MP_2011_578

Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna

1 Articles / Provisions · Poland

Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Statutory Text (1 Articles)

M.P. 2011 nr 58 poz. 578 inForce

Treść Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna Open official source

rcl

.go

v.p

Monitor Polski Nr 58

Elektronicznie

podpisany przez

Jaroslaw Deminet

Data: 2011.06.30

15:28:23 +02'00'

Zatwierdzono

na posiedzeniu Rady Ministrów

w dniu 22 lutego 2011 r.

PREZES RADY MINISTRÓW

Donald TUSK

Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna

Warszawa, 2011

Sfinansowano ze środków Narodowego

Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego

Zarządu Gospodarki Wodnej

rcl

.go

v.p

Spis treści

1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . . .

3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu . . . . . . . . . . . . . . . .

Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . .

Wody płynące (rzeki i potoki) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Jeziora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . .

5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . .

Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . .

6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring diagnostyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring operacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring badawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ocena stanu wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring stanu chemicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring diagnostyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring operacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring badawczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Monitoring stanu ilościowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ocena stanu wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . .

Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . .

Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zakres analiz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym — zaopatrzenie w wodę . . . . . . . . . . . . . . . .

Finansowy zwrot kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości produkcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4679

4681

4684

4686

4687

4688

4689

4690

4691

4693

4695

4698

4700

4703

4706

4707

4708

4709

4710

4711

4712

4713

4714

4715

4716

4721

4726

4729

4730

4731

4732

rcl

.go

v.p

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat . . . . . . .

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie ze środowiska — pobór wody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług . . . . . . . . . . .

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych — subwencje krzyżowe (skrośne)

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości . . . . . . .

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym — odbiór i oczyszczanie ścieków . . . . . . . . . . .

Finansowy zwrot kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności od

wielkości operatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie ze środowiska — odbiór i oczyszczanie ścieków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług . . . . . . . . . . .

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych — subwencje krzyżowe (skrośne)

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością

odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . .

Hydroenergetyka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zarządzenie ryzykiem powodziowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Żegluga . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Koszty zasobowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Koszty środowiskowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . .

11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . .

Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . .

Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . .

Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 . . . . . . . .

Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . .

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . .

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . .

Poz. 578

4732

4733

4734

4735

4736

4737

4738

4740

4755

4756

4757

4758

4759

4760

4768

4769

4770

4771

4773

4775

4777

4779

4780

4783

4795

4798

4800

4803

4805

rcl

.go

v.p

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . .

Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategie Rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . . .

Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony parku narodowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony parków krajobrazowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony rezerwatów przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Minister Środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Główny Inspektor Ochrony Środowiska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Starostowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Marszałkowie województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Dyrektorzy wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych . . . . . . . . . . . . . . . . .

Minister Infrastruktury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Współpraca międzynarodowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ustalenia zawarte w Prognozie oddziaływania na środowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Opinie właściwych organów (Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Główny Inspektor Sanitarny) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zgłoszone uwagi i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko . . . . . . .

Propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu skutków realizacji

postanowień dokumentu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Poz. 578

4807

4808

4810

4811

4813

4814

4815

4818

4820

4821

4822

4823

4824

4825

4826

4829

4831

4832

4833

4834

4835

4838

4839

Załączniki

Załącznik nr 1 — mapy

~<P_P 6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . .

~<P_P" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . .

~<P_P# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . . . .

~<P_P$ C

h_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW^QbiPaS^aiTRiP

Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P% Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW^QbiPaS^aiTRiP

Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P& 4Z^aTVX^]h^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4840

4841

4842

4843

4847

rcl

.go

v.p

~<P_P' >RT]P bcP]d YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW aiTRi]hRW ^QbiPa

dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P( >RT]P bcP]d YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW YTiX^a]hRW ^QbiPa

dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP

Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiT

cza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P !BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . .

~<P_P "BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . . . .

~<P_P #FhZPi fÙS _aiTi]PRi^]hRW S^ RT[Ùf aTZaTPRhY]hRW f ch\ Zö_XT[XbZ^fhRW

obszar dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P $FhZPi fÙS _^SiXT\]hRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^_PcaiT

nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Niemna . . .

~<P_P %>QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P]XT

lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar

dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P &?d]Zc^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ^QbiPaS^aiTRiP=XT\]P . . . . . . . . . . . .

Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych

~<P_P]a 6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a$ Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a% Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . .

~<P_P]a& Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW

~<P_P]a' 4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a( >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . .

~<P_P]a >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^

wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . .

~<P_P]a !>RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . .

~<P_P]a "BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a #BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a $FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW . .

~<P_P]a %FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P

trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a &FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT

nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a '>QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST

rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a (>QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P

nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . .

~<P_P]a!?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4848

4849

4850

4851

4852

4853

4854

4855

4856

4857

4863

4864

4865

4866

4867

4868

4869

4870

4871

4872

4873

4874

4875

4876

4877

4878

4879

rcl

.go

v.p

1. Stosowane skróty i pojęcia

GIOŚ

Główny Inspektor Ochrony Środowiska

GUS

Główny Urząd Statystyczny

GZWP

Główny Zbiornik Wód Podziemnych

IPPC

zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń

JCWP

jednolita część wód powierzchniowych

JCWPd

jednolita część wód podziemnych

Komisja Europejska

KPOŚK

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych

KZGW

Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

MŚ

Ministerstwo Środowiska

NFOŚiGW

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

OSN

obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu

pochodzącymi ze źródeł rolniczych

OSO

obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000)

PGW

plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza

PSH

Państwowa Służba Hydrogeologiczna

PWŚK

Program wodno-środowiskowy kraju

RDW

dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania

w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna

regionalny zarząd gospodarki wodnej

SCW

sztuczna część wód

SCWP

scalona część wód powierzchniowych

SOO

specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000)

SZCW

silnie zmieniona część wód

Unia Europejska

WFOŚiGW

wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej

WIOŚ

wojewódzki inspektor ochrony środowiska

WZMiUW

wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych

RZGW

Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami

rcl

.go

v.p

naturalnymi przez jedno ujście do morza.

Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze

sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami

wewnętrznymi

wodami

przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną

w gospodarowaniu wodami

Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych

występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych.

Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód

powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka,

struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe

lub wody przybrzeżne).

Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na

potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji.

Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został

w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka.

Sztuczna część wód – jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka.

2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie

rcl

.go

v.p

z Ramową Dyrektywą Wodną

Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju.

Wiele wysiłku włożono w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE.

Zmienione zostały m.in. przepisy ustawy – Prawo wodne w celu transpozycji przepisów

wspólnotowych w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe

dyrektywy

dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października

2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki

wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna

(RDW),

dyrektywa

2006/118/WE

Parlamentu

Europejskiego

Rady

dnia

12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem

i pogorszeniem ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19),

dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października

2007

sprawie

oceny

ryzyka

powodziowego

zarządzania

nim

(Dz. Urz. UE L 288 z 6.11.2007, str. 27).

Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie

obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw

członkowskich.

RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest

ochrona zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę

wodną mająca na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej

cenie, która umożliwi rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu

potrzeb środowiska. Głównym celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich części

wód, poprzez określenie i wdrożenie koniecznych działań w ramach zintegrowanych

programów działań w państwach członkowskich do 2015 roku.

Zgodnie z zapisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się

w podziale na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.

U. z 2005 Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) w chwili obecnej na obszarze Polski wyznaczonych

jest 10 obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły,

Świeżej i Ücker. Dla każdego obszaru dorzecza opracowuje się plan gospodarowania wodami.

Niniejszy dokument jest zatem jednym z dziesięciu PGW na obszarze Polski.

Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma

usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament

podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady

rcl

.go

v.p

gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie

gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo,

leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny

zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym,

np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw czy

w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego.

PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów

RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności

ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań

mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi

społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest

uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym.

PGW jest syntezą prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu

planistycznym i zawiera takie elementy jak

ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza,

podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny

ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych,

wykaz obszarów chronionych,

mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych,

ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów

chronionych,

podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód,

podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju,

z uwzględnieniem sposobów osiągania ustanawianych celów środowiskowych,

wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania na obszarze

dorzecza dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód,

wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów,

podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa

i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian

w planie,

wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze

dorzecza,

informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji

źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych

wynikach realizacji planu.

W procesie planowania gospodarowania wodami szczególną rolę zajmują programy

działań, które winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza, w celu zapewnienia

utrzymania lub poprawy jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach

rcl

.go

v.p

w terminie późniejszym. Działania podsumowane w planach dotyczą zarówno konkretnych

przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze administracyjnym, ekonomicznym,

badawczym, informacyjnym czy edukacyjnym.

rcl

.go

v.p

3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza

Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Niemna

Główna rzeką tego obszaru dorzecza jest Niemen, o długości całkowitej 937 km.

rcl

.go

v.p

Rzeka przepływa przez Republikę Białorusi, Republikę Litewską oraz Federację Rosyjską

(obwód kaliningradzki). Źródła rzeki zlokalizowane są w okolicach Mińska. Niemen uchodzi

do Morza Bałtyckiego.

W granicach Polski obszar dorzecza reprezentowany przez region wodny Niemna.

Główne rzeki obszaru dorzecza na terenie Polski to: Świsłocz, Łosośna, Czarna Hańcza,

Marycha, Szeszupa. W północnej części regionu obecna znaczna liczba jezior. Dzięki

systemowi kanałów posiada połączenie z Dnieprem, Wisłą i Pregołą. Na obszarze dorzecza

Niemna całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzek wynosi 829,83 km,

z czego długość naturalnych to 813,42 km (ok. 98%). Długość sztucznych części wód

powierzchniowych – 16,42 km (ok. 2%).

Obszar dorzecza położony jest w północno – wschodniej części kraju. Pod względem

geograficznym zlokalizowany jest na Pojezierzu Litewskim i Nizinie Północnopolskiej.

Wg podziału administracyjnego, obszar dorzecza Niemna leży w północnej i wschodniej

części województwa podlaskiego. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza

przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1).

Powierzchnia obszaru dorzecza Niemna wynosi 2 515 km2, co stanowi poniżej 1%

powierzchni kraju. Dominującymi formami użytkowania terenu są tereny rolne, stanowiące

ok. 57 % (ok. 1427,7 km2). Lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują łączna powierzchnię

973,9 km2, co stanowi ok. 39 % powierzchni obszaru. Tereny wodne zajmują łącznie

87,3 km2, z kolei tereny zantropogenizowane tylko 23,7 km2, co stanowi niecały procent

powierzchni obszaru. Strukturę użytkowania gruntów na obszarze dorzecza Niemna

przedstawia rysunek nr 1.

Słodkie wody podziemne występują do głębokości 300 m. Związane są z 2 piętrami

wodonośnymi – kredowym i czwartorzędowym. Piętro kredowe jest słabo rozpoznane.

Ujmowane jest jedynie w okolicach Augustowa. Wody występują w spękanych wapieniach,

opokach i gezach o słabej wodoprzepuszczalności. W kredowym piętrze wodonośnym

występują rzadkie wody typu HCO3-Na. Są to wody kriogeniczne przeobrażone, związane

z wieczną zmarzliną. Na obszarze dorzecza Niemna występujące osady paleogeńskie nie są

wodonośne. Czwartorzędowe piętro wodonośne występuje na całym obszarze. Związane jest

z osadami piaszczysto – żwirowymi rozdzielonymi nieprzepuszczalnymi glinami. Tworzą od

2 do 4 pięter wodonośnych. Ich geneza związana jest z działalnością akumulacyjno –

wodnolodowcową: sandry, serie piaszczysto – żwirowe śródmorenowe i podmorenowe,

pradoliny i kopalne doliny rzeczne, kemy i ozy. Utwory te są silnie zaburzone

glacitektonicznie przez kolejne zlodowacenia. Miąższość osadów czwartorzędowych wynosi

250 – 300 m. W piętrze czwartorzędowym występują wody typowe dla płytkiej strefy

aktywnej wymiany. Są to najczęściej wody typu HCO3-Ca. Mineralizacja wynosi 350 – 450

mg/dm3. Stwierdzane są podwyższone zawartości Fe i Mn. W płytkich poziomach lokalnie

rcl

.go

v.p

występują zanieczyszczenia antropogeniczne związkami azotu, siarczanów i chlorków. Wody

czwartorzędowe są dobrej jakości, nie wymagają uzdatniania, jedynie odżelaźnianią

i odmanganianią (Nowakowski Cz., Nowicki Z., 2007).

Szacunkowe zasoby wód podziemnych dostępne do zagospodarowania wynoszą

219 000 tys. m3/rok. Stopień ich wykorzystania jest bardzo niski. W północnej części

dorzecza wynosi ok. 10 %, a w południowej około 1,5 %. Związane jest to ze słabym

zagospodarowaniem terenu. Na obszarze dorzecza Niemna nie występują główne zbiorniki

wód podziemnych.

Wody powierzchniowe

Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych

Na obszarze dorzecza Niemna wyznaczonych jest obecnie

39 jednolitych części wód rzek,

35 jednolitych części wód jezior.

Powyższą informację przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1).

Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu

Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia

zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód

powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków

środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych.

Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.

położenie geograficzne,

wysokość bezwzględna,

geologia terenu,

morfologia terenu.

Typy wód, w warunkach nienaruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech

biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy

ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest w zależności od

poszczególnych typów wód.

W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się

typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu

„systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części

wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów.

Obszar dorzecza Niemna leży w obrębie dwóch ekoregionów: Regionu Bałtyckiego

rcl

.go

v.p

oraz Równin Wschodnich. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa

nr 7 (załącznik nr 1).

W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość

powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. W zakresie ustalenia typologii

jezior zastosowano kryteria tzw. „systemu B” wg RDW. Typologia abiotyczna jezior została

ustalona na podstawie analizy danych dla 749 jezior w Polsce. Oprócz kryteriów abiotycznych

typologii, przeanalizowano również szereg parametrów dodatkowych, mających znaczenie

weryfikujące, jak kategoria podatności zbiornika na degradację, klasa czystości wody, czy

podstawowe wskaźniki chemiczne. Parametry te były pomocne przy ustaleniu, czy pewne

budzące wątpliwości wartości parametrów typologii, jak niski odczyn, wysokie

przewodnictwo czy zasadowość, wynikają z naturalnych uwarunkowań danego ekosystemu

(jego typu), czy raczej mogą być wynikiem wpływu antropogenicznego i powinny zostać

pominięte. Na podstawie kombinacji przyjętych klas wybranych parametrów wydzielono

siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem

stratyfikacji termicznej wód.

Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych

Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy

zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II).

Na obszarze dorzecza Niemna określono pięć typów rzek. Na obszarach nizinnych

położonych <200 m n.p.m. występują dwa typy JCWP rzecznych o powierzchni zlewni od 100

do 1000 km2, wyróżnionych ze względu na różne typy podłoża

typ 17 – Potok nizinny piaszczysty – cieki na utworach staroglacjalnych (10 JCWP),

typ 18 – Potok nizinny żwirowy – cieki na utworach młodoglacjalnych (19 JCWP).

Wśród rzek o powierzchni zlewni 1000 - 10 000 km2 wyróżnione zostały dwa typy, w tym

typ 19 – Rzeka nizinna piaszczysto – gliniasta – cieki na utworach staroglacjalnych

(1 JCWP),

typ 20 - Rzeka nizinna żwirowa – cieki na utworach młodo glacjalnych (3 JCWP).

Dodatkowo wyróżniono Typ 25 – Cieki łączące jeziora, których funkcjonowanie ekologiczne

jest niezależne od ekoregionu (5 JCWP). Dla jednej JCWP nie określono typu (typ 0).

Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych

Na obszarze dorzecza Niemna wydzielono dwa typy podstawowych jezior,

dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód.

Ostatecznie na obszarze dorzecza Niemna występują trzy typy jezior. Całkowita liczba jezior

wynosi 36 i jest równa wyodrębnionej liczbie jednolitych części wód. Na obszarze dorzecza

Niemna stwierdza się występowanie

typ 5a – Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni,

rcl

.go

v.p

stratyfikowane (15 JCWP),

typ 6a – Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

stratyfikowane (16 JCWP),

typ 6b – Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

niestratyfikowane (4 JCWP).

Typy wód na obszarze dorzecza zostały przedstawione na mapach nr 5, 6 (załącznik nr 1).

Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód

Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest

możliwe, jeżeli

wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego

tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ

przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na

dotychczasowe formy użytkowania,

aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne

technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie

analogicznych „korzyści” z użytkowania wód.

Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były

prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał

na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny

rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości

osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie

uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności

i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te

wykonywane

były

również

pod

kątem

uzasadnienia

ekonomicznej

opłacalności

pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód.

Zgodnie z RDW (art. 4.3) na obszarze dorzecza Niemna jako silnie zmienione części

wód wyznaczonych jest obecnie

2 jednolite części wód jezior.

Natomiast jako sztuczne części wód wyznaczonych jest obecnie

1 jednolita części wód rzek.

Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych

Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości

wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej a przede

wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych

rcl

.go

v.p

wód.

W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia

warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych,

zgodnie z wymaganiami załącznika II RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych

warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących

informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych.

Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do

wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu

typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być

wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną

charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych

kategoriach

wraz

określeniem

braków

danych,

zakresie

elementów

hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych

warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było

licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem

prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było

również

ustalenie

kształtu

sieci

monitoringowej

celu

pozyskania

informacji

o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód.

W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód

w poszczególnych kategoriach wód

Wody płynące (rzeki i potoki)

Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii,

przy czym

Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących

1. Potok tatrzański krzemianowy

2. Potok tatrzański węglanowy

3. Potok sudecki

4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni

5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni

7. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym

18. Potok nizinny żwirowy

20. Rzeka nizinna żwirowa

Ogólnie opisano warunki dla trzech typów

22. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych

24. Rzeki w dolinach zatorfionych

25. Rzeki łączące jeziora

rcl

.go

v.p

Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz

niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie).

Jeziora

Specyficzne dla typu wartości referencyjne dla chlorofilu a i makrofitów w jeziorach

W chwili obecnej istnieje w Polsce oficjalna klasyfikacja jezior, zgodna z RDW,

wyłącznie na podstawie chlorofilu a (obfitość fitoplanktonu) i makrofitów. Dla tych

elementów biologicznych wyznaczono wartości referencyjne.

Chlorofil a

Wartości

referencyjne

ustalono

dla

typów

jezior

stratyfikowanych

i niestratyfikowanych i w ich obrębie dla jezior o małej (<2) i dużej (>2) wartości wskaźnika

Schindlera.

Podstawą

wyznaczenia

wartości

referencyjnych

była

analiza

danych

z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów

presji. Jest to jedna z metod rekomendowanych przez Komisję Europejską w ramach

Wspólnej Strategii Wdrażania RDW (metoda przestrzenna - spatially based metod). Wartość

referencyjną chlorofilu a stanowi mediana ze średnich wartości parametru w populacji jezior

referencyjnych w obrębie wyżej wymienionych typów.

Wartości referencyjne dla chlorofilu a przedstawia poniższa tabela.

Tabela 1. Wartości referencyjne dla chlorofilu

Typ jeziora

Chlorofil a

Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2

3,1 μg/l

Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2

4,8 μg/l

Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2

5,7 μg/l

Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2

5,9 μg/l

Makrofity

Podstawą oceny jezior na podstawie makrofitów jest Makrofitowy Indeks Stanu

Ekologicznego. Indeks służy do oceny jezior ramieniowych głębokich i ramieniowych płytkich,

a więc do klasyfikacji dwóch typów jezior o wodach twardych, wydzielonych na podstawie

makrofitów. Nie stosuje się do jezior lobeliowych, dla których klasyfikacji na podstawie

makrofitów dotąd nie opracowano. Przy ustalaniu warunków referencyjnych, a następnie

przy opracowywaniu klasyfikacji jezior na podstawie makrofitów zastosowano, podobnie jak

w przypadku chlorofilu a, metodę przestrzenną, czyli przeanalizowano dane o roślinności

z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów

presji. Wartość indeksu zawiera się pomiędzy 1 a 0. Jako wartość referencyjną (mieszcząca

się w zakresie stanu bardzo dobrego) przyjęto graniczna wartość dla stanu bardzo dobrego

i dobrego, wynosząca w obu typach jezior 0,680.

Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód,

rcl

.go

v.p

dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary

mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z załącznika II

RDW, w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód

powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód

powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagało uzupełnienia w dalszych pracach

planistycznych.

Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami

załącznika II RDW oraz zgodnie z wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków

referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądowych wód powierzchniowych,

przejściowych i przybrzeżnych. Opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne

wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań.

W ramach realizowanych od 2005 r. badań monitoringowych wód powierzchniowych,

pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków

referencyjnych. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości

granicznych stosowanych przy ocenie stanu wód. Obecnie obowiązujące są wstępne warunki

referencyjne ustalone w 2004 r.

Wody podziemne

Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych

W wyniku podziału obszaru Polski na JCWPd wyznaczono 161 JCWPd. Przy

wydzielaniu JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących

w hydrogeologii. Są to m.in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski

w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe

wydzielone w obszarach wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu

ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyznaczaniu JCWPd były

związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi,

typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice

hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych,

związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura

2000),

rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych,

strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia

(aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa),

charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia

chemizmu wód podziemnych,

grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym

rcl

.go

v.p

stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium

jednorodności).

Na obszarze dorzecza Niemna występują JCWPd o kodach 8100_056, 8200_023 oraz

fragment 2300_034.Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia

mapa nr 4 (załącznik nr 1).

Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów

rcl

.go

v.p

działalności człowieka na stan wód powierzchniowych

i podziemnych

W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z art. 5 RDW, w Polsce

dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych

(presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człowieka na środowisko wodne. Prace te

miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia

celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji

znaczących oddziaływań antropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone

w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody i zrzuty

ścieków

komunalnych i przemysłowych,

wielkość nawożenia,

hodowlę

zwierząt.

Uwzględniono również dane dostępne z monitoringu wód w zakresie poszczególnych

wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych.

Na obszarze dorzecza Niemna zidentyfikowano następujące rodzaje presji

Punktowe źródła zanieczyszczeń

Zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych

Do wód powierzchniowych w dorzeczu odprowadzanych jest rocznie ok. 400 tys. m 3

ścieków. W obszarze zlokalizowanych jest 5 dużych oczyszczalni ścieków obsługujących

łącznie 78,8 tys. mieszkańców. Struktura oczyszczania ścieków wykazuje pozytywne zmiany

w systemie oczyszczania. Wzrasta ilość ścieków oczyszczanych biologicznie z podwyższonym

usuwaniem biogenów w ogólnej ilości ścieków oczyszczanych biologicznie. Obserwowane

jest zmniejszenie ładunków zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach. Obserwowany

trend jest uwarunkowany kilkoma czynnikami, wśród których należy wymienić: upadek

szeregu dużych zakładów państwowych, zmniejszenie wielkości produkcji lub zmiana profilu

produkcji. Oprócz tych negatywnych zjawisk gospodarczych na obniżenie ilości

wytwarzanych ścieków znaczny wpływ ma modernizacja procesów produkcyjnych pod kątem

ograniczenia ich wodochłonności.

Składowiska odpadów

Większość odpadów komunalnych wytworzonych na terenie Polski jest składowana

składowiskach

odpadów.

Jest

najbardziej

rozpowszechniona

metoda

ich

zagospodarowania. Obiekty, jakimi są składowiska odpadów, powinny zatem spełniać

odpowiednie wymagania, aby nie nastąpiła ewentualna infiltracja zanieczyszczeń do gruntu

i wód powierzchniowych. Nieodpowiednie składowanie odpadów może mieć negatywny

wpływ na środowisko wodne. Zagrożeniem dla wód są wody odciekowe pochodzące

Źródłem odcieków ze składowisk jest przesiąkanie wody

rcl

.go

v.p

z nieizolowanych składowisk.

opadowej przez bryłę wysypiska, a także na nieizolowanych składowiskach dopływ wód

powierzchniowych oraz podziemnych powodujących wypłukiwanie i rozpuszczanie

powstających produktów rozkładu. Źródłem odcieków jest także woda dostarczana wraz

z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznych. Ilość i skład odcieków

zależą głównie od: rodzaju i stopnia rozdrobnienia odpadów, ilości wody infiltrującej, wieku

składowiska, techniki składowania. Odcieki z wysypisk wykazują bardzo wysoką mineralizację

i charakteryzują się znacznie podwyższonymi parametrami biologicznego i chemicznego

zapotrzebowania na tlen (BZT5 i ChZT), wysokimi stężeniami substancji rozpuszczonych,

chlorków, siarczanów i związków azotu amonowego.

Wszystkie składowiska odpadów winny być zabezpieczone i uszczelnione co

zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód gruntowych. Szczegółowe wymagania

dotyczące eksploatacji składowisk oraz stosowanych metod zabezpieczenia przed infiltracją

zanieczyszczeń określają stosowne rozporządzenia. Wobec istniejących składowisk

niespełniających wymogów ekologicznych prowadzone są prace uszczelniające lub zgodnie

z prawem składowiska takie są zamykanie i poddawane rekultywacji.

Przypadkowe skażenia środowiska gruntowo-wodnego (zidentyfikowane

zagrożenia nadzwyczajne – wg raportów o stanie środowiska WIOŚ)

W latach 2003 – 2007 zarejestrowano dwa zagrożenia nadzwyczajne mogące

oddziaływać na stan zasobów wodnych (tab. 2).

Tabela 2. Zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003 – 2007 zagrożeń nadzwyczajnych

mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych

Lp.

Rodzaj zagrożenia

transportowe

awarie instalacji

Liczba

Komentarz

Zagrożenie spowodowane wypadkiem drogowym.

Rozszczelnieniu ulegała instalacja LPG.

Ogólnodostępne dane dotyczące interwencji w przypadku zaistnienia awarii

publikowane są na stronie internetowej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska

http://www.gios.gov.pl w następujących dokumentach

Rejestr poważnych awarii w 2003 roku,

Rejestr poważnych awarii 2005 roku,

Rejestr poważnych awarii 2006 roku,

Rejestr poważnych awarii w 2007 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2003 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2004 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2005 roku,

rcl

.go

v.p

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2006 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2007 roku.

W dokumentach tych znajduje się informacja o dacie i miejscu zaistnienia zdarzenia oraz opis

zdarzenia i działania podjęte przez Inspekcje Ochrony Środowiska.

Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania

gruntów

Działalność rolnicza

Istotnym źródłem zanieczyszczenia wód powierzchniowych w dorzeczu są spływy

powierzchniowe z obszarów rolnych poddawanych chemizacji i nawożeniu. W strukturze

użytkowania gruntów na terenie dorzecza grunty rolne stanowią 1377,9 km 2 ogólnej

powierzchni tj. 56 %. Wielkość hodowli wynosi 36 307 DJP na obszarze dorzecza.

Wielkości ładunków zanieczyszczeń są trudne do oszacowania, jednakże dane

statystyczne dotyczące zużycia nawozów mineralnych wskazują, że na 1 ha użytków rolnych

zużycie na terenie województwa podlaskiego wynosiło 87,1 kg NPK (średnia dla Polski –

102,4 kg), a nawozów wapniowych 60 kg CaO (średnia dla Polski 91,5). Natomiast zużycie

obornika wyniosło 74,5 kg/ha (NPK) co stanowi 1 miejsce w kraju (średnia dla Polski - 46 kg).

Stosowanie do nawożenia obornika i gnojowicy (z niezachowaniem zasad kodeksu dobrej

praktyki rolniczej) może stanowić poważne zagrożenie dla środowiska wodnego.

Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją

Niekorzystny wpływ na jakość wód w dorzecza wywierają niekontrolowane zrzuty

ścieków bytowo-gospodarczych z nieskanalizowanych miejscowości oraz dopływające

obszarowo zanieczyszczenia z użytków rolnych.

Na obszarze dorzecza, w częściach o niskiej gęstości zaludnienia procent mieszkańców

korzystających z oczyszczalni ścieków wynosi 18%. Obszar ten, jak wcześniej wspomniano

stanowi połowę powierzchni obszaru dorzecza. Liczba ludności nie korzystających

z kanalizacji i oczyszczalni ścieków wynosi ok. 46,5 tys. mieszkańców, co 36% stanowi

wszystkich mieszkańców dorzecza. Ścieki bytowe są przeważnie gromadzone w nieszczelnych

szambach, z których zanieczyszczenia mogą przedostawać się wód gruntowych oraz

lokalnych cieków. Na obszarze najbardziej zaludnionym 73% mieszkańców podłączona jest

do oczyszczalni ścieków.

Wielkość ładunku zanieczyszczeń dopływających do wód z obszarów nieobjętych kanalizacją

(BZT5, ChZTCr, Nog, Pog, zawiesina ogólna) [kg/rok] przedstawiono poniżej [oszacowano na

podstawie danych z GUS, 2007]

1 125 395

2 337 360

1 211 964

204 303

33 762

kg/rok,

kg/rok.

rcl

.go

v.p

BZT5

ChZTCr

zawiesina

azot ogólny

fosfor ogólny

Poz. 578

Na obszarze dorzecza średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców

niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km 2 powierzchni dorzecza wynosi

odpowiednio dla [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]

BZT5

ChZTCr

zawiesina

azot ogólny

fosfor ogólny

455,3

945,6

490,3

82,6

13,6

kg/rok/km2,

kg/rok/km2.

Analizę wpływów antropogenicznych uzupełniona została o prognozę rozwoju do

2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej

działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych

dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m.in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015,

II Politykę Ekologiczną Kraju, Strategię Gospodarki Wodnej, Program Rozwoju Obszarów

Wiejskich.

Zebrane

informacje

odnośnie

identyfikacji

znaczących

oddziaływań

antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do oceny ryzyka

nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje

ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku przeprowadzonej

analizy na obszarze dorzecza Niemna wydzielono

3 jednolite części wód rzek zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych,

jednolitych

części

wód

jezior

zagrożonych

nieosiągnięciem

celów

środowiskowych.

Niedobory wód podziemnych

Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół

pod kierownictwem T. Hordejuka (2008). Został on wyrażony w procentach jako stosunek

poboru całkowitego do zasobów wód podziemnych. Na tej podstawie można określić

szacunkowy stopień wielkości rezerw wód podziemnych, który został wyrażony

w 5 stopniowej skali (bardzo wysoki, wysoki, umiarkowany, niski, brak rezerw) Dla obszaru

dorzecza Niemna określony został jako bardzo wysoki. Stopień wykorzystania zasobów wód

rcl

.go

v.p

podziemnych oszacowany został na 1,4 % (JCWPd 8100-056) i 9,1 % (JCWPd 8200_023).

Na obszarze dorzecza Niemna nie stwierdzono wystąpienia lejów depresji o znaczeniu

regionalnym ani obszarów na których miało miejsce trwałe obniżenie zwierciadła wód

podziemnych wywołane czynnikiem antropogenicznym.

Graficzne odwzorowanie punktowych i obszarowych źródeł zanieczyszczeń

przedstawione zostało na mapie nr 17 (załącznik nr 1).

5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym

rcl

.go

v.p

cyklu planistycznym

W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia

1971 – 2005.

Obszar dorzecza Niemna znajduje się pod wpływem klimatu umiarkowanego

przejściowego z widocznymi wpływami kontynentalnymi. Na obszarze dorzecza wyróżniono

dwa regiony klimatyczne

region suwalski, obejmuje północną części województwa podlaskiego; granica

jego obszaru przebiega na wysokości Augustowa; jest to najchłodniejszy region

klimatyczny o dużym zróżnicowaniu opadowym; obszar ten charakteryzuje się

największymi średnimi rocznymi prędkościami wiatru z dużym udziałem prędkości

umiarkowanych i silnych; takie warunki klimatyczne są bardzo niekorzystne pod

względem rolniczym, sprzyjają natomiast wykorzystaniu wiatru dla pozyskania

energii,

region podlaski, położony w centralnej i południowej części województwa

podlaskiego, o najbardziej zaznaczonych cechach kontynentalizmu termicznego

i dużym zróżnicowaniu opadowym; wzdłuż południowej granicy regionu

klimatycznego cechy kontynentalne klimatu ustępują na korzyść warunków

oceanicznych.

Średnia temperatura powietrza w Suwałkach z wielolecia 1971 – 2000 wyniosła

6,3 °C, natomiast z okresu 1991 – 2000 – 6,8 °C, a w 2001 – 2005 kształtowała się na

poziomie 6,9 °C. W 2008 roku średnia wyniosła 8,0 °C. Województwo podlaskie na obszarze

którego znajduje się Polska część dorzecza Niemna leży w chłodnym regionie Polski.

Najczęściej do najchłodniejszych miesięcy zalicza się styczeń ze średnią temperaturą ok.

-4 °C, natomiast do najcieplejszych lipiec, którego średnia temperatura wynosi 16,6 °C.

Północna i środkowa część województwa charakteryzuje się największą w Polsce

(z wyjątkiem terenów górskich) liczbą dni pogody przymrozkowej bardzo zimnej (t max > 0

i tmin < –5°C). W ciągu roku przeważa typ pogody ciepłej (5°C < t śr doby < 15°C), który

utrzymuje się przez ponad 4 miesiące. Pogoda bardzo ciepła średnio trwa 70 – 85 dni

i utrzymuje się dłużej na południu województwa. W okresie od 1971 do 2000 roku

temperatury wahały się od -30,6 do 35,2 °C w mieście Suwałki. Średnia roczna prędkość

wiatru w Suwałkach (1971 – 2000) wyniosła 2,6 m/s. W Suwałkach średnia suma opadów

atmosferycznych z wielolecia 1971–2000 wyniosła 591 mm, w okresie 1991 – 2000 zmalała

do 575 mm, natomiast w 2001 – 2005 wzrosła do 601 mm. W 2008 roku wyniosła 592 mm.

Usłonecznienie w 2008 roku wyniosło około 1671 h, a średnie zachmurzenie od 4,9 do 5,1

oktantów (w skali min – max od 0 do 8).

Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze

rcl

.go

v.p

dorzecza Niemna zaobserwować można trend rosnący.

Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Polski w okresie

1891-2000

Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean

values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123128.

Rozkład średnich miesięcznych i rocznych sum opadów atmosferycznych (mm) dla

Suwałk przedstawia poniższa tabela.

Tabela 3. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza

Niemna (1971-2000)

L.p.

Stacja

Suwałki

III

VII

VIII

XII

Rok

593

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby HydrologicznoMeteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

Rozkład średnich miesięcznych i rocznych wartości temperatur powietrza ( °C) dla

Suwałk przedstawia poniższa tabela.

Tabela 4. Średnie miesięczne i roczne wartości temperatur powietrza (°C) na obszarze dorzecza

Niemna (1971-2000)

L.p.

Stacja

III

VII

VIII

XII

Rok

Suwałki -4,0 -3,4 0,1 6,0 12,1 15,1 16,6 16,3 11,5 6,6 1,3 -2,2

6,3

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby HydrologicznoMeteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

rcl

.go

v.p

Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce

Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na

obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie

temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 19712000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza

o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów

atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego

parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery

i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla

scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego,

optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70

i 20% do 9, 48 i 43% (rys. nr 3, 4) (Ziernicka-Wojtaszek 2009). Zasięgi regionów

wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego

Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów,

a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można

przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI.

Ustka

Lębork

Koszalin

Elbląg

Suwałki

Elbląg

Suwałki

Kętrzyn

Świnoujście

rcl

.go

v.p

Kętrzyn

Resko

Świnoujście

Resko

Olsztyn

Szczecinek Chojnice

Olsztyn

Szczecinek Chojnice

Szczecin

Piła

Toruń

Gorzów Wlkp.

Płock

Słubice

Płock

Słubice

Poznań

Warszawa

Koło

Warszawa

Koło

Zielona Góra

Siedlce

Terespol

Zielona Góra

Terespol

Łódź

Kalisz

Włodawa

Łódź

Włodawa

Puławy

Sulejów

Legnica

Siedlce

Leszno

Kalisz

Zgorzelec

Białystok

Ostrołęka

Mława

Białystok

Ostrołęka

Mława

Legnica

Lublin

Wieluń

Wrocław

Jelenia Góra

Wrocław

Jelenia Góra

Puławy

Sulejów

Zgorzelec

Lublin

Wieluń

Kielce

Częstochowa

Kielce

Częstochowa

Zamość

Sandomierz

Opole

Zamość

Sandomierz

Opole

Kłodzko

Katowice

Racibórz

Katowice

Racibórz

Kraków

Tarnów

Kraków

Tarnów

Rzeszów

Przemyśl

Bielsko-Biała

Przemyśl

Bielsko-Biała

Nowy Sącz

Lesko

Regiony termiczne

Regiony wilgotnościowe

Suma temperatury

Wartości

≥10°C

współczynnika

hydrotermicznego

Chłodny

Umiarkowanie

Ciepły

Bardzo ciepły

1600° – 2000°

2000° – 2400°

2400° – 2800°

2800° – 3200°

3200° – 3600°

Umiarkowanie suchy

Optymalnego uwilgotnienia

Wilgotny

1,0 – 1,3

1,3 – 1,6

> 1,6

Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze

Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze

Polski w latach 1971-2000

Polski w latach 1971-2000 scenariusz +1°C

Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja

Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009.Weryfikacja rolniczo-

rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle

klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych

współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3),

zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3), 803-812.

803-812.

W celu sprawdzenia powiększania się zjawiska suszy w ostatnim 10-leciu XX w.

porównano wartości temperatury, opadów i stopnia uwilgotnienia wierzchniej warstwy

gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. Stwierdzono, że wzrost temperatury powietrza

wyniósł 0,5 °C, suma opadów atmosferycznych wzrosła o 11 mm, natomiast stopień

uwilgotnienia gleby zmniejszył się o 0,5 w przyjętej skali.

Umowna skala wilgotności wierzchniej warstwy gleby przedstawia się następująco

0 – wilgotność klęskowo niedostateczna,

10 – wilgotność niedostateczna,

20 – wilgotność dostateczna,

30 – wilgotność nadmierna,

40 – wilgotność klęskowo nadmierna.

Można zauważyć, że przy wzroście temperatury powietrza i nieznacznym wzroście

sumy opadów atmosferycznych nastąpiło powiększenie się zjawiska suszy na skutek

zwiększonej ewapotranspiracji. Potwierdzają to badania Pressa (1963), z których wynika iż

rcl

.go

v.p

przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C wartość optymalna opadów atmosferycznych

w skali miesiąca powinny być wyższa o 5 mm. Ziernicka (2004) wykazała, że przy wzroście

temperatury powietrza o 1,0 °C, niedobór opadów okresie wegetacyjnym IV-X wyniesie

6,3 mm, a przy wzroście temperatury o 2,0 °C – 14,5 mm na obszarze Polski bez

uwzględnienia zróżnicowania regionalnego.

W związku z rosnącą wartością współczynnika zmienności opadów i wzrostem częstości

występowania zachmurzenia typu konwekcyjnego należy spodziewać się zwiększenia

częstości zarówno powodzi, opadów o dużej intensywności jak i okresów suszy. Fakt ten

należy uwzględnić w analizie dynamiki zmian zanieczyszczeń wody zależnych w dużej mierze

od stanów wody i wartości przepływów.

Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany

współczesnymi zmianami klimatu może wpłynąć na procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne

w ciekach i zbiornikach wodnych, a niekiedy prowadzić do pogorszenia jakości wody. Dla

potrzeb przyszłych planów niezbędne jest uwzględnienie badań nad zmianami klimatu w celu

podjęcia właściwych działań zapobiegających pogorszeniu stanu wód.

Na podstawie pozyskanych danych dla obszaru Polski oraz założonego horyzontu

czasowego dla pierwszego cyklu planowania wg RDW można stwierdzić, iż przewidywane

zmiany klimatu Polski, a więc także na obszarze dorzecza Niemna nie będą znaczące wobec

jakichkolwiek działań zidentyfikowanych w PGW.

rcl

.go

v.p

6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych

RDW wymaga od państw członkowskich dokonywania przeglądu oraz uaktualniania

rejestru obszarów chronionych (art. 6). W Polsce przegląd ten miał miejsce w roku 2007, czyli

cztery lata po sporządzeniu pierwszego rejestru tych obszarów w roku 2003, którego

zawartość była przedmiotem Raportu do KE w roku 2005. Prace przeprowadzone w 2007 r.

miały na celu aktualizację wykazów

wód powierzchniowych i podziemnych, które są lub mogą być wykorzystywane

dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia - wyznaczonych na

mocy RDW transponowanej ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym obszary wyznaczone

jako kąpieliska – wyznaczone na mocy dyrektywy Rady 76/160/EWG z dnia 8

grudnia 1975 r. dotyczącej jakości wody w kąpieliskach (Dz. Urz. WE L 31 z

5.02.1976, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 26)

(uchylonej dyrektywą 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15

lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą

dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37)), transponowanej

przez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, a w szczególności przez

rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie

wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183,

poz.1530),

wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów

szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych,

z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód - wyznaczonych na mocy

dyrektywy 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r., dotyczącej ochrony wód przed

zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez

o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska

(Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.),

o ustawę z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147,

poz. 1033),

oraz rozporządzenia wykonawcze do ww. ustaw

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie

kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu

ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093),

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie

rcl

.go

v.p

szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań

mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych

(Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),

o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r.

w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia

szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479),

obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których

utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie –

w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego

ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7),

transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220, z późn. zm.), a w szczególności przez

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie

obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133),

oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie

ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206

z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2,

str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r.

o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska

z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących

przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów

kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000

(Dz. U. Nr 77, poz. 510).

W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych

o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu

obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach

poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi.

W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia

komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21

maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991,

str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację

zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju.

Obecnie na obszarze dorzecza Niemna zostały ustanowione następujące wykazy

rcl

.go

v.p

Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody

dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne

odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 15 (załącznik nr 1),

Wykazy części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, a w szczególności

do kąpieli; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 14

(załącznik nr 1),

Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których

utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie;

graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 16 (załącznik

nr 1); na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń

2009 r.;

Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego;

ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa

nie została załączona.

rcl

.go

v.p

7. Monitoring wód oraz ocena stanu

Program monitoringu środowiska, został opracowany w celu dokonania spójnej

i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny

z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele

ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to

weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych,

umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE,

obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów,

pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań,

ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań.

Zasady

organizacji

funkcjonowania

monitoringu

wód

powierzchniowych

i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie

z wymaganiami RDW.

Wody powierzchniowe

Monitoring wód powierzchniowych

Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest

zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form

sposobu

prowadzenia

monitoringu

jednolitych

części

wód

powierzchniowych

i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685).

Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób

umożliwiający

pozyskanie

spójnego

całościowego

obrazu

stanu

ekologicznego

i chemicznego w dorzeczu dla każdej jednolitej części wód.

Na obszarze dorzecza Niemna, sieć monitoringu wód powierzchniowych zgodnie

z PMŚ, składa się z 53 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji

oraz przynależy do kilku rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie

nr 12 (załącznik nr 1).

Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci

monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych,

monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych,

monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych.

W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania wskaźników

biologicznych,

fizykochemicznych

chemicznych

wykonywane

przez

wojewódzkie

inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane przez służbę

rcl

.go

v.p

hydrologiczno-meteorologiczną.

Monitoring diagnostyczny

Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód powierzchniowych jest

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych,

określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań

wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód

powierzchniowych w danym obszarze dorzecza,

zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu,

dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w warunkach naturalnych,

dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających

z działalności człowieka.

Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów

klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone

w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części

wód powierzchniowych i podziemnych.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego

występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód,

powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2),

powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny

zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie

zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha,

przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa

bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy

państwa,

uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach

międzynarodowej sieci interkalibracyjnej.

rcl

.go

v.p

Monitoring operacyjny

Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone

jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono

specyficzny cel użytkowania,

ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte

w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne,

dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów,

które

zostały

przyjęte

dla

poprawy

jakości

jednolitych

części

wód

powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich

celów środowiskowych.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla

każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem

wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, tj.

w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części

wód powierzchniowych i podziemnych.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

monitorowania w ramach monitoringu operacyjnego

zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych jako zagrożonej

niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych,

odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy

substancji priorytetowych,

występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń,

o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru

Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady

91/689/EWG i 96/61/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 33

z 04.02.2006, str. 1),

występowanie

jednolitej

części

wód

powierzchniowych

obszarze

zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez

związki azotu ze źródeł rolniczych,

występowanie jednolitej części wód powierzchniowych na obszarze wrażliwym na

eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce

rcl

.go

v.p

bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód

z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód

powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,

jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej

100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia,

przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych,

w tym kąpieliskowych,

zalecenia wynikające z planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

i programu wodno-środowiskowego kraju.

Monitoring badawczy

Monitoring badawczy jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w celu

wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej

jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest

niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów

i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego,

wyjaśnienia przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą

część wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że

cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych

nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego

dla tej jednolitej części wód powierzchniowych,

określenia wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia,

ustalenia przyczyn wyraźnych rozbieżności między wynikami oceny stanu

ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów

jakości.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym wód

powierzchniowych uwzględnia uwarunkowania wynikające z przyczyn podjęcia decyzji

o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, a także jest dostosowany do lokalnych

warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla

osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom

przypadkowego zanieczyszczenia.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

monitorowania w ramach monitoringu badawczego

wyniki

badań

monitoringu

diagnostycznego

Poz. 578

wyjaśnienia

przyczyn

rcl

.go

v.p

nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części

wód powierzchniowych są niewystarczające,

konieczność ustalenia przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów

środowiskowych w sytuacji, gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny

jednolitych części wód powierzchniowych,

konieczność określenia wielkości i wpływu na środowisko przypadkowego

zanieczyszczenia wód powierzchniowych na skutek poważnej awarii, która jest

objęta obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,

konieczność ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu

ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie

elementów biologicznych i fizykochemicznych,

konieczność zebrania dodatkowych informacji o stanie wód w związku

z uwarunkowaniami lokalnymi.

Ocena stanu wód powierzchniowych

Aktualnie ocena stanu wód jest wykonywana w oparciu o klasyfikację wg

rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu

ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód

powierzchniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1018).

W PGW ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych została przyjęta

w oparciu o. rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu

jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 162 poz. 1008). Na podstawie tego

rozporządzenia GIOŚ opracował ocenę stanu części wód, dla których w ramach PMŚ

prowadzony był monitoring. Przedstawiona w ramach planów ocena stanu została

zweryfikowana w oparciu o istniejące dokumenty opracowane na potrzeby prac

planistycznych tj. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych

w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb

opracowania programów działań i planów gospodarowania wodami” z maja 2007 roku.

Z uwagi na zmianę rozporządzenia w sprawie klasyfikacji stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w trakcie prac planistycznych ocena przedstawiona w ramach planów

została uszczegółowiona o dodatkowe materiały przekazane przez GIOŚ (m.in. „Ocena stanu

wód w dorzeczach na podstawie wyników monitoringu jednolitych części wód

powierzchniowych w latach 2008 – 2010”) oraz w oparciu o dane pochodzące z regionalnych

zarządów gospodarki wodnej poparte konsultacjami z terenowo odpowiedzialnymi

jednostkami WIOŚ.

Ocenę stanu części wód powierzchniowych przedstawiono w postaci map nr 8, 9 (załącznik

rcl

.go

v.p

nr 1).

Wody podziemne

Monitoring wód podziemnych

Monitoring wód podziemnych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest

zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych

części wód powierzchniowych i podziemnych.

Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w sposób

umożliwiający ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych oraz ustalenie czasowej

i przestrzennej zmienności elementów fizykochemicznych i ilościowych.

Na obszarze dorzecza Niemna, sieć monitoringu wód podziemnych zgodnie z PMŚ,

składa się z 21 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji oraz przynależy

do kilku rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 13

(załącznik nr 1).

Określa się następujące formy monitoringu jednolitych części wód podziemnych

monitoring stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych.

Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych jest

określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia

monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Obejmuje takie

parametry jak

ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony,

ogólny węgiel organiczny,

nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom,

cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas,

rtęć, selen, siarczany, sód, srebro, wapń, wodorowęglany, żelazo.

Monitoring stanu chemicznego

Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego jednolitych części

wód podziemnych

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych,

monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.

Monitoring diagnostyczny

rcl

.go

v.p

Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód podziemnych jest

uzupełnienie i sprawdzenie procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających

z działalności człowieka,

dokonanie oceny długoterminowych zmian wynikających zarówno z warunków

naturalnych, jak również z oddziaływań wynikających z działalności człowieka.

Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego może ulec poszerzeniu

o inne elementy fizykochemiczne charakteryzujące rodzaj działalności człowieka mającej

wpływ na badane wody podziemne.

Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

prowadzi się raz w roku z następującą częstotliwością

co najmniej co 3 lata – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

co najmniej co 6 lat – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Monitoring operacyjny

Celem monitoringu operacyjnego jednolitych części wód podziemnych jest

ustalenie stanu chemicznego wszystkich jednolitych części wód podziemnych

uznanych

zagrożone

niespełnieniem

określonych

dla

nich

celów

środowiskowych,

ustalenie obecności długoterminowych tendencji wzrostowych stężenia wszelkich

zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami wynikającymi z działalności

człowieka.

Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód

podziemnych obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych, spośród

wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia

monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych, charakteryzujących

rodzaj zidentyfikowanej działalności człowieka mającej wpływ na badane wody podziemne

oraz elementów fizykochemicznych, których wartości stwierdzone na podstawie monitoringu

diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych są wyższe od

wartości granicznych elementów fizykochemicznych określonych w przepisach wydanych na

podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

prowadzi się z następującą częstotliwością

co najmniej 2 razy w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

rcl

.go

v.p

monitoring

podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

co najmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Na obszarze dorzecza Niemna nie prowadzi się monitoringu operacyjnego wód

podziemnych.

Monitoring badawczy

Monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych może

być ustanowiony w odniesieniu do danej jednolitej części wód podziemnych lub jej

fragmentu w celu

wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięci celów środowiskowych określonych dla danej

jednolitej części wód podziemnych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest

niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów

i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego

stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą

część wód podziemnych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego

jednolitych części wód podziemnych wynika, że cele środowiskowe wyznaczone

dla danej jednolitej części wód podziemnych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie

rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych

części wód podziemnych dla danej jednolitej części wód podziemnych,

zidentyfikowania zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło przypadkowe

zanieczyszczenie jednolitej części wód podziemnych.

Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego stanu chemicznego jednolitych części

wód podziemnych wynikają z uwarunkowań związanych z przyczyną podjęcia decyzji

o przeprowadzeniu monitoringu badawczego i powinny być stosowane do lokalnych

warunków tak, aby jego wyniki dostarczyły informacji o konkretnym programie działań dla

celów

środowiskowych

osiągnięcia

lub

szczególnych

środkach

zaradczych

przeciwdziałającym skutkom przypadkowego zanieczyszczenia w odniesieniu do tych

jednolitych części wód podziemnych, dla których podjęto decyzję o przeprowadzeniu

monitoringu badawczego.

Monitoring stanu ilościowego

Celem monitoringu stanu ilościowego wód podziemnych jest określenie stopnia

wpływu poboru wód na wielkość zasobów JCWPd m.in. położenie zwierciadła wód

podziemnych, kształtowanie się składu chemicznego - ascenzja lub ingresja wód słonych na

rcl

.go

v.p

skutek sczerpywania zasobów wód podziemnych, stan ekosystemów wód powierzchniowych

i lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych.

Zakres monitoringu stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych obejmuje

pomiary zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód

podziemnych i rzeczywistego poboru wód podziemnych w odniesieniu do każdej jednolitej

części wód podziemnych.

Monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się

z częstotliwością

raz w tygodniu – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

raz w miesiącu – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Ustalenia wielkości dostępnych zasobów i rzeczywistego poboru wód podziemnych

dokonuje się raz w roku.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych

części wód powierzchniowych i podziemnych określa się następujące kryteria wyboru

jednolitych części wód podziemnych do monitorowania

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które

dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do

spożycia,

monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone

niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,

monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się

dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie

powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.

Ocena stanu wód podziemnych

Ocena stanu (chemicznego i ilościowego) jednolitych części wód podziemnych

wykonana została w 2008 r. w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra Środowiska

z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U.

Nr 143, poz. 896) i opublikowana w „Raporcie o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych

części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada

2008 roku.

Ocena

stanu

jednolitych

części

wód

podziemnych

przyjęta

Planach

gospodarowania wodami w części oceny stanu chemicznego pochodzi z „Raportu o stanie

chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy

zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada 2008 r., natomiast w części oceny stanu

rcl

.go

v.p

ilościowego jednolitych części wód podziemnych z „Opracowania analizy presji i wpływów

zanieczyszczeń

antropogenicznych

w szczegółowym

ujęciu

jednolitych

części

wód

powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów

gospodarowania wodami” z maja 2007 r. Ostateczny stan jednolitych części wód

podziemnych określa gorszy ze stanu ilościowego lub chemicznego określonej jednolitej

części wód podziemnych.

Ocenę stanu części wód podziemnych przedstawiono w postaci map nr 10, 11 (załącznik

nr 1).

Obszary chronione

Programy monitoringu wymienione powyżej prowadzi się również obrębie obszarów

chronionych, czyli

obszary Natura 2000, ustanowione na podstawie dyrektywy Habitatowej

(92/43/EWG) lub dyrektywy Ptasiej (79/409/EWG),

obszary ochrony ujęć wód do picia, które mogą być ustanowione na mocy art.

7 RDW,

obszary przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako

kąpieliska.

Specjalne zasady monitorowania obszarów Natura 2000 realizowane są wtedy, gdy

znajdują się tam ekosystemy lądowe bezpośrednio zależne od wód podziemnych (podmokłe

i torfowiska). Z uwagi na brak izolacji od powierzchni, zanieczyszczenia w tych obszarach

przenikają do wód podziemnych bardzo szybko. W obszarach tych została zwiększona liczba

punktów monitoringu, szczególnie stanu ilościowego, w tym poziomu zwierciadła wody,

a w pozostałych elementach monitoringu utrzymany jest ten sam jego zakres jak dla innych

terenów.

W przypadku podziemnych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną,

w sieci monitoringu jednolitych części wód podziemnych znajdują się punkty pomiarowokontrolne, w których monitorowane są wody z obszarów ujęć.

W przypadku wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako

kąpieliska, monitoring jest realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia w sprawie

wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach.

8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów

rcl

.go

v.p

środowiskowych

Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych,

ustalonych na mocy Art. 4 RDW

W pierwszym cyklu planowania gospodarowania wodami w Polsce, cele

środowiskowe dla części wód zostały oparte głównie na wartościach granicznych

poszczególnych wskaźników fizyko-chemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych

określających stan ekologiczny wód powierzchniowych oraz wskaźników chemicznych

świadczących o stanie chemicznym wody, odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te

wody dobrego stanu, z uwzględnieniem kategorii wód, wg rozporządzenia w sprawie

sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych.

Zastosowane podejście, polegające na przyjęciu za cele środowiskowe wartości

granicznych odpowiadających dobremu stanowi wód, związane było z niekompletnym

zrealizowaniem prac w zakresie opracowania warunków referencyjnych dla poszczególnych

typów wód, a tym samym brakiem możliwości ustalenia wartości celów środowiskowych wg

charakterystycznych wymagań względem poszczególnych typów we wszystkich kategoriach

wód. Dodatkowo, z uwagi na trwające prace w zakresie opracowywania metodyk oceny

stanu hydromorfologicznego oraz fakt, że monitoring w zakresie badań stanu chemicznego

jest jeszcze w fazie kształtowania i rozbudowy ustalenie celów środowiskowych zostało

oparte o dostępne wartości graniczne wskaźników podanych w rozporządzeniu w sprawie

sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych.

Przy ustalaniu celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych

brano pod uwagę aktualny stan JCWP w związku z wymaganym zgodnie z RDW warunkiem

niepogarszania ich stanu. Dla jednolitych części wód, będących obecnie w bardzo dobrym

stanie/potencjale

ekologicznym,

celem

środowiskowym

będzie

utrzymanie

tego

stanu/potencjału. Ponadto, ustalając cele uwzględniano także różnicę pomiędzy

naturalnymi, a silnie zmienionymi oraz sztucznymi częściami wód. Dla naturalnych części

wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego, dla silnie

zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału ekologicznego.

Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego stanu/potencjału konieczne

będzie dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego.

Dla obszarów chronionych funkcjonujących na obszarach dorzeczy, nie zostały

obecnie podwyższone cele środowiskowe, z uwagi na częstokroć wyższe wymagania

w stosunku do wartości granicznych wskaźników jakości wody przyjętych jako wartości

graniczne dla dobrego stanu ekologicznego bądź dla dobrego lub powyżej dobrego

potencjału ekologicznego wód, niż w poszczególnych aktach prawa, regulujących sposób

rcl

.go

v.p

postępowania i wymagania co do stanu wód w obrębie obszarów chronionych. Wyjątkiem

w tym zakresie będą prawdopodobnie wymagania zgodne z wymogami wynikającymi

z planów ochrony dla obszarów NATURA 2000 wyznaczonych na podstawie dyrektywy

79/409/EWG oraz dyrektywy 92/43/EWG, jednak w obecnym cyklu planistycznym z uwagi na

brak planów ochrony ww. obszarów, nie zostaną zaostrzone cele środowiskowe dla części

wód, na których takie obszary zostały wyznaczone. Celem środowiskowym dla tych obszarów

będzie zatem osiągnięcie lub utrzymanie co najmniej dobrego stanu. Weryfikacja celów

środowiskowych uwzględniająca ten zakres tematyczny będzie miała miejsce w kolejnych

cyklach planistycznych.

Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych dla

dobrego stanu i dobrego potencjału ekologicznego wód, jak również wymagań dla bardzo

dobrego stanu ekologicznego wód, w zakresie podstawowych wskaźników biologicznych

i fizyko-chemicznych wody. Wskaźniki stanu hydrologicznego i morfologicznego wód obecnie

zostały wyznaczone w sposób ogólny (bez wartości liczbowych) jedynie dla I klasy jakości

wód wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód

powierzchniowych, zatem nie są one uwzględniane dla wskazania wartości odpowiadających

pojęciu celu środowiskowego. Wskaźniki stanu chemicznego zostały określone w ramach

rozporządzenia

sprawie

sposobu

klasyfikacji

stanu

jednolitych

części

wód

powierzchniowych, które w załączniku nr 8 wprowadza wartości graniczne chemicznych

wskaźników jakości wody, wypełniając tym samym przepisy dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady 2008/105/EWG z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych

norm jakości w dziedzinie polityki wodnej zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy

Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz

zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z

24.12.2008, str. 84) art. 13, który stanowi, że państwa członkowskie wprowadzają przepisy

ustawowe, wykonawcze i administracyjne tej dyrektywy nie później niż do 13 lipca 2010 r.

W tabelach tych podano również informację o ilościach części wód, w poszczególnych

kategoriach wód na obszarze dorzecza, dla których wymagane jest osiągnięcie odpowiednich

wartości wskaźników, odpowiadających celom środowiskowym. Wskazano również ilości

części wód w poszczególnych kategoriach, dla których konieczne jest przedłużenie terminu

osiągnięcia określonych celów środowiskowych, z uwagi na występujące specyficzne

uwarunkowania, uniemożliwiające osiągnięcie tych celów do roku 2015.

Tabela 5. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż

rcl

.go

v.p

dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Nazwa wskaźnika

Wartości graniczne wskaźników jakości wód według kategorii jednolitych

części wód powierzchniowych

morskie wody

jeziora, jeziora silnie

struga, strumień,

wewnętrzne, wody

zmienione oraz inne

potok, rzeka (w tym

przejściowe i

naturalne i sztuczne

wody silnie

przybrzeżne

zbiorniki wodne

zmienione), kanał

Arsen (mg As/l)

0,05

Bar (mg Ba/l)

0,5

Bor (mg B/l)

0,02

0,05

Cynk (mg Zn/l)

Miedź (mg Cu/l)

0,05

0,01

0,2

Glin (mg Al/l)

0,4

Cyjanki wolne (mg CN/l)

0,05

Cyjanki związane

(mg Me (CN)x/l)

0,05

Molibden (mg Mo/l)

0,04

Selen (mg Se/l)

0,02

Srebro (mg Ag/l)

0,005

Tal (mg Tl/l)

0,002

Tytan (mg Ti/l)

0,05

Wanad (mg V/l)

0,05

Antymon (mg Sb/l)

0,002

Fluorki (mg F/l)

1,5

Beryl (mg Be/l)

0,0008

Kobalt (mg Co/l)

0,05

Cyna1 (mg Sn/l)

Chrom

sześciowartościowy

(mg Cr+6/l)

Chrom ogólny (suma +Cr3

i +Cr8) (mg Cr/l)

Fenole lotne (indeks

fenolowy) (mg/l)

Węglowodory

ropopochodne – indeks

olejowy (mg/l)

Wskaźnik nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania).

Wskaźnik

okrzemkowy IO

Makrofitowy

Indeks Rzeczny

35 / 60

0,4

250

≤ 25

≤3

≤6

≤5

≤ 0,2

≤ 150

≤ 200

BZT5 (mg O2/l)

ChZT- Mn (mg O2/l)

Azot ogólny (mg

N/l)

Fosfor ogólny (mg

P/l)

Siarczany (mg

SO4/l)

Chlorki (mg Cl/l)

300

≤ 22

Temperatura wody

(◦C)

Zawiesina ogólna

(mg/l)

>0,75 / >0,70 ,

0,55 / 0,50 ,

>0,70 , >0,65

0,50 , 0,45

≥44,5 / ≥47,1 ,

35 / 36,8 , 35

≥37,9

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

300

250

0,4

35 / 36,8 , 35

0,55 / 0,50 ,

0,50 , 0,45

35 / 60

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry stan

ekologiczny

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

Liczba JCWP

naturalnych

brak

Dla rzek nizinnych piaszczysto - gliniastych, rzek nizinnych żwirowych o pow. zlewni ≥ 5000 km2, małych i średnich rzek na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych, a także cieków łączących

jeziora; 2 Dla wielkich rzek nizinnych; 3 Dla potoków tatrzańskich krzemianowych i węglanowych oraz potoków sudeckich; 4 Dla potoków wyżynnych krzemianowych z substratem gruboziarnistym, potoków wyżynnych

krzemianowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem gruboziarnistym, małych rzek wyżynnych

krzemianowych, małych rzek wyżynnych węglanowych, średnich rzek wyżynnych- zachodnich, potoków fliszowych, małych rzek fliszowych, średnich rzek wyżynnych- wschodnich; 5 Dla potoków nizinnych lessowych

< 20 / < 25

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

rcl

.go

v.p

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

ELEMENTY BIOLOGICZNE

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

Chlorofil „a” (μg/l)

Nazwa wskaźnika

wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne

Tabela 6. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko - chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części

0,55

1,5 / 2 / 1,6 /

2,5

0,06 / 0,09 /

0,10 / 0,12

1,51/ 22/ 1,63/

2,54

0,061/ 0,092/

0,103/ 0,124

≥4

2,5 / 1,7 / 1,5 /

1 – 0,680

0,679 – 0,340 /

0,679 – 0,270

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

> 0,83

ELEMENTY BIOLOGICZNE

<5 / <7 /<10 /

8 / 13 / 19 /

<10

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

1,5 / 2 / 1,6 /

2,5

0,06 / 0,09 /

0,10 / 0,12

≥4

2,5 / 1,7 / 1,5 /

0,679 – 0,340 /

0,679 – 0,270

0,55

8 / 13 / 19 /

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

stan

ekologiczny

Dla jezior stratyfikowanych o Współczynniku Schindlera<2; 2 Dla jezior stratyfikowanych o Współczynniku Schindlera>2;

Dla jezior niestratyfikowanych o Współczynniku Schindlera >2; 6 Dla jezior ramienicowych głębokich;7 Dla jezior ramienicowych płytkich.

Fosfor ogólny (mg P/l)

Przezroczystość –

widzialność Krążka

Secchiego (m)

Tlen rozpuszczony (mg

O2/l)

Azot całkowity (mg

N/l)

Wskaźnik

okrzemkowy dla jezior

OIJ

Makrofitowy Indeks

Stanu ekologicznego

Chlorofil „a” (μg/l)

Nazwa wskaźnika

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

wód jeziorowych jeziornych na obszarze dorzecza silnie zmienione, bądź sztuczne

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

Dla jezior niestratyfikowanych o Współczynniku Schindlera<2;

Liczba JCWP

naturalnych

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

Tabela 7. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko- chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części

rcl

.go

v.p

lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, potoków nizinnych żwirowych, potoków organicznych; 6 Dla rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek nizinnych żwirowych, małej i średniej rzeki na obszarze

będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz cieków łączących jeziora; obszar zlewni powinien być mniejszy niż 5000 km 2; 7 Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych

piaszczystych, rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek przyujściowych będących pod wpływem wód słonych, potoków organicznych, rzek w dolinie zatorfionej, cieków łączących jeziora; 8 Dla potoków nizinnych

żwirowych oraz rzek nizinnych żwirowych.

rcl

.go

v.p

Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW

Zgodnie z definicją umieszczoną w RDW dobry stan wód podziemnych oznacza stan

osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościowy, jak i chemiczny

jest określony, jako co najmniej „dobry”.

RDW w art. 4 przewiduje dla wód podziemnych następujące główne cele

środowiskowe

zapobieganie dopływowi lub ograniczenia dopływu zanieczyszczeń do wód

podziemnych,

zapobieganie

pogarszaniu

się

stanu

wszystkich

części

wód

podziemnych

(z zastrzeżeniami wymienionymi w RDW),

zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych,

wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się

rosnącego trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek

działalności człowieka.

Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części wód, dla części wód będących

w co najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem środowiskowym będzie

utrzymanie tego stanu.

Stan chemiczny wód podziemnych

Ocena stanu chemicznego wód podziemnych prowadzona jest głównie na podstawie

wartości progowych elementów fizykochemicznych określających stan chemiczny wód

podziemnych odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu wg

rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Zgodnie

z powyższym cele środowiskowe są reprezentowane przez wartości progowe, określone dla

klasy III jakości wód podziemnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zapisów mówiących, że

stan chemiczny uznaje się za dobry w przypadku, gdy przekroczenia wartości progowych dla

dobrego stanu chemicznego występują, ale są one związane z naturalnie podwyższonym

tłem niektórych jonów lub ich wskaźników.

Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów

środowiskowych są

brak

efektów

zasolenia

występującego

skutek

oddziaływania

antropogenicznego (nadmierna eksploatacja wód podziemnych, ascenzja wód

zasolonych),

zmiany przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW), świadczącej o ogólnej

rcl

.go

v.p

mineralizacji, na takim poziomie, że nie wykazują efektów zasolenia wód

podziemnych,

wskaźniki fizykochemiczne wód podziemnych są na takim poziomie, że nie

zagrażają osiągnięciu celów środowiskowych przez wody powierzchniowe.

Stan ilościowy wód podziemnych

Głównym wyznacznikiem dobrego stanu ilościowego dla jednolitych części wód

podziemnych

jest

zapewnienie

zasobów

wód

podziemnych

dostępnych

zagospodarowania przy długoterminowej średniorocznej wartości poboru z ujęć wód

podziemnych. Opisane jest to wzorem

ΔQ = ZD – PU*

Gdzie

ZD – dostępne do zagospodarowania zasoby JCWPd

PU – całkowity pobór wód podziemnych (w tym odwodnienia)

* - wg Herbich (2006)

Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów

środowiskowych są

poziom wód podziemnych nie podlega takim wahaniom, które mogłyby doprowadzić

o niespełnienia celów środowiskowych przez wody powierzchniowe,

o wystąpienia znacznych obniżeń zwierciadła wód podziemnych,

o wystąpienia szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych,

kierunki zmian krążenia wód podziemnych nie powodują intruzji wód słonych.

Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych

wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla

jednolitych części wód podziemnych (tab. nr 8). W tabeli nr 9 podano również parametry dla

ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze

dorzecza oraz informację o ilościach części wód wykazująca obecnie dobry stan chemiczny

i ilościowy.

Tabela 8. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako

rcl

.go

v.p

cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych

Nazwa wskaźnika

Tło

hydrogeochemiczne1)

(zakres wartości stężeń

charakterystycznych)

Wartość dla

bardzo

dobrego stanu

chemicznego

klasa I

klasa II

Wartość dla

umiarkowanego

stanu

chemicznego

klasa III

ELEMENTY OGÓLNE

Odczyn (pH)

Ogólny węgiel

organiczny (mgC/l)

Przewodność

elektrolityczna w 20

° (μS/cm)

6,5 – 8,5

6,5 – 9,5

1 - 10

10*)

200 - 700

700

2500*)

Temperatura (°C)

4 - 20

<10

Tlen rozpuszczony

(mg/l)

0-5

> 1

0,5 - 1

< 0,51

ELEMENTY NIEORGANICZNE

Amonowy jon

(mgNH4/l)

0-1

0,5

1,0

1,5

0 – 0,001

0,005*)

0,00005 – 0,02

0,01*)

0,02

AzotanyH (mgNO3/l)

0-5

AzotynyH (mg NO2/l)

0 – 0,3

0,03

0,15

0,5

Bar (mgBa/l)

0,01 – 0,3

0,3

0,5

0,7

Beryl (mgBe/l)

0 – 0,0005

0,0005

0,05

0,1

BorH (mgB/l)

0,01 – 0,50

0,5

1*)

Chlorki (mgCl/l)

2 - 60

150

250

ChromH (mgCr/l)

0,0001 – 0,01

0,01

0,05*)

AntymonH (mgSb/l)

ArsenH (mgAs/l)

0,1

0,05*)

0 – 0,02

0,02

0,1

0,2

Cynk (mgZn/l)

0,005 – 0,05

0,05

0,5

Fluorki (mgF/l)

0,05 – 0,5

0,5

1,5

Fosforany (mgPO4/l)

0,01 - 1

0,5*)

0,05 – 0,1

0,1

0,2

Kadm (mgCd/l)

0,0001 – 0,0005

0,001

0,003

0,005

Kobalt (mgCo/l)

0 – 0,001

0,02

0,05

0,2

Cyjanki wolneH

(mgCN/l)

Cyna (mgSn/l)

Glin (mgAl/l)

Magnez (mgMg/l)

0,5 - 30

Mangan (mgMn/l)

0,01 – 0,4

0,05

0,4

1*)

Miedź (mgCu/l)

0,001 – 0,02

0,01

0,05

0,2

Molibden (mgMo/l)

0 – 0,003

0,003

0,02*)

0,001 – 0,005

0,005

0,01

0,02

Ołów (mgPb/l)

0,001 – 0,01

0,01

0,025

0,1*)

Potas (mgK/l)

0,5 - 10

10*)

100

rcl

.go

v.p

NikielH (mgNi/l)

Rtęć (mgHg/l)

0,00005 – 0,001

0,001*

SelenH (mgSe/l)

0,00001 – 0,005

0,005

0,01*)

Siarczany (mgSO4/l)

5 – 60

250*)

Sód (mgNa/l)

1 – 60

200*)

SrebroH (mgAg/l)

0 – 0,001

0,001

0,05

0,1*)

Tal (mgTl/l)

0 - 0,01

0,001

0,01

0,02

Tytan (mgTi/l)

0 – 0,01

0,01

0,05

0,1

Uran (mgU/l)

0,000003 – 0,0003

0,009

0,03

Wanad (mgV/l)

0,000006 – 0,004

0,004

0,02

0,05

Wapń (mgCa/l)

2 - 200

100

200

60 - 360

200

350

500

0,02 - 5

0,2

Wodorowęglany

(mgHCO3/l)

Żelazo (mgFe/l)

)

0,001*

)

0,001*)

ELEMENTY ORGANICZNE

AOXH – adsorbowe

związki

chloroorganiczne

(mgCl/l)

Benzo(a)pirenH

(mg/l)

BenzenH

0 – 0,0001

0,01

0,02

0,06

0,000001 – 0,00001

0,00001

0,00002

0,00005

0,001

0,005

0,01

0,005

0,03

0,1*)

0 – 0,001

0,001

0,005

0,01

0,1

0,3

0,0001*)

0,0005*)

BTX - lotne

węglowodory

aromatyczne

Fenole (indeks

fenolowy)

Substancje

ropopochodne

Pestycydy2) H (mg/l)

Suma pestycydów3)H

(mg/l)

Substancje

powierzchniowo

rcl

.go

v.p

czynne anionowe

(mg/l)

Substancje

powierzchniowo

czynne anionowe i

nieanionowe (mg/l)

Tetrachloroeten H

(mg /l)

Trichloroeten H (mg

/l)

WWAH –

wielopierścieniowe

węglowodory

aromatyczne (mg/l)

— 4725 —

0,1

0,2

0,5

0 - 0005

0,001

0,01

0,05

0 – 0,003

0,001

0,01

0,05

0,000001 – 0,0001

0,0001

0,0002

0,0003

W przypadku metali podane wartości graniczne odnoszą się do ich formy rozpuszczonej.

Tło hydrogeochemiczne wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych

i metod ich oznaczania - S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 (zmodyfikowane).

Termin „pestycydy" obejmuje organiczne: insektycydy, herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy,

rodentycydy, slimicydy, a także produkty pochodne oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji;

oznacza się jedynie te pestycydy, których występowania w wodzie można oczekiwać; określone dla pestycydów wartości

graniczne stosuje się do każdego poszczególnego pestycydu.

Suma pestycydów oznacza sumaryczna zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i

oznaczonych ilościowo

w ramach badań monitoringowych

- element fizykochemiczny, dla którego nie dopuszcza się przekroczenia wartości granicznej przy określaniu klasy jakości

wód podziemnych w punkcie pomiarowym

)

* Brak dostatecznych podstaw do zróżnicowania wartości granicznych w niektórych klasach jakości; przy klasyfikacji do

oceny przyjmuje się klasę o najwyższej jakości spośród klas posiadających tę samą wartość graniczną

Tabela 9. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na

obszarze dorzecza

Nazwa parametru

Wartość progowa dla

parametru

PARAMETRY CHEMICZNE

Określona dla klasy III

wg rozporządzenia

Ministra Środowiska z

dnia 23 lipca 2008 r. w

Wskaźniki fizykosprawie kryteriów i

chemiczne

sposobu oceny stanu

wód podziemnych (Dz.

U. Nr 143, poz. 896)

Występowanie efektów

Nie występuje

zasolenia

Zmiany PEW

Nie występuje

Liczba

wszystkich

JCWPd

Liczba

JCWPd

wykazująca

obecnie

dobry stan

chemiczny i

ilościowy

rcl

.go

v.p

świadczące o zasoleniu

Zagrożenie dla

osiągnięcia celów

Nie występuje

środowiskowych przez

wody powierzchniowe

PARAMETRY ILOŚCIOWE

Nieprzekraczanie

Pobór wód

dostępnych zasobów

podziemnych

do zagospodarowania

Znaczne zmiany

położenia zwierciadła

Nie występują

wody

Zmiana kierunków

Nie występuje

krążenia wody

Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje)

Zgodnie z art. 4 RDW cele środowiskowe powinny zostać osiągnięte do 2015 roku.

Dyrektywa przewiduje odstępstwa od założonych celów środowiskowych, jeżeli ich

osiągnięcie dla danej części wód w ustalonym terminie nie będzie możliwe z określonych

przyczyn.

W myśl art. 4 RDW, odstępstwa zdefiniowane są następująco

odstępstwa czasowe – dobry stan wód może zostać osiągnięty do roku 2021 lub

najpóźniej do 2027 (art. 4.4 RDW),

ustalenie celów mniej rygorystycznych (art. 4.5 RDW),

czasowe pogorszenie stanu wód (art. 4.6 RDW),

nieosiągnięcie celów ze względu na realizację nowych inwestycji (art. 4.7 RDW).

Odstępstwa czasowe, czyli przedłużenie terminu realizacji zadań RDW do 2021 lub

2027 roku, można wyznaczyć dla części wód ze względu na

brak możliwości technicznych wdrażania działań,

dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań,

warunki naturalne niepozwalające na poprawę stanu części wód.

Dążenie do osiągnięcia celów mniej rygorystycznych jest możliwe dla tych części wód,

które zostały zmienione w wyniku działalności człowieka w taki sposób, że doprowadzenie

ich do stanu (potencjału) dobrego jest niemożliwe ze względu na

brak możliwości technicznych wdrożenia działań,

dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań.

RDW dopuszcza wyznaczenie derogacji dla jednolitych części wód również w sytuacji,

rcl

.go

v.p

gdy osiągnięcie celów jest niemożliwe w wyniku

nowych zmian w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód,

nowych form zrównoważonej działalności gospodarczej człowieka.

Stosowanie powyższych odstępstw w osiągnięciu celów środowiskowych możliwe jest

w określonych warunkach, wymienionych w art. 4 RDW.

RDW dopuszcza realizację inwestycji mających wpływ na stan wód, powodujących

zmiany w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód, jeżeli cele którym służą,

stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub korzyści dla środowiska naturalnego i dla

społeczeństwa. Na obszarze dorzecza Niemna zidentyfikowano następujące główne

inwestycje tego typu

inwestycje z zakresu ochrony przeciwpowodziowej

1. Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, stanu ekologicznego, retencji i stanu

technicznego obiektów Kanału Augustowskiego wraz z jez. Serwy, rz. Marychą, rz. Czarną

Hańczą, rz. Rospudą i rz. Nettą.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Wykonanie robót budowlanych na Kanale Augustowskim mających na celu

podniesienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego oraz zdolności transportowych Kanału.

Lokalizacja: województwo podlaskie.

Koszt inwestycji: 25 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

inwestycje związane rozwojem gospodarczym regionu

1. Kompleksowa rekonstrukcja Kanału Augustowskiego.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Usprawnienie żeglugi, przywrócenie charakteru zabytkowego, rozwój

gospodarczy regionu.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat augustowski; gmina: Augustów, Płaska.

Koszt inwestycji: 49 906 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009-2010 r.

W tabelach poniżej przedstawiono dane odnośnie jednolitych części wód zagrożonych

nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz wskazanych do derogacji na obszarze dorzecza

Niemna.

rcl

.go

v.p

Tabela 10. Odstępstwa od celów środowiskowych na obszarze dorzecza Niemna

Wody powierzchniowe

rzeki

jeziora

zagrożone nieosiągnięciem

celów środowiskowych

wskazane do odstępstw od

celów środowiskowych

liczba JCWP

% JCWP

liczba JCWP

% JCWP

43 %

Tabelaryczne zestawienie odstępstw od osiągnięcia celów środowiskowych dla każdej

JCWP i JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

rcl

.go

v.p

9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód

Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wód jest analiza zwrotu

kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla

poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia

wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”.

Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania

z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń,

na podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się

w ten sposób do realizacji przepisów art. 9 RDW. W polskim systemie prawnym funkcjonuje

również system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo

ochrony środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień

rolniczych i napełniania stawów rybnych).

Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza

Obszar dorzecza Niemna, leżący w granicach Polski, zajmuje 2 515 km2. Na podstawie

informacji GUS obliczono, iż na koniec 2007 r. obszar dorzecza zamieszkiwany był przez

122,49 tys. osób, co stanowiło 0,31 % ogółu mieszkańców Polski. Stopa bezrobocia

utrzymywała się na poziomie 12,2 %. Średnie wynagrodzenie brutto wynosiło 2 255,92 zł.

W odniesieniu do całkowitej ilości przedsiębiorstw Polski, wartość procentowa podmiotów

gospodarczych na obszarze dorzecza Niemna wynosiła 0,27 %.

Poniższa tabela przedstawia przedsiębiorstwa pogrupowane według sektorów przemysłu

oraz ich procentowy udział na obszarze dorzecza.

Tabela 11. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Niemna

Sektory przemysłu

% przedsiębiorstw na

obszarze dorzecza

3.47

Rybactwo

0.13

Górnictwo i przetwórstwo przemysłowe

8.72

Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę

0.13

Budownictwo

9.84

Handel hurtowy i detaliczny

40.20

Usługi

28.37

Administracja publiczna i obrona narodowa

0.59

Edukacja

2.78

Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

5.75

SUMA

100.00

Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo

rcl

.go

v.p

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym

Źródłem danych do obliczeń były dane pochodzące z badań ankietowych

przeprowadzonych przez poszczególne RZGW wśród operatorów, po ich eksperckiej

weryfikacji.

Jako rok bazowy dla obliczeń przyjęto 2006. Obliczenia wykonano dla poszczególnych

obszarów dorzeczy, jednak w sytuacji, gdy zakres danych nie dawał miarodajnych wyników,

przedstawiono rezultaty obliczeń dla obszaru Polski.

Usługi wodno-kanalizacyjne w sektorze komunalnym świadczone są przez podmioty

zajmujące się dostarczaniem wody, odbiorem i oczyszczaniem ścieków lub świadczeniem

obu wymienionych usług. Z tego powodu opis statystyczny próby stanowiącej przedmiot

badań prowadzony jest oddzielnie dla obu usług. Jest to zgodne z wiodącymi zaleceniami

w zakresie zwrotu kosztów w sektorze: należy dążyć do rozdzielenia rachunku kosztów obu

usług.

Rynek usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków obsługiwany jest przez

operatorów, których można podzielić wg ich statusu prawnego na

zakłady budżetowe wraz z pozostałymi jednostkami działającymi na podstawie

ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157,

poz. 1240, z późn. zm.),

podmioty prawa handlowego- spółki,

pozostałe formy prawne.

Zakres analiz

Podstawowym celem analizy było określenie stopnia zwrotu kosztów usług dostarczania

wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. Dodatkowo został przeprowadzony szereg analiz,

charakteryzujących strukturę świadczonych usług

wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów,

badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od

wielkości produkcji,

związek jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat,

związek między wysokością opłat za korzystanie ze środowiska a jednostkowym

kosztem dostarczania wody,

związek między podatkiem VAT i ceną usług,

zależność pomiędzy formą prawną operatora a kosztami świadczonych usług,

finansowanie skrośne,

wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości

na koszty.

rcl

.go

v.p

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – zaopatrzenie w wodę

Wartość rynku zaopatrzenia w wodę w Polsce w roku bazowym 2006 oscylowała

w granicach 4,3 mld zł.

Finansowy zwrot kosztów

Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty dostarczania

wody z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak wziąć pod uwagę potencjalne

przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np.

utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne,

projektowe).

Finansowa stopa zwrotu kosztów dla całej Polski w roku 2006 wyniosła 104,7%, natomiast po

uwzględnieniu wpływu dotacji – 103,8%.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości

produkcji

Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku

pomiędzy roczną wielkością sprzedaży, a jednostkowym kosztem.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat

Zbadano związek strat z kosztem dostarczenia wody zarówno biorąc pod uwagę same

straty, jak i sumę strat i zużycia na cele technologiczne. W obu przypadkach nie uzyskano

związku tych wielkości z kosztem jednostkowym zaopatrzenia w wodę. Stopień dopasowania

równań regresji w obu przypadkach nie przekraczał 0,02 przy wartościach wymaganych od

0,9 wzwyż.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za

korzystanie ze środowiska - pobór wody

Nie

stwierdzono

istotnego

statystycznie

związku

pomiędzy jednostkowymi

płatnościami za pobór, a jednostkowym kosztem produkcji.

Ma to racjonalne uzasadnienie – najwyższe opłaty związane są z poborem wysokiej klasy

wód podziemnych, niewymagających uzdatniania – nie występuje więc składowa kosztów

związana z uzdatnianiem.

W całym kraju udział opłat za pobór wód w całkowitych kosztach zaopatrzenia w wodę

wyniósł 2,81%.

Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę

Informacje nt. podatku VAT często okazywały się niemiarodajne (operatorzy podają

wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa, a nie dla działalności

zaopatrzenia w wodę). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług

rcl

.go

v.p

Obliczenia wskazują, że koszty w zakładach budżetowych są nieco niższe niż

przeciętne, a w spółkach wyższe od przeciętnej dla całego kraju. Jest to jednak obraz

statyczny dotyczący pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego

działalności w dłuższym okresie czasu. Tak więc wyniki nie pozwalają na rzetelne

wnioskowanie czy konkretny rodzaj formy prawnej umożliwia obniżenie rzeczywistych

kosztów.

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)

Przeprowadzone w badaniach obliczenia pozwalają zaryzykować przypuszczenie, że

przynajmniej 21% wody jest sprzedawana w sytuacji subwencji krzyżowych. Nie wykazano

natomiast wpływu różnicowania kosztów na decyzję o zróżnicowaniu taryf.

Obliczenia wykazały również brak wpływu różnicowania cen na finansową stopę zwrotu.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów

amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości

Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze

kosztów operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za

użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik

24,1%.

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – odbiór i oczyszczanie ścieków.

Wartość rynku odbioru i oczyszczania ścieków zbliżyła się w Polsce w roku 2006 (rok

bazowy obliczeń) do poziomu 3,4 mld zł.

Finansowy zwrot kosztów

Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty odbioru

i odprowadzania ścieków z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak, podobnie

jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające

z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg,

gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe).

Finansowa stopa zwrotu w całej Polsce w roku 2006 wyniosła 101,3.

Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów

Łączna kwota dotacji jest niewielka (54,5 mln zł w 2006 r. co stanowi ok. 1,6%

przychodów) – nie wpływają zatem istotnie na stopę zwrotu.

Po korekcie o wielkość dotacji od gmin finansowa stopa zwrotu dla usługi odbioru ścieków

zmalała do poziomu 99,6% (dla całego kraju) - czyli o 1,7%.

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności od

rcl

.go

v.p

wielkości operatora

Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku

pomiędzy roczną wielkością świadczonych usług, a jednostkowym kosztem odbioru

i oczyszczania ścieków.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za

korzystanie ze środowiska – odbiór i oczyszczanie ścieków

Nie

stwierdzono

istotnego

statystycznie

związku

pomiędzy jednostkowymi

płatnościami za zrzut, a jednostkowymi kosztami odbioru i oczyszczania.

Opłata za zrzut ładunków nie odgrywa znaczącej roli w kosztach ani też w cenie

usługi. Jednak w przypadku niskiego stopnia oczyszczania lub nieuregulowanego statusu

formalno-prawnego (brak/częściowy brak pozwolenia) – może okazać się znacząca.

Wysokie jednostkowe opłaty za zrzut ładunków do wód nie determinują wysokich kosztów

świadczenia usług. Udział opłat za zrzut w kosztach ogółem wyniósł przeciętnie 2,87%.

Odchylenia pomiędzy obszarami działania RZGW i obszarami dorzeczy były jednak znacznie

większe niż dla opłat za pobór wód (tam było to 0,5%) – dla ładunków zanieczyszczeń udział

wahał się od 1,7% do 10,2%. Średnia opłata za zrzut przypadająca na 1m 3 ścieków

podlegających opłacie (odebranych) wyniosła 7,8 gr/m3.

Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków

Informacje nt podatku VAT przekazane w ankietach przez operatorów okazały się

niemiarodajne (bardzo często podawano wartość podatku „VAT należny” dla całego

przedsiębiorstwa a nie dla działalności odbiór i oczyszczanie ścieków). W efekcie

przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług

Różnice dla kosztów jednostkowych pomiędzy dwoma podstawowymi grupami

operatorów: (a) działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

publicznych i (b) spółkami wynosi ok. 1%. Odwrotnie niż w przypadku zaopatrzenia w wodę

nieco wyższe koszty mają zakłady budżetowe. Różnice są jednak marginalne i nie mogą

stanowić podstawy do jakiegokolwiek wnioskowania statystycznego.

Jednak podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, prezentowany obraz – jest obrazem

statycznym, dotyczącym pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego

działalności w dłuższym okresie czasu.

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)

Sprawdzenie czy zróżnicowanie cen wynika ze zróżnicowania cząstkowych kosztów

świadczenia usługi jest jednak w praktyce niemożliwe. Inaczej niż w przypadku zaopatrzenia

w wodę, trudno jest wyznaczyć maksymalne dopuszczalne zróżnicowanie kosztu

jednostkowego przypadającego na 1m3 odebranych ścieków (opłaty podlegają różnym

kombinacjom zanieczyszczeń i stawek za ich zrzut mnożonym przez różne współczynniki).

rcl

.go

v.p

W konsekwencji nadzwyczaj trudno jest oszacować zakres stosowanych subwencji

krzyżowych.

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością

odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od

nieruchomości

Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze

kosztów

operatorów.

Odnoszą

sumę

kosztów

tytułu

amortyzacji,

opłat

użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik

37,8% .

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym

Obliczenia przeprowadzono łącznie dla całej działalności sektora wod-kan

(zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków). W porównaniu do obliczeń stopy finansowej

modyfikacji podlega pojęcie kosztów. Jest ono rozszerzone z kosztów ponoszonych przez

operatorów (suma: woda i ścieki) na sumę kosztów operatorów oraz kosztów

środowiskowych i zasobowych. Te ostatnie mają umowną wartość 01.

Ekonomiczna stopa zwrotu w sektorze komunalnym wynosi dla całego kraju 60%.

O takiej wartości zadecydowała duża kwota kosztów środowiskowych przypisanych do tego

sektora.

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu

Zgodnie z RDW użytkownicy przemysłowi są to użytkownicy korzystający z własnych

ujęć oraz indywidualnych urządzeń do zrzutu zanieczyszczeń. Nie jest to do końca zgodne

z rzeczywistością, gdyż istnieją w praktyce zakłady przemysłowe pobierające wodę

i odprowadzające ścieki do sieci komunalnej. Stosując podejście zgodnie z RDW, zostały one

uwzględnione w obliczeniach dla sektora komunalnego.

W obecnej chwili można przyjąć, że zwrot kosztów finansowych usług wodnych w tym

sektorze wynosi 100%. Założenie takie jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w Polsce nie

są stosowane dopłaty do działalności operacyjnej związanej z poborem wody oraz odbiorem

ścieków w przemyśle, natomiast opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są przez

wszystkie podmioty w tym sektorze.

Jednak, biorąc pod uwagę poziom ekonomiczny, stopa zwrotu jest inna. Aby

oszacować ekonomiczną stopę zwrotu kosztów ponoszonych na bieżącą ochronę wód,

należało oszacować zewnętrzne koszty środowiskowe.

Wyniki przedstawiono w tabelach poniżej.

Założenia do przyjęcia zerowej wartości kosztów zasobowych znajdują się w podrozdziale Oszacowanie

kosztów środowiskowych i zasobowych

Tabela 12. Koszty netto ochrony wód w przemyśle

rcl

.go

v.p

POLSKA

Koszty (netto) ochrony wód mln zł/rok

2 083,88

Tabela 13. Koszty środowiskowe i zasobowe w przemyśle

POLSKA

Koszty środowiskowe w mln zł/rok

384,49

Koszty zasobowe

przyjęto umowną wartość 0

Ekonomiczna stopa zwrotu w przemyśle wyniosła dla obszaru Polski 84%.

Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie

W przypadku sektora rolniczego w Polsce, wskazywana w RDW zasada

„zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci” nie jest egzekwowana w pełni. Pobory

wody powierzchniowej do nawodnień rolniczych i leśnych oraz do napełniania stawów

hodowlanych, zwolnione są z opłat. Przytoczone zwolnienie dotyczy również tylko

częściowego ponoszenia kosztów utrzymania niezbędnej infrastruktury.

Usługi wodne w sektorze rolnictwa i leśnictwa obejmują przede wszystkim kształtowanie

stosunków wodnych poprzez nawadnianie oraz odwadnianie, a także pobór wody na potrzeby

hodowli ryb. Brakuje jednak szczegółowych danych dotyczących tych kosztów.

Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów

Zidentyfikowano dwa podstawowe źródła kosztów związanych z gospodarką wodną

w sektorze rolnictwa. Dominujące są koszty środowiskowe, zaś drugim co do wielkości

źródłem kosztów są koszty związane z działalnością melioracyjną. Pozostałe koszty to opłaty

wniesione z tytułu poboru wód oraz zrzutu ładunków zanieczyszczeń, (odpowiednio: 4,6 +

0,25 mln zł) oraz opłaty nie naliczone za pobór w wysokości ok. 21-35 mln zł.

Analiza zwrotu kosztów w tym sektorze została przeprowadzona na podstawie

formularza statystycznego RRW-10 (Sprawozdanie ze stanu ilościowego oraz utrzymania wód

i urządzeń melioracji wodnych) zawierającego dane za rok 2006. Ponieważ formularz ten

odnosi się do obszarów województw, konieczne było przeliczenie zawartych w nim informacji

na układ zlewniowy.

Na podstawie danych z formularza obliczona została finansowa stopa zwrotu kosztów, zaś

następnie

uwzględniając

obliczoną

ekonomiczną stopę zwrotu kosztów.

wysokość

kosztów

środowiskowych

określono

Finansowa stopa zwrotu kosztów za usługi wodne w rolnictwie w Polsce wyniosła 49,4%,

rcl

.go

v.p

natomiast ekonomiczna stopa zwrotu – 7,5%.

Zwrot kosztów w sektorze rolnictwa i leśnictwa jest stosunkowo niewielki. Wynika to

z faktu, iż usługi wodne w tym sektorze zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska,

a ponadto użytkownicy nie ponoszą kosztów utrzymania infrastruktury. Wyjątkiem jest pobór

wód podziemnych na potrzeby nawodnień, jednak w Polsce występuje on niezmiernie rzadko.

Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód

Dla przeprowadzenia analizy zwrotu kosztów w pozostałych formach korzystania

z wód, czyli w tzw. usługach bezpośredniego oddziaływania na wodę, obok wymaganych

prawem UE sektorów: komunalnego, rolnictwa i przemysłu, biorąc jednocześnie pod uwagę

brak wytycznych dla wskazania konkretnych form korzystania, umocowanych prawem

unijnym, bądź krajowym, przyjęto jako trzy kolejne formy korzystania mogące znacząco

oddziaływać na wody

hydroenergetykę,

żeglugę,

zarządzanie ryzykiem powodziowym.

Zakłada się ponadto istnienie innych form korzystania z wód, takich jak rekreacyjny

połów ryb, wszelkiego rodzaju sporty wodne itd. Z pewnym uproszczeniem przyjmuje się,

że formy te nie oddziaływają znacząco na wody.

Hydroenergetyka

Wykorzystanie wody do produkcji energii elektrycznej jest w zasadzie wolne od opłat.

Formułując takie stwierdzenie pomijane są pewne koszty, tj. koszt uzyskania pozwolenia

wodnoprawnego na piętrzenie wód oraz przypadki obciążania użytkowników (dzierżawców)

opłatą za użytkowanie gruntów pokrytych wodą, w granicach zasięgu jazu. Nie są to jednak

klasyczne opłaty za piętrzenie czy wykorzystanie wody do celów hydroenergetycznych.

W polskim systemie prawnym brak jest opłat rekompensujących negatywne zjawiska

związane z wykorzystaniem wody do celów hydroenergetycznych (takich jak: utrudniona

migracja ryb, obniżenie zawartości tlenu).

W zakresie hydroenergetyki, stopa zwrotu może być liczona, ale osobno dla poszczególnych

obiektów służących tym celom. Prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia odpisów

amortyzacyjnych.

Zarządzenie ryzykiem powodziowym

W zakresie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym, w Polsce

nie istnieją żadne opłaty nakładane na potencjalnych beneficjentów (osoby, które

doświadczają zmniejszenia ryzyka). Zabezpieczenia przed powodzią dostarczane są przez

rcl

.go

v.p

władze publiczne na zasadzie dóbr publicznych tzn. dostęp do nich jest nieograniczony,

a użytkowanie wolne jest od opłat. Nieodpłatne dostarczanie usług polegających na

zmniejszeniu ryzyka powodziowego nie oznacza automatycznie braku opłat za korzystanie ze

środowiska, jednak faktycznie czynności związane z ograniczaniem ryzyka powodziowego nie

podlegają opłatom za korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian.

W związku z powyższym w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym dopóty dopóki

świadczenie to dostarczane będzie na zasadzie dóbr publicznych, liczenie stopy zwrotu nie

ma merytorycznego sensu.

Żegluga

Opłaty związane z żeglugą nakładane są w Polsce za: tkm ładunku (lub iloczyn miejsc

pasażerskich i km) oraz odrębnie za śluzowania. Zróżnicowanie stawek dotyczy

poszczególnych dróg wodnych, rodzaju ładunku, sposobu transportu. W przypadku

śluzowania zróżnicowanie dotyczy pory dnia. Przychody jednak są tak nikłe, iż nie można

mówić o jakimkolwiek zwrocie kosztów, nawet ograniczonym do kosztów operacyjnych.

Analiza opinii użytkowników dróg wodnych wskazuje, że podstawowym problemem jest

jakość szlaków, a nie obciążenie kosztami opłat. W sytuacji niskiego natężenia przewozów,

przychody z opłat są nikłe i nie wystarczają do utrzymania istniejących dróg, kłopotliwe jest

też wykazanie celowości wsparcia takich inwestycji ze środków publicznych.

Dla żeglugi obliczenia stóp zwrotu nie są możliwe nawet w przypadku zawężenia do stopy

finansowej. Przeszkodą formalną jest brak odpisów amortyzacyjnych (nie są naliczane),

kolejnym źródłem niedokładności jest brak metodyki alokacji korzyści na poszczególnych

beneficjentów w obiektach służących między innymi żegludze. Przyjmowanie arbitralnych

założeń może zmienić obliczenia o kilkaset procent. Takie szacunki nie mogą być przesłanką

do rewizji opłat wnoszonych przez beneficjentów

Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych

RDW wymaga, oprócz obliczenia kosztów finansowych usług wodnych, oszacowania

kosztów środowiskowych i zasobowych.

Obliczenia zostały przeprowadzone dla obszaru całego kraju, dla poszczególnych obszarów

dorzeczy oraz obszarów działania RZGW, uwzględniając podział na regiony wodne.

Koszty zasobowe

Koszt zasobowy = koszt alternatywny = koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe

czyli koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób

(sposoby) wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści

rcl

.go

v.p

równy jest korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu).

Obliczanie kosztów zasobowych odbywało się w 2 krokach

określenie ilościowego deficytu zasobów wodnych w danej jednostce

obliczeniowej (jednostką tą może być: cały kraj, dorzecze, obszar RZGW),

przypisanie konkretnej wartości jednostkowej do korzyści utraconych w wyniku

zidentyfikowanego deficytu wody (w zł/m3 deficytu wody rocznie).

Przypisanie wartości zerowej do kosztów zasobowych w Polsce jest rezultatem

przeprowadzonych analiz, ale jednocześnie wynika z pewnych założeń przyjętych

z konieczności wywołanej brakiem odpowiedniego mechanizmu gromadzenia informacji.

W przypadku pojawienia się możliwości pozyskania nowych, niedostępnych dotychczas

informacji w tym zakresie będzie możliwe kolejne oszacowanie tych kosztów. Na chwilę

obecną

brak jest w Polsce mechanizmu rejestrującego niezaspokojony popyt na wodę

w sektorze przemysłowym,

brak jest informacji o faktycznych deficytach zasobów wodnych, rozumianych

jako odmowa/ ograniczenie pozwolenia wodno prawnego na pobór wód,

wszystkie potrzeby związane z wykorzystaniem wód jako surowca są zaspokajane

kosztem jakości wód powierzchniowych (poprzez obniżenie przepływu poniżej

przepływu nienaruszalnego) lub kosztem przyszłych pokoleń (trwałe zmniejszenie

zasobów wód podziemnych),

niekorzyści związane z obniżeniem przepływów poniżej poziomu nienaruszalnego

zostały wycenione w kosztach środowiskowych,

istnieją poważne problemy metodologiczne z wyceną niekorzyści przyszłych

pokoleń (obecnie przyjęto wartość równą 0),

przyjęcie założenia zaspokajania wszystkich bieżących potrzeb prowadzi do braku

alternatywnych kosztów wykorzystania wód traktowanych jako surowiec,

alternatywne wykorzystanie wód w innych celach (np. do rekreacji) ujęte zostało

w szacunku kosztów środowiskowych.

Koszty środowiskowe

Koszt środowiskowy - pieniężna wartość niekorzyści spowodowanych w środowisku

(wodnym) przez użytkowników. Niekorzyści te związane są ze spadkiem wszystkich rodzajów

użyteczności środowiska wodnego na skutek obniżenia jego jakości. Z uwagi na wiele

użyteczności środowiska wodnego (np.: surowiec, miejsce rekreacji, środek transportu,

podtrzymanie ekosystemów) niekorzyści mogą mieć charakter rynkowy (posiadać ceny) lub

rcl

.go

v.p

nierynkowy.

Obliczenia przeprowadzono na podstawie badań A. Markowskiej z roku 2003.

Prowadzone były one metodą wyceny warunkowej, czyli określają przeciętną skłonność

zapłacenia za poprawę jakości wód. Zadeklarowana gotowość do płacenia na rzecz poprawy

jakości

wód

jest

utożsamiana

wartością

utraconych

korzyści

wynikających

z nieprawidłowego stanu zasobów wodnych. W roku 2007 opracowano metodę aktualizacji

wyników w oparciu o zmianę podstawowych parametrów socjoekonomicznych oraz postępu

prac w zakresie poprawy jakości wód.

W tabeli poniżej zostały przedstawione wyniki obliczeń kosztów środowiskowych dla roku

2006.

Tabela 14. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006

OBSZAR

OGÓŁEM POLSKA

Ogółem, bez Bałtyku

Ogółem z Bałtykiem

mln zł/rok

6693,80

14844,12

Alokacji kosztów środowiskowych pomiędzy poszczególne sektory działalności,

dokonano poprzez podział odpowiedzialności wg struktury zanieczyszczeń zrzucanych przez

poszczególne sektory (tab. 15).

Tabela 15. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006

OBSZAR

OGÓŁEM POLSKA

Gospodarka

komunalna

70,1%

Przemysł

Rolnictwo

5,0%

24,9%

Wysoki udział sektora komunalnego w kosztach środowiskowych generowany jest

poprzez częściowe ujmowanie ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych z przemysłu,

pomijanie specyficznych zanieczyszczeń również z tego sektora z uwagi na brak danych

statystycznych w tym zakresie, stanowiących źródło danych wejściowych do analiz oraz

w wyniku zastosowania znacznych uogólnień algorytmów wyliczania ładunku netto

pochodzących z rolnictwa.

Mimo powyższego, należy stwierdzić, iż udział sektora komunalnego w kosztach

środowiskowych w Polsce jest na tyle istotny, że jest to z pewnością główne źródło tych

kosztów.

10. Podsumowanie programów działań zapisanych

rcl

.go

v.p

w Programie wodno – środowiskowym kraju

W programie wodno-środowiskowym kraju zostały zebrane wyłącznie działania,

zmierzające do utrzymania lub poprawy stanu wód, a których rozpoczęcie realizacji powinno

nastąpić najpóźniej do 22 grudnia 2012 r.

W opracowanym po raz pierwszy dokumencie, działania których wykonanie pozwoli

osiągnąć cele środowiskowe w terminie do 2015r. wynikają wprost z innych przyjętych już

programów lub planów, tak więc będą one realizowane zgodnie z ich wewnętrznymi

harmonogramami, nie generując przy tym żadnych dodatkowych kosztów dla budżetu

Państwa. Przykładem mogą być tu działania wynikające wprost z Krajowego Programu

Oczyszczania Ścieków Komunalnych, zawierającego między innymi informacje o nakładach

na inwestycje planowane do poniesienia w najbliższych latach, a których realizacja jest

niezbędna w celu wypełnienia przez Polskę zobowiązań Traktatu Akcesyjnego w obszarze

„Środowisko”. Kolejnym przykładem działań ujętych w pierwszym PWŚK, a wynikających

bezpośrednio z innych zatwierdzonych przez stosowne organy dokumentów są działania

z krajowego i wojewódzkich programów zwiększania lesistości. Szczegółowe informacje dot.

sposobu doboru działań w PWŚK a podsumowanych w PGW zostało przedstawione poniżej.

Działania wymienione w PWŚK dla poszczególnych SCWP i JCWPd, uwzględniają podział na

działania podstawowe i uzupełniające, zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne, w zależności od wyników oceny zagrożenia nieosiągnięcia celów

środowiskowych. Zaproponowane programy dla poszczególnych SCWP stanowią zbiór

efektywnych, skutecznych i realnych do wykonania działań. Tak opracowane programy

zagregowano następnie dla wszystkich obszarów dorzeczy wyznaczonych w Polsce.

Reasumując, celem PWŚK jest przedstawienie zestawień działań, których wypełnienie

w określonym czasie pozwoli uzyskać efekty w postaci lepszego stanu wód. Analiza

możliwości technicznych, finansowych oraz czasowych wykazała, iż niektóre z części wód nie

osiągną do 2015 r. założonych celów środowiskowych. Przepisy ustawy z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne i RDW dopuszczają takie „odstępstwo” w formie

przedłużenia terminów lub ustalenia mniej rygorystycznych celów. Wszystkie tego typu

przypadki należy opisać i uzasadnić. Ustalenia zawarte w PWŚK powinny zostać przeniesione

do innych dokumentów szczebla krajowego i regionalnego, poprzez uwzględnienie ich

zapisów w strategiach, programach operacyjnych i rozwojowych, planach zagospodarowania

przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,

a także w planach i programach tematycznych związanych w sposób bezpośredni bądź

pośredni z gospodarką wodną. Taka sytuacja powinna umożliwić pełne wdrożenie

zaplanowanych działań.

PWŚK uwzględnia wymagania RDW, w tym podział działań na działania podstawowe

rcl

.go

v.p

i działania uzupełniające. Działania podstawowe skierowane są do realizacji niemal we

wszystkich częściach wód (tam gdzie jest to wymagane na podstawie wyników analiz

sporządzonych na podstawie art. 5 RDW), na terenie całego kraju. W ramach działań

podstawowych zastosowano podział na dwie grupy, tj. działania podstawowe grupy A i B.

Działania podstawowe grupy A wynikają z

Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,

Programu wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków

i systemy kanalizacji zbiorczej,

Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie

mniejszej niż 4000 RLM odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód

w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony

wód,

programów przyjętych dla obszarów wrażliwych na zanieczyszczenia pochodzenia

rolniczego,

działań zapobiegających zanieczyszczeniu wód substancjami zanieczyszczającymi

lub grupami substancji zanieczyszczających, stanowiących poważne zagrożenie dla

środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem środowiska przyrodniczego.

Działania podstawowe grupy B obejmują

działania dla silnie zmienionych i sztucznych części wód pozwalające na

osiągnięcie przez te części wód dobrego potencjału,

działania wymagane na mocy części A załącznika VI RDW (działania wymagane

w pozostałych dyrektywach),

zestawienie pozostałych działań podstawowych wymagane na mocy art. 11 ust. 3

RDW.

Działania podstawowe wynikają z przepisów aktów prawa krajowego oraz

wspólnotowego w zakresie ochrony i przywracania właściwego stanu wód oraz

ekosystemów od wód zależnych, czyli pozwalają na wypełnienie zobowiązań następujących

dyrektyw zdefiniowanych w załączniku VI część A (zgodnie z art. 11 pkt 3a RDW)

dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania

ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26),

dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód

przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

(Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne

rozdz. 15, t. 2, str. 68),

dyrektywa 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r.

rcl

.go

v.p

dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylająca dyrektywę

76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37),

dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody

przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 330 z 05.12.1998, str. 32;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 4, str. 9),

dyrektywa Rady 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony

środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów

ściekowych w rolnictwie (DZ. Urz. WE L 181 z 04.07.1986, str. 6; Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 265),

dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk

przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102, z późn. zm.),

dyrektywa

2009/147/WE

Parlamentu

Europejskiego

Rady

dnia

30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona)

(Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7),

dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do

obrotu środków ochrony roślin (Dz. Urz. WE L z 19.08.1991, str. 1; Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 11, str. 332),

dyrektywa Rady 96/82/WE z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli

niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi

(Dz. Urz. WE L 10 z 14.01.1997, str. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne

rozdz. 5, t. 2, str. 410),

dyrektywa 2008/1/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2008 r.

dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz.

UE L 24 z 29.01.2008, str. 8),

dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków

wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko

naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07. 1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15. t. 1, str. 248),

dyrektywa Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. zmieniająca dyrektywę

85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne

i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 3, str. 151),

dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r.

w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca

dyrektywę 90/313/EWG (Dz. Urz. UE L 41 z 14.02.2003, str. 26; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15, t. 7, str. 375).

W PWŚK zawarto również działania, wynikające z przepisów następujących dyrektyw

2004/35/WE

Parlamentu

Europejskiego

Rady

dnia

rcl

.go

v.p

dyrektywa

21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do

zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu

(Dz. Urz. UE L 143 z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne

rozdz. 15, t. 8, str. 357),

dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia

2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem

i pogorszeniem ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19).

Zadania wynikające z realizacji przepisów dyrektywy 91/271/EWG obejmują realizację

inwestycji związanych z wdrażaniem zapisów KPOŚK, Programu wyposażenia aglomeracji

poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji zbiorczej oraz Programu

wyposażenia zakładów przemysłu rolno - spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000

RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane

przez polskie prawo standardy ochrony wód. Działania zidentyfikowane dla SCWP dotyczą

budowy, rozbudowy bądź modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków oraz budowy bądź

modernizacji systemów kanalizacyjnych, dążących dla zapewnienia prawidłowego zbierania

i oczyszczania ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych

z niektórych dziedzin przemysłu, które nie są odprowadzane do oczyszczalni komunalnych,

w celu redukcji ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska. Wszystkie zadania

w tym zakresie mają ściśle określony termin wdrożenia wynikający ze stanowiska

negocjacyjnego Polski w obszarze „Środowisko”.

Dyrektywa 91/676/EWG wskazuje jako konieczne do realizacji, w celu ochrony wód

przed zanieczyszczeniami pochodzenia rolniczego, programy opracowane dla obszarów

wyznaczonych jako szczególnie narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł

rolniczych. W PWŚK zostały wskazane do realizacji zadania pochodzące ze wspomnianych

programów działań tam gdzie zostały one ustalone, natomiast na pozostałych obszarach

w ramach określenia działań uzupełniających, pozwalających na osiągnięcie przez wody

założonych celów, zostały wskazane działania polegające na ograniczeniu odpływu związków

azotu do wód z powierzchni użytkowanych rolniczo, głównie poprzez: prowadzenie

monitoringu wód, wspieranie rolnictwa ekologicznego i rolnictwa zrównoważonego oraz

prowadzenie właściwej techniki gospodarowania w zakresie uprawy roślin i hodowli

zwierząt, ograniczającej straty związków azotowych do wód, np.:, przechowywanie nawozów

naturalnych w odpowiednich warunkach.

Z dyrektywy 2006/7/WE przeniesiono do PWŚK zadania mające na celu

kontrolowanie wody w kąpieliskach, zarządzanie jakością tej wody oraz udostępnianie

społeczeństwu tych informacji. Wdrożenie powyższych wymagań nastąpi poprzez wskazanie

rcl

.go

v.p

jako koniecznych do realizacji działań typu: objęcie nadzorem sanitarnym wody w kąpielisku

i wykonywanie oceny jakości wody oraz informowanie mieszkańców o jakości wody

w kąpielisku. Należy zaznaczyć, iż wszelkie działania polegające na ograniczaniu zrzutów

substancji zanieczyszczających z poszczególnych sektorów (komunalny, przemysłowy,

rolnictwo) będą miały pozytywny wpływ na poprawę stanu wody w kąpieliskach.

Dyrektywa 98/83/WE wskazała konieczność realizacji działań mających na celu

spełnianie przez wody wykorzystywane do zaopatrzenia ludności, odpowiednich norm

jakościowych. Działania te zostały przetransponowane do PWŚK poprzez następujące zapisy

opracowanie oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców

o jakości wody przeznaczonej do spożycia. Ponadto, tak jak w przypadku dyrektywy

2006/7/WE, wszelkie działania ograniczające zanieczyszczenie wód ze źródeł punktowych

i rozproszonych będą realizować cele niniejszej dyrektywy.

Dyrektywa 86/278/EWG ma na celu niedopuszczenie do negatywnego oddziaływania

stosowanych w państwach członkowskich osadów ściekowych na środowisko naturalne oraz

na ludzi i zwierzęta. Realizacja założeń tej dyrektywy została zapewniona poprzez

umieszczenie w PWŚK zadania: zagospodarowanie osadów ściekowych. Obowiązek ten

regulowany jest również poprzez krajowe akty prawne, tj. przez rozporządzenie Ministra

Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. Nr

137, poz. 924) oraz przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w

sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi

oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137,

poz. 984, z późn. zm.).

Dyrektywa 92/43/EWG wskazuje na konieczność stworzenia spójnej Europejskiej Sieci

Ekologicznej specjalnych obszarów ochrony siedlisk naturalnych i siedlisk gatunków, która

pozwoli zachować te siedliska w odpowiednim dla nich stanie lub odtworzyć właściwe

warunki dla uzyskania takiego stanu. Dyrektywa ta wskazuje również wymogi związane

z realizacją inwestycji na obszarach Natura 2000.

Polska jako państwo członkowskie stworzyła listę potencjalnych obszarów ochrony siedlisk

i przekazała do Komisji Europejskiej. W PWŚK zostały uwzględnione odpowiednie działania

zmierzające do utrzymania siedlisk we właściwym stanie, w zakresie zagadnień

uzależnionych od stanu wód. Główne działania stanowiące w PWŚK element zapewniający

wdrażanie tejże dyrektywy to: ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów i naturalnych

siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; opracowanie i wdrożenie planu ochrony

obszaru prawnie chronionego; ochrona, zachowanie ekosystemów od wód zależnych zgodnie

z planami ochrony obszarów prawnie chronionych; kompleksowa ochrona układu

hydrologicznego poprzez ochronę źródlisk i zapobieganie erozji; tworzenie korytarzy

ekologicznych i stref buforowych.

Dyrektywa 79/409/EWG dotyczy ochrony wszystkich gatunków ptaków naturalnie

rcl

.go

v.p

występujących w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich. Zadania

związane z wdrażaniem dyrektywy skierowane są na ochronę, gospodarowanie

i regulowanie liczebności tych gatunków. Działania przewidziane w PWŚK dotyczą

prawidłowego gospodarowania na wyznaczonych obszarach Natura 2000, do której należą

obszary wytyczone zgodnie z przepisami dyrektywy 79/409/EWG. Zadania przewidziane do

wdrożenia na obszarach ochrony gatunkowej są tożsame z działaniami wdrażanymi na

obszarach

siedliskowych,

oczywiście

uwzględnieniem

cech

charakterystycznych

rozpatrywanego obszaru.

Dyrektywa 91/414/EWG (zmieniona dyrektywami: 2005/25/WE, 2006/75/WE,

2008/69/WE, 2009/82/WE, 2009/116/WE oraz 2009/117/WE) ustanawia w państwach

członkowskich jednolite zasady dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin oraz

dopuszczania przez KE substancji aktywnych do stosowania w środkach ochrony roślin.

W Polsce zagadnienia dotyczące wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu reguluje

ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, z późn.

zm.) implementująca przepisy przedmiotowej dyrektywy. Aktem wykonawczym do ww.

ustawy jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r.

w sprawie zakresu badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji

aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839, z późn. zm.), które

określa zakres dokumentacji wymaganej do uzyskania zezwolenia na dopuszczenie środka

ochrony roślin do obrotu. Proponowane działanie wynikające i pozwalające na spełnienie

celów dyrektywy 91/414/EWG to przede wszystkim: obowiązek stosowania środków ochrony

roślin, dopuszczonych do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r o ochronie roślin.

Dyrektywa 96/82/WE wskazuje na konieczność eliminowania lub zmniejszenia

skutków dla środowiska z tytułu nadzwyczajnych zagrożeń, a także doskonalenie istniejącego

systemu ratowniczego na wypadek zaistnienia awarii i klęsk żywiołowych. Jak zapisano

w Polityce Ekologicznej Państwa do roku 2025 należy osiągnąć taki stan, aby awaryjność

przemysłowych instalacji niebezpiecznych oraz środków transportowych (rurociągów,

samochodów, wagonów kolejowych, statków) nie przekraczała średnich wskaźników dla

państw OECD. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska obok

podstawowych definicji i przepisów ogólnych w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i

ograniczania skutków poważnych awarii przemysłowych określa również obowiązki

prowadzącego zakład stwarzający zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej, obowiązki

organów administracji związane z awarią przemysłową oraz współpracę międzynarodową w

tym samym zakresie pomiędzy różnymi instytucjami. Proponowane działania pozwalające na

spełnienie celów dyrektywy 96/82/WE to przede wszystkim: opracowanie programu

zapobiegania poważnym awariom przez zakłady o zwiększonym bądź dużym ryzyku;

opracowanie

wewnętrznego

i zewnętrznego

planu

operacyjno-ratowniczego

przez

odpowiedzialne służby; opracowanie planów operacyjno-ratowniczych dla wszystkich gmin,

rcl

.go

v.p

w których znajdują się obiekty niebezpieczne; opracowanie wojewódzkich planów

zarządzania ryzykiem dla wszystkich województw oraz planów powiatowych dla tych

powiatów, na terenie których znajduje się więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych;

zorganizowanie na szczeblu centralnym systemu analizy doświadczeń z przebiegu

zaistniałych awarii i przebiegu akcji ratowniczych; prowadzenie krajowego rejestru obiektów

niebezpiecznych; opracowanie programu informowania społeczeństwa o nadzwyczajnych

zagrożeniach środowiska i edukacji w tym zakresie, obejmującego działania na szczeblu

lokalnym, regionalnym i centralnym; prace legislacyjne w analizowanym zakresie.

Dyrektywa 2008/1/WE dotyczy zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich

kontroli (IPPC). Uchyla ona dyrektywę 96/61/WE, której przepisy zostały transponowane do

polskiego prawa ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz poprzez

akty wykonawcze do tej ustawy. Dyrektywa 2008/1/WE stanowi, że wszystkie istniejące

instalacje, których funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w nich

działalności, mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów

przyrodniczych albo środowiska, powinny uzyskać pozwolenie zintegrowane, natomiast

wszystkie nowe instalacje muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane przed uruchomieniem.

Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 2008/1/WE

to przede wszystkim: uzyskanie pozwolenia zintegrowanego w celu zapobiegania

zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione

w rozporządzeniu

w sprawie

rodzajów

instalacji

mogących

powodować

znaczne

zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości;

kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji

zanieczyszczających środowisko; wydanie rozporządzenia Ministra Środowiska „w sprawie

minimalnych wymagań wynikających z najlepszej dostępnej techniki, jakie muszą spełniać

instalacje”.

Dyrektywa 97/11/WE zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu

skutków wywieranych przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko

naturalne (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne

rozdz. 15, t. 3, str. 151), w polskim prawie ma umocowanie w ustawie z dnia 3 października

2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w

ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227,

z późn. zm.), która wprowadza procedurę administracyjną – postępowanie w sprawie oceny

oddziaływania na środowisko (OOŚ). Postępowanie to wszczyna się dla przedsięwzięć

mogących znacząco, bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub

obszar Natura 2000. Ponadto procedura, określona ww. ustawą przewiduje proces

strategicznej oceny na środowisko dla projektów, m.in. dla programów w dziedzinie

gospodarki wodnej, który nie jest regulowany przepisami dyrektywy 97/11/WE. Proces OOŚ

obejmuje wielokierunkową i kompleksową analizę stanu środowiska oraz wskazuje

rcl

.go

v.p

potencjalne pozytywne jak i negatywne oddziaływania na poszczególne komponenty

środowiska.

Dyrektywa 2003/4/WE określa konieczność udostępniania informacji o stanie wód,

powietrza, gleby, przyrody itp., jak również informacji o działaniach lub środkach

wpływających na środowisko lub zmierzających do jego ochrony, włączając podejmowane

środki administracyjne oraz programy działania. Dyrektywa zobowiązuje państwa

członkowskie do wdrożenia ustaw, rozporządzeń i zarządzeń mających na celu umożliwienie

społeczeństwu dostępu do informacji o środowisku będących w posiadaniu władz

publicznych. Zaproponowane działania wpisane do PWŚK realizujące obowiązki nałożone

dyrektywą 2003/4/WE to: prowadzenie bazy danych o środowisku i udostępnianie informacji

przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska; publiczne udostępnianie informacji

w zakresie planów ochrony środowiska i planów gospodarki odpadami; informowanie

mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców

o jakości wody w kąpielisku; przestrzeganie trybu postępowania w sprawach ocen

oddziaływania na środowisko.

Dyrektywa 2004/35/WE została zaimplementowana do polskiego prawa ustawą

z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U.

Nr 75, poz. 493, z późn. zm.). Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie

szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku. Przepisy ustawy stosuje się do

zagrożenia szkodą w środowisku wywołaną emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł,

gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem

szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku, a działalnością podmiotu korzystającego ze

środowiska. Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy

2004/35/WE to: prowadzenie rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań

naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania szkody w środowisku.

Dyrektywa 2006/118/WE określa kryteria oceny i stanu chemicznego wód

podziemnych, a w szczególności normy jakości wód podziemnych. Dyrektywa reguluje

sposób

monitoringu

wód

podziemnych,

określa

sposób

identyfikacji

znaczących

i utrzymujących się trendów wzrostowych zanieczyszczeń oraz inicjowanie działań mających

na celu odwrócenie tych trendów. Określone są również środki zapobiegania wprowadzaniu

zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ich ograniczenia. Niniejsza dyrektywa została

częściowo przetransponowana do prawodawstwa polskiego za pomocą rozporządzenia

w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Działania zidentyfikowane

jako zapewniające wdrożenie niniejszej dyrektywy to przede wszystkim: określenie

dodatkowych punktów monitoringu jakości wód podziemnych; odizolowanie ognisk

zanieczyszczeń; monitoring diagnostyczny dla potencjalnych ognisk zanieczyszczeń;

systematyczna rekultywacja i rewitalizacja terenów użytkowanych wcześniej jako

składowiska; uzupełnienie monitoringu dla eksploatowanych, wyłączonych z eksploatacji,

rcl

.go

v.p

rekultywowanych i zamkniętych składowisk odpadów oraz innych instalacji unieszkodliwiania

odpadów komunalnych.

Oprócz powyższych działań wynikających z realizacji dyrektyw wskazanych

w załączniku VI A RDW, uwzględnione zostały działania podstawowe wymagane art. 11 pkt 3

(b-l) RDW, realizujące cele wymienione w RDW, w tym

działania służące spełnieniu wymogów art. 9, służące wdrożeniu zasady zwrotu

kosztów usług wodnych (art. 11 pkt 3b RDW), zidentyfikowane jako: analiza

polityki opłat za wodę i ścieki; wprowadzenie koniecznych, wynikających z analizy,

zmian w polityce opłat za wodę i ścieki; analiza opłat i koncesji za korzystanie

z zasobów wodnych; analiza zwolnień z opłat za korzystanie z zasobów wodnych,

działania służące propagowaniu skutecznego i zrównoważonego korzystania

z wody w celu niedopuszczenia do zagrożenia realizacji celów określonych w art. 4

(art. 11 pkt 3c RDW), zidentyfikowane jako: skuteczne wprowadzenie programu

racjonalizacji zużycia wody w zakładach przemysłowych; propagowanie idei

zrównoważonego rozwoju i upowszechnienie informacji o podejmowanych

działaniach, akcjach, kampaniach na rzecz aktywnej ochrony środowiska,

działania

służące

spełnieniu

wymogów

art. 7,

włącznie ze

środkami

zabezpieczenia jakości wody w celu zredukowania poziomu uzdatniania

wymaganego przy produkcji wody do picia (art. 11 pkt 3d RDW), zidentyfikowane

jako: opracowanie warunków korzystania z wód regionu; opracowanie warunków

korzystania z wód zlewni; opracowanie warunków korzystania z wód zlewni dla

obszaru o podwyższonych celach środowiskowych,

działania służące kontroli poboru wody słodkiej powierzchniowej i podziemnej

oraz retencja wody słodkiej powierzchniowej, w tym wykazy poborów wód

i wymagane uprawnienia dla poboru i retencji (art. 11 pkt 3e RDW),

zidentyfikowane jako: weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód,

zwłaszcza na terenach o znacznym rozdysponowaniu wód zasobów wodnych;

wprowadzenie ograniczeń w zużyciu wód na cele inne niż socjalno-bytowe,

produkcji żywności i artykułów farmaceutycznych; weryfikacja zapisów instrukcji

gospodarowania wodą,

działania służące ograniczeniu zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego

uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnianie części wód

podziemnych (art. 11 pkt 3f RDW),

działania służące kontroli zrzutów ze źródeł punktowych mogących przyczynić się

do zanieczyszczenia (art. 11 pkt 3g RDW), zidentyfikowane jako: działania

wynikające z konieczności porządkowania systemu gospodarki ściekowej, np.

prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni

rcl

.go

v.p

ścieków i wdrożenie harmonogramu wywozu nieczystości płynnych i osadów

ściekowych z przydomowych oczyszczalni; kontrola przestrzegania harmonogramu

wywozu ścieków; kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych

wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko,

działania służące zapobieganiu lub kontroli wprowadzania zanieczyszczeń ze

źródeł rozproszonych (art. 11 pkt 3h RDW), zidentyfikowane jako: stosowanie

środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu; uzyskania pozwolenia

zintegrowanego w celu zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli przez

zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione w rozporządzeniu w sprawie

rodzajów

instalacji

mogących

powodować

znaczne

zanieczyszczenie

poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości; kontrola

przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji

zanieczyszczających środowisko; prowadzenie rejestru szkód w środowisku;

prowadzenie działań naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania

szkody w środowisku; opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu

operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby,

działania służące kontroli nad innymi znaczącymi niekorzystnymi oddziaływaniami

na stan wody, a w szczególności oddziaływania hydromorfologiczne (art. 11 pkt 3i

RDW)

przeprowadzenie

kontroli

gospodarowania

wodami

zakresie

posiadanych pozwoleń oraz kontrole interwencyjne,

działania służące zakazom bezpośredniego zrzucania zanieczyszczeń do wód

podziemnych (art. 11 pkt 3j RDW): zakaz wprowadzania ścieków do wód,

działania

służące

eliminowaniu

zanieczyszczenia

wód

powierzchniowych

substancjami określonymi w wykazie substancji priorytetowych (art. 11 pkt 3k

RDW), zidentyfikowano jako: eliminacja zanieczyszczenia wód przez priorytetowe

substancje

niebezpieczne

(wykaz

dyrektywy

76/464/EWG),

poprzez

przeprowadzenie spisu zrzutów zawierających te substancje, ustalenie norm emisji

tych substancji w zrzutach do wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie

zezwoleń na odprowadzanie ścieków zawierających te substancje, opracowanie

specjalnych

programów

ograniczania

emisji

priorytetowych

substancji

niebezpiecznych; ograniczenie zanieczyszczeń wód substancjami niebezpiecznymi

(wykaz II dyrektywy 76/464/EWG), poprzez: przeprowadzenie spisu zrzutów

zawierających te substancje, ustalenie norm emisji tych substancji w zrzutach do

wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie zezwoleń na odprowadzanie

ścieków zawierających te substancje, opracowanie programów mających na celu

zmniejszenie zanieczyszczenia wody,

inne działania służące zapobieganiu stratom zanieczyszczeń z technicznych

rcl

.go

v.p

instalacji oraz służących zapobieganiu i/lub redukcję przypadkowych wydarzeń

mogących zanieczyszczać wodę (art. 11 pkt 3l RDW), zidentyfikowanych jako

przeprowadzenie przez WIOŚ działań kontrolnych w zakresie wdrażania dyrektywy

2006/11/WE

sprawie

zanieczyszczenia

spowodowanego

niektórymi

substancjami niebezpiecznymi odprowadzanymi do środowiska wodnego oraz

dyrektywy

80/68/EWG

sprawie

ochrony

wód

gruntowych

przed

zanieczyszczeniem przez niektóre substancje niebezpieczne; opracowanie planów

operacyjno-ratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty

niebezpieczne; opracowanie wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla

wszystkich województw oraz planów powiatowych dla tych powiatów, na terenie

których znajduje się więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych (z liczby ok. 1200

obiektów niebezpiecznych na terytorium kraju).

Drugi rodzaj działań wskazanych przez RDW oraz przetransponowanych do polskiego

prawodawstwa poprzez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne to działania

uzupełniające, opracowane i wdrażane w uzupełnieniu do działań podstawowych dla

realizacji celów wskazanych w art. 4 RDW. Dyrektywa zawiera otwartą listę działań

uzupełniających w załączniku VI B, natomiast ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

w art. 113a ust. 3 wskazuje następujące działania tego typu

środki prawne, administracyjne i ekonomiczne niezbędne do zapewnienia

optymalnego wdrożenia przyjętych działań,

wynegocjowane porozumienia dotyczące korzystania ze środowiska,

działania na rzecz ograniczenia emisji,

zasady dobrej praktyki,

rekonstrukcję terenów podmokłych,

działania służące efektywnemu korzystaniu z wody i ponownemu jej

wykorzystaniu, między innymi promowanie technologii polegających na

efektywnym wykorzystaniu wody w przemyśle i wodooszczędnych technik

nawodnień,

przedsięwzięcia techniczne, badawcze, rozwojowe, demonstracyjne i edukacyjne.

Celem wypełnienia obowiązku opracowania PWŚK, wykonany został Katalog działań

zawierający zbiór działań, spośród których dokonywano wyboru w trakcie opracowywania

programów dla poszczególnych części wód. Katalog składa się z dwóch części, tj. z części

pierwszej, w której zawarto działania skierowane do wszystkich części wód bez względu na

status zagrożenia nieosiągnięciem celów środowiskowych (obowiązujące na terenie całego

kraju działania podstawowe) oraz z części drugiej, w której umieszczono działania wybierane

jako działania podstawowe (tam gdzie zostały one zaplanowane), bądź te same działania

rcl

.go

v.p

jako działania uzupełniające, jeżeli zachodziła taka potrzeba, np. konieczność redukcji

ładunku azotu poprzez budowę oczyszczalni ścieków, nie objętej wcześniej KPOŚK.

Przy wyborze działań dla poszczególnych części wód kierowano się przede wszystkim

wynikami oceny ryzyka nieosiągnięcia przez wody dobrego stanu oraz identyfikacji

znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceną ich wpływu na stan wód, jak również

przepisami istniejących aktów prawnych, programów i dokumentów realizujących te zapisy,

w zakresie spełniania wymagań nałożonych na Polskę i wypełnienia zadań wskazanych

w aktach prawnych UE. Znaczącą rolę przy wyborze działań miały również wyniki konsultacji

społecznych istotnych problemów gospodarki wodnej. W efekcie doboru działań dla

poszczególnych części wód, jak już wspomniano powyżej, działanie określone jako

podstawowe, w niektórych częściach wód może stanowić działanie uzupełniające

zmierzające do osiągnięcia założonych celów. Przeprowadzona weryfikacja oceny ryzyka

nieosiągnięcia celów środowiskowych po uwzględnieniu zaplanowanych i będących w trakcie

realizacji działań podstawowych, zwłaszcza działań związanych z realizacją przepisów

dyrektywy 91/271/EWG, pozwoliła na precyzyjne wskazanie odpowiednich działań

uzupełniających tam gdzie to rzeczywiście konieczne.

Opracowane programy działań dla części wód powierzchniowych, regionów wodnych

oraz obszarów dorzeczy ze względu na znaczne rozmiary nie zostały zamieszczone w części

tekstowej

PWŚK.

celu

przedstawienia

ich

sposób

czytelny,

przejrzysty

i nieskomplikowany, stworzono bazę danych Microsoft Office Access. Baza ta jest integralną

częścią PWŚK, zawiera zaproponowane działania wraz z podaniem kosztów i jednostki

odpowiedzialnej za realizację. Nieskomplikowana formuła programu pozwala na łatwe

i szybkie dotarcie do pożądanych informacji. Dzięki programowi Microsoft Office Access

możliwe jest generowanie raportów, których efektem będą programy działań w wybranym

układzie: dla scalonej części wód, regionu wodnego, obszaru dorzecza, ze wskazaniem

jednostki podziału administracyjnego kraju, zestawienie kosztów dla działań podstawowych

i uzupełniających oraz kosztów działań w danej kategorii.

Szacuje się, iż łączny koszt działań na obszarze dorzecza Niemna wyniesie ok. 25 mln zł.

Szczegółowe informacje na temat przewidywanych kosztów w podziale na regiony

wodne, regionalne zarządy gospodarki wodnej, oraz scalone części wód powierzchniowych

zawiera baza danych, która stanowi integralną część programu wodno-środowiskowego

kraju.

Komentarza wymaga podejście do sposobu oszacowania kosztów poszczególnych

działań zawartych w PWŚK. Przyjęto następujące założenia

koszty działań, których realizacja wynika z obowiązków statutowych jednostek

rcl

.go

v.p

administracji państwowej i samorządowej przyjęto jako działania bezkosztowe,

koszty działań dot. inwestycji komercyjnych oszacowane zostały na podstawie

aktualnych, na dzień opracowania PWŚK, cen rynkowych,

koszty działań, które wynikają z realizacji innych planów i programów zostały

przyjęte bezpośrednio z tych dokumentów; w przypadku KPOŚK, koszty

niektórych działań wynoszą „0” zł; wynika to z faktu, iż niektóre aglomeracje

podłączone są do więcej niż jednej oczyszczalni ścieków; w tej sytuacji koszty

podane są ogółem dla aglomeracji, a nie rozdzielone na poszczególne

oczyszczalnie,

koszty działań wymagających pozyskania dodatkowych nakładów finansowych,

innych niż podstawowy budżet jednostki, zostały oszacowane bezpośrednio przez

jednostki odpowiedzialne za realizację określonych działań,

nie oszacowano kosztów związanych z działaniami dotyczącymi budowy

przepławek w celu zapewnienia ciągłości rzek i potoków, z uwagi na fakt, iż

obszarem jednostkowym dla tych działań jest obszar SCWP - bez wskazania

szczegółowej lokalizacji i parametrów konkretnych inwestycji, co jest warunkiem

określenia kosztów,

w przypadku, gdy obszar objęty działaniem obejmował więcej niż jedną SCWP,

koszt związany z jego realizacją rozdzielony został pomiędzy SCWP zlokalizowane

w zasięgu działania.

Podsumowanie programów działań dla wód powierzchniowych rzecznych i

podziemnych uwzględniające informacje o kosztach ich realizacji, wraz ze źródłami

finansowania (ze szczególnym uwzględnieniem finansowania z budżetu państwa)

przedstawiono w tabeli nr 16 i 17. Koszty dla działań podstawowych A i B zaokrąglone

zostały do setek zł. Dla wód powierzchniowych jezior, przejściowych i przybrzeżnych zakłada

się, że wszystkie działania wyznaczone dla osiągnięcia dobrego stanu/potencjału wód

powierzchniowych (rzek) będą miały pozytywny wpływ na poprawę ich stanu jakościowego.

Natomiast w zakresie wód podziemnych przyjmuje się, że wszystkie działania wyznaczone

dla osiągnięcia dobrego stanu/potencjału wód powierzchniowych będą miały wpływ na

poprawę stanu chemicznego i ilościowego wód podziemnych. W związku z czym dla JCWPd

zagrożonych

nieosiągnięciem

celów

środowiskowych

zaproponowano

działania

uzupełniające, zakładając jako podstawowe działania takie jak dla właściwych wód

powierzchniowych.

Zamieszczone w tabeli nr 16 podsumowanie uwzględnia podział działań na

podstawowe i uzupełniające. Na obszarze dorzecza Niemna największy udział kosztów

przypada na zadania wynikające z KPOŚK (działania podstawowe z grupy A) oraz

rcl

.go

v.p

w mniejszym stopniu na działania wynikające z konieczności opracowanie warunków

korzystania z wód regionu (działania podstawowe z grupy B).

Dla wód podziemnych na obszarze dorzecza Niemna nie przewiduje się programów

działań uzupełniających. Stan chemiczny i ilościowy jednolitych części wód podziemnych na

obszarze dorzecza określono jako dobry.

nie dotyczy

24 454 000,0

387 900,0

0,0

budżety JST, budżety operatorów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,

wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, PROW (Program rolnośrodowiskowy),POIiŚ,

RPO.

budżet państwa** zadania ustawowe organów administracji publicznej, Narodowy Fundusz Ochrony

Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, budżety

JST, budżety zakładów, POIiŚ.

nie dotyczy

tożsame z działaniami dla SCWP

nie dotyczy

* Wskazania podmiotów realizujących poszczególne działania zawiera załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju

Ilość JCWPd

Koszty działań podstawowych

Koszty działań uzupełniających

Źródła finansowaniadziałań podstawowych

Źródła finansowania

działań uzupełniających

Obszar dorzecza Niemna*

Tabela 17. Podsumowanie programów działań w latach 2010-2015 na obszarze dorzecza Niemna – wody podziemne

* Podmioty realizujące poszczególne działania znajdują się w bazie danych Microsoft Office Access stanowiącej załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju.

** tj. 264 500 PLN w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: projekt POIS.05.03.00-00-186/09 pn „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na

obszarze Polski".

Źródła finansowania

działań B

Źródła finansowania

działań uzupełniających

Źródła finansowania

działań A

Ilość JCWP rzek

Ilość niezagrożonych JCWP

Ilość zagrożonych JCWP

Ilość JCWP podlegających DEROGACJOM

Koszty działań A

Koszty działań B

Koszty działań uzupełniających

Obszar dorzecza Niemna*

rcl

.go

v.p

Tabela 16. Podsumowanie programów działań w latach 2010-2015 na obszarze dorzecza Niemna – wody powierzchniowe

11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką

rcl

.go

v.p

charakterystyką

Ustalenia

PGW

obszarze

dorzecza

powinny

znaleźć

odzwierciedlenie

w aktualizacjach dokumentów planistycznych i programowych na poziomie krajowym

i regionalnym. Obowiązek adaptacji dotyczy przede wszystkim dokumentów powiązanych

z procesem planowania tj. Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK).

Dokumentem nadrzędnym dla PGW jest Narodowa Strategia Gospodarowania Wodami.

Pośrednio powiązane dokumenty planistyczne i programowe, dotykające zagadnień

gospodarowania wodami/ochrony zasobów wodnych w innych obszarach środowiskowych

czy innych sektorach działalności, powinny uwzględniać najważniejsze kwestie planowania

w gospodarce wodnej. Prezentowane poniżej dokumenty krajowe i regionalne dotyczą

przedmiotowych zagadnień i powinny być realizowane w zależności od potrzeb przy

jednoczesnym zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju.

Dokumenty planistyczne i programowe na poziomie krajowym w zależności od

stopnia zbieżności tematycznej, w mniejszym, bądź większym stopniu powinny uwzględniać

ustalenia PGW. Aktualnie w niektórych pojawiają się jedynie krótkie wzmianki

o prowadzonych pracach planistycznych, inne natomiast w istotny sposób dotykają tych

tematów. Szereg dokumentów na tym szczeblu powstawał około 2005 roku, więc kolejne

aktualizacje tych programów w sposób bardziej szczegółowy powinny uwzględniać założenia

i cele planowania gospodarowania wodami.

Na poziomie regionalnym obserwowana jest podobna sytuacja. W poszczególnych

dokumentach pojawiają się wzmianki o prowadzonych pracach związanych z opracowaniem

PWŚK i PGW dla obszarów dorzeczy, inne natomiast, np. wojewódzkie programy ochrony

środowiska uwzględniają w sposób dość szczegółowy wykonane, czy planowane do

wykonania zadania i prace w tym zakresie, uwzględniając je w swoich harmonogramach

i kosztorysach. Z czasem aktualizacje poszczególnych dokumentów powinny zawierać coraz

dokładniejsze informacje i elementy wypracowane w ramach procesu planowania

gospodarowania wodami. Dotychczas to proces planowania gospodarowania wodami

w dużym stopniu bazował na zapisach dokumentów planistycznych i programowych szczebla

regionalnego, z uwagi na potrzebę uwzględnienia już zaplanowanych do realizacji polityk

i programów, oczywiście jeżeli są one zgodne z założeniami i celami RDW. Na tak powstałej

bazie zaplanowano odpowiednie zadania „dopełniające” dla uzyskania efektu celowego,

które następnie będą musiały zostać uwzględnione i przeniesione na poziom krajowy

i regionalny do realizacji.

Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne ustalenia PGW oraz planów

zarządzania ryzykiem powodziowym i planów przeciwdziałania skutkom suszy uwzględnia się

w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województwa,

rcl

.go

v.p

w planach zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania

przestrzennego.

Wprowadzenie powyższego przepisu reguluje kwestie spójności powstających dokumentów

w tych dwóch płaszczyznach bezpośrednio i ściśle ze sobą powiązanych. Realnie taka zmiana

będzie odczuwalna dopiero po aktualizacji poszczególnych dokumentów związanych

z kształtowaniem gospodarki przestrzennej kraju.

KRAJOWE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015

1. Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015.

2. Zatwierdzenie

Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada 2006 roku.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2015.

4. Tematyka

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015 jest nadrzędnym dokumentem polityki rozwoju

społeczno – gospodarczego Polski. Wyznacza priorytetowe cele tej polityki i określa ich

realizację na przestrzeni kilkunastu lat. Dokument ten, stanowi podstawę do tworzenia

innych opracowań na szczeblu rządowym i samorządu terytorialnego oraz umożliwia

racjonalne wykorzystanie środków finansowych pozyskanych z Unii Europejskiej.

Głównym celem strategii jest zmniejszenie istniejącego dystansu rozwojowego Polski,

wobec krajów Unii, poprzez podniesienie poziomu i jakości życia swoich obywateli.

5. Wskazanie finansowania

środki krajowe w kwocie 11,9 mld EUR z

o budżetu państwa,

o budżetu jednostek samorządu terytorialnego,

o budżetu innych podmiotów sektora finansów publicznych,

o funduszy celowych,

o środki prywatnych podmiotów gospodarczych w kwocie 6,4 mld EUR,

publiczne środki wspólnotowe w kwocie 86 mld EUR z

o Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

o Europejskiego Funduszu Społecznego,

o Funduszu Spójności,

o Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

rcl

.go

v.p

w kwocie 13,2 mld EUR, współfinansowanie w kwocie 3,9 mld EUR,

o Europejskiego

Funduszu

Rybackiego

kwocie

0,7

mld

EUR

współfinansowanie w kwocie 0,1 mld EUR,

pozostałe źródła finansowania z

o Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

o Norweskiego Obszaru Gospodarczego.

6. Działania przewidziane do realizacji

Założenia określają następujące priorytety Strategii

wzrost konkurencyjności i innowacyjności gospodarki w sektorze gospodarki

wodnej realizacja powyższego założenia przejawia się poprzez modernizację

rybołówstwa i przetwórstwa rybnego,

poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej,

wzrost zatrudnienia i podniesienie jego jakości,

budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa,

rozwój obszarów wiejskich,

rozwój regionalny i podniesienie spójności terytorialnej.

Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013

1. Tytuł dokumentu

„Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013”.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 września 2005 r.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2013.

4. Tematyka

Narodowy Plan Rozwoju jest kompleksowym programem rozwoju społecznego

i koncepcją modernizacji polskiej gospodarki. NPR ma za zadanie ukierunkować

i ustabilizować działanie instytucji publicznych i społecznych, sprzyjać realizowaniu interesów

różnych grup ludności. W ten sposób stanie się narzędziem programowania i koordynowania

działań podmiotów publicznych, prywatnych i społecznych. Dla osiągnięcia celów

rozwojowych określonych w NPR planowane jest podjęcie działań równocześnie w trzech

wymiarach, tj.

strukturalnym - oddziaływanie na cechy strukturalne gospodarki,

przestrzennym - oddziaływanie na zagospodarowanie przestrzeni kraju,

regionalnym

(województw).

oddziaływanie

rozwój

konkurencyjność

regionów

Jako główne cele strategiczne zostały wymienione

rcl

.go

v.p

utrzymanie gospodarki na ścieżce wysokiego wzrostu gospodarczego,

wzmocnienie konkurencyjności regionów i przedsiębiorstw oraz wzrost

zatrudnienia,

podniesienie poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej

(zmniejszenie regionalnego zróżnicowania poziomu dochodów i dostępność

komunikacyjna do regionów.

5. Wskazanie finansowania

Plan finansowany będzie z następujących źródeł

publiczne fundusze krajowe – 40,5 mld euro,

krajowe środki prywatne – 28,0 mld euro,

publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne – 73,6 mld euro.

Łączna kwota finansowania – 142,1 mld euro.

6. Działania przewidziane do realizacji

Do realizacji priorytetów Narodowego Planu Rozwoju zaproponowano 117 działań

ujętych

kierunkach.

Działania

wynikają

z dokumentów

strategicznych

(horyzontalnych, sektorowych i regionalnych) i stanowią podstawę do opracowania

programów operacyjnych.

Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego

1. Tytuł dokumentu

„Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego na lata 2007 – 2013”.

2. Zatwierdzenie

NSRR została przyjęta przez Radę Ministrów dnia 2 października 2007 r.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2013.

4. Tematyka

NSRR jest dokumentem określającym uwarunkowania, cele i kierunki wspierania

rozwoju

regionalnego

przez

państwo

oraz

koordynacji

polityki

sektorowej

w województwach. Dokument określa priorytety i kryteria wyodrębniania obszarów

wsparcia, zasady i kryteria wsparcia finansowego programów wojewódzkich z punktu

widzenia polityki państwa. NSRR wskazuje również sposób koordynacji działań wszystkich

ministrów oraz funduszy celowych, które są zgodne z celami i zasadami polityki rozwoju

regionalnego państwa.

5. Wskazanie finansowania

Strategia finansowana będzie z następujących źródeł

publiczne fundusze krajowe,

krajowe środki prywatne,

rcl

.go

v.p

publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne.

6. Działania przewidziane do realizacji

Realizacja działań Strategii będzie ukierunkowana na spełnienie założonych celów

strategicznych

większa konkurencyjność województw,

większa spójność społeczna, gospodarcza przestrzenna,

szybszy wzrost- wyrównywanie szans rozwojowych.

Dla każdego z wymienionych celów zdefiniowano szereg działań priorytetowych, których

realizacja pozwoli na wypełnienie założeń Strategii.

Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju

1. Tytuł dokumentu

Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju

2. Zatwierdzenie

Koncepcja została przyjęta w dniu 5 października 1999 r. przez Radę Ministrów oraz

w dniu 17 listopada 2000 r. przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej (M.P. z 2001 r. Nr 26,

poz. 432).

3. Realizacja zapisów

Okres około 25 lat począwszy od roku 1999.

4.Tematyka

Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju jest podstawowym

dokumentem określającym zasady polityki państwa w dziedzinie przestrzennego

zagospodarowania kraju. Zawiera ogólne kierunki rozwoju poszczególnych struktur

i elementów przestrzennych, uwzględniające uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne,

priorytety oraz sektorowe założenia rozwojowe, w tym stwierdzenie, że stan ilościowy

i jakościowy zasobów wodnych jest jednym z podstawowych problemów strategicznych

Polski, warunkującym rozwój cywilizacyjny.

Zgodnie z Koncepcją, cele strategiczne sektora gospodarki wodnej oprócz problemów

kształtowania ilości i jakości zasobów wodnych powinny uwzględniać także problematykę

ochrony przed powodzią. Szczególny nacisk położony jest na użytkowe aspekty gospodarki

wodnej – zarówno w kontekście zapewnienia zaopatrzenia w wodę, ochrony jakości wód jak

i racjonalizacji zużycia wody przez odbiorców przemysłowych i gospodarkę komunalną,

modernizacji dróg wodnych oraz ochronę przed powodzią. Realizacji celów strategicznych

ma służyć proekologiczne gospodarowanie zasobami wód, poddanie regułom gospodarki

rynkowej użytkowania wód w gospodarce, zintegrowanie działań prowadzonych na

poziomach lokalnym, regionalnym i ponadregionalnym, zagospodarowanie szlaków

śródlądowych, budowę zadaniowych zbiorników retencyjnych i stymulowanie małej retencji

Z uwagi na termin opracowania KPPZK (1999 r.), nie uwzględnia ona istotnych zmian

rcl

.go

v.p

w obecnych uwarunkowaniach istniejących w kraju (chociażby przystąpienie do UE).

W minionych latach przystępowano do opracowania nowej koncepcji przestrzennego

zagospodarowania kraju, jednak prace te nie były finalizowane. Obecnie trwa

przygotowywanie dokumentu Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030,

mającego zastąpić w systemie prawa dokument obecnie obowiązujący. W roku 2010

planowane są konsultacje projektu KPZK 2030 i opracowanie prognozy oddziaływania na

środowisko skutków realizacji tego projektu.

Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016

1.Tytuł dokumentu

„Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejm RP w dniu 22 maja 2009 r.

3.Realizacja zapisów

W latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016.

4.Tematyka

Dokument w głównej mierze określa zasady postępowania wobec środowiska oraz

określa priorytety jego ochrony. Idea polega na zasadzie zrównoważonego rozwoju.

Posiada strukturę podobną do "Polityki ekologicznej Państwa na lata 2003 - 2006", jednakże

inaczej akcentuje potrzebę działań uznanych jako priorytetowe.

5.Wskazanie finansowania

Szacuje się, że niezbędne nakłady na wykonanie zadań określonych w polityce

ekologicznej na lata 2009-2012 wyniosą 66,2 mld zł (ceny 2007 r.), a na lata 2013-2016 –

63,5 mld zł.

Źródła finansowania

środki prywatne,

środki publiczne a w nich NFOŚiGW, budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa oraz środki zagraniczne (środki w ramach pomocy Unii

Europejskiej oraz środki z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego

Mechanizmu Finansowego, Instrumentu Szwajcarskiego oraz innej pomocy

bilateralnej).

Przewidywane koszty

ochrona powietrza atmosferycznego – 19,3 mld zł,

ochrona wód i gospodarka wodna – 36,1 mld zł,

gospodarka odpadami – 6,7 mld zł,

na inne cele polityki ekologicznej dotyczące przedsięwzięć w zakresie ochrony

przed hałasem i polami elektromagnetycznymi, ochrony powierzchni ziemi,

ochrony przyrody, różnorodności przyrodniczej i krajobrazu, działalność

rcl

.go

v.p

badawczo-rozwojową w ochronie środowiska, monitoring oraz pozostałą

działalność w ochronie środowiska (poważne awarie, chemikalia, biotechnologie

i GMO, promieniowanie jonizujące) - 4,1 mld zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

Działania systemowe wyszczególnione w dokumencie to

I. Uwzględnienie zasad ochrony środowiska w strategiach sektorowych

rozwój metodologii wykonywania ocen oddziaływania na środowisko dla

dokumentów

strategicznych

oraz

szkolenia

dla

projektodawców

tych

dokumentów oraz dla osób oceniających.

II. Aktywizacja rynku na rzecz ochrony środowiska

zastosowanie systemu „zielonych zamówień” w postępowaniach o udzielenie

zamówienia publicznego organizowanych przez wszystkie instytucje korzystające

ze środków publicznych, eliminacja z rynku wyrobów szkodliwych dla środowiska,

promocja tworzenia „zielonych miejsc pracy” z wykorzystaniem funduszy Unii

Europejskiej, promocja transferu do Polski najnowszych technologii służących

ochronie środowiska przez finansowanie projektów w ramach programów

unijnych, wykonanie analizy dotyczącej możliwości wprowadzenia w Polsce

„zielonej” reformy podatkowej, przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii

społecznej kształtującej zrównoważone wzorce konsumpcji, wprowadzenie

etykiet informujących o produktach ekologicznych i ich promocja wśród

społeczeństwa, opracowanie krajowego planu wycofania proszków do prania

zawierających fosforany, wsparcie zastosowania pojazdów o niskiej emisji

i wysokiej efektywności energetycznej z napędami alternatywnymi oraz

wypracowanie rozwiązań hamujących napływ do krajowego parku zagranicznych

pojazdów o niekorzystnych parametrach ekologicznych i energetycznych.

III. Zarządzanie środowiskowe

stworzenie

mechanizmów

stymulujących

przystępowanie

przedsiębiorstw

i instytucji do systemów zarządzania środowiskowego; do mechanizmów tych

należą

o wprowadzanie „zielonych zamówień” promujących w postępowaniach

udzielenie

zamówienia

publicznego

firmy

posiadające

certyfikaty

zarządzania środowiskowego przez uzyskanie przez nie dodatkowych

punktów,

o upowszechnienie wśród społeczeństwa logo EMAS i normy ISO 14001 a także

logo CP jako znaków jakości środowiskowej firmy będącej wytwórcą danego

wyrobu lub świadczącej określoną usługę,

o podniesienie prestiżu instytucji publicznej posiadającej certyfikat zarządzania

rcl

.go

v.p

przez akcję wśród społeczeństwa dotyczącą znaczenia takiego certyfikatu,

o ograniczenie częstotliwości kontroli, w zakresie ochrony środowiska,

podmiotów

posiadających

certyfikaty

zarządzania

środowiskowego

i uproszczenie trybu ich kontroli,

o ograniczenie kosztów związanych z wdrożeniem systemów zarządzania

środowiskowego przez przedsiębiorstwa i instytucje.

IV. Udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska

doskonalenie metod udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie przez

wszystkie instytucje publiczne, rozwój szkolnej edukacji w zakresie ochrony

środowiska, dostępu do informacji o środowisku oraz kształtowanie zachowań

zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju (akcje, szkolenia dla nauczycieli

i szkół), promowanie etykiet znakujących aspekt środowiskowy produktów w celu

ułatwienia konsumentom zachowań proekologicznych, finansowe wspieranie

przez fundusze ekologiczne projektów realizowanych przez organizacje

pozarządowe, zapewnienie udziału pozarządowych organizacji ekologicznych we

wszystkich gremiach podejmujących decyzje dotyczące ochrony środowiska,

szkolenia dla pracowników instytucji publicznych oraz przedsiębiorców w zakresie

przepisów o dostępie społeczeństwa do informacji o środowisku,

ściślejsza współpraca z dziennikarzami w zakresie edukacji ekologicznej

wszystkich grup społecznych.

V. Rozwój badań i postęp techniczny

uruchomienie systemu zagranicznych stypendiów naukowych dla najlepszych

absolwentów

uczelni

związanych

ochroną

środowiska,

umożliwienie

finansowania przez fundusze ekologiczne wdrażania ekoinnowacji opracowanych

w polskich placówkach naukowobadawczych, zwiększenie wymiany zespołów

badawczych z najlepszymi zagranicznymi instytutami (wspierane finansowo przez

fundusze ekologiczne), doposażenie w nowoczesną aparaturę naukową

instytutów, uczelni i systemów monitoringu (finansowane przez NFOŚiGW),

wspieranie platform technologicznych jako miejsca powstawania rozwiązań

innowacyjnych przez ośrodki naukowe i jednostki gospodarcze, wdrożenie

systemu informatycznego resortu „Środowisko”, w tym wdrożenie Systemu

Informatycznego Inspekcji Ochrony Środowiska „EKOINFONET”, uruchomienie

krajowego systemu monitorowania technologii środowiskowych.

VI. Odpowiedzialność za szkody w środowisku

zakończenie prac nad pełną transpozycją przepisów dyrektywy 2004/35/WE do

ustawodawstwa polskiego przez nowelizację ustawy o zapobieganiu i naprawie

szkód w środowisku,

stworzenie bazy danych o szkodach w środowisku i działaniach naprawczych,

szkoleń

temat

odpowiedzialności

sprawcy

szkody

rcl

.go

v.p

prowadzenie

w środowisku dla pracowników administracji, sądownictwa oraz podmiotów

gospodarczych,

wzmocnienie kadrowe i aparaturowe Inspekcji Ochrony Środowiska pozwalające

na pełną realizację zadań kontrolnych,

zapewnienie

budżecie

państwa

środków

rekultywacje

terenów

zanieczyszczonych przed 30 kwietnia 2007 r.

VII. Aspekt ekologiczny w planowaniu przestrzennym

wdrożenie wytycznych metodycznych dotyczących uwzględnienia w planach

zagospodarowania przestrzennego wymagań ochrony środowiska i gospodarki

wodnej, w szczególności wynikających z opracowań ekofizjograficznych, prognoz

oddziaływania na środowisko (wraz z poprawą jakości tych dokumentów),

wdrożenie przepisów umożliwiających przeprowadzanie strategicznej oceny

oddziaływania na środowisko już na etapie studium uwarunkowań i kierunków

zagospodarowania przestrzennego (które jest opracowaniem planistycznym

obejmującym teren całej gminy),

zatwierdzenie wszystkich obszarów europejskiej sieci Natura 2000 oraz

sporządzenie dla nich planów ochrony,

wdrożenie koncepcji korytarzy ekologicznych,

uwzględnianie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi,

określenie zasad ustalenia progów tzw. chłonności środowiskowej oraz

pojemności przestrzennej zależnie od typu środowiska,

wprowadzenie

mechanizmów

ochrony

zasobów

złóż

kopalin

przed

zagospodarowaniem powierzchni uniemożliwiającym przyszłe wykorzystanie,

uwzględnienie w planach zagospodarowania przestrzennego wyników.

Działania związane z ochroną zasobów naturalnych

Ochrona przyrody

o dokończenie inwentaryzacji i waloryzacji różnorodności biologicznej Polski,

o zadania wynikające z Krajowej strategii ochrony i zrównoważonego

użytkowania różnorodności biologicznej dotyczące przywracania właściwego

stanu siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach

chronionych wraz z zachowaniem zagrożonych wyginięciem gatunków oraz

różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów,

o przywrócenie drożności lądowych i wodnych korytarzy ekologicznych

umożliwiających przemieszczanie się zwierząt i funkcjonowanie populacji

w skali kraju, wsparcia procesu opracowania planów ochrony dla obszarów

rcl

.go

v.p

chronionych,

o zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie potrzeb i właściwych

metod ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,

o wypracowanie metod skutecznej ochrony cennych przyrodniczo zadrzewień

przydrożnych oraz terenów zieleni miejskiej,

Ochrona i zrównoważony rozwój lasów

o realizacja przez Lasy Państwowe „Krajowego programu zwiększenia lesistości”,

o dostosowanie składu gatunkowego drzewostanów do siedliska oraz

zwiększenie różnorodności genetycznej i gatunkowej biocenoz leśnych, w tym

realizacja programu restytucji jodły w Sudetach oraz ochrony i restytucji cisa

w Polsce,

o rozbudowę

funkcji

leśnych

banków

genów

oraz

wprowadzenie

alternatywnego systemu certyfikacji lasów,

Racjonalne gospodarowanie zasobami wody

o przyjęcie przez Rząd i Parlament Narodowej Strategii Gospodarowania

Wodami do 2030 r. (z uwzględnieniem etapu 2015 r.),

Ochrona powierzchni Ziemi

o opracowanie krajowej strategii ochrony gleb, w tym walki z ich zakwaszeniem,

o promocja rolnictwa ekologicznego i rolnictwa integrowanego,

o waloryzacja terenów pod względem ich przydatności do produkcji zdrowej

żywności oraz promocja takiej żywności,

o rozwój monitoringu gleb,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inicjatyw dotyczących

rekultywacji terenów zdegradowanych i zdewastowanych,

o zakończenie

opracowania

systemu

osłony

przeciwosuwiskowej

przez

Państwowy Instytut Geologiczny,

Gospodarowania Zasobami Geologicznymi

o ułatwienia

dla

przedsiębiorstw

prowadzących

prace

poszukiwawczo-

rozpoznawcze przez uchwalenie nowego prawa geologicznego i górniczego,

o ułatwienia w dostępie do map i danych geologicznych,

o uzupełnienia mapy geośrodowiskowej Polski w skali 1:50 000 o nowe warstwy

tematyczne,

o uzupełnienie baz danych geologiczno-inżynierskich dla aglomeracji miejskich,

o tworzenie stanowisk dokumentacyjnych i geoparków w celu prawnej ochrony

dziedzictwa geologicznego Polski oraz inwentaryzacja stanowisk geologicznych

i utworzenie ich centralnego rejestru,

o zakończenie

prac

nad

systemem

Poz. 578

osłony

przeciwosuwiskowej

SOPO

rcl

.go

v.p

i utworzenie centralnego rejestru osuwisk i terenów zagrożonych ruchami

masowymi ziemi,

o określenie obszarów zagrożonych naturalnymi mikrowstrząsami sejsmicznymi,

o prowadzenie

polityki

udokumentowania

koncesyjnej

mającej

surowców

energetycznych

złóż

celu

zwiększenie

jednoczesnym

promowaniem nowych technologii pozyskiwania energii ze złóż, zwłaszcza

węgla, w celu minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko

dotychczasowego sposobu eksploatacji,

o promowanie wykorzystania metanu z pokładów węgla,

o doskonalenie prawodawstwa dotyczącego ochrony zasobów kopalin i wód

podziemnych,

o ograniczenie presji wywieranej na środowisko podczas prowadzenia prac

geologicznych i eksploatacji kopalin,

o eliminacja nielegalnej eksploatacji kopalin,

o wzmocnienie ochrony niezagospodarowanych złóż kopalin w procesie

planowania przestrzennego,

o wykonanie bilansu pojemności struktur geologicznych, w których możliwa jest

sekwestracja dwutlenku węgla na terenie Polski,

o rozpoznanie geologiczne złóż soli kamiennej, wyczerpanych złóż ropy i innych

struktur geologicznych pod kątem magazynowania ropy naftowej i gazu

ziemnego oraz składowania odpadów, w tym promieniotwórczych,

o dokończenie dokumentowania zasobów dyspozycyjnych wód leczniczych

i termalnych oraz głównych zbiorników wód podziemnych.

Działania związane z poprawą jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego

Środowisko a zdrowie

o doposażenie straży pożarnej w sprzęt do ratownictwa chemicznoekologicznego oraz sporządzanie wojewódzkich i powiatowych planów

zarządzania ryzykiem wystąpienia awarii,

Jakość powietrza

o dalsza redukcja emisji SO2, NOx i pyłu drobnego z procesów wytwarzania

energii; zadanie to jest szczególnie trudne dlatego, że struktura przemysłu

energetycznego Polski jest głównie oparta na spalaniu węgla i nie można jej

zmienić w ciągu kilku lat,

o możliwie szybkie uchwalenie nowej polityki energetycznej Polski do 2030 r.,

o modernizacja systemu energetycznego,

o podjęcie działań związanych z gazyfikacją węgla (w tym także z gazyfikacją

rcl

.go

v.p

podziemną) oraz z techniką podziemnego składowania dwutlenku węgla,

o konieczne

opracowanie

wdrożenie

przez

właściwych

marszałków

województw programów naprawczych w 161 strefach miejskich, w których

notuje się przekroczenia standardów dla pyłu drobnego PM10 i PM2,5

zawartych w dyrektywie CAFE,

o uruchomienie pierwszej linii kolejowej dla samochodów ciężarowych

przejeżdżających przez Polskę w tranzycie wschód - zachód (tzw. transport

intermodalny),

Ochrona wód

o budowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem

biogenów dla wszystkich aglomeracji powyżej 15 000 RLM oraz rozbudowa dla

nich sieci kanalizacyjnych,

o uruchomienie działań zapisanych w planach gospodarowania wodami na

obszarach dorzeczy w Polsce oraz w programie wodno-środowiskowym kraju,

o opracowanie programów działań specjalnych mających na celu ograniczenie

zanieczyszczenia

powodowanego

przez

substancje

niebezpieczne

i priorytetowe pochodzące przede wszystkim ze źródeł przemysłowych,

o realizacja programów działań na obszarach szczególnie narażonych na azotany

pochodzenia rolniczego,

o wyposażenie zakładów sektora rolno-spożywczego w wysokosprawne

oczyszczalnie ścieków,

o wyposażenie jak największej liczby gospodarstw rolnych w zbiorniki na

gnojowicę i płyty obornikowe,

o ustanowienie

obszarów

ochronnych

dla

głównych

zbiorników

wód

podziemnych oraz stref ochrony ujęć wód podziemnych,

o rozwój sieci monitoringu jakości wód powierzchniowych i podziemnych,

o ścisła współpraca z państwami leżącymi nad Morzem Bałtyckim w realizacji

programu ochrony wód tego morza w ramach Konwencji Helsińskiej,

o wdrożenie najbardziej skutecznych i ekonomicznie opłacalnych metod

odzysku osadów ściekowych z dużych oczyszczalni ścieków,

Gospodarka odpadami

o zorganizowanie banku danych o odpadach (do końca 2009 r.),

o reforma obecnego systemu zbierania i odzysku odpadów komunalnych

w gminach, dająca władzom samorządowym znacznie większe uprawnienia

w zarządzaniu i kontrolowaniu systemu (do końca 2009 r.),

o zwiększenie

stawek

opłat

składowanie

odpadów

zmieszanych

biodegradowalnych oraz odpadów, które można poddać procesom odzysku,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inwestycji dotyczących

rcl

.go

v.p

odzysku i recyklingu odpadów, a także wspieranie wdrożeń nowych

technologii w tym zakresie,

o dostosowanie składowisk odpadów do standardów UE,

o wprowadzenie rozwiązań poprawiających skuteczność systemu recyklingu

wyeksploatowanych pojazdów,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne modernizacji technologii

prowadzących do zmniejszania ilości odpadów na jednostkę produkcji

(technologie małoodpadowe),

o realizacja projektów dotyczących redukcji ilości składowanych odpadów

komunalnych i zwiększenia udziału odpadów komunalnych poddawanych

odzyskowi i unieszkodliwieniu,

o intensyfikacja edukacji ekologicznej promującej minimalizację powstawania

odpadów (np. opakowań, toreb foliowych) i ich preselekcję w gospodarstwach

domowych,

o wzmocnienie przez Inspekcję Ochrony Środowiska kontroli podmiotów

odbierających odpady od wytwórców oraz podmiotów posiadających

instalacje do odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów,

o dokończenie akcji likwidacji mogilników, zawierających przeterminowane

środki ochrony roślin i inne odpady niebezpieczne oraz akcji eliminacji PCB

z transformatorów i kondensatorów,

Oddziaływanie hałasu i pól elektromagnetycznych

o sporządzenie map akustycznych dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz

dla dróg krajowych i lotnisk, a także wynikających z nich programów ochrony

przed hałasem,

o zorganizowanie laboratorium referencyjnego do pomiaru pól w ramach

Inspekcji Ochrony Środowiska i szkolenie specjalistów w zakresie ich pomiaru,

a także opracowanie w Ministerstwie Środowiska procedur zapewniających

bezpieczną lokalizację źródeł pól elektromagnetycznych,

Substancje chemiczne w środowisku

dotyczące

o szkolenia

odpowiedzialnego

stosowania

chemikaliów

i postępowania z ich odpadami, wspierane finansowo przez fundusze

ekologiczne oraz propagowanie produktów z substancji ulegających

biodegradacji (np. torby na zakupy, naczynia jednorazowe),

o kontynuacja programów krajowe dotyczące usuwania PCB z transformatorów,

kondensatorów

innych

urządzeń

zawierających

związki

wraz

z dekontaminacją tych urządzeń, usuwanie azbestu, likwidacja mogilników.

rcl

.go

v.p

Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.)

1.Tytuł dokumentu

Krajowy program zwiększenia lesistości. Aktualizacja 2003.

2.Zatwierdzenie

Aktualizacja

dokumentu

„Krajowy

program

zwiększania

lesistości”

został

zaakceptowany do realizacji przez Radę Ministrów RP w dniu 23 czerwca 1995 r.

3.Realizacja zapisów

Realizacja „Krajowego programu zwiększenia lesistości” obejmuje lata 1995-2020.

4.Tematyka

Program zakłada zwiększenie zalesienia Polski do 30% do 2020 r. oraz do 33%

po roku 2050. Został podzielony na cztery etapy

pierwszy etap został zrealizowany w latach 1995-2000,

drugi etap zaplanowany na lata 2001-2005,

trzeci etap zaplanowany na lata 2006-2010,

czwarty etap zaplanowany na lata 2011 – 2020.

5.Wskazanie finansowania

Koszty realizacji I etapu zalesień (lata 1995-2000) dotyczące gruntów państwowych

były finansowane z trzech źródeł

budżet państwa 214,2 mln zł (89,3%),

NFOŚiGW

22,6 mln zł (9,4%),

EKOFUNDUSZ

3,0 mln zł (1,3%),

RAZEM

239,8 mln zł (100%).

I etap programu zalesienia gruntów państwowych kosztował 239,8 mln zł, a zaplanowane

przez KPZL koszty miały wynieść 75 mln zł. Ta trzykrotnie większa wartość spowodowana

była kilkudziesięciu procentowym wzrostem inflacji pomiędzy cenami z roku 1994, a latami

1995-2000. Istotnym powodem było również zwiększenie zakresu powierzchni do zalesienia

w latach 1998-2000.

Koszty zalesień w ramach realizacji Programu w kolejnych okresach jego wdrażania

określone zostały w następującej wysokości

w okresie 2001 – 2005 – 708 mln zł,

w okresie 2006 – 2010 – 1638 mln zł,

w okresie 2011 – 2020 – 7704 mln zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

W latach 2001-2010 priorytetem jest zalesienie 90 tys. ha należących do Skarbu

Państwa oraz 190 tys. gruntów niepaństwowych. Na lata 2001-2005 z przewidziany

120 tys. ha gruntów do zalesienia, zalesione zostało 95,4 tys. ha gruntów z czego 46,3 tys. ha

gruntów państwowych oraz 49,1 tys. ha gruntów niepaństwowych. Natomiast w latach

2006-2010 zaplanowane do zalesienia jest 160 tys. ha gruntów z czego 40 tys. ha gruntów

rcl

.go

v.p

Skarbu Państwa i 120 tys. ha gruntów niepaństwowych.

Etap trzeci w latach 2011-2020 przewiduje do zalesienia 130 tys. ha gruntów

państwowych i 550 tys. ha pozostałych gruntów.

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej

1. Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Sejm w dniu 23 sierpnia 2001 r.

3. Realizacja zapisów

W latach 2001-2020.

4. Tematyka

Strategia podkreśla znaczenie odnawialnych źródeł energii (OZE). Celem dokumentu

jest zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym

kraju do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia nośników

pierwotnych. Główną korzyścią z rozwoju energetyki odnawialnej jest poprawa warunków

klimatycznych przez redukcję emisji gazów cieplarnianych, głównie dwutlenku węgla.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Strategia przedstawia jedynie ogólne działania organizacyjne, formalno-prawne,

wspierające rozwój naukowy oraz edukacyjne, których realizacja powinna pozwolić na

właściwe wdrożenie założeń strategii i tym samym zwiększenie wykorzystania energii z OZE,

m.in.

kreowanie polityki dot. odnawialnych źródeł energii,

przygotowanie programów rozwoju poszczególnych rodzajów OZE wraz

z przeprowadzeniem analiz ekonomicznych,

wprowadzenie niezbędnych zmian w przepisach prawa, zwłaszcza w Prawie

energetycznym,

stworzenie systemu wspierania OZE,

wsparcie finansowe przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii,

wspieranie programów badawczych i demonstracyjnych,

wprowadzenie programów informacyjnych w tym zakresie,

wykorzystanie

doświadczeń

międzynarodowej.

innych

krajów

ramach

współpracy

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności

rcl

.go

v.p

Biologicznej

1. Tytuł dokumentu

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności

Biologicznej oraz Program Działań na lata 2007-2013.

2. Zatwierdzenie

Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 26 października 2007 roku.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

4. Tematyka

Przedmiotem

Strategii

jest

cała

różnorodność

biologiczna

poziomie

wewnątrzgatunkowym, międzygatunkowym oraz ponadgatunkowym.

Głównym celem jest zachowanie bogactwa różnorodności biologicznej w skali

lokalnej, krajowej i globalnej oraz zapewnienie trwałości i możliwości rozwoju wszystkich

poziomów jej organizacji z uwzględnieniem potrzeb rozwoju społeczno-gospodarczego

Polski, oraz konieczności zapewnienia odpowiednich warunków życia i rozwoju

społeczeństwa. Zgodnie z przyjętymi założeniami rozwinięcie Krajowej Strategii stanowi

program działań (opracowany na lata 2007 – 2013). Niektóre z zadań w nim wskazanych są

działaniami długoterminowymi, które będą realizowane w kolejnych okresach.

5. Wskazanie finansowania

Łączny koszt działań planowanych do realizacji w okresie 2008 – 2013 w ramach

Strategii oszacowano na 281,1 mln zł.

Finansowanie będzie realizowane z następujących źródeł

budżet państwa: 168,1 mln zł, z tego 88,4 mln zł to fundusze UE

i międzynarodowe,

inne środki krajowe, w tym NFOŚiGW i WFOŚiGW – 113,0 mln zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania strategiczne

rozpoznanie i monitorowanie stanu różnorodności biologicznej oraz istniejących

i potencjalnych zagrożeń,

skuteczne usunięcie lub ograniczanie aktualnych pojawiających się zagrożeń

różnorodności biologicznej,

zachowanie i/lub wzbogacanie istniejących oraz odtwarzanie utraconych

elementów różnorodności biologicznej,

pełne zintegrowanie działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej

z działaniami oddziaływujących na tę różnorodność sektorów gospodarki oraz

administracji publicznej i społeczeństwa (w tym organizacji pozarządowych), przy

zachowaniu

właściwych

proporcji

Poz. 578

pomiędzy

zapewnieniem

równowagi

rcl

.go

v.p

przyrodniczej, a rozwojem społeczno-gospodarczym kraju,

podniesienie wiedzy oraz ukształtowanie postaw i aktywności społeczeństwa na

rzecz ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej,

udoskonalenie

mechanizmów

instrumentów

służących

ochronie

i zrównoważonemu użytkowaniu różnorodności biologicznej,

rozwinięcie współpracy międzynarodowej w skali regionalnej i globalnej na rzecz

ochrony i zrównoważonego użytkowania zasobów różnorodności biologicznej,

użytkowanie

różnorodności

biologicznej

sposób

zrównoważony,

z uwzględnieniem równego i sprawiedliwego podziału korzyści i kosztów jej

zachowania, w tym także kosztów zaniechania działań rozwojowych ze względu

na ochronę zasobów przyrody.

Realizację strategii i działań strategicznych oparto na 4 zasadach

zasada konsolidacji – maksymalna integracja działań na rzecz ochrony

różnorodności biologicznej na wszystkich poziomach realizowanej polityki

ekologicznej państwa,

zasada regionalizacji – opracowanie regionalnych strategii i programów

i wyznaczenie organów koordynujących ich wdrażanie,

zasada umiędzynarodowienia – respektowanie międzynarodowych konwencji,

porozumień i zasad w zakresie ochrony środowiska i różnorodności biologicznej,

zasada uspołecznienia – potrzeba stworzenia mechanizmów wykorzystujących

zaangażowanie

potencjału

społecznego

działania

rzecz

ochrony

różnorodności biologicznej.

Działania operacyjne wskazane w Dziale Gospodarka Wodna obejmują

wzmocnienie działań na rzecz osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód,

a także ekosystemów wodnych i od wód zależnych, w tym utrzymania wszędzie

tam gdzie jest to możliwe, naturalnego lub zbliżonego do naturalnego charakteru

rzek i ich dolin,

odtworzenie ciągłości ekologicznej rzek.

Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce

1. Tytuł dokumentu

Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań (na lata

2006 -2013).

2. Zatwierdzenie

„Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań”

rcl

.go

v.p

została zatwierdzona 10 października 2006 r. przez Ministra Środowiska.

3.Realizacja zapisów

Strategia obejmuje lata 2006-2013.

4. Tematyka

Obszary wodno-błotne stanowią jedno z największych źródeł wód słodkich dla

przyrody ożywionej, a jednocześnie są ekosystemami zagrożonymi. Dlatego ich ochrona

to jedno z ważniejszych zadań do realizacji. Strategia ta oparta jest na konwencji Ramsar

z 1975 roku, która ma charakter międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony

i utrzymania obszarów określanych jako „wodno-błotne”.

5. Wskazania finansowania

W zakresie działu „Gospodarka wodna”, omawiana Strategia szacuje środki konieczne

do realizacji działań w tym zakresie na kwotę 170,0 tys. zł. Większość działań w ramach

wskazanego programu oszacowano jako działania nie generujące dodatkowych kosztów,

przeprowadzane w ramach środków własnych instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie

programu. Łączny koszt zaplanowanego programu działań we wszystkich jego działach,

oszacowano na 23,727 mln zł, z czego około 3,276 mln zł będzie pochodzić ze środków

budżetowych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Zagadnienia dotyczące ochrony środowiska wodno-błotnego zostały uwzględnione

w dokumentach takiej rangi jak „II Polityka Ekologiczna Państwa” przyjęta przez Radę

Ministrów w 2001 roku oraz „Strategia Ochrony i Umiarkowanego Użytkowania

Różnorodności Biologicznej” również z 2001 roku, przyjęta przez Ministra Środowiska.

Główne cele/działania Strategii to

doskonalenie i harmonizacja przepisów prawnych,

synchronizacja działań rożnych resortów, struktur zarządzania i organizacji,

synchronizacja działań w zakresie zalesień siedlisk hydrogenicznych,

ochrona prawna obiektów najcenniejszych przez włączanie ich w sieć obszarów

chronionych,

wskazanie priorytetowych obszarów wymagających ochrony lub renaturyzacji,

rozwój metod czynnej ochrony obszarów wodno-błotnych,

usprawnienie i wdrożenie instrumentów finansowych w sferze ochrony

środowiska, wspierających ochronę obszarów wodno-błotnych,

zapewnienie właściwej edukacji i promocji wartości obszarów wodno-błotnych,

ich zagrożeń oraz potrzeb ochrony,

rozwój badań naukowych i monitoringu na obszarach wodno-błotnych, w tym

rcl

.go

v.p

stworzenie zintegrowanego monitoringu obszarów wodno-błotnych objętych

ochroną w ramach sieci Natura 2000, obszarów objętych dyrektywą Azotanową

i obszarów wdrażania Wspólnej Polityki Rolnej.

Sektorowe programy operacyjne na lata 2007-2013

Wśród Sektorowych programów operacyjnych, zaplanowanych do wdrażania w okresie 2007

– 2013 znajdują się

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko,

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka,

Program Operacyjny Kapitał Ludzki,

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej,

Program Operacyjny Pomoc Techniczna,

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej.

Z uwagi na fakt, iż praktycznie tylko Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

dot. zagadnień powiązanych bezpośrednio z gospodarką wodną, poniżej skupiono się

na identyfikacji właśnie tego programu.

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013

1. Tytuł dokumentu

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013.

2. Zatwierdzenie

„Program Infrastruktura i Środowisko 2007 - 1013” został zatwierdzony przez

Komisję Europejską decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia

3 stycznia 2008 r.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

4. Tematyka

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko określa cele służące podniesieniu

atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów, poprzez rozwój infrastruktury technicznej

przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości

kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Dokument zawiera m. in. opis stanu

istniejącego poszczególnych sektorów oraz analizę SWOT (mocne i słabe strony, szanse

i zagrożenia w poszczególnych sektorach).

5. Wskazanie finansowania

Na początku wskazano środki finansowania całego projektu, natomiast kolejno środki

rcl

.go

v.p

wybranych osi związanych z gospodarka wodną.

Ogółem 37,566 mld euro

środki unijne – 27,914 mld euro,

wkład krajowy – 9,652 mld euro.

Środki na współfinansowanie krajowe pochodzić będą z budżetu państwa, budżetu jednostek

samorządu terytorialnego, oraz z innych środków publicznych i prywatnych.

Wysokość finansowania poszczególnych priorytetów (wybrane osie bezpośrednio związane

z gospodarką wodną)

gospodarka wodno-ściekowa: 3 275,2 mln euro

o wkład wspólnotowy 2 783,9 mln euro,

o wkład krajowy (krajowe środki publiczne) 491,3 mln euro.

zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska (w tym m.in.

zadanie - Retencjonowanie

wody

zapewnienie

bezpieczeństwa

przeciwpowodziowego): 655,0 mln euro

o wkład wspólnotowy 556,8 mln euro,

o wkład krajowy 98,2 mln euro.

przedsięwzięcia

dostosowujące

przedsiębiorstwa

wymogów

ochrony

środowiska (w tym m.in. zadanie - Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie

gospodarki wodno-ściekowej): 667,0 mln euro

o wkład wspólnotowy 200,0 mln euro,

o wkład krajowy 467,0 mln euro.

6. Działania przewidziane do realizacji

Wymienione działania odnoszą się do wymienionych powyżej osi priorytetowych

i zadań w ich obrębie

gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM; wyposażenie

aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków

zgodnie z wymogami dyrektywy; działania dotyczą budowy, rozbudowy

i modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz modernizacji systemów

kanalizacji zbiorczej;

retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego;

zwiększenie ilości zasobów dyspozycyjnych niezbędnych dla ludności i gospodarki

kraju oraz stopnia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przeciwdziałania

skutkom suszy wraz ze zwiększeniem naturalnej retencji dolin rzecznych

z zachowaniem dobrego stanu ekologicznego; realizacja zadań z tzw. programów

małej retencji, przygotowanych przez wszystkie województwa; projekty dotyczące

modernizacji istniejącej infrastruktury lub budowy nowych obiektów, w celu

zapewnienia

właściwego

poziomu

bezpieczeństwa

zarówno

budowli

hydrotechnicznych, jak również bezpieczeństwa powodziowego; w ramach Małej

rcl

.go

v.p

Retencji Lasów Państwowych

o zwiększenie

możliwości

retencyjnych

ekosystemów

leśnych

oraz

przeciwdziałanie przyczynom suszy w ekosystemach leśnych na terenach

nizinnych,

o przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich.

Zwiększenie retencji i utrzymanie potoków górskich oraz związanej z nimi

infrastruktury w dobrym stanie,

wsparcie

dla

przedsiębiorstw

zakresie

gospodarki

wodno-ściekowej;

ograniczenie ładunku zanieczyszczeń (w szczególności substancji niebezpiecznych)

odprowadzanych przez przemysł do środowiska wodnego oraz zmniejszenie ilości

nieoczyszczonych ścieków przemysłowych odprowadzanych do wód lub do ziemi.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

1.Tytuł dokumentu

„Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą

Rady Ministrów z dnia 30 października 2007 r.

3.Realizacja zapisów

Lata 2007-2013.

4.Tematyka

Dokument został opracowany dla rozwoju gospodarki w Polsce, opierając się

o innowacyjne przedsiębiorstwa. Dodatkowymi celami były

zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw,

wzrost konkurencyjności polskiej nauki,

zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym,

zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku

międzynarodowym,

tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy.

W ramach opisywanego programu mamy do czynienia z krajową i/lub

międzynarodową innowacyjnością, nie wspierano lokalnej lub regionalnej.

Program operacyjny Innowacyjna Gospodarka opiera się na 9 podstawowych

priorytetach

badania i rozwój nowoczesnych technologii,

infrastruktura strefy B+R,

kapitał dla innowacji,

inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia,

rcl

.go

v.p

dyfuzja innowacji,

polska gospodarka na rynku międzynarodowym,

społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji,

społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności,

pomoc techniczna.

5.Wskazanie finansowania

środki publiczne – krajowe

(budżet państwa) i wspólnotowe (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego),

środki prywatne.

Łączna wielkość publicznych środków finansowych - 9 711 629 742 euro.

6.Działania przewidziane do realizacji

Priorytet I - Badania i rozwój nowoczesnych technologii

wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy,

wzmocnienie potencjału kadrowego nauki,

wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki

naukowe,

wsparcie projektów celowych.

Priorytet II - Infrastruktura sfery B+R

rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym,

wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych,

inwestycje związane z rozwojem infrastruktury informatycznej nauki.

Priorytet III - Kapitał dla innowacji

inicjowanie działalności innowacyjnej,

wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka,

tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP.

Priorytet IV - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

wsparcie wdrożeń wyników prac B+R,

stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie

wzornictwa przemysłowego,

kredyt technologiczny,

nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym,

wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki.

Priorytet V - Dyfuzja innowacji

wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym,

wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz

rcl

.go

v.p

ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym,

wspieranie ośrodków innowacyjności,

zarządzanie własnością intelektualną.

Priorytet VI - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym

paszport do eksportu,

rozwój sieci centrów obsługi inwestorów i eksporterów oraz powstawanie

nowych terenów inwestycyjnych,

promocja turystycznych walorów Polski,

inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym,

promocja polskiej gospodarki.

Priorytet VII - Społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji.

Priorytet VIII - Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności

gospodarki

wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej,

wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B,

przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu – eInclusion,

zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili”.

Priorytet IX - Pomoc techniczna

wsparcie zarządzania,

wyposażenie instytucji,

informacja i promocja,

ewaluacja.

Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013

1. Tytuł dokumentu

Regionalne Programy Operacyjne.

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzenie 16 RPO nastąpiło w okresie wrzesień – grudzień 2007 r.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

4. Tematyka

Regionalne Programy Operacyjne zawierają priorytety mające na celu zwiększenie

poziomu życia i atrakcyjności terenu z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju.

Program umożliwia wsparcie różnorodnym rodzajom inwestycji m.in.

inwestycji w infrastrukturę lokalną

o infrastruktura drogowa,

o pobór i zaopatrzenie w wodę,

rcl

.go

v.p

o odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,

o przesył energii elektrycznej i gazu,

o poprawa jakości powietrza,

o odnowa centrów miejscowości,

o kompleksowe uzbrojenie terenu pod inwestycje,

rozwoju turystyki i funkcji rekreacyjnej obszarów wiejskich

o budowa i modernizacja lokalnej bazy turystycznej i rekreacyjnej,

o rozwój agroturystyki,

o promocja lokalnego produktu turystycznego,

promowania regionalnego produktu i usług,

lokalnej infrastruktury społecznej

o wyrównanie szans w dostępie do edukacji,

o podniesienie jakości podstawowej opieki medycznej,

społeczeństwo informacyjne

o zwiększenie dostępu do internetu na obszarach wiejskich,

o zwiększenie zakresu usług teleinformacyjnych dostępnych on-line,

ochrony dziedzictwa kulturowego,

rozwoju obszarów wiejskich,

ochrony przeciwpowodziowej.

5. Wskazanie finansowania

budżet państwa,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

inne środki publiczne,

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,

środki prywatne.

6. Działania przewidziane do realizacji

Liczne działania w zależności od planowanych do osiągnięcia efektów. W zakresie

gospodarki wodnej oraz ochrony zasobów wodnych, najczęściej wymieniane są działania

zmierzające do realizacji nakreślonych celów

poprawa stanu środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa ekologicznego

i przeciwpowodziowego,

racjonalne kształtowanie i zachowanie zasobów naturalnych dla polepszenia

warunków życia mieszkańców i stanowienia korzystnych warunków dla rozwoju

gospodarki, przy uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju,

budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,

działania z zakresu sanitacji i racjonalnego gospodarowania wodą, zwłaszcza na

obszarach wiejskich i terenach objętych ochroną oraz na terenach turystycznych

rcl

.go

v.p

i uzdrowiskowych.

Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

1.Tytuł dokumentu

„Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Komisję Europejską dnia 24 lipca 2007 r.

3.Realizacja zapisów

W latach 2007 – 2013.

4.Tematyka

Dokument określa i opisuje działania które mają służyć rozwojowi obszarów

wiejskich. Opisuje on cztery główne osie priorytetowe. Program będzie realizowany w latach

2007-2013 na terenie całego kraju.

5.Wskazanie finansowania

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

budżet państwa.

6.Działania przewidziane do realizacji

W ramach PROW 2007-2013 wyróżniono cztery główne priorytety

oś.1 (gospodarcza)

Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego

DZIAŁANIA

szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie,

ułatwianie startu młodym rolnikom,

renty strukturalne,

korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów,

modernizacja gospodarstw rolnych,

zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej,

poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem

rolnictwa i leśnictwa,

uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności,

działania informacyjne i promocyjne,

grupy producentów rolnych,

oś.2 (środowiskowa)

Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich

DZIAŁANIA

rcl

.go

v.p

wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW),

program rolnośrodowiskowy,

zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne,

odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz

wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych,

oś.3 (społeczna)

Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej

DZIAŁANIA

różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej,

tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw,

podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej,

odnowa i rozwój wsi,

oś.4 Leader

DZIAŁANIA

wdrażanie lokalnych strategii rozwoju,

wdrażanie projektów współpracy,

funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.

Dodatkowe działania to

działania promujące równość mężczyzn i kobiet na poszczególnych etapach

realizacji programu (projekt, realizacja, monitorowanie i ocena),

sposób zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub

pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub

orientację seksualną na różnych etapach realizacji programu.

Strategia rozwoju społeczno – gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020

1.Tytuł dokumentu

„Strategia rozwoju społeczno – gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 30 grudnia 2008 r.

3.Realizacja zapisów

Horyzont czasowy strategii do roku 2020.

4.Tematyka

Dokument opisuje uwarunkowania zewnętrzne Polski Wschodniej a także strategię jej

rozwoju. Polska Wschodnia została podzielona na pięć województw: lubelskie, podkarpackie,

świętokrzyskie, warmińsko – mazurskie. Na cele powyższego dokumentu wykonano analizę

rcl

.go

v.p

SWOT oraz określono potencjał rozwoju Polski Wschodniej oraz wskazano cele i kierunki jej

rozwoju.

5.Wskazanie finansowania

środki dostępne z Unii Europejskiej na wspieranie rozwoju społeczno-

gospodarczego Polski wschodniej,

fundusze strukturalne: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Europejski

Fundusz Społeczny oraz Fundusz Spójności,

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

Europejski Bank Inwestycyjny – w nim wyróżniono kilka możliwości finansowania kredyty bezpośrednie, kredyty z gwarancjami rządowymi, linie kredytowe za

pośrednictwem banków oraz kredyty dla banków na pożyczki dla beneficjentów

(global loans).

6.Działania przewidziane do realizacji

Priorytety i cele realizacji strategii podzielono na cztery główne grupy

CEL 1− rozwój systemów infrastruktury technicznej i społecznej

DZIAŁANIA

rozbudowa i podnoszenie standardów infrastruktury społecznej,

podnoszenie standardów i stworzenie spójnego układu komunikacyjnego oraz

gospodarki przestrzennej stymulującej rozwój regionu,

rozwój komunalnej infrastruktury ochrony środowiska,

zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego,

rozwój systemów informatycznych – szerokopasmowego dostępu do Internetu

oraz regionalnej zintegrowanej platformy usług elektronicznych,

poprawa stanu infrastruktury mieszkaniowej oraz regionalnych połączeń

komunikacyjnych jako czynników warunkujących wzrost mobilności zasobów

ludzkich i racjonalnego kształtowania ośrodków osadniczych,

CEL 2 − baza ekonomiczna

DZIAŁANIA

rozwój innowacyjności gospodarki regionu,

wsparcie przedsiębiorczości,

rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich,

rozwój turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego,

tworzenie spójnego i efektywnego systemu promocji,

rozwój kadr gospodarki regionu, w tym kształcenia ustawicznego,

rozwój funkcji metropolitalnych,

CEL 3 − wzrost konkurencyjności regionalnej gospodarki oraz jej zdolności do tworzenia

rcl

.go

v.p

miejsc pracy

DZIAŁANIA

restrukturyzację tradycyjnych gałęzi regionalnej gospodarki i dostosowanie jej do

reguł wspólnego rynku,

rozwój i podnoszenie konkurencyjności regionalnego agrobiznesu,

specjalizację województwa w wybranych sektorach produkcji i usług cechujących

się wysokim poziomem konkurencyjności,

rozwój

małych

średnich

przedsiębiorstw

oraz

wzrost

poziomu

ich

innowacyjności,

rozwój regionalnego potencjału B+R oraz jego wykorzystanie dla potrzeb

gospodarki,

rozwój społeczeństwa informacyjnego,

CEL 4 − rozwój zasobów ludzkich

DZIAŁANIA

doskonalenie systemu szkolnictwa z uwzględnieniem rynku pracy,

rozwój potencjału kadrowego nauki i sektora badawczo-rozwojowego,

rozwój form kształcenia ustawicznego,

aktywna polityka rynku pracy,

zintegrowana polityka społeczna,

budowanie społeczeństwa obywatelskiego,

wyrównywanie szans edukacyjnych mieszkańców obszarów wiejskich.

Celem strategicznym polityki państwa w latach 2007-2020 jest wzrost poziomu

spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej całej Polski Wschodniej i każdego z jej

województw w rozszerzonej Unii Europejskiej z uwzględnieniem zasady trwałego

i zrównoważonego rozwoju.

PRIORYTETY STRATEGII

oddziaływanie na poprawę jakości kapitału ludzkiego,

budowanie społeczeństwa informacyjnego opartego na wiedzy,

wspieranie gospodarki, wspieranie funkcjonowania MSP,

zwiększenie dostępności komunikacyjnej Polski Wschodniej poprzez rozwijanie

infrastruktury transportowej,

wykorzystanie położenia przy zewnętrznej granicy UE, rozwój współpracy

transgranicznej,

wsparcie funkcji metropolitalnych miast Polski Wschodniej,

konserwacja i wykorzystanie zasobów środowiska przyrodniczego oraz ochrona

rcl

.go

v.p

różnorodności biologicznej.

Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r.

1. Tytuł dokumentu

Strategia Gospodarki Wodnej.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów dnia 13 września 2005 r.

3. Realizacja zapisów

2005-2020.

4. Tematyka

Określa podstawowe kierunki i zasady umożliwiające realizację idei trwałego

i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu wodami. Celem strategii jest

zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych ludności i gospodarki przy

poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód,

osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów

wodnych i od wód zależnych,

podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy.

„Strategia Gospodarki Wodnej” wyróżnia trzy osie problemowe

oś techniczną (utrzymanie i odtworzenie majątku, nowe przedsięwzięcia

inwestycyjne),

oś finansową (koszty utrzymania, finansowanie),

oś instytucjonalną (zarządzanie wodami, koordynacja gospodarki wodnej).

5. Wskazanie finansowania

fundusze Unii Europejskiej,

fundusze ekologiczne,

fundusze celowe,

kredyty bankowe,

środki publiczne,

środki własne samorządu województw i gmin,

środki własne przedsiębiorców i rolników.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania zmierzające do osiągnięcia I celu (zaspokojenie uzasadnionych potrzeb

wodnych ludności i gospodarki przy poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania

wód)

opracowanie i wdrożenie Krajowego Programu Retencjonowania Wód,

zwiększenie

zasobów

dyspozycyjnych

Poz. 578

poprzez

dokończenie

budowy

rcl

.go

v.p

wielozadaniowych zbiorników retencyjnych, rozwój małej retencji wodnej oraz

budowę nowych zbiorników retencyjnych o znaczeniu ponadregionalnym tam,

gdzie ich funkcje społeczne i gospodarcze będą uzasadniały wysokość nakładów,

zwiększenie zasobów wód dla produkcji rolnej poprzez rozwój małej retencji

wodnej oraz popieranie melioracji nawodnieniowych,

udostępnienie obiektów piętrzących do budowy małych elektrowni wodnych,

opracowanie i wdrożenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych,

poprawa jakości wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę

przeznaczoną do spożycia,

poprawa jakości wody w kąpieliskach,

udokumentowanie warunków hydrogeologicznych na obszarach wydzielonych

123 zbiorników wód podziemnych wymagających szczególnej ochrony,

utrzymanie i modernizację istniejących dróg wodnych, zwłaszcza o charakterze

turystycznym wraz z uwzględnieniem obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

Działania zmierzające do osiągnięcia II celu (osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu

wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych)

opracowanie planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Wisły

i Odry,

realizacja programu wodno-środowiskowego kraju,

utworzenie programów monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych

w obszarach dorzeczy,

realizację zadań Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,

zapewnienie wyposażenia zakładów sektora rolno-spożywczego w oczyszczalnie

ścieków,

doprowadzenie do wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w systemy

kanalizacji oczyszczalnie ścieków,

ograniczenie lub eliminowanie substancji szczególnie szkodliwych i azotanów

wprowadzonych do wód,

zagospodarowanie osadów ściekowych,

realizacja przedsięwzięć służących wypełnieniu przepisów dyrektyw: 92/43/EWG,

85/337/EWG, 96/82/WE, 91/414/EWG.

Działania zmierzające do osiągnięcia III celu (podniesienie skuteczności ochrony przed

powodzią i skutkami suszy)

opracowanie planów ochrony przeciwpowodziowej i przeciwdziałania skutkom

suszy dla obszaru kraju,

właściwe utrzymanie koryt rzecznych i stworzenie warunków dla swobodnego

rcl

.go

v.p

spływu wód powodziowych i lodów,

zwiększenie retencji dolinowej rzek,

stymulowanie działań zatrzymujących wodę w glebie poprzez modernizację

melioracji szczegółowych,

poprawę

stanu

bezpieczeństwu,

technicznego

tym

budowli

obowiązkowe

hydrotechnicznych

zagrażających

wykonanie

remontowych

robót

i modernizacyjnych na podstawie monitoringu sprawności technicznej,

budowę i modernizację urządzeń przeciwpowodziowych,

utrzymanie rzek i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie technicznym,

odnowienie floty lodołamaczy dla zapewnienia swobodnego spływu wód Wisły

i Odry w okresach zlodzenia,

komunalizację wałów przeciwpowodziowych, polegającą na przekazaniu ich

jednostką samorządu lokalnego,

tworzenie systemów obowiązkowych ubezpieczeń majątku od powodzi.

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016)

1. Tytuł dokumentu

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016).

2. Zatwierdzenie

Dokument w fazie zatwierdzania

3. Realizacja zapisów

Przewidziano zakres realizacji do 2030 r. z uwzględnieniem roku 2016.

4. Tematyka

Polityka wodna państwa do roku 2030 określa podstawowe kierunki i zasady

działania

umożliwiające

realizację

idei

trwałego

i zrównoważonego

rozwoju

w gospodarowaniu zasobami wodnymi w Polsce. Cel ten ma być osiągnięty przez

zbudowanie sprawnie działającego systemu, który wykorzystując mechanizmy prawne oraz

instrumenty ekonomiczne, będzie zapewniał osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód,

a w szczególności ekosystemów wodnych i od wody zależnych, pozwalał na zaspokojenie

uzasadnionych potrzeb wodnych, zwiększał bezpieczeństwo powodziowe kraju i chronił go

przed skutkami suszy. Osiągnięcie najważniejszych z punktu widzenia społeczeństwa

i rozwoju gospodarki narodowej celów Polityki wodnej, musi przebiegać przy pełnym

integrowaniu ochrony i zrównoważonego gospodarowania wodą z innymi dziedzinami

polityk wspólnotowych takich jak energetyka, transport, rolnictwo, rybołówstwo, polityka

regionalna i turystyka. Polityka wodna tworzy podstawę do kontynuacji dialogu oraz

rozwoju strategii dla dalszej integracji i rozwoju poszczególnych obszarów tych polityk.

Polityka wodna państwa przewiduje dążenie do spełnienia szeregu celów. Celem

rcl

.go

v.p

nadrzędnym Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) jest

zapewnienie powszechnego dostępu ludności do czystej i zdrowej wody oraz istotne

ograniczenie zagrożeń wywoływanych przez powodzie i susze. Ma to nastąpić w połączeniu

z utrzymaniem dobrego stanu wód i związanych z nimi ekosystemów, przy zaspokojeniu

uzasadnionych potrzeb wodnych gospodarki, poprawie spójności terytorialnej i dążeniu do

wyrównania dysproporcji regionalnych oraz uwzględnieniu integrowania ochrony

środowiska wodnego z innymi dziedzinami gospodarki kraju.

Cele strategiczne dla osiągnięcia celu nadrzędnego są następujące

•

osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu i potencjału wód oraz związanych z nimi

ekosystemów,

•

zapewnienie dostępu do zasobów wodnych dla zaspokojenia potrzeb ludności,

środowiska naturalnego oraz społecznie i ekonomicznie uzasadnionych potrzeb wodnych

gospodarki,

•

ograniczenie negatywnych skutków powodzi i suszy oraz minimalizowanie ryzyka

wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych,

•

wdrożenie systemu zintegrowanego zarządzania zasobami wodnymi i gospodarowania

wodami.

Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa przedstawia się następująco

Z uwagi na wymogi średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju oraz przyjętej przez

Rząd RP Polityki ekologicznej państwa, podstawowym okresem wdrożeniowym PWP są lata

2011-2016. Natomiast okres 2017-2030 dostosowany został do innych krajowych

dokumentów strategicznych.

Zakres planu wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje

▪

działania wynikające z wdrożenia dyrektyw UE zgodnie z terminami wymaganymi

prawem,

▪

działania związane z wdrożeniem reformy gospodarki wodnej według ustalonego

harmonogramu, jako narzędzia realizacji celów Polityki wodnej państwa,

▪

inne działania priorytetowe do roku 2016.

Reforma obejmuje trzy okresy – okres wstępny (trwający kilka miesięcy), okres

wdrażania (2011-2016) i okres docelowy (2017-2030). Ponadto reforma musi nie tylko

respektować zakres i terminy realizacji polskich zobowiązań akcesyjnych w ramach

wdrażania dyrektyw związanych z gospodarowaniem wodami, ale zdecydowanie ułatwiać i

wspierać ich realizację. W okresie wstępnym (2011) zostanie uszczegółowiona koncepcja

rcl

.go

v.p

reformy i przygotowany plan jej wdrożenia.

W okresie wdrażania (2011-2016) będą realizowane następujące 3 etapy

Etap I - przygotowanie reformy - (trwający około 18 miesięcy przy odpowiedniej

koncentracji środków i zasobów ludzkich) w zakresie szczegółowych rozwiązań

organizacyjnych (instytucjonalnych).

Etap II - wprowadzanie nowych rozwiązań, monitorowany na szczeblu centralnym

(trwający około 18 miesięcy), w którym część zadań będzie realizowana zgodnie

z dotychczasowym porządkiem.

Etap III - weryfikacja i kontrola efektów wdrożenia reformy (2014-2016) z

uwzględnieniem działań korygujących.

5. Wskazanie finansowania

Etap I i etap II

budżet państwa,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

fundusze ekologiczne,

fundusze pomocowe,

użytkownicy wód.

Etap III Polityki wodnej państwa (podział w gospodarce wodnej na –

a) zarządzanie zasobami wodnymi,

b) utrzymanie wód i zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa)

finansowanie zadań związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi

o środki

pochodzące

zastosowania

nowego

systemu

instrumentów

ekonomicznych,

o budżet państwa,

o fundusze ekologiczne,

o fundusze pomocowe,

finansowanie zadań związanych z utrzymaniem wód i zarządzaniem majątkiem

Skarbu Państwa

o środki

pochodzące

zastosowania

nowego

ekonomicznych,

o budżet państwa,

o budżety jednostek samorządu terytorialnego,

o fundusze ekologiczne,

o fundusze pomocowe.

systemu

instrumentów

W Polityce wodnej państwa podano szacunkowy koszt wdrożenia reformy gospodarowania

rcl

.go

v.p

wodami, który wynosi 139 500 tys. zł, dla okresu od IV kwartału 2008 r. do 2016 r.

6. Działania przewidziane do realizacji

Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje trzy główne rodzaje działań

działania związane z wdrożeniem reformy gospodarowania wodami

o opracowanie szczegółowej koncepcji realizacji reformy,

o przygotowanie i wdrożenie nowych instrumentów zarządzania zasobami

wodnymi oraz majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,

o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej

zarządzania zasobami wodnymi,

o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej

zarządzania majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,

o identyfikacja i plan zarządzania konfliktami w gospodarowaniu wodami,

o opracowanie

wdrożenie

nowoczesnych

metod

programów

dla

zabezpieczenia przed powodzią i suszą,

o przygotowanie i wdrożenie nowych polityk zlewniowych,

działania związane z wdrożeniem dyrektyw UE

o zadania organizacyjno - prawne (do 2009 r.)

identyfikacja następstw wdrożenia dyrektyw UE dot. gospodarowania

wodami w odniesieniu do polityk sektorowych i polityki rozwoju

regionalnego,

zakończenie prac nad podstawami wdrożenia dyrektywy 2007/60/WE,

nowelizacja ustawy – Prawo wodne oraz aktów prawnych niższego rzędu

zgodnie z dyrektywami UE,

o wdrażanie RDW

opracowanie krajowego programu udrożnienia rzek,

wdrożenie

zmodernizowanego

systemu

monitoringu

wód

powierzchniowych i podziemnych,

opracowanie programu wodno- środowiskowego kraju oraz projektów

planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,

opracowanie i wdrożenie polityk opłat za wodę,

publikacja planów gospodarowania wodami wraz z przeprowadzeniem

procesu konsultacji społecznych oraz ich aktualizacja i weryfikacja,

wdrażanie ustaleń planów gospodarowania wodami i kontrola efektów,

o wdrożenie dyrektywy 2007/60/WE

ustalenie kryteriów i priorytetów ochrony przed powodzią dla identyfikacji

obecnego poziomu ochrony obszarów, w celu oceny rzeczywistego ryzyka

powodziowego,

ustalenie zasad wyceny majątku trwałego i ruchomego narażonego na

rcl

.go

v.p

szkody,

dokonanie wstępnej oceny ryzyka powodziowego,

analiza i ocena poziomu zagrożenia na potrzeby oceny skuteczności działań

profilaktycznych,

opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego,

przestrzenna identyfikacja możliwości działań profilaktycznych dla

obniżenia obecnego i ograniczenia przyszłego zagrożenia,

opracowanie, konsultacje społeczne, opublikowanie planów zarządzania

ryzykiem powodziowym,

wdrażanie, aktualizacja i weryfikacja planów zarządzania ryzykiem

powodziowym,

inne priorytetowe działania dla okresu wdrażania Polityki wodnej państwa (do

2016 r.)

o rozwiązanie problemu wydatkowania funduszy ze źródeł krajowych i unijnych

przedsięwzięcia

hydrotechniczne,

mające

negatywny

wpływ

hydromorfologię cieków,

o opracowanie metodyki określania przepływów nienaruszalnych,

o rozwiązanie problemu utraty drożności ekologicznej cieków – opracowanie

brakujących

wojewódzkich

programów

udrażniania

rzek

oraz

ich

implementacja, niskie nakłady oraz niska efektywność wykorzystania środków

unijnych na udrażnianie rzek,

o wdrożenie programu interwencyjnego dla powstrzymania najbardziej

szkodliwych działań prowadzących do pogorszenia stanu wód w rozumieniu

RDW,

o podjęcie działań w zakresie ograniczenia niezgodnych z zasadami RDW

regulacji cieków dla zachowania i poprawy ekologicznej drożności cieków,

o podjęcie działań na rzecz zapobiegania i skutecznego zwalczania wycieków

substancji ropopochodnych i innych substancji niebezpiecznych do wód,

o weryfikacja dotychczasowych planów inwestycyjnych pod kątem spełniania

wymagań RDW i zgodności z nowymi założeniami polityki wodnej kraju.

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r.

1. Tytuł dokumentu

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r.

3. Realizacja zapisów

Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu

rcl

.go

v.p

ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015, zgodnie

z ustaleniami Traktatu Akcesyjnego Polski do UE.

4. Tematyka

KPOŚK stanowi realizację przepisów dyrektywy 91/271/EWG transponowanych

poprzez umieszczenie odpowiednich przepisów w art. 43 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne. KPOŚK został przygotowany na podstawie uzyskanych w 2003 r. od gmin

informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć

w zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę,

w zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (wg stanu na koniec

2002 r.). Program przewiduje realizację zadań w zakresie budowy, rozbudowy

i modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków komunalnych oraz sieci kanalizacyjnej aby

osiągnąć odpowiedni efekt ekologiczny w określonym czasie, wg następujących zasad

31 grudnia 2005 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 674

aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 69%

całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,

31 grudnia 2010 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1069

aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 86%

całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,

31 grudnia 2013 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1165

aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi 91%

całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,

31 grudnia 2015 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta we wszystkich

aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi

100% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji.

5. Wskazanie finansowania

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa,

fundusze zagraniczne,

fundusze ekologiczne,

kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 35 378 184 tys. PLN.

W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się

następująco (tys. zł)

budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych

o 2003 - 2005 r. – 2 092 200,

o 2006 - 2010 r. – 5 939 400,

o 2011 - 2013 r. – 9 263 000,

rcl

.go

v.p

o 2014 – 2015 r. – 6 792 000,

RAZEM 2005 – 2015: 24 086 000,

rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków

o 2003 - 2005 r. – 5 034 000,

o 2006 r. – 2010 – 4 042 000,

o 2011 r. – 2013 – 60 000,

o 2014 – 2015 r. – 2 156 000,

RAZEM 2005 – 2015: 11 292 000.

6. Działania przewidziane do realizacji

Zadania ujęte w KPOŚK przewidywały realizację

2003 - 2005 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 442 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3006,6 km sieci kanalizacyjnej,

2006 - 2010 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 301 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3754 km sieci kanalizacyjnej,

2011 - 2013 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 30 oczyszczalni ścieków oraz budowę 8206,8 km sieci kanalizacyjnej,

2014 – 2015 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 390 oczyszczalni ścieków oraz budowę 6034,6 km sieci kanalizacyjnej.

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005r.

1. Tytuł dokumentu

Aktualizacja załączników nr 1, 2, 3 i 4 do Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków

Komunalnych, stanowiących wykazy niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia

aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków do końca 2005 r., 2010 r.,

2013 r. i 2015 r.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r.

3. Realizacja zapisów

Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu

ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015.

4. Tematyka

Dokument stanowi aktualizację Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków

Komunalnych, stanowiący wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski

do UE w części dot. dyrektywy 91/271/EWG zatwierdzonych przez Rząd RP w dniu 16 grudnia

2003 r. Jednocześnie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne zobowiązują

Ministra Środowiska do aktualizacji postanowień KPOŚK z częstotliwością nie rzadszą niż raz

na cztery lata. Efektem przeprowadzenia pierwszej aktualizacji jest opisywany dokument z

2005 r., stanowiący wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia aglomeracji w

rcl

.go

v.p

systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych w latach: 2005, 2006 –

2010, 2011 – 2013, 2014 – 2015. Aktualizacja przeprowadzona została na podstawie

przeprowadzonych konsultacji z gminami, urzędami wojewódzkimi, wojewódzkimi

funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej, urzędami marszałkowskimi oraz

przedsiębiorstwami wodociągowo - kanalizacyjnymi, w zakresie przewidywanych zmian

i uzupełnień KPOŚK, spowodowanych zwiększeniem rozpoznania problemów gospodarki

wodnej w gminach oraz sposobów i programów ich rozwiązania.

5. Wskazanie finansowania

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa,

fundusze zagraniczne,

fundusze ekologiczne,

kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 42 642 569 tys. zł.

W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się

następująco (tys. zł)

budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych

o 2005 r. – 2 869 305,

o 2006 r. – 2010 - 20 321 829,

o 2011 r. – 2013 – 4 396 843,

o 2014 – 2015 r. – 4 542 967,

RAZEM 2005 – 2015: 32 130 944,

rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków

o 2005 r. – 1 068 228,

o 2006 r. – 2010 – 7 671 396,

o 2011 r. – 2013 – 529 645,

o 2014 – 2015 r. – 1 242 356,

RAZEM 2005 – 2015: 10 511 625.

6. Działania przewidziane do realizacji

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych określa działania do

zrealizowania w zakresie

systemów

kanalizacji

zbiorczej

modernizacji

oczyszczalni

ścieków

w aglomeracjach, w których istniejące w 2004 r. oczyszczalnie spełniały

wymagania prawa,

systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków, które osiągną efekty

rcl

.go

v.p

ekologiczne w zakresie oczyszczania w terminie do końca 2005 r. do 2010, 2013

i 2015 r.,

systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, niezbędnych do zapewnienia, że co

najmniej 75 – 85% ludności w aglomeracjach do końca 2015 r. będzie

obsługiwane przez te systemy.

Działaniami w zakresie realizacji KPOŚK przewidziano objęcie 1577 aglomeracji, 44 230 936

RLM (budowa, rozbudowa lub modernizacja 1734 oczyszczalni ścieków) oraz wybudowanie

w okresie 2005 – 2015 37 221,40 km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach, w których

oczyszczalnie ścieków osiągnęły efekt ekologiczny zgodny z wymaganiami prawa

w poszczególnych terminach.

Aktualizacja Krajowego

Programu Oczyszczania Ścieków

Komunalnych

z 2009 r.

1. Tytuł dokumentu

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych 2009 –

AKPOŚK 2009.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r.

3. Realizacja zapisów

Termin realizacji poszczególnych działań przewidzianych w programie został

określony okres 2007 – 2015 r.

4. Tematyka

Dokument stanowi realizację przepisu art. 43 ust. 4c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne, określającego konieczność dokonywania aktualizacji Krajowego Programu

Oczyszczania Ścieków Komunalnych przyjętego w 2003 r. i zaktualizowanego po raz pierwszy

w roku 2005. KPOŚK stanowi wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym

Polski do UE w części dot. dyrektywy 91/271/EWG.

Ostateczna wersja dokumentu składa się z części opisowej oraz trzech załączników,

w których wyodrębniono aglomeracje

priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 1) –

obejmuje on 1313 aglomeracji o łącznym RLM 44 161 819,

nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego

(Załącznik 2) – obejmuje on 322 aglomeracje o łącznym RLM 1 360 434,

pozostałe aglomeracje (Załącznik 3) – wykaz 104 aglomeracji o łącznym RLM

474 956, które nie spełniły wymogów formalnych, by znaleźć się w załączniku 1

lub 2. Aglomeracje te nie są wliczone do zakresu rzeczowego i finansowego

rcl

.go

v.p

AKPOŚK 2009.

5. Wskazanie finansowania

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa,

krajowe fundusze ekologiczne,

środki pomocowe Unii Europejskiej,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji przedsięwzięć AKPOŚK 2009 oszacowano

na kwotę 37 426 905 tys. zł. Koszty te przedstawiają się następująco

aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego

(Załącznik 1)

o systemy kanalizacyjne

19 165 918 tys. zł,

o oczyszczalnie ścieków

11 359 155,4 tys. zł,

o zagospodarowanie osadów

1 312 886,1 tys. zł,

RAZEM

31 837 858 tys. zł,

aglomeracje nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu

Akcesyjnego (Załącznik 2)

o systemy kanalizacyjne

4 506 658,5 tys. zł,

o oczyszczalnie ścieków

1 042 859,8 tys. zł,

o zagospodarowanie osadów

39 529,6 tys. zł,

RAZEM

5 589 047,9 tys. zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Dokument jest aktualizacją poprzednich wersji KPOŚK uwzględniającą informacje

z poziomu gmin, przedstawiającą działania do zrealizowania do roku 2015 w zakresie

budowy i modernizacji kanalizacji sanitarnej

budowy, modernizacji bądź rozbudowy komunalnych oczyszczalni ścieków.

Działaniami w zakresie realizacji AKPOŚK 2009 przewidziano objęcie 1635 aglomeracji,

o łącznym RLM 45 522 253.

Przewiduje się, że realizacja załącznika 1 AKPOŚK 2009 będzie obejmować

budowę

30 641 km sieci kanalizacyjnej,

modernizację

2 883 km sieci kanalizacyjnej,

modernizację lub rozbudowę

569 oczyszczalni ścieków,

budowę

177 nowych oczyszczalni.

Przewiduje się, że realizacja załącznika 2 AKPOŚK 2009 będzie obejmować

budowę

11 663 km sieci kanalizacyjnej,

modernizację

72 km sieci kanalizacyjnej,

333 oczyszczalni ścieków.

rcl

.go

v.p

budowę modernizację lub rozbudowę

Poz. 578

REGIONALNE

DOKUMENTY

CHARAKTERZE

PLANISTYCZNYM

I ROZWOJOWYM

Strategie Rozwoju dla województw

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do 2020 roku.

2.Zatwierdzenie

Strategia uchwalona przez Sejmik Wojewódzki dnia 30 stycznia 2006 r.

3.Realizacja zapisów

Zasięg realizacji strategii lata 2006-2020.

4.Tematyka

Dokument zawiera cele i działania dla województwa aby stało się ono regionem

aktywnego i zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem walorów środowiska naturalnego,

wielokulturowej tradycji i położenia przygranicznego.

5.Wskazania finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Cele strategiczne dla województwa podlaskiego to

podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa,

rozwój zasobów ludzkich zgodnie z potrzebami rynku pracy,

podniesienie

konkurencyjności

podlaskich

firm

aspekcie

krajowym

i międzynarodowym,

ochrona środowiska naturalnego,

rozwój turystyki z wykorzystaniem walorów przyrodniczych i dziedzictwa

kulturowego,

wykorzystanie przygranicznego i transgranicznego położenia województwa,

rozwój rolnictwa i tworzenie warunków wielofunkcyjnego rozwoju wsi.

Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony środowiska województwa podlaskiego na lata 2007-2010.

2. Zatwierdzenie

Brak informacji

3. Realizacja zapisów

Lata 2007-2010, z perspektywą do 2014 r.

rcl

.go

v.p

4. Tematyka

Program realizuje cele polityki ekologicznej. Zawiera ocenę stanu aktualnego

środowiska oraz zadania krótkookresowe do 2010 i długookresowe do 2014 roku.

5. Wskazanie finansowania

Źródła finansowania

instytucjonalne

o NFOŚiGW,

o WFOŚiGW,

o Ekofundusz,

o fundusze pomocowe Unii Europejskiej,

o budżet państwa,

o budżety jednostek samorządu terytorialnego,

o banki,

przedmiotowe

o administracyjne kary pieniężne wymierzane za niedopełnianie standardów

określonych decyzjami administracyjnymi,

o grzywny,

o opłaty koncesyjne, za eksploatację kopalin,

o opłaty za korzystanie ze środowiska, realizowane zgodnie z zasadą

„zanieczyszczający płaci”,

o kary i opłaty za brak pozwoleń w zakresie ochrony środowiska,

o środki mieszkańców i przedsiębiorców,

o dotacje, spadki i darowizny.

6. Działania przewidziane do realizacji

Celami działań w zakresie jakości wód jest

osiągnięcie dobrego stanu ekologicznego wszystkich rodzajów wód pod względem

jakościowym i ilościowym,

zapobieganie

zanieczyszczeniom

wód

powierzchniowych

podziemnych

substancjami

biogennymi

ze szczególnym uwzględnieniem zapobiegania „u źródła”,

wód

ochrona

Morza

Bałtyckiego

przed

i niebezpiecznymi oraz przed nadmiernym eksploatowaniem zasobów żywych,

przywracanie wodom podziemnym i powierzchniowym właściwego stanu

ekologicznego, a przez to zapewnienie odpowiednich źródeł poboru wody do picia,

zwiększenie retencyjności zlewni oraz poprawa stanu technicznego urządzeń

zabezpieczenia przeciwpowodziowego,

właściwe zagospodarowanie terenów zagrożonych powodzią oraz suszą

hydrologiczną.

Działania w zakresie gospodarki wodnej

rcl

.go

v.p

modernizacja oczyszczalni ścieków i rozwój sieci wodno-kanalizacyjnej

o wyposażenie

aglomeracji

liczących

powyżej

tys.

mieszkańców

w oczyszczalnie ścieków do 2015 r.,

o wyposażenie aglomeracji liczących 2 - 15 tys. mieszkańców w oczyszczalnie

ścieków do 2010 r.,

ograniczenie zanieczyszczeń azotowych pochodzących z rolnictwa (budowa

nowoczesnych stanowisk do składowania obornika i zbiorników na gnojówkę

w gospodarstwach rolnych) do 2010 r.,

zaprzestanie odprowadzania do Bałtyku substancji niebezpiecznych do 2006 r.,

redukcja biogenów w dorzeczu Wisły i Odry ze ścieków komunalnych o 75% do

2015 r.,

przywrócenie prawidłowego funkcjonowania melioracji terenów zagrożonych

deficytem wodnym.

1. Tytuł dokumentu

Plan gospodarowania odpadami województwa.

2. Realizacja zapisów

Plany realizowane w latach 2002-2015.

3. Tematyka

Wojewódzkie plany gospodarowania odpadami określają działania na terenie danego

województwa które

zapobiegają powstaniu odpadów lub ograniczają ilości powstających odpadów

i ich negatywny wpływ na środowisko,

zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się

zapobiec ich powstaniu,

zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska proces unieszkodliwiania

odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się

poddać odzyskowi.

4. Wskazanie finansowania

Źródłem finansowania planów gospodarowania odpadami są

środki własne przedsiębiorstw,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

fundusze ekologiczne,

fundusze przedakcesyjne, strukturalne i fundusz spójności.

5. Działania przewidziane do realizacji

Większość działań przewidzianych w przedmiotowych planach, mających na celu

rcl

.go

v.p

właściwe postępowanie z odpadami będzie wpływać na poprawę stanu wód podziemnych

i powierzchniowych. Główne działania mające wpływ na wody to

właściwa lokalizacja składowisk odpadów,

odpowiednie

zabezpieczenie

techniczne

oraz

wyposażenie

składowiska

w infrastrukturę odpowiadającą normom,

ograniczenie ilości odpadów biodegradowalnych w strumieniu odpadów

trafiającym na składowiska,

spełnienie unijnych norm dot. zmniejszenia ilości odpadów biodegradowalnych,

segregacji odpadów oraz ich ponownego wykorzystania,

podnoszenie świadomości ludności w zakresie gospodarki odpadami, czyli szeroko

zakrojona edukacja.

Programy małej retencji

1.Tytuł dokumentu

Synteza programu nawodnień rolniczych województwa podlaskiego na lata

2007-2013.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Podlaskiego dnia 6 maja 2008 r.

3.Realizacja

Projekt obejmuje lata 2007-2013.

4.Tematyka

Na terenie województwa podlaskiego konieczne jest zwiększenie zdolności

retencyjnej poprzez zatrzymanie nadmiaru wody na terenie zlewni i wykorzystanie jej

podczas trwających okresów posuszy. Magazynowanie wody będzie miało korzystny wpływ

na postępującą degradację walorów przyrodniczych środowiska zlewni.

5. Działania przewidziane do realizacji

W projekcie planuje się

odbudowę naturalnych zbiorników wodnych, stawów rybnych,

modernizację i odbudowę budowli na ciekach stabilizujących poziom zwierciadła

wody.

Nie przewiduje się budowy zbiorników retencyjnych o powierzchni większej od 5 mln m 3.

Plan budowy małej retencji z wykorzystaniem do nawodnień rolniczych do 2013 r.

przewiduje realizację 27 sztucznych zbiorników wodnych oraz 22 budowli piętrzących.

Plany ochrony parku narodowego

1. Temat dokumentu

Plan ochrony parku narodowego.

rcl

.go

v.p

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla parku narodowego ustanawia w drodze rozporządzenia Minister

właściwy do spraw środowiska, na podstawie projektu planu przygotowanego przez

dyrektora parku narodowego, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu.

3. Realizacja

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4.Tematyka

Plan ochrony parku narodowego zawiera

cele ochrony przyrody oraz wskazanie przyrodniczych i społecznych

uwarunkowań ich realizacji,

identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących

i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków,

wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej,

określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej

i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań,

wskazanie

obszarów

miejsc

udostępnianych

dla

celów

naukowych,

edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego połowu

ryb i rybactwa oraz określenie sposobów ich udostępniania,

wskazanie miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza,

handlowa i rolnicza,

ustalenia

studiów

uwarunkowań

kierunków

zagospodarowania

przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

planów

zagospodarowania

przestrzennego

województw

oraz

planów

zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza

terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub

ograniczenia zagrożeń zewnętrznych.

5. Działania przewidziane do realizacji

Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku narodowym

obejmuje w szczególności

naturalne procesy przyrodnicze,

siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin, zwierząt lub grzybów dziko

występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub

rzadko występujących,

populacje roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności

gatunków objętych ochroną ścisłą, zagrożonych wyginięciem lub rzadko

występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej,

różnorodność ekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz

rcl

.go

v.p

rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów,

różnorodność krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych

walorów krajobrazowych,

przyrodę nieożywioną, w szczególności: wody, powietrze, gleby, jaskinie, głazy,

skały, rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe,

walory krajobrazowe i wartości kulturowe.

Zabiegi ochronne na obszarach parków narodowych, objętych ochroną czynną,

w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności

ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub

likwidację rowów odwadniających,

ograniczanie

dopływu

substancji

biogennych

eliminowanie

dopływu

zanieczyszczonych wód, w tym ścieków,

rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych

zbiorników i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie

naturalnego biegu cieków wodnych,

usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego

typu ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk

roślin i zwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków,

regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności

ryb, w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w strukturze troficznej

ekosystemu lub składzie gatunkowym ichtiofauny,

utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez

budowę lub przebudowę urządzeń wodnych w sposób umożliwiający migrację ryb

oraz zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego,

ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych,

eliminowanie obcych gatunków zagrażających rodzimym gatunkom.

Plany ochrony parków krajobrazowych

1. Temat dokumentu

Plan ochrony parku krajobrazowego.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla parku krajobrazowego ustanawia sejmik województwa w drodze

uchwały, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu albo odmawia jego

ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody. Plan ochrony

może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody.

3. Realizacja

rcl

.go

v.p

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4.Tematyka

Dokument określa: powierzchnię, środowisko przyrodnicze, infrastrukturę, główne

siedliska przyrodnicze, gatunki roślin objętych ochroną ścisłą i ochrona częściową, gatunki

roślin rzadkich ujętych w Czerwonej Księdze Roślin, wykaz zwierząt prawnie chronionych,

występujące typy krajobrazów, wartości kulturowe (zabytki architektury, miejsca pamięci

narodowej), itp.

Dokument zawiera

cele ochrony przyrody oraz przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarun-

kowania ich realizacji,

identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących

i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków;

wskazanie obszarów realizacji działań ochronnych,

określenie zakresu prac związanych z ochroną przyrody i kształtowaniem

krajobrazu,

wskazanie obszarów udostępnianych dla celów naukowych, edukacyjnych,

turystycznych, rekreacyjnych, amatorskiego połowu ryb i dla innych form

gospodarowania oraz określenie sposobów korzystania z tych obszarów,

ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego

gmin,

miejscowych

planów

zagospodarowania

przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz

planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych,

morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub

ograniczenia zagrożeń zewnętrznych.

5. Działania przewidziane do realizacji

Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku krajobrazowym

obejmuje w szczególności

krajobraz wraz z jego składnikami, walorami fizjonomicznymi i powiązaniami

ekologicznymi,

różnorodność

biologiczną

poziomie

gatunkowym,

ekosystemowym

i krajobrazowym,

charakterystyczne dla danego obszaru formy gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej

służące zrównoważonemu użytkowaniu ekosystemów i zachowaniu ich

różnorodności biologicznej.

Sposoby ochrony zasobów, tworów i składników przyrody obejmują w szczególności

eliminowanie lub ograniczanie źródeł zagrożeń, w szczególności zanieczyszczenia

powietrza, wód i gleb, przez

o usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

rcl

.go

v.p

o kształtowanie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej,

o eliminowanie lub zapobieganie skażeniom oraz erozji gleb przez promowanie

takich sposobów gospodarowania gruntami, aby ograniczać rozmiary erozji

gleb,

o ograniczanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin przez

promowanie ograniczania stosowania tych środków,

zachowanie lub poprawę stosunków wodnych przez

o ograniczanie nadmiernego odpływu wód,

o zachowanie lub odtwarzanie zbiorników i cieków wodnych oraz ekosystemów

wodno-błotnych, w szczególności oczek wodnych i torfowisk,

o gospodarowanie zasobami wodnymi w sposób uwzględniający potrzeby

ekosystemów wodnych i wodno-błotnych,

o zachowanie naturalnego charakteru cieków wodnych,

o zachowanie lub przywracanie dobrego stanu ekologicznego wód, w tym

różnorodności biologicznej zbiorników i cieków wodnych,

kształtowanie zagospodarowania przestrzennego w sposób umożliwiający

zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz wartości kulturowych,

w szczególności przez

o ochronę otwartej przestrzeni przed nadmierną zabudową,

o kształtowanie zalesień w sposób optymalny dla ochrony różnorodności

biologicznej i walorów krajobrazowych,

o ochronę punktów, osi i przedpoli widokowych,

o zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych i niewprowadzanie barier

ekologicznych,

niewznoszenie obiektów zmniejszających walory przyrodnicze i krajobrazowe,

uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce człowieka, w tym

w gospodarce rolnej, leśnej, wodnej, rybackiej i turystyce,

ochronę czynną zasobów, tworów i składników przyrody w warunkach

zrównoważonego

rozwoju

uzgodnieniu

właścicielami

gruntów,

w szczególności przez

o zachowanie lub odtwarzanie różnorodnych siedlisk przyrodniczych, w tym

w razie potrzeby, wykonywanie zabiegów ochronnych,

o wzbogacanie zieleni i zadrzewień,

o wprowadzanie gatunków zagrożonych wyginięciem, z uwzględnieniem

konieczności ochrony ich zasobów genowych,

o eliminowanie obcych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów zagrażających

rodzimym gatunkom, w tym ograniczanie możliwości ich rozprzestrzeniania,

o obejmowanie szczególnymi formami ochrony obszarów i obiektów cennych

rcl

.go

v.p

pod względem przyrodniczym,

o zachowanie lub odtwarzanie korytarzy ekologicznych,

o budowę podziemnych i nadziemnych przejść dla zwierząt oraz przepławek dla

ryb,

o konserwację lub przywracanie walorów zieleni zabytkowej,

ochronę wartości kulturowych, w szczególności przez

o sprawowanie opieki nad zabytkami w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca

2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym prowadzenie prac

restauratorskich i konserwatorskich przy zabytkach,

o dostosowywanie istniejących i nowo budowanych budynków i budowli do

form architektonicznych charakterystycznych dla obszaru objętego ochroną,

edukację ekologiczną społeczeństwa,

ochronę walorów przyrodniczych obszarów produkcji rolniczej i leśnej przez

o stosowanie dobrych praktyk rolniczych,

o uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce leśnej,

o wdrażanie

przedsięwzięć

rolno-środowiskowych

rozwój

rolnictwa

ekologicznego.

Plany ochrony rezerwatów przyrody

1. Temat dokumentu

Plan ochrony rezerwatu przyrody.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla rezerwatu przyrody ustanawia w drodze zarządzenia Regionalny

Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie projektu planu ochrony sporządzonego przez

organ, który uznał dany obszar za rezerwat przyrody lub, po uzgodnieniu z tym organem,

przez zarządzającego rezerwatem albo sprawującego nadzór nad rezerwatem, w terminie 6

miesięcy od dnia otrzymania projektu.

3. Realizacja

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4.Tematyka

Dokument zawiera

cele ochrony przyrody oraz

wskazanie przyrodniczych

i społecznych

uwarunkowań ich realizacji,

identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących

i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków,

wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej,

określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej

i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań,

obszarów

miejsc

udostępnianych

dla

celów

naukowych,

rcl

.go

v.p

wskazanie

edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego połowu

ryb i rybactwa oraz określenie sposobów ich udostępniania,

wskazanie miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza,

handlowa i rolnicza,

ustalenia

studiów

uwarunkowań

kierunków

zagospodarowania

przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

planów

zagospodarowania

przestrzennego

województw

oraz

planów

zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza

terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub

ograniczenia zagrożeń zewnętrznych.

5. Działania przewidziane do realizacji

Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w rezerwacie przyrody, tak

samo jak w parku narodowym obejmuje w szczególności

naturalne procesy przyrodnicze,

siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin, zwierząt lub grzybów dziko

występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub

rzadko występujących,

populacje roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności

gatunków objętych ochroną ścisłą, zagrożonych wyginięciem lub rzadko

występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej,

różnorodność ekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz

rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów,

różnorodność krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych

walorów krajobrazowych,

przyrodę nieożywioną, w szczególności: wody, powietrze, gleby, jaskinie, głazy,

skały, rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe,

walory krajobrazowe i wartości kulturowe.

Zabiegi ochronne na obszarach rezerwatów przyrody, objętych ochroną czynną,

w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności

ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub

likwidację rowów odwadniających,

ograniczanie

dopływu

substancji

biogennych

zanieczyszczonych wód, w tym ścieków,

eliminowanie

dopływu

rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych

rcl

.go

v.p

zbiorników i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie

naturalnego biegu cieków wodnych,

usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego

typu ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk

roślin i zwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków,

regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności

ryb, w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w strukturze troficznej

ekosystemu lub składzie gatunkowym ichtiofauny,

utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez

budowę lub przebudowę urządzeń wodnych w sposób umożliwiający migrację ryb

oraz zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego,

ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych,

eliminowanie obcych gatunków zagrażających rodzimym gatunkom.

Plany ochrony dla obszarów Natura 2000

1. Temat dokumentu

„Plan ochrony dla obszaru Natura 2000”.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony obszaru Natura 2000 ustanawia w drodze rozporządzenia minister

właściwy do spraw środowiska. Projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporządza

sprawujący nadzór nad obszarem tj. wojewoda w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego

obszaru, w uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin.

3. Realizacja

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4. Tematyka

opis i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków,

opis warunków zachowania lub przywrócenia właściwego stanu ochrony siedlisk

i gatunków,

wskazanie zadań ochronnych, z określeniem sposobu ich wykonania, rodzaju,

zakresu i lokalizacji, na okres stosowany do potrzeb,

określa zakres monitoringu przyrodniczego,

zawiera opis przebiegu granic obszaru.

5. Działanie przewidziane do realizacji

Dokumentacja planistyczna do celów planu ochrony obszaru Natura 2000 obejmuje

zebranie materiałów niepublikowanych i opracowań publikowanych, przydatnych

rcl

.go

v.p

do sporządzenia projektu planu,

analiza istniejących opracowań planistycznych pod kątem ich zgodności z ochroną

obszaru Natura 2000,

inwentaryzacja i ocena stanu siedlisk przyrodniczych oraz populacji gatunków

roślin i zwierząt, dla ochrony których został wyznaczony obszar Natura 2000,

sporządzenie wykazu rodzajów użytków gruntowych położonych na obszarze

Natura 2000 w obrębie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt, dla

ochrony których obszar ten został utworzony, z podaniem właścicieli

i użytkowników wieczystych tych gruntów,

określenie

korytarzy

ekologicznych

umożliwiających

przemieszczanie

się

gatunków zwierząt w obszarze Natura 2000 oraz łączących ten obszar z innymi

obszarami przyrodniczymi w szczególności objętymi ochroną prawną,

sformułowanie wytycznych do innych planów i programów mających związek

z ochroną obszarów Natura 2000, w szczególności parków narodowych,

rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz planów urządzania lasów,

opracowanie map.

rcl

.go

v.p

12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu

informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na

tej podstawie zmian w planie

I tura konsultacji społecznych

Ramy czasowe i przedmiot

I tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2006 r. do dnia

22 czerwca 2007 r. i dotyczyła „Harmonogramu i programu prac związanych ze

sporządzaniem

planów

gospodarowania

wodami

dla

obszarów

dorzeczy

wraz

z zestawieniem działań, które należy przeprowadzić w drodze konsultacji społecznych”.

Konsultowany dokument przedstawiał harmonogram (termin rozpoczęcia, czas trwania

i termin zakończenia) realizacji poszczególnych działań mających na celu opracowanie PGW.

Konsultacje przeprowadzone zostały przez KZGW przy współudziale poszczególnych RZGW

na obszarach ich działania.

Cel

Celem działań prowadzonych podczas I tury konsultacji społecznych było zebranie

uwag, opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz przybliżenie społeczeństwu

wiedzy na temat RDW, przyczyn i poszczególnych etapów jej wdrażania, ze szczególnym

uwzględnieniem ram czasowych i merytorycznych pierwszego cyklu planistycznego, jak

również celów i skutków całego procesu planistycznego.

Adresaci

Założono, że na obszarach RZGW do aktywnego udziału w konsultacjach społecznych

zostaną zaproszeni reprezentanci możliwie wielu grup interesów, które odczują skutki

wdrożenia PGW. Wyodrębniono następujące grupy

administracja samorządowa,

administracja rządowa,

użytkownicy wód różnych sektorów,

ekologiczne organizacje pozarządowe,

inni.

Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do

konsultowanego dokumentu.

Zastosowane działania

rcl

.go

v.p

Konsultacje przeprowadzono za pomocą badań ankietowych, przy okazji posiedzeń

Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego i posiedzeń Stałej Komisji ds. Udziału

Społeczeństwa, spotkań konsultacyjnych organizowanych przez RZGW dla różnych środowisk

oraz spotkań organizowanych przez różne instytucje i organizacje, w których uczestniczyli

przedstawiciele RZGW. W ramach działań zorganizowano dla członków Rady Regiony i Stałej

Komisji ds. Udziału Społeczeństwa 3 posiedzenia informacyjno-organizacyjne, w tym

1 posiedzenie wspólne. Zorganizowano łącznie 9 spotkań edukacyjno-informacyjnych dla

różnych grup użytkowników. Ponadto zorganizowano I Krajowe Forum Wodne, w którym

uczestniczyło 85 osób. Podczas I tury konsultacji społecznych wykorzystano różnego rodzaju

narzędzia wspierające proces konsultacji m.in. opracowano i rozprowadzano broszury

informacyjne, upowszechniano informacje o konsultacjach na portalu internetowym

i rozpowszechniano informacje za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Podsumowanie wyników

I tura konsultacji społecznych dot. „Harmonogramu i programu prac …” była

pierwszym etapem konsultacji w procesie sporządzania planów gospodarowania wodami

w Polsce. Działania tego typu prowadzone były w odniesieniu do gospodarowania wodami

po raz pierwszy na tak szeroką skalę. W efekcie uzyskano uwagi, które pozwoliły na lepsze

przygotowanie się do kolejnych etapów konsultacji oraz zwiększenie efektywności

podejmowanych działań poprzez weryfikację sposobu przeprowadzania konsultacji.

II tura konsultacji społecznych

Ramy czasowe i przedmiot

II tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2007 r. do dnia

22 czerwca 2008 r. i dotyczyła „Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej dla

obszarów dorzeczy”. Konsultowano dokument określający dla każdego obszaru dorzecza

wstępną listę najważniejszych problemów, które mogą utrudnić osiągnięcie dobrego stanu

wód na danym obszarze. Konsultacje przeprowadzane zostały przez KZGW wspierany przez

poszczególne RZGW na obszarach ich działania.

Cel

Celem działań prowadzonych podczas II tury konsultacji społecznych było zebranie

uwag, opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz dalsze przekazywanie

informacji o szeroko rozumianym procesie planowania w gospodarowaniu wodami w świetle

prawodawstwa unijnego (RDW) oraz krajowego (ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

rcl

.go

v.p

wodne).

Adresaci

Podobnie jak w I turze konsultacji społecznych, niemożliwe było bezpośrednie

zaangażowanie całego społeczeństwa w proces konsultacji, dlatego założono, że na

obszarach RZGW konsultacje adresowane będą głównie do zainteresowanych stron.

W II turze konsultacji społecznych przyjęto następujące grupy docelowe

administracja samorządowa,

administracja rządowa,

użytkownicy wód różnych sektorów,

ekologiczne organizacje pozarządowe,

inni.

Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do

konsultowanego dokumentu.

Zastosowane działania

Na obszarze dorzecza Niemna konsultacje przeprowadzono głównie za pomocą

badań ankietowych oraz spotkań konsultacyjnych. Zorganizowano 2 spotkania Rady Regionu

Wodnego Środkowej Wisły w celu zaopiniowania konsultowanego dokumentu, a także

zorganizowano 5 spotkań konsultacyjnych celem zaprezentowania dokumentu oraz

przeprowadzenia badań ankietowych. Ponadto zorganizowano II Krajowe Forum Wodne,

w którym uczestniczyło 320 osób. Konsultacje społeczne wspierano działaniami

informacyjnymi i edukacyjnymi. Podczas II tury konsultacji wykorzystano ponownie różnego

rodzaju narzędzia konsultacyjne: broszury, wystawy, artykuły w prasie, fora internetowe itp.

Podsumowanie wyników

Przy organizacji II tury konsultacji społecznych uwzględniono wnioski wynikające

z I tury. Przeprowadzono więcej spotkań konsultacyjnych, podczas których pozyskiwano

uwagi do konsultowanego dokumentu, a w badaniach ankietowych uzyskano znacznie

większy procent zwrotu ankiet niż w I turze. W efekcie konsultacje społeczne „Przeglądu

istotnych problemów gospodarki wodnej dla obszarów dorzeczy” spotkały się z dużym

zainteresowaniem społeczeństwa. Pozyskano ponad 5 tys. ankiet na temat istotnych

problemów gospodarki wodnej oraz kilkadziesiąt uwag dotyczących zmian lub uzupełnienia

konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu II tury konsultacji społecznych wszystkie opinie

zostały przeanalizowane i na ich podstawie wprowadzono zmiany w dokumencie, m.in.

poszerzono listę istotnych problemów o dodatkowe problemy występujące na obszarach

dorzeczy wskazane w trakcie konsultacji, zweryfikowano zasięg występowania istotnych

rcl

.go

v.p

problemów w zlewniach bilansowych.

III tura konsultacji społecznych

Ramy czasowe i przedmiot

III tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia

22 czerwca 2009 r. i dotyczyła m.in. Projektu planu gospodarowania wodami na obszarze

dorzecza Niemna. Konsultowano dokumenty podsumowujące wszelkie informacje

i działania, jakie należy przeprowadzić na obszarze danego dorzecza, aby do 2015 r. osiągnąć

dobry stan wód. Konsultacje przeprowadzane były przez KZGW przy współudziale

poszczególnych RZGW na obszarach ich działania.

Cel

Celem działań prowadzonych podczas III tury konsultacji społecznych było zebranie

uwag, opinii i komentarzy do konsultowanych dokumentów.

Adresaci

Konsultacje społeczne przeprowadzono z przedstawicielami grup społecznych, na

których wdrożenie planów może mieć wpływ.

Poszczególne grupy adresatów zostały

określone już we wcześniejszych turach konsultacji, co miało zapewnić porównywalność

wyników.

Wyodrębnione zostały następujące grupy adresatów

administracja samorządowa,

administracja rządowa,

użytkownicy wód różnych sektorów,

ekologiczne organizacje pozarządowe,

inni.

Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do

konsultowanych dokumentów.

Zastosowane działania

Podczas konsultacji społecznych przeprowadzono działania konsultacyjne oraz

działania informacyjne, promocyjne oraz edukacyjne wspierające proces konsultacji.

Konsultacje przeprowadzono głównie za pomocą badań ankietowych, przy okazji

posiedzeń Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego i posiedzeń Stałej Komisji ds. Udziału

Społeczeństwa, oraz spotkań konsultacyjnych organizowanych przez RZGW dla różnych

rcl

.go

v.p

środowisk. W celu zaopiniowania konsultowanego dokumentu zwołano 2 wspólne

posiedzenia Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego i Stałej Komisji ds. Udziału

Społeczeństwa. Zorganizowano łącznie 10 spotkań, w których uczestniczyło ponad 230 osób.

Zorganizowano III Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło około 280 osób, oraz

przeprowadzono dodatkowe działania informacyjno-promocyjne, które miały na celu

wsparcie działań konsultacyjnych

opracowanie

informacyjne,

rozpowszechnienie

ankieta,

plakat,

materiałów

mapa,

spoty

informacyjnych

(broszury

informacyjno-promocyjno-

reklamowe),

wysyłanie drogą mailową informacji nt. konsultacji społecznych i związanych

z nimi wydarzeń,

udostępnienie informacji m.in. na stronie internetowej KZGW i RZGW

publikacje artykułów w czasopismach,

zorganizowanie paneli dyskusyjnych i konferencji prasowych,

udzielenie wywiadów przez przedstawicieli KZGW.

Podsumowanie wyników

Konsultacje

społeczne

projektów

PGW

spotkały

się

bardzo

dużym

zainteresowaniem społeczeństwa. W efekcie pozyskano ok. 4500 ankiet na temat projektów

planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce oraz ok. 3000 propozycji

i sugestii dotyczących zmian konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu III tury konsultacji

społecznych wszystkie opinie zostały dokładnie przeanalizowane i na ich podstawie

wprowadzono zmiany w niniejszym PGW. Najważniejsze z nich zestawiono poniżej

w rozdziale 1 uzupełniono skróty i pojęcia występujące w treści dokumentu,

w rozdziale 2 zmieniono zakres i strukturę rozdziału,

rozdział 3 uzupełniono o ogólną charakterystykę obszaru dorzecza (powierzchnia,

położenie na tle Polski, położenie wg podziału administracyjnego, struktura

użytkowania gruntów, opis sieci rzecznej, ukształtowanie powierzchni terenu oraz

charakterystyka zasobów wód podziemnych),

w rozdziale 4 uporządkowano strukturę rozdziału,

w rozdziale 5 opisano warunki klimatyczne w odniesieniu do obszaru dorzecza,

w rozdziale 6 usunięto wykaz części wód powierzchniowych do bytowania ryb,

skorupiaków i mięczaków w warunkach naturalnych,

rozdział 7 uzupełniono o opis programów monitoringu wód powierzchniowych,

podziemnych,

w rozdziale 8 wskazano cele środowiskowe dla JCWPd oraz poszerzono zakres

rcl

.go

v.p

rozdziału o odstępstwa od celów środowiskowych (derogacje) wyjaśniając, czym

są derogacje i w jakich przypadkach są możliwe do zastosowania,

w rozdziale 9 rozszerzono podsumowanie o wyniki dodatkowych analiz

w sektorze komunalnym (wpływ dotacji, związek kosztów z wielkością produkcji,

związek kosztów z wysokością strat, związek kosztów z wysokością opłat za

korzystanie ze środowiska, związek między podatkiem VAT a ceną usług,

zależność między formą prawną operatora a kosztami, finansowanie skrośne,

wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości

na koszty); wyniki przedstawiono dla całych obszarów dorzeczy a nie, jak

w projektach, dla regionów wodnych; rozszerzono analizę o pozostałe sektory

oprócz komunalnego, przemysłu i rolnictwa, czyli: żeglugę, hydroenergetykę oraz

zarządzanie ryzykiem powodziowym,

rozdział 10 uzupełniono o informacje dotyczące harmonogramu wdrożenia

proponowanych programów działań i ich kosztów; ponadto wyjaśniono, co

zawierają działania podstawowe z grupy A i B oraz koszty działań A, B

i uzupełniających,

rozdział 11 uzupełniono o analizę powiązań wskazanych dokumentów

planistycznych z celami RDW; uzupełniono wykaz o brakujące dokumenty

wskazane w trakcie konsultacji społecznych oraz uaktualniono zakres zadań

scharakteryzowanych dokumentów planistycznych i rozwojowych,

w rozdziale 12 uszczegółowiono informacje z zakresu konsultacji społecznych,

w tym: grupy adresatów które wzięły udział w III turze konsultacji społecznych,

działania jakie zastosowano podczas półrocznych konsultacji nt. projektów PGW;

dodatkowo zamieszczono wykaz zmian, jakie wprowadzono w ostatecznej wersji

dokumentu na podstawie wyników konsultacji społecznych,

rozdział 13 uszczegółowiono w zakresie organów właściwych ds. gospodarki

wodnej o Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, marszałków województw,

dyrektorów wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, wojewodów

oraz starostów, wraz z charakterystyką ich kompetencji zgodnie z ustawą z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

w rozdziale 14 wskazano instytucje kompetentne do udzielania informacji

z zakresu monitoringu wód powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów

chronionych.

rcl

.go

v.p

13. Wykaz właściwych władz

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne głównymi organami

właściwymi w sprawach gospodarowania wodami są: minister właściwy ds. gospodarki

wodnej oraz Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Ponadto jako organ właściwy ds. gospodarki morskiej wskazany jest Minister Infrastruktury.

Poniżej zestawiono organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami oraz akty

prawne, na mocy których powołuje się właściwe władze.

Tabela 18. Zestawienie organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami

Organ

Adres

Strona www

ul. Wawelska 52/54

Minister Środowiska

00-922 Warszawa

www.mos.gov.pl

tel. +48 22 57 92 900

Prezes Krajowego Zarządu

Gospodarki Wodnej

ul. . Grzybowska 80/82

00-844 Warszawa

www.kzgw.gov.pl

tel. +48 22 37 20 210

ul. Chałubińskiego 4/6,

Minister Infrastruktury

00-928 Warszawa

www,mi.gov.pl

tel. +48 22 630 10 00

Minister Rolnictwa i Rozwoju

Wsi

ul. Wspólna 30,

00-930 Warszawa

www.minrol.gov.pl

tel. +48 22 623 10 00

Tabela 19. Zestawienie aktów prawnych powołujących właściwe władze oraz określające ich zakres

działania

Organ

Prawna podstawa działania

Zarządzenie nr 134 Prezesa Rady Ministrów z dnia

2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutu

Ministerstwu Środowiska

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16

listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego

Minister Środowiska zakresu działania Ministra Środowiska

M.P. Nr 92, poz. 789,

z późn. zm.

Dz. U. Nr 216, poz.

1606

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach

Dz. U. z 2007 r. Nr 65,

administracji rządowej

poz. 437, z późn. zm.

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

Dz. U. z 2005 r. Nr

239, poz. 2019,

z późn. zm.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27

Dz. U. Nr 108, poz.

rcl

.go

v.p

czerwca 2006 r. w sprawie nadania statutu

Poz. 578

Prezes Krajowego

Zarządu Gospodarki

Wodnej

Krajowemu Zarządowi Gospodarki Wodnej

744, z późn. zm.

Dz. U. z 2005 r. Nr

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

239, poz. 2019,

z późn. zm.

Zarządzenie nr 136 Prezesa Rady Ministrów z dnia

29 listopada 2007 r. w sprawie nadania statutu

Ministerstwu Infrastruktury

M. P. Nr 90, poz. 980,

z późn. zm.

Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach

Dz. U. z 2003 r. Nr

morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji

153, poz. 1502,

morskiej

z późn. zm.

Minister

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16

Infrastruktury

listopada 2007 r. w sprawie utworzenia

Ministerstwa Infrastruktury oraz zniesienia

Ministerstwa Budownictwa, Ministerstwa

Dz. U. Nr 216, poz.

1589

Gospodarki Morskiej i Ministerstwa Transportu

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach

Dz. U. z 2007 r.Nr 65,

administracji rządowej

poz. 437, z późn. zm.

Zarządzenie nr 141 Prezesa Rady Ministrów z dnia

20 grudnia 2007 r. w sprawie nadania statutu

Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi

M. P. Nr 97, poz.

1074, z późn. zm.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16

Minister Rolnictwa i

Rozwoju Wsi

listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego

Dz. U. Nr 216, poz.

zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju

1599

Wsi

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach

Dz. U. z 2007 r. Nr 65,

administracji rządowej

poz. 437, z późn. zm.

Dz. U. z 2005 r. Nr

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

239, poz. 2019,

z późn. zm.

Minister Środowiska

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister

właściwy do spraw gospodarki wodnej składa Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, co dwa

lata, nie później niż do 30 czerwca, informacje o gospodarowaniu wodami dotyczącą

stanu zasobów wodnych państwa,

stanu wykorzystywania zasobów wodnych,

realizowania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,

rcl

.go

v.p

współpracy międzynarodowej na wodach granicznych i realizacji umów w tym

zakresie,

utrzymywania wód powierzchniowych oraz urządzeń wodnych,

prowadzonych inwestycji,

stanu ochrony ludności i mienia przed powodzią lub suszą.

Ponadto zgodnie z art. 89 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

minister właściwy do spraw gospodarki wodnej sprawuje nadzór nad działalnością Prezesa

Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w szczególności w zakresie

zatwierdzania programów realizacji zadań związanych z utrzymywaniem wód lub

urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej,

zatwierdzania corocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 91 ustawy dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

zatwierdzania planu kontroli gospodarowania wodami wykonywanej przez

Prezesa Krajowego Zarządu,

polecania przeprowadzenia kontroli nieujętych w planie kontroli.

Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

Zgodnie z art. 89 oraz art. 90 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes

Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jest centralnym organem administracji rządowej,

właściwym w sprawach gospodarowania wodami, a w szczególności w sprawach zarządzania

wodami oraz korzystania z wód i wykonuje zadania określone ww. ustawą, a w szczególności

opracowuje projekty planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,

opracowuje program wodno-środowiskowego kraju,

opracowuje projekt planu ochrony przeciwpowodziowej oraz przeciwdziałania

skutkom suszy na obszarze kraju, z uwzględnieniem podziału na obszary dorzeczy,

uzgadnia projekty warunków korzystania z wód regionu wodnego,

prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa, z uwzględnieniem podziału na

obszary dorzeczy,

sprawuje nadzór nad działalnością dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki

wodnej, a w szczególności kontrolowanie ich działań, zatwierdzanie planów

działalności oraz sprawozdań z ich wykonania, a także zlecanie przeprowadzenia

doraźnej kontroli gospodarowania wodami w regionie wodnym,

sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem państwowej służby hydrologicznometeorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej,

reprezentuje Skarb Państwa w stosunku do mienia związanego z gospodarką

rcl

.go

v.p

wodną określonego ustawą,

programuje, planuje i nadzoruje realizację zadań związanych z utrzymywaniem

wód lub urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej,

uzgadnia, w części dotyczącej gospodarki wodnej, projekty list programów

priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej, o których mowa w art. 415 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

– Prawo ochrony środowiska.

Pełni on funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania

administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych

zarządów gospodarki wodnej, w sprawach określonych ustawą (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18

lipca 2001 r. – Prawo wodne).

Prezes KZGW wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących

własność Skarbu Państwa, w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych

oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych

wód powierzchniowych

w potokach górskich i ich źródłach,

w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie z wielolecia

równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym,

w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki,

o których mowa w lit. b,

granicznych,

w śródlądowych drogach wodnych (art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001

r. – Prawo wodne).

Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne działania w zakresie

gospodarowania wodami morskich wód wewnętrznych i wodami morza terytorialnego

Prezes Krajowego Zarządu wykonuje we współpracy z właściwymi organami administracji

morskiej.

Prezes KZGW prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa z uwzględnieniem podziału

państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne (art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001

r. – Prawo wodne).

Prezes KZGW oraz dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej wykonują kontrolę

gospodarowania wodami zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne

w zakresie

stanu realizacji planów i programów dotyczących gospodarki wodnej, ustalonych

na podstawie ustawy,

korzystania z wód,

przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie

rcl

.go

v.p

ustawy,

utrzymania wód oraz urządzeń wodnych,

przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń,

przestrzegania warunków obowiązujących w strefach i obszarach ochronnych

ustanowionych na podstawie ustawy,

przestrzegania warunków obowiązujących na wałach przeciwpowodziowych oraz

na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią,

stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi

związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych,

ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach

i w wodach,

wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót lub czynności, które mogą

zagrażać tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie,

usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki

wodnej.

Ze środków budżetu państwa w części dotyczącej gospodarki wodnej, będących w dyspozycji

Prezesa KZGW, finansowane jest

utrzymywanie

bieżącej

działalności

państwowej

służby

hydrologiczno

- meteorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej,

utrzymywanie, odbudowa, rozbudowa, przebudowa i rozbiórka podstawowej

sieci

obserwacyjno-pomiarowej

państwowej

służby

hydrologiczno

meteorologicznej oraz systemu gromadzenia, przetwarzania i wymiany danych,

utrzymywanie,

odbudowa,

hydrogeologicznych

rozbudowa,

urządzeń

przebudowa

pomiarowych

państwowej

rozbiórka

służby

hydrogeologicznej,

utrzymywanie i rozwój komórek metodycznych,

opracowywanie

danych

oraz

informacji

hydrologiczno-meteorologicznych

i hydrogeologicznych,

opracowywanie i publikowanie ostrzeżeń, ogólnych prognoz oraz komunikatów

hydrologicznych

meteorologicznych,

biuletynów,

także

roczników

hydrologicznych, meteorologicznych i hydrogeologicznych (art. 109 ust. 2 ustawy

z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).

Organem opiniodawczo-doradczym Prezesa KZGW jest Krajowa Rada Gospodarki

Wodnej (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).

Członków Krajowej Rady powołuje minister właściwy do spraw gospodarki wodnej na

wniosek Prezesa KZGW spośród osób zgłoszonych przez ogólnopolskie organizacje

zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie, jednostki naukowo-badawcze

rcl

.go

v.p

i organizacje społeczne, gospodarcze, ekologiczne związane z gospodarką wodną (art. 97 ust.

1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).

Tworzy się także rady gospodarki wodnej regionów wodnych jako organy opiniodawczo-

doradcze dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej (art. 100 ust. 1 ustawy

z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Rada regionu składa się z 30 członków zgłoszonych

przez organy samorządu terytorialnego, organizacje gospodarcze, rolnicze, rybackie oraz

społeczne związane z gospodarką wodną, a także przez zakłady korzystające z wód oraz

właścicieli wód nie należących do Skarbu Państwa (art. 100 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001

r. – Prawo wodne). Członków rady regionu powołuje Prezes KZGW na wniosek dyrektora

RZGW na okres 4 lat.

Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW zestawiono

w poniższej tabeli.

Tabela 20. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW

Nazwa kompetentnych

Nazwa organów współpracujących

władz

Minister Środowiska,

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

Minister Gospodarki,

Minister Zdrowia,

Minister Infrastruktury,

Prezes KZGW

Główny Inspektor Sanitarny,

Główny Inspektor Ochrony Środowiska,

wojewódzki inspektor ochrony środowiska,

wojewódzki inspektor sanitarny,

wojewodowie,

marszałkowie.

Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej

Prezesowi KZGW podlegają dyrektorzy RZGW (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18

lipca 2001 r. – Prawo wodne).

Akty prawne regulujące działalność RZGW

ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu

granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych (Dz. U. Nr 126, poz. 878 oraz

z 2010 r. Nr 130, poz. 874).

Poniżej przedstawiono w tabelach podległość dyrektorów RZGW oraz akty prawne

rcl

.go

v.p

ustanawiające statuty RZGW.

Tabela 21. Podległość dyrektora RZGW, siedziba oraz strony www

Nazwa organu

Prezes KZGW

Nazwa i adres organu podległego

Dyrektor Regionalnego Zarządu

Gospodarki Wodnej w Warszawie

Dane kontaktowe i strona www instytucji

podległej

ul. Zarzecze 13 B

03-194 Warszawa

www.rzgw.warszawa.pl

Tabela 22. Akt prawny ustanawiający statut RZGW oraz przynależne regiony wodne

Przynależne regiony

Nazwa RZGW

Nadanie statutu

Regionalny Zarząd Gospodarki

Zarządzenie nr 91 Ministra Środowiska z dnia

region wodny

Wodnej w Warszawie

22 grudnia 2006 r. w sprawie nadania statutu

Środkowej Wisły region

RZGW w Warszawie (Dz. U. MŚ i GIOŚ z 2007

wodny Jarft, region

r. Nr 2, poz. 26, z późn. zm.)

wodny Niemna, region

wodne

wodny Łyny

i Węgorapy, region

wodny Świeżej

Do zadań dyrektora regionalnego zarządu zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy w szczególności

sporządzanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i ocen ich

wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych w regionie wodnym,

opracowywanie warunków korzystania z wód regionu wodnego,

opracowywanie analiz ekonomicznych związanych z korzystaniem z wód

w regionie wodnym,

sporządzanie i prowadzenie wykazów obszarów chronionych na podstawie

przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych,

opracowywanie studiów ochrony przeciwpowodziowej w regionie wodnym,

opracowywanie projektów planów ochrony przeciwpowodziowej regionu

wodnego,

koordynowanie działań związanych z ochroną przed powodzią oraz suszą

w regionie wodnym, w szczególności prowadzenie ośrodków koordynacyjno -

informacyjnych ochrony przeciwpowodziowej,

prowadzenie katastru wodnego dla regionu wodnego,

występowanie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych,

rcl

.go

v.p

prowadzonych na podstawie przepisów ustawy, w sprawach dotyczących regionu

wodnego,

wykonywanie kontroli gospodarowania wodami,

planowanie

przedsięwzięć

związanych

odbudową

ekosystemów

zdegradowanych przez eksploatację zasobów wodnych,

uzgadnianie, w zakresie przedsięwzięć dotyczących gospodarki wodnej na terenie

regionu, projektów list przedsięwzięć priorytetowych przedkładanych przez

wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o których

mowa w art. 414 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony

środowiska,

opiniowanie projektów gminnych, powiatowych i wojewódzkich planów

gospodarki odpadami w zakresie ochrony zasobów wodnych,

opiniowanie, w odniesieniu do bezpośrednich zagrożeń szkodą w wodach

i szkody w wodach, decyzji o których mowa w art. 13 ust. 3 oraz art. 15 ust. 1

ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich

naprawie.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska

Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji

rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz

badania stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

(Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287, z późn. zm.), do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska między

innymi należą

kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym

użytkowaniu

zasobów

przyrody,

sposobu

prowadzenia

ewidencji

wód

powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla

regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa,

kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska,

udział w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji,

udział w przekazywaniu do eksploatacji obiektów, które mogą pogorszyć stan

środowiska, oraz urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,

kontrola eksploatacji urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,

podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem

wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszaniem warunków

korzystania ze środowiska,

współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi,

rcl

.go

v.p

organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji

państwowej i rządowej, obrony cywilnej, a także organizacjami społecznymi,

organizowanie

koordynowanie

państwowego

monitoringu

środowiska,

prowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz

zachodzących w nim zmian,

opracowywanie i wdrażanie metod analityczno-badawczych i kontrolnopomiarowych,

inicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania poważnym awariom oraz

usuwania ich skutków i przywracania środowiska do stanu właściwego,

uzgadnianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla

inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi.

Starostowie

Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego

w stosunku do starostów jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej,

zgodnie z przepisami art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Do ich zadań, zgodnie z ww. ustawą należy między innymi

ustalanie na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny linii brzegu dla wód

(art. 15 ust. 2 pkt 3),

dokonywanie podziału kosztów ponoszonych na utrzymywanie tworzących brzeg

wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi (art. 21 ust. 2),

ustanawianie strefy ochronnej urządzeń pomiarowych służb państwowych, na

wniosek właściwej służby, określając zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary,

na których obowiązują (art. 107 ust. 6),

wydawanie pozwoleń wodnoprawnych (art. 140 ust. 1),

zatwierdzanie statutu spółki, w przypadku niezgodności statutu z prawem

starosta wzywa do usunięcia niezgodności statutu z prawem w określonym

terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte – odmawia, w drodze decyzji,

jego zatwierdzenia (art. 165 ust. 3);

włączanie zakładu do spółki, na wniosek spółki wodnej lub zainteresowanego

zakładu, jeżeli jest to uzasadnione celami, dla których spółka została utworzona

(art. 168),

nadzór i kontrola nad działalnością spółek wodnych (art. 178)

rcl

.go

v.p

Marszałkowie województw

Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego

w stosunku do marszałków województw jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej,

zgodnie z przepisami art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Marszałkowie województw realizują m.in. zadania z zakresu administracji rządowej

wynikające z przepisów ww. ustawy.

Do ich zadań zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy

wydawanie pozwoleń wodnoprawnych

o jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub

eksploatacja

instalacji

bądź

urządzeń

wodnych

są

związane

z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a

ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,

o o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych

w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących,

będących

przedsięwzięciem,

dla

którego

sporządzenie

raportu

o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane,

o na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią,

o na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych,

o na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój

glonów,

o o których mowa w art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne,

o na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych

materiałów,

o na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych

zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone

w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca

2001 r. – Prawo wodne, pochodzących z eksploatacji instalacji związanej

z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia

27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,

o wszystkie, o których mowa w art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do

wydania jednego z tych pozwoleń,

o na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130 ustawy z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, jeżeli jest organem właściwym do wydania

pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów.

rcl

.go

v.p

Dyrektorzy wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych

Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych działają na podstawie niżej

wymienionych aktów prawnych

ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr

142, poz. 1590, z późn. zm. ),

ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych realizują, w imieniu marszałka

województwa, zadania wynikające z wykonywania przez marszałka województwa praw

właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa,

istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do

pozostałych wód nie podlegających zarządzaniu przez Prezesa Krajowego Zarządu

Gospodarki Wodnej lub dyrektorów parków narodowych.

Minister Infrastruktury

Minister Infrastruktury jest ministrem właściwym ds. gospodarki morskiej.

Dział gospodarki morskiej obejmuje sprawy wskazane w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia

4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437,

z późn. zm.), do których należą sprawy

transportu morskiego i żeglugi morskiej,

obszarów morskich,

portów i przystani morskich,

ochrony środowiska morskiego.

Minister Infrastruktury jest organem nadrzędnym w stosunku do dyrektorów

urzędów morskich oraz dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej.

Kompetencje i terytorialny zakres działania organów administracji morskiej określa

art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej

Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.)

do organów administracji morskiej należą sprawy z zakresu administracji

rządowej związane z korzystaniem z morza w zakresie unormowanym ustawą

o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej i innymi

ustawami,

w szczególności do organów administracji morskiej należą sprawy

o bezpieczeństwa żeglugi morskiej,

o korzystania z dróg morskich oraz portów i przystani morskich,

rcl

.go

v.p

o bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją

zasobów mineralnych dna morskiego,

o ochrony środowiska morskiego przed zanieczyszczeniem wskutek korzystania

z morza oraz przez zatapianie odpadów i innych substancji w zakresie

nieuregulowanym przepisami prawa geologicznego i górniczego,

o uzgadniania decyzji w sprawie wydawania pozwoleń wodnoprawnych

i pozwoleń budowlanych na obszarze pasa technicznego, morskich portów

i przystani, morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego, jak również

wszelkich innych decyzji dotyczących zagospodarowania tego pasa,

o budowy, utrzymywania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień

ochronnych w pasie technicznym,

o wyznaczania dróg morskich, kotwicowisk i badania warunków ich żeglowności,

o wydawania oraz uzgadniania decyzji wynikających z przepisów ustawy z dnia

12 września 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz

pozostałości ładunkowych ze statków (Dz. U. Nr 166, poz.1361),

o sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód

wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej,

o budowy i utrzymywania obiektów infrastruktury zapewniającej dostęp do

portów i przystani morskich,

o planowania rozwoju portów i przystani morskich,

o monitorowania i informowania o ruchu statków,

o nadzoru nad wprowadzonymi do obrotu lub oddanymi do użytku wyrobami

wyposażenia morskiego oraz rekreacyjnymi jednostkami pływającymi,

o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie

oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935),

o zarządu nad morzem terytorialnym i morskimi wodami wewnętrznymi oraz

nad gruntami pokrytymi tymi wodami, o którym mowa w przepisach ustawy z

dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Zgodnie z art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister właściwy do

spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia sposób

prowadzenia ewidencji: śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części,

stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na

potrzeby rolnictwa, urządzeń melioracji wodnych, oraz zmeliorowanych gruntów,

ustalania obszaru, na który wywierają korzystny wpływ urządzenia melioracji

rcl

.go

v.p

wodnych szczegółowych.

Współpraca międzynarodowa

Zarówno organa właściwe do spraw gospodarki wodnej jak i inne reprezentujące

Polski rząd prowadzą współpracę międzynarodową zarówno z krajami należącymi do

Wspólnoty Europejskiej jak również spoza niej. Współpraca odbywa się na podstawie umów

międzynarodowych pomiędzy państwami, których dotyczy.

W kolejnych tabelach zestawiono umowy dwustronne oraz wielostronne.

Tabela 23. Umowy dwustronne

Państwo

Nazwa umowy

Data podpisania

Republika Litewska Porozumienie między MOŚZNiL RP a

24.01.1992

Departamentem Ochrony Środowiska

Republiki Litewskiej o współpracy w

dziedzinie ochrony środowiska

Tabela 24. Umowy wielostronne

Umowa

Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków

Data

Data ratyfikacji i/lub

podpisania

wejścia w życie dla Polski

18.03.1992

(Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz.

702)

sporządzona w Helsinkach dnia 17 marca 1992 r.

Informacja o ratyfikacji

transgranicznych i jezior międzynarodowych

(Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz.

703)

14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej

rcl

.go

v.p

dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW

Punkty kontaktowe pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji z zakresu

planów gospodarowania wodami, w szczególności danych dotyczących działań

na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego

uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnienie części wód

podziemnych oraz działań związanych z ochroną wód przed zanieczyszczeniami

pochodzącymi ze źródeł punktowych.

Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu PGW jest Prezes Krajowego

Zarządu Gospodarki Wodnej. Informacje adresowe podano poniżej.

Tabela 25. Dane adresowe KZGW

Organ

Prezes Krajowego Zarządu

Gospodarki Wodnej

Adres

Strona www

ul. Grzybowska 80/82

00-844 Warszawa

www.kzgw.gov.pl

tel. +48 22 37 20 210

Instytucjami wspierającymi KZGW jest regionalny zarząd gospodarki wodnej właściwy

na obszarze dorzecza. Informacje adresowe podano poniżej.

Tabela 26. Dane adresowe RZGW na obszarze dorzecza Niemna

Nazwa instytucji

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej

w Warszawie

Dane kontaktowe i strona www

ul. Zarzecze 13 B

03-194 Warszawa

www.rzgw.warszawa.pl

Punkty kontaktowe pozyskiwania aktualnych danych monitoringu wód

powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych zgodnie z art. 8

i załącznikiem V RDW.

Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu monitoringu wód

powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych jest Główny Inspektor Ochrony

Środowiska. Informacje adresowe podano poniżej.

Tabela 27. Dane adresowe GIOŚ

Adres

Strona www

rcl

.go

v.p

Organ

Główny Inspektor Ochrony

Środowiska

ul. Wawelska 52/54

00-922 Warszawa

www.gios.gov.pl

tel. +48 22 825 41 29

Procedury pozyskiwania źródłowej informacji

Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko organ administracji zobowiązany jest do udostępnienia

każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w jego posiadaniu lub

które są dla nich przeznaczone. Udostępnienie informacji następuje w formie ustnej,

pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub w innej formie (art. 9 ust. 2 ww.

ustawy). Ponadto organ administracyjny informuje na wniosek podmiotu żądającego

informacji, o miejscu, w którym znajdują się dane na temat metod przeprowadzania

pomiarów, w tym sposobów poboru i przekazania próbek oraz sposobu interpretacji

uzyskanych danych, które posłużyły do wytworzenia udostępnianej informacji (art. 9 ust. 3

ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na

środowisko). Udostępnienie informacji następuje na pisemny wniosek, chyba że informacja

ta nie wymaga wyszukiwania. Rodzaj informacji, która może być udostępniona reguluje art. 9

ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego

ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na

środowisko i są to między innymi materiały dotyczące środków takich jak: środki

administracyjne, polityki, przepisy prawa dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany,

programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działania wpływające

lub mogące wpłynąć na elementy środowiska takich jak np. woda, powierzchnia ziemi,

klimat, powietrze itp. oraz środki i działania, które mają na celu ochroną tych elementów.

Organ administracyjny udostępnia niniejsze informacje bez zbędnej zwłoki, nie później niż

w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku.

Dane o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie zamieszcza się

w publicznie dostępnych wykazach (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy

o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko zamieszcza się między innymi takie

dane jak: informacje o projektach dokumentów np. polityk, strategii, planów lub programów

w dziedzinie gospodarki wodnej oraz o projektach zmian tych dokumentów, przed

rcl

.go

v.p

skierowaniem do postępowania z udziałem społeczeństwa, informacje o odstąpieniu bądź

konieczności

przeprowadzania

strategicznej

o prognozach oddziaływania na środowisko itp.

oceny

oddziaływania

środowisko,

15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na

rcl

.go

v.p

środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na

obszarze dorzecza Niemna

Podstawa prawna

ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach

oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.),

dyrektywa

2001/42/WE

Parlamentu

Europejskiego

Rady

dnia

27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów

na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15, t. 6, str. 157).

Ustalenia zawarte w Prognozie oddziaływania na środowisko

Opracowanie Prognozy oddziaływania na środowisko stanowiło jeden z etapów

procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania

wodami na obszarze dorzecza Niemna. W czasie tego postępowania analizowano możliwe

znaczące oddziaływania (bezpośrednie, pośrednie, skumulowane) skutków realizacji

postanowień tego dokumentu na poszczególne komponenty środowiska, ludzi oraz dobra

materialne i dobra kultury. Zwrócono uwagę na działania, które wymagają podjęcia

niezbędnych środków ostrożności związanych z ich realizacją. Podczas strategicznej oceny

oddziaływania projektu dokumentu nie zidentyfikowano działań, które mogłyby mieć

znaczący negatywny wpływ na istniejące i proponowane obszary Natura 2000, jak również

występujące tam siedliska i gatunki. Ponadto nie stwierdzono znaczącego negatywnego

oddziaływania na inne obszary chronione oraz istniejące korytarze ekologiczne i obszary

węzłowe.

W Prognozie oddziaływania na środowisko zasugerowano następujące postulaty,

które winny być rozpatrzone w dokumencie ostatecznym Planu

wskazanie działań zmierzających bezpośrednio do poprawy stanu siedlisk

i gatunków (ochrona gatunków i siedlisk związanych z wodą),

wskazanie działań związanych z oceną stanu krajowego systemu melioracyjnego

i zasadności istnienia niektórych z jego elementów – szczególnie w obszarach

chronionych,

wskazanie działań zmierzających do renaturyzacji zdegradowanych siedlisk

hydrogenicznych oraz zwiększania zasobów wodnych kraju,

wskazanie konkretnych działań uwzględniających strategię ochrony obszarów

rcl

.go

v.p

wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013 (IOŚ 2006) oraz plany ochrony

obszarów chronionych,

inwentaryzację i ocenę stanu zasobów ekosystemów wodnych i hydrogenicznych

oraz ich monitoring.

Należy zwrócić uwagę, iż cześć ww. działań zamyka się w ramach kategorii działań

kształtowanie stosunków wodnych oraz ochrona ekosystemów od wód zależnych (w tym

morfologia i zachowanie ciągłości biologicznej). Bieżąca ochrona walorów przyrodniczych

zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, użytków ekologicznych, pomników przyrody,

stanowisk dokumentacyjnych oraz ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów

i naturalnych siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (działania wynikające

z dyrektywy w sprawie dzikiego ptactwa oraz dyrektywy w sprawie siedlisk przyrodniczych)

została wzięta pod uwagę już w projekcie Planu. Autor Prognozy wniknął w problemy, które

zamykają się w ww. kategorii działań. Proponowane w PGW opracowanie planów zadań

ochronnych dla obszarów Natura 2000 (niejednokrotnie związanych z ekosystemami

wodnymi i wodno – błotnymi) daje możliwość uszczegółowienia zakresu działań na tych

obszarach na etapie opracowywania dokumentów. Na poziomie Planu nie narzucono

jakiegokolwiek zakresu dla tych planów zadań. Każdorazowo decyduje o tym właściwy

wojewoda wraz z właściwymi radami gmin znającymi lokalne warunki i zagrożenia

a następnie przedkłada plan Ministrowi Środowiska celem zatwierdzenia.

Ponadto ocena stanu krajowego systemu melioracyjnego jest zadaniem Programu

gospodarowania rolniczymi zasobami wodnymi na lata 2007 – 2015.

Działania wskazane w dziale: „Gospodarka wodna” w „Strategii ochrony obszarów

wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013” zostały uwzględnione już na etapie

opracowania projektu PGW. Zadania te miały charakter ogólny i dotyczyły „uwzględnienia

problematyki ochrony obszarów wodno-błotnych w opracowywanych, w ramach wdrażania

Ramowej Dyrektywy Wodnej, projektach planów gospodarowania wodami na obszarach

dorzeczy. W PGW obszary wodno-błotne zostały uwzględnione przy wyznaczaniu obszarów

chronionych na podstawie art. 6 i zał. IV ust. 1 pkt (v) RDW. Dodatkowo w PGW wskazano na

„Strategię ochrony obszarów wodno – błotnych …”, jako na dokument planistyczny, który ze

względu na podejmowaną tematykę związaną z RDW, powinien być realizowany zgodnie

z wewnętrznym harmonogramem.

W ramach Prognozy oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 51 ustawy dnia

3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale

społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko,

przeanalizowano konieczność zaproponowania rozwiązań alternatywnych. Rozwiązania takie

związane powinny być z ograniczeniem skali oddziaływania na poszczególne elementy

środowiska w stosunku do oddziaływań wynikających z rozwiązań pierwotnych. Z uwagi na

charakter analizowanego dokumentu, zawierającego działania głównie o charakterze

rcl

.go

v.p

naprawczym, nie przewiduje się znaczących negatywnych oddziaływań. Dlatego też

stwierdzono,

iż nie

konieczności

wskazywania

rozwiązań

alternatywnych.

Zaproponowane działania powinny umożliwić uzyskanie założonego celu – dobrego

stanu/potencjału wód, przy stosunkowo niewielkich kosztach środowiskowych.

Opinie właściwych organów (Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska,

Główny Inspektor Sanitarny)

Zgodnie z przepisami art. 53 z dnia 3 października 2008 r. ustawy o udostępnianiu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

ocenach oddziaływania na środowisko stopień szczegółowości informacji wymaganych

w Prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony z Generalnym Dyrektorem

Ochrony Środowiska i Głównym Inspektorem Sanitarnym.

W piśmie (z dnia 30.01.2009 r. znak: DOOŚ-073/322/2008/MK ) Generalny Dyrektor

Ochrony Środowiska przedstawił zakres Prognozy, wskazując potrzebę opracowania

dokumentu zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto wskazał potrzebę by w Prognozie

określić wpływ zapisów Planu na stan i funkcjonowanie obszarów podlegających

ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

a w szczególności na stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin

i zwierząt oraz integralność i spójność obszarów Natura 2000, a zwłaszcza siedlisk

i gatunków wodnych i zależnych od wody, uwzględnić zarówno obszary

wyznaczone jak i projektowane oraz potencjalne; ponadto szczegółową uwagę

poświecić ekosystemom, siedliskom i gatunkom wodnym i zależnym od wody

a także korytarzom ekologicznym,

zaproponować stosownie do skali projektu dokumentu, kierunki działań

i rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację

przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem

realizacji projektowanego dokumentu,

przedstawić propozycje przewidywanych metod analizy skutków realizacji

postanowień projektowanego dokumentu oraz częstotliwości jej prowadzenia,

przedstawić rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projektowanym

dokumencie wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny

prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych,

zawrzeć informację o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko.

Ponadto Główny Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 08.01.2009 r., znak: GIS-HŚ-NZ-

rcl

.go

v.p

073-25-1/DS/08/09 zaakceptował zaproponowany przez Generalnego Dyrektora Ochrony

Środowiska zakres Prognozy, zwracając uwagę na potrzebę przeanalizowania oddziaływania

na zdrowie ludzi.

opracowaniu

Prognozy

oddziaływania

środowisko

projektu

Planu

gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna, przedmiotowy dokument wraz

z projektem Planu został przedłożony Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska

i Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu do opiniowania, zapewniając jednocześnie

wypełnienie zobowiązań art. 54 ust. 1. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu

informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska

oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W dniu 30 lipca 2009 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię znak

DOOŚ-073/850/668/09/MK w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na fakt, iż opinia zawierająca

uwagi wpłynęła po ustawowym terminie i po zakończeniu realizacji ostatecznej wersji

Prognozy, uniemożliwiło to uwzględnienie uwag w treści Prognozy. Sugestie odnośnie

projektu Planu zawarte w opinii GDOŚ zostały uwzględnione w ostatecznym dokumencie

Planu.

Główny Inspektor Sanitarny wydał pozytywną opinię do przedstawionych

dokumentów.

Zgłoszone uwagi i wnioski

Poza prowadzonymi w okresie

od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia

22 czerwca 2009 r. konsultacjami społecznymi projektu Planu, o których mowa w rozdziale

12, w okresie od dnia 21 maja do dnia 11 czerwca 2009 r. odbyły się konsultacje społeczne

w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Informacja o przystąpieniu do

przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowaniu

z udziałem społeczeństwa dla projektu Planu została zamieszczona na stronie internetowej

KZGW oraz poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej. W trakcie konsultacji

istniała możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, którą stanowiły

projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna,

opinie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Głównego Inspektora

Sanitarnego w sprawie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych

w prognozie oddziaływania na środowisko,

Prognoza oddziaływania na środowisko opracowana dla projektu Planu.

Dokumentacja, o której mowa powyżej została wyłożona do wglądu w Krajowym Zarządzie

Gospodarki Wodnej oraz zamieszczona na stronie internetowej www.kzgw.gov.pl.

Uwagi i wnioski mogły być wnoszone w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub za

rcl

.go

v.p

pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym

podpisem elektronicznym.

W ramach przeprowadzonych konsultacji społecznych na etapie strategicznej oceny

oddziaływania na środowisko w formie pisemnej wpłynęło 5 uwag z kategorii ogólne (z czego

3 zostały uwzględnione).

W ramach kategorii: uwagi ogólne, nie uwzględniono dwóch uwag nawiązujących do

obszerności poszczególnych rozdziałów oraz braku analizy wyceny kosztów programów

działań, wyjaśniając sposób takiego sporządzania dokumentów oraz ich zakres. Pozostałe

3 uwagi zostały uwzględnione, poprzez naniesienie zaproponowanych zmian w treści

dokumentów.

W ramach kategorii: uwagi szczegółowe, do Prognozy oddziaływania na środowisko

projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna nie wpłynęły żadne

uwagi.

Uwagi i sugestie wnoszone w ramach konsultacji społecznych w ramach strategicznej

oceny oddziaływania na środowisko dotyczyły wyłącznie dokumentu Prognozy.

Wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na

środowisko

Analizując projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna na

poziomie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono występowania

znaczącego negatywnego oddziaływania o charakterze transgranicznym.

Po analizie poszczególnych zadań zaproponowanych w ramach dorzecza Niemna nie

stwierdzono działań, które zgodnie z kryteriami Konwencji o ocenach oddziaływania na

środowisko w kontekście transgranicznym, sporządzonymi w Espoo dnia 25 lutego 1991 r.

(Dz. U. z 1999 r. Nr 96, poz. 1110) mają charakter inwestycji mogących spowodować

znaczące negatywne oddziaływanie transgraniczne.

Zaproponowane w planie działania umożliwią utrzymanie bądź poprawę stanu wód

oraz ekosystemów od wód zależnych. Realizacja założeń dokumentu poprzez inwestycje

związane z gospodarką komunalną (np. modernizacja oczyszczalni, kanalizacji), ograniczenie

pochodzenia

zanieczyszczeń

rolniczego,

redukcję

zanieczyszczeń

pochodzenia

przemysłowego oraz ochrona bioróżnorodności, następnie poprzez działania związane

z zagospodarowaniem przestrzennym uwzględniającym wymagania ochrony środowiska,

a na końcu wprowadzenie działań prawnych, organizacyjnych i edukacyjnych umożliwi

osiągnięcie poprawy stanu wód i ekosystemów od wód zależnych.

Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na

środowisko będzie musiało być przeprowadzone w odniesieniu do każdego tego zamierzenia

inwestycyjnego, dla którego na poziomie uzyskiwania stosownych decyzji, zostanie

rcl

.go

v.p

zidentyfikowane zagrożenie.

Propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu

skutków realizacji postanowień dokumentu

W rozdziale 7 przedstawiono szczegółowy opis programów monitoringu zarówno

wód powierzchniowych, podziemnych jak i obszarów chronionych. Pierwotnie projekt Planu

ograniczał

się

wyłącznie

przedstawienia

map

sieci

monitoringu

oraz

map

przedstawiających stan ekologiczny i chemiczny wód. Ostateczny dokument został

uzupełniony o definicje, akty prawne i inne wyczerpujące informacje dotyczące metod

i częstotliwości prowadzenia monitoringu wód, których jakość jest wskaźnikiem skuteczności

realizacji postanowień Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna.

Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes Krajowego

Zarządu Gospodarki Wodnej składa Ministrowi Środowiska, nie później niż do dnia 15 maja

coroczne sprawozdanie z postępu prac nad Planem, udziela informacji w tym zakresie,

a także przedstawia własne wnioski w sprawach dotyczących kształtowania polityki państwa

w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi. Cyklicznie wykonywane badania

stanu/potencjału wód są źródłem informacji potrzebnych do raportowania skuteczności

działań przyjętych w planie. W przypadku stwierdzenia zagrożenia celów środowiskowych,

analizuje się przyczyny powstania tego zagrożenia i uzupełnia Plan o dodatkowe działania.

rcl

.go

v.p

16. Literatura

1. Błachuta J., Jarząbek A. i in. 2006. Weryfikacja wskaźników dla przeprowadzenia

oceny stanu ilościowego i morfologicznego jednolitych części wód powierzchniowych

wraz ze zmianą ich wartości progowych dla uściślenia wstępnego wyznaczenia silnie

zmienionych części wód, Warszawa.

2. Ciepielowski A. 1999. Podstawy gospodarowania wodą, Wyd. SGGW, Warszawa.

3. Cydzik D., Soszka H. 2003. Changes in water quality of Polish lakes in the years 19912000 (based on lake monitoring results). Limnological Review 3, 53-58.

4. GUS 2007. Ochrona środowiska, Warszawa.

5. GUS 2009. Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Warszawa.

6. Herbich P., Paczyński B. 2007. Zasoby słodkich wód podziemnych Polski [w:]

Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie,

PIG Warszawa.

7. Hordejuk T. i in. 2008. Raport o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części

wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW, PIG

Warszawa.

8. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny

2001-2. Biuletyn Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej 2003-2007,

IMGW, Warszawa.

9. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Geologiczny,

Instytut Ochrony Środowiska 2007. „Opracowanie analizy presji i wpływów

zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód

powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań

i planów gospodarowania wodami”.

10. Jankowski J. 2007. Stan prac rekultywacyjnych w Polsce. [w:] Ochrona i rekultywacja

jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 83-

94.

11. Kajak Z. 1998. Hydrobiologia – Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych.

Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa: 355.

12. Kozak A., Gołdyn R., Kowalczewska-Madura K. 2007. Rekultywacja Zbiornika

Maltańskiego w Poznaniu. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J.

Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 225-230.

13. Krzanowski S. 2000. Wpływ retencji zbiornikowej na wybrane elementy środowiska,

ze szczególnym uwzględnieniem zmian reżymu przepływów w rzece poniżej zbiornika

(na przykładzie dorzecza Sanu), Zesz. Nauk AR w Krakowie, Seria Rozprawy 259.

14. Lorenc H. 2005. Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, IMGW, Warszawa.

15. Lossow K. 1998. Ochrona i rekultywacja jezior – teoria a praktyka. [w:]

rcl

.go

v.p

Bioróżnorodność w środowisku wodnym. M. Kraska (red.) Idee Ekologiczne 13, Seria

Szkice, nr 7: 55-70.

16. MGGP S.A. Kraków, Przedsiębiorstwo Geologiczne PROXIMA S.A. we Wrocławiu

2008. „Identyfikacja programów działań wraz z analizą efektywności kosztowej oraz

wskazaniem i uzasadnieniem konieczności zastosowania derogacji w regionach

wodnych”.

17. Nachlik E. 2004. Diagnoza gospodarki wodnej w Polsce. Praca zbiorowa pod redakcją

Elżbiety Nachlik, Monografia, Seria Inżynieria Środowiska 319, Kraków.

18. Nowakowski Cz., Nowicki Z. 2007. Region Narwi, Pregoły i Niemna [w:] Paczyński B.,

Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG

Warszawa.

19. Olszewski P. 1971 a. Ustalanie zasad prawidłowej ochrony jezior. Zesz. Nauk. WSR

w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 15-21.

20. Olszewski P. 1971 b. Dotychczasowe wyniki eksperymentu nad odmładzaniem

Jeziora Kortowskiego. Zesz. Nauk. WSR w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 23-31.

21. Pracownia Projektowa i Konsultingowa RS-EKO, 2007. „Weryfikacja ekspercka

wstępnie wyznaczonych, silnie zmienionych części wód oraz weryfikacja szczegółowa

wraz z uzasadnieniem”, Kraków.

22. Premazzi G., Damiglio A., Cardoso A.C., Chiaudani G. 2003. Lake management in

Italy: the implication of the Water Framework Directive. Lake & Reservoirs: Research

and Management 8: 41-59.

23. Press H. 1963. Praktika selskochozjajstwiennoj melioracji. Moskwa.

24. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza

Odry z realizacji artykułu 3, załącznika I Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy

wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”,

Warszawa.

25. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza

Wisły z realizacji artykułu 3, załącznika I Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy

wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”,

Warszawa.

26. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza

Odry z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”,

Warszawa.

27. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza

rcl

.go

v.p

Wisły z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”,

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska, Warszawa.

28. Rzeczpospolita Polska Minister Środowiska 2007. „Raport dla Komisji Europejskiej

Program monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych w Polsce według

wymagań Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23

października 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie

polityki wodnej”, Warszawa.

29. Słota H. 1997. Zarządzanie systemami gospodarki wodnej, IMGW w Warszawie.

30. Słota H. 2000. Zarządzanie gospodarka wodna w Polsce, Informator, IMGW

w Krakowie.

31. Solarczyk A. 2007. Hydrometeorologiczne uwarunkowania bilansu biogenów

rekultywowanego Jeziora Rudnickiego Wielkiego w 2005. W: Ochrona i rekultywacja

jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 157-

172.

32. Typologia wód powierzchniowych i wyznaczenie części wód powierzchniowych

i podziemnych zgodnie z wymogami ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE;

IMGW, IOŚ, PIG, Instytut Morski, Warszawa 2004 r.

33. Wiśniewski R. 2007. Skład chemiczny osadów dennych Jeziora Kortowskiego po 50

latach rekultywacji. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak

(red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 191-200.

34. Wytyczne i rekomendacje dla procesu planowania według Ramowej Dyrektywy

Wodnej Projekt Bliźniaczy PL 2003/IB/EN/02.

35. Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of

multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis

Wratislaviensis No 2542, Wrocław, 123-128.

36. Ziernicka A. 2003. Globalne ocieplenie a efektywność opadów atmosferycznych. Acta

Agrophysica, 3(2), 393-397.

37. Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski

w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 13(3), 803-812.

rcl

.go

v.p

17. Spis tabel

Tabela 1. Wartości referencyjne dla chlorofilu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 2. Zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003—2007 zagrożeń nadzwyczajnych

\^VöRhRW^SSiXP hfPĎ]PbcP]iPb^QÙff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 3. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza

Niemna (1971—2000) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 4. Średnie miesięczne i roczne wartości temperatur powietrza (°C) na obszarze dorzecza

Niemna (1971—2000) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 5. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych . . . . . . .

Tabela 6. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód

ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne .

Tabela 7. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizykochemicznej wód

ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód jeziorowych jeziornych na

obszarze dorzecza silnie zmienione, bądź sztuczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 8. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych

jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 9. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych

na obszarze dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 10. Odstępstwa od celów środowiskowych na obszarze dorzecza Niemna . . . . . . . . . .

Tabela 11. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 12. Koszty netto ochrony wód w przemyśle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 13. Koszty środowiskowe i zasobowe w przemyśle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 14. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006 . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 15. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006 . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 16. Podsumowanie programów działań w latach 2010—2015 na obszarze dorzecza Niemna

— wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 17. Podsumowanie programów działań w latach 2010—2015 na obszarze dorzecza Niemna

— wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 18. Zestawienie organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami . . . . . . . . .

Tabela 19. Zestawienie aktów prawnych powołujących właściwe władze oraz określające ich zakres

działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 20. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW . . . . . . . . . .

CPQT[P! ?^S[TV ^îĎShaTZc^aPAI6FbXTSiXQP^aPibca^]hfff . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 22. Akt prawny ustanawiający statut RZGW oraz przynależne regiony wodne . . . . . . . . .

Tabela 23. Umowy dwustronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 24. Umowy wielostronne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 25. Dane adresowe KZGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 26. Dane adresowe RZGW na obszarze dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tabela 27. Dane adresowe GIOŚ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4690

4694

4699

4718

4719

4720

4723

4725

4728

4729

4735

4739

4754

4813

4818

4819

4825

rcl

.go

v.p

18. Spis rysunków

Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Niemna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Polski w okresie

1891—2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 . . . . . . . . . . . . .

Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 scenariusz +1°C . . .

4684

Załączniki do Planu gospodarowania wodami na obszarze

dorzecza Niemna z dnia 22 lutego 2011 r. (poz. 578)

rcl

.go

v.p

Załącznik nr 1

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

SW2305

SW2309

SW2311

Dopływ spod Łosinian

Odła

Czarna Hańcza do wypływu z jeziora Hańcza

Czarna Hańcza od wypływu z jeziora Hańcza do

jeziora Wigry

Dopływ z jeziora Staw

Jezioro Wigry

Paniówka

Kanał Augustowski od stanowiska szczytowego i

Serwianki do połączenia z Czarną Hańczą z jez.

Mikasze

Szeszupa do Potopki z jez. Szurpiły i Pobondzie

Wigra

Szeszupa od Potopki do granicy państwa

Szelmentka do granicy państwa

Świsłocz od Istoczanki wzdłuż granicy państwa

Nietupa do granicy państwa

Krynka

Usnarka do granicy państwa

PLRW8000176258

PLRW8000176281

PLRW8000186413

PLRW8000186419

PLRW8000186432

PLRW8000256439

PLRW8000186458

PLRW800006469

PLRW8000186829

PLRW8000186849

PLRW8000206851

PLRW8000256867

PLRW80001962591

PLRW80001762691

PLRW80001762729

PLRW80001762743

SW2301

region wodny Niemna

8000

Kod

obszar dorzecza Niemna

Nazwa

RZGW w Warszawie

Regionalny Zarząd

Gospodarki Wodnej

(RZGW)

Lokalizacja

Równiny Wschodnie (16)

wg. Kondrackiego

wg. Illiesa

Równiny Wschodnie (16)

Ekoregion

Typ JCWP

Status

Ocena

stanu

Ocena ryzyka

nieosiągnięcia

Derogacje*

celów

środowiskowych

Uzasadnienie

derogacji

dobry

zły

naturalna część wód zły

naturalna część wód

sztuczna część wód

naturalna część wód dobry

naturalna część wód zły

Potok nizinny piaszczysty (17) naturalna część wód zły

Potok nizinny żwirowy (18)

Rzeka nizinna żwirowa (20)

Cieki łączące jeziora (25)

Rzeka nizinna piaszczystogliniasta (19)

Typ nieokreślony (0)

Potok nizinny żwirowy (18)

Cieki łączące jeziora (25)

Potok nizinny żwirowy (18)

Potok nizinny piaszczysty (17) naturalna część wód zły

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

4(7) - 1

4(4) - 3

4(4) - 1

Planowane

inwestycje z zakresu

ochrony

przeciwpowodziowe

j - Kompleksowa

rekonstrukcja

Kanału

Augustowskiego w

latach 2009-2010

Wpływ działalności

antropogenicznej na

stan JCW (funkcja

JCW, sposób

zagospodarowania

zlewni) generuje

konieczność

przesunięcia w

czasie osiągnięcia

celów

środowiskowych.

Wpływ działalności

antropogenicznej na

stan JCW generuje

konieczność

przesunięcia w

czasie osiągnięcia

celów

środowiskowych z

uwagi na brak

rozwiązań

technicznych

możliwych do

zastosowania w celu

poprawy stanu JCW.

— 4857 —

SW2301

SW2318

SW2316

SW2306

SW2301

region wodny Niemna

Region wodny

Obszar dorzecza

rcl

.go

v.p

SW2304

Dopływ spod Jaryłówki

PLRW8000176254

SW2301

Kołodzieżanka

PLRW8000176249

SW2301

Istoczanka w granicach państwa (wraz z

dopływami)

Nazwa JCWP

Scalona część

wód

powierzchniowych (SCWP)

PLRW8000176229

Europejski kod JCWP

Jednolita część wód powierzchniowych (JCWP)

CHARAKTERYSTYKA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD RZECZNYCH

Załącznik nr 2

Wołkuszanka

Rubieżanka

Dopływ z Zaleskich

Marycha od Marychny do dopływu z jez. Zelwa

Marycha od dopł. z jeziora Zelwy do granicy

państwa

Szlamica do wypływu z jez. Szlamy

Hołnianka do granicy państwa

Jemieliścianka

Rucawizna

Kalna

Marycha do Marychny z jez. Boksze, Sejwy,

Szejpiszki

PLRW80001864832

PLRW80001864838

PLRW80002564872

* - derogacje

SW2312

SW2309

SW2315

SW1106

SW2309

SW2314

SW2313

SW2303

4(4) - 1 derogacje czasowe - brak możliwości technicznych

4(4) - 3 derogacje czasowe - warunki naturalne

4(7) - 1 nowe modyfikacje - przekształcenie charakterystyk fizycznych

PLRW800018648299

PLRW80001864883

PLRW80002566255

PLRW800018641712

PLRW800018641732

PLRW800018645729

PLRW80002064875

8000

region wodny Niemna

8000

obszar dorzecza Niemna

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

naturalna część wód dobry

dobry

zły

dobry

naturalna część wód dobry

naturalna część wód

Potok nizinny żwirowy (18)

Cieki łączące jeziora (25)

Potok nizinny żwirowy (18)

Rzeka nizinna żwirowa (20)

Potok nizinny żwirowy (18)

Cieki łączące jeziora (25)

dobry

zły

dobry

naturalna część wód zły

naturalna część wód

naturalna część wód zły

Potok nizinny piaszczysty (17) naturalna część wód zły

Rzeka nizinna żwirowa (20)

Potok nizinny żwirowy (18)

Cieki łączące jeziora (25)

naturalna część wód dobry

Potok nizinny piaszczysty (17) naturalna część wód zły

Potok nizinny żwirowy (18)

niezagrożona

rcl

.go

v.p

Czarna Hańcza od Gremzdówki do granicy państwa SW2309

PLRW80001764749

region wodny Niemna

SW2309

SW2310

SW2309

SW2308

PLRW80002064739

PLRW80002564549

PLRW80001864552

PLRW80001864569

PLRW80001864592

PLRW80001864629

PLRW80001864729

region wodny Niemna

SW2302

Piertanka z jez. Krzywe Wigierskie, Pierty

Czarna Hańcza od jez. Wigry do Gremzdówki

włącznie

Sarnetka (Młyńska Rzeczka)

Wierśnianka

Dopływ z okolic gajówki Ostęp

Serwianka

Piecówka

SW2307

Łosośna od źródeł do granicy państwa

PLRW80001763271

PLRW80001864349

SW2316

Szelment Mały

Szelment Wielki

(Szelment)

Gaładuś

Szurpiły

Sejwy

Boksze

Szejpiszki

Hołny

PLLW30607

PLLW30606

PLLW30611

PLLW30591

PLLW30662

PLLW30663

PLLW30665

PLLW30612

SW2315

SW2312

SW2318

SW2315

SW2304

Hańcza

PLLW30614

SW2318

Scalona część wód

powierzchniowych

(SCWP)

Pobondzie

Nazwa JCWP

PLLW30603

Europejski

kod JCWP

Jednolita część wód

powierzchniowych (JCWP)

region wodny Niemna 8000

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

Regionalny Zarząd

Gospodarki Wodnej

(RZGW)

obszar dorzecza

Niemna

Nazwa

Obszar dorzecza

Kod

region wodny Niemna 8000

Region wodny

Lokalizacja

Równiny Wschodnie (16)

Ekoregion

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Typ JCWP

naturalna część wód

Status

dobry

zły

dobry

zły

Ocena

stanu

Ocena ryzyka

nieosiągnięcia celów

środowiskowych

Derogacje*

Uzasadnienie derogacji

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

4(4) - 3

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

rcl

.go

v.p

CHARAKTERYSTYKA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD JEZIORNYCH

SW2313

SW2308

SW2307

Gremzdel

Sztabinki

Ożewo

Sejny

Berżnik

Długie (Długie

Sejneńskie)

Żubrowo

Pierty (Pierty

Wigierskie)

PLLW30634

PLLW30673

PLLW30021

PLLW30669

PLLW30676

PLLW30640

PLLW30631

PLLW30626

SW2313

SW1106

SW2313

SW2308

SW1106

Okmin

PLLW30020

SW1106

Jemieliste

(Jemilijskie)

PLLW30019

region wodny Niemna 8000

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

Równiny Wschodnie (16)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, niestratyfikowane (6b)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, niestratyfikowane (6b)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

naturalna część wód

zagrożona

bardzo

dobry

zły

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

bardzo

dobry

niezagrożona

bardzo

dobry

zagrożona

dobry

4(4) - 3

rcl

.go

v.p

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

Zelwa

Białe Wigierskie

Długie Wigierskie SW2306

Serwy

PLLW30670

PLLW30671

PLLW30685

PLLW30622

PLLW30619

PLLW30652

Mikaszewo

Gieret

PLLW30646

PLLW30658

Pomorze

PLLW30616

Szlamy

Białe (Białogóry)

PLLW30632

Płaskie

Wigry

PLLW30639

PLLW30650

SW2306

Dowcień

PLLW30637

PLLW30687

Gremzdy (Gremz) SW2308

SW2313

Dmitrowo

PLLW30627

SW2311

SW2309

SW2310

SW2313

SW2309

SW2306

SW2308

SW2313

Krzywe Wigierskie

z jeziorem

SW2307

Dąbrówka

region wodny Niemna 8000

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

obszar dorzecza

Niemna

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

RZGW w Warszawie

obszar dorzecza

Niemna

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, niestratyfikowane (6b)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, niestratyfikowane (6b)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o małym

wypływie zlewni, stratyfikowane (5a)

Jeziora o wysokiej zawartości wapnia, o dużym

wypływie zlewni, stratyfikowane (6a)

niezagrożona

dobry

silnie zmieniona część

dobry

wód

naturalna część wód

niezagrożona

silnie zmieniona część

dobry

wód

dobry

niezagrożona

naturalna część wód

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

niezagrożona

zagrożona

bardzo

dobry

bardzo

dobry

zły

dobry

zły

dobry

zły

dobry

naturalna część wód

4(4) - 3

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

6 lat jest okr.zbyt krótkim,aby mogła

nast.popr.st.wód,nawet przy założ.całk.elim.presji.W

jeziorach zaniecz.kumulują się,główn.w

os.dennych.,które w j.eutroficznych są

źr.zw.biogen.oddawanych do jezior jeszcze przez b.wiele

lat po zaprzest.dopł.zaniecz.

rcl

.go

v.p

PLGW820023

PLGW230034

PLGW810056

Europejski kod JCWPd

Nazwa JCWPd

Jednolita część wód podziemnych (JCWPd)

region wodny Niemna

region wodny Środkowej Wisły/region wodny Niemna

region wodny Niemna

Region wodny

8000

2000/8000

8000

Kod

Obszar dorzecza

Nazwa

obszar dorzecza Niemna

obszar dorzecza Wisły/obszar dorzecza Niemna

obszar dorzecza Niemna

Lokalizacja

Regionalny Zarząd Gospodarki

Ekoregion

Wodnej (RZGW)

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

RZGW w Warszawie

Równiny Wschodnie (16)

Ocena stanu

dobry

ilościowego

dobry

chemicznego

Ocena ryzyka

Derogacje

Uzasadnienie

derogacji

niezagrożona

rcl

.go

v.p

CHARAKTERYSTYKA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH

Załącznik nr 3

rcl

.go

v.p

Mapa nr 1. GRANICE OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 2. JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 3. SCALONE CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 4. JEDNOLITE CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 5. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH RZECZNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 6. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH JEZIORNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 7. TYPY JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRZYBRZEŻNYCH I PRZEJŚCIOWYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 8. EKOREGIONY

rcl

.go

v.p

Mapa nr 9. OCENA STANU JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH RZECZNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 10. OCENA STANU JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH JEZIORNYCH, PRZEJŚCIOWYCH

I PRZYBRZEŻNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 11. OCENA STANU ILOŚCIOWEGO JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 12. OCENA STANU CHEMICZNEGO JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD PODZIEMNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 13. SIEĆ MONITORINGU WÓD POWIERZCHNIOWYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 14. SIEĆ MONITORINGU WÓD PODZIEMNYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 15. WYKAZ WÓD PRZEZNACZONYCH DO CELÓW REKREACYJNYCH, W TYM KĄPIELISKOWYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 16. WYKAZ WÓD POWIERZCHNIOWYCH PRZEZNACZONYCH DO POBORU WODY W CELU ZAOPATRZENIA

LUDNOŚCI W WODĘ PRZEZNACZONĄ DO SPOŻYCIA

rcl

.go

v.p

Mapa nr 17. WYKAZ WÓD PODZIEMNYCH PRZEZNACZONYCH DO POBORU WODY W CELU ZAOPATRZENIA LUDNOŚCI

W WODĘ PRZEZNACZONĄ DO SPOŻYCIA

rcl

.go

v.p

Mapa nr 18. OBSZARY SZCZEGÓLNIE NARAŻONE NA ZANIECZYSZCZENIA ZWIĄZKAMI AZOTU ZE ŹRÓDEŁ ROLNICZYCH

rcl

.go

v.p

Mapa nr 19. OBSZARY PRZEZNACZONE DO OCHRONY SIEDLISK LUB GATUNKÓW, DLA KTÓRYCH UTRZYMANIE LUB

POPRAWA STANU WÓD JEST WAŻNYM CZYNNIKIEM W ICH OCHRONIE

rcl

.go

v.p

Mapa nr 20. PUNKTOWE I OBSZAROWE ŹRÓDŁA ZANIECZYSZCZEŃ

rcl

.go

v.p

rcl

.go

v.p

— 4884 —

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego

al. J. Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56

Skład, druk i kolportaż: Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligraﬁi,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52; faks 22 694-60-48

www.wydawnictwa.cuw.gov.pl

e-mail: wydawnictwa@cuw.gov.pl

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligraﬁi,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1447/W/C/2011

ISSN 0209-214X

Cena 34,30 zł (w tym VAT)

Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna

Statutory Text (1 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?