobistego wyborcy, wygaśnięcia pełnomocnictwa z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa.

Po stwierdzeniu, że wyborca nie głosował osobiście, pełnomocnictwo nie wygasło z innej przyczyny i nie zostało cofnięte, komisja odnotowuje nazwisko i imię (imiona) pełnomocnika wyborcy

w spisie wyborców w rubryce „Uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono nazwisko

wyborcy, wraz z oznaczeniem „pełnomocnik”, akt

pełnomocnictwa do głosowania załącza do spisu

i wydaje pełnomocnikowi karty do głosowania.

Ponadto komisja odnotowuje fakt głosowania

przez pełnomocnika na otrzymanej wraz ze spisem wyborców liście wyborców, którzy udzielili

pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu.

W przypadku pełnomocnika przedkładającego zaświadczenie o prawie do głosowania komisja dopisuje pełnomocnika do spisu wyborców (pkt 24

ppkt 1), a następnie postępuje w sposób, o którym

mowa wyżej.

Pełnomocnik potwierdza otrzymanie kart do głosowania własnym czytelnym podpisem w rubryce

spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania

kart do głosowania przez wyborcę udzielającego

pełnomocnictwa do głosowania.

Poz. 806

26. W komisjach, w których wyborcy zgłosili zamiar

głosowania przy użyciu nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a,

komisja wraz z kartami do głosowania wydaje wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, nakładki na te karty. Komisja informuje wyborcę, że

po oddaniu głosu obowiązany jest on zwrócić

komisji nakładki na karty. Komisja zwraca uwagę,

aby wyborca wraz z kartami nie wrzucił nakładek

na karty do urny.

ww

27. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by

uprawnieni głosowali osobiście i w taki sposób,

aby nienaruszona została tajność głosowania,

a także aby głosowanie nie zostało wykorzystane

przez wyborców do prowadzenia agitacji wyborczej. Karty do głosowania wyborcy powinni wrzucać do urny w taki sposób, aby strona zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 7 Kodeksu wyborczego). Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. Zakaz ten nie dotyczy

osób posiadających pełnomocnictwo do głosowania, o którym mowa w pkt 25. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba, w tym także niepełnoletnia; pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter; nie

może ona polegać na sugerowaniu wyborcy spo-

28. W obwodowych komisjach wyborczych wyznaczonych do głosowania korespondencyjnego, komisja przeprowadza głosowanie korespondencyjnie,

postępując w sposób określony w uchwałach Państwowej Komisji Wyborczej: z dnia 6 czerwca

2011 r. w sprawie warunków technicznych głosowania korespondencyjnego w obwodach głosowania utworzonych za granicą (M. P. Nr 47,

poz. 541) i z dnia 1 sierpnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi i pakietami wyborczymi w wyborach do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, w głosowaniu korespondencyjnym przeprowadzanym w kraju (M. P. Nr 75,

poz. 742). Komisje te, w trakcie przeprowadzania

głosowania, na bieżąco ustalają

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu

głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było

podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała

się niezaklejona koperta na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

W przypadku gdy informacje z ppkt 2—5 dotyczą

jednej koperty zwrotnej, należy je uwzględnić

w każdym z tych punktów.

Dane, o których mowa, są zapisywane na arkuszu

pomocniczym prowadzonym przez wskazanego

członka komisji pod nadzorem przewodniczącego

lub zastępcy przewodniczącego komisji.

„Zaświadczenie

Obwodowa

Komisja

Wyborcza

Nr

...

w ....................................... zaświadcza, że Pan/Pani

..................................... otrzymał/otrzymała kartę/y

w.

rcl

.go

v.p

l

29. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń zostanie ono

przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć wyłącznie

takie, które realnie uniemożliwia głosowanie (np.

katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy); nie są nadzwyczajnymi wydarzeniami sytuacje o charakterze

techniczno-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostaniu się do budynku lub lokalu przed rozpoczęciem głosowania itp.).

O przyczynach uzasadniających — zdaniem komisji — zarządzenie przerwy w głosowaniu, jego

przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia

niezwłocznie okręgową komisję wyborczą i za jej

zgodą podejmuje uchwałę w tej sprawie. Uchwałę

o zarządzeniu przerwy w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu komisja bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła właściwej okręgowej komisji wyborczej i wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta).

W razie przerwania lub odroczenia głosowania

komisja zakleja i opieczętowuje wlot urny, liczy niewykorzystane karty do głosowania, a następnie

spis wyborców i niewykorzystane karty do głosowania umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje. Urnę wraz z pakietami oddaje

na przechowanie przewodniczącemu komisji.

Z czynności tych należy sporządzić protokół i podać

w nim liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, odrębnie do Sejmu i do Senatu. Pieczęć komisji

oddaje się zastępcy przewodniczącego, a gdyby zastępca był nieobecny — innemu członkowi komisji.

Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie na urnie i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone.

Uchwałę o przerwaniu lub odroczeniu głosowania

komisja załącza do protokołów głosowania w obwodzie i czyni o tym adnotację w protokołach głosowania (w punkcie 13). W razie naruszenia pieczęci lub braku pakietów albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokołach głosowania, zawiadamia o tym niezwłocznie okręgową

komisję wyborczą oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i następnie wykonuje czynności

wskazane przez okręgową komisję wyborczą.

Poz. 806

ww

30. Komisja przekazuje Państwowej Komisji Wyborczej dane o liczbie osób uprawnionych do głosowania oraz o liczbie wyborców, którym wydano

karty do głosowania w trakcie głosowania. Dane te

przekazuje się według stanu na godzinę 900, 1400

oraz 1800, w trybie i na zasadach określonych

w uchwale Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

8 sierpnia 2011 r. w sprawie trybu i sposobu przekazywania przez okręgowe i obwodowe komisje

wyborcze Państwowej Komisji Wyborczej w trakcie głosowania danych o liczbie osób uprawnionych do głosowania oraz o liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień

9 października 2011 r. (M. P. Nr 75, poz. 743).

31. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest

wydać zaświadczenie potwierdzające wzięcie

udziału w głosowaniu. Zaświadczenie powinno zawierać następującą (odpowiednio) treść

(imię i nazwisko wyborcy)

do głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej/i do/Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej w dniu 9 października 2011 r.

.......................................

.............................”

(miejscowość, data)

(podpis)

Jeżeli z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wystąpił pełnomocnik głosujący w imieniu wyborcy

ujętego w spisie, wówczas w zaświadczeniu po

wyrazach „otrzymał/otrzymała” należy dodać wyrazy „jako pełnomocnik wyborcy”.

Zaświadczenie podpisuje przewodniczący komisji

lub zastępca przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

Zaświadczenie sporządza się w dwóch egzemplarzach — jeden przekazuje się wyborcy, a drugi załącza się do spisu. Formularze zaświadczeń zapewnia wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Za da nia k omisji po za k ończe niu głosowan i a

32. O godzinie 2100 przewodniczący komisji zarządza

zakończenie głosowania. Komisja zamyka lokal;

osobom przybyłym do lokalu przed tą godziną należy umożliwić oddanie głosu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatniego wyborcę komisja zapieczętowuje wlot urny, zaklejając go paskiem papieru

opatrzonym pieczęcią komisji i podpisami jej

członków. W przypadku podjęcia przez komisję

uchwały o przedłużeniu głosowania lokal wyborczy jest zamykany później niż o godz. 2100, tj. o godzinie wynikającej z uchwały.

33. W obwodach głosowania utworzonych w zakładach

opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakładach karnych, aresztach śledczych, w oddziałach

zewnętrznych takich zakładów i aresztów oraz w domach studenckich i zespołach domów studenckich,

a także na polskich statkach morskich komisja może

zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania,

pod warunkiem że wszyscy wyborcy wpisani do

spisu wyborców oddali swoje głosy. Zarządzenie

wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 1800. O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący

komisji niezwłocznie zawiadamia osobę kierującą

jednostką, w której utworzono obwód głosowania

wyżej wskazany, wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) oraz okręgową komisję wyborczą.

34. Po zamknięciu lokalu i po zakończeniu głosowania

komisja przystępuje w możliwie pełnym składzie

do wykonania kolejnych czynności. W lokalu mogą przebywać poza członkami komisji wyłącznie

mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi. Nie mogą oni uczestniczyć w liczeniu głosów

ani pomagać członkom komisji w wykonywaniu

ich zadań.

W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu wyznaczonym

przez przewodniczącego może przebywać również

osoba odpowiedzialna za tę obsługę.

W przypadku gdy w danym obwodzie głosowania

żaden wyborca nie głosował na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania, w zestawieniu należy wpisać „0”.

Ppkt 5—10 wypełniają komisje wyznaczone dla celów głosowania korespondencyjnego.

I. ROZLICZENIE KART DO GŁOSOWANIA

1.

Liczba wyborców uprawnionych do głosowania

(umieszczonych w spisie) w chwili zakończenia

głosowania

w tym

Liczba wyborców, którym wysłano pakiety

wyborcze

ww

1a.

Zestawienie powinno być podpisane przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę i doręczone okręgowej komisji wyborczej wraz z protokołami głosowania w obwodzie.

w.

rcl

.go

v.p

l

35. Komisja przed przystąpieniem do sporządzenia

protokołów głosowania w obwodzie ustala liczbę

wyborców, którzy głosowali na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania. Liczbę tę

komisja ustala na podstawie liczby zaświadczeń

dołączonych do spisu wyborców. Następnie komisja, uwzględniając ustalenia, o których mowa

w pkt 28, sporządza zestawienie zawierające tytuł

„Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 9 października 2011 r.” oraz następujące informacje

1) numer obwodu;

2) adres komisji obwodowej;

3) imię i nazwisko przewodniczącego komisji obwodowej lub zastępcy przewodniczącego;

4) liczba osób głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania;

5) liczba otrzymanych przez komisję kopert zwrotnych;

6) liczba kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu

głosu;

7) liczba kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane przez wyborcę;

8) liczba kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

9) liczba kopert zwrotnych, w których znajdowała

się niezaklejona koperta na kartę do głosowania;

10) liczba kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

Poz. 806

2.

Komisja otrzymała kart do głosowania

3.

Liczba wyborców, którym wydano karty

do głosowania (liczba podpisów w spisie)

3a.

w tym

Liczba wyborców głosujących przez

pełnomocnika (liczba kart do głosowania

wydanych na podstawie otrzymanych

przez komisję aktów pełnomocnictwa)

4.

Nie wykorzystano kart do głosowania

36. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektów: protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów

i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora. W okręgach wyborczych, w których zarejestrowano tylko jednego kandydata na

senatora, sporządza się projekt protokołu głosowania w obwodzie na kandydata na senatora.

(Ilekroć w dalszej części wytycznych mowa jest

o „protokole głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora”, należy przez to rozumieć

również „protokół głosowania w obwodzie na

kandydata na senatora”). Do tego celu wykorzystuje się dostarczone formularze protokołów.

Czynności opisane w pkt 37—51 dotyczą przygotowania projektów protokołów, ale należy wykonywać je na formularzach protokołów głosowania. Ze względów praktycznych we wskazanych

wyżej punktach dla uproszczenia używane jest

pojęcie „protokołu głosowania”, a nie „projektu

protokołu głosowania” lub „formularza protokołu

głosowania”.

37. Liczby w protokołach głosowania w obwodzie

wpisuje się w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce z prawej

strony, liczby dwucyfrowe — w dwóch ostatnich

kratkach z prawej strony, liczby trzycyfrowe —

w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd.,

czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby

wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero,

w ostatniej kratce z prawej strony należy wpisać

cyfrę „0”.

38. W pierwszej kolejności komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania.

Liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika wpisuje się w punkcie 3a odpowiednio protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów

na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na

kandydatów na senatora. Komisje w obwodach

głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakładach

karnych, aresztach śledczych, w oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów oraz domach studenckich i zespołach domów studenckich, a także za granicą i na polskich statkach

morskich, w tym punkcie protokołów głosowania

wpisują cyfrę „0”.

Na podstawie ustalonych danych komisja dokonuje rozliczenia kart do głosowania, tzn. ustala, czy

suma liczby kart niewykorzystanych (punkt 4 protokołu) i liczby wyborców, którym wydano karty

do głosowania (punkt 3 protokołu), jest równa

liczbie kart, które otrzymała komisja (punkt 2 protokołu). Rozliczenia należy dokonać oddzielnie

w każdym z protokołów.

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie, a jeśli wynik rozliczenia kart będzie ten sam — przypuszczalną

przyczynę niezgodności należy opisać w punkcie 11 właściwego protokołu.

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

Komisja wpisuje w punkcie 2 protokołów głosowania w obwodzie ustaloną przed rozpoczęciem głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania

w wyborach do Sejmu i w wyborach do Senatu.

Następnie komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania, odrębnie do Sejmu i do Senatu.

Liczby te wpisuje się w punkcie 4 protokołów.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiety, odrębnie karty do Sejmu i do Senatu, opieczętować je i opisać.

Komisja ustala liczbę wyborców uprawnionych do

głosowania, tj. umieszczonych w spisie, łącznie

z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie

głosowania. Liczby uprawnionych do głosowania

w wyborach do Sejmu i do Senatu muszą być równe.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 1 protokołów.

W dalszej kolejności komisja ustala liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze. Liczbę tę

ustala się na podstawie liczby adnotacji w spisie

wyborców zawierających informacje o wysłaniu

pakietu wyborczego do wyborcy. Ustaleń tych dokonują komisje wyznaczone do głosowania korespondencyjnego, pozostałe komisje wpisują cyfrę

„0” w tym punkcie protokołów.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze w wyborach do Sejmu, wpisuje się

w punkcie 1a protokołu głosowania w obwodzie

na listy kandydatów na posłów, a liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze w wyborach do Senatu, wpisuje się w punkcie 1a protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na

senatora.

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby

wyborców, którym wydano karty do głosowania

do Sejmu i do Senatu.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby

podpisów w spisie wyborców potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami „odmowa podpisu” zastępującymi podpisy). Należy zwrócić szczególną uwagę na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu dotyczące sytuacji, gdy wyborcy pobrali jedną kartę do

głosowania, np. „tylko do Sejmu” bądź „tylko do

Senatu”.

Liczby wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu, mogą

być różne.

Liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do Sejmu, wpisuje się w punkcie 3 protokołu głosowania w obwodzie na listy

kandydatów na posłów, a liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach do

Senatu, wpisuje się w punkcie 3 protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora.

Następnie komisja ustala liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby

podpisów pełnomocników głosujących w imieniu

wyborców ujętych w spisie, znajdujących się obok

dopisku „pełnomocnik” w rubryce spisu „Uwagi”.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa, z pominięciem

aktów pełnomocnictwa, które komisja otrzymała

od osób, których pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnięte. Liczby te powinny być równe. Jeżeli

zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami,

komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Poz. 806

39. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie oraz na

wlocie do urny pozostały nienaruszone, po czym

otwiera urnę i wyjmuje z niej karty do głosowania.

Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny, aby nie zostały one uszkodzone.

Komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego za granicą, przed przystąpieniem do

wskazanych wyżej czynności, wykonuje czynności określone w pkt 11 załącznika do uchwały

Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie warunków technicznych głosowania korespondencyjnego w obwodach głosowania utworzonych

za granicą.

Komisja wyznaczona do głosowania korespondencyjnego w kraju, po otwarciu urny i wyjęciu

z niej kart, przystępuje do wykonania zadań określonych w § 2 ust. 6 uchwały Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 1 sierpnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi i pakietami wyborczymi w wyborach do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, w głosowaniu korespondencyjnym przeprowadzanym w kraju.

40. Komisja przegląda wszystkie karty i wydziela z nich

części kart całkowicie przedartych na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę przy

obliczeniach. Jako karty całkowicie przedarte traktuje się, w przypadku kart zbroszurowanych, także

te karty, w których odłączono poszczególne strony

bądź ich części.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

41. Komisja oddziela karty do głosowania w wyborach do Sejmu od kart do głosowania w wyborach

do Senatu, liczy je (odrębnie do Sejmu i do Senatu) i odpowiednie liczby wpisuje w punkcie 5 właściwego protokołu.

Komisje wyznaczone do głosowania korespondencyjnego podają w punkcie 5a właściwego protokołu liczby kart do głosowania wyjętych z kopert

5.

Liczba kart wyjętych z urny

5a.

w tym

Liczba kart wyjętych z kopert na karty do głosowania

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 5 protokołu) pomniejszona o liczbę kart wyjętych z kopert na

karty do głosowania (punkt 5a protokołu) nie jest

równa liczbie wyborców, którym wydano karty do

głosowania (punkt 3 protokołu), wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy

omówić w punkcie 12 protokołu. Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba

kart wyjętych z kopert na karty do głosowania

(punkt 5a protokołu) jest większa od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt 1a

protokołu).

Czynności te wykonuje się odrębnie w protokole

głosowania w obwodzie na listy kandydatów na

posłów i w protokole głosowania w obwodzie na

kandydatów na senatora.

6.

7.

Pozostałe komisje wpisują cyfrę „0” w punkcie 5a

protokołów.

42. Komisja wydziela i liczy karty nieważne, tj. inne

niż ustalone urzędowo lub nieopatrzone pieczęcią komisji obwodowej, oddzielnie karty do Sejmu i do Senatu. Ustalone liczby kart nieważnych

wpisuje się w punkcie 6 właściwego protokołu.

Karty nieważne należy zapakować w pakiety, odrębnie do Sejmu i do Senatu, opieczętować je

i opisać.

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Karty ważne należy policzyć, odrębnie do Sejmu

i do Senatu.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 7

właściwego protokołu.

Liczba kart nieważnych

Liczba kart ważnych

Suma kart nieważnych (punkt 6 protokołu) i kart

ważnych (punkt 7 protokołu) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny (punkt 5 protokołu).

Komisja pakuje karty do głosowania w wyborach

do Senatu w tymczasowy pakiet i odkłada je.

ww

43. Z kart ważnych do Sejmu komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów ważnych oddanych

na wszystkie listy kandydatów.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do

głosowania, a nie poprzestać na miejscu, w którym wyborca postawił znak „x”, gdyż może się

okazać, że znak taki wyborca postawił przy nazwiskach kandydatów na więcej niż jednej liście, co

powoduje nieważność głosu.

W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami nieważnymi

i osobno karty z głosami ważnymi.

Dla ustalenia, czy głos na karcie jest ważny, czy

nieważny, komisja stosuje poniższe reguły

— znakiem „x” postawionym w kratce są dwie

przecinające się linie, których punkt przecięcia

znajduje się w obrębie kratki (art. 227 § 1 Kodeksu wyborczego). Ustalenie, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza nią, należy do

komisji,

— uznania głosu za nieważny komisja dokonuje

po okazaniu karty wszystkim członkom komisji

uczestniczącym w ustalaniu wyniku głosowania,

— nieważne są głosy, jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił znak „x” w kratce przy na8.

Liczby te należy uwzględnić przy ustalaniu liczb

kart wyjętych z urny, o których mowa wyżej.

w.

rcl

.go

v.p

l

na karty do głosowania, ustalone w sposób określony w uchwałach, o których mowa w pkt 39.

Poz. 806

Liczba głosów nieważnych

zwiskach kandydatów z różnych list kandydatów (tj. z więcej niż jednej listy) bądź nie postawił znaku w kratce przy nazwisku kandydata na

żadnej liście (art. 227 § 2 Kodeksu wyborczego),

— jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił znak „x” w kratce obok nazwisk dwóch lub

więcej kandydatów z tej samej listy, to głos taki

uważa się za ważnie oddany na daną listę i zalicza kandydatowi, którego nazwisko jest

umieszczone wyżej na tej liście od innych nazwisk, przy których również postawiono znak

„x” (art. 227 § 5 Kodeksu wyborczego),

— jeżeli znak „x” został postawiony przy nazwisku

kandydata, którego okręgowa komisja wyborcza skreśliła z zarejestrowanej listy kandydatów

na posłów lub (oraz) unieważniła rejestrację

listy kandydatów, wówczas przy ocenie, czy

głos jest ważny, należy kierować się także zasadami, o których mowa w pkt 48,

— wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia,

w tym również i znak „x” postawiony przez

wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako dopiski, które nie wpływają na

ważność głosu. Natomiast wszelkie znaki graficzne naniesione w obrębie kratki, w szczególności zamazanie kratki, przekreślenie znaku

„x” w kratce itp., powodują nieważność głosu.

Karty z głosami nieważnymi należy policzyć i ustaloną liczbę wpisać w punkcie 8 protokołu głosowania na listy kandydatów na posłów. Karty te

należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać „Głosy nieważne z kart ważnych do Sejmu”.

9.

w.

rcl

.go

v.p

l

44. Po wydzieleniu i policzeniu głosów nieważnych komisja liczy głosy ważne i ich liczbę wpisuje w punkcie 9.

Liczba głosów ważnych

oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 8 protokołu) i głosów ważnych

(punkt 9 protokołu) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą w punkcie 7. Liczby te muszą być

identyczne. Jeżeli występuje rozbieżność, należy

poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu.

45. Komisja ustala liczbę głosów ważnych oddanych na każdą z list kandydatów. W tym celu

odrębnie grupuje karty z głosami oddanymi na

poszczególne listy. Oblicza liczbę głosów oddanych na każdą z list i wpisuje ją przy numerze

i nazwie listy na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych — odrębnych dla każdej

listy z jej numerem i nazwą oraz nazwiskami

i imionami umieszczonych na niej kandydatów.

Liczba głosów ważnych oddanych na listę

Po dokonaniu tej czynności należy podsumować

głosy ważne oddane na wszystkie listy kandydatów. Otrzymana liczba musi być identyczna z liczbą wpisaną w punkcie 9.

46. Kolejną czynnością jest ustalenie liczby głosów

oddanych na poszczególnych kandydatów z każdej listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach poszczególnych kandydatów na arkuszach pomocniczych.

Następnie komisja sprawdza prawidłowość ustalenia liczby głosów ważnych oddanych na każdą

z list.

W tym celu dodaje liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej listy i uzyskany

wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”. Uzyskany wynik powinien być taki,

jak liczba głosów ważnych oddanych na listę, ustalona w sposób opisany w pkt 45. Wyjątkiem od tej

zasady jest sytuacja, gdy na liście znajduje się nazwisko skreślonego kandydata.

ww

47. Dane dotyczące punktu 10 („Na poszczególne listy

kandydatów i umieszczonych na nich kandydatów oddano następujące liczby głosów ważnych”)

wypełnia się odrębnie, wpisując z arkuszy pomocniczych do protokołu po prawej stronie przy numerze i nazwie każdej listy liczbę głosów, które

oddano na tę listę, a przy nazwiskach i imionach

kandydatów — otrzymaną przez nich liczbę głosów.

48. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów, okręgowa komisja wyborcza skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata na posła lub unieważniła rejestrację listy kandydatów, wówczas tryb postępowania przy obliczaniu i ustalaniu wyników głosowania jest następujący

1) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata oraz postawił

znak „x” w kratce obok nazwiska innego kandydata z tej samej listy, to głos jest ważny i zalicza

się nieskreślonemu kandydatowi;

2) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata oraz postawił

znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata

z innej (ale tylko jednej) listy, to głos jest ważny

i oddany na kandydata z innej listy i tę listę;

3) jeżeli wyborca postawił znak „x” jedynie w kratce obok nazwiska skreślonego kandydata, to

głos jest ważny i oddany na listę, ale głosu tego

nie zalicza się żadnemu kandydatowi z tej listy

(art. 227 § 4 Kodeksu wyborczego);

4) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok

nazwiska kandydata z listy, której rejestrację

unieważniono, oraz postawił znak „x” w kratce

obok nazwiska kandydata z innej (ale tylko jednej) listy, to głos jest ważny i oddany na kandydata z innej listy i tę listę;

5) jeżeli wyborca postawił znak „x” jedynie w kratce obok nazwiska kandydata z listy, której rejestrację unieważniono, to głos jest nieważny.

Skreślone nazwisko kandydata umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania w obwodzie z adnotacją przy jego nazwisku

„skreślony” w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów. Analogicznie postępuje się

w przypadku unieważnionej rejestracji listy kandydatów.

49. Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja

pakuje, w odrębne pakiety według numerów

i nazw list, karty ważne z głosami ważnymi.

Staranne wykonanie tej czynności pozwoli na

szybkie wyjaśnienie ewentualnych błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag

mężów zaufania lub protestów wyborców.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów.

50. Komisja sprawdza, czy pakiet zawierający ważne

karty do głosowania w wyborach do Senatu nie

został naruszony, i przystępuje do ustalenia wyników głosowania na kandydatów na senatora.

Przy ustalaniu wyników głosowania w wyborach

do Senatu komisja odpowiednio stosuje opisane

w pkt 43 zasady dotyczące definicji znaku „x”

i ewentualnych dopisków na karcie do głosowania.

8.

Liczba głosów nieważnych

Karty te należy zapakować w pakiet, opieczętować

go i opisać „Głosy nieważne z kart ważnych do Senatu”.

9.

jest ważny, należy stosować odpowiednio zasady,

o których mowa w pkt 48, z tym że

1) jeżeli wyborca postawił znak „x” w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata na senatora

oraz postawił znak „x” w kratkach obok nazwiska tylko jednego nieskreślonego kandydata,

głos taki uważa się za ważny i oddany na tego

(nieskreślonego) kandydata;

2) jeżeli wyborca postawił znak „x” tylko w kratce

obok nazwiska skreślonego kandydata, głos taki

uważa się za nieważny.

Karty z głosami nieważnymi należy policzyć i ustaloną liczbę wpisać w punkcie 8 protokołu głosowania na kandydatów na senatora.

w.

rcl

.go

v.p

l

Komisja uznaje za nieważne głosy, jeżeli na karcie

do głosowania wyborca postawił znak „x” w kratkach przy nazwiskach więcej niż jednego kandydata bądź nie postawił znaku „x” w kratce przy żadnym nazwisku kandydata.

W okręgu wyborczym, w którym został zarejestrowany tylko jeden kandydat, komisja uznaje za nieważne głosy, jeżeli na karcie do głosowania wyborca postawił zarówno znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK”, jak i w kratce oznaczonej

słowem „NIE”, lub nie postawił znaku „x” w żadnej kratce.

Jeżeli okręgowa komisja wyborcza skreśliła kandydata na senatora, wówczas przy ocenie, czy głos

Poz. 806

Następnie ustala się liczbę kart ważnych z głosami ważnymi i wpisuje w punkcie 9 protokołu głosowania na kandydatów na senatora.

Liczba głosów ważnych

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 8 protokołu) i głosów ważnych

(punkt 9 protokołu) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą w punkcie 7. Liczby te muszą być

identyczne. Jeżeli występuje rozbieżność, należy

poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu.

ww

51. Komisja ustala liczbę głosów ważnych oddanych

na poszczególnych kandydatów na senatora.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na senatora.

Żaden z kandydatów nie może otrzymać więcej

głosów, niż wynosi liczba głosów ważnych.

Komisja oblicza sumę głosów oddanych na wszystkich kandydatów i sprawdza, czy jest ona równa

liczbie głosów ważnych wpisanej w punkcie 9 protokołu głosowania. W przypadku gdy któryś z powyższych warunków nie jest spełniony, komisja

ponownie sprawdza poprawność ustalenia wyników głosowania na kandydatów na senatora.

Po sprawdzeniu prawidłowości ustalenia liczby

głosów ważnych oddanych na poszczególnych

kandydatów na senatora komisja wypełnia

punkt 10 protokołu.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów komisja wpisuje w rubryce „Razem”.

Komisja sprawdza, czy suma liczb głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów wpisana w rubryce „Razem” jest równa liczbie głosów

ważnych wpisanej w punkcie 9 protokołu głosowania. W przypadku gdy warunek ten nie jest spełniony, komisja ponownie sprawdza poprawność

ustalenia wyników głosowania na kandydata na

senatora.

Jeżeli w okręgu wyborczym zarejestrowano tylko

jednego kandydata na senatora, liczbę głosów

ważnych za wyborem kandydata i liczbę głosów

ważnych przeciw wyborowi kandydata komisja

wpisuje w odpowiednich pozycjach w punkcie 10

protokołu głosowania.

Sumę liczb głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje w rubryce „Razem”.

Komisja sprawdza, czy suma liczb głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw wyborowi

kandydata wpisana w rubryce „Razem” jest równa

liczbie głosów ważnych wpisanej w punkcie 9 protokołu głosowania. W przypadku gdy warunek ten

nie jest spełniony, komisja ponownie sprawdza

poprawność ustalenia wyników głosowania na

kandydata na senatora.

Komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi

w pakiet, opieczętowuje go i opisuje „Głosy ważne

z kart ważnych do Senatu”.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora.

52. Do protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i do protokołu głosowania

w obwodzie na kandydatów na senatora mogą

wnieść uwagi mężowie zaufania obecni przy pracach komisji oraz członkowie komisji uczestniczący w jej pracach. Uwagi mężów zaufania wpisuje

się bezpośrednio do protokołu w punkcie 14,

a uwagi członków komisji w punkcie 15, bądź dołącza w formie załącznika do protokołu. Komisja

ma obowiązek ustosunkować się do wniesionych

zarzutów, załączając do protokołu wyjaśnienia. Jeżeli mężowie zaufania i/lub członkowie komisji nie

wnieśli uwag, we właściwym punkcie protokołu

należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

53. Komisja jest obowiązana sporządzić protokoły głosowania według wzorów określonych uchwałą

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 lipca

2011 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania

i protokołów z wyborów stosowanych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. Nr 69, poz. 682).

Protokoły głosowania sporządza się w dostarczonym komisji systemie informatycznym, zatwierdzonym do użytku przez Państwową Komisję Wyborczą. Jeżeli komisja nie ma obsługi informatycz-

ku elektronicznym, drukowane są również dodatkowe protokoły wyników głosowania; należy

w nich skreślić

54. Sporządzenie protokołów w systemie informatycznym odbywa się w następujący sposób

— wyraz „protokół” i wpisać „kopia protokołu”,

w.

rcl

.go

v.p

l

nej lub zachodzą przeszkody w wykorzystaniu systemu informatycznego, protokoły sporządza się

ręcznie.

1) przewodniczący komisji przekazuje osobie odpowiedzialnej za obsługę informatyczną sporządzone przez komisję projekty: protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na

kandydatów na senatora; osoba ta dwukrotnie

wprowadza wszystkie dane z projektów protokołów do systemu informatycznego. W trakcie

wprowadzania danych system może sygnalizować na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze niebieskim).

Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy wprowadzić do końca;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich

danych liczbowych system sygnalizuje błędy

lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienia błędów i ostrzeżeń, bowiem bez usunięcia błędów protokół nie zostanie wydrukowany. Obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych

danych liczbowych. W tym celu komisja powinna przeanalizować treść komunikatu o błędzie,

sprawdzić odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość

działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne

— powtórzyć czynności związane z ustaleniem

wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów i ostrzeżeń podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej

uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania.

Dokument ten nie jest przesyłany do okręgowej

komisji wyborczej;

ww

3) w przypadku gdy system informatyczny nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte lub ich nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, należy

wydrukować raport ostrzeżeń. Obowiązkiem

komisji jest przeanalizowanie treści ostrzeżeń

i — w razie stwierdzenia ich zasadności — dokonanie korekty danych liczbowych w protokole.

Jeżeli komisja, po analizie ostrzeżeń, dojdzie do

wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać zajęte stanowisko na wydruku raportu ostrzeżeń. W każdym przypadku raport

ostrzeżeń podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej uczestniczące

w ustalaniu wyników głosowania. Obwodowa

komisja wyborcza przesyła wraz z protokołem

do okręgowej komisji wyborczej podpisany

wydruk raportu ostrzeżeń, jeśli aprobowała

protokół bez wprowadzania zmian w zakresie

sygnalizowanym raportem ostrzeżeń;

4) jeśli system informatyczny nie sygnalizował

błędów lub zostały one usunięte, drukowane są

protokoły głosowania. Jeżeli ze względów technicznych nie dokonano transmisji danych do

okręgowej komisji wyborczej i nie było możliwe

dokonanie zapisu danych z protokołu na nośni-

— punkty 11—16,

— ramkę z miejscem na symbol kontrolny systemu informatycznego i jego kod kreskowy.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu protokołów nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia danych z protokołów do systemu informatycznego;

5) komisja sprawdza zgodność danych w wydrukowanych protokołach z ustalonymi wynikami

głosowania; sprawdzenia dokonuje się poprzez

odczytanie na głos danych z wydrukowanego

protokołu i porównanie ich z danymi z projektu

protokołu przekazanego osobie odpowiedzialnej za obsługę informatyczną komisji;

6) jeżeli pozwalają na to możliwości techniczne,

osoba odpowiedzialna za obsługę informatyczną komisji dokonuje transmisji danych z protokołu za pośrednictwem publicznej sieci przesyłania danych; przewodniczący komisji uwierzytelnia licencją, o której mowa w pkt 15, zgodność przesyłanych danych z danymi zawartymi

w protokole przyjętym przez komisję;

7) osoba odpowiedzialna za obsługę informatyczną komisji dokonuje zapisu danych z protokołów na nośniku elektronicznym; przewodniczący komisji uwierzytelnia w systemie zapis licencją, o której mowa w pkt 15, zgodność danych

zapisanych na nośniku z danymi zawartymi

w protokołach przyjętych przez komisję. Nośnik

przekazywany jest pełnomocnikowi okręgowej

komisji wyborczej.

55. Protokoły głosowania w obwodzie (każdy

w dwóch egzemplarzach) podpisują wszyscy

członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu,

także ci, którzy wnieśli do nich uwagi; opatruje

się je pieczęcią komisji. Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokoły zostały sporządzone ręcznie, jak i komisji, w których

protokoły zostały sporządzone w systemie informatycznym.

56. Komisja sporządza po jednej kopii protokołu głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora, które wywiesza w miejscu

łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu. Kopia protokołu powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego. Wywieszenie kopii protokołów powinno nastąpić niezwłocznie po ich sporządzeniu.

Jako kopię protokołu można wykorzystać wydruk

dodatkowego egzemplarza projektu protokołu

(w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego), kserokopię protokołu lub odręcznie sporządzoną kopię na formularzu protokołu.

Kopię poświadczają za zgodność z oryginałem

członkowie komisji obecni przy jej sporządzeniu,

podpisując ją, parafując każdą stronę kopii i opatrując ją pieczęcią obwodowej komisji wyborczej.

w punktach 1—10; pozostałe punkty oraz ramkę

z miejscem na symbol kontrolny systemu informatycznego i jego kod kreskowy należy wykreślić.

Kopie protokołów podpisują wszyscy członkowie

komisji obecni przy ich sporządzeniu; opatruje się

je pieczęcią komisji. Obowiązki te dotyczą zarówno komisji, w których kopie protokołu zostały

sporządzone ręcznie, jak i komisji, w których zostały one sporządzone w systemie informatycznym, w sposób określony w pkt 54 ppkt 4.

Jeżeli po wprowadzeniu przez pełnomocnika

wszystkich danych liczbowych do systemu informatycznego system sygnalizuje błędy lub błędy

i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienia błędów i ostrzeżeń, które pełnomocnik przekazuje

przewodniczącemu komisji obwodowej. Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie komisji

w celu usunięcia błędów. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 54 ppkt 2.

Jeżeli system nie sygnalizował błędów, a jedynie

ostrzeżenia, należy wydrukować raport ostrzeżeń,

które pełnomocnik przekazuje przewodniczącemu

komisji obwodowej. Przewodniczący niezwłocznie

zwołuje posiedzenie komisji w celu analizy treści

raportu. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio

pkt 54 ppkt 3.

Jeżeli system nie sygnalizował błędów lub zostały

one usunięte, pełnomocnik przesyła dane z protokołu głosowania do okręgowej komisji wyborczej

oraz zapisuje je na nośniku elektronicznym. Przewodniczący komisji obwodowej uwierzytelnia

licencją, o której mowa w pkt 15, zgodność danych

przesyłanych przez pełnomocnika i zapisywanych

na nośniku z danymi zawartymi w protokole głosowania przyjętym przez komisję.

Pełnomocnik drukuje kopię protokołu głosowania

i raport ostrzeżeń, o którym mowa w pkt 58, które,

po podpisaniu przez przewodniczącego komisji

obwodowej, są przekazywane okręgowej komisji

wyborczej wraz z protokołem głosowania sporządzonym przez komisję obwodową oraz nośnikiem,

na którym zapisano dane z protokołu.

O sposobie sprostowania błędów arytmetycznych

komisja obwodowa zawiadamia telefonicznie pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej i po uzyskaniu potwierdzenia, że błędy usunięto, sporządza nowy protokół głosowania z poprawnymi danymi arytmetycznymi. Protokół zawierający błędy

stanowi dokument z głosowania. Na pierwszej

stronie protokołu należy uczynić adnotację „WADLIWY”. Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy

członkowie komisji obecni przy tej czynności. Adnotację opatruje się pieczęcią.

w.

rcl

.go

v.p

l

W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole komisja obowiązana jest podać niezwłocznie

treść sprostowanego protokołu do publicznej wiadomości.

Poz. 806

57. Po jednym egzemplarzu protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na

senatora umieszcza się w odrębnych kopertach;

koperty zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Sejmu

Okręg wyborczy nr ......

Obwód głosowania nr ...... Gmina ..........................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

....................................................................................

tel. .................”.

„Wybory do Senatu

Okręg wyborczy nr ......

Obwód głosowania nr ...... Gmina ...........................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

.....................................................................................

tel. .................”.

58. Zabezpieczone, w sposób opisany wyżej, protokoły

komisja przekazuje pełnomocnikowi okręgowej

komisji wyborczej w rejonowym punkcie odbioru.

Ponadto, jeżeli komisja obwodowa miała obsługę

informatyczną, pełnomocnikowi okręgowej komisji

wyborczej przekazywany jest nośnik, o którym mowa w pkt 54 ppkt 7, oraz raport ostrzeżeń, o którym

mowa w pkt 54 ppkt 3 (jeżeli został sporządzony).

W rejonowym punkcie odbioru protokoły może

odbierać wyłącznie pełnomocnik okręgowej komisji wyborczej lub osoba przez niego upoważniona,

a przekazanie protokołów z komisji obwodowych

potwierdza się na piśmie; protokoły z punktu odbioru dostarcza się w stanie nienaruszonym okręgowej komisji wyborczej. W osobnej kopercie dostarcza się nośnik wraz z raportem ostrzeżeń,

o których wyżej mowa. W czasie przewożenia

i przekazywania kopert z protokołami mogą być

obecni mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

ww

59. Komisja, która nie korzystała ze wspomagania informatycznego lub nie miała możliwości transmisji danych liczbowych z protokołów do okręgowej

komisji wyborczej, doręcza pełnomocnikowi również kopie protokołów głosowania w obwodzie na

listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora.

W przypadku komisji posiadających obsługę informatyczną, które nie miały możliwości transmisji

danych liczbowych, pełnomocnikowi doręcza się

również nośnik oraz raport ostrzeżeń, o których

mowa w pkt 58.

Kopie protokołów w komisjach, które nie mają obsługi informatycznej, sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych formularzy protokołów głosowania, odrębnie do Sejmu i do Senatu; w tytule

formularza należy wykreślić wyraz „protokół”

i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. W kopii protokołu wpisuje się wyłącznie dane w tabeli na górze

pierwszej strony oraz dane liczbowe w tabelach

60. Jeżeli w komisji posiadającej obsługę informatyczną nie było możliwości dokonania transmisji danych z protokołu za pośrednictwem publicznej sieci przesyłania danych, pełnomocnik okręgowej

komisji wyborczej, w zastępstwie komisji obwodowej, dokonuje transmisji tych danych (zapisanych

na nośniku dostarczonym przez przewodniczącego komisji) do okręgowej komisji wyborczej.

Dane z protokołów dostarczonych przez komisje,

które nie posiadały obsługi informatycznej, wprowadzane są do systemu informatycznego przez

pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej i przez

niego są przesyłane do okręgowej komisji wyborczej.

3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosowania, z pewną nadwyżką w stosunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek zgłoszeń dodatkowych dokonanych w trakcie głosowania),

i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia tych kart

przez członków komisji, którzy przeprowadzą

głosowanie poza lokalem wyborczym;

w.

rcl

.go

v.p

l

Przewodniczący komisji obwodowej uwierzytelnia

licencją, o której mowa w pkt 15, zgodność danych

przesyłanych przez pełnomocnika z danymi zawartymi w protokołach przyjętych przez komisję.

Poz. 806

61. Drugie egzemplarze protokołów głosowania w obwodzie, spis wyborców wraz z dołączonymi do

niego zaświadczeniami oraz aktami pełnomocnictwa, listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania, na którym komisja odnotowywała fakt głosowania przez pełnomocnika, oraz

sporządzone wcześniej pakiety zawierające posegregowane karty do głosowania, a także wszystkie

arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze

protokołów (także błędnie wypełnione), pakuje się

w zbiorczą paczkę, którą opisuje się, pieczętuje

i zabezpiecza. Pozostałą dokumentację komisji

(protokoły posiedzeń, uchwały, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń, itp.) komisja pakuje w odrębną paczkę, którą opisuje i pieczętuje.

62. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołów

głosowania w obwodzie przez okręgową komisję

wyborczą przewodniczący obwodowej komisji

przekazuje w depozyt wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wszystkie paczki z dokumentami oraz pieczęć komisji. Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym depozyt

jest przekazywany. Dokumenty stanowiące depozyt przechowywane są w archiwum urzędu gminy i mogą być udostępnione wyłącznie na żądanie

Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, prokuratury i Policji.

S z c z e gólne z a d an i a ko m i sj i w o b w oda ch

utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej

i dom a c h pom ocy sp o ł eczn ej

63. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych

w zakładach opieki zdrowotnej i domach pomocy

społecznej dopuszczalne jest głosowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej.

Komisja obwodowa powołana dla takiego obwodu, po uzgodnieniu z okręgową komisją wyborczą,

może stosować w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) urnę pomocniczą (art. 44 § 1 i 2 Kodeksu

wyborczego).

Urna pomocnicza służy do głosowania poza lokalem tylko przez tych wyborców, którzy są wpisani

do spisu wyborców w danym obwodzie głosowania i wyrażą wolę takiego głosowania.

ww

64. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odbywa

się w następujący sposób

1) komisja ogłasza w zakładzie opieki zdrowotnej

lub domu pomocy społecznej przed dniem głosowania informację o możliwości głosowania

w pomieszczeniach, w których przebywają pacjenci obłożnie chorzy i pensjonariusze mający

trudności w poruszaniu się;

2) komisja zbiera informacje, którzy wyborcy chcą

głosować w pomieszczeniu, w którym przebywają, a następnie sporządza roboczy wykaz nazwisk i imion tych osób, ze wskazaniem numerów pomieszczeń, do których członkowie komisji powinni przynieść urnę;

4) komisja, w drodze uchwały, określa czas (godziny) głosowania poza lokalem wyborczym i przerwę w głosowaniu, w tym czasie, w lokalu przy

wykorzystaniu urny zasadniczej i spisu wyborców. Zaleca się, aby przerwę w głosowaniu zarządzić w czasie, gdy większość wyborców

umieszczonych w spisie oddała głosy w lokalu

wyborczym. Przerwa w głosowaniu, o której

mowa, nie stanowi podstawy do przedłużenia

czasu głosowania. Uchwałę komisji obwodowej

o przerwie w głosowaniu należy wywiesić przed

rozpoczęciem głosowania na drzwiach lokalu

wyborczego. Uchwała powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego;

5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem wyborczym komisja pieczętuje wlot urny zasadniczej, a członkom komisji, którzy będą prowadzili głosowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje za pokwitowaniem spis wyborców, odpowiednią liczbę kart do głosowania

oraz roboczy wykaz pacjentów zakładu opieki

zdrowotnej lub pensjonariuszy domu pomocy

społecznej umożliwiający sprawne dotarcie do

wyborców, którzy wyrazili wolę głosowania

w pomieszczeniu, w którym przebywają. Następnie komisja sprawdza, czy urna jest pusta

i pieczętuje ją. Komisja jest obowiązana dotrzeć

z urną do każdego wyborcy, który wyraził wolę

skorzystania z tej formy udziału w głosowaniu,

a także umożliwić głosowanie innym wyborcom;

6) głosowanie poza lokalem wyborczym może

prowadzić co najmniej dwóch członków komisji przez nią wyznaczonych, zgłoszonych przez

różne komitety wyborcze; członkom komisji

mogą towarzyszyć mężowie zaufania;

7) wyborca po otrzymaniu kart do głosowania kwituje ich odbiór podpisem w spisie, a członek

komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza

litery „UP” (jako skrót od nazwy „urna pomocnicza”), w celu późniejszego rozliczenia kart do

głosowania; podczas głosowania należy dbać

o to, aby zachowana była tajność głosowania;

8) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji członkowie komisji rozliczają się protokolarnie z liczby otrzymanych wcześniej kart do głosowania (uwzględniając ich liczbę wymienioną

w pokwitowaniu oraz liczbę znaków „UP” w spisie), zwracają niewykorzystane karty do głosowania i pieczętują wlot urny pomocniczej; zapieczętowaną urnę oddaje się pod dozór przewodniczącemu komisji;

9) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje

po zakończeniu głosowania w obwodzie, przed

otwarciem urny zasadniczej; po otwarciu urny

pomocniczej komisja sprawdza, czy liczba kart

każdego rodzaju wyjętych z urny pomocniczej

1) zadania wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

związane z obsługą i zapewnieniem techniczno-materialnych warunków pracy komisji wykonuje odpowiednio konsul lub kapitan statku;

w.

rcl

.go

v.p

l

odpowiada liczbie osób, które głosowały przy

wykorzystaniu urny pomocniczej. Jeżeli komisja

nie stwierdzi rozbieżności, karty wyjęte z urny

pomocniczej włącza się do obliczeń wyników

głosowania dokonywanych dla całego obwodu;

w przypadku stwierdzenia różnic należy wyjaśnić ich przypuszczalną przyczynę i omówić

w punkcie 12 odpowiedniego protokołu głosowania lub w formie załącznika do protokołu;

Poz. 806

10) w aktach komisji pozostają: roboczy wykaz wyborców, którzy zamierzali głosować przy użyciu

urny pomocniczej, uchwała komisji o przerwie

w głosowaniu, pokwitowanie kart do głosowania, protokół rozliczenia kart do głosowania,

a także protokół sprawdzenia, czy pieczęcie

urny zasadniczej na wlocie zapieczętowanym

na czas przerwy nie zostały naruszone.

Z a da nia k om isj i w o b wo d ach u two rzony ch

z a gr a nic ą or az n a p o l ski ch statkach mor s k ic h

ww

65. Komisje w obwodach utworzonych za granicą oraz

na polskich statkach morskich wykonują swoje zadania w sposób określony w niniejszych wytycznych, z tym że

2) w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich nie przeprowadza się głosowania przez pełnomocnika

i przy użyciu nakładek na karty do głosowania

sporządzonych w alfabecie Braille’a;

3) komisji tych nie dotyczą pkt 58—60; tryb przekazania wyników głosowania oraz protokołów

głosowania okręgowym komisjom wyborczym

reguluje odrębna uchwała Państwowej Komisji

Wyborczej.

66. Komisje w obwodach utworzonych za granicą

właściwe dla celów głosowania korespondencyjnego wykonują zadania, stosując odpowiednio niniejsze wytyczne dotyczące głosowania korespondencyjnego w obwodach głosowania w kraju oraz

przepisy uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

w sprawie warunków technicznych głosowania

korespondencyjnego w obwodach głosowania

utworzonych za granicą.