PL
Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby
Statutory Text (1 Articles)
Zatwierdzono
na posiedzeniu Rady Ministrów
w dniu 22 lutego 2011 r.
PREZES RADY MINISTRÓW
Donald TUSK
Poz. 561
v.p
l
Monitor Polski Nr 52
Elektronicznie
podpisany przez
Grzegorz
Paczowski
Data: 2011.06.22
14:24:43 +02'00'
ww
w.
rcl
.go
Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby
Warszawa, 2011
Sfinansowano ze środków Narodowego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego
Zarządu Gospodarki Wodnej
v.p
l
Spis treści
ww
w.
rcl
.go
1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . .
3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . .
Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu . . . . . . . . . . . . . . . .
Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . .
Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . .
Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód pobory wód powierzchniowych . . . . . . . .
5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . .
Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . .
6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . .
Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy
Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . .
Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . .
Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . .
11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . .
Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . .
Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . .
Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3938
3940
3943
3945
3945
3945
3946
3947
3948
3948
3950
3950
3951
3952
3953
3954
3956
3959
3959
3964
3968
3969
3969
3974
3979
3981
3981
3982
3986
3987
3988
3989
3992
4006
4007
4007
4008
4009
4010
4011
4018
4020
4020
4022
4023
4029
4031
4033
4038
4040
4041
4043
4043
4044
4046
4048
4049
4051
w.
rcl
.go
v.p
l
Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . . .
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . .
Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . .
Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . .
Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . .
Strategie Rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . . .
Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Plany ochrony parków narodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4053
4053
4054
4056
4057
4059
4073
4076
4082
4085
4086
Załączniki
ww
Załącznik nr 1 — mapy
~<P_P 6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . .
~<P_P" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . .
~<P_P# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . .
~<P_P$ Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW^QbiPaS^aiTRiP PQh
~<P_P% 4Z^aTVX^]h^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P& >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW^QbiPaS^
rzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P' >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP
Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P( >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiT
cza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . .
~<P_P BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . .
~<P_P ! FhZPi fÙS _aiTi]PRi^]hRW S^ RT[Ùf aTZaTPRhY]hRW f ch\ Zö_XT[XbZ^fhRW
obszar dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P " FhZPi fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^
patrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Łaby
~<P_P # FhZPi fÙS _^SiXT\]hRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^_PcaiT
nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Łaby . . . . .
~<P_P $ >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P]XT
lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P % ?d]Zc^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ^QbiPaS^aiTRiP PQh. . . . . . . . . . . . . .
4087
4088
4089
4090
4091
4092
4093
4094
4095
4096
4097
4098
4099
Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych
~<P_P]a 6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a$ Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . .
~<P_P]a% Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . .
~<P_P]a& Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW
~<P_P]a' 4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a( >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . .
~<P_P]a >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^
wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . .
~<P_P]a ! >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . .
~<P_P]a " BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a # BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a $ FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW .
~<P_P]a % FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P
trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a & FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT
nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a ' >QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST
rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
~<P_P]a ( >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P
nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . .
~<P_P]a! ?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4103
4105
4106
4107
4108
4109
4110
4111
4112
4113
4114
4115
4116
4117
4128
4119
4120
4121
v.p
l
1. Stosowane skróty i pojęcia
Główny Inspektor Ochrony Środowiska
GUS
Główny Urząd Statystyczny
GZWP
Główny Zbiornik Wód Podziemnych
IPPC
zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń
JCWP
jednolita część wód powierzchniowych
JCWPd
jednolita część wód podziemnych
KE
Komisja Europejska
KPOŚK
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych
KZGW
Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej
MŚ
Ministerstwo Środowiska
MKOOpZ
Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem
NFOŚiGW
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
OSN
obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu
.go
GIOŚ
w.
rcl
pochodzącymi ze źródeł rolniczych
OSO
obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000)
PGW
plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza
PSH
Państwowa Służba Hydrogeologiczna
PWŚK
Program wodno-środowiskowy kraju
RDW
dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania
w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna
regionalny zarząd gospodarki wodnej
SCW
sztuczna część wód
ww
RZGW
SCWP
scalona część wód powierzchniowych
SOO
specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000)
SZCW
silnie zmieniona część wód
UE
Unia Europejska
WFOŚiGW
wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej
WIOŚ
wojewódzki inspektor ochrony środowiska
WZMiUW
wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych
naturalnymi przez jedno ujście do morza.
v.p
l
Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami
Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze
sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami
wewnętrznymi
i
wodami
w gospodarowaniu wodami
przybrzeżnymi, będący
główną jednostką przestrzenną
Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych
.go
występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych.
Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód
powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka,
struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe
lub wody przybrzeżne).
Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na
w.
rcl
potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji.
Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został
w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka.
ww
Sztuczna część wód –jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka
z ZamowČ LJreŬƚLJwČ todnČ
v.p
l
2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie
Kd Đzasu akĐesũi WŽůski dŽ hŶii urŽpeũskieũ ŶastČpiųŽ szereŐ zŵiaŶ w pŽůityĐe kraũu͘
tieůe wysiųku wųŽǏŽŶŽ w dŽstŽsŽwaŶie pŽůskieŐŽ prawŽdawstwa dŽ przepisſw h ͘
ŵieŶiŽŶe zŽstaųy ŵ͘iŶ͘ przepisy ustawy – WrawŽ wŽdŶe w Đeůu traŶspŽzyĐũi przepisſw
wspſůŶŽtŽwyĐŚ w zakresie pŽůityki wŽdŶeũ h ͘ WŽůitykħ tČ wyzŶaĐzaũČ trzy pŽdstawŽwe
dyrektywy͗
x dyrektywa ϮϬϬϬͬϲϬͬt WarůaŵeŶtu urŽpeũskieŐŽ i Zady z dŶia Ϯϯ paǍdzierŶika
.go
ϮϬϬϬ r͘ ustaŶawiaũČĐa raŵy wspſůŶŽtŽweŐŽ dziaųaŶia w dziedziŶie pŽůityki
wŽdŶeũ ;z͘ hrz͘ t > ϯϮϳ z ϮϮ͘ϭϮ͘ϮϬϬϬ͕ str͘ ϭ͖ z͘ hrz͘ h WŽůskie wydaŶie
speĐũaůŶe rŽzdz͘ ϭϱ͕ t͘ ϱ͕ str͘ Ϯϳϱ͕ z pſǍŶ͘ zŵ͘Ϳ͕ tzw͘ ZaŵŽwa yrektywa todna
;ZtͿ͕
x dyrektywa
2006ͬ118ͬt
Parlamentu
uropejskiego
i
Zady
z
dnia
12 grudnia 2006 r. w sprawie oĐŚrony wſd podziemnyĐŚ przed zanieĐzyszĐzeniem
i pogorszeniem iĐŚ stanu ;z. hrz. h > ϯϳ2 z 2ϳ.12.2006͕ str. 1ϵͿ͕
x dyrektywa 200ϳͬ60ͬt Parlamentu uropejskiego i Zady z dnia 2ϯ paǍdziernika
r.
w
sprawie
oĐeny
ryzyka
powodziowego
w.
rcl
200ϳ
i
zarzČdzania
nim
;z. hrz. h > 288 z 6.11.200ϳ͕ str. 2ϳͿ.
Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw majČ przede wszystkim usprawniđ dziaųanie
obeĐnie ĨunkĐjonujČĐyĐŚ systemſw planowania i zarzČdzania w gospodarĐe wodnej paŷstw
ĐzųonkowskiĐŚ.
Zt weszųa w ǏyĐie dnia 22 grudnia 2000 r. EajwaǏniejszym przesųaniem Zt jest
oĐŚrona zasobſw wodnyĐŚ dla przyszųyĐŚ pokoleŷ. tprowadza ona zintegrowanČ politykħ
wodnČ majČĐa na Đelu zapewnienie ludziom dostħpu do Đzystej wody pitnej po rozsČdnej
Đenie͕ ktſra umoǏliwi rozwſj gospodarĐzy i spoųeĐzny przy rſwnoĐzesnym poszanowaniu
potrzeb Ƒrodowiska naturalnego. 'ųſwnym Đelem Zt jest osiČgniħĐie dobrego stanu
wszystkiĐŚ ĐzħƑĐi wſd͕ poprzez okreƑlenie i wdroǏenie konieĐznyĐŚ dziaųaŷ w ramaĐŚ
zintegrowanyĐŚ programſw dziaųaŷ w paŷstwaĐŚ ĐzųonkowskiĐŚ do 201ϱ roku.
ww
Zgodnie z zapisami Zt planowanie gospodarowaniem wodami odbywa siħ
w podziale na obszary dorzeĐzy. Zgodnie z ustawČ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne ;z.
h. z 200ϱ r. Er 2ϯϵ͕ poz. 201ϵ͕ z pſǍn. zm.Ϳ w ĐŚwili obeĐnej na obszarze Polski
wyznaĐzonyĐŚ jest 10 obszarſw dorzeĐzy͗ tisųy͕ Kdry͕ niestru͕ unaju͕ :arĨtu͕ Baby͕
Eiemna͕ Pregoųy͕ _wieǏej i mĐker. la kaǏdego obszaru dorzeĐza opraĐowuje siħ plan
gospodarowania wodami na obszarze dorzeĐza. Einiejszy dokument jest zatem jednym
z dziesiħĐiu P't na obszarze Polski.
Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma
v.p
l
usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament
podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady
gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie
gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo,
leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny
zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym,
np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw czy
w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego.
PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów
.go
RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności
ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań
mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi
społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest
uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym.
PGW jest syntezą wszelkich prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza
w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak
ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza,
w.
rcl
podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny
ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych,
wykaz obszarów chronionych,
mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych,
ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów
chronionych,
podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód,
podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju,
wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania na obszarze
dorzecza dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód,
wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów,
ww
podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa
i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian
w planie,
wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze
dorzecza,
informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji
źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych
wynikach realizacji planu.
t P't szĐzegſlnČ rolħ zajmuje podsumowanie dziaųaŷ zawartyĐŚ w Pt_<. ziaųania
v.p
l
te winny zostađ zrealizowane na obszarze dorzeĐza w Đelu zapewnienia utrzymania lub
poprawy jakoƑĐi wszystkiĐŚ wſd do 201ϱ r.͕ a w uzasadnionyĐŚ przypadkaĐŚ w terminie
pſǍniejszym. otyĐzČ one zarſwno konkretnyĐŚ przedsiħwziħđ inwestyĐyjnyĐŚ jak i Ƒrodkſw
o
ĐŚarakterze
administraĐyjnym͕
badawĐzym͕
inĨormaĐyjnym
ww
w.
rcl
.go
edukaĐyjnym.
ekonomiĐznym͕
Đzy
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
3. KgſlnLJ opis ĐeĐŚ ĐŚaraŬƚerLJsƚLJĐznLJĐŚ oďszaru dorzeĐza
ZLJƐƵŶĞŬϭ͘WŽŬƌLJĐŝĞƚĞƌĞŶƵŽďƐnjĂƌƵĚŽƌnjĞĐnjĂBĂďLJ
Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Łaba o długości całkowitej 1165 km. Rzeka
v.p
l
przepływa przez Republikę Czeską oraz Republikę Federalną Niemiec. Jej źródła
zlokalizowane są na terenie Republiki Czeskiej w Karkonoszach, na południe od Łabskiego
Szczytu, na wysokości 1387 m n.p.m.. Łaba uchodzi do Zatoki Helgolandzkiej. Powierzchnia
obszaru dorzecza Łaby w granicach Polski wynosi 238 km 2, co stanowi poniżej 1%
powierzchni kraju. Obszar dorzecza reprezentowany jest na terenie Polski przez cztery
regiony wodne
region wodny Orlicy,
region wodny Izery,
.go
region wodny Łaby i Ostrożnicy (Upa),
region wodny Metuje.
Na
obszarze
dorzecza
Łaby
całkowita
długość
jednolitych
części
wód
powierzchniowych rzek wynosi 158,55 km, są to wody naturalne.
W granicach Polski obszar dorzecza Łaby zlokalizowany jest na pograniczu polsko –
czeskim. Obejmuje niewielkie fragmenty Sudetów w rejonie Karkonoszy (szczyt górski
Szrenica), Gór Stołowych w rejonie Kudowy Zdrój (zlewnia rzeki Szybkie), Zaworów w rejonie
Okrzeszyna, zlewnię dzikiej rzeki Orlicy i niewielkie obszary na stokach szczytu Śnieżnika.
w.
rcl
Wg podziału administracyjnego, w obrębie terytorium Polski, obszar dorzecza położony jest
w południowo – zachodniej, południowo – wschodniej części województwa dolnośląskiego
oraz w południowej części województwa śląskiego. Graficzne odwzorowanie granic obszaru
dorzecza Łaby przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1).
W krajobrazie obszaru dorzecza przeważają lasy i ekosystemy seminaturalne
stanowiące ok. 66% (156,5 km2 powierzchni). Tereny rolne zajmują ok. 77,3 km2 tj. ok. 32 %
ogólnej powierzchni obszaru dorzecza. Powierzchnia terenów zantropogenizowanych wynosi
4,2 km2 - jest to w większości obszar miasta Kudowa Zdrój (rysunek nr 1).
Na obszarze dorzecza Łaby użytkowe poziomy wodonośne występują w piętrze
kredowym, triasu, permu i karbonu, oraz starszego paleozoiku i prekambru. Kredowe piętro
wodonośne tworzą piaskowce przeławicone marglami i iłowcami. Tworzą one 3 – 4 poziomy
wodonośne. W kredowym piętrze wodonośnym występują wody słodkie oraz mineralne
ww
i lecznicze. Są to wody wodorowęglanowo – wapniowe oraz wodorowęglanowo – wapniowo
magnezowe i wodorowęglanowo – wapniowo – siarczanowe. Piętro wodonośne triasu,
permu i karbonu występuje w północnej części niecki śródsudeckiej. Wody piętra starszego
paleozoiku i prekambru gromadzą się w skałach krystalicznych (metamorficznych
i plutonicznych). Ich pojemność wodna określana jest jako niska i średnia, zależy od stopnia
spękania skał. W strefach silnie zaangażowanych tektonicznie, pojemność może być wysoka.
Wody formacji krystalicznych są wodami ultra słodkimi i słodkimi. Ogólna mineralizacja wód
w masywie Karkonoszy wynosi 100 mg/dm3 (Staśko S., Michniewicz M., 2007).
Na obszarze dorzecza Łaby występują fragmenty dwóch głównych zbiorników wód
v.p
l
podziemnych. Są to zbiornik Kudowa Zdrój – Bystrzyca Kłodzka (GZWP nr 341) i zbiornik
Krzeszów (GZWP nr 342). Wykształcone są w utworach górnej kredy, ujęcia wód
podziemnych mają głębokość 80 – 180 m. Łączne szacunkowe zasoby dyspozycyjne GZWP
(dla powierzchni całego obszaru zbiorników) wynoszą 60 tys. m3/d.
Wody powierzchniowe
Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych
Na obszarze dorzecza Łaby wyznaczonych zostało obecnie 8 jednolitych części wód rzek.
.go
Powyższą informację przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1).
Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP załącznik nr 2.
Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu
Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych
Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia
zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód
powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków
w.
rcl
środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych.
Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.
położenie geograficzne,
wysokość bezwzględna,
geologia terenu,
morfologia terenu.
Typy wód, w warunkach nienaruszonych przez człowieka, różnią się pod względem
cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia
przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest
w zależności od poszczególnych typów wód.
W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się
ww
typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu
„systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części
wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów.
Obszar dorzecza Łaby leży w obrębie Wyżyn Centralnych. Odwzorowanie położenia
granic ekoregionów przedstawia mapa nr 6 (załącznik nr 1).
W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość
powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża.
Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych
zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II).
v.p
l
Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy
Na obszarze dorzecza Łaby, w obrębie obszarów wyżynnych (200-800 m n.p.m.),
wyznaczono jeden typ jednolitych części powierzchniowych wód rzecznych
typ 4 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni –
cieki o podłożu na skałach krzemianowych, o charakterze małego cieku
wyżynnego, powierzchnia zlewni 10-100 km2 (7 JCWP).
W obrębie obszarów położonych > 800 m n.p.m., wyznaczono jeden typ jednolitych części
powierzchniowych wód rzecznych
typ 3 – Potok sudecki – cieki o podłożu krystalicznym budowanym przez skały
.go
krzemianowe, o charakterze potoku górskiego, powierzchnia zlewni nie
przekracza 100 km2 (1 JCWP).
Typy wód na obszarze dorzecza Łaby zostały przedstawione na mapie nr 5 (załącznik nr 1).
Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód
Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest
możliwe jeżeli
w.
rcl
wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego
tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ
przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na
dotychczasowe formy użytkowania,
aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne
technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie
analogicznych „korzyści” z użytkowania wód.
Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były
prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał
na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny
rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości
osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie
ww
uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności
i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te
wykonywane
były
również
pod
kątem
uzasadnienia
ekonomicznej
opłacalności
pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód.
Na obszarze dorzecza Łaby nie wyznaczono silnie zmienionych i sztucznych części wód
powierzchniowych.
v.p
l
Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych
Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości
wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej, a przede
wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych
wód.
W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia
warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych,
zgodnie z wymaganiami załącznika II RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych
warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących
.go
informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych.
Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do
wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu
typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być
wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną
charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych
kategoriach
wraz
z
określeniem
braków
w
danych,
w
zakresie
elementów
hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych
w.
rcl
warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było
licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem
prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było
również
ustalenie
kształtu
sieci
monitoringowej
w
celu
pozyskania
informacji
o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód.
W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód
w poszczególnych kategoriach wód
Wody płynące (rzeki i potoki)
Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii,
przy czym
Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących
1. Potok tatrzański krzemianowy
ww
2. Potok tatrzański węglanowy
3. Potok sudecki
4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni
5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni
7. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym
18. Potok nizinny żwirowy
20. Rzeka nizinna żwirowa
22. Zzeki przyujƑĐiowe pod wpųywem wſd sųonyĐŚ
2ϰ. Zzeki w dolinaĐŚ zatorĨionyĐŚ
2ϱ. Zzeki ųČĐzČĐe jeziora
v.p
l
Kgſlnie opisano warunki dla trzeĐŚ typſw͗
la pozostaųyĐŚ 1ϱ typſw wſd pųynČĐyĐŚ dokonano opisu warunkſw abiotyĐznyĐŚ͕ oraz
niekompletnego opisu warunkſw biologiĐznyĐŚ ;z uwagi na brak danyĐŚ w tym zakresieͿ.
Na podstawie wskazanyĐŚ warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ dla poszĐzegſlnyĐŚ typſw wſd͕
dokonano oĐeny stanu ekologiĐznego tyĐŚ wſd i tym samym wskazano wodyͬobszary
mogČĐe peųniđ ĨunkĐje reĨerenĐyjne͕ dla wypeųnienia zobowiČzaŷ wynikajČĐyĐŚ z zaųČĐznika //
Zt͕ w zakresie utworzenia sieĐi reĨerenĐyjnej dla poszĐzegſlnyĐŚ typſw ĐzħƑĐi wſd
.go
powierzĐŚniowyĐŚ. :ednak z uwagi na brak warunkſw dla wszystkiĐŚ typſw wſd
powierzĐŚniowyĐŚ͕ zadanie to bħdzie rſwnieǏ wymagaųo uzupeųnienia w dalszyĐŚ praĐaĐŚ
planistyĐznyĐŚ.
ProĐedurħ ustalenia warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ przeprowadzono zgodnie z wymogami
zaųČĐznika // do Zt͕ oraz zgodnie z wytyĐznymi metodyĐznymi do ustalenia warunkſw
reĨerenĐyjnyĐŚ i graniĐ klas stanu ekologiĐznego dla ƑrſdlČdowyĐŚ wſd powierzĐŚniowyĐŚ͕
przejƑĐiowyĐŚ i przybrzeǏnyĐŚ. KpraĐowane wſwĐzas - wstħpne warunki reĨerenĐyjne
wymagajČ weryĨikaĐji na podstawie uzyskanyĐŚ wynikſw z przeprowadzonyĐŚ badaŷ.
w.
rcl
t ramaĐŚ realizowanyĐŚ od 200ϱ r. badaŷ monitoringowyĐŚ wſd powierzĐŚniowyĐŚ͕
pozyskiwane sČ inĨormaĐje do uszĐzegſųowienia praĐ nad ustaleniem warunkſw
reĨerenĐyjnyĐŚ. hzyskane wyniki bħdČ podstawČ do ustalenia wųaƑĐiwyĐŚ wartoƑĐi
graniĐznyĐŚ stosowanyĐŚ przy oĐenie stanu wſd. KbeĐnie obowiČzujČĐe sČ wstħpne warunki
reĨerenĐyjne ustalone w 200ϰ r.
todLJ podziemne
KĚǁnjŽƌŽǁĂŶŝĞ ƉŽųŽǏĞŶŝĂŐƌĂŶŝĐĐnjħƑĐŝǁſĚƉŽĚnjŝĞŵŶLJĐŚ
t wyniku podziaų obszaru Polski na :tPd wyznaĐzono 160 :tPd. KbeĐny
obowiČzujČĐy podziaų opiera siħ na 161 :tPd. Przy wydzielaniu :tPd brano pod uwagħ
szereg materiaųſw i podziaųſw obowiČzujČĐyĐŚ w Śydrogeologii. ^Č to m.in. tlas
ww
ŚydrogeologiĐzny Polski͕ Dapa ŚydrogeologiĐzna Polski w skali 1͗ϱ0 000͕ mapa 'ųſwnyĐŚ
Zbiornikſw tſd PodziemnyĐŚ͕ obszary bilansowe wydzielone w obszaraĐŚ wodnyĐŚ͕ Dapa
Podziaųu ,ydrograĨiĐznego Polski͕ rſǏnego typu ekosystemy. 'ųſwnymi kryteriami przy
wyznaĐzaniu :tPd byųy͗
x zwiČzek ŚydrauliĐzny wſd podziemnyĐŚ z wodami powierzĐŚniowymi͕
x typ oƑrodka geologiĐznego i rozĐiČgųoƑĐi poziomſw wodonoƑnyĐŚ͕ graniĐe
ŚydrauliĐzne i Śydrostrukturalne͕ warunki zasilania wſd podziemnyĐŚ͕
2000),
v.p
l
związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura
rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych,
strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia
(aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa),
charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia
chemizmu wód podziemnych - grupowania jednorodnych jednolitych części wód
podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według
wybranego kryterium jednorodności).
.go
Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4
(załącznik nr 1). Na obszarze dorzecza Łaby występują fragmenty 3 jednolitych części wód
podziemnych.
ww
w.
rcl
Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.
v.p
l
ϰ. Podsumowanie znaĐzČĐLJĐŚ oddziaųLJwaŷ i wpųLJwſw
dziaųalnoƑĐi ĐzųowieŬa na sƚan wſd powierzĐŚniowLJĐŚ
i podziemnLJĐŚ
t ramaĐŚ ĐŚarakterystyki obszaru dorzeĐza͕ zgodnie z art. ϱ Zt͕ w PolsĐe
dokonano analizy majČĐej na Đelu identyĨikaĐjħ znaĐzČĐyĐŚ oddziaųywaŷ antropogeniĐznyĐŚ
;presjiͿ na wody oraz oĐeny wpųywu dziaųalnoƑĐi Đzųowieka na Ƒrodowisko wodne. PraĐe te
miaųy na Đelu dostarĐzenie inĨormaĐji niezbħdnyĐŚ do wykonania oĐeny ryzyka nieosiČgniħĐia
Đelſw ƑrodowiskowyĐŚ przez jednolite ĐzħƑĐi wſd na obszarze dorzeĐza. o identyĨikaĐji
.go
znaĐzČĐyĐŚ oddziaųywaŷ antropogeniĐznyĐŚ wykorzystano m.in. dane gromadzone
w jednostkaĐŚ administraĐji w zakresie uǏytkowania wſd͕ w tym pobory wody͕ zrzuty
ƑĐiekſw
komunalnyĐŚ i
przemysųowyĐŚ͕
wielkoƑđ nawoǏenia͕
Śodowlħ
zwierzČt.
hwzglħdniono rſwnieǏ dostħpne dane z monitoringu wſd w zakresie poszĐzegſlnyĐŚ
wskaǍnikſw ĨizykoĐŚemiĐznyĐŚ͕ biologiĐznyĐŚ i ŚydromorĨologiĐznyĐŚ.
Na obszarze dorzeĐza Baby zidentyĨikowano nastħpujČĐe rodzaje presji͗
w.
rcl
PunŬƚowe Ǎrſdųa zanieĐzLJszĐzeŷ
ƌnjƵƚLJƑĐŝĞŬſǁŬŽŵƵŶĂůŶLJĐŚŝƉƌnjĞŵLJƐųŽǁLJĐŚ
:ednym z podstawowyĐŚ Đzynnikſw wpųywajČĐyĐŚ na jakoƑđ wſd powierzĐŚniowyĐŚ
sČ rſwnieǏ zanieĐzyszĐzenia zawarte w ƑĐiekaĐŚ komunalnyĐŚ i przemysųowyĐŚ. Na obszarze
dorzeĐza Baby ųČĐzna iloƑđ ƑĐiekſw wymagajČĐyĐŚ oĐzyszĐzenia poĐŚodzČĐyĐŚ z zakųadſw
przemysųowyĐŚ͕ ƑĐiekſw gospodarĐzyĐŚ z innyĐŚ rodzajſw dziaųalnoƑĐi Đzųowieka oraz
ƑĐiekſw komunalnyĐŚ ;oszaĐowano na podstawie danyĐŚ 'h^ za 200ϳr.Ϳ͕ wynosi roĐznie ok.
110ϱ͕ϰ mln m3͕ oĐzyszĐzanyĐŚ tylko meĐŚaniĐznie jest 2ϵ2͕ϵ mln m3. _Đieki nieoĐzyszĐzone
odprowadzane do wſd to ϳ8͕ϱ mln m3.
^zĐzegſlnie w przypadku jezior ƑĐieki z punktowyĐŚ Ǎrſdeų zanieĐzyszĐzeŷ to
najwiħksze zagroǏenie jakoƑĐi iĐŚ wſd. iorČĐ pod uwagħ͕ speĐyĨikħ jezior ;systemy prawie
zamkniħte͕ w ktſryĐŚ raz wprowadzone zanieĐzyszĐzenia wĐŚodzČ w obieg materiiͿ
ww
systematyĐzna dostawa nawet niewielkiĐŚ iloƑĐi biogenſw ma znaĐzenie dla jakoƑĐi wſd
i powodowađ moǏe lokalne ;w litoraluͿ niekorzystne zmiany elementſw biologiĐznyĐŚ͕ takiĐŚ
jak makroĨity͕ Đzy makroĨauna bezkrħgowa. :eziora przez lata zanieĐzyszĐzane ƑĐiekami
oĐzyszĐzonymi w niedostateĐznym stopniu͕ nawet po odĐiħĐiu Ǎrſdeų zanieĐzyszĐzeŷ lub
wprowadzeniu zaawansowanyĐŚ teĐŚnik oĐzyszĐzania͕ z usuwaniem ĨosĨoru wųČĐznie͕
powoli reagujČ na te zmiany ze wzglħdu na wewnħtrzne zasilanie biogenami skumulowanymi
w zbiorniku przez lata jego zanieĐzyszĐzania.
anieĐzLJszĐzenia oďszarowe wraz z ŬrſƚŬČ ĐŚaraŬƚerLJsƚLJŬČ uǏLJƚŬowania
v.p
l
gruntów
njŝĂųĂůŶŽƑđƌŽůŶŝĐnjĂ
Niekorzystny wpųyw na jakoƑđ wſd na obszarze dorzeĐza͕ wywierajČ rſwnieǏ
dopųywajČĐe obszarowo zanieĐzyszĐzenia z uǏytkſw rolnyĐŚ. t strukturze uǏytkowania
gruntſw na terenie dorzeĐza grunty rolne stanowiČ ϳϳ͕2 km2 ogſlnej powierzĐŚni tj. 32 й.
>asy zajmujČ 66й i tereny zielone rozĐiČgajČĐe siħ na powierzĐŚni. 156͕5 km2. tielkoƑđ
Śodowli zwierzČt gospodarskiĐŚ wynosi 1256 :P na obszar dorzeĐza.
.go
ƌnjƵƚLJƑĐŝĞŬſǁŬŽŵƵŶĂůŶLJĐŚnjƚĞƌĞŶſǁŶŝĞŽďũħƚLJĐŚŬĂŶĂůŝnjĂĐũČ
Niekorzystny wpųyw na jakoƑđ wſd dorzeĐza wywierajČ niekontrolowane zrzuty
ƑĐiekſw bytowo-gospodarĐzyĐŚ z nieskanalizowanyĐŚ miejsĐowoƑĐi. >iĐzba ludnoƑĐi nie
korzystajČĐyĐŚ z kanalizaĐji i oĐzyszĐzalni ƑĐiekſw wynosi 5 300 mieszkaŷĐſw͕ Đo stanowi
28й wszystkiĐŚ mieszkaŷĐſw obszaru dorzeĐza.
tielkoƑđ ųadunku zanieĐzyszĐzeŷ dopųywajČĐyĐŚ do wſd z obszarſw nieobjħtyĐŚ kanalizaĐjČ
;Zd5͕ CŚZdCr͕ Nog͕ Pog͕ zawiesina ogſlnaͿ kgͬrok przedstawiono poniǏej oszaĐowano na
w.
rcl
podstawie danyĐŚ z 'h^͕ 200ϳ͗
Zd5
CŚZdCr
zawiesina
azot ogólny
ĨosĨor ogólny
116 989͕8
263 22ϳ͕0
136 ϰ88͕1
23 008͕0
3 802͕2
kgͬrok͕
kg/rok͕
kg/rok͕
kg/rok͕
kg/rok.
Na obszarze dorzeĐza Ƒredni ųadunek zanieĐzyszĐzeŷ poĐŚodzČĐy od mieszkaŷĐów
niepodųČĐzonyĐŚ do kanalizaĐji w przeliĐzeniu na km2 powierzĐŚni͕ wynosi odpowiednio dla
oszaĐowano na podstawie danyĐŚ z 'h^͕ 200ϳ͗
ϰ90͕6
kg/rok/km2͕
1 103͕8
5ϳ2͕ϰ
96͕5
15͕9
kg/rok/km2͕
kg/rok/km2͕
kg/rok/km2͕
kg/rok/km2.
ww
Zd5
CŚZdCr
zawiesina
azot ogólny
ĨosĨor ogólny
KddziaųLJwania
wLJwierane
na
Poz. 561
iloƑĐiowLJ
wód
poďorLJ
wód
v.p
l
powierzĐŚniowLJĐŚ
stan
ródųem zaopatrzenia w wodħ gospodarki komunalnej͕ w ĐzħƑĐi dorzeĐza obejmujČĐej
miasto <udowa Zdrój͕ jest ujħĐie wody powierzĐŚniowej zlokalizowane w miejsĐowoƑĐi
aŷĐzów. hjeĐie zaopatruje ok. 10͕6 tys. mieszkaŷĐów͕ w wiħkszoƑĐi miasta. Caųkowite
zuǏyĐie wody na obszarze dorzeĐza Baby wynosi roĐznie ok. 673 tys.m3. Pozostaųa ĐzħƑđ
mieszkaŷĐów obszaru podųČĐzona jest do lokalnyĐŚ wodoĐiČgów pobierajČĐyĐŚ wodħ poza
obszarem dorzeĐza Baby lub korzysta z przydomowyĐŚ studni.
.go
naliza wpųywów antropogeniĐznyĐŚ uzupeųniona zostaųa prognozČ rozwoju do 2015
roku zmierzajČĐČ do oĐeny moǏliwyĐŚ zmian w Ƒrodowisku wodnym w wyniku przyszųej
dziaųalnoƑĐi Đzųowieka. o wykonania prognozy wykorzystano dane z oĨiĐjalnyĐŚ
dokumentów strategiĐznyĐŚ rozwoju kraju͕ m.in.͗ ^trategiħ Zozwoju <raju na lata 2007-2015͕
^trategiħ 'ospodarki todnej͕ // Politykħ kologiĐzna <raju͕ Program Zozwoju Kbszarów
tiejskiĐŚ.
Zebrane
inĨormaĐje
odnoƑnie
identyĨikaĐji
znaĐzČĐyĐŚ
oddziaųywaŷ
antropogeniĐznyĐŚ͕ oĐeny stanu wód oraz prognoza rozwoju posųuǏyųy do przeprowadzenia
w.
rcl
oĐeny ryzyka nieosiČgniħĐia Đelów ƑrodowiskowyĐŚ tzn. wskazania tyĐŚ ĐzħƑĐi wód͕ dla
któryĐŚ istnieje ryzyko͕ iǏ do roku 2015 nie osiČgnČ one dobrego stanu wód. t wyniku
przeprowadzonej analizy na obszarze dorzeĐza Baby wydzielono ϰ jednolite ĐzħƑĐi wód rzek
zagroǏone nieosiČgniħĐiem Đelów ƑrodowiskowyĐŚ.
EiedoďorLJ wód podziemnLJĐŚ
^topieŷ wykorzystania zasobów wód podziemnyĐŚ zostaų opraĐowany przez zespóų
pod kierowniĐtwem d. ,ordejuka ;2008Ϳ. Zostaų on wyraǏony w proĐentaĐŚ jako stosunek
poboru Đaųkowitego do zasobów wód podziemnyĐŚ. Na tej podstawie moǏna okreƑliđ
szaĐunkowy stopieŷ wielkoƑĐi rezerw wód podziemnyĐŚ͕ który zostaų wyraǏony
w 5 stopniowej skali ;bardzo wysoki͕ wysoki͕ umiarkowany͕ niski͕ brak rezerwͿ. la obszaru
dorzeĐza Baby okreƑlony zostaų jako bardzo wysoki. ^topieŷ wykorzystania zasobów wód
ww
podziemnyĐŚ oszaĐowany zostaų na 3͕5 – 20͕5 й͕ przy Đzym najwyǏszy jest w rejonie <udowy
Zdrój.
Na obszarze dorzeĐza Baby nie stwierdzono wystČpienia lejów depresji o znaĐzeniu
regionalnym ani obszarów na któryĐŚ miaųo miejsĐe trwaųe obniǏenie zwierĐiadųa wód
podziemnyĐŚ wywoųane Đzynnikiem antropogeniĐznym.
'raĨiĐzne odwzorowanie punktowyĐŚ i obszarowyĐŚ Ǎródeų zanieĐzyszĐzeŷ
przedstawione zostaųo na mapie nr 16 ;zaųČĐznik nr 1Ϳ.
cyklu planistycznym
v.p
l
5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym
W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia
1971 – 2005.
Obszar dorzecza Łaby charakteryzuje się łagodnym klimatem podgórskim i górskim,
o cechach właściwych dla umiarkowanej strefy klimatycznej odmiany środkowo –
europejskiej. Kształtowany jest on na przemian przez masy powietrza napływającego znad
Oceanu Atlantyckiego lub wschodniej Europy i Azji. Do najważniejszych specyficznych cech
.go
klimatu należą: piętrowy układ stref opadowych oraz termicznych, a także znaczne
zróżnicowanie atmosferycznych uwarunkowań lokalnych. Wiosny są tu z początku chłodne,
po czym w kwietniu i maju zaczyna się szybki wzrost temperatur. Lato umiarkowanie ciepłe,
a wrzesień bardzo często cieplejszy i bardziej pogodny niż czerwiec. Jesień natomiast jest
długa i ciepła, znacznie cieplejsza od pory wiosennej. Z kolei zima jest stosunkowo łagodna,
podczas której temperatura na ogół nie spada poniżej -3 °C. Średnie temperatury przybierają
wielkości w granicach 6 – 7 °C, przy czym średnie w lipcu i sierpniu to około 14 - 15°C. Opady
natomiast kształtują się na poziomie 750 – 800 mm. Czas zalegania pokrywy śnieżnej to
w.
rcl
średnio 50 – 60 dni w ciągu roku, a okres wegetacyjny trwa około 180 dni.
Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze
ww
dorzecza Łaby nie obserwuje się wyraźnego trendu.
Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000
Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean
values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123-
128.
v.p
l
Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce
Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na
obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie
temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 19712000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza
o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów
atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego
parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery
i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla
.go
scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego,
optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70
i 20% do 9, 48 i 43% (rysunek nr 3, 4) (Ziernicka - Wojtaszek 2009). Zasięgi regionów
wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego
Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów,
a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można
przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI.
Ustka
Ustka
Lębork
Lębork
Koszalin
Koszalin
Elbląg
Suwałki
Kętrzyn
Elbląg
Resko
Świnoujście
Resko
Olsztyn
Szczecinek Chojnice
w.
rcl
Olsztyn
Szczecinek Chojnice
Szczecin
Szczecin
Piła
Piła
Białystok
Ostrołęka
Mława
Toruń
Słubice
Płock
Płock
Poznań
Poznań
Warszawa
Koło
Warszawa
Koło
Zielona Góra
Siedlce
Terespol
Zielona Góra
Terespol
Łódź
Kalisz
Włodawa
Łódź
Włodawa
Puławy
Sulejów
Legnica
Siedlce
Leszno
Leszno
Kalisz
Zgorzelec
Białystok
Ostrołęka
Mława
Toruń
Gorzów Wlkp.
Gorzów Wlkp.
Słubice
Suwałki
Kętrzyn
Świnoujście
Zgorzelec
Lublin
Wieluń
Legnica
Jelenia Góra
Wrocław
Jelenia Góra
Kielce
Częstochowa
Kielce
Częstochowa
Katowice
Racibórz
Katowice
Kraków
Tarnów
Kraków
Tarnów
Przemyśl
Nowy Sącz
Rzeszów
Rzeszów
Przemyśl
Bielsko-Biała
Bielsko-Biała
Zamość
Sandomierz
Kłodzko
Kłodzko
Racibórz
Lublin
Opole
Zamość
Sandomierz
Opole
Puławy
Sulejów
Wieluń
Wrocław
Nowy Sącz
Lesko
Lesko
Regiony termiczne
Regiony wilgotnościowe
Suma temperatury
Wartości współczynnika
≥10°C
hydrotermicznego
Umiarkowanie suchy
Optymalnego uwilgotnienia
Wilgotny
ww
Chłodny
1600° – 2000°
Umiarkowanie chłodny
2000° – 2400°
Umiarkowanie ciepły
2400° – 2800°
Ciepły
2800° – 3200°
Bardzo ciepły
3200° – 3600°
Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze
1,0 – 1,3
1,3 – 1,6
> 1,6
Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski
Polski w latach 1971-2000
w latach 1971-2000 scenariusz +1°C
Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-
Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009.Weryfikacja rolniczo-
klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych
klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian
zmian klimatu. Acta Agrophysica. 13(3), 803-812
klimatu. Acta Agrophysica. 13(3), 803-812
t Đelu sprawdzenia powiħkszania siħ zjawiska suszy w ostatnim 10-leĐiu yy w.
v.p
l
porównano wartoƑĐi temperatury͕ opadów i stopnia uwilgotnienia wierzĐŚniej warstwy
gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. ^twierdzono͕ Ǐe wzrost temperatury powietrza
wyniósų 0͕5 ΣC͕ suma opadów atmosĨeryĐznyĐŚ wzrosųa o 11 mm͕ natomiast stopieŷ
uwilgotnienia gleby zmniejszyų siħ o 0͕5 w przyjħtej skali.
hmowna skala wilgotnoƑĐi wierzĐŚniej warstwy gleby przedstawia siħ nastħpujČĐo͗
0 – wilgotnoƑđ klħskowo niedostateĐzna͕
10 – wilgotnoƑđ niedostateĐzna͕
30 – wilgotnoƑđ nadmierna͕
.go
20 – wilgotnoƑđ dostateĐzna͕
40 – wilgotnoƑđ klħskowo nadmierna.
DoǏna zauwaǏyđ͕ Ǐe przy wzroƑĐie temperatury powietrza i nieznaĐznym wzroƑĐie
sumy opadów atmosĨeryĐznyĐŚ nastČpiųo powiħkszenie siħ zjawiska suszy na skutek
zwiħkszonej ewapotranspiraĐji. PotwierdzajČ to badania Pressa ;1963Ϳ͕ z któryĐŚ wynika iǏ
przy wzroƑĐie temperatury powietrza o 1͕0 ΣC wartoƑđ optymalna opadów atmosĨeryĐznyĐŚ
w skali miesiČĐa powinny byđ wyǏsza o 5 mm. ZierniĐka ;2004Ϳ wykazaųa͕ Ǐe przy wzroƑĐie
w.
rcl
temperatury powietrza o 1͕0 ΣC͕ niedobór opadów okresie wegetaĐyjnym /s-y wyniesie 6͕3
mm͕ a przy wzroƑĐie temperatury o 2͕0 ΣC – 14͕5 mm na obszarze Polski bez uwzglħdnienia
zróǏniĐowania regionalnego.
t zwiČzku z rosnČĐČ wartoƑĐiČ wspóųĐzynnika zmiennoƑĐi opadów i wzrostem ĐzħstoƑĐi
wystħpowania zaĐŚmurzenia typu konwekĐyjnego naleǏy spodziewađ siħ zwiħkszenia
ĐzħstoƑĐi zarówno powodzi͕ opadów o duǏej intensywnoƑĐi jak i okresów suszy. &akt ten
naleǏy uwzglħdniđ w analizie dynamiki zmian zanieĐzyszĐzeŷ wody zaleǏnyĐŚ w duǏej mierze
od stanów wody i wartoƑĐi przepųywów.
Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany
wspóųĐzesnymi zmianami klimatu moǏe wpųynČđ na proĐesy ĨizyĐzne͕ ĐŚemiĐzne i biologiĐzne
w ĐiekaĐŚ i zbiornikaĐŚ wodnyĐŚ͕ a niekiedy prowadziđ do pogorszenia jakoƑĐi wody. la
potrzeb przyszųyĐŚ planów niezbħdne jest uwzglħdnienie badaŷ nad zmianami klimatu w Đelu
ww
podjħĐia wųaƑĐiwyĐŚ dziaųaŷ zapobiegajČĐyĐŚ pogorszeniu stanu wód.
Na podstawie pozyskanyĐŚ danyĐŚ dla obszaru Polski oraz zaųoǏonego Śoryzontu
Đzasowego dla pierwszego Đyklu planowania wg Zt moǏna stwierdziđ͕ iǏ przewidywane
zmiany klimatu Polski͕ a wiħĐ takǏe na obszarze dorzeĐza Baby nie bħdČ znaĐzČĐe wobeĐ
jakiĐŚkolwiek dziaųaŷ zidentyĨikowanyĐŚ w P't.
v.p
l
ϲ. KŬreƑlenie i odwzorowanie oďszarów ĐŚronionLJĐŚ
Zt wymaga od paŷstw ĐzųonkowskiĐŚ dokonywania przeglČdu oraz uaktualniania
rejestru obszarów ĐŚronionyĐŚ ;art. 6Ϳ. t PolsĐe przeglČd ten miaų miejsĐe w roku 2007͕ Đzyli
Đztery lata po sporzČdzeniu pierwszego rejestru tyĐŚ obszarów w roku 2003͕ którego
zawartoƑđ byųa przedmiotem Zaportu do < w roku 2005. PraĐe przeprowadzone w 2007
roku miaųy na Đelu aktualizaĐjħ wykazów͗
x
wód powierzĐŚniowyĐŚ i podziemnyĐŚ͕ które sČ lub mogČ byđ wykorzystywane
dla zaopatrzenia ludnoƑĐi w wodħ przeznaĐzonČ do spoǏyĐia - wyznaĐzonyĐŚ na
moĐy Zt transponowanej ustawČ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕
ĐzħƑĐi wód przeznaĐzonyĐŚ do Đelów rekreaĐyjnyĐŚ͕ w tym obszary wyznaĐzone
.go
x
jako kČpieliska – wyznaĐzone na moĐy dyrektywy Zady 76/160/ t' z dnia 8
grudnia 1975 r. dotyĐzČĐej jakoƑĐi wody w kČpieliskaĐŚ ;z. hrz. t > 31
z 5.02.1976͕ str. 1͖ z. hrz. h Polskie wydanie speĐjalne rozdz. 15͕ t. 1͕ str. 26Ϳ
;uĐŚylonej dyrektywČ 2006/7/t Parlamentu uropejskiego i Zady z dnia 15
lutego 2006 r. dotyĐzČĐČ zarzČdzania jakoƑĐiČ wody w kČpieliskaĐŚ i uĐŚylajČĐČ
dyrektywħ 76/160/ t' ;z. hrz. h > 64 z 04.03.2006͕ str. 37ͿͿ͕ transponowanej
przez ustawħ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕ a w szĐzególnoƑĐi przez
w.
rcl
rozporzČdzenie Dinistra Zdrowia z dnia 16 paǍdziernika 2002 r. w sprawie
wymagaŷ͕ jakim powinna odpowiadađ woda w kČpieliskaĐŚ ;z. h. Nr 183͕
poz.1530Ϳ͕
x
wód powierzĐŚniowyĐŚ i podziemnyĐŚ uznanyĐŚ za wraǏliwe oraz obszarów
szĐzególnie naraǏonyĐŚ na zanieĐzyszĐzenia zwiČzkami azotu ze Ǎródeų rolniĐzyĐŚ͕
z któryĐŚ naleǏy ograniĐzyđ odpųyw azotu do tyĐŚ wód - wyznaĐzonyĐŚ na moĐy
dyrektywy 91/676/ t' z dnia 12 grudnia 1991 r.͕ dotyĐzČĐej oĐŚrony wód przed
zanieĐzyszĐzeniami powodowanymi przez azotany poĐŚodzenia rolniĐzego
transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez͗
o ustawħ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕
o ustawħ z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo oĐŚrony Ƒrodowiska
;z. h. z 2008 r. Nr 25͕ poz. 150͕ z póǍn. zm.Ϳ͕
ww
o ustawħ z dnia 10 lipĐa 2007 r. o nawozaĐŚ i nawoǏeniu ;z. h. Nr 147͕
poz. 1033Ϳ͕
oraz rozporzČdzenia wykonawĐze do ww. ustaw͗
o rozporzČdzenie Dinistra _rodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie
kryteriów wyznaĐzania wód wraǏliwyĐŚ na zanieĐzyszĐzenie zwiČzkami azotu
ze Ǎródeų rolniĐzyĐŚ ;z. h. Nr 241͕ poz. 2093Ϳ͕
o rozporzČdzenie Dinistra _rodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie
szĐzegóųowyĐŚ wymagaŷ͕ jakim powinny odpowiadađ programy dziaųaŷ
(Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
v.p
l
mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych
o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r.
w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia
szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479),
obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których
utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie –
w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego
ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7),
.go
transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody
(Dz. U. 2009 r. Nr 151, poz.1220, z późn. zm.), a w szczególności przez
o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie
obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133),
oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie
ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206
z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2,
str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r.
w.
rcl
o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska
z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących
przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów
kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000
(Dz. U. Nr 77, poz. 510).
W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych
o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu
obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach
poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi.
W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia
komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21
maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991,
ww
str. 40; Polskie wydanie specjalne Dz. Urz. UE rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację
zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju.
Dla obszaru dorzecza Łaby zostały sporządzone następujące wykazy
Wykaz jednolitych części wód powierzchniowych wykorzystywanych do poboru
wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne
odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 13 (załącznik nr 1),
Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody
v.p
l
dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne
odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 14 (załącznik nr 1),
Wykazy części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, a w szczególności do
kąpieli; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 12
(załącznik nr 1),
Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których
utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie;
graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 15 (załącznik
2009 r.,
.go
nr 1); na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń
Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego;
ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa
ww
w.
rcl
nie została załączona.
v.p
l
7. Monitoring wód oraz ocena stanu
Program monitoringu środowiska, został opracowany w celu dokonania spójnej
i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny
z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele
ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to
weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych,
umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE,
obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów,
.go
pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań,
ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań.
Wskazane kryteria stanowią podstawę wyboru lokalizacji punktów monitoringowych
w JCWP, w zależności od rodzaju monitoringu oraz kategorii wód powierzchniowych.
Zasady
organizacji
i
funkcjonowania
monitoringu
wód
powierzchniowych
i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie
z wymaganiami RDW.
w.
rcl
Monitoring wód powierzchniowych
Wody powierzchniowe
Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest
zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form
i sposobu
prowadzenia
monitoringu
jednolitych
części
wód
powierzchniowych
i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685).
Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób
umożliwiający
pozyskanie
spójnego
i
całościowego
obrazu
stanu
ekologicznego
i chemicznego w dorzeczu dla każdej jednolitej części wód.
Na obszarze dorzecza Łaby, sieć monitoringu wód powierzchniowych zgodnie z PMŚ, składa
się z 4 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji i przynależy do kilku
ww
rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 10 (załącznik nr 1).
Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci
monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych,
monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych,
monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych.
W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania
wskaźników
biologicznych,
fizykochemicznych
i
chemicznych
wykonywane
przez
przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną.
Monitoring diagnostyczny
v.p
l
wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane
Celem monitoringu diagnostycznego JCWPd jest
ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych,
określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań
wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód
powierzchniowych w danym obszarze dorzecza,
.go
zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu,
dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód
powierzchniowych w warunkach naturalnych,
dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód
powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających
z działalności człowieka.
Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów
klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone
w.
rcl
w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części
wód powierzchniowych i podziemnych.
Określa się następujące kryteria wyboru JCWP do monitorowania w ramach
monitoringu diagnostycznego
występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód,
powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2),
powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny
zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie
zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha,
przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa
bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy
ww
państwa,
uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną,
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach
międzynarodowej sieci interkalibracyjnej.
v.p
l
Monitoring operacyjny
Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest
ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone
jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,
ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono
specyficzny cel użytkowania,
ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte
w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –
Prawo wodne,
które
zostały
.go
dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów,
przyjęte
dla
poprawy
jakości
jednolitych
części
wód
powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich
celów środowiskowych.
Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla
każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem
wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, tj.
w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części
w.
rcl
wód powierzchniowych i podziemnych.
Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do
monitorowania w ramach monitoringu operacyjnego
zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych jako zagrożonej
niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych,
odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy
substancji priorytetowych,
występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń,
o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru
Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady
ww
91/689/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych
i 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania
zanieczyszczeniom i ich kontroli (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L
33 z 04.02.2006, str. 1),
występowanie
jednolitej
części
wód
powierzchniowych
w
obszarze
zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez
związki azotu ze źródeł rolniczych,
występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze wrażliwym na
v.p
l
eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych,
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce
bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód
z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia
18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,
zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód
powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,
jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej
100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia,
.go
przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych,
w tym kąpieliskowych,
zalecenia wynikające z planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy
i programu wodno-środowiskowego kraju.
Monitoring badawczy
Monitoring badawczy JCWP prowadzi się w celu
w.
rcl
wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej
jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest
niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów
i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego,
wyjaśnienia przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą
część wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że
cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych
nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego
dla tej jednolitej części wód powierzchniowych,
określenia wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia,
ustalenia przyczyn wyraźnych rozbieżności między wynikami oceny stanu
ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów
ww
jakości.
Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym wód
powierzchniowych uwzględnia uwarunkowania wynikające z przyczyn podjęcia decyzji
o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, a także jest dostosowany do lokalnych
warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla
osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom
przypadkowego zanieczyszczenia.
monitorowania w ramach monitoringu badawczego
wyniki
badań
monitoringu
v.p
l
Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do
diagnostycznego
do
wyjaśnienia
przyczyn
nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód
powierzchniowych są niewystarczające,
konieczność ustalenia przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów
środowiskowych w sytuacji, gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny
jednolitych części wód powierzchniowych,
konieczność określenia wielkości i wpływu na środowisko przypadkowego
zanieczyszczenia wód powierzchniowych na skutek poważnej awarii, która jest
.go
objęta obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,
konieczność ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu
ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie
elementów biologicznych i fizykochemicznych,
konieczność zebrania dodatkowych informacji o stanie wód w związku
z uwarunkowaniami lokalnymi.
Aktualnie ocena stanu wód jest wykonywana w oparciu o klasyfikację wg
w.
rcl
rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu
ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód
powierzchniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1018).
W PGW ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych została przyjęta
w oparciu o rozporządzenie w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód
powierzchniowych. Na podstawie tego rozporządzenia GIOŚ opracował ocenę stanu części
wód, dla których w ramach PMŚ prowadzony był monitoring. Przedstawiona w ramach
planów ocena stanu została zweryfikowana w oparciu o istniejące dokumenty opracowane
na potrzeby prac planistycznych tj. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń
antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych
i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania
ww
wodami” z maja 2007 roku. Z uwagi na zmianę rozporządzenia w sprawie klasyfikacji stanu
jednolitych części wód powierzchniowych w trakcie prac planistycznych ocena
przedstawiona w ramach planów została uszczegółowiona o dodatkowe materiały
przekazane przez GIOŚ (m.in. „Ocena stanu wód w dorzeczach na podstawie wyników
monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych w latach 2008 – 2010”) oraz
w oparciu o dane pochodzące z regionalnych zarządów gospodarki wodnej poparte
konsultacjami z terenowo odpowiedzialnymi jednostkami WIOŚ.
nr 1).
Wody podziemne
v.p
l
Ocenę stanu części wód powierzchniowych przedstawiono w postaci mapy nr 7 (załącznik
Monitoring wód podziemnych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest
zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych
części wód powierzchniowych i podziemnych.
Monitoring JCWPd prowadzi się w sposób umożliwiający ocenę stanu jednolitych
części wód podziemnych oraz ustalenie czasowej i przestrzennej zmienności elementów
fizykochemicznych i ilościowych.
.go
Na obszarze dorzecza Łaby, monitoring wód podziemnych zgodnie z PMŚ,
prowadzony jest w 1 punkcie. Jego lokalizację przedstawiono na mapie nr 11 (załącznik nr 1).
Określa się następujące formy monitoringu jednolitych części wód podziemnych
monitoring stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,
monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych.
Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych jest
w.
rcl
określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia
monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Obejmuje takie
parametry jak
ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony,
ogólny węgiel organiczny,
nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom,
cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas,
rtęć, selen, siarczany, sód, srebro, wapń, wodorowęglany, żelazo.
Monitoring stanu chemicznego
Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego JCWPd
ww
monitoring
diagnostyczny
stanu
chemicznego
jednolitych
części
wód
podziemnych,
monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,
monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.
Monitoring diagnostyczny
Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód podziemnych jest
uzupełnienie i sprawdzenie procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających
v.p
l
z działalności człowieka,
dokonanie oceny długoterminowych zmian wynikających zarówno z warunków
naturalnych, jak również z oddziaływań wynikających z działalności człowieka.
Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego może ulec poszerzeniu
o inne elementy fizykochemiczne charakteryzujące rodzaj działalności człowieka mającej
wpływ na badane wody podziemne.
Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
prowadzi się raz w roku z następującą częstotliwością
.go
co najmniej co 3 lata – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,
co najmniej co 6 lat – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.
Monitoring operacyjny
Celem monitoringu operacyjnego jednolitych części wód podziemnych jest
ustalenie stanu chemicznego wszystkich jednolitych części wód podziemnych
uznanych
za
środowiskowych,
zagrożone
niespełnieniem
określonych
dla
nich
celów
w.
rcl
ustalenie obecności długoterminowych tendencji wzrostowych stężenia wszelkich
zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami wynikającymi z działalności
człowieka.
Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód
podziemnych obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych, spośród
wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, charakteryzujących rodzaj
zidentyfikowanej działalności człowieka mającej wpływ na badane wody podziemne oraz
elementów fizykochemicznych, których wartości stwierdzone na podstawie monitoringu
diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych są wyższe od
wartości granicznych elementów fizykochemicznych określonych w przepisach wydanych na
podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.
ww
Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
prowadzi się z następującą częstotliwością
co najmniej 2 razy w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest
monitoring
diagnostyczny
stanu
chemicznego
jednolitych
części
wód
podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,
co najmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest
monitoring
diagnostyczny
stanu
chemicznego
jednolitych
podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.
części
wód
v.p
l
W dorzeczu Łaby nie prowadzi się monitoringu operacyjnego wód podziemnych.
Monitoring badawczy
Monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych może
być ustanowiony w odniesieniu do danej jednolitej części wód podziemnych lub jej
fragmentu w celu
wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej
jednolitej części wód podziemnych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest
niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów
.go
i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego
stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,
wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą
część wód podziemnych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego
jednolitych części wód podziemnych wynika, że cele środowiskowe wyznaczone
dla danej jednolitej części wód podziemnych nie zostaną osiągnięte, i gdy
nie rozpoczęto
realizacji
monitoringu
operacyjnego
stanu
chemicznego
jednolitych części wód podziemnych dla danej jednolitej części wód podziemnych,
w.
rcl
zidentyfikowania zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło przypadkowe
zanieczyszczenie jednolitej części wód podziemnych.
Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego stanu chemicznego jednolitych części
wód podziemnych wynikają z uwarunkowań związanych z przyczyną podjęcia decyzji
o przeprowadzeniu monitoringu badawczego i powinny być stosowane do lokalnych
warunków tak, aby jego wyniki dostarczyły informacji o konkretnym programie działań dla
osiągnięcia
celów
środowiskowych
lub
o
szczególnych
środkach
zaradczych
przeciwdziałającym skutkom przypadkowego zanieczyszczenia w odniesieniu do tych
jednolitych części wód podziemnych, dla których podjęto decyzję o przeprowadzeniu
monitoringu badawczego.
Monitoring stanu ilościowego
ww
Celem monitoringu stanu ilościowego wód podziemnych jest określenie stopnia
wpływu poboru wód na wielkość zasobów JCWPd m.in. położenie zwierciadła wód
podziemnych, kształtowanie się składu chemicznego - ascenzja lub ingresja wód słonych na
skutek sczerpywania zasobów wód podziemnych, stan ekosystemów wód powierzchniowych
i lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych.
Zakres monitoringu stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych obejmuje
pomiary zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód
podziemnych i rzeczywistego poboru wód podziemnych w odniesieniu do każdej jednolitej
v.p
l
części wód podziemnych.
Monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się
z częstotliwością
raz w tygodniu – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,
raz w miesiącu – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.
Ustalenia wielkości dostępnych zasobów i rzeczywistego poboru wód podziemnych
dokonuje się raz w roku. Monitoring ilościowy na obszarze dorzecza Łaby prowadzony jest na
obszarze wszystkich JCWPd, ze względu na pobór wód w ilości większej niż 100 m3/dobę
.go
z każdej JCWPd.
Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód podziemnych do
monitorowania
monitoring
diagnostyczny
stanu
chemicznego
jednolitych
części
wód
podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które
dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do
spożycia,
monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych
w.
rcl
prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone
niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,
monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się
dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie
powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.
Ocena stanu (chemicznego i ilościowego) jednolitych części wód podziemnych
wykonana została w 2008 r. w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U.
Nr 143, poz. 896) i opublikowana w „Raporcie o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych
części wód podziemnych na obszarach dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada
ww
2008 r.
Ocena
stanu
jednolitych
części
wód
podziemnych
przyjęta
w
Planach
gospodarowania wodami w części oceny stanu chemicznego pochodzi z „Raportu o stanie
chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych na obszarach dorzeczy
zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada 2008 r., natomiast w części oceny stanu
ilościowego jednolitych części wód podziemnych z „Opracowania analizy presji i wpływów
zanieczyszczeń
antropogenicznych
w szczegółowym
ujęciu
jednolitych
części
wód
powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów
gospodarowania wodami” z maja 2007 roku. Ostateczny stan jednolitych części wód
podziemnych określa gorszy ze stanu ilościowego lub chemicznego określonej jednolitej
v.p
l
części wód podziemnych.
Ocenę stanu części wód podziemnych przedstawiono w postaci map nr 8, 9 (załącznik nr 1).
Obszary chronione
Programy monitoringu wymienione powyżej prowadzi się również obrębie obszarów
chronionych, czyli
obszary ochrony ujęć wód do picia, które mogą być ustanowione na mocy art.
.go
7 RDW,
obszary przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako
kąpieliska.
W przypadku powierzchniowych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę
pitną, monitoring jest realizowany z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać
wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do
w.
rcl
spożycia.
W przypadku podziemnych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną,
w sieci monitoringu jednolitych części wód podziemnych znajduje się punkt pomiarowokontrolny, w którym monitorowane są wody z obszarów ujęć.
W przypadku wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako
kąpieliska, monitoring jest realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 16 października 2002r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda
ww
w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183, poz. 1530).
v.p
l
8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów
środowiskowych
Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych,
ustalonych na mocy Art. 4 RDW
W pierwszym cyklu planowania gospodarowania wodami w Polsce, cele
środowiskowe dla części wód zostały oparte głównie na wartościach granicznych
poszczególnych wskaźników fizyko-chemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych
.go
określających stan ekologiczny wód powierzchniowych, oraz wskaźników chemicznych
świadczących o stanie chemicznym wody, odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te
wody dobrego stanu, z uwzględnieniem kategorii wód, wg rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części
wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 162, poz. 1008).
Zastosowane podejście, polegające na przyjęciu za cele środowiskowe wartości
granicznych odpowiadających dobremu stanowi wód, związane było z niekompletnym
zrealizowaniem prac w zakresie opracowania warunków referencyjnych dla poszczególnych
typów wód, a tym samym brakiem możliwości ustalenia wartości celów środowiskowych wg
w.
rcl
charakterystycznych wymagań względem poszczególnych typów we wszystkich kategoriach
wód. Dodatkowo, z uwagi na trwające prace w zakresie opracowywania metodyk oceny
stanu hydromorfologicznego oraz fakt, że monitoring w zakresie badań stanu chemicznego
jest jeszcze w fazie kształtowania i rozbudowy ustalenie celów środowiskowych zostało
oparte o dostępne wartości graniczne wskaźników podanych w rozporządzeniu
w sprawie sposobu klasyfikacji stanu.
Przy ustalaniu celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych
brano pod uwagę aktualny stan JCWP w związku z wymaganym zgodnie z RDW warunkiem
niepogarszania ich stanu. Dla jednolitych części wód, będących obecnie w bardzo dobrym
stanie/potencjale
ekologicznym,
celem
środowiskowym
będzie
utrzymanie
tego
stanu/potencjału. Ponadto, ustalając cele uwzględniano także różnicę pomiędzy
ww
naturalnymi, a silnie zmienionymi oraz sztucznymi częściami wód. Dla naturalnych części
wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego, dla silnie
zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału ekologicznego.
Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego stanu/potencjału konieczne
będzie dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego.
Dla obszarów chronionych funkcjonujących na obszarach dorzeczy, nie zostały
obecnie podwyższone cele środowiskowe, z uwagi na częstokroć wyższe wymagania
w stosunku do wartości granicznych wskaźników jakości wody przyjętych jako wartości
graniczne dla dobrego stanu ekologicznego bądź dla dobrego lub powyżej dobrego
v.p
l
potencjału ekologicznego wód, niż w poszczególnych aktach prawa, regulujących sposób
postępowania i wymagania co do stanu wód w obrębie obszarów chronionych. Wyjątkiem
w tym zakresie będą prawdopodobnie wymagania zgodne z wymogami wynikającymi
z planów ochrony dla obszarów NATURA 2000 wyznaczonych na podstawie dyrektywy
79/409/EWG oraz dyrektywy 92/43/EWG, jednak w obecnym cyklu planistycznym z uwagi na
brak planów ochrony ww. obszarów, nie zostaną zaostrzone cele środowiskowe dla części
wód, na których takie obszary zostały wyznaczone. Celem środowiskowym dla tych obszarów
będzie zatem osiągnięcie lub utrzymanie co najmniej dobrego stanu. Weryfikacja celów
cyklach planistycznych.
.go
środowiskowych uwzględniająca ten zakres tematyczny będzie miała miejsce w kolejnych
Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych dla
dobrego stanu i dobrego potencjału ekologicznego wód, jak również wymagań dla bardzo
dobrego stanu ekologicznego wód, w zakresie podstawowych wskaźników biologicznych
i fizyko-chemicznych wody. Wskaźniki stanu hydrologicznego i morfologicznego wód obecnie
zostały wyznaczone w sposób ogólny (bez wartości liczbowych) jedynie dla I klasy jakości
wód wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód
powierzchniowych, zatem nie są one uwzględniane dla wskazania wartości odpowiadających
w.
rcl
pojęciu celu środowiskowego. Wskaźniki stanu chemicznego zostały określone w ramach
rozporządzenia
w
sprawie
sposobu
klasyfikacji
stanu
jednolitych
części
wód
powierzchniowych, które w załączniku nr 8 wprowadza wartości graniczne chemicznych
wskaźników jakości wody, wypełniając tym samym przepisy dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2008/105/EWG z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych
norm jakości w dziedzinie polityki wodnej zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy
Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz
zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348
z 24.12.2008, str. 84) art. 13, który stanowi, że państwa członkowskie wprowadzają przepisy
ustawowe, wykonawcze i administracyjne tej dyrektywy nie później niż do 13 lipca 2010 r.
W tabelach tych podano również informację o ilościach części wód, w poszczególnych
kategoriach wód na obszarze dorzecza, dla których wymagane jest osiągnięcie odpowiednich
ww
wartości wskaźników, odpowiadających celom środowiskowym. Wskazano również ilości
części wód w poszczególnych kategoriach, dla których konieczne jest przedłużenie terminu
osiągnięcia określonych celów środowiskowych, z uwagi na występujące specyficzne
uwarunkowania, uniemożliwiające osiągnięcie tych celów do roku 2015.
Tabela 1. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż
Nazwa wskaźnika
Wartości graniczne wskaźników jakości wód według kategorii jednolitych
części wód powierzchniowych
struga, strumień,
jeziora, jeziora silnie
morskie wody
potok, rzeka (w tym
zmienione oraz inne
wewnętrzne, wody
wody silnie
naturalne i sztuczne
przejściowe i
zmienione), kanał
zbiorniki wodne
przybrzeżne
0,05
Bar (mg Ba/l)
0,5
Bor (mg B/l)
2
.go
Arsen (mg As/l)
Chrom
sześciowartościowy
(mg Cr+6/l)
Chrom ogólny (suma +Cr3
i +Cr8) (mg Cr/l)
v.p
l
dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych.
0,05
0,5
2
0,02
0,02
0,05
0,05
1
1
0,05
0,05
0,01
0,01
0,2
0,2
Glin (mg Al/l)
0,4
0,4
Cyjanki wolne (mg CN/l)
0,05
0,05
Cyjanki związane
(mg Me (CN)x/l)
0,05
0,05
Molibden (mg Mo/l)
0,04
0,04
Selen (mg Se/l)
0,02
0,02
Srebro (mg Ag/l)
0,005
0,005
Tal (mg Tl/l)
0,002
0,002
Tytan (mg Ti/l)
0,05
0,05
Wanad (mg V/l)
0,05
0,05
Antymon (mg Sb/l)
0,002
0,002
Fluorki (mg F/l)
1,5
1,5
Beryl (mg Be/l)
0,0008
0,0008
Kobalt (mg Co/l)
0,05
0,05
-
-
Cynk (mg Zn/l)
Miedź (mg Cu/l)
ww
w.
rcl
Fenole lotne (indeks
fenolowy) (mg/l)
Węglowodory
ropopochodne – indeks
olejowy (mg/l)
1
Cyna (mg Sn/l)
Wskaźnik nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania).
ww
w.
rcl
4
3
Wskaźnik
okrzemkowy IO
Makrofitowy
Indeks Rzeczny
4
50
10
0,4
250
≤ 25
≤3
≤6
≤5
≤ 0,2
≤ 150
≤ 200
BZT5 (mg O2/l)
ChZT- Mn (mg O2/l)
Azot ogólny (mg
N/l)
Fosfor ogólny (mg
P/l)
Siarczany (mg
SO4/l)
Chlorki (mg Cl/l)
300
12
6
24
≤ 22
Temperatura wody
(◦C)
Zawiesina ogólna
(mg/l)
>0,75 / >0,70 ,
0,55 / 0,50 ,
5
6
5
6
>0,70 , >0,65
0,50 , 0,45
7
8
≥44,5 / ≥47,1 ,
7
8
2
35 / 36,8 , 35
2
≥37,9
ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE
3
1
35 / 60
4
7
8
300
250
0,4
10
12
6
50
24
35 / 36,8 , 35
3
2
0,55 / 0,50 ,
5
6
0,50 , 0,45
1
35 / 60
2
4
8
Liczba JCWP
naturalnych
brak
brak
Liczba JCWP
silnie
zmienionych
bądź
sztucznych
v.p
l
.go
8
Liczba
wszystkich
JCWP
Liczba JCWP
wykazujących
obecnie
bardzo dobry
lub dobry stan
ekologiczny
Dla rzek nizinnych piaszczysto - gliniastych, rzek nizinnych żwirowych o pow. zlewni ≥ 5000 km2, małych i średnich rzek na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych, a także cieków łączących
jeziora; 2 Dla wielkich rzek nizinnych; 3 Dla potoków tatrzańskich krzemianowych i węglanowych oraz potoków sudeckich; 4 Dla potoków wyżynnych krzemianowych z substratem gruboziarnistym, potoków wyżynnych
krzemianowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem gruboziarnistym, małych rzek wyżynnych
krzemianowych, małych rzek wyżynnych węglanowych, średnich rzek wyżynnych- zachodnich, potoków fliszowych, małych rzek fliszowych, średnich rzek wyżynnych- wschodnich; 5 Dla potoków nizinnych lessowych
1
2
1
< 20 / < 25
2
Wartość dla
dobrego stanu
ekologicznego
ELEMENTY BIOLOGICZNE
Chlorofil „a” (μg/l)
Nazwa wskaźnika
Wartość dla
bardzo dobrego
stanu
ekologicznego
Wartość dla
potencjału
ekologicznego
dobrego lub
powyżej
dobrego
wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne.
Liczba JCWP
wykazujących
obecnie
bardzo dobry
lub dobry
potencjał
ekologiczny
Tabela 2. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko - chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, potoków nizinnych żwirowych, potoków organicznych; 6 Dla rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek nizinnych żwirowych, małej i średniej rzeki na obszarze
będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz cieków łączących jeziora; obszar zlewni powinien być mniejszy niż 5000 km 2; 7 Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych
piaszczystych, rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek przyujściowych będących pod wpływem wód słonych, potoków organicznych, rzek w dolinie zatorfionej, cieków łączących jeziora; 8 Dla potoków nizinnych
żwirowych oraz rzek nizinnych żwirowych.
v.p
l
Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW
Zgodnie z definicją umieszczoną w RDW dobry stan wód podziemnych oznacza stan
osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościowy, jak i chemiczny
jest określony jako co najmniej „dobry”.
RDW w art. 4 przewiduje dla wód podziemnych następujące główne cele
środowiskowe
zapobieganie dopływowi lub ograniczenia dopływu zanieczyszczeń do wód podziemnych,
zapobieganie pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych (z zastrzeżeniami
wymienionymi w RDW),
.go
zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych,
wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się
rosnącego trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek działalności
człowieka.
Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części wód, dla części wód będących
w co najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem środowiskowym będzie
utrzymanie tego stanu.
w.
rcl
Stan chemiczny wód podziemnych
Ocena stanu chemicznego wód podziemnych prowadzona jest głównie na podstawie
wartości progowych elementów fizykochemicznych określających stan chemiczny wód
podziemnych odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu wg
rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Zgodnie
z powyższym cele środowiskowe są reprezentowane przez wartości progowe, określone dla
klasy III jakości wód podziemnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zapisów mówiących, że
stan chemiczny uznaje się za dobry w przypadku gdy przekroczenia wartości progowych dla
dobrego stanu chemicznego występują, ale są one związane z naturalnie podwyższonym
tłem niektórych jonów lub ich wskaźników.
Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów
środowiskowych są
efektów
ww
brak
zasolenia
występującego
na
skutek
oddziaływania
antropogenicznego (nadmierna eksploatacja wód podziemnych, ascenzja wód
zasolonych),
zmiany przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW), świadczącej o ogólnej
mineralizacji, na takim poziomie, że nie wykazują efektów zasolenia wód
podziemnych,
wskaźniki fizykochemiczne wód podziemnych są na takim poziomie, że nie
zagrażają osiągnięciu celów środowiskowych przez wody powierzchniowe.
v.p
l
Stan ilościowy wód podziemnych
Głównym wyznacznikiem dobrego stanu ilościowego dla jednolitych części wód
podziemnych
jest
zapewnienie
zasobów
wód
podziemnych
dostępnych
do
zagospodarowania przy długoterminowej średniorocznej wartości poboru z ujęć wód
podziemnych. Opisane jest to wzorem
ΔQ = ZD – PU*
Gdzie
ZD – dostępne do zagospodarowania zasoby JCWPd
* - wg Herbich (2006)
.go
PU – całkowity pobór wód podziemnych (w tym odwodnienia)
Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów
środowiskowych są
poziom wód podziemnych nie podlega takim wahaniom, które mogłyby
doprowadzić do
o niespełnienia celów środowiskowych przez wody powierzchniowe,
o wystąpienia znacznych obniżeń zwierciadła wód podziemnych,
w.
rcl
o wystąpienia szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych,
kierunki zmian krążenia wód podziemnych nie powodują intruzji wód słonych.
Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych
wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla
jednolitych części wód podziemnych (tab. nr 3). W tabeli 4 podano parametry dla ustalenia
celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza oraz
informację o ilościach części wód wykazujących obecnie dobry stan chemiczny
i ilościowy.
Tabela 3. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako
cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych
ww
Tło
hydrogeochemiczne1)
(zakres wartości stężeń
charakterystycznych)
Nazwa wskaźnika
Wartość dla
Wartość dla
bardzo
dobrego stanu
dobrego stanu
chemicznego
chemicznego
klasa I
klasa II
Wartość dla
umiarkowanego
stanu
chemicznego
klasa III
ELEMENTY OGÓLNE
Odczyn (pH)
6,5 – 8,5
Ogólny węgiel
organiczny (mgC/l)
1 - 10
6,5 – 9,5
10*)
10*)
Temperatura (°C)
Tlen rozpuszczony
(mg/l)
Poz. 561
200 - 700
700
4 - 20
<10
0-5
> 1
2500*)
2500*)
12
16
0,5 - 1
< 0,51
v.p
l
Przewodność
elektrolityczna w 20
° (μS/cm)
— 3976 —
ELEMENTY NIEORGANICZNE
AntymonH (mgSb/l)
ArsenH (mgAs/l)
0-1
0,5
1,0
1,5
0 – 0,001
0,005*)
0,005*)
0,005*)
0,00005 – 0,02
0,01*)
0,01*)
0,02
.go
Amonowy jon
(mgNH4/l)
AzotanyH (mgNO3/l)
0-5
10
25
50
AzotynyH (mg NO2/l)
0 – 0,3
0,03
0,15
0,5
Bar (mgBa/l)
0,01 – 0,3
0,3
0,5
0,7
Beryl (mgBe/l)
0 – 0,0005
0,0005
0,05
0,1
BorH (mgB/l)
0,01 – 0,50
0,5
1*)
1*)
Chlorki (mgCl/l)
2 - 60
60
150
250
0,0001 – 0,01
0,01
0,05*)
0,05*)
H
Chrom (mgCr/l)
-
0,1
0,05*)
0,05*)
0 – 0,02
0,02
0,1
0,2
Cynk (mgZn/l)
0,005 – 0,05
0,05
0,5
1
Fluorki (mgF/l)
0,05 – 0,5
0,5
1
1,5
Fosforany (mgPO4/l)
0,01 - 1
0,5*)
0,5*)
1
0,05 – 0,1
0,1
0,2
0,2
Kadm (mgCd/l)
0,0001 – 0,0005
0,001
0,003
0,005
Kobalt (mgCo/l)
0 – 0,001
0,02
0,05
0,2
Magnez (mgMg/l)
0,5 - 30
30
50
100
Mangan (mgMn/l)
0,01 – 0,4
0,05
0,4
1*)
Miedź (mgCu/l)
0,001 – 0,02
0,01
0,05
0,2
0 – 0,003
0,003
0,02*)
0,02*)
0,001 – 0,005
0,005
0,01
0,02
Ołów (mgPb/l)
0,001 – 0,01
0,01
0,025
0,1*)
Potas (mgK/l)
0,5 - 10
10*)
10*)
15
Rtęć (mgHg/l)
0,00005 – 0,001
0,001*)
0,001*)
0,001*)
SelenH (mgSe/l)
0,00001 – 0,005
0,005
0,01*)
0,01*)
w.
rcl
Cyjanki wolneH
(mgCN/l)
Cyna (mgSn/l)
H
H
Glin (mgAl/l)
ww
H
Molibden (mgMo/l)
NikielH (mgNi/l)
H
H
Siarczany (mgSO4/l)
5 – 60
60
Sód (mgNa/l)
1 – 60
SrebroH (mgAg/l)
250*)
60
200*)
200*)
0 – 0,001
0,001
0,05
0,1*)
Tal (mgTl/l)
0 - 0,01
0,001
0,01
0,02
Tytan (mgTi/l)
0 – 0,01
0,01
0,05
0,1
Uran (mgU/l)
0,000003 – 0,0003
0,009
0,009
0,03
Wanad (mgV/l)
0,000006 – 0,004
0,004
0,02
0,05
Wapń (mgCa/l)
2 - 200
50
100
200
60 - 360
200
350
500
.go
Wodorowęglany
(mgHCO3/l)
Żelazo (mgFe/l)
v.p
l
250*)
0,02 - 5
0,2
1
5
ELEMENTY ORGANICZNE
H
AOX – adsorbowe
związki
chloroorganiczne
(mgCl/l)
Benzo(a)pirenH
(mg/l)
BenzenH
0 – 0,0001
0,01
0,02
0,06
0,000001 – 0,00001
0,00001
0,00002
0,00005
0
0,001
0,005
0,01
H
w.
rcl
BTX - lotne
węglowodory
aromatyczne
Fenole (indeks
fenolowy)
Substancje
ropopochodne
Pestycydy2) H (mg/l)
0,005
0,03
0,1*)
0 – 0,001
0,001
0,005
0,01
0
0,01
0,1
0,3
0
0,0001*)
0,0001*)
0,0001*)
0
0,0001*)
0,0001*)
0,0001*)
0
0,0005*)
0,0005*)
0,0005*)
0
0,1
0,2
0,5
0 - 0005
0,001
0,01
0,05
0 – 0,003
0,001
0,01
0,05
0,000001 – 0,0001
0,0001
0,0002
0,0003
ww
Suma pestycydów3)H
(mg/l)
Substancje
powierzchniowo
czynne anionowe
(mg/l)
Substancje
powierzchniowo
czynne anionowe i
nieanionowe (mg/l)
Tetrachloroeten H
(mg /l)
Trichloroeten H (mg
/l)
WWAH –
wielopierścieniowe
węglowodory
aromatyczne (mg/l)
W przypadku metali podane wartości graniczne odnoszą się do ich formy rozpuszczonej.
Tło hydrogeochemiczne wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych
v.p
l
1)
i metod ich oznaczania - S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 (zmodyfikowane).
2)
Termin „pestycydy" obejmuje organiczne: insektycydy, herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy,
rodentycydy, slimicydy, a także produkty pochodne oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji;
oznacza się jedynie te pestycydy, których występowania w wodzie można oczekiwać; określone dla pestycydów wartości
graniczne stosuje się do każdego poszczególnego pestycydu.
3)
Suma pestycydów oznacza sumaryczna zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i oznaczonych ilościowo w
ramach badań monitoringowych
H
- element fizykochemiczny, dla którego nie dopuszcza się przekroczenia wartości granicznej przy określaniu klasy jakości
wód podziemnych w punkcie pomiarowym
)
* Brak dostatecznych podstaw do zróżnicowania wartości granicznych w niektórych klasach jakości; przy klasyfikacji do
.go
oceny przyjmuje się klasę o najwyższej jakości spośród klas posiadających tę samą wartość graniczną
Tabela 4. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na
obszarze dorzecza
Nazwa parametru
Wartość progowa dla
parametru
ww
w.
rcl
PARAMETRY CHEMICZNE
Określona dla klasy III
wg rozporządzenia
Ministra Środowiska z
dnia 23 lipca 2008 r.
Wskaźniki fizykow sprawie kryteriów i
chemiczne
sposobu oceny stanu
wód podziemnych
(Dz. U. Nr 143, poz.
896)
Występowanie
Nie występuje
efektów zasolenia
Zmiany PEW
Nie występuje
świadczące o zasoleniu
Zagrożenie dla
osiągnięcia celów
Nie występuje
środowiskowych przez
wody powierzchniowe
PARAMETRY ILOŚCIOWE
Nieprzekraczanie
Pobór wód
dostępnych zasobów
podziemnych
do zagospodarowania
Znaczne zmiany
położenia zwierciadła
Nie występują
wody
Zmiana kierunków
Nie występuje
krążenia wody
Liczba
wszystkich
JCWPd
3
Liczba JCWPd
wykazująca
obecnie dobry
stan chemiczny
i ilościowy
v.p
l
Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje)
Zgodnie z art. 4 RDW opisane cele środowiskowe powinny zostać osiągnięte do 2015
roku.
Dyrektywa przewiduje odstępstwa od założonych celów środowiskowych, jeżeli ich
osiągnięcie dla danej części wód w ustalonym terminie nie będzie możliwe z określonych
przyczyn.
W myśl art. 4 RDW, odstępstwa zdefiniowane są następująco
odstępstwa czasowe – dobry stan wód może zostać osiągnięty do roku 2021 lub
najpóźniej do 2027 (art. 4.4 RDW),
.go
ustalenie celów mniej rygorystycznych (art. 4.5 RDW),
czasowe pogorszenie stanu wód (art. 4.6 RDW),
nieosiągnięcie celów ze względu na realizację nowych inwestycji (art. 4.7 RDW).
Odstępstwa czasowe, czyli przedłużenie terminu realizacji zadań RDW do 2021 lub
2027 roku, można wyznaczyć dla części wód ze względu na
brak możliwości technicznych wdrażania działań,
dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań,
w.
rcl
warunki naturalne niepozwalające na poprawę stanu części wód.
Dążenie do osiągnięcia celów mniej rygorystycznych jest możliwe dla tych części wód,
które zostały zmienione w wyniku działalności człowieka w taki sposób, że doprowadzenie
ich do stanu (potencjału) dobrego jest niemożliwe ze względu na
brak możliwości technicznych wdrożenia działań,
dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań.
RDW dopuszcza wyznaczenie derogacji dla jednolitych części wód również w sytuacji,
gdy osiągnięcie celów jest niemożliwe w wyniku
nowych zmian w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód,
nowych form zrównoważonej działalności gospodarczej człowieka.
ww
Stosowanie powyższych odstępstw w osiągnięciu celów środowiskowych możliwe jest
w określonych warunkach, wymienionych w art. 4 RDW. RDW dopuszcza realizację inwestycji
mających wpływ na stan wód, powodujących zmiany w charakterystykach fizycznych
jednolitych części wód, jeżeli cele którym służą, stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub
korzyści dla środowiska naturalnego i dla społeczeństwa. Na obszarze dorzecza Łaby
zidentyfikowano jedną inwestycję z zakresu ochrony przeciwpowodziowej
1. Ochrona od powodzi Kotliny Kłodzkiej.
Inwestor: RZGW we Wrocławiu.
Cel inwestycji: Budowa zbiorników retencyjnych, odbudowa ubezpieczeń brzegowych,
v.p
l
poprawa przepustowości koryt cieków, ochrona przeciwpowodziowa.
Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat kłodzki.
Parametry inwestycji: W ramach zadania planowana jest budowa 4 zbiorników retencyjnych
oraz odbudowa i remont istniejącej zabudowy hydrotechnicznej koryt rzek i potoków Kotliny
Kłodzkiej w celu poprawy ochrony przeciwpowodziowej terenów zurbanizowanych
w kotlinie. Realizacja zadania poprawi również bezpieczeństwo p. powodziowe na odcinku
rzeki Nysy Kłodzkiej od miejscowości Bardo do ujścia Nysy do rzeki Odry.
W tabeli poniżej przedstawiono dane odnośnie jednolitych części wód zagrożonych
Łaby.
.go
nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz wskazanych do derogacji na obszarze dorzecza
Tabela 5. Odstępstwa od celów środowiskowych na obszarze dorzecza Łaby
wskazane do odstępstw od
celów środowiskowych
liczba JCWP
% JCWP
liczba JCWP
% JCWP
4
50 %
4
50 %
w.
rcl
Wody powierzchniowe
rzeki
zagrożone nieosiągnięciem
celów środowiskowych
Tabelaryczne zestawienie odstępstw od osiągnięcia celów środowiskowych dla każdej
ww
JCWP, zostało zamieszczone w załącznik nr 2.
v.p
l
9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód
Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wód jest analiza zwrotu
kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla
poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia
wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”.
Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania
z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń,
.go
na podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się
w ten sposób do realizacji przepisów art. 9 RDW. W polskim systemie prawnym funkcjonuje
również system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo
ochrony środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień
rolniczych i napełniania stawów rybnych).
Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza
Obszar dorzecza Łaby, leżący w granicach Polski, zajmuje 238 km2. Na podstawie
w.
rcl
danych GUS obliczono, że obszar dorzecza na koniec 2007 roku zamieszkiwany był przez
18,8 tys. mieszkańców, co stanowiło 0,05 % populacji całej Polski.
Stopa bezrobocia wynosiła 3,2 %, natomiast średnie wynagrodzenie brutto w obrębie
obszaru dorzecza Łaby wynosiło 2308,06 zł. W odniesieniu do całkowitej ilości
przedsiębiorstw Polski, wartość procentowa podmiotów gospodarczych na obszarze
dorzecza Łaby wynosiła 0,07 %.
Poniższa tabela przedstawia przedsiębiorstwa pogrupowane według sektorów
przemysłu oraz ich procentowy udział na obszarze dorzecza.
Tabela 6. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Łaby.
ww
Sektory przemysłu
% przedsiębiorstw na
obszarze dorzecza
Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo
3.77
Górnictwo i przetwórstwo przemysłowe
6.97
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę
0.11
Budownictwo
8.21
Handel hurtowy i detaliczny
41.23
Usługi
33.58
Edukacja
0.56
v.p
l
Administracja publiczna i obrona narodowa
2.03
Ochrona zdrowia i pomoc społeczna
SUMA
3.54
100.00
Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym
Źródłem danych do obliczeń były dane pochodzące z badań ankietowych
przeprowadzonych przez poszczególne RZGW wśród operatorów, po ich eksperckiej
weryfikacji.
.go
Jako rok bazowy dla obliczeń przyjęto 2006. Obliczenia wykonano dla poszczególnych
obszarów dorzeczy, jednak w sytuacji, gdy zakres danych nie dawał miarodajnych wyników,
przedstawiono rezultaty obliczeń dla obszaru Polski.
Usługi wodno-kanalizacyjne w sektorze komunalnym świadczone są przez podmioty
zajmujące się dostarczaniem wody, odbiorem i oczyszczaniem ścieków lub świadczeniem
obu wymienionych usług. Z tego powodu opis statystyczny próby stanowiącej przedmiot
badań prowadzony jest oddzielnie dla obu usług. Jest to zgodne z wiodącymi zaleceniami
w zakresie zwrotu kosztów w sektorze: należy dążyć do rozdzielenia rachunku kosztów obu
w.
rcl
usług.
Rynek usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków obsługiwany jest przez
operatorów, których można podzielić wg ich statusu prawnego na
zakłady budżetowe wraz z pozostałymi jednostkami działającymi na podstawie
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz.
1240, z późn. zm.),
podmioty prawa handlowego- spółki,
pozostałe formy prawne.
Zakres analiz
Podstawowym celem analizy było określenie stopnia zwrotu kosztów usług dostarczania
ww
wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. Dodatkowo został przeprowadzony szereg analiz,
charakteryzujących strukturę świadczonych usług
wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów,
badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od
wielkości produkcji,
związek jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat,
związek między wysokością opłat za korzystanie ze środowiska a jednostkowym
kosztem dostarczania wody,
związek między podatkiem VAT i ceną usług,
v.p
l
zależność pomiędzy formą prawną operatora a kosztami świadczonych usług.
finansowanie skrośne,
wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości
na koszty.
Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – zaopatrzenie w wodę
Wartość rynku zaopatrzenia w wodę w Polsce w roku 2006 oscylowała w granicach
4,3 mld zł.
.go
Finansowy zwrot kosztów
Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty dostarczania
wody z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak wziąć pod uwagę potencjalne
przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np.
utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne,
projektowe).
Finansowa stopa zwrotu kosztów dla całej Polski w roku 2006 wyniosła 104,7%, natomiast po
uwzględnieniu wpływu dotacji – 103,8%.
w.
rcl
Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości
produkcji
Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku
pomiędzy roczną wielkością sprzedaży, a jednostkowym kosztem.
Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat
Zbadano związek strat z kosztem dostarczenia wody zarówno biorąc pod uwagę same
straty, jak i sumę strat i zużycia na cele technologiczne. W obu przypadkach nie uzyskano
związku tych wielkości z kosztem jednostkowym zaopatrzenia w wodę. Stopień dopasowania
równań regresji w obu przypadkach nie przekraczał 0,02 przy wartościach wymaganych od
0,9 wzwyż.
Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za
ww
korzystanie ze środowiska - pobór wody
Nie
stwierdzono
istotnego
statystycznie związku
pomiędzy jednostkowymi
płatnościami za pobór, a jednostkowym kosztem produkcji.
Ma to pewne wsparcie natury praktycznej – najwyższe opłaty związane są z poborem
wysokiej klasy wód podziemnych, niewymagających uzdatniania – wykluczona jest więc
składowa kosztów związana z uzdatnianiem.
W całym kraju udział opłat za pobór wód w całkowitych kosztach zaopatrzenia w wodę
wyniósł 2,81%.
Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę
v.p
l
Informacje o podatku VAT często okazywały się niemiarodajne (operatorzy podają
wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa, a nie dla działalności
zaopatrzenia w wodę). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.
Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług
Obliczenia wskazują, że koszty w zakładach budżetowych są nieco niższe niż
przeciętne, a w spółkach wyższe od przeciętnej dla całego kraju. Jest to jednak obraz
statyczny dotyczący pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego
działalności w dłuższym okresie czasu. Tak więc wyniki nie pozwalają na rzetelne
kosztów.
.go
wnioskowanie czy konkretny rodzaj formy prawnej umożliwia obniżenie rzeczywistych
Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)
Przeprowadzone w badaniach obliczenia pozwalają zaryzykować przypuszczenie, że
przynajmniej 21% wody jest sprzedawana w sytuacji subwencji krzyżowych. Nie wykazano
natomiast wpływu różnicowania kosztów na decyzję o zróżnicowaniu taryf.
Obliczenia wykazały również brak wpływu różnicowania cen na finansową stopę zwrotu.
Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów
w.
rcl
amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości
Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze
kosztów operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za
użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik
24,1%.
Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – odbiór i oczyszczanie ścieków
Wartość rynku odbioru i oczyszczania ścieków zbliżyła się w Polsce w roku 2006 (rok
bazowy obliczeń) do poziomu 3,4 mld zł.
Finansowy zwrot kosztów
Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty odbioru
ww
i odprowadzania ścieków z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak, podobnie
jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające
z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg,
gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe).
Finansowa stopa zwrotu w całej Polsce w roku 2006 wyniosła 101,3%.
Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów
v.p
l
Łączna kwota dotacji jest niewielka (54,5 mln zł w 2006 r co stanowi ok. 1,6%
przychodów) – nie wpływają zatem istotnie na stopę zwrotu.
Po korekcie o wielkość dotacji od gmin finansowa stopa zwrotu dla usługi odbioru ścieków
zmalała do poziomu 99,6% (dla całego kraju)- czyli o 1,7%.
Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności od
wielkości operatora
Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku
pomiędzy roczną wielkością świadczonych usług, a jednostkowym kosztem odbioru
.go
i oczyszczania ścieków.
Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za
korzystanie ze środowiska – odbiór i oczyszczanie ścieków.
Nie
stwierdzono
istotnego
statystycznie związku
pomiędzy jednostkowymi
płatnościami za zrzut, a jednostkowymi kosztami odbioru i oczyszczania.
Opłata za zrzut ładunków nie odgrywa znaczącej roli w kosztach ani też w cenie
usługi. Jednak w przypadku niskiego stopnia oczyszczania lub nieuregulowanego statusu
formalno-prawnego (brak/częściowy brak pozwolenia) – może okazać się znacząca.
w.
rcl
Wysokie jednostkowe opłaty za zrzut ładunków do wód nie determinują wysokich kosztów
świadczenia usług. Udział opłat za zrzut w kosztach ogółem wyniósł przeciętnie 2,87%.
Odchylenia pomiędzy obszarami działania RZGW i obszarami dorzeczy były jednak znacznie
większe niż dla opłat za pobór wód (tam było to 0,5%) – dla ładunków zanieczyszczeń udział
wahał się od 1,7% do 10,2%. Średnia opłata za zrzut przypadająca na 1m3 ścieków
podlegających opłacie (odebranych) wyniosła 7,8 gr/m3.
Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków
Informacje o podatku VAT przekazane w ankietach przez operatorów okazały się
niemiarodajne (bardzo często podawano wartość podatku „VAT należny” dla całego
przedsiębiorstwa a nie dla działalności odbiór i oczyszczanie ścieków). W efekcie
przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.
ww
Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług
Różnice dla kosztów jednostkowych pomiędzy dwoma podstawowymi grupami
operatorów: (a) działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych i (b) spółkami wynosi ok. 1%. Odwrotnie niż w przypadku zaopatrzenia w wodę
nieco wyższe koszty mają zakłady budżetowe. Różnice są jednak marginalne i nie mogą
stanowić podstawy do jakiegokolwiek wnioskowania statystycznego.
Jednak podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, prezentowany obraz – jest obrazem
statycznym, dotyczącym pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego
działalności w dłuższym okresie czasu.
Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)
v.p
l
Sprawdzenie, czy zróżnicowanie cen wynika ze zróżnicowania cząstkowych kosztów
świadczenia usługi jest w praktyce niemożliwe. Inaczej niż w przypadku zaopatrzenia
w wodę, trudno jest wyznaczyć maksymalne dopuszczalne zróżnicowanie kosztu
jednostkowego przypadającego na 1m3 odebranych ścieków (opłaty podlegają różnym
kombinacjom zanieczyszczeń i stawek za ich zrzut mnożonym przez różne współczynniki).
W konsekwencji nadzwyczaj trudno jest oszacować zakres stosowanych subwencji
krzyżowych.
Finansowa stopa zwrotu liczona osobno dla zbiorowości stosującej ceny jednolite
.go
była wyższa (103%) od średniej ze zbiorowości stosującej ceny niejednolite (101,3%).
Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością
odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od
nieruchomości
Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze
kosztów
operatorów.
Odnoszą
sumę
kosztów
z
tytułu
amortyzacji,
opłat
za
użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik
37,8% .
w.
rcl
Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym
Obliczenia przeprowadzono łącznie dla całej działalności sektora wod-kan
(zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków). W porównaniu do obliczeń stopy finansowej
modyfikacji podlega pojęcie kosztów. Jest ono rozszerzone z kosztów ponoszonych przez
operatorów (znowu suma: woda i ścieki) na sumę kosztów operatorów oraz kosztów
środowiskowych i zasobowych. Te ostatnie mają umowną wartość 01.
Ekonomiczna stopa zwrotu w sektorze komunalnym wynosi dla całego kraju 60%.
O takiej wartości zadecydowała duża kwota kosztów środowiskowych przypisanych do tego
sektora.
Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu
Zgodnie z RDW użytkownicy przemysłowi są to użytkownicy korzystający z własnych
ww
ujęć oraz indywidualnych urządzeń do zrzutu zanieczyszczeń. Nie jest to do końca zgodne
z rzeczywistością, gdyż istnieją w praktyce zakłady przemysłowe pobierające wodę
i odprowadzające ścieki do sieci komunalnej. Stosując podejście zgodnie z RDW, zostały one
uwzględnione w obliczeniach dla sektora komunalnego.
W obecnej chwili można przyjąć, że zwrot kosztów finansowych usług wodnych w tym
sektorze wynosi 100%. Założenie takie jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w Polsce nie
Założenia do przyjęcia zerowej wartości kosztów zasobowych znajdują się w podrozdziale Oszacowanie
kosztów środowiskowych i zasobowych
są stosowane dopłaty do działalności operacyjnej związanej z poborem wody oraz odbiorem
wszystkie podmioty w tym sektorze.
v.p
l
ścieków w przemyśle, natomiast opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są przez
Jednak, biorąc pod uwagę poziom ekonomiczny, stopa zwrotu jest inna. Aby
oszacować ekonomiczną stopę zwrotu kosztów ponoszonych na bieżącą ochronę wód,
należało oszacować zewnętrzne koszty środowiskowe. Ekonomiczna stopa zwrotu
w przemyśle niosła dla obszaru Polski 84%.
Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie
W przypadku sektora rolniczego w Polsce, wskazywana w RDW zasada
.go
„zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci” nie jest egzekwowana w pełni. Pobory
wody powierzchniowej do nawodnień rolniczych i leśnych oraz do napełniania stawów
hodowlanych, zwolnione są z opłat. Przytoczone zwolnienie dotyczy również tylko
częściowego ponoszenia kosztów utrzymania niezbędnej infrastruktury.
Usługi wodne w sektorze rolnictwa i leśnictwa obejmują przede wszystkim
kształtowanie stosunków wodnych poprzez nawadnianie oraz odwadnianie, a także pobór
wody na potrzeby hodowli ryb. Brakuje jednak szczegółowych danych dotyczących tych
w.
rcl
kosztów.
Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów
Zidentyfikowano dwa podstawowe źródła kosztów związanych z gospodarką wodną
w sektorze rolnictwa. Dominujące są koszty środowiskowe, zaś drugim co do wielkości
źródłem kosztów są koszty związane z działalnością melioracyjną. Pozostałe koszty to opłaty
wniesione z tytułu poboru wód oraz zrzutu ładunków zanieczyszczeń, (odpowiednio: 4,6 +
0,25 mln zł) oraz opłaty nie naliczone za pobór w wysokości ok. 21-35 mln zł.
Analiza zwrotu kosztów w tym sektorze została przeprowadzona na podstawie formularza
statystycznego RRW-10 (Sprawozdanie ze stanu ilościowego oraz utrzymania wód i urządzeń
melioracji wodnych) zawierającego dane za rok 2006. Ponieważ formularz ten odnosi się do
obszarów województw, konieczne było przeliczenie zawartych w nim informacji na układ
ww
zlewniowy.
Na podstawie danych z formularza obliczona została finansowa stopa zwrotu kosztów, zaś
następnie uwzględniając obliczoną w opracowaniu Oszacowanie kosztów zasobowych
i środowiskowych wysokość kosztów środowiskowych określono ekonomiczną stopę zwrotu
kosztów.
Finansowa stopa zwrotu kosztów za usługi wodne w rolnictwie w Polsce wyniosła 49,4%,
natomiast ekonomiczna stopa zwrotu – 7,5%.
Zwrot kosztów w sektorze rolnictwa i leśnictwa jest stosunkowo niewielki. Wynika to
z faktu, iż usługi wodne w tym sektorze zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska,
a ponadto użytkownicy nie ponoszą kosztów utrzymania infrastruktury. Wyjątkiem jest pobór
v.p
l
wód podziemnych na potrzeby nawodnień, jednak w Polsce występuje on niezmiernie rzadko.
Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód
Dla przeprowadzenia analizy zwrotu kosztów w pozostałych formach korzystania
z wód, czyli w tzw. usługach bezpośredniego oddziaływania na wodę, obok wymaganych
prawem UE sektorów: komunalnego, rolnictwa i przemysłu, biorąc jednocześnie pod uwagę
brak wytycznych dla wskazania konkretnych form korzystania, umocowanych prawem
unijnym, bądź krajowym, przyjęto jako trzy kolejne formy korzystania mogące znacząco
hydroenergetykę,
żeglugę,
.go
oddziaływać na wody
zarządzanie ryzykiem powodziowym.
Zakłada się ponadto istnienie innych form korzystania z wód, takich jak rekreacyjny
połów ryb, wszelkiego rodzaju sporty wodne itd. Z pewnym uproszczeniem przyjmuje się,
że formy te nie oddziaływają znacząco na wody.
w.
rcl
Hydroenergetyka
Wykorzystanie wody do produkcji energii elektrycznej jest w zasadzie wolne od opłat.
Formułując takie stwierdzenie pomijane są pewne koszty, tj. koszt uzyskania pozwolenia
wodnoprawnego na piętrzenie wód oraz przypadki obciążania użytkowników (dzierżawców)
opłatą za użytkowanie gruntów pokrytych wodą, w granicach zasięgu jazu. Nie są to jednak
klasyczne opłaty za piętrzenie czy wykorzystanie wody do celów hydroenergetycznych.
W polskim systemie prawnym brak jest opłat rekompensujących negatywne zjawiska
związane z wykorzystaniem wody do celów hydroenergetycznych (takich jak: utrudniona
migracja ryb, obniżenie zawartości tlenu).
W zakresie hydroenergetyki, stopa zwrotu może być liczona, ale osobno dla poszczególnych
obiektów służących tym celom. Prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia odpisów
amortyzacyjnych.
ww
Zarządzenie ryzykiem powodziowym
W zakresie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym, w Polsce
nie istnieją żadne opłaty nakładane na potencjalnych beneficjentów (osoby, które
doświadczają zmniejszenia ryzyka). Zabezpieczenia przed powodzią dostarczane są przez
władze publiczne na zasadzie dóbr publicznych tzn. dostęp do nich jest nieograniczony,
a użytkowanie wolne jest od opłat. Nieodpłatne dostarczanie usług polegających na
zmniejszeniu ryzyka powodziowego nie oznacza automatycznie braku opłat za korzystanie ze
środowiska, jednak faktycznie czynności związane z ograniczaniem ryzyka powodziowego nie
v.p
l
podlegają opłatom za korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian.
W związku z powyższym w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym dopóty dopóki
świadczenie to dostarczane będzie na zasadzie dóbr publicznych, liczenie stopy zwrotu nie
ma merytorycznego sensu.
Żegluga
Opłaty związane z żeglugą nakładane są w Polsce za: tkm ładunku (lub iloczyn miejsc
pasażerskich i km) oraz odrębnie za śluzowania. Zróżnicowanie stawek dotyczy
poszczególnych dróg wodnych, rodzaju ładunku, sposobu transportu. W przypadku
.go
śluzowania zróżnicowanie dotyczy pory dnia. Przychody jednak są tak nikłe, iż nie można
mówić o jakimkolwiek zwrocie kosztów, nawet ograniczonym do kosztów operacyjnych.
Analiza opinii użytkowników dróg wodnych wskazuje, że podstawowym problemem jest
jakość szlaków, a nie obciążenie kosztami opłat. W sytuacji niskiego natężenia przewozów,
przychody z opłat są nikłe i nie wystarczają do utrzymania istniejących dróg, kłopotliwe jest
też wykazanie celowości wsparcia takich inwestycji ze środków publicznych.
Dla żeglugi obliczenia stóp zwrotu nie są możliwe nawet w przypadku zawężenia do stopy
finansowej. Przeszkodą formalną jest brak odpisów amortyzacyjnych (nie są naliczane),
w.
rcl
kolejnym źródłem niedokładności jest brak metodyki alokacji korzyści na poszczególnych
beneficjentów w obiektach służących między innymi żegludze. Przyjmowanie arbitralnych
założeń może zmienić obliczenia o kilkaset procent. Takie szacunki nie mogą być przesłanką
do rewizji opłat wnoszonych przez beneficjentów
Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych.
RDW wymaga, oprócz obliczenia kosztów finansowych usług wodnych, oszacowania
kosztów środowiskowych i zasobowych.
Obliczenia zostały przeprowadzone dla obszaru całego kraju, dla poszczególnych obszarów
dorzeczy oraz obszarów działania RZGW, uwzględniając podział na regiony wodne.
ww
Koszty zasobowe
Koszt zasobowy = koszt alternatywny = koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe
czyli koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób
(sposoby) wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści
równy jest korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu).
Obliczanie kosztów zasobowych odbywało się w 2 krokach
określenie ilościowego deficytu zasobów wodnych w danej jednostce
obliczeniowej (jednostką tą może być: cały kraj, dorzecze, obszar RZGW),
przypisanie konkretnej wartości jednostkowej do korzyści utraconych w wyniku
v.p
l
zidentyfikowanego deficytu wody (w zł/m3 deficytu wody rocznie).
Przypisanie wartości zerowej do kosztów zasobowych w Polsce jest rezultatem
przeprowadzonych analiz, ale jednocześnie wynika z pewnych założeń przyjętych
z konieczności wywołanej brakiem odpowiedniego mechanizmu gromadzenia informacji.
W przypadku pojawienia się możliwości pozyskania nowych, niedostępnych dotychczas
informacji w tym zakresie będzie możliwe kolejne oszacowanie tych kosztów. Na chwilę
obecną
brak jest w Polsce mechanizmu rejestrującego niezaspokojony popyt na wodę
.go
w sektorze przemysłowym,
brak jest informacji o faktycznych deficytach zasobów wodnych, rozumianych
jako odmowa/ograniczenie pozwolenia wodno prawnego na pobór wód,
wszystkie potrzeby związane z wykorzystaniem wód jako surowca są zaspokajane
kosztem jakości wód powierzchniowych (poprzez obniżenie przepływu poniżej
przepływu nienaruszalnego) lub kosztem przyszłych pokoleń (trwałe zmniejszenie
zasobów wód podziemnych),
niekorzyści związane z obniżeniem przepływów poniżej poziomu nienaruszalnego
w.
rcl
zostały wycenione w kosztach środowiskowych,
istnieją poważne problemy metodologiczne z wyceną niekorzyści przyszłych
pokoleń (obecnie przyjęto wartość równą 0),
przyjęcie założenia zaspokajania wszystkich bieżących potrzeb prowadzi do braku
alternatywnych kosztów wykorzystania wód traktowanych jako surowiec,
alternatywne wykorzystanie wód w innych celach (np. do rekreacji) ujęte zostało
w szacunku kosztów środowiskowych.
Koszty środowiskowe
Koszt środowiskowy - pieniężna wartość niekorzyści spowodowanych w środowisku
(wodnym) przez użytkowników. Niekorzyści te związane są ze spadkiem wszystkich rodzajów
ww
użyteczności środowiska wodnego na skutek obniżenia jego jakości. Z uwagi na wiele
użyteczności środowiska wodnego (np.: surowiec, miejsce rekreacji, środek transportu,
podtrzymanie ekosystemów) niekorzyści mogą mieć charakter rynkowy (posiadać ceny) lub
nierynkowy.
Obliczenia przeprowadzono na podstawie badań A. Markowskiej z roku 2003.
Prowadzone były one metodą wyceny warunkowej, czyli określają przeciętną skłonność
zapłacenia za poprawę jakości wód. Zadeklarowana gotowość do płacenia na rzecz poprawy
jakości
wód
jest
utożsamiana
z
wartością
utraconych
korzyści
wynikających
z nieprawidłowego stanu zasobów wodnych. W roku 2007 opracowano metodę aktualizacji
wyników w oparciu o zmianę podstawowych parametrów socjoekonomicznych oraz postępu
v.p
l
prac w zakresie poprawy jakości wód.
W tabeli poniżej zostały przedstawione wyniki obliczeń kosztów środowiskowych dla roku
2006.
Tabela 7. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006
OBSZAR
Ogółem z Bałtykiem
mln zł/rok
mln zł/rok
6693,80
14844,12
.go
OGÓŁEM POLSKA
Ogółem, bez Bałtyku
Alokacji kosztów środowiskowych pomiędzy poszczególne sektory działalności,
dokonano poprzez podział odpowiedzialności wg struktury zanieczyszczeń zrzucanych przez
poszczególne sektory (tab. 8).
Tabela 8. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006
OBSZAR
komunalna
70,1%
Przemysł
Rolnictwo
5,0%
24,9%
w.
rcl
OGÓŁEM POLSKA
Gospodarka
Wysoki udział sektora komunalnego w kosztach środowiskowych generowany jest
poprzez częściowe ujmowanie ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych z przemysłu,
pomijanie specyficznych zanieczyszczeń również z tego sektora z uwagi na brak danych
statystycznych w tym zakresie, stanowiących źródło danych wejściowych do analiz oraz
w wyniku zastosowania znacznych uogólnień algorytmów wyliczania ładunku netto
pochodzących z rolnictwa.
Mimo powyższego, należy stwierdzić, iż udział sektora komunalnego w kosztach
środowiskowych w Polsce jest na tyle istotny, że jest to z pewnością główne źródło tych
ww
kosztów.
10. Podsumowanie programów działań zapisanych
v.p
l
w Programie wodno – środowiskowym kraju
W programie wodno-środowiskowym kraju zostały zebrane wyłącznie działania,
zmierzające do utrzymania lub poprawy stanu wód, a których rozpoczęcie realizacji powinno
nastąpić najpóźniej do 22 grudnia 2012 r.
W opracowanym po raz pierwszy dokumencie, działania których wykonanie pozwoli
osiągnąć cele środowiskowe w terminie do 2015 r. wynikają wprost z innych przyjętych już
programów lub planów, tak więc będą one realizowane zgodnie z ich wewnętrznymi
.go
harmonogramami, nie generując przy tym żadnych dodatkowych kosztów dla budżetu
Państwa. Przykładem mogą być tu działania wynikające wprost z Krajowego Programu
Oczyszczania Ścieków Komunalnych, zawierającego między innymi informacje o nakładach
na inwestycje planowane do poniesienia w najbliższych latach, a których realizacja jest
niezbędna w celu wypełnienia przez Polskę zobowiązań Traktatu Akcesyjnego w obszarze
„Środowisko”. Kolejnym przykładem działań ujętych w pierwszym PWŚK, a wynikających
bezpośrednio z innych zatwierdzonych przez stosowne organy dokumentów są działania
z krajowego i wojewódzkich programów zwiększania lesistości. Szczegółowe informacje dot.
w.
rcl
sposobu doboru działań w PWŚK a podsumowanych w PGW zostało przedstawione poniżej.
Działania wymienione w PWŚK dla poszczególnych SCWP i JCWPd, uwzględniają podział na
działania podstawowe i uzupełniające, zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –
Prawo wodne, w zależności od wyników oceny zagrożenia nieosiągnięcia celów
środowiskowych. Zaproponowane programy dla poszczególnych SCWP stanowią zbiór
efektywnych, skutecznych i realnych do wykonania działań. Tak opracowane programy
zagregowano następnie dla wszystkich obszarów dorzeczy wyznaczonych w Polsce.
Reasumując, celem PWŚK jest przedstawienie zestawień działań, których wypełnienie
w określonym czasie pozwoli uzyskać efekty w postaci lepszego stanu wód. Analiza
możliwości technicznych, finansowych oraz czasowych wykazała, iż niektóre z części wód nie
osiągną do 2015 r. założonych celów środowiskowych. Przepisy ustawy z dnia
18 lipca 2001 r. – Prawo wodne i RDW dopuszczają takie „odstępstwo” w formie
ww
przedłużenia terminów lub ustalenia mniej rygorystycznych celów. Wszystkie tego typu
przypadki należy opisać i uzasadnić. Ustalenia zawarte w PWŚK powinny zostać przeniesione
do innych dokumentów szczebla krajowego
i regionalnego, poprzez uwzględnienie ich
zapisów w strategiach, programach operacyjnych i rozwojowych, planach zagospodarowania
przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,
a także w planach i programach tematycznych związanych w sposób bezpośredni bądź
pośredni z gospodarką wodną. Taka sytuacja powinna umożliwić pełne wdrożenie
zaplanowanych działań.
PWŚK uwzględnia wymagania RDW, w tym podział działań na działania podstawowe
v.p
l
i działania uzupełniające. Działania podstawowe skierowane są do realizacji niemal we
wszystkich częściach wód (tam gdzie jest to wymagane na podstawie wyników analiz
sporządzonych na podstawie art. 5 RDW), na terenie całego kraju. W ramach działań
podstawowych zastosowano podział na dwie grupy, tj. działania podstawowe grupy A i B.
Działania podstawowe grupy A wynikają z
Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,
Programu wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków
i systemy kanalizacji zbiorczej,
Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie
.go
mniejszej niż 4000 RLM odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód
w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony
wód,
programów przyjętych dla obszarów wrażliwych na zanieczyszczenia pochodzenia
rolniczego,
działań zapobiegających zanieczyszczeniu wód substancjami zanieczyszczającymi
lub grupami substancji zanieczyszczających, stanowiących poważne zagrożenie dla
w.
rcl
środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem środowiska przyrodniczego.
Działania podstawowe grupy B obejmują
działania dla silnie zmienionych i sztucznych części wód pozwalające na
osiągnięcie przez te części wód dobrego potencjału,
działania wymagane na mocy części A załącznika VI RDW (działania wymagane
w pozostałych dyrektywach),
zestawienie pozostałych działań podstawowych wymagane na mocy art. 11 ust. 3
RDW.
Działania podstawowe wynikają z przepisów aktów prawa krajowego oraz
wspólnotowego w zakresie ochrony i przywracania właściwego stanu wód oraz ekosystemów
ww
od wód zależnych, czyli pozwalają na wypełnienie zobowiązań następujących dyrektyw
zdefiniowanych w załączniku VI część A (zgodnie z art. 11 pkt 3 a RDW)
dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania
ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26),
dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód
przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
(Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne
rozdz. 15, t. 2, str. 68),
dyrektywa 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r.
v.p
l
dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylająca dyrektywę
76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37),
dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 330 z 05.12.1998, str. 32; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 4, str. 9),
dyrektywa Rady 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony
środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów
ściekowych w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 181 z 04.07.1986, str. 6; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 265),
.go
dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk
przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7; Dz.
Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102, z późn. zm.),
dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada
2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L
20 z 26.01.2010, str. 7),
dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do
obrotu środków ochrony roślin (Dz. Urz. WE L z 19.08.1991, str. 1; Dz. Urz. UE
w.
rcl
Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 11, str. 332),
dyrektywa Rady 96/82/WE z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli
niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi
(Dz. Urz. WE L 10 z 14.01.1997, str. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne
rozdz. 5, t. 2, str. 410),
dyrektywa 2008/1/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2008 r.
dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz.
UE L 24 z 29.01.2008, str. 8),
dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków
wywieranych przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko
naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie
ww
wydanie specjalne rozdz. 15. t. 1, str. 248),
dyrektywa Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. zmieniająca dyrektywę
85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne
i prywatne przedsięwzięcia na środowisko, (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 3, str. 151),
dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r.
w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca
dyrektywę 90/313/EWG (Dz. Urz. UE L 41 z 14.02.2003, str. 26; Dz. Urz. UE Polskie
wydanie specjalne rozdz. 15, t. 7, str. 375).
W PWŚK zawarto również działania, wynikające z przepisów następujących dyrektyw
v.p
l
dyrektywa 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004
r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania
i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dz. Urz. UE L 143
z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 8, str.
357),
dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006
r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem
ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19).
.go
Zadania wynikające z realizacji przepisów dyrektywy 91/271/EWG obejmują realizację
inwestycji związanych z wdrażaniem przepisów KPOŚK, Programu wyposażenia aglomeracji
poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji zbiorczej oraz Programu
wyposażenia zakładów przemysłu rolno - spożywczego o wielkości nie mniejszej niż
4000 RLM, odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające
wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód. Działania zidentyfikowane dla SCWP
dotyczą budowy, rozbudowy bądź modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków oraz budowy
bądź modernizacji systemów kanalizacyjnych, dążących dla zapewnienia prawidłowego
w.
rcl
zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych biologicznie
rozkładalnych z niektórych dziedzin przemysłu, które nie są odprowadzane do oczyszczalni
komunalnych, w celu redukcji ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska.
Wszystkie zadania w tym zakresie mają ściśle określony termin wdrożenia wynikający ze
stanowiska negocjacyjnego Polski w obszarze „Środowisko”.
Dyrektywa 91/676/EWG wskazuje jako konieczne do realizacji, w celu ochrony wód
przed zanieczyszczeniami pochodzenia rolniczego, programy opracowane dla obszarów
wyznaczonych jako szczególnie narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł
rolniczych. W PWŚK zostały wskazane do realizacji zadania pochodzące ze wspomnianych
programów działań tam gdzie zostały one ustalone, natomiast na pozostałych obszarach
w ramach określenia działań uzupełniających, pozwalających na osiągnięcie przez wody
założonych celów, zostały wskazane działania polegające na ograniczeniu odpływu związków
ww
azotu do wód z powierzchni użytkowanych rolniczo, głównie poprzez: prowadzenie
monitoringu wód, wspieranie rolnictwa ekologicznego i rolnictwa zrównoważonego oraz
prowadzenie właściwej techniki gospodarowania w zakresie uprawy roślin i hodowli
zwierząt, ograniczającej straty związków azotowych do wód, np.:, przechowywanie nawozów
naturalnych w odpowiednich warunkach.
Z dyrektywy 2006/7/WE przeniesiono do PWŚK zadania mające na celu
kontrolowanie wody w kąpieliskach, zarządzanie jakością tej wody oraz udostępnianie
społeczeństwu tych informacji. Wdrożenie powyższych wymagań nastąpi poprzez wskazanie
jako koniecznych do realizacji działań typu: objęcie nadzorem sanitarnym wody w kąpielisku
v.p
l
i wykonywanie oceny jakości wody oraz informowanie mieszkańców o jakości wody
w kąpielisku. Należy zaznaczyć, iż wszelkie działania polegające na ograniczaniu zrzutów
substancji zanieczyszczających z poszczególnych sektorów (komunalny, przemysłowy,
rolnictwo) będą miały pozytywny wpływ na poprawę stanu wody w kąpieliskach.
Dyrektywa 98/83/WE wskazała konieczność realizacji działań mających na celu
spełnianie przez wody wykorzystywane do zaopatrzenia ludności, odpowiednich norm
jakościowych. Działania te zostały przetransponowane do PWŚK poprzez następujące zapisy
opracowanie oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców
o jakości wody przeznaczonej do spożycia. Ponadto, tak jak w przypadku dyrektywy
.go
2006/7/WE, wszelkie działania ograniczające zanieczyszczenie wód ze źródeł punktowych
i rozproszonych będą realizować cele niniejszej dyrektywy.
Dyrektywa 86/278/EWG ma na celu niedopuszczenie do negatywnego oddziaływania
stosowanych w państwach członkowskich osadów ściekowych na środowisko naturalne oraz
na ludzi i zwierzęta. Realizacja założeń tej dyrektywy została zapewniona poprzez
umieszczenie w PWŚK zadania: zagospodarowanie osadów ściekowych. Obowiązek ten
regulowany jest również poprzez krajowe akty prawne, tj. przez rozporządzenie Ministra
Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. Nr
w.
rcl
137, poz. 924) oraz przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r.
w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137,
poz. 984, z późn. zm.).
Dyrektywa 92/43/EWG wskazuje na konieczność stworzenia spójnej Europejskiej Sieci
Ekologicznej specjalnych obszarów ochrony siedlisk naturalnych i siedlisk gatunków, która
pozwoli zachować te siedliska w odpowiednim dla nich stanie lub odtworzyć właściwe
warunki dla uzyskania takiego stanu. Dyrektywa ta wskazuje również wymogi związane
z realizacją inwestycji na obszarach Natura 2000.
Polska jako państwo członkowskie stworzyła listę potencjalnych obszarów ochrony siedlisk
i przekazała do Komisji Europejskiej. W PWŚK zostały uwzględnione odpowiednie działania
zmierzające do utrzymania siedlisk we właściwym stanie, w zakresie zagadnień
ww
uzależnionych od stanu wód. Główne działania stanowiące w PWŚK element zapewniający
wdrażanie tejże dyrektywy to: ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów i naturalnych
siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; opracowanie i wdrożenie planu ochrony
obszaru prawnie chronionego; ochrona, zachowanie ekosystemów od wód zależnych zgodnie
z planami ochrony obszarów prawnie chronionych; kompleksowa ochrona układu
hydrologicznego poprzez ochronę źródlisk i zapobieganie erozji; tworzenie korytarzy
ekologicznych i stref buforowych.
Dyrektywa 79/409/EWG dotyczy ochrony wszystkich gatunków ptaków naturalnie
v.p
l
występujących w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich. Zadania
związane z wdrażaniem dyrektywy skierowane są na ochronę, gospodarowanie
i regulowanie liczebności tych gatunków. Działania przewidziane w PWŚK dotyczą
prawidłowego gospodarowania na wyznaczonych obszarach Natura 2000, do której należą
obszary wytyczone zgodnie z przepisami dyrektywy 79/409/EWG. Zadania przewidziane do
wdrożenia na obszarach ochrony gatunkowej są tożsame z działaniami wdrażanymi na
obszarach
siedliskowych,
rozpatrywanego obszaru.
oczywiście
z
uwzględnieniem
cech
charakterystycznych
Dyrektywa 91/414/EWG (zmieniona dyrektywami: 2005/25/WE, 2006/75/WE,
.go
2008/69/WE, 2009/82/WE, 2009/116/WE oraz 2009/117/WE) ustanawia w państwach
członkowskich jednolite zasady dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin oraz
dopuszczania przez KE substancji aktywnych do stosowania w środkach ochrony roślin.
W Polsce zagadnienia dotyczące wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu reguluje
ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r., Nr 133, poz. 849, z późn.
zm.) implementująca przepisy przedmiotowej dyrektywy. Aktem wykonawczym do ww.
ustawy jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r.
w sprawie zakresu badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji
w.
rcl
aktywnej oraz zasad sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839, z późn. zm.), które
określa zakres dokumentacji wymaganej do uzyskania zezwolenia na dopuszczenie środka
ochrony roślin do obrotu. Proponowane działanie wynikające i pozwalające na spełnienie
celów dyrektywy 91/414/EWG to przede wszystkim: obowiązek stosowania środków ochrony
roślin, dopuszczonych do obrotu zgodnie ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin.
Dyrektywa 96/82/WE wskazuje na konieczność eliminowania lub zmniejszenia
skutków dla środowiska z tytułu nadzwyczajnych zagrożeń, a także doskonalenie istniejącego
systemu ratowniczego na wypadek zaistnienia awarii i klęsk żywiołowych. Jak zapisano
w Polityce Ekologicznej Państwa do roku 2025 należy osiągnąć taki stan, aby awaryjność
przemysłowych instalacji niebezpiecznych oraz środków transportowych (rurociągów,
samochodów, wagonów kolejowych, statków) nie przekraczała średnich wskaźników dla
państw OECD. Ustawa27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska obok podstawowych
ww
definicji i przepisów ogólnych w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i ograniczania
skutków poważnych awarii przemysłowych określa również obowiązki prowadzącego zakład
stwarzający zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej, obowiązki organów administracji
związane z awarią przemysłową oraz współpracę międzynarodową w tym samym zakresie
pomiędzy różnymi instytucjami. Proponowane działania pozwalające na spełnienie celów
dyrektywy 96/82/WE to przede wszystkim: opracowanie programu zapobiegania poważnym
awariom przez zakłady o zwiększonym bądź dużym ryzyku; opracowanie wewnętrznego
i zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby; opracowanie
planów operacyjno-ratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty
v.p
l
niebezpieczne; opracowanie wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla wszystkich
województw oraz planów powiatowych dla tych powiatów, na terenie których znajduje się
więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych; zorganizowanie na szczeblu centralnym systemu
analizy doświadczeń z przebiegu zaistniałych awarii i przebiegu akcji ratowniczych;
prowadzenie krajowego rejestru obiektów niebezpiecznych; opracowanie programu
informowania społeczeństwa o nadzwyczajnych zagrożeniach środowiska i edukacji w tym
zakresie, obejmującego działania na szczeblu lokalnym, regionalnym i centralnym; prace
legislacyjne w analizowanym zakresie.
Dyrektywa 2008/1/WE dotyczy zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich
.go
kontroli (IPPC). Uchyla ona dyrektywę 96/61/WE, której przepisy zostały transponowane do
polskiego prawa ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r.- Prawo ochrony środowiska oraz poprzez
akty wykonawcze do tej ustawy. Dyrektywa 2008/1/WE stanowi, że wszystkie istniejące
instalacje, których funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w nich
działalności, mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów
przyrodniczych albo środowiska, powinny uzyskać pozwolenie zintegrowane, natomiast
wszystkie nowe instalacje muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane przed uruchomieniem.
Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 2008/1/WE
w.
rcl
to przede wszystkim: uzyskanie pozwolenia zintegrowanego w celu zapobiegania
zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione
w rozporządzeniu
w sprawie
rodzajów
instalacji
mogących
powodować
znaczne
zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości;
kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji
zanieczyszczających środowisko; wydanie rozporządzenia Ministra Środowiska „w sprawie
minimalnych wymagań wynikających z najlepszej dostępnej techniki, jakie muszą spełniać
instalacje”.
Dyrektywa 97/11/WE zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu
skutków wywieranych przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko
naturalne (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz.
15, t. 3, str. 151), w polskim prawie ma umocowanie w ustawie z dnia 3 października 2008 r.
ww
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn.
zm.), która wprowadza procedurę administracyjną – postępowanie w sprawie oceny
oddziaływania na środowisko (OOŚ). Postępowanie to wszczyna się dla przedsięwzięć
mogących znacząco, bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub
obszar Natura 2000. Ponadto procedura, określona ww. ustawą przewiduje proces
strategicznej oceny na środowisko dla projektów, m.in. dla programów w dziedzinie
gospodarki wodnej, który nie jest regulowany przepisami dyrektywy 97/11/WE. Proces OOŚ
obejmuje wielokierunkową i kompleksową analizę stanu środowiska oraz wskazuje
v.p
l
potencjalne pozytywne jak i negatywne oddziaływania na poszczególne komponenty
środowiska.
Dyrektywa 2003/4/WE określa konieczność udostępniania informacji o stanie wód,
powietrza, gleby, przyrody itp., jak również informacji o działaniach lub środkach
wpływających na środowisko lub zmierzających do jego ochrony, włączając podejmowane
środki administracyjne oraz programy działania. Dyrektywa zobowiązuje państwa
członkowskie do wdrożenia ustaw, rozporządzeń i zarządzeń mających na celu umożliwienie
społeczeństwu dostępu do informacji o środowisku będących w posiadaniu władz
publicznych. Zaproponowane działania wpisane do PWŚK realizujące obowiązki nałożone
.go
dyrektywą 2003/4/WE to: prowadzenie bazy danych o środowisku i udostępnianie informacji
przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska; publiczne udostępnianie informacji
w zakresie planów ochrony środowiska i planów gospodarki odpadami; informowanie
mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców
o jakości wody w kąpielisku; przestrzeganie trybu postępowania w sprawach ocen
oddziaływania na środowisko.
Dyrektywa 2004/35/WE została zaimplementowana do polskiego prawa ustawą
z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr
w.
rcl
75, poz. 493, z późn. zm.). Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie
szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku. Przepisy ustawy stosuje się do
zagrożenia szkodą w środowisku wywołaną emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł,
gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem
szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku, a działalnością podmiotu korzystającego ze
środowiska. Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy
2004/35/WE to: prowadzenie rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań
naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania szkody w środowisku.
Dyrektywa 2006/118/WE określa kryteria oceny i stanu chemicznego wód
podziemnych, a w szczególności normy jakości wód podziemnych. Dyrektywa reguluje
sposób
monitoringu
wód
podziemnych,
określa
sposób
identyfikacji
znaczących
i utrzymujących się trendów wzrostowych zanieczyszczeń oraz inicjowanie działań mających
ww
na celu odwrócenie tych trendów. Określone są również środki zapobiegania wprowadzaniu
zanieczyszczeń do wód podziemnych lub ich ograniczenia. Niniejsza dyrektywa została
częściowo przetransponowana do prawodawstwa polskiego za pomocą rozporządzenia
w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Działania zidentyfikowane
jako zapewniające wdrożenie niniejszej dyrektywy to przede wszystkim: określenie
dodatkowych punktów monitoringu jakości wód podziemnych; odizolowanie ognisk
zanieczyszczeń; monitoring diagnostyczny dla potencjalnych ognisk zanieczyszczeń;
systematyczna
rekultywacja
i rewitalizacja
terenów
użytkowanych
wcześniej
jako
składowiska; uzupełnienie monitoringu dla eksploatowanych, wyłączonych z eksploatacji,
v.p
l
rekultywowanych i zamkniętych składowisk odpadów oraz innych instalacji unieszkodliwiania
odpadów komunalnych.
Oprócz powyższych działań wynikających z realizacji dyrektyw wskazanych
w załączniku VI A RDW, uwzględnione zostały działania podstawowe wymagane art. 11 pkt 3
(b-l) RDW, realizujące cele wymienione w RDW, w tym
działania służące spełnieniu wymogów art. 9, służące wdrożeniu zasady zwrotu
kosztów usług wodnych (art. 11 pkt 3b RDW), zidentyfikowane jako: analiza
polityki opłat za wodę i ścieki; wprowadzenie koniecznych, wynikających z analizy,
.go
zmian w polityce opłat za wodę i ścieki; analiza opłat i koncesji za korzystanie
z zasobów wodnych; analiza zwolnień z opłat za korzystanie z zasobów wodnych,
działania służące propagowaniu skutecznego i zrównoważonego korzystania
z wody w celu niedopuszczenia do zagrożenia realizacji celów określonych w art. 4
(art. 11 pkt 3c RDW), zidentyfikowane jako: skuteczne wprowadzenie programu
racjonalizacji zużycia wody w zakładach przemysłowych; propagowanie idei
zrównoważonego rozwoju i upowszechnienie informacji o podejmowanych
działaniach, akcjach, kampaniach na rzecz aktywnej ochrony środowiska,
służące
spełnieniu
wymogów
art. 7,
w.
rcl
działania
włącznie ze
środkami
zabezpieczenia jakości wody w celu zredukowania poziomu uzdatniania
wymaganego przy produkcji wody do picia (art. 11 pkt 3d RDW), zidentyfikowane
jako: opracowanie warunków korzystania z wód regionu; opracowanie warunków
korzystania z wód zlewni; opracowanie warunków korzystania z wód zlewni dla
obszaru o podwyższonych celach środowiskowych,
działania służące kontroli poboru wody słodkiej powierzchniowej i podziemnej
oraz retencja wody słodkiej powierzchniowej, w tym wykazy poborów wód
i wymagane uprawnienia dla poboru i retencji (art. 11 pkt 3e RDW),
zidentyfikowane jako: weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód,
zwłaszcza na terenach o znacznym rozdysponowaniu wód zasobów wodnych;
wprowadzenie ograniczeń w zużyciu wód na cele inne niż socjalno-bytowe,
ww
produkcji żywności i artykułów farmaceutycznych; weryfikacja zapisów instrukcji
gospodarowania wodą,
działania służące ograniczeniu zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego
uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnianie części wód
podziemnych (art. 11 pkt 3f RDW),
działania służące kontroli zrzutów ze źródeł punktowych mogących przyczynić się
do zanieczyszczenia (art. 11 pkt 3g RDW), zidentyfikowane jako: działania
wynikające z konieczności porządkowania systemu gospodarki ściekowej, np.
prowadzenie ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni
v.p
l
ścieków i wdrożenie harmonogramu wywozu nieczystości płynnych i osadów
ściekowych z przydomowych oczyszczalni; kontrola przestrzegania harmonogramu
wywozu ścieków; kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych
wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko,
działania służące zapobieganiu lub kontroli wprowadzania zanieczyszczeń ze
źródeł rozproszonych (art. 11 pkt 3h RDW), zidentyfikowane jako: stosowanie
środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu; uzyskania pozwolenia
zintegrowanego w celu zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli przez
zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione w rozporządzeniu w sprawie
instalacji
mogących
powodować
znaczne
zanieczyszczenie
.go
rodzajów
poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości; kontrola
przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji
zanieczyszczających środowisko; prowadzenie rejestru szkód w środowisku;
prowadzenie działań naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania
szkody w środowisku; opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu
operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby,
działania służące kontroli nad innymi znaczącymi niekorzystnymi oddziaływaniami
w.
rcl
na stan wody, a w szczególności oddziaływania hydromorfologiczne (art. 11 pkt 3i
RDW)
przeprowadzenie
kontroli
gospodarowania
wodami
w
zakresie
posiadanych pozwoleń oraz kontrole interwencyjne,
działania służące zakazom bezpośredniego zrzucania zanieczyszczeń do wód
podziemnych (art. 11 pkt 3j RDW): zakaz wprowadzania ścieków do wód,
działania
służące
eliminowaniu
zanieczyszczenia
wód
powierzchniowych
substancjami określonymi w wykazie substancji priorytetowych (art. 11 pkt 3k
RDW), zidentyfikowano jako: eliminacja zanieczyszczenia wód przez priorytetowe
substancje
niebezpieczne
(wykaz
I
dyrektywy
76/464/EWG),
poprzez
przeprowadzenie spisu zrzutów zawierających te substancje, ustalenie norm emisji
tych substancji w zrzutach do wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie
zezwoleń na odprowadzanie ścieków zawierających te substancje, opracowanie
specjalnych
ww
programów
ograniczania
emisji
priorytetowych
substancji
niebezpiecznych; ograniczenie zanieczyszczeń wód substancjami niebezpiecznymi
(wykaz II dyrektywy 76/464/EWG), poprzez: przeprowadzenie spisu zrzutów
zawierających te substancje, ustalenie norm emisji tych substancji w zrzutach do
wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie zezwoleń na odprowadzanie
ścieków zawierających te substancje, opracowanie programów mających na celu
zmniejszenie zanieczyszczenia wody,
inne działania służące zapobieganiu stratom zanieczyszczeń z technicznych
v.p
l
instalacji oraz służących zapobieganiu i/lub redukcję przypadkowych wydarzeń
mogących zanieczyszczać wodę (art. 11 pkt 3l RDW), zidentyfikowanych jako
przeprowadzenie przez WIOŚ działań kontrolnych w zakresie wdrażania dyrektywy
2006/11/WE
w
sprawie
zanieczyszczenia
spowodowanego
niektórymi
substancjami niebezpiecznymi odprowadzanymi do środowiska wodnego oraz
dyrektywy
80/68/EWG
w
sprawie
ochrony
wód
gruntowych
przed
zanieczyszczeniem przez niektóre substancje niebezpieczne; opracowanie planów
operacyjno-ratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty
niebezpieczne; opracowanie wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla
.go
wszystkich województw oraz planów powiatowych dla tych powiatów, na terenie
których znajduje się więcej niż 5 obiektów niebezpiecznych (z liczby ok. 1200
obiektów niebezpiecznych na terytorium kraju).
Drugi rodzaj działań wskazanych przez RDW oraz przetransponowanych do polskiego
prawodawstwa poprzez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne to działania
uzupełniające, opracowane i wdrażane w uzupełnieniu do działań podstawowych dla
realizacji celów wskazanych w art. 4 RDW. Dyrektywa zawiera otwartą listę działań
w.
rcl
uzupełniających w załączniku VI B, natomiast ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
w art. 113a ust. 3 wskazuje następujące działania tego typu
środki prawne, administracyjne i ekonomiczne niezbędne do zapewnienia
optymalnego wdrożenia przyjętych działań,
wynegocjowane porozumienia dotyczące korzystania ze środowiska,
działania na rzecz ograniczenia emisji,
zasady dobrej praktyki,
rekonstrukcję terenów podmokłych,
działania służące efektywnemu korzystaniu z wody i ponownemu jej
wykorzystaniu, między innymi promowanie technologii polegających na
efektywnym wykorzystaniu wody w przemyśle i wodooszczędnych technik
nawodnień,
ww
przedsięwzięcia techniczne, badawcze, rozwojowe, demonstracyjne i edukacyjne.
Celem wypełnienia obowiązku opracowania PWŚK, wykonany został Katalog działań
zawierający zbiór działań, spośród których dokonywano wyboru w trakcie opracowywania
programów dla poszczególnych części wód. Katalog składa się z dwóch części, tj. z części
pierwszej, w której zawarto działania skierowane do wszystkich części wód bez względu na
status zagrożenia nieosiągnięciem celów środowiskowych (obowiązujące na terenie całego
kraju działania podstawowe) oraz z części drugiej, w której umieszczono działania wybierane
jako działania podstawowe (tam gdzie zostały one zaplanowane), bądź te same działania jako
v.p
l
działania uzupełniające, jeżeli zachodziła taka potrzeba, np. konieczność redukcji ładunku
azotu poprzez budowę oczyszczalni ścieków, nie objętej wcześniej KPOŚK.
Przy wyborze działań dla poszczególnych części wód kierowano się przede wszystkim
wynikami oceny ryzyka nieosiągnięcia przez wody dobrego stanu oraz identyfikacji
znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceną ich wpływu na stan wód, jak również
przepisami istniejących aktów prawnych, programów i dokumentów realizujących te
przepisy, w zakresie spełniania wymagań nałożonych na Polskę i wypełnienia zadań
wskazanych w aktach prawnych UE. Znaczącą rolę przy wyborze działań miały również wyniki
konsultacji społecznych istotnych problemów gospodarki wodnej. W efekcie doboru działań
.go
dla poszczególnych części wód, jak już wspomniano powyżej, działanie określone jako
podstawowe, w niektórych częściach wód może stanowić działanie uzupełniające
zmierzające do osiągnięcia założonych celów. Przeprowadzona weryfikacja oceny ryzyka
nieosiągnięcia celów środowiskowych po uwzględnieniu zaplanowanych i będących w trakcie
realizacji działań podstawowych, zwłaszcza działań związanych z realizacją przepisów
dyrektywy 91/271/EWG, pozwoliła na precyzyjne wskazanie odpowiednich działań
uzupełniających tam gdzie to rzeczywiście konieczne.
Opracowane programy działań dla części wód powierzchniowych, regionów wodnych
w.
rcl
oraz obszarów dorzeczy ze względu na znaczne rozmiary nie zostały zamieszczone w części
tekstowej
PWŚK.
W
celu
przedstawienia
ich
w
sposób
czytelny,
przejrzysty
i nieskomplikowany, stworzono bazę danych Microsoft Office Access. Baza ta jest integralną
częścią PWŚK, zawiera zaproponowane działania wraz z podaniem kosztów i jednostki
odpowiedzialnej za realizację. Nieskomplikowana formuła programu pozwala na łatwe
i szybkie dotarcie do pożądanych informacji. Dzięki programowi Microsoft Office Access
możliwe jest generowanie raportów, których efektem będą programy działań w wybranym
układzie: dla scalonej części wód, regionu wodnego, obszaru dorzecza, ze wskazaniem
jednostki podziału administracyjnego kraju, zestawienie kosztów dla działań podstawowych
i uzupełniających oraz kosztów działań w danej kategorii.
Szacuje się, iż łączny koszt działań na obszarze dorzecza Łaby wyniesie ok. 1,4 mln zł.
ww
Komentarza wymaga podejście do sposobu oszacowania kosztów poszczególnych
działań zawartych w PWŚK. Przyjęto następujące założenia
koszty działań, których realizacja wynika z obowiązków statutowych jednostek
administracji państwowej i samorządowej przyjęto jako działania bezkosztowe,
koszty działań dot. inwestycji komercyjnych oszacowane zostały na podstawie
aktualnych, na dzień opracowania PWŚK, cen rynkowych,
koszty działań, które wynikają z realizacji innych planów i programów zostały
przyjęte bezpośrednio z tych dokumentów; w przypadku KPOŚK, koszty
niektórych działań wynoszą „0” zł; wynika to z faktu, iż niektóre aglomeracje
v.p
l
podłączone są do więcej niż jednej oczyszczalni ścieków; w tej sytuacji koszty
podane są ogółem dla aglomeracji, a nie rozdzielone na poszczególne
oczyszczalnie,
koszty działań wymagających pozyskania dodatkowych nakładów finansowych,
innych niż podstawowy budżet jednostki, zostały oszacowane bezpośrednio przez
jednostki odpowiedzialne za realizację określonych działań,
nie oszacowano kosztów związanych z działaniami dotyczącymi budowy
przepławek w celu zapewnienia ciągłości rzek i potoków, z uwagi na fakt, iż
obszarem jednostkowym dla tych działań jest obszar SCWP - bez wskazania
określenia kosztów,
.go
szczegółowej lokalizacji i parametrów konkretnych inwestycji, co jest warunkiem
w przypadku, gdy obszar objęty działaniem obejmował więcej niż jedną SCWP,
koszt związany z jego realizacją rozdzielony został pomiędzy SCWP zlokalizowane
w zasięgu działania.
Podsumowanie
programów
działań
dla
wód
powierzchniowych
rzecznych
i podziemnych uwzględniające informacje o kosztach ich realizacji, wraz ze źródłami
finansowania (ze szczególnym uwzględnieniem finansowania z budżetu państwa)
w.
rcl
przedstawiono w tabeli nr 9 i 10. Koszty dla działań podstawowych A i B zaokrąglone zostały
do setek zł. Dla wód podziemnych przyjmuje się, że wszystkie działania wyznaczone dla
osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych będą miały wpływ na poprawę stanu
chemicznego i ilościowego wód podziemnych. W związku z tym dla JCWPd niezagrożonych
osiągnięciem celów środowiskowych zaproponowano działania podstawowe takie jak dla
właściwych wód powierzchniowych.
Zamieszczone w tabeli nr 9 podsumowanie uwzględnia podział działań na
podstawowe i uzupełniające. Na obszarze dorzecza Łaby największy udział kosztów przypada
na zadania wynikające z KPOŚK (działania podstawowe z grupy A) oraz w mniejszym stopniu
na działania wynikające z konieczności opracowanie warunków korzystania z wód regionu
(działania podstawowe z grupy B).
ww
Dla wód podziemnych na obszarze dorzecza Łaby nie przewiduje się programów
działań uzupełniających. Stan chemiczny i ilościowy jednolitych części wód podziemnych na
obszarze dorzecza określono jako dobry.
ww
.go
nie dotyczy
8
4
4
4
1 240 000,0
198 500,0
0,0
budżety JST, budżety operatorów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, POIiŚ
budżet państwa ** , zadania ustawowe organów administracji publicznej, Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, POIiŚ
nie dotyczy
nie dotyczy
3
tożsame z działaniami dla SCWP
nie dotyczy
* Wskazania podmiotów realizujących poszczególne działania zawiera załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju
Ilość JCWPd
Koszty działań podstawowych
Koszty działań uzupełniających
Źródła finansowania
działań podstawowych
Źródła finansowania
działań uzupełniających
Obszar dorzecza Łaby*
Tabela 10. Podsumowanie programów działań w latach 2010-2015 na obszarze dorzecza Łaby – wody podziemne
v.p
l
* Podmioty realizujące poszczególne działania znajdują się w bazie danych Microsoft Office Access stanowiącej załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju.
** tj. 23 500 PLN w ramach wojewódzkich programów państwowego monitoringu środowiska, 150 000 PLN w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: projekt
POIS.05.03.00-00-186/09 pn „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski".
Ilość JCWP rzek
Ilość niezagrożonych JCWP
Ilość zagrożonych JCWP
Ilość JCWP podlegających DEROGACJOM
Koszty działań A
Koszty działań B
Koszty działań uzupełniających
Źródła finansowania
działań A
Źródła finansowania
działań B
Źródła finansowania
działań uzupełniających
Obszar dorzecza Łaby*
w.
rcl
Tabela 9. Podsumowanie programów działań w latach 2010-2015 na obszarze dorzecza Łaby – wody powierzchniowe
charakterystyką
v.p
l
11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką
Ustalenia PGW powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktualizacjach dokumentów
planistycznych i programowych na poziomie krajowym i regionalnym. Obowiązek adaptacji
dotyczy przede wszystkim dokumentów powiązanych z procesem planowania. Dokumentem
nadrzędnym dla PGW jest Narodowa Strategia Gospodarowania Wodami. Pośrednio
powiązane dokumenty planistyczne i programowe, dotykające zagadnień gospodarowania
wodami/ochrony zasobów wodnych w innych obszarach środowiskowych czy innych
działalności,
powinny
uwzględniać
najważniejsze
kwestie
.go
sektorach
planowania
w gospodarce wodnej. Prezentowane poniżej dokumenty krajowe i regionalne dotyczą
przedmiotowych zagadnień i powinny być realizowane w zależności od potrzeb przy
jednoczesnym zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju.
Dokumenty planistyczne i programowe na poziomie krajowym w zależności od
stopnia zbieżności tematycznej, w mniejszym, bądź większym stopniu powinny uwzględniać
ustalenia PGW. Aktualnie w niektórych pojawiają się jedynie krótkie wzmianki
o prowadzonych pracach planistycznych, inne natomiast w istotny sposób dotykają tych
w.
rcl
tematów. Szereg dokumentów na tym szczeblu powstawał około 2005 roku, więc kolejne
aktualizacje tych programów w sposób bardziej szczegółowy powinny uwzględniać założenia
i cele planowania gospodarowania wodami.
Na poziomie regionalnym obserwowana jest podobna sytuacja. W poszczególnych
dokumentach pojawiają się wzmianki o prowadzonych pracach związanych z opracowaniem
PWŚK i PGW, inne natomiast, np. wojewódzkie programy ochrony środowiska uwzględniają
w sposób dość szczegółowy wykonane, czy planowane do wykonania zadania i prace w tym
zakresie, uwzględniając je w swoich harmonogramach i kosztorysach. Z czasem aktualizacje
poszczególnych dokumentów powinny zawierać coraz dokładniejsze informacje i elementy
wypracowane w ramach procesu planowania gospodarowania wodami. Dotychczas to
proces planowania gospodarowania wodami w dużym stopniu bazował na zapisach
dokumentów planistycznych i programowych szczebla regionalnego, z uwagi na potrzebę
ww
uwzględnienia już zaplanowanych do realizacji polityk i programów, oczywiście jeżeli są one
zgodne z założeniami i celami RDW. Na tak powstałej bazie zaplanowano odpowiednie
zadania „dopełniające” dla uzyskania efektu celowego, które następnie będą musiały zostać
uwzględnione i przeniesione na poziom krajowy i regionalny do realizacji.
Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne ustalenia PGW uwzględnia się
w opracowanych na obszarach dorzeczy oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym
i planów przeciwdziałania skutkom suszy uwzględnia się w koncepcji przestrzennego
zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województwa, w planach zagospodarowania
przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy
v.p
l
oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Wprowadzenie powyższego przepisu reguluje kwestie spójności powstających dokumentów
w tych dwóch płaszczyznach bezpośrednio i ściśle ze sobą powiązanych. Realnie taka zmiana
będzie odczuwalna dopiero po aktualizacji poszczególnych dokumentów związanych
z kształtowaniem gospodarki przestrzennej kraju.
KRAJOWE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM
1. Tytuł dokumentu
.go
Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015
Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015.
2. Zatwierdzenie
Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada 2006 roku.
3. Realizacja zapisów
2007 – 2015.
4. Tematyka
Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015 jest nadrzędnym dokumentem polityki rozwoju
w.
rcl
społeczno – gospodarczego Polski. Wyznacza priorytetowe cele tej polityki i określa ich
realizację na przestrzeni kilkunastu lat. Dokument ten, stanowi podstawę do tworzenia
innych opracowań na szczeblu rządowym i samorządu terytorialnego oraz umożliwia
racjonalne wykorzystanie środków finansowych pozyskanych z Unii Europejskiej.
Głównym celem strategii jest zmniejszenie istniejącego dystansu rozwojowego Polski,
wobec krajów Unii, poprzez podniesienie poziomu i jakości życia swoich obywateli.
5. Wskazanie finansowania
środki krajowe w kwocie 11,9 mld EUR z
o budżetu państwa,
o budżetu jednostek samorządu terytorialnego,
o budżetu innych podmiotów sektora finansów publicznych,
o funduszy celowych,
ww
o środki prywatnych podmiotów gospodarczych w kwocie 6,4 mld EUR,
publiczne środki wspólnotowe w kwocie 86 mld EUR z
o Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
o Europejskiego Funduszu Społecznego,
o Funduszu Spójności,
o Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w kwocie 13,2 mld EUR, współfinansowanie w kwocie 3,9 mld EUR,
o Europejskiego
Funduszu
Poz. 561
Rybackiego
w
kwocie
0,7
mld
EUR
+
pozostałe źródła finansowania z
v.p
l
współfinansowanie w kwocie 0,1 mld EUR,
o Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
o Norweskiego Obszaru Gospodarczego.
6. Działania przewidziane do realizacji
Założenia określają następujące priorytety Strategii
wzrost konkurencyjności i innowacyjności gospodarki w sektorze gospodarki
wodnej realizacja powyższego założenia przejawia się poprzez modernizację
rybołówstwa i przetwórstwa rybnego,
.go
poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej,
wzrost zatrudnienia i podniesienie jego jakości,
budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa,
rozwój obszarów wiejskich,
rozwój regionalny i podniesienie spójności terytorialnej.
Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013
w.
rcl
1. Tytuł dokumentu
„Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013”.
2. Zatwierdzenie
Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 września 2005 r.
3. Realizacja zapisów
2007 – 2013.
4. Tematyka
Narodowy Plan Rozwoju jest kompleksowym programem rozwoju społecznego
i koncepcją modernizacji polskiej gospodarki. NPR ma za zadanie ukierunkować
i ustabilizować działanie instytucji publicznych i społecznych, sprzyjać realizowaniu interesów
różnych grup ludności. W ten sposób stanie się narzędziem programowania i koordynowania
działań podmiotów publicznych, prywatnych i społecznych. Dla osiągnięcia celów
ww
rozwojowych określonych w NPR planowane jest podjęcie działań równocześnie w trzech
wymiarach, tj.
strukturalnym - oddziaływanie na cechy strukturalne gospodarki,
przestrzennym - oddziaływanie na zagospodarowanie przestrzeni kraju,
regionalnym
-
oddziaływanie
na
rozwój
i
konkurencyjność
(województw).
Jako główne cele strategiczne zostały wymienione
utrzymanie gospodarki na ścieżce wysokiego wzrostu gospodarczego,
regionów
zatrudnienia,
v.p
l
wzmocnienie konkurencyjności regionów i przedsiębiorstw oraz wzrost
podniesienie poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej
(zmniejszenie regionalnego zróżnicowania poziomu dochodów i dostępność
komunikacyjna do regionów.
5. Wskazanie finansowania
Plan finansowany będzie z następujących źródeł
publiczne fundusze krajowe – 40,5 mld euro,
krajowe środki prywatne – 28,0 mld euro,
publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne – 73,6 mld euro,
.go
Łączna kwota finansowania – 142,1 mld euro.
6. Działania przewidziane do realizacji
Do realizacji priorytetów Narodowego Planu Rozwoju zaproponowano 117 działań
ujętych
w
24
kierunkach.
Działania
te
wynikają
z dokumentów
strategicznych
(horyzontalnych, sektorowych i regionalnych) i stanowią podstawę do opracowania
programów operacyjnych.
Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego
w.
rcl
1. Tytuł dokumentu
Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego na lata 2007 – 2013.
2. Zatwierdzenie
NSRR została przyjęta przez Radę Ministrów dnia 2 października 2007 r.
3. Realizacja zapisów
2007 – 2013.
4. Tematyka
NSRR jest dokumentem określającym uwarunkowania, cele i kierunki wspierania
rozwoju
regionalnego
przez
państwo
oraz
koordynacji
polityki
sektorowej
w województwach. Dokument określa priorytety i kryteria wyodrębniania obszarów
wsparcia, zasady i kryteria wsparcia finansowego programów wojewódzkich z punktu
ww
widzenia polityki państwa. NSRR wskazuje również sposób koordynacji działań wszystkich
ministrów oraz funduszy celowych, które są zgodne z celami i zasadami polityki rozwoju
regionalnego państwa.
5. Wskazanie finansowania
Strategia finansowana będzie z następujących źródeł
publiczne fundusze krajowe,
krajowe środki prywatne,
publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne.
6. Działania przewidziane do realizacji
strategicznych
większa konkurencyjność województw,
v.p
l
Realizacja działań Strategii będzie ukierunkowana na spełnienie założonych celów
większa spójność społeczna, gospodarcza przestrzenna,
szybszy wzrost- wyrównywanie szans rozwojowych.
Dla każdego z wymienionych celów zdefiniowano szereg działań priorytetowych, których
realizacja pozwoli na wypełnienie założeń Strategii.
1. Tytuł dokumentu
.go
Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju
Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju
2. Zatwierdzenie
Koncepcja została przyjęta w dniu 5 października 1999 r. przez Radę Ministrów oraz
w dniu
17
listopada
2000
r.
przez
Sejm
Rzeczpospolitej
Polskiej
(M.P. z 2001 r. Nr 26, poz. 432).
3. Realizacja zapisów
Okres około 25 lat począwszy od roku 1999.
w.
rcl
4.Tematyka
Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju jest podstawowym
dokumentem określającym zasady polityki państwa w dziedzinie przestrzennego
zagospodarowania kraju. Zawiera ogólne kierunki rozwoju poszczególnych struktur
i elementów przestrzennych, uwzględniające uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne,
priorytety oraz sektorowe założenia rozwojowe, w tym stwierdzenie, że stan ilościowy
i jakościowy zasobów wodnych jest jednym z podstawowych problemów strategicznych
Polski, warunkującym rozwój cywilizacyjny.
Zgodnie z Koncepcją, cele strategiczne sektora gospodarki wodnej oprócz problemów
kształtowania ilości i jakości zasobów wodnych powinny uwzględniać także problematykę
ochrony przed powodzią. Szczególny nacisk położony jest na użytkowe aspekty gospodarki
wodnej – zarówno w kontekście zapewnienia zaopatrzenia w wodę, ochrony jakości wód jak
ww
i racjonalizacji zużycia wody przez odbiorców przemysłowych i gospodarkę komunalną,
modernizacji dróg wodnych oraz ochronę przed powodzią. Realizacji celów strategicznych
ma służyć proekologiczne gospodarowanie zasobami wód, poddanie regułom gospodarki
rynkowej użytkowania wód w gospodarce, zintegrowanie działań prowadzonych na
poziomach lokalnym, regionalnym i ponadregionalnym, zagospodarowanie szlaków
śródlądowych, budowę zadaniowych zbiorników retencyjnych i stymulowanie małej retencji
Z uwagi na termin opracowania KPPZK (1999 r.), nie uwzględnia ona istotnych zmian
w obecnych uwarunkowaniach istniejących w kraju (chociażby przystąpienie do UE).
W minionych latach przystępowano do opracowania nowej koncepcji przestrzennego
v.p
l
zagospodarowania kraju, jednak prace te nie były finalizowane. Obecnie trwa
przygotowywanie dokumentu Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030,
mającego zastąpić w systemie prawa dokument obecnie obowiązujący. W roku 2010
planowane są konsultacje projektu KPZK 2030 i opracowanie prognozy oddziaływania na
środowisko skutków realizacji tego projektu.
Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016
1.Tytuł dokumentu
2.Zatwierdzenie
.go
„Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016”.
Zatwierdzony przez Sejm RP w dniu 22 maja 2009 r.
3.Realizacja zapisów
W latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016.
4.Tematyka
Dokument w głównej mierze określa zasady postępowania wobec środowiska oraz
określa priorytety jego ochrony. Idea polega na zasadzie zrównoważonego rozwoju.
Posiada strukturę podobną do "Polityki ekologicznej Państwa na lata 2003 - 2006", jednakże
w.
rcl
inaczej akcentuje potrzebę działań uznanych jako priorytetowe.
5.Wskazanie finansowania
Szacuje się, że niezbędne nakłady na wykonanie zadań określonych w polityce
ekologicznej na lata 2009-2012 wyniosą 66,2 mld zł (ceny 2007 r.), a na lata 2013-2016 –
63,5 mld zł.
Źródła finansowania
środki prywatne,
środki publiczne a w nich NFOŚiGW, budżety jednostek samorządu terytorialnego,
budżet państwa oraz środki zagraniczne (środki w ramach pomocy Unii
Europejskiej oraz środki z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego
Mechanizmu Finansowego, Instrumentu Szwajcarskiego oraz innej pomocy
bilateralnej).
ww
Przewidywane koszty
ochrona powietrza atmosferycznego – 19,3 mld zł,
ochrona wód i gospodarka wodna – 36,1 mld zł,
gospodarka odpadami – 6,7 mld zł.
na inne cele polityki ekologicznej dotyczące przedsięwzięć w zakresie ochrony
przed hałasem i polami elektromagnetycznymi, ochrony powierzchni ziemi,
ochrony przyrody, różnorodności przyrodniczej i krajobrazu, działalność
badawczo-rozwojową w ochronie środowiska, monitoring oraz pozostałą
v.p
l
działalność w ochronie środowiska (poważne
awarie, chemikalia, biotechnologie i GMO, promieniowanie jonizujące) - 4,1 mld zł.
6.Działania przewidziane do realizacji
Działania systemowe wyszczególnione w dokumencie to
I. Uwzględnienie zasad ochrony środowiska w strategiach sektorowych
rozwój metodologii wykonywania ocen oddziaływania na środowisko dla
dokumentów
strategicznych
oraz
szkolenia
dokumentów oraz dla osób oceniających,
II. Aktywizacja rynku na rzecz ochrony środowiska
dla
projektodawców
tych
.go
zastosowanie systemu „zielonych zamówień” w postępowaniach o udzielenie
zamówienia publicznego organizowanych przez wszystkie instytucje korzystające
ze środków publicznych, eliminacja z rynku wyrobów szkodliwych dla środowiska,
promocja tworzenia „zielonych miejsc pracy” z wykorzystaniem funduszy Unii
Europejskiej, promocja transferu do Polski najnowszych technologii służących
ochronie środowiska przez finansowanie projektów w ramach programów
unijnych, wykonanie analizy dotyczącej możliwości wprowadzenia w Polsce
„zielonej” reformy podatkowej, przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii
w.
rcl
społecznej kształtującej zrównoważone wzorce konsumpcji, wprowadzenie
etykiet informujących o produktach ekologicznych i ich promocja wśród
społeczeństwa, opracowanie krajowego planu wycofania proszków do prania
zawierających fosforany, wsparcie zastosowania pojazdów o niskiej emisji
i wysokiej efektywności energetycznej z napędami alternatywnymi oraz
wypracowanie rozwiązań hamujących napływ do krajowego parku zagranicznych
pojazdów o niekorzystnych parametrach ekologicznych i energetycznych.
III. Zarządzanie środowiskowe
stworzenie
mechanizmów
stymulujących
przystępowanie
przedsiębiorstw
i instytucji do systemów zarządzania środowiskowego. Do mechanizmów tych
należą
o wprowadzanie „zielonych zamówień” promujących w postępowaniach
udzielenie
ww
o
zamówienia
publicznego
firmy
posiadające
certyfikaty
zarządzania środowiskowego przez uzyskanie przez nie dodatkowych
punktów,
o upowszechnienie wśród społeczeństwa logo EMAS i normy ISO 14001 a także
logo CP jako znaków jakości środowiskowej firmy będącej wytwórcą danego
wyrobu lub świadczącej określoną usługę,
o podniesienie prestiżu instytucji publicznej posiadającej certyfikat zarządzania
przez akcję wśród społeczeństwa dotyczącą znaczenia takiego certyfikatu,
o ograniczenie częstotliwości kontroli, w zakresie ochrony środowiska,
posiadających
certyfikaty
zarządzania
środowiskowego
v.p
l
podmiotów
i uproszczenie trybu ich kontroli,
o ograniczenie kosztów związanych z wdrożeniem systemów zarządzania
środowiskowego przez przedsiębiorstwa i instytucje.
IV. Udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska
doskonalenie metod udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie przez
wszystkie instytucje publiczne, rozwój szkolnej edukacji w zakresie ochrony
środowiska, dostępu do informacji o środowisku oraz kształtowanie zachowań
zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju (akcje, szkolenia dla nauczycieli
.go
i szkół), promowanie etykiet znakujących aspekt środowiskowy produktów w celu
ułatwienia konsumentom zachowań proekologicznych, finansowe wspieranie
przez fundusze ekologiczne projektów realizowanych przez organizacje
pozarządowe, zapewnienie udziału pozarządowych organizacji ekologicznych we
wszystkich gremiach podejmujących decyzje dotyczące ochrony środowiska,
szkolenia dla pracowników instytucji publicznych oraz przedsiębiorców w zakresie
przepisów o dostępie społeczeństwa do informacji o środowisku,
ściślejsza współpraca z dziennikarzami w zakresie edukacji ekologicznej
w.
rcl
wszystkich grup społecznych.
V. Rozwój badań i postęp techniczny
uruchomienie systemu zagranicznych stypendiów naukowych dla najlepszych
absolwentów
uczelni
związanych
z
ochroną
środowiska,
umożliwienie
finansowania przez fundusze ekologiczne wdrażania ekoinnowacji opracowanych
w polskich placówkach naukowobadawczych, zwiększenie wymiany zespołów
badawczych z najlepszymi zagranicznymi instytutami (wspierane finansowo przez
fundusze ekologiczne), doposażenie w nowoczesną aparaturę naukową
instytutów, uczelni i systemów monitoringu (finansowane przez NFOŚiGW),
wspieranie platform technologicznych jako miejsca powstawania rozwiązań
innowacyjnych przez ośrodki naukowe i jednostki gospodarcze, wdrożenie
systemu informatycznego resortu „Środowisko”, w tym wdrożenie Systemu
ww
Informatycznego Inspekcji Ochrony Środowiska „EKOINFONET”, uruchomienie
krajowego systemu monitorowania technologii środowiskowych.
VI. Odpowiedzialność za szkody w środowisku
zakończenie prac nad pełną transpozycją przepisów dyrektywy 2004/35/WE do
ustawodawstwa polskiego przez nowelizację ustawy o zapobieganiu i naprawie
szkód w środowisku,
stworzenie bazy danych o szkodach w środowisku i działaniach naprawczych,
prowadzenie
szkoleń
na
temat
Poz. 561
odpowiedzialności
sprawcy
za
szkody
gospodarczych,
v.p
l
w środowisku dla pracowników administracji, sądownictwa oraz podmiotów
wzmocnienie kadrowe i aparaturowe Inspekcji Ochrony Środowiska pozwalające
na pełną realizację zadań kontrolnych,
zapewnienie
w
budżecie
państwa
środków
na
rekultywacje
terenów
zanieczyszczonych przed 30 kwietnia 2007 r.
VII. Aspekt ekologiczny w planowaniu przestrzennym
wdrożenie wytycznych metodycznych dotyczących uwzględnienia w planach
zagospodarowania przestrzennego wymagań ochrony środowiska i gospodarki
.go
wodnej, w szczególności wynikających z opracowań ekofizjograficznych, prognoz
oddziaływania na środowisko (wraz z poprawą jakości tych dokumentów),
wdrożenie przepisów umożliwiających przeprowadzanie strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko już na etapie studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego (które jest opracowaniem planistycznym
obejmującym teren całej gminy),
zatwierdzenie wszystkich obszarów europejskiej sieci Natura 2000 oraz
sporządzenie dla nich planów ochrony,
w.
rcl
wdrożenie koncepcji korytarzy ekologicznych,
uwzględnianie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi,
określenie zasad ustalenia progów tzw. chłonności środowiskowej oraz
pojemności przestrzennej zależnie od typu środowiska,
wprowadzenie
mechanizmów
ochrony
zasobów
złóż
kopalin
przed
zagospodarowaniem powierzchni uniemożliwiającym przyszłe wykorzystanie,
uwzględnienie w planach zagospodarowania przestrzennego wyników.
Działania związane z ochroną zasobów naturalnych
Ochrona przyrody
o dokończenie inwentaryzacji i waloryzacji różnorodności biologicznej Polski,
ww
o zadania wynikające z Krajowej strategii ochrony i zrównoważonego
użytkowania różnorodności biologicznej dotyczące przywracania właściwego
stanu siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach
chronionych wraz z zachowaniem zagrożonych wyginięciem gatunków oraz
różnorodności genetycznej roślin, zwierząt i grzybów,
o przywrócenie drożności lądowych i wodnych korytarzy ekologicznych
umożliwiających przemieszczanie się zwierząt i funkcjonowanie populacji
w skali kraju, wsparcia procesu opracowania planów ochrony dla obszarów
chronionych,
o zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie potrzeb i właściwych
v.p
l
metod ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,
o wypracowanie metod skutecznej ochrony cennych przyrodniczo zadrzewień
przydrożnych oraz terenów zieleni miejskiej,
Ochrona i zrównoważony rozwój lasów
o realizacja przez Lasy Państwowe „Krajowego programu zwiększenia lesistości”,
o dostosowanie składu gatunkowego drzewostanów do siedliska oraz
zwiększenie różnorodności genetycznej i gatunkowej biocenoz leśnych, w tym
realizacja programu restytucji jodły w Sudetach oraz ochrony i restytucji cisa
w Polsce,
o rozbudowę
leśnych
banków
genów
oraz
wprowadzenie
.go
funkcji
alternatywnego systemu certyfikacji lasów,
Racjonalne gospodarowanie zasobami wody
o przyjęcie przez Rząd i Parlament Narodowej Strategii Gospodarowania
Wodami do 2030 r. (z uwzględnieniem etapu 2015 r.),
Ochrona powierzchni Ziemi
o opracowanie krajowej strategii ochrony gleb, w tym walki z ich zakwaszeniem,
o promocja rolnictwa ekologicznego i rolnictwa integrowanego,
w.
rcl
o waloryzacja terenów pod względem ich przydatności do produkcji zdrowej
żywności oraz promocja takiej żywności,
o rozwój monitoringu gleb,
o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inicjatyw dotyczących
rekultywacji terenów zdegradowanych i zdewastowanych,
o zakończenie
opracowania
systemu
osłony
przeciwosuwiskowej
przez
Państwowy Instytut Geologiczny,
Gospodarowania Zasobami Geologicznymi
o ułatwienia
dla
przedsiębiorstw
prowadzących
prace
poszukiwawczo-
rozpoznawcze przez uchwalenie nowego prawa geologicznego i górniczego,
o ułatwienia w dostępie do map i danych geologicznych,
o uzupełnienia mapy geośrodowiskowej Polski w skali 1:50 000 o nowe warstwy
ww
tematyczne,
o uzupełnienie baz danych geologiczno-inżynierskich dla aglomeracji miejskich,
o tworzenie stanowisk dokumentacyjnych i geoparków w celu prawnej ochrony
dziedzictwa geologicznego Polski oraz inwentaryzacja stanowisk geologicznych
i utworzenie ich centralnego rejestru,
o zakończenie
prac
nad
systemem
osłony
przeciwosuwiskowej
SOPO
i utworzenie centralnego rejestru osuwisk i terenów zagrożonych ruchami
masowymi ziemi,
o określenie obszarów zagrożonych naturalnymi mikrowstrząsami sejsmicznymi,
polityki
udokumentowania
koncesyjnej
złóż
surowców
mającej
na
celu
zwiększenie
z
jednoczesnym
v.p
l
o prowadzenie
energetycznych
promowaniem nowych technologii pozyskiwania energii ze złóż, zwłaszcza
węgla, w celu minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko
dotychczasowego sposobu eksploatacji,
o promowanie wykorzystania metanu z pokładów węgla,
o doskonalenie prawodawstwa dotyczącego ochrony zasobów kopalin i wód
podziemnych,
o ograniczenie presji wywieranej na środowisko podczas prowadzenia prac
.go
geologicznych i eksploatacji kopalin,
o eliminacja nielegalnej eksploatacji kopalin,
o wzmocnienie ochrony niezagospodarowanych złóż kopalin w procesie
planowania przestrzennego,
o wykonanie bilansu pojemności struktur geologicznych, w których możliwa jest
sekwestracja dwutlenku węgla na terenie Polski,
o rozpoznanie geologiczne złóż soli kamiennej, wyczerpanych złóż ropy i innych
struktur geologicznych pod kątem magazynowania ropy naftowej i gazu
w.
rcl
ziemnego oraz składowania odpadów, w tym promieniotwórczych,
o dokończenie dokumentowania zasobów dyspozycyjnych wód leczniczych
i termalnych oraz głównych zbiorników wód podziemnych
Działania związane z poprawą jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego
Środowisko a zdrowie
o doposażenie straży pożarnej w sprzęt do ratownictwa chemicznoekologicznego oraz sporządzanie wojewódzkich i powiatowych planów
zarządzania ryzykiem wystąpienia awarii,
Jakość powietrza
o dalsza redukcja emisji SO2, NOx i pyłu drobnego z procesów wytwarzania
energii; zadanie to jest szczególnie trudne dlatego, że struktura przemysłu
ww
energetycznego Polski jest głównie oparta na spalaniu węgla i nie można jej
zmienić w ciągu kilku lat,
o możliwie szybkie uchwalenie nowej polityki energetycznej Polski do 2030 r.,
o modernizacja systemu energetycznego,
o podjęcie działań związanych z gazyfikacją węgla (w tym także z gazyfikacją
podziemną) oraz z techniką podziemnego składowania dwutlenku węgla,
o konieczne
opracowanie
i
wdrożenie
przez
właściwych
marszałków
województw programów naprawczych w 161 strefach miejskich, w których
notuje się przekroczenia standardów dla pyłu drobnego PM10 i PM2,5
v.p
l
zawartych w dyrektywie CAFE,
o uruchomienie pierwszej linii kolejowej dla samochodów ciężarowych
przejeżdżających przez Polskę w tranzycie wschód - zachód (tzw. transport
intermodalny),
Ochrona wód
o budowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem
biogenów dla wszystkich aglomeracji powyżej 15 000 RLM oraz rozbudowa dla
nich sieci kanalizacyjnych,
o uruchomienie działań zapisanych w planach gospodarowania wodami na
.go
obszarach dorzeczy w Polsce oraz w programie wodnośrodowiskowym kraju,
o opracowanie programów działań specjalnych mających na celu ograniczenie
zanieczyszczenia
powodowanego
przez
substancje
niebezpieczne
i priorytetowe pochodzące przede wszystkim ze źródeł przemysłowych,
o realizacja programów działań na obszarach szczególnie narażonych na azotany
pochodzenia rolniczego,
o wyposażenie zakładów sektora rolno-spożywczego w wysokosprawne
oczyszczalnie ścieków,
w.
rcl
o wyposażenie jak największej liczby gospodarstw rolnych w zbiorniki na
gnojowicę i płyty obornikowe,
o ustanowienie
obszarów
ochronnych
dla
głównych
zbiorników
wód
podziemnych oraz stref ochrony ujęć wód podziemnych,
o rozwój sieci monitoringu jakości wód powierzchniowych i podziemnych,
o ścisła współpraca z państwami leżącymi nad Morzem Bałtyckim w realizacji
programu ochrony wód tego morza w ramach Konwencji Helsińskiej,
o wdrożenie najbardziej skutecznych i ekonomicznie opłacalnych metod
odzysku osadów ściekowych z dużych oczyszczalni ścieków,
Gospodarka odpadami
o zorganizowanie banku danych o odpadach (do końca 2009 r.),
o reforma obecnego systemu zbierania i odzysku odpadów komunalnych
ww
w gminach, dająca władzom samorządowym znacznie większe uprawnienia
w zarządzaniu i kontrolowaniu systemu (do końca 2009 r.),
o zwiększenie
stawek
opłat
za
składowanie
odpadów
zmieszanych
biodegradowalnych oraz odpadów, które można poddać procesom odzysku,
o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inwestycji dotyczących
odzysku i recyklingu odpadów, a także wspieranie wdrożeń nowych
technologii w tym zakresie,
o dostosowanie składowisk odpadów do standardów UE,
wyeksploatowanych pojazdów,
v.p
l
o wprowadzenie rozwiązań poprawiających skuteczność systemu recyklingu
o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne modernizacji technologii
prowadzących do zmniejszania ilości odpadów na jednostkę produkcji
(technologie małoodpadowe),
o realizacja projektów dotyczących redukcji ilości składowanych odpadów
komunalnych i zwiększenia udziału odpadów komunalnych poddawanych
odzyskowi i unieszkodliwieniu,
o intensyfikacja edukacji ekologicznej promującej minimalizację powstawania
odpadów (np. opakowań, toreb foliowych) i ich preselekcję w gospodarstwach
.go
domowych,
o wzmocnienie przez Inspekcję Ochrony Środowiska kontroli podmiotów
odbierających odpady od wytwórców oraz podmiotów posiadających
instalacje do odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów,
o dokończenie akcji likwidacji mogilników, zawierających przeterminowane
środki ochrony roślin i inne odpady niebezpieczne oraz akcji eliminacji PCB
z transformatorów i kondensatorów,
w.
rcl
Oddziaływanie hałasu i pól elektromagnetycznych
o sporządzenie map akustycznych dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz
dla dróg krajowych i lotnisk, a także wynikających z nich programów ochrony
przed hałasem,
o zorganizowanie laboratorium referencyjnego do pomiaru pól w ramach
Inspekcji Ochrony Środowiska i szkolenie specjalistów w zakresie ich pomiaru,
a także opracowanie w Ministerstwie Środowiska procedur zapewniających
bezpieczną lokalizację źródeł pól elektromagnetycznych,
Substancje chemiczne w środowisku
o szkolenia
dotyczące
odpowiedzialnego
stosowania
chemikaliów
i postępowania z ich odpadami, wspierane finansowo przez fundusze
ekologiczne oraz propagowanie produktów z substancji ulegających
ww
biodegradacji (np. torby na zakupy, naczynia jednorazowe),
o kontynuacja programów krajowe dotyczące usuwania PCB z transformatorów,
kondensatorów
i
innych
urządzeń
zawierających
te
związki
wraz
z dekontaminacją tych urządzeń, usuwanie azbestu, likwidacja mogilników.
Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.)
1.Tytuł dokumentu
Krajowy program zwiększenia lesistości. Aktualizacja 2003.
2.Zatwierdzenie
dokumentu
„Krajowy
program
zwiększania
lesistości”
został
v.p
l
Aktualizacja
zaakceptowany do realizacji przez Radę Ministrów RP w dniu 23 czerwca 1995 r.
3.Realizacja zapisów
Realizacja „Krajowego programu zwiększenia lesistości” obejmuje lata 1995-2020.
4.Tematyka
Program zakłada zwiększenie zalesienia Polski do 30% do 2020 r. oraz do 33% po roku
2050. Został podzielony na cztery etapy
pierwszy etap został zrealizowany w latach 1995-2000,
drugi etap zaplanowany na lata 2001-2005,
.go
trzeci etap zaplanowany na lata 2006-2010,
czwarty etap zaplanowany na lata 2011 – 2020.
5.Wskazanie finansowania
Koszty realizacji I etapu zalesień (lata 1995-2000) dotyczące gruntów państwowych
były finansowane z trzech źródeł
budżet państwa 214,2 mln zł (89,3%),
NFOŚiGW
22,6 mln zł (9,4%),
EKOFUNDUSZ
3,0 mln zł (1,3%),
239,8 mln zł (100%).
w.
rcl
RAZEM
I etap programu zalesienia gruntów państwowych kosztował 239,8 mln zł, a zaplanowane
przez Program koszty miały wynieść 75 mln zł. Ta trzykrotnie większa wartość spowodowana
była kilkudziesięciu procentowym wzrostem inflacji pomiędzy cenami z roku 1994, a latami
1995-2000. Istotnym powodem było również zwiększenie zakresu powierzchni do zalesienia
w latach 1998-2000.
Koszty zalesień w ramach realizacji Programu w kolejnych okresach jego wdrażania
określone zostały w następującej wysokości
w okresie 2001 – 2005 – 708 mln zł,
w okresie 2006 – 2010 – 1638 mln zł,
w okresie 2011 – 2020 – 7704 mln zł.
ww
6.Działania przewidziane do realizacji.
W latach 2001-2010 priorytetem jest zalesienie 90 tys. ha należących do Skarbu
Państwa oraz 190 tys. gruntów niepaństwowych. Na lata 2001-2005 z przewidzianych
120 tys. ha gruntów do zalesienia, zalesione zostało 95,4 tys. ha gruntów, z czego 46,3 tys. ha
gruntów państwowych oraz 49,1 tys. ha gruntów niepaństwowych. Natomiast w latach
2006-2010 zaplanowane do zalesienia jest 160 tys. ha gruntów, z czego 40 tys. ha gruntów
Skarbu Państwa i 120 tys. ha gruntów niepaństwowych.
Etap trzeci w latach 2011-2020 przewiduje do zalesienia 130 tys. ha gruntów
państwowych i 550 tys. ha pozostałych gruntów.
1. Tytuł dokumentu
Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej.
2. Zatwierdzenie
v.p
l
Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej
Dokument przyjęty przez Sejm w dniu 23 sierpnia 2001 r.
3. Realizacja zapisów
W latach 2001-2020.
4. Tematyka
Strategia podkreśla znaczenie odnawialnych źródeł energii (OZE). Celem dokumentu
.go
jest zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym
kraju do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia nośników
pierwotnych. Główną korzyścią z rozwoju energetyki odnawialnej jest poprawa warunków
klimatycznych przez redukcję emisji gazów cieplarnianych, głównie dwutlenku węgla.
5. Wskazanie finansowania
Brak danych.
6. Działania przewidziane do realizacji
Strategia przedstawia jedynie ogólne działania organizacyjne, formalno-prawne,
w.
rcl
wspierające rozwój naukowy oraz edukacyjne, których realizacja powinna pozwolić na
właściwe wdrożenie założeń strategii i tym samym zwiększenie wykorzystania energii z OZE,
m.in.
kreowanie polityki dot. odnawialnych źródeł energii,
przygotowanie programów rozwoju poszczególnych rodzajów OZE wraz
z przeprowadzeniem analiz ekonomicznych,
wprowadzenie niezbędnych zmian w przepisach prawa, zwłaszcza w Prawie
energetycznym,
stworzenie systemu wspierania OZE,
wsparcie finansowe przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii,
wspieranie programów badawczych i demonstracyjnych,
wprowadzenie programów informacyjnych w tym zakresie,
ww
wykorzystanie
doświadczeń
innych
krajów
w
ramach
współpracy
międzynarodowej.
Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności
Biologicznej
1. Tytuł dokumentu
Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności
Biologicznej oraz Program Działań na lata 2007-2013.
2. Zatwierdzenie
v.p
l
Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 26 października 2007 roku.
3. Realizacja zapisów
W latach 2007-2013.
4. Tematyka
Przedmiotem
Strategii
jest
cała
różnorodność
biologiczna
na
poziomie
wewnątrzgatunkowym, międzygatunkowym oraz ponadgatunkowym.
Głównym celem jest zachowanie bogactwa różnorodności biologicznej w skali
lokalnej, krajowej i globalnej oraz zapewnienie trwałości i możliwości rozwoju wszystkich
poziomów jej organizacji z uwzględnieniem potrzeb rozwoju społeczno-gospodarczego
.go
Polski, oraz konieczności zapewnienia odpowiednich warunków życia i rozwoju
społeczeństwa. Zgodnie z przyjętymi założeniami rozwinięcie Krajowej Strategii stanowi
program działań (opracowany na lata 2007 – 2013). Niektóre z zadań w nim wskazanych są
działaniami długoterminowymi, które będą realizowane w kolejnych okresach.
5. Wskazanie finansowania
Łączny koszt działań planowanych do realizacji w okresie 2008 – 2013 w ramach
Strategii oszacowano na 281,1 mln zł.
Finansowanie będzie realizowane z następujących źródeł
w.
rcl
budżet państwa: 168,1 mln zł, z tego 88,4 mln zł to fundusze UE
i międzynarodowe,
inne środki krajowe, w tym NFOŚiGW i WFOŚiGW – 113,0 mln zł.
6. Działania przewidziane do realizacji
Działania strategiczne
rozpoznanie i monitorowanie stanu różnorodności biologicznej oraz istniejących
i potencjalnych zagrożeń,
skuteczne usunięcie lub ograniczanie aktualnych pojawiających się zagrożeń
różnorodności biologicznej,
zachowanie i/lub wzbogacanie istniejących oraz odtwarzanie utraconych
elementów różnorodności biologicznej,
pełne zintegrowanie działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej
ww
z działaniami oddziaływujących na tę różnorodność sektorów gospodarki oraz
administracji publicznej i społeczeństwa (w tym organizacji pozarządowych), przy
zachowaniu
właściwych
proporcji
pomiędzy
zapewnieniem
równowagi
przyrodniczej, a rozwojem społeczno-gospodarczym kraju,
podniesienie wiedzy oraz ukształtowanie postaw i aktywności społeczeństwa na
rzecz ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej,
udoskonalenie
mechanizmów
i
instrumentów
służących
i zrównoważonemu użytkowaniu różnorodności biologicznej,
ochronie
rozwinięcie współpracy międzynarodowej w skali regionalnej i globalnej na rzecz
użytkowanie
v.p
l
ochrony i zrównoważonego użytkowania zasobów różnorodności biologicznej,
różnorodności
biologicznej
w
sposób
zrównoważony,
z uwzględnieniem równego i sprawiedliwego podziału korzyści i kosztów jej
zachowania, w tym także kosztów zaniechania działań rozwojowych ze względu
na ochronę zasobów przyrody.
Realizację strategii i działań strategicznych oparto na 4 zasadach
zasada konsolidacji – maksymalna integracja działań na rzecz ochrony
różnorodności biologicznej na wszystkich poziomach realizowanej polityki
.go
ekologicznej państwa,
zasada regionalizacji – opracowanie regionalnych strategii i programów
i wyznaczenie organów koordynujących ich wdrażanie,
zasada umiędzynarodowienia – respektowanie międzynarodowych konwencji,
porozumień i zasad w zakresie ochrony środowiska i różnorodności biologicznej,
zasada uspołecznienia – potrzeba stworzenia mechanizmów wykorzystujących
zaangażowanie
potencjału
społecznego
w
działania
na
rzecz
ochrony
różnorodności biologicznej.
w.
rcl
Działania operacyjne wskazane w Dziale Gospodarka Wodna obejmują
wzmocnienie działań na rzecz osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód,
a także ekosystemów wodnych i od wód zależnych, w tym utrzymania wszędzie
tam gdzie jest to możliwe, naturalnego lub zbliżonego do naturalnego charakteru
rzek i ich dolin,
odtworzenie ciągłości ekologicznej rzek.
Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce
1. Tytuł dokumentu
Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań (na lata
2006 -2013).
ww
2. Zatwierdzenie
„Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań”
została zatwierdzona 10 października 2006 r. przez Ministra Środowiska.
3.Realizacja zapisów
Strategia obejmuje lata 2006-2013.
4. Tematyka
Obszary wodno-błotne stanowią jedno z największych źródeł wód słodkich dla
przyrody ożywionej, a jednocześnie są ekosystemami zagrożonymi. Dlatego ich ochrona to
jedno z ważniejszych zadań do realizacji. Strategia ta oparta jest na konwencji Ramsar z 1975
obszarów określanych jako „wodno-błotne”.
5. Wskazania finansowania
v.p
l
roku, która ma charakter międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony i utrzymania
W zakresie działu „Gospodarka wodna”, omawiana Strategia szacuje środki konieczne
do realizacji działań w tym zakresie na kwotę 170,0 tys. zł. Większość działań w ramach
wskazanego programu oszacowano jako działania nie generujące dodatkowych kosztów,
przeprowadzane w ramach środków własnych instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie
programu. Łączny koszt zaplanowanego programu działań we wszystkich jego działach,
budżetowych.
.go
oszacowano na 23,727 mln zł, z czego około 3,276 mln zł będzie pochodzić ze środków
6. Działania przewidziane do realizacji
Zagadnienia dotyczące ochrony środowiska wodno-błotnego zostały uwzględnione
w dokumentach takiej rangi jak „II Polityka Ekologiczna Państwa” przyjęta przez Radę
Ministrów w 2001 roku oraz „Strategia Ochrony i Umiarkowanego Użytkowania
Różnorodności Biologicznej” również z 2001 roku, przyjęta przez Ministra Środowiska.
Główne cele/działania strategii ochrony środowisk wodno-błotnych to
w.
rcl
doskonalenie i harmonizacja przepisów prawnych,
synchronizacja działań rożnych resortów, struktur zarządzania i organizacji,
synchronizacja działań w zakresie zalesień siedlisk hydrogenicznych,
ochrona prawna obiektów najcenniejszych przez włączanie ich w sieć obszarów
chronionych,
wskazanie priorytetowych obszarów wymagających ochrony lub renaturyzacji,
rozwój metod czynnej ochrony obszarów wodno-błotnych,
usprawnienie i wdrożenie instrumentów finansowych w sferze ochrony
środowiska, wspierających ochronę obszarów wodno-błotnych,
zapewnienie właściwej edukacji i promocji wartości obszarów wodno-błotnych,
ich zagrożeń oraz potrzeb ochrony,
ww
rozwój badań naukowych i monitoringu na obszarach wodno-błotnych, w tym
stworzenie zintegrowanego monitoringu obszarów wodno-błotnych objętych
ochroną w ramach sieci Natura 2000, obszarów objętych dyrektywą Azotanową
i obszarów wdrażania Wspólnej Polityki Rolnej.
Sektorowe programy operacyjne na lata 2007-2013
Wśród Sektorowych programów operacyjnych, zaplanowanych do wdrażania w okresie 2007
– 2013 znajdują się
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko,
Program Operacyjny Kapitał Ludzki,
v.p
l
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka,
Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej,
Program Operacyjny Pomoc Techniczna,
Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej.
Z uwagi na fakt, iż praktycznie tylko Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko dot.
zagadnień powiązanych bezpośrednio z gospodarką wodną, poniżej skupiono się na
.go
identyfikacji właśnie tego programu.
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013
1. Tytuł dokumentu
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013.
2. Zatwierdzenie
„Program Infrastruktura i Środowisko 2007 - 1013” został zatwierdzony przez
Komisję Europejską decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia
w.
rcl
3 stycznia 2008 r.
3. Realizacja zapisów
W latach 2007-2013.
4. Tematyka
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko określa cele służące podniesieniu
atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów, poprzez rozwój infrastruktury technicznej
przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości
kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Dokument zawiera m. in. opis stanu
istniejącego poszczególnych sektorów oraz analizę SWOT (mocne i słabe strony, szanse
i zagrożenia w poszczególnych sektorach).
5. Wskazanie finansowania
Na początku wskazano środki finansowania całego projektu, natomiast kolejno środki
ww
wybranych osi związanych z gospodarka wodną.
Ogółem 37,566 mld euro
środki unijne – 27,914 mld euro,
wkład krajowy – 9,652 mld euro.
Środki na współfinansowanie krajowe pochodzić będą z budżetu państwa, budżetu jednostek
samorządu terytorialnego, oraz z innych środków publicznych i prywatnych.
Wysokość finansowania poszczególnych priorytetów (wybrane osie bezpośrednio związane
z gospodarką wodną)
gospodarka wodno-ściekowa: 3 275,2 mln euro
o
v.p
l
o wkład wspólnotowy 2 783,9 mln euro,
wkład krajowy (krajowe środki publiczne) 491,3 mln euro,
zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska (w tym m.in.
zadanie - Retencjonowanie
wody
przeciwpowodziowego): 655,0 mln euro
o wkład wspólnotowy 556,8 mln euro,
o wkład krajowy 98,2 mln euro,
przedsięwzięcia
dostosowujące
i
zapewnienie
przedsiębiorstwa
do
bezpieczeństwa
wymogów
ochrony
środowiska (w tym m.in. zadanie - Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie
.go
gospodarki wodno-ściekowej): 667,0 mln euro
o wkład wspólnotowy 200,0 mln euro,
o wkład krajowy 467,0 mln euro.
6. Działania przewidziane do realizacji
Wymienione działania odnoszą się do wymienionych powyżej osi priorytetowych
i zadań w ich obrębie
gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM; wyposażenie
aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków
w.
rcl
zgodnie z wymogami dyrektywy 91/271/EWG; działania dotyczą budowy,
rozbudowy i modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych oraz modernizacji
systemów kanalizacji zbiorczej,
retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego;
zwiększenie ilości zasobów dyspozycyjnych niezbędnych dla ludności i gospodarki
kraju oraz stopnia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przeciwdziałania
skutkom suszy wraz ze zwiększeniem naturalnej retencji dolin rzecznych
z zachowaniem dobrego stanu ekologicznego; realizacja zadań z tzw. programów
małej retencji, przygotowanych przez wszystkie województwa; projekty dotyczące
modernizacji istniejącej infrastruktury lub budowy nowych obiektów, w celu
zapewnienia
właściwego
poziomu
bezpieczeństwa
zarówno
budowli
hydrotechnicznych, jak również bezpieczeństwa powodziowego; w ramach Małej
ww
Retencji Lasów Państwowych
o zwiększenie
możliwości
retencyjnych
ekosystemów
leśnych
oraz
przeciwdziałanie przyczynom suszy w ekosystemach leśnych na terenach
nizinnych,
o przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich;
zwiększenie retencji i utrzymanie potoków górskich oraz związanej z nimi
infrastruktury w dobrym stanie,
wsparcie
dla
przedsiębiorstw
w
Poz. 561
zakresie
gospodarki
wodno-ściekowej;
v.p
l
ograniczenie ładunku zanieczyszczeń (w szczególności substancji niebezpiecznych)
odprowadzanych przez przemysł do środowiska wodnego oraz zmniejszenie ilości
nieoczyszczonych ścieków przemysłowych odprowadzanych do wód lub do ziemi.
Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka
1.Tytuł dokumentu
„Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka”.
2.Zatwierdzenie
Zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą
3.Realizacja zapisów
Lata 2007-2013.
4.Tematyka
.go
Rady Ministrów z dnia 30 października 2007 r.
Dokument został opracowany dla rozwoju gospodarki w Polsce, opierając się
o innowacyjne przedsiębiorstwa. Dodatkowymi celami były
zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw,
wzrost konkurencyjności polskiej nauki,
w.
rcl
zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym,
zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku
międzynarodowym,
tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy.
W ramach opisywanego programu mamy do czynienia z krajową i/lub
międzynarodową innowacyjnością, nie wspierano lokalnej lub regionalnej.
Program operacyjny Innowacyjna Gospodarka opiera się na 9 podstawowych
priorytetach
badania i rozwój nowoczesnych technologii,
infrastruktura strefy B+R,
kapitał dla innowacji,
ww
inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia,
dyfuzja innowacji,
polska gospodarka na rynku międzynarodowym,
społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji,
społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności,
pomoc techniczna.
5.Wskazanie finansowania
środki publiczne – krajowe
środki prywatne.
v.p
l
(budżet państwa) i wspólnotowe (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego),
Łączna wielkość publicznych środków finansowych - 9 711 629 742 euro.
6.Działania przewidziane do realizacji
Priorytet I - Badania i rozwój nowoczesnych technologii
Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy;
Wzmocnienie potencjału kadrowego nauki;
Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki
naukowe;
Wsparcie projektów celowych.
.go
Priorytet II - Infrastruktura sfery B+R
Rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym;
Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych;
Inwestycje związane z rozwojem infrastruktury informatycznej nauki.
Priorytet III - Kapitał dla innowacji
inicjowanie działalności innowacyjnej,
wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka,
w.
rcl
tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP.
Priorytet IV - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia
wsparcie wdrożeń wyników prac B+R,
stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie
wzornictwa przemysłowego,
kredyt technologiczny,
nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym,
wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki.
Priorytet V - Dyfuzja innowacji
wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym,
wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz
ich sieci o znaczeniu ponadregionalnym,
ww
wspieranie ośrodków innowacyjności,
zarządzanie własnością intelektualną.
Priorytet VI - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym
paszport do eksportu,
rozwój sieci centrów obsługi inwestorów i eksporterów oraz powstawanie
nowych terenów inwestycyjnych,
promocja turystycznych walorów Polski,
inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym,
promocja polskiej gospodarki.
v.p
l
Priorytet VII - Społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji.
Priorytet VIII - Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności
gospodarki
wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej,
wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B,
przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu – eInclusion,
zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili”.
Priorytet IX - Pomoc techniczna
wsparcie zarządzania,
.go
wyposażenie instytucji,
informacja i promocja,
ewaluacja.
Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013
1. Tytuł dokumentu
Regionalne Programy Operacyjne.
w.
rcl
2. Zatwierdzenie
Zatwierdzenie 16 RPO nastąpiło w okresie wrzesień – grudzień 2007 r.
3. Realizacja zapisów
W latach 2007-2013.
4. Tematyka
Regionalne Programy Operacyjne zawierają priorytety mające na celu zwiększenie
poziomu życia i atrakcyjności terenu z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju.
Program umożliwia wsparcie różnorodnym rodzajom inwestycji m.in.
inwestycji w infrastrukturę lokalną
o infrastruktura drogowa,
o pobór i zaopatrzenie w wodę,
o odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,
ww
o przesył energii elektrycznej i gazu,
o poprawa jakości powietrza,
o odnowa centrów miejscowości,
o kompleksowe uzbrojenie terenu pod inwestycje,
rozwoju turystyki i funkcji rekreacyjnej obszarów wiejskich
o budowa i modernizacja lokalnej bazy turystycznej i rekreacyjnej,
o rozwój agroturystyki,
o promocja lokalnego produktu turystycznego,
lokalnej infrastruktury społecznej
v.p
l
promowania regionalnego produktu i usług,
o wyrównanie szans w dostępie do edukacji,
o podniesienie jakości podstawowej opieki medycznej,
społeczeństwo informacyjne
o zwiększenie dostępu do internetu na obszarach wiejskich,
o zwiększenie zakresu usług teleinformacyjnych dostępnych on-line,
ochrony dziedzictwa kulturowego,
rozwoju obszarów wiejskich,
5. Wskazanie finansowania
budżet państwa,
.go
ochrony przeciwpowodziowej.
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
inne środki publiczne,
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,
środki prywatne.
6. Działania przewidziane do realizacji
w.
rcl
Liczne działania w zależności od planowanych do osiągnięcia efektów. W zakresie
gospodarki wodnej oraz ochrony zasobów wodnych, najczęściej wymieniane są działania
zmierzające do realizacji nakreślonych celów
poprawa stanu środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa ekologicznego
i przeciwpowodziowego,
racjonalne kształtowanie i zachowanie zasobów naturalnych dla polepszenia
warunków życia mieszkańców i stanowienia korzystnych warunków dla rozwoju
gospodarki, przy uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju,
budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,
działania z zakresu sanitacji i racjonalnego gospodarowania wodą, zwłaszcza na
obszarach wiejskich i terenach objętych ochroną oraz na terenach turystycznych
ww
i uzdrowiskowych.
Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013
1.Tytuł dokumentu
„Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013”.
2.Zatwierdzenie
Zatwierdzony przez Komisję Europejską dnia 24 lipca 2007 r.
3.Realizacja zapisów
4.Tematyka
v.p
l
W latach 2007 – 2013.
Dokument określa i opisuje działania, które mają służyć rozwojowi obszarów
wiejskich. Opisuje on cztery główne osie priorytetowe. Program będzie realizowany w latach
2007-2013 na terenie całego kraju.
5.Wskazanie finansowania
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
budżet państwa.
6.Działania przewidziane do realizacji
oś.1 (gospodarcza)
.go
W ramach PROW 2007-2013 wyróżniono cztery główne priorytety
Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego
DZIAŁANIA
szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie,
ułatwianie startu młodym rolnikom,
renty strukturalne,
korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów,
modernizacja gospodarstw rolnych,
w.
rcl
zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej,
poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem
rolnictwa i leśnictwa,
uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności,
działania informacyjne i promocyjne,
grupy producentów rolnych,
oś.2 (środowiskowa)
Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich
DZIAŁANIA
wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW),
ww
program rolnośrodowiskowy,
zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne,
odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz
wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych,
oś.3 (społeczna)
Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej
DZIAŁANIA
różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej,
tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw,
odnowa i rozwój wsi,
oś.4 Leader
DZIAŁANIA
wdrażanie lokalnych strategii rozwoju,
wdrażanie projektów współpracy,
v.p
l
podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej,
funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.
Dodatkowe działania to
.go
działania promujące równość mężczyzn i kobiet na poszczególnych etapach
realizacji programu (projekt, realizacja, monitorowanie i ocena),
sposób zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub
pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub
orientację seksualną na różnych etapach realizacji programu.
Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r.
w.
rcl
1. Tytuł dokumentu
Strategia Gospodarki Wodnej.
2. Zatwierdzenie
Dokument przyjęty przez Radę Ministrów dnia 13 września 2005 r.
3. Realizacja zapisów
2005-2020.
4. Tematyka
Określa podstawowe kierunki i zasady umożliwiające realizację idei trwałego
i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu wodami. Celem strategii jest
zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych ludności i gospodarki przy
poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód,
osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów
ww
wodnych i od wód zależnych,
podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy.
„Strategia Gospodarki Wodnej” wyróżnia trzy osie problemowe
oś techniczną (utrzymanie i odtworzenie majątku, nowe przedsięwzięcia
inwestycyjne),
oś finansową (koszty utrzymania, finansowanie),
oś instytucjonalną (zarządzanie wodami, koordynacja gospodarki wodnej).
5. Wskazanie finansowania
fundusze ekologiczne,
fundusze celowe,
kredyty bankowe,
środki publiczne,
v.p
l
fundusze Unii Europejskiej,
środki własne samorządu województw i gmin,
środki własne przedsiębiorców i rolników.
Brak konkretnych danych.
6. Działania przewidziane do realizacji
Działania zmierzające do osiągnięcia I celu (zaspokojenie uzasadnionych potrzeb
wód)
.go
wodnych ludności i gospodarki przy poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania
opracowanie i wdrożenie Krajowego Programu Retencjonowania Wód,
zwiększenie
zasobów
dyspozycyjnych
poprzez
dokończenie
budowy
wielozadaniowych zbiorników retencyjnych, rozwój małej retencji wodnej oraz
budowę nowych zbiorników retencyjnych o znaczeniu ponadregionalnym tam,
gdzie ich funkcje społeczne i gospodarcze będą uzasadniały wysokość nakładów,
zwiększenie zasobów wód dla produkcji rolnej poprzez rozwój małej retencji
w.
rcl
wodnej oraz popieranie melioracji nawodnieniowych,
udostępnienie obiektów piętrzących do budowy małych elektrowni wodnych,
opracowanie i wdrożenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych,
poprawa jakości wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę
przeznaczoną do spożycia,
poprawa jakości wody w kąpieliskach,
udokumentowanie warunków hydrogeologicznych na obszarach wydzielonych
123 zbiorników wód podziemnych wymagających szczególnej ochrony,
utrzymanie i modernizację istniejących dróg wodnych, zwłaszcza o charakterze
turystycznym wraz z uwzględnieniem obiektów wpisanych do rejestru zabytków.
ww
Działania zmierzające do osiągnięcia II celu (osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu
wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych)
opracowanie planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Wisły
i Odry,
realizacja programu wodno-środowiskowego kraju,
utworzenie programów monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych
w obszarach dorzeczy,
realizację zadań Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,
ścieków,
v.p
l
zapewnienie wyposażenia zakładów sektora rolno-spożywczego w oczyszczalnie
doprowadzenie do wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w systemy
kanalizacji oczyszczalnie ścieków,
ograniczenie lub eliminowanie substancji szczególnie szkodliwych i azotanów
wprowadzonych do wód,
zagospodarowanie osadów ściekowych,
realizacja przedsięwzięć służących wypełnieniu przepisów dyrektyw: 92/43/EWG,
85/337/EWG, 96/82/WE, 91/414/EWG.
powodzią i skutkami suszy)
.go
Działania zmierzające do osiągnięcia III celu (podniesienie skuteczności ochrony przed
opracowanie planów ochrony przeciwpowodziowej i przeciwdziałania skutkom
suszy dla obszaru kraju,
właściwe utrzymanie koryt rzecznych i stworzenie warunków dla swobodnego
spływu wód powodziowych i lodów,
zwiększenie retencji dolinowej rzek,
stymulowanie działań zatrzymujących wodę w glebie poprzez modernizację
melioracji szczegółowych,
stanu
technicznego
budowli
hydrotechnicznych
zagrażających
wykonanie
remontowych
w.
rcl
poprawę
bezpieczeństwu,
w
tym
obowiązkowe
robót
i modernizacyjnych na podstawie monitoringu sprawności technicznej,
budowę i modernizację urządzeń przeciwpowodziowych,
utrzymanie rzek i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie technicznym,
odnowienie floty lodołamaczy dla zapewnienia swobodnego spływu wód Wisły
i Odry w okresach zlodzenia,
komunalizację wałów przeciwpowodziowych, polegającą na przekazaniu ich
jednostką samorządu lokalnego,
ww
tworzenie systemów obowiązkowych ubezpieczeń majątku od powodzi.
Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016)
1. Tytuł dokumentu
Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016).
2. Zatwierdzenie
Dokument w fazie zatwierdzania.
3. Realizacja zapisów
4. Tematyka
v.p
l
Przewidziano zakres realizacji do 2030 r. z uwzględnieniem roku 2016.
Polityka wodna państwa do roku 2030 określa podstawowe kierunki i zasady
działania
umożliwiające
realizację
idei
trwałego
i zrównoważonego
rozwoju
w
gospodarowaniu zasobami wodnymi w Polsce. Cel ten ma być osiągnięty przez zbudowanie
sprawnie działającego systemu, który wykorzystując mechanizmy prawne oraz instrumenty
ekonomiczne, będzie zapewniał osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w
szczególności ekosystemów wodnych i od wody zależnych, pozwalał na zaspokojenie
.go
uzasadnionych potrzeb wodnych, zwiększał bezpieczeństwo powodziowe kraju i chronił go
przed skutkami suszy. Osiągnięcie najważniejszych z punktu widzenia społeczeństwa i
rozwoju gospodarki narodowej celów Polityki wodnej, musi przebiegać przy pełnym
integrowaniu ochrony i zrównoważonego gospodarowania wodą z innymi dziedzinami
polityk wspólnotowych takich jak energetyka, transport, rolnictwo, rybołówstwo, polityka
regionalna i turystyka. Polityka wodna tworzy podstawę do kontynuacji dialogu oraz
rozwoju strategii dla dalszej integracji i rozwoju poszczególnych obszarów tych polityk.
Polityka wodna państwa przewiduje dążenie do spełnienia szeregu celów. Celem
w.
rcl
nadrzędnym Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) jest
zapewnienie powszechnego dostępu ludności do czystej i zdrowej wody oraz istotne
ograniczenie zagrożeń wywoływanych przez powodzie i susze. Ma to nastąpić w połączeniu
z utrzymaniem dobrego stanu wód i związanych z nimi ekosystemów, przy zaspokojeniu
uzasadnionych potrzeb wodnych gospodarki, poprawie spójności terytorialnej i dążeniu do
wyrównania dysproporcji regionalnych oraz uwzględnieniu integrowania ochrony
środowiska wodnego z innymi dziedzinami gospodarki kraju.
Cele strategiczne dla osiągnięcia celu nadrzędnego są następujące
•
osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu i potencjału wód oraz związanych z nimi
ekosystemów,
•
zapewnienie dostępu do zasobów wodnych dla zaspokojenia potrzeb ludności,
ww
środowiska naturalnego oraz społecznie i ekonomicznie uzasadnionych potrzeb wodnych
gospodarki,
•
ograniczenie negatywnych skutków powodzi i suszy oraz minimalizowanie ryzyka
wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych,
•
wdrożenie systemu zintegrowanego zarządzania zasobami wodnymi i gospodarowania
wodami.
Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa przedstawia się następująco
v.p
l
Z uwagi na wymogi średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju oraz przyjętej przez
Rząd RP Polityki ekologicznej państwa, podstawowym okresem wdrożeniowym PWP są lata
2011-2016. Natomiast okres 2017-2030 dostosowany został do innych krajowych
dokumentów strategicznych.
Zakres planu wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje
▪ działania wynikające z wdrożenia dyrektyw UE zgodnie z terminami wymaganymi
prawem,
▪ działania związane z wdrożeniem reformy gospodarki wodnej według ustalonego
.go
harmonogramu, jako narzędzia realizacji celów Polityki wodnej państwa,
▪ inne działania priorytetowe do roku 2016.
Reforma obejmuje trzy okresy – okres wstępny (trwający kilka miesięcy), okres
wdrażania (2011-2016) i okres docelowy (2017-2030). Ponadto reforma musi nie tylko
respektować zakres i terminy realizacji polskich zobowiązań akcesyjnych w ramach
wdrażania dyrektyw związanych z gospodarowaniem wodami, ale zdecydowanie ułatwiać i
w.
rcl
wspierać ich realizację. W okresie wstępnym (2011) zostanie uszczegółowiona koncepcja
reformy i przygotowany plan jej wdrożenia.
W okresie wdrażania (2011-2016) będą realizowane następujące 3 etapy
Etap I - przygotowanie reformy - (trwający około 18 miesięcy przy odpowiedniej
koncentracji środków i zasobów ludzkich) w zakresie szczegółowych rozwiązań
organizacyjnych (instytucjonalnych).
Etap II - wprowadzanie nowych rozwiązań, monitorowany na szczeblu centralnym
(trwający około 18 miesięcy), w którym część zadań będzie realizowana zgodnie
z dotychczasowym porządkiem.
Etap III - weryfikacja i kontrola efektów wdrożenia reformy (2014-2016) z
ww
uwzględnieniem działań korygujących.
5. Wskazanie finansowania
Etap I i etap II
budżet państwa,
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
fundusze ekologiczne,
fundusze pomocowe,
użytkownicy wód.
Etap III Polityki wodnej państwa (podział w gospodarce wodnej na –
v.p
l
a) zarządzanie zasobami wodnymi,
b) utrzymanie wód i zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa)
finansowanie zadań związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi
o środki
pochodzące
z
zastosowania
ekonomicznych,
o budżet państwa,
o fundusze ekologiczne,
o fundusze pomocowe,
nowego
systemu
instrumentów
Skarbu Państwa
o środki
.go
finansowanie zadań związanych z utrzymaniem wód i zarządzaniem majątkiem
pochodzące
ekonomicznych,
o budżet państwa,
z
zastosowania
nowego
systemu
instrumentów
o budżety jednostek samorządu terytorialnego,
o fundusze ekologiczne,
o fundusze pomocowe.
W Polityce wodnej państwa podano szacunkowy koszt wdrożenia reformy gospodarowania
w.
rcl
wodami, który wynosi 139 500 tys. zł, dla okresu od IV kwartału 2008 r. do 2016 r.
6. Działania przewidziane do realizacji
Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje trzy główne rodzaje działań
działania związane z wdrożeniem reformy gospodarowania wodami
o opracowanie szczegółowej koncepcji realizacji reformy,
o przygotowanie i wdrożenie nowych instrumentów zarządzania zasobami
wodnymi oraz majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,
o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej
zarządzania zasobami wodnymi,
o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej
zarządzania majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,
o identyfikacja i plan zarządzania konfliktami w gospodarowaniu wodami,
ww
o opracowanie
i
wdrożenie
nowoczesnych
metod
i
programów
dla
zabezpieczenia przed powodzią i suszą,
o przygotowanie i wdrożenie nowych polityk zlewniowych,
działania związane z wdrożeniem dyrektyw UE
o zadania organizacyjno - prawne (do 2009 r.)
identyfikacja następstw wdrożenia dyrektyw UE dot. gospodarowania
wodami w odniesieniu do polityk sektorowych i polityki rozwoju
regionalnego,
zakończenie prac nad podstawami wdrożenia dyrektywy 2007/60/WE,
v.p
l
nowelizacja ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne oraz aktów
prawnych niższego rzędu zgodnie z dyrektywami UE,
o wdrażanie RDW
opracowanie krajowego programu udrożnienia rzek,
wdrożenie
zmodernizowanego
powierzchniowych i podziemnych,
systemu
monitoringu
wód
opracowanie programu wodno- środowiskowego kraju oraz projektów
planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,
opracowanie i wdrożenie polityk opłat za wodę,
.go
publikacja planów gospodarowania wodami wraz z przeprowadzeniem
procesu konsultacji społecznych oraz ich aktualizacja i weryfikacja,
wdrażanie ustaleń planów gospodarowania wodami i kontrola efektów,
o wdrożenie dyrektywy 2007/60/WE
ustalenie kryteriów i priorytetów ochrony przed powodzią dla identyfikacji
obecnego poziomu ochrony obszarów, w celu oceny rzeczywistego ryzyka
powodziowego,
w.
rcl
ustalenie zasad wyceny majątku trwałego i ruchomego narażonego na
szkody,
dokonanie wstępnej oceny ryzyka powodziowego,
analiza i ocena poziomu zagrożenia na potrzeby oceny skuteczności działań
profilaktycznych,
opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego,
przestrzenna identyfikacja możliwości działań profilaktycznych dla
obniżenia obecnego i ograniczenia przyszłego zagrożenia,
opracowanie, konsultacje społeczne, opublikowanie planów zarządzania
ryzykiem powodziowym,
wdrażanie, aktualizacja i weryfikacja planów zarządzania ryzykiem
powodziowym,
ww
inne priorytetowe działania dla okresu wdrażania Polityki wodnej państwa (do
2016 r.)
o rozwiązanie problemu wydatkowania funduszy ze źródeł krajowych i unijnych
na
przedsięwzięcia
hydrotechniczne,
mające
negatywny
wpływ
na
hydromorfologię cieków,
o opracowanie metodyki określania przepływów nienaruszalnych,
o rozwiązanie problemu utraty drożności ekologicznej cieków – opracowanie
brakujących
wojewódzkich
programów
udrażniania
rzek
oraz
ich
unijnych na udrażnianie rzek,
v.p
l
implementacja, niskie nakłady oraz niska efektywność wykorzystania środków
o wdrożenie programu interwencyjnego dla powstrzymania najbardziej
szkodliwych działań prowadzących do pogorszenia stanu wód w rozumieniu
RDW,
o podjęcie działań w zakresie ograniczenia niezgodnych z zasadami RDW
regulacji cieków dla zachowania i poprawy ekologicznej drożności cieków,
o podjęcie działań na rzecz zapobiegania i skutecznego zwalczania wycieków
substancji ropopochodnych i innych substancji niebezpiecznych do wód,
o weryfikacja dotychczasowych planów inwestycyjnych pod kątem spełniania
.go
wymagań RDW i zgodności z nowymi założeniami polityki wodnej kraju.
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r.
1. Tytuł dokumentu
Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych.
2. Zatwierdzenie
Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r.
3. Realizacja zapisów
w.
rcl
Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu ich
realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015, zgodnie
z ustaleniami Traktatu Akcesyjnego Polski do UE.
4. Tematyka
KPOŚK stanowi realizację przepisów dyrektywy 91/271/EWG, transponowanych
poprzez umieszczenie odpowiednich przepisów w art. 43 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. KPOŚK został przygotowany na podstawie uzyskanych w 2003 r. od gmin
informacji o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w
zakresie wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę, w
zbiorcze sieci kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (wg stanu na koniec
2002 r.). Program przewiduje realizację zadań w zakresie budowy, rozbudowy i
modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków komunalnych oraz sieci kanalizacyjnej, aby
ww
osiągnąć odpowiedni efekt ekologiczny w określonym czasie, wg następujących zasad
31 grudnia 2005 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 674
aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi
69% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
31 grudnia 2010 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1069
aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi
86% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
31 grudnia 2013 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta w 1165
v.p
l
aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi
91% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,
31 grudnia 2015 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta we wszystkich
aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi
100% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji.
5. Wskazanie finansowania
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
budżet państwa,
fundusze zagraniczne,
.go
fundusze ekologiczne,
kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,
inne źródła finansowania.
Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 35 378 184 tys. PLN.
W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się
następująco (tys. zł)
budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych
o 2003 - 2005 r. – 2 092 200,
w.
rcl
o 2006 - 2010 r. – 5 939 400,
o 2011 - 2013 r. – 9 263 000,
o 2014 – 2015 r. – 6 792 000,
RAZEM 2005 – 2015: 24 086 000,
rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków
o 2003 - 2005 r. – 5 034 000,
o 2006 r. – 2010 – 4 042 000,
o 2011 r. – 2013 – 60 000,
o 2014 – 2015 r. – 2 156 000,
RAZEM 2005 – 2015: 11 292 000.
6. Działania przewidziane do realizacji
ww
Zadania ujęte w KPOŚK przewidywały realizację
2003 - 2005 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 442
oczyszczalni ścieków oraz budowę 3006,6 km sieci kanalizacyjnej,
2006 - 2010 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 301
oczyszczalni ścieków oraz budowę 3754 km sieci kanalizacyjnej,
2011 - 2013 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 30
oczyszczalni ścieków oraz budowę 8206,8 km sieci kanalizacyjnej,
2014 – 2015 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji dot. 390
v.p
l
oczyszczalni ścieków oraz budowę 6034,6 km sieci kanalizacyjnej.
Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005r.
1. Tytuł dokumentu
Aktualizacja załączników nr 1, 2, 3 i 4 do Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych, stanowiących wykazy niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia
aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków do końca 2005 r., 2010 r.,
2013 r. i 2015 r.
2. Zatwierdzenie
3. Realizacja zapisów
.go
Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r.
Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu ich
realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015.
4. Tematyka
Dokument stanowi aktualizację Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych, stanowiący wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski
do UE w części dot. dyrektywy 91/271/EWG, zatwierdzonych przez Rząd RP w dniu
w.
rcl
16 grudnia 2003 r. Jednocześnie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
zobowiązują Ministra Środowiska do aktualizacji postanowień KPOŚK z częstotliwością nie
rzadszą niż raz na cztery lata. Efektem przeprowadzenia pierwszej aktualizacji jest opisywany
dokument z 2005 r., stanowiący wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia
aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych w latach
2005, 2006 – 2010, 2011 – 2013, 2014 – 2015. Aktualizacja przeprowadzona została na
podstawie
przeprowadzonych
wojewódzkimi
funduszami
konsultacji
ochrony
z
gminami,
środowiska
i
urzędami
gospodarki
wojewódzkimi,
wodnej,
urzędami
marszałkowskimi oraz przedsiębiorstwami wodociągowo - kanalizacyjnymi, w zakresie
przewidywanych zmian i uzupełnień KPOŚK, spowodowanych zwiększeniem rozpoznania
problemów gospodarki wodnej w gminach oraz sposobów i programów ich rozwiązania.
ww
5. Wskazanie finansowania
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
budżet państwa,
fundusze zagraniczne,
fundusze ekologiczne,
kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,
inne źródła finansowania.
Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 42 642 569 tys. zł.
v.p
l
W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się
następująco (tys. zł)
budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych
o 2005 r. – 2 869 305,
o 2006 r. – 2010 - 20 321 829,
o 2011 r. – 2013 – 4 396 843,
o 2014 – 2015 r. – 4 542 967,
RAZEM 2005 – 2015: 32 130 944,
rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków
.go
o 2005 r. – 1 068 228,
o 2006 r. – 2010 – 7 671 396,
o 2011 r. – 2013 – 529 645,
o 2014 – 2015 r. – 1 242 356,
RAZEM 2005 – 2015: 10 511 625.
6. Działania przewidziane do realizacji
Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych określa działania do
zrealizowania w zakresie
kanalizacji
zbiorczej
i
modernizacji
w.
rcl
systemów
oczyszczalni
ścieków
w aglomeracjach, w których istniejące w 2004 r. oczyszczalnie spełniały
wymagania prawa,
systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków, które osiągną efekty
ekologiczne w zakresie oczyszczania w terminie do końca 2005 r. do 2010, 2013
i 2015 r.,
systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, niezbędnych do zapewnienia, że co
najmniej 75 – 85% ludności w aglomeracjach do końca 2015 r. będzie
obsługiwane przez te systemy.
Działaniami w zakresie realizacji KPOŚK przewidziano objęcie 1577 aglomeracji, 44 230 936
RLM (budowa, rozbudowa lub modernizacja 1734 oczyszczalni ścieków) oraz wybudowanie
ww
w okresie 2005 – 2015 37 221,40 km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach, w których
oczyszczalnie ścieków osiągnęły efekt ekologiczny zgodny z wymaganiami prawa
w poszczególnych terminach.
Aktualizacja Krajowego
z 2009 r.
1. Tytuł dokumentu
Programu Oczyszczania Ścieków
Komunalnych
Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych 2009 –
v.p
l
AKPOŚK 2009.
2. Zatwierdzenie
Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r.
3. Realizacja zapisów
Termin realizacji poszczególnych działań przewidzianych w programie został
określony okres 2007 – 2015 r.
4. Tematyka
Dokument stanowi realizację zapisu art. 43 ust. 4c ustawy - Prawo wodne,
określającego konieczność dokonywania aktualizacji Krajowego Programu Oczyszczania
.go
Ścieków Komunalnych przyjętego w 2003 r. i zaktualizowanego po raz pierwszy w roku 2005.
KPOŚK stanowi wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski do UE
w części dot. dyrektywy 91/271/EWG.
Ostateczna wersja dokumentu składa się z części opisowej oraz trzech załączników,
w których wyodrębniono aglomeracje
priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 1) –
obejmuje on 1313 aglomeracji o łącznym RLM 44 161 819,
nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego
w.
rcl
(Załącznik 2) – obejmuje on 322 aglomeracje o łącznym RLM 1 360 434,
pozostałe aglomeracje (Załącznik 3) – wykaz 104 aglomeracji o łącznym RLM
474 956, które nie spełniły wymogów formalnych, by znaleźć się w załączniku 1
lub 2. Aglomeracje te nie są wliczone do zakresu rzeczowego i finansowego
AKPOŚK 2009.
5. Wskazanie finansowania
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
budżet państwa,
krajowe fundusze ekologiczne,
środki pomocowe Unii Europejskiej,
inne źródła finansowania.
ww
Nakłady finansowe niezbędne do realizacji przedsięwzięć AKPOŚK 2009 oszacowano
na kwotę 37 426 905 tys. zł. Koszty te przedstawiają się następująco
aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego
(Załącznik 1)
o systemy kanalizacyjne
19 165 918 tys. zł,
o oczyszczalnie ścieków
11 359 155,4 tys. zł,
o zagospodarowanie osadów
1 312 886,1 tys. zł,
RAZEM
31 837 858 tys. zł,
aglomeracje nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu
v.p
l
Akcesyjnego (Załącznik 2)
o systemy kanalizacyjne
4 506 658,5 tys. zł,
o oczyszczalnie ścieków
1 042 859,8 tys. zł,
o zagospodarowanie osadów
39 529,6 tys. zł,
RAZEM
5 589 047,9 tys. zł.
6. Działania przewidziane do realizacji
Dokument jest aktualizacją poprzednich wersji KPOŚK uwzględniającą informacje
z poziomu gmin, przedstawiającą działania do zrealizowania do roku 2015 w zakresie
budowy i modernizacji kanalizacji sanitarnej,
.go
budowy, modernizacji bądź rozbudowy komunalnych oczyszczalni ścieków.
Działaniami w zakresie realizacji AKPOŚK 2009 przewidziano objęcie 1635 aglomeracji,
o łącznym RLM 45 522 253.
Przewiduje się, że realizacja załącznika 1 AKPOŚK 2009 będzie obejmować
budowę
30 641 km sieci kanalizacyjnej,
modernizację
2 883 km sieci kanalizacyjnej,
modernizację lub rozbudowę
569 oczyszczalni ścieków,
budowę
177 nowych oczyszczalni.
w.
rcl
Przewiduje się, że realizacja załącznika 2 AKPOŚK 2009 będzie obejmować
budowę
11 663 km sieci kanalizacyjnej,
modernizację
72 km sieci kanalizacyjnej,
budowę modernizację lub rozbudowę
333 oczyszczalni ścieków.
REGIONALNE
DOKUMENTY
O
CHARAKTERZE
PLANISTYCZNYM
I ROZWOJOWYM
ww
Strategie Rozwoju dla województw
1.Tytuł dokument
Strategia Rozwoju Województwa Dolnośląskiego.
2.Zatwierdzenie
Strategia została uchwalona przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego dnia
30 listopada 2005 roku.
3.Realizacja zapisów
Strategia obejmuje lata 2005-2020.
4.Tematyka
v.p
l
Strategia zawiera cele jakie województwo dolnośląskie zamierza osiągnąć do 2020 r.,
a mianowicie stworzenie kompleksu uwarunkowań sprawiających, że na Dolnym Śląsku da
się żyć w spokoju ducha, zgodnie z ludźmi i w harmonii z naturą.
5.Wskazanie finansowania
Brak danych dot. finansowania działań.
6.Działania przewidziane do realizacji
Województwo dolnośląskie w swojej strategii rozwoju główne cele przedstawia jako
integracja dolnośląska,
renesans cywilizacyjny,
.go
społeczeństwo obywatelskie,
innowacyjna gospodarka,
otwarcie na świat.
Priorytety można podzielić na 2 kategorie - społeczne i gospodarcze
tworzenie sprzyjających warunków powstawania i rozwoju firm innowacyjnych,
szczególnie w grupie MSP oraz stymulowanie przedsiębiorczości,
rozwój aktywnej polityki zatrudnienia,
inwestowanie w zasoby ludzkie,
w.
rcl
zabezpieczenie społeczne i promowanie integracji społecznej,
poprawa jakości zatrudnienia,
mobilność pracowników.
Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami
1. Tytuł dokumentu
Program
zrównoważonego
rozwoju
i
ochrony
środowiska
województwa
dolnośląskiego.
2. Zatwierdzenie
Uchwała nr XLIV/842/2002 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 kwietnia
2002 roku.
ww
3. Realizacja zapisów
2001 – 2015.
4. Tematyka
Realizacja zapisów ustawy - Prawo ochrony środowiska - art. 17 ust. 1 nakłada na
Samorząd Wojewódzki obowiązek sporządzenia Programu Ochrony Środowiska dla każdego
województwa na terenie kraju. Program określa cele i priorytety ekologiczne, rodzaj
i harmonogram działań proekologicznych oraz środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym
mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe.
Wojewódzki Program Ochrony Środowiska wyznacza kierunki do opracowania polityk
i gminach.
5. Wskazanie finansowania
v.p
l
w zakresie ochrony środowiska na niższych szczeblach administracyjnych, tj.: w powiatach
budżet samorządów terytorialnych – 21%,
fundusze podmiotów gospodarczych – 40%,
fundusze ekologiczne ( NFOŚiGW, WFOŚiGW,) – 24%,
ekokonwersja – 1%,
fundusze pomocowe i strukturalne – 9%,
fundusze budżetu państwa i dotacje budżetowe – 5%.
.go
6. Działania przewidziane do realizacji
Program Ochrony Środowiska dla województwa dolnośląskiego służy realizacji celów
z zakresu ochrony środowiska zawartych w Strategii rozwoju województwa.
Celem strategicznym jest przywrócenie wysokiej jakości wód powierzchniowych
i podziemnych oraz ich ochrona. Strategia realizacji celu nadrzędnego wynika z II Polityki
Ekologicznej Państwa.
Cele długoterminowe do 2015 roku
uporządkowanie gospodarki wodno – ściekowej (w szczególności na terenach
w.
rcl
wiejskich); realizacja celu odbywać się będzie poprzez modernizację i rozbudowę
istniejących oczyszczalni oraz budowę nowych obiektów i kanalizację wsi,
zmniejszenie zużycia wody; racjonalizację użytkowania wody planuje się poprzez
wprowadzenie zamkniętych obiegów wody w zakładach przemysłowych – celem
uzyskania oszczędności finansowych; działania skierowane na użytkowników
indywidualnych dotyczą kontynuacji montażu liczników poboru wody,
ograniczenie zanieczyszczenia spowodowanego niekontrolowanymi spływami
powierzchniowymi; realizację powyższego celu planuje się poprzez prawne
ograniczenie stosowania związków biogennych w rolnictwie, co dyrektywy
91/676/EWG,
podniesienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego; modernizacja systemu
ww
ochrony przeciwpowodziowej m.in. poprzez stworzenie kompleksowego systemu
sterowania
przeciwpowodziowego,
uwzględniającego
ochronę
środowiska
przyrodniczego,
zwiększenie małej retencji; działania skierowane są przede wszystkim na
stworzenie polderów i zwiększenie retencji gleb i lasów; realizacja wytyczonych
działań wynika z programów małej retencji,
rozwój współpracy regionalnej na wodach granicznych; wspólne działania
sąsiadujących państw: Republiki Czeskiej, Republiki Federalnej Niemiec
i Rzeczpospolitej Polskiej w zakresie efektywnej ochrony wynika z realizacji
v.p
l
Programu dla Odry 2006,
ochrona zasobów wód podziemnych; realizacja celu wynika z przestrzegania
prawidłowej gospodarki wodno – ściekowej głównie na terenach zabudowanych
i podejmowanie działań kontrolnych i edukacyjnych wśród mieszkańców; prawną
ochronę poboru wód podziemnych określać będzie projektowana strategia
obszarowej ochrony Głównych Zbiorników Wód Podziemnych.
Plany gospodarowania odpadami województw
1. Tytuł dokumentu
.go
Plan Gospodarowania Odpadami Województw.
2. Realizacja zapisów
Plany realizowane w latach 2002-2015.
3. Tematyka
Wojewódzkie plany gospodarowania odpadami określają działania na terenie danego
województwa, które
zapobiegają powstaniu odpadów lub ograniczają ilości powstających odpadów
i ich negatywny wpływ na środowisko,
w.
rcl
zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się
zapobiec ich powstaniu,
zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska proces unieszkodliwiania
odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się
poddać odzyskowi.
4. Wskazanie finansowania
Źródłem finansowania planów gospodarowania odpadami są
środki własne przedsiębiorstw,
budżety jednostek samorządu terytorialnego,
fundusze ekologiczne,
fundusze przedakcesyjne, strukturalne i fundusz spójności.
ww
5. Działania przewidziane do realizacji
Większość działań przewidzianych w przedmiotowych planach, mających na celu
właściwe postępowanie z odpadami będzie wpływać na poprawę stanu wód podziemnych
i powierzchniowych. Główne działania mające wpływ na wody to
właściwa lokalizacja składowisk odpadów,
odpowiednie
zabezpieczenie
techniczne
w infrastrukturę odpowiadającą normom,
oraz
wyposażenie
składowisk
trafiającym na składowiska,
v.p
l
ograniczenie ilości odpadów biodegradowalnych w strumieniu odpadów
spełnienie unijnych norm dot. zmniejszenia ilości odpadów biodegradowalnych,
segregacji odpadów oraz ich ponownego wykorzystania,
podnoszenie świadomości ludności w zakresie gospodarki odpadami, czyli szeroko
zakrojona edukacja.
Wojewódzkie programy udrażniania rzek
1.Tytuł dokumentu
ochrony
i
przystosowania
rzek
i
potoków
dla
rozwoju
.go
„Program
ryb
dwuśrodowiskowych w województwie dolnośląskim”.
2.Zatwierdzenie
Uchwalony przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego uchwałą z dnia 24 lipca 2008
roku nr XXIX/447/08.
3.Realizacja zapisów
Nie określono perspektyw czasowych.
4.Tematyka
w.
rcl
Dokument obejmuje charakterystykę województwa dolnośląskiego, zawierająca opis
klimatu, warunków hydrogeograficznych i hydrogeologicznych) a także wskazuje potrzeby
udrażniania rzek w celu odbudowy dróg migracji ryb.
5.Wskazanie finansowania
Brak danych.
6.Działania przewidziane do realizacji
wykonanie urządzeń umożliwiających migrację ryb (w woj. dolnośląskim możliwe
jest zastosowanie urządzeń tj. obejście, przepławka ryglowa, bystrok – rampa,
przepławka szczelinowa).
Wyróżniono dwa etapy udrażniania rzek
Etap I – udrożnienie rzek: Odra – przegroda w Wałach Śląskich, Kaczawa – do
przegrody w Jerzmanowicach Zdroju oraz odcinek Nysy Szalonej do zapory w Słupie, Barycz –
ww
do ujścia Orli, Widawa – do zapory w Michalicach. Etap ten ma na celu umożliwienie
przemieszczania się ryb w ww. fragmentach rzek.
Etap II – udrożnienie Odry i Nysy Kłodzkiej na całym odcinku w województwie, Oławy
do ujścia Krynki, Bystrzycy do zbiornika Miechów i Strzegomki do zbiornika w Dobromierzu,
Bóbr do zapory w Pilchowicach i Kwisa do zapory w Leśnej, Nysy Łużyckiej od granic woj. Do
punktu trójgranicznego.
1. Tytuł dokumentu
v.p
l
Programy małej retencji
Program małej retencji wodnej w województwie dolnośląskim.
2. Zatwierdzenie
Dokument
zatwierdzony
przez
Sejmik
12 października 2006 r.
3. Realizacja zapisów
Realizacja obejmuje lata 2006-2015.
4. Tematyka
Województwa
Dolnośląskiego
dnia
.go
Program malej retencji ma za zadanie zwiększenie zasobów powierzchniowych oraz
zasilanie wód gruntowych i wgłębnych jako przeciwdziałanie skutkom suszy w przyrodzie.
Zwiększenie ochrony powodziowej terenów i miejscowości, poprawa czystości wód oraz
zachowanie i odtworzenie naturalnych walorów środowiska przyrodniczego.
5. Wskazania finansowania
Środki finansowe pochodzą z różnych źródeł, a przede wszystkim będą to
środki inwestycyjne i remontowe DZMiUW we Wrocławiu (środki budżetowe
wspomagane dotacjami Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony
w.
rcl
Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ekofunduszu, udziałami gmin); od 2003 r. środki
inwestycyjne zwiększane są również rezerwą budżetową „Programu dla Odry
2006”,
środki samorządów gminnych wspomagane dotacjami Funduszy Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych,
środki własne nadleśnictw państwowych i gospodarstw rybackich wspomagane
dotacjami Funduszy OŚiGW oraz FOGrR,
środki własne użytkowników indywidualnych wspomagane datacjami FOGrR
głównie na budowę stawów rybnych,
środki zakładów produkcyjnych i innych.
Łączny koszt realizacji programu w województwie wyniesie 779,65 mln zł, z czego na
realizację poszczególnych obiektów przewidziano
ww
zbiorniki zaporowe – 461 mln zł,
retencja korytowa (jazy i zastawki) – 30,9 mln zł,
małe zbiorniki wodne – 240,05 mln zł,
zbiorniki śródleśne – 18,3 mln zł,
stawy rybne – 29,4 mln zł.
6.Działania przewidziane do realizacji
Działania przewidziane do realizacji
budowa i odbudowa małych zbiorników wodnych o różnym przeznaczeniu
v.p
l
(retencyjne, śródpolne, oczka wodne, starorzecza) oraz dużych zbiorników
wielozadaniowych,
budowa urządzeń piętrzących na ciekach podstawowych,
budowa stawów rybnych głównie prywatnych,
stosowanie agromelioracji sprzyjającej magazynowaniu wód w glebach,
budowa polderów i suchych zbiorników przeciwpowodziowych.
Łącznie do realizacji przewidziano
zbiorniki zaporowe – 21 szt.,
retencja korytowa (jazy i zastawki) – 305 szt.,
.go
małe zbiorniki wodne – 96 szt.,
zbiorniki śródleśne – 53 szt.,
stawy rybne – 199 szt.
Plany ochrony parków narodowych
1. Temat dokumentu
Plan ochrony parku narodowego.
w.
rcl
2. Zatwierdzenie
Plan ochrony dla parku narodowego ustanawia w drodze rozporządzenia Minister
właściwy do spraw środowiska, na podstawie projektu planu przygotowanego przez
dyrektora parku narodowego, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu.
3. Realizacja
Plan sporządza się na okres 20 lat.
4.Tematyka
Plan ochrony parku narodowego zawiera
cele ochrony przyrody oraz
wskazanie przyrodniczych i społecznych
uwarunkowań ich realizacji,
identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących
i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków,
ww
wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej,
określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej
i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań,
wskazanie
obszarów
i
miejsc
udostępnianych
dla
celów
naukowych,
edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego połowu
ryb i rybactwa oraz określenie sposobów ich udostępniania,
wskazanie miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza,
handlowa i rolnicza,
ustalenia
do
studiów
Poz. 561
uwarunkowań
i
kierunków
zagospodarowania
planów
zagospodarowania
v.p
l
przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
przestrzennego
województw
oraz
planów
zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza
terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub
ograniczenia zagrożeń zewnętrznych.
5. Działania przewidziane do realizacji
Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku narodowym
obejmuje w szczególności
naturalne procesy przyrodnicze,
.go
siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin, zwierząt lub grzybów dziko
występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub
rzadko występujących,
populacje roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności
gatunków objętych ochroną ścisłą, zagrożonych wyginięciem lub rzadko
występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej,
różnorodność ekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz
rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów,
w.
rcl
różnorodność krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych
walorów krajobrazowych,
przyrodę nieożywioną, w szczególności: wody, powietrze, gleby, jaskinie, głazy,
skały, rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe,
walory krajobrazowe i wartości kulturowe.
Zabiegi ochronne na obszarach parków narodowych, objętych ochroną czynną,
w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności
ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub
likwidację rowów odwadniających,
ograniczanie
dopływu
substancji
biogennych
i
eliminowanie
dopływu
zanieczyszczonych wód, w tym ścieków,
ww
rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych
zbiorników i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie
naturalnego biegu cieków wodnych,
usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,
zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego
typu ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk
roślin i zwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków,
regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności
v.p
l
ryb, w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w strukturze troficznej
ekosystemu lub składzie gatunkowym ichtiofauny,
utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez
budowę lub przebudowę urządzeń wodnych w sposób umożliwiający migrację ryb
oraz zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego,
ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych,
eliminowanie obcych gatunków zagrażających rodzimym gatunkom.
1. Temat dokumentu
.go
Plany ochrony dla obszarów Natura 2000
„Plan ochrony dla obszaru Natura 2000”.
2. Zatwierdzenie
Plan ochrony obszaru Natura 2000 ustanawia w drodze rozporządzenia Minister
właściwy do spraw środowiska. Projekt planu ochrony obszaru Natura2000 sporządza
sprawujący nadzór nad obszarem tj. wojewoda w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego
obszaru, w uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin.
3. Realizacja
w.
rcl
Plan sporządza się na okres 20 lat.
4. Tematyka
opis i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych
oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków,
opis warunków zachowania lub przywrócenia właściwego stanu ochrony siedlisk
i gatunków,
wskazanie zadań ochronnych, z określeniem sposobu ich wykonania, rodzaju,
zakresu i lokalizacji, na okres stosowany do potrzeb,
określa zakres monitoringu przyrodniczego,
zawiera opis przebiegu granic obszaru.
5. Działanie przewidziane do realizacji
ww
Dokumentacja planistyczna do celów planu ochrony obszaru Natura 2000 obejmuje
zebranie materiałów niepublikowanych i opracowań publikowanych, przydatnych
do sporządzenia projektu planu,
analiza istniejących opracowań planistycznych pod kątem ich zgodności z ochroną
obszaru Natura 2000,
inwentaryzacja i ocena stanu siedlisk przyrodniczych oraz populacji gatunków
roślin i zwierząt, dla ochrony których został wyznaczony obszar Natura 2000,
sporządzenie wykazu rodzajów użytków gruntowych położonych na obszarze
v.p
l
Natura 2000 w obrębie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt, dla
ochrony których obszar ten został utworzony, z podaniem właścicieli
i użytkowników wieczystych tych gruntów,
określenie
korytarzy
ekologicznych
umożliwiających
przemieszczanie
się
gatunków zwierząt w obszarze Natura 2000 oraz łączących ten obszar z innymi
obszarami przyrodniczymi w szczególności objętymi ochroną prawną,
sformułowanie wytycznych do innych planów i programów mających związek
z ochroną obszarów Natura 2000, w szczególności parków narodowych,
ww
w.
rcl
opracowanie map.
.go
rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz planów urządzania lasów,
v.p
l
12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu
informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na
tej podstawie zmian w planie
I tura konsultacji społecznych
Ramy czasowe i przedmiot
I tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2006 r. do dnia
22 czerwca 2007 r. i dotyczyła „Harmonogramu i programu prac związanych ze
.go
sporządzaniem planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy wraz z zestawieniem
działań, które należy przeprowadzić w drodze konsultacji społecznych”. Konsultowany
dokument przedstawiał harmonogram (termin rozpoczęcia, czas trwania i termin
zakończenia) realizacji poszczególnych działań mających na celu opracowanie PGW.
Konsultacje przeprowadzone zostały przez KZGW przy współudziale poszczególnych RZGW
na obszarach ich działania.
Cel
w.
rcl
Celem działań prowadzonych podczas I tury konsultacji społecznych było zebranie
uwag, opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz przybliżenie społeczeństwu
wiedzy na temat RDW, przyczyn i poszczególnych etapów jej wdrażania, ze szczególnym
uwzględnieniem ram czasowych i merytorycznych pierwszego cyklu planistycznego, jak
również celów i skutków całego procesu planistycznego.
Adresaci
Założono, że na obszarach RZGW do aktywnego udziału w konsultacjach społecznych
zostaną zaproszeni reprezentanci możliwie wielu grup interesów, które odczują skutki
wdrożenia PGW. Wyodrębniono następujące grupy
administracja samorządowa,
ww
administracja rządowa,
użytkownicy wód różnych sektorów,
ekologiczne organizacje pozarządowe,
inni.
Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do
konsultowanego dokumentu.
v.p
l
Zastosowane działania
Konsultacje przeprowadzono za pomocą badań ankietowych. Dodatkowo w ramach
konsultacji zorganizowano 1 posiedzenie Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego
Środkowej Odry (Rady Regionu) i 1 posiedzenie Stałej Komisji ds. Udziału Społeczeństwa
(Stałej Komisji). Podczas I tury konsultacji społecznych wykorzystano różnego rodzaju
narzędzia
wspierające
proces
konsultacji
m.in.
upowszechniano
informację
o konsultacjach na portalu internetowym, opublikowano artykuł w prasie, rozprowadzano
Podsumowanie wyników
.go
ulotki. Ponadto zorganizowano I Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło 85 osób.
I tura konsultacji społecznych dot. „Harmonogramu i programu prac …” była
pierwszym etapem konsultacji w procesie sporządzania planów gospodarowania wodami
w Polsce. Działania tego typu prowadzone były w odniesieniu do gospodarowania wodami
po raz pierwszy na tak szeroką skalę. W efekcie uzyskano uwagi, które pozwoliły na lepsze
przygotowanie się do kolejnych etapów konsultacji, oraz zwiększenia efektywności
podejmowanych działań poprzez weryfikację sposobu przeprowadzania konsultacji.
w.
rcl
II tura konsultacji społecznych
Ramy czasowe i przedmiot
II tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2007 r. do dnia
22 czerwca 2008 r. i dotyczyła „Przeglądu istotnych problemów gospodarki wodnej na
obszarach dorzeczy”. Konsultowano dokument określający dla każdego obszaru dorzecza
wstępną listę najważniejszych problemów, które mogą utrudnić osiągnięcie dobrego stanu
wód na danym obszarze. Konsultacje przeprowadzane zostały przez KZGW wspierany przez
poszczególne RZGW na obszarach ich działania.
Cel
Celem działań prowadzonych podczas II tury konsultacji społecznych było zebranie
ww
uwag, opinii i komentarzy do konsultowanego dokumentu oraz dalsze przekazywanie
informacji o szeroko rozumianym procesie planowania w gospodarowaniu wodami w świetle
prawodawstwa unijnego (RDW) oraz krajowego (ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo
wodne).
v.p
l
Adresaci
Podobnie jak w I turze konsultacji społecznych, niemożliwe było bezpośrednie
zaangażowanie całego społeczeństwa w proces konsultacji, dlatego założono, że na
obszarach RZGW konsultacje adresowane będą głównie do zainteresowanych stron.
W II turze konsultacji społecznych przyjęto następujące grupy docelowe
administracja samorządowa,
administracja rządowa,
użytkownicy wód różnych sektorów,
ekologiczne organizacje pozarządowe,
.go
inni.
Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do
konsultowanego dokumentu.
Zastosowane działania
Konsultacje przeprowadzono za pomocą badań ankietowych oraz przy okazji
posiedzeń Rady Regionu i posiedzeń Stałych Komisji. Zorganizowano jedno posiedzenie
Komisji ds. Udziału Społeczeństwa oraz 4 spotkania Rady Regionu Wodnego Środkowej Odry.
w.
rcl
Podczas II tury konsultacji wykorzystano ponownie różnego rodzaju narzędzia konsultacyjne
broszury, wystawy, artykuły w prasie, fora internetowe itp. Ponadto zorganizowano
II Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło 320 osób.
Podsumowanie wyników
Przy organizacji II tury konsultacji społecznych uwzględniono wnioski wynikające
z I tury. Przeprowadzono więcej spotkań konsultacyjnych, podczas których pozyskiwano
uwagi do konsultowanego dokumentu, a w badaniach ankietowych uzyskano znacznie
większy procent zwrotu ankiet niż w I turze. W efekcie konsultacje społeczne „Przeglądu
istotnych problemów gospodarki wodnej na obszarach dorzeczy” spotkały się z dużym
zainteresowaniem społeczeństwa. Pozyskano ponad 5 tys. ankiet na temat istotnych
ww
problemów gospodarki wodnej oraz kilkadziesiąt uwag dotyczących zmian lub uzupełnienia
konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu II tury konsultacji społecznych wszystkie opinie
zostały przeanalizowane i na ich podstawie wprowadzono zmiany w dokumencie, m.in.
poszerzono listę istotnych problemów o dodatkowe problemy występujące na obszarach
dorzeczy wskazane w trakcie konsultacji, zweryfikowano zasięg występowania istotnych
problemów w zlewniach bilansowych.
v.p
l
III tura konsultacji społecznych
Ramy czasowe i przedmiot
III tura konsultacji społecznych prowadzona była od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia
22 czerwca 2009 r. i dotyczyła „Projektu planu gospodarowania wodami na obszarze
dorzecza Łaby”. Konsultowano dokumenty podsumowujące wszelkie informacje i działania,
jakie należy przeprowadzić na obszarze danego dorzecza, aby do 2015 r. osiągnąć dobry stan
wód. Konsultacje przeprowadzane były przez KZGW przy współudziale poszczególnych RZGW
na obszarach ich działania.
.go
Cel
Celem działań prowadzonych podczas III tury konsultacji społecznych było zebranie
uwag, opinii i komentarzy do konsultowanych dokumentów.
Adresaci
Konsultacje społeczne przeprowadzono z przedstawicielami grup społecznych, na
których wdrożenie planów może mieć wpływ.
Poszczególne grupy adresatów zostały
w.
rcl
określone już we wcześniejszych turach konsultacji, co miało zapewnić porównywalność
wyników.
Wyodrębnione zostały następujące grupy adresatów
administracja samorządowa,
administracja rządowa,
użytkownicy wód różnych sektorów,
ekologiczne organizacje pozarządowe,
inni.
Zapewniono również szeroko pojętemu społeczeństwu możliwość składania uwag do
konsultowanych dokumentów.
ww
Zastosowane działania
Podczas konsultacji społecznych przeprowadzono działania konsultacyjne oraz
działania informacyjne, promocyjne oraz edukacyjne wspierające proces konsultacji.
W ramach działań konsultacyjnych przeprowadzono głównie badania ankietowe,
zorganizowano posiedzenia Rady Regionu i Stałej Komisji oraz spotkania konsultacyjne.
W celu zaopiniowania konsultowanych dokumentów zorganizowano 4 posiedzenia Rady
Regionu, 1 posiedzenie Stałej Komisji oraz 1 wspólne posiedzenie Rady i Stałej Komisji.
Podczas II tury konsultacji społecznych odbyło się 7 spotkań konsultacyjno-promocyjnych.
v.p
l
Zorganizowano również III Krajowe Forum Wodne, w którym uczestniczyło około 280 osób.
Zastosowano wiele dodatkowych działań wspierających proces konsultacji, tj
działania informacyjne i promocyjne
o opracowanie i rozpowszechnienie materiałów informacyjnych (broszury
informacyjne, ankieta, plakat, mapa, spoty informacyjno-promocyjnoreklamowe),
o wysyłanie drogą mailową informacji nt. konsultacji społecznych i związanych
z nimi wydarzeń,
o udostępnienie informacji m.in. na stronie internetowej KZGW, RZGW,
.go
o publikacje artykułów w czasopismach,
o zorganizowanie paneli dyskusyjnych i konferencji prasowych,
o udzielenie wywiadów przez przedstawicieli KZGW i RZGW,
o uruchomienie specjalnych linii telefonicznych,
działania edukacyjne
o informowanie i udział w szkoleniach, seminariach, sympozjach i innych
spotkaniach w celu dotarcia do użytkowników z informacją nt. procesu
w.
rcl
i przedmiotu konsultacji społecznych.
Podsumowanie wyników
Konsultacje
społeczne
projektów
PGW
spotkały
się
z
bardzo
dużym
zainteresowaniem społeczeństwa. W efekcie pozyskano ok. 4500 ankiet na temat projektów
planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce oraz ok. 3000 propozycji
i sugestii dotyczących zmian konsultowanego dokumentu. Po zakończeniu III tury konsultacji
społecznych wszystkie opinie zostały dokładnie przeanalizowane i na ich podstawie
wprowadzono zmiany w niniejszym PGW. Najważniejsze z nich zestawiono poniżej
w rozdziale 1 uzupełniono skróty i pojęcia występujące w treści dokumentu,
w rozdziale 2 zmieniono zakres i strukturę rozdziału,
rozdział 3 uzupełniono o ogólną charakterystykę obszaru dorzecza (powierzchnia,
ww
położenie na tle Polski, położenie wg podziału administracyjnego, struktura
użytkowania gruntów, opis sieci rzecznej, ukształtowanie powierzchni terenu oraz
charakterystyka zasobów wód podziemnych),
w rozdziale 4 uporządkowano strukturę rozdziału,
w rozdziale 5 opisano warunki klimatyczne w odniesieniu do obszaru dorzecza,
w rozdziale 6 usunięto wykaz części wód powierzchniowych do bytowania ryb,
skorupiaków i mięczaków w warunkach naturalnych,
rozdział 7 uzupełniono o opis programów monitoringu wód powierzchniowych,
v.p
l
podziemnych,
w rozdziale 8 wskazano cele środowiskowe dla JCWPd oraz poszerzono zakres
rozdziału o odstępstwa od celów środowiskowych (derogacje) wyjaśniając, czym
są derogacje i w jakich przypadkach są możliwe do zastosowania,
w rozdziale 9 rozszerzono podsumowanie o wyniki dodatkowych analiz
w sektorze komunalnym (wpływ dotacji, związek kosztów z wielkością produkcji,
związek kosztów z wysokością strat, związek kosztów z wysokością opłat za
korzystanie ze środowiska, związek między podatkiem VAT a ceną usług,
zależność między formą prawną operatora a kosztami, finansowanie skrośne,
.go
wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości
na koszty); wyniki przedstawiono dla całych obszarów dorzeczy a nie, jak
w projektach, dla regionów wodnych; rozszerzono analizę o pozostałe sektory
oprócz komunalnego, przemysłu i rolnictwa, czyli: żeglugę, hydroenergetykę oraz
zarządzanie ryzykiem powodziowym,
rozdział 10 uzupełniono o informacje dotyczące harmonogramu wdrożenia
proponowanych programów działań i ich kosztów; ponadto wyjaśniono, co
zawierają działania podstawowe z grupy A i B oraz koszty działań A, B
w.
rcl
i uzupełniających,
rozdział 11 uzupełniono o analizę powiązań wskazanych dokumentów
planistycznych z celami RDW; uzupełniono wykaz o brakujące dokumenty
wskazane w trakcie konsultacji społecznych oraz uaktualniono zakres zadań
scharakteryzowanych dokumentów planistycznych i rozwojowych,
w rozdziale 12 uszczegółowiono informacje z zakresu konsultacji społecznych,
w tym: grupy adresatów, które wzięły udział w III turze konsultacji społecznych,
działania jakie zastosowano podczas półrocznych konsultacji nt. projektów PGW;
dodatkowo zamieszczono wykaz zmian, jakie wprowadzono w ostatecznej wersji
dokumentu na podstawie wyników konsultacji społecznych,
rozdział 13 uszczegółowiono w zakresie organów właściwych ds. gospodarki
wodnej o Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, marszałków województw,
ww
dyrektorów wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych, wojewodów
oraz starostów, wraz z charakterystyką ich kompetencji zgodnie z ustawą dnia
18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,
w rozdziale 14 wskazano instytucje kompetentne do udzielania informacji
z zakresu monitoringu wód powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów
chronionych.
v.p
l
13. Wykaz właściwych władz
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, głównymi organami
właściwymi w sprawach gospodarowania wodami są: minister właściwy ds. gospodarki
wodnej, oraz Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.
Ponadto jako organ właściwy ds. gospodarki morskiej wskazany jest Minister Infrastruktury.
Poniżej zestawiono organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami oraz akty
prawne, na mocy których powołuje się właściwe władze.
Tabela 11. Zestawienie organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami
Adres
Strona www
.go
Organ
ul. Wawelska 52/54
Minister Środowiska
00-922 Warszawa
www.mos.gov.pl
tel. +48 22 57-92-900
Prezes Krajowego Zarządu
Gospodarki Wodnej
ul. Grzybowska 80/82
00-844 Warszawa
www.kzgw.gov.pl
tel. +48 22 37 20 210
ul. Chałubińskiego 4/6,
00-928 Warszawa
w.
rcl
Minister Infrastruktury
www.mi.gov.pl
tel. +48 22 630-10-00
Minister Rolnictwa i Rozwoju
Wsi
ul. Wspólna 30,
00-930 Warszawa
www.minrol.gov.pl
tel. +48 22 623 10 00
Tabela 12. Zestawienie aktów prawnych powołujących właściwe władze oraz określające ich zakres
działania
Organ
Prawna podstawa działania
Zarządzenie nr 134 Prezesa Rady Ministrów z dnia
2 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutu
Ministerstwu Środowiska
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16
ww
listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego
Minister Środowiska zakresu działania Ministra Środowiska
M.P. Nr 92, poz. 789,
z późn. zm.
Dz. U. Nr 216, poz.
1606
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach
Dz. U. z 2007 r. Nr 65,
administracji rządowej
poz. 437, z późn. zm.
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
Dz. U. z 2005 r. Nr
239, poz. 2019,
z późn. zm.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27
Zarządu Gospodarki
Wodnej
Dz. U. Nr 108, poz.
v.p
l
Prezes Krajowego
czerwca 2006 r. w sprawie nadania statutu
Krajowemu Zarządowi Gospodarki Wodnej
744, z późn. zm.
Dz. U. z 2005 r. Nr
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
239, poz. 2019,
z późn. zm.
Zarządzenie nr 136 Prezesa Rady Ministrów z dnia
29 listopada 2007 r. w sprawie nadania statutu
Ministerstwu Infrastruktury
M. P. Nr 90, poz. 980,
z późn. zm.
Dz. U. z 2003 r. Nr
morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji
153, poz. 1502,
morskiej
z późn. zm.
.go
Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach
Minister
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16
Infrastruktury
listopada 2007 r. w sprawie utworzenia
Ministerstwa Infrastruktury oraz zniesienia
Ministerstwa Budownictwa, Ministerstwa
Dz. U. Nr 216, poz.
1589
Gospodarki Morskiej i Ministerstwa Transportu
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach
Dz. U. z 2007 r. Nr 65,
administracji rządowej
poz. 437, z późn. zm.
w.
rcl
Zarządzenie nr 141 Prezesa Rady Ministrów z dnia
20 grudnia 2007 r. w sprawie nadania statutu
Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi
M. P. Nr 97, poz.
1074, z późn. zm.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16
Minister Rolnictwa i
Rozwoju Wsi
listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego
Dz. U. Nr 216, poz.
zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju
1599
Wsi
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach
Dz. U. z 2007 r. Nr 65,
administracji rządowej
poz. 437, z późn. zm.
ww
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
Dz. U. z 2005 r. Nr
239, poz. 2019,
z późn. zm.
Minister Środowiska
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister
właściwy do spraw gospodarki wodnej składa Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, co dwa
lata, nie później niż do 30 czerwca, informacje o gospodarowaniu wodami dotyczącą
stanu zasobów wodnych państwa,
stanu wykorzystywania zasobów wodnych,
realizowania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,
zakresie,
v.p
l
współpracy międzynarodowej na wodach granicznych i realizacji umów w tym
utrzymywania wód powierzchniowych oraz urządzeń wodnych,
prowadzonych inwestycji,
stanu ochrony ludności i mienia przed powodzią lub suszą.
Ponadto zgodnie z art. 89 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
minister właściwy do spraw gospodarki wodnej sprawuje nadzór nad działalnością Prezesa
Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w szczególności w zakresie
.go
zatwierdzania programów realizacji zadań związanych z utrzymywaniem wód lub
urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej,
zatwierdzania corocznego sprawozdania, o którym mowa w art. 91 ustawy dnia
18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,
zatwierdzania planu kontroli gospodarowania wodami wykonywanej przez
Prezesa Krajowego Zarządu,
polecania przeprowadzenia kontroli nieujętych w planie kontroli.
w.
rcl
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej
Zgodnie z art. 89 oraz art. 90 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes
Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jest centralnym organem administracji rządowej,
właściwym w sprawach gospodarowania wodami, a w szczególności w sprawach zarządzania
wodami oraz korzystania z wód i wykonuje zadania określone ww. ustawą, a w szczególności
opracowuje projekty planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,
opracowuje program wodno-środowiskowego kraju,
opracowuje projekt planu ochrony przeciwpowodziowej oraz przeciwdziałania
skutkom suszy na obszarze kraju, z uwzględnieniem podziału na obszary dorzeczy,
uzgadnia projekty warunków korzystania z wód regionu wodnego,
prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa, z uwzględnieniem podziału na
ww
obszary dorzeczy,
sprawuje nadzór nad działalnością dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki
wodnej, a w szczególności kontrolowanie ich działań, zatwierdzanie planów
działalności oraz sprawozdań z ich wykonania, a także zlecanie przeprowadzenia
doraźnej kontroli gospodarowania wodami w regionie wodnym,
sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem państwowej służby hydrologicznometeorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej,
wodną określonego ustawą,
v.p
l
reprezentuje Skarb Państwa w stosunku do mienia związanego z gospodarką
programuje, planuje i nadzoruje realizację zadań związanych z utrzymywaniem
wód lub urządzeń wodnych oraz inwestycji w gospodarce wodnej,
uzgadnia, w części dotyczącej gospodarki wodnej, projekty list programów
priorytetowych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej, o których mowa w art. 415 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
– Prawo ochrony środowiska.
Pełni on funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania
administracyjnego w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych
lipca 2001 r. – Prawo wodne).
.go
zarządów gospodarki wodnej, w sprawach określonych ustawą (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18
Prezes KZGW wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących
własność Skarbu Państwa, w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych
oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych
wód powierzchniowych
w potokach górskich i ich źródłach,
w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie z wielolecia
w.
rcl
równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym,
w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki,
o których mowa w lit. b,
granicznych,
w śródlądowych drogach wodnych (art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001
r. – Prawo wodne).
Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne działania w zakresie
gospodarowania wodami morskich wód wewnętrznych i wodami morza terytorialnego
Prezes Krajowego Zarządu wykonuje we współpracy z właściwymi organami administracji
morskiej.
Prezes KZGW prowadzi kataster wodny dla obszaru państwa z uwzględnieniem podziału
ww
państwa na obszary dorzeczy i regiony wodne (art. 154 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001
r. – Prawo wodne).
Prezes KZGW oraz dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej wykonują kontrolę
gospodarowania wodami zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne
w zakresie
stanu realizacji planów i programów dotyczących gospodarki wodnej, ustalonych
na podstawie ustawy,
korzystania z wód,
przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie
v.p
l
ustawy,
utrzymania wód oraz urządzeń wodnych,
przestrzegania nałożonych na właścicieli gruntów obowiązków oraz ograniczeń,
przestrzegania warunków obowiązujących w strefach i obszarach ochronnych
ustanowionych na podstawie ustawy,
przestrzegania warunków obowiązujących na wałach przeciwpowodziowych oraz
na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią,
stanu zabezpieczenia przed powodzią oraz przebiegu usuwania skutków powodzi
związanych z utrzymaniem wód oraz urządzeń wodnych,
.go
ustawiania i utrzymywania stałych urządzeń pomiarowych na brzegach
i w wodach,
wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót lub czynności, które mogą
zagrażać tym urządzeniom lub spowodować ich uszkodzenie,
usuwania szkód związanych z ruchem zakładu górniczego w zakresie gospodarki
wodnej.
Ze środków budżetu państwa w części dotyczącej gospodarki wodnej, będących w dyspozycji
Prezesa KZGW, finansowane jest
bieżącej
działalności
państwowej
w.
rcl
utrzymywanie
służby
hydrologiczno
- meteorologicznej oraz państwowej służby hydrogeologicznej,
utrzymywanie, odbudowa, rozbudowa, przebudowa i rozbiórka podstawowej
sieci
obserwacyjno-pomiarowej
państwowej
służby
hydrologiczno
-
meteorologicznej oraz systemu gromadzenia, przetwarzania i wymiany danych,
utrzymywanie,
odbudowa,
hydrogeologicznych
rozbudowa,
urządzeń
przebudowa
pomiarowych
i
państwowej
rozbiórka
służby
hydrogeologicznej,
utrzymywanie i rozwój komórek metodycznych,
opracowywanie
danych
oraz
informacji
hydrologiczno-meteorologicznych
i hydrogeologicznych,
ww
opracowywanie i publikowanie ostrzeżeń, ogólnych prognoz oraz komunikatów
hydrologicznych
i
meteorologicznych,
biuletynów,
a
także
roczników
hydrologicznych, meteorologicznych i hydrogeologicznych (art. 109 ust. 2 ustawy
z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).
Organem opiniodawczo-doradczym Prezesa KZGW jest Krajowa Rada Gospodarki
Wodnej (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).
Członków Krajowej Rady powołuje minister właściwy do spraw gospodarki wodnej na
wniosek Prezesa KZGW spośród osób zgłoszonych przez ogólnopolskie organizacje
zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie, jednostki naukowo-badawcze
1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne).
v.p
l
i organizacje społeczne, gospodarcze, ekologiczne związane z gospodarką wodną (art. 97 ust.
Tworzy się także rady gospodarki wodnej regionów wodnych jako organy opiniodawczodoradcze dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej (art. 100 ust. 1 ustawy
z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne). Rada regionu składa się z 30 członków zgłoszonych
przez organy samorządu terytorialnego, organizacje gospodarcze, rolnicze, rybackie oraz
społeczne związane z gospodarką wodną, a także przez zakłady korzystające z wód oraz
właścicieli wód nie należących do Skarbu Państwa (art. 100 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001
RZGW na okres 4 lat.
.go
r. – Prawo wodne). Członków rady regionu powołuje Prezes KZGW na wniosek dyrektora
Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW zestawiono
w poniższej tabeli.
Tabela 13. Organy współpracujące z Prezesem KZGW w zakresie wdrażania RDW
Nazwa właściwych
władz
Nazwa organów współpracujących
Minister Środowiska,
w.
rcl
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
Minister Gospodarki,
Minister Zdrowia,
Minister Infrastruktury,
Prezes KZGW
Główny Inspektor Sanitarny,
Główny Inspektor Ochrony Środowiska,
wojewódzki inspektor ochrony środowiska,
wojewódzki inspektor sanitarny,
wojewodowie,
marszałkowie.
Dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej
ww
Prezesowi KZGW podlegają dyrektorzy RZGW (art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18
lipca 2001 r. – Prawo wodne).
Akty prawne regulujące działalność RZGW
ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu
granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych (Dz. U. Nr 126, poz. 878 oraz
z 2010 r. Nr 130, poz. 874).
ustanawiające statuty RZGW.
v.p
l
Poniżej przedstawiono w tabelach podległość dyrektorów RZGW oraz akty prawne
Tabela 14. Podległość dyrektora RZGW właściwego na obszarze dorzecza Łaby, siedziby oraz strona
www
Prezes KZGW
Nazwa i adres organu podległego
Dyrektor Regionalnego Zarządu
Gospodarki Wodnej we Wrocławiu
Dane kontaktowe i strona www instytucji
ul. Norwida 34
50-950 Wrocław
www.rzgw.wroc.pl
.go
Nazwa organu
Tabela 15. Akt prawy ustanawiający statut RZGW oraz przynależne regiony wodne
Nazwa RZGW
Nadanie statutu
Przynależne regiony
wodne
Zarządzenie nr 92 Ministra Środowiska z dnia
region wodny
Wodnej we Wrocławiu
22 grudnia 2006 r. w sprawie nadania statutu
Środkowej Odry, region
RZGW we Wrocławiu (Dz. U. MŚ i GIOŚ
wodny Morawy region
z 2007 r. Nr 2, poz. 27, z późn. zm.)
wodny Izery, region
w.
rcl
Regionalny Zarząd Gospodarki
wodny Łaby i
Ostrożnicy (Upa),
region wodny Metuje,
region wodny Orlicy
Do zadań dyrektora regionalnego zarządu zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia
18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy w szczególności
sporządzanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i ocen ich
wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych w regionie wodnym,
opracowywanie warunków korzystania z wód regionu wodnego,
opracowywanie analiz ekonomicznych związanych z korzystaniem z wód
w regionie wodnym,
ww
sporządzanie i prowadzenie wykazów obszarów chronionych na podstawie
przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych,
opracowywanie studiów ochrony przeciwpowodziowej w regionie wodnym,
opracowywanie projektów planów ochrony przeciwpowodziowej regionu
wodnego,
koordynowanie działań związanych z ochroną przed powodzią oraz suszą
v.p
l
w regionie wodnym, w szczególności prowadzenie ośrodków koordynacyjno informacyjnych ochrony przeciwpowodziowej,
prowadzenie katastru wodnego dla regionu wodnego,
występowanie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych,
prowadzonych na podstawie przepisów ustawy, w sprawach dotyczących regionu
wodnego,
wykonywanie kontroli gospodarowania wodami,
planowanie
przedsięwzięć
związanych
z
odbudową
ekosystemów
zdegradowanych przez eksploatację zasobów wodnych,
.go
uzgadnianie, w zakresie przedsięwzięć dotyczących gospodarki wodnej na terenie
regionu, projektów list przedsięwzięć priorytetowych przedkładanych przez
wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, o których
mowa w art. 414 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony
środowiska,
opiniowanie projektów gminnych, powiatowych i wojewódzkich planów
gospodarki odpadami w zakresie ochrony zasobów wodnych,
opiniowanie, w odniesieniu do bezpośrednich zagrożeń szkodą w wodach
w.
rcl
i szkody w wodach, decyzji o których mowa w art. 13 ust. 3 oraz art. 15 ust.
1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich
naprawie.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska
Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji
rządowej, powołanym do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz
badania stanu środowiska, nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw środowiska.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007
r. Nr 44, poz. 287, z późn. zm.), do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska między innymi
należą
ww
kontrola przestrzegania przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym
użytkowaniu
zasobów
przyrody,
sposobu
prowadzenia
ewidencji
wód
powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla
regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa,
kontrola przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska,
udział w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji,
udział w przekazywaniu do eksploatacji obiektów, które mogą pogorszyć stan
środowiska, oraz urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,
kontrola eksploatacji urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem,
v.p
l
podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem
wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszaniem warunków
korzystania ze środowiska,
współdziałanie w zakresie ochrony środowiska z innymi organami kontrolnymi,
organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji
państwowej i rządowej, obrony cywilnej, a także organizacjami społecznymi,
organizowanie
i
koordynowanie
państwowego
monitoringu
środowiska,
prowadzenie badań jakości środowiska, obserwacji i oceny jego stanu oraz
zachodzących w nim zmian,
pomiarowych,
.go
opracowywanie i wdrażanie metod analityczno-badawczych i kontrolnoinicjowanie działań tworzących warunki zapobiegania poważnym awariom oraz
usuwania ich skutków i przywracania środowiska do stanu właściwego,
uzgadnianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla
inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi.
w.
rcl
Starostowie
Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego
w stosunku do starostów jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej,
zgodnie z przepisami art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.
Do ich zadań, zgodnie z ww. ustawą należy między innymi
ustalanie na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny linii brzegu dla wód
(art. 15 ust. 2 pkt 3),
dokonywanie podziału kosztów ponoszonych na utrzymywanie tworzących brzeg
wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi (art. 21 ust. 2),
ustanawianie strefy ochronnej urządzeń pomiarowych służb państwowych, na
wniosek właściwej służby, określając zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary,
na których obowiązują (art. 107 ust. 6),
ww
wydawanie pozwoleń wodnoprawnych (art. 140 ust. 1),
zatwierdzanie statutu spółki, w przypadku niezgodności statutu z prawem
starosta wzywa do usunięcia niezgodności statutu z prawem w określonym
terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte – odmawia, w drodze decyzji,
jego zatwierdzenia (art. 165 ust. 3);
włączanie zakładu do spółki, na wniosek spółki wodnej lub zainteresowanego
zakładu, jeżeli jest to uzasadnione celami, dla których spółka została utworzona
(art. 168),
Marszałkowie województw
v.p
l
nadzór i kontrola nad działalnością spółek wodnych (art. 178)
Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego
w stosunku do marszałków województw jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej,
zgodnie z przepisami art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.
Marszałkowie województw realizują m.in. zadania z zakresu administracji rządowej
wynikające z przepisów ww. ustawy.
Do ich zadań zgodnie z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne należy
wydawanie pozwoleń wodnoprawnych
eksploatacja
.go
o jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub
instalacji
bądź
urządzeń
wodnych
są
związane
z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
o o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo
wodne, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych
w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących,
będących
przedsięwzięciem,
dla
którego
sporządzenie
raportu
w.
rcl
o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane,
o na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią,
o na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych,
o na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój
glonów,
o o których mowa w art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo
wodne,
o na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych
materiałów,
o na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych
zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca
ww
2001 r. – Prawo wodne, pochodzących z eksploatacji instalacji związanej
z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
o wszystkie, o których mowa w art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo
wodne, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do
wydania jednego z tych pozwoleń,
o na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130 ustawy z dnia 18
v.p
l
lipca 2001 r. – Prawo wodne, jeżeli jest organem właściwym do wydania
pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów.
Dyrektorzy wojewódzkich zarządów melioracji i urządzeń wodnych
Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych działają na podstawie niżej
wymienionych aktów prawnych
ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr
142, poz. 1590, z późn. zm. ),
.go
ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych realizują, w imieniu marszałka
województwa, zadania wynikające z wykonywania przez marszałka województwa praw
właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa,
istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do
pozostałych wód nie podlegających zarządzaniu przez Prezesa Krajowego Zarządu
w.
rcl
Gospodarki Wodnej lub dyrektorów parków narodowych.
Minister Infrastruktury
Minister Infrastruktury jest ministrem właściwym ds. gospodarki morskiej.
Dział gospodarki morskiej obejmuje sprawy wskazane w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia
4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437,
z późn. zm.), do których należą sprawy
transportu morskiego i żeglugi morskiej,
obszarów morskich,
portów i przystani morskich,
ochrony środowiska morskiego.
Minister Infrastruktury jest organem nadrzędnym w stosunku do dyrektorów
ww
urzędów morskich oraz dyrektorów urzędów żeglugi śródlądowej.
Kompetencje i terytorialny zakres działania organów administracji morskiej określa
art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm.)
do organów administracji morskiej należą sprawy z zakresu administracji
rządowej związane z korzystaniem z morza w zakresie unormowanym ww. ustawą
i innymi ustawami,
w szczególności do organów administracji morskiej należą sprawy
o bezpieczeństwa żeglugi morskiej,
o korzystania z dróg morskich oraz portów i przystani morskich,
zasobów mineralnych dna morskiego,
v.p
l
o bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją
o ochrony środowiska morskiego przed zanieczyszczeniem wskutek korzystania
z morza oraz przez zatapianie odpadów i innych substancji w zakresie
nieuregulowanym przepisami prawa geologicznego i górniczego,
o uzgadniania decyzji w sprawie wydawania pozwoleń wodnoprawnych
i pozwoleń budowlanych na obszarze pasa technicznego, morskich portów
i przystani, morskich wód wewnętrznych i morza terytorialnego, jak również
wszelkich innych decyzji dotyczących zagospodarowania tego pasa,
.go
o budowy, utrzymywania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień
ochronnych w pasie technicznym,
o wyznaczania dróg morskich, kotwicowisk i badania warunków ich żeglowności,
o wydawania oraz uzgadniania decyzji wynikających z przepisów ustawy z dnia
12 września 2002 r. o portowych urządzeniach do odbioru odpadów oraz
pozostałości ładunkowych ze statków (Dz. U. Nr 166, poz.1361, z późn. zm.),
o sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód
wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej,
w.
rcl
o budowy i utrzymywania obiektów infrastruktury zapewniającej dostęp do
portów i przystani morskich,
o planowania rozwoju portów i przystani morskich,
o monitorowania i informowania o ruchu statków,
o nadzoru nad wprowadzonymi do obrotu lub oddanymi do użytku wyrobami
wyposażenia morskiego oraz rekreacyjnymi jednostkami pływającymi,
o których mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie
oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935),
o zarządu nad morzem terytorialnym i morskimi wodami wewnętrznymi oraz
nad gruntami pokrytymi tymi wodami, o którym mowa w przepisach ustawy
z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.
ww
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Zgodnie z art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne minister właściwy do
spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia sposób
prowadzenia ewidencji: śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części,
stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na
potrzeby rolnictwa, urządzeń melioracji wodnych, oraz zmeliorowanych gruntów,
ustalania obszaru, na który wywierają korzystny wpływ urządzenia melioracji
v.p
l
wodnych szczegółowych.
Współpraca międzynarodowa
Zarówno organa właściwe do spraw gospodarki wodnej jak i inne reprezentujące
polski rząd prowadzą współpracę międzynarodową zarówno z krajami należącymi do
Wspólnoty Europejskiej jak również spoza niej. Współpraca odbywa się na podstawie umów
międzynarodowych pomiędzy państwami, których dotyczy.
Jedną z najważniejszych jest konwencja w sprawie Międzynarodowej Komisji Ochrony Łaby,
(MKOŁ), pomiędzy Republiką Federalnych Niemiec, Federacyjną Republiką Czech i Słowacji
.go
oraz Europejską Wspólnotą Gospodarczą. Umowa ta została podpisana 8 października 1990
roku, a weszła w życie z dniem 13 sierpnia 1993 r. W skład MKOŁ wchodzą grupy działające
na różnym poziomie szczegółowości. Nadrzędną grupą jest Międzynarodowa Grupa
Koordynacyjna – ICG WFD, która dokonuje przeglądu i podsumowania prac w grupach
roboczych. Następną Grupą roboczą jest WFD – ds. wdrażania RDW koordynująca proces
przygotowania planów gospodarowania wodami. Funkcjonują również grupy eksperckie,
których celem jest wspieranie Grupy roboczej: SW – ds. wód powierzchniowych, GW – ds.
wód podziemnych, ECO – ds. analizy ekonomicznej, DATA – ds. zarządzania danymi.
w.
rcl
Pozostałe grupy robocze to Grupa robocza H – ds. nadzwyczajnych zanieczyszczeń oraz
Grupa robocza FP związana z tematyką ochrony przeciwpowodziowej działająca przy
wsparciu Grupy eksperckiej HY – ds. hydrologii.
Do podstawowych celów MKOŁ należy
utrzymanie rzeki Łaby wolnej od zanieczyszczeń,
zapobieganie dalszemu zanieczyszczaniu i poprawienie jej stanu obecnego,
dążenie do ograniczenia zanieczyszczenia Morza Północnego powstającego
z Łaby,
umożliwienie korzystania z rzeki, w szczególności uzyskiwanie zasobów wody
pitnej z przefiltrowanych wód przybrzeżnych, rolnicze wykorzystanie wód
i osadów,
ww
osiągnięcie możliwie naturalnego ekosystemu, ze zdrową różnorodnością
gatunków.
W kolejnych tabelach zestawiono umowy dwustronne oraz wielostronne.
Tabela 16. Umowy dwustronne
Państwo
Republika Czeska
Nazwa umowy
Umowa między Rządem Polskiej Republiki
Ludowej i Republiki Czechosłowackiej o
gospodarce wodnej na wodach granicznych
Data podpisania
21.03.1958
Tabela 17. Umowy wielostronne
Data
Data ratyfikacji i/lub
podpisania
wejścia w życie dla Polski
v.p
l
Umowa
(Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz.
Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków
transgranicznych i jezior międzynarodowych
sporządzona w Helsinkach dnia 17 marca 1992 r.
702)
18.03.1992
Informacja o ratyfikacji
(Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz.
ww
w.
rcl
.go
703)
v.p
l
14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej
dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia
PGW
Punkty kontaktowe pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji z zakresu
planów gospodarowania wodami, w szczególności danych dotyczących działań
na rzecz ograniczenia zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego
uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnienie części wód
.go
podziemnych oraz działań związanych z ochroną wód przed zanieczyszczeniami
pochodzącymi ze źródeł punktowych.
Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu PGW jest Prezes Krajowego
Zarządu Gospodarki Wodnej. Informacje adresowe podano poniżej.
Tabela 18. Dane adresowe KZGW
Organ
Prezes Krajowego Zarządu
Strona www
ul. Grzybowska 80/82
00-844 Warszawa
www.kzgw.gov.pl
w.
rcl
Gospodarki Wodnej
Adres
tel. +48 22 37 20 210
Instytucjami wspierającymi KZGW jest regionalny zarząd gospodarki wodnej właściwy
na obszarze dorzecza. Informacje adresowe podano poniżej.
Tabela 19. Dane adresowe RZGW na obszarze dorzecza Łaby
Nazwa instytucji
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we
Wrocławiu
Dane kontaktowe i strona www
ul. Norwida 34
50-950 Wrocław
www.rzgw.wroc.pl
ww
Punkty kontaktowe pozyskiwania aktualnych danych monitoringu wód
powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych zgodnie z art. 8
i załącznikiem V RDW.
Organem właściwym do udzielania informacji z zakresu monitoringu wód
powierzchniowych, podziemnych oraz obszarów chronionych jest Główny Inspektor Ochrony
Środowiska. Informacje adresowe podano poniżej.
Tabela 20. Dane adresowe GIOŚ
Główny Inspektor Ochrony
Środowiska
Adres
Strona www
v.p
l
Organ
ul. Wawelska 52/54
00-922 Warszawa
www.gios.gov.pl
tel. +48 22 825 41 29
Procedury pozyskiwania źródłowej informacji
Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko organ administracji zobowiązany jest do udostępnienia
.go
każdemu informacji o środowisku i jego ochronie znajdujących się w jego posiadaniu lub
które są dla nich przeznaczone. Udostępnienie informacji następuje w formie ustnej,
pisemnej, wizualnej, dźwiękowej, elektronicznej lub w innej formie (art. 9 ust. 2 ww.
ustawy). Ponadto organ administracyjny informuje na wniosek podmiotu żądającego
informacji, o miejscu, w którym znajdują się dane na temat metod przeprowadzania
pomiarów, w tym sposobów poboru i przekazania próbek oraz sposobu interpretacji
uzyskanych danych, które posłużyły do wytworzenia udostępnianej informacji (art. 9 ust. 3
ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
w.
rcl
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko). Udostępnienie informacji następuje na pisemny wniosek, chyba że informacja
ta nie wymaga wyszukiwania. Rodzaj informacji, która może być udostępniona reguluje art. 9
ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na
środowisko i są to między innymi materiały dotyczące środków takich jak: środki
administracyjne, polityki, przepisy prawa dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany,
programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działania wpływające
lub mogące wpłynąć na elementy środowiska takich jak np. woda, powierzchnia ziemi,
klimat, powietrze itp. oraz środki i działania, które mają na celu ochroną tych elementów.
Organ administracyjny udostępnia niniejsze informacje bez zbędnej zwłoki, nie później niż
w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku.
ww
Dane o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie zamieszcza się
w publicznie dostępnych wykazach (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Zgodnie z art. 21 ust. 2 ww.
ustawy zamieszcza się między innymi takie dane jak: informacje o projektach dokumentów
np. polityk, strategii, planów lub programów w dziedzinie gospodarki wodnej oraz
o projektach zmian tych dokumentów, przed skierowaniem do postępowania z udziałem
społeczeństwa, informacje o odstąpieniu bądź konieczności przeprowadzania strategicznej
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
oceny oddziaływania na środowisko, o prognozach oddziaływania na środowisko itp.
v.p
l
15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na
środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na
obszarze dorzecza Łaby
Podstawa prawna
ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.),
dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca
.go
2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko
(Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 15, t. 5, str. 157).
Ustalenia zawarte w Prognozie oddziaływania na środowisko
Opracowanie Prognozy oddziaływania na środowisko stanowiło jeden z etapów
procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania
w.
rcl
wodami na obszarze dorzecza Łaby. W czasie tego postępowania analizowano możliwe
znaczące oddziaływania (bezpośrednie, pośrednie, skumulowane) skutków realizacji
postanowień tego dokumentu na poszczególne komponenty środowiska, ludzi oraz dobra
materialne i dobra kultury. Zwrócono uwagę na działania, które wymagają podjęcia
niezbędnych środków ostrożności związanych z ich realizacją. Podczas strategicznej oceny
oddziaływania projektu dokumentu nie zidentyfikowano działań, które mogłyby mieć
znaczący negatywny wpływ na istniejące i proponowane obszary Natura 2000, jak również
występujące tam siedliska i gatunki. Ponadto nie stwierdzono znaczącego negatywnego
oddziaływania na inne obszary chronione oraz istniejące korytarze ekologiczne i obszary
węzłowe.
W Prognozie oddziaływania na środowisko zasugerowano następujące postulaty,
które winny być rozpatrzone w dokumencie ostatecznym Planu
ww
wskazanie działań zmierzających bezpośrednio do poprawy stanu siedlisk
i gatunków (ochrona gatunków i siedlisk związanych z wodą),
wskazanie działań związanych z oceną stanu krajowego systemu melioracyjnego
i zasadności istnienia niektórych z jego elementów – szczególnie w obszarach
chronionych,
wskazanie działań zmierzających do renaturyzacji zdegradowanych siedlisk
hydrogenicznych oraz zwiększania zasobów wodnych kraju,
wskazanie konkretnych działań uwzględniających strategię ochrony obszarów
obszarów chronionych,
v.p
l
wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013 (IOŚ 2006) oraz plany ochrony
inwentaryzację i ocenę stanu zasobów ekosystemów wodnych i hydrogenicznych
oraz ich monitoring.
Należy zwrócić uwagę, iż cześć ww. działań zamyka się w ramach kategorii działań
kształtowanie stosunków wodnych oraz ochrona ekosystemów od wód zależnych (w tym
morfologia i zachowanie ciągłości biologicznej). Bieżąca ochrona walorów przyrodniczych
zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, użytków ekologicznych, pomników przyrody,
stanowisk dokumentacyjnych oraz ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów
.go
i naturalnych siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (działania wynikające
z dyrektywy w sprawie dzikiego ptactwa oraz dyrektywy w sprawie siedlisk przyrodniczych)
została wzięta pod uwagę już w projekcie Planu. Autor Prognozy wniknął w problemy, które
zamykają się w ww. kategorii działań. Proponowane w PGW opracowanie planów zadań
ochronnych dla obszarów Natura 2000 (niejednokrotnie związanych z ekosystemami
wodnymi i wodno – błotnymi) daje możliwość uszczegółowienia zakresu działań na tych
obszarach na etapie opracowywania dokumentów. Na poziomie Planu nie narzucono
jakiegokolwiek zakresu dla tych planów zadań. Każdorazowo decyduje o tym właściwy
w.
rcl
wojewoda wraz z właściwymi radami gmin znającymi lokalne warunki i zagrożenia
a następnie przedkłada plan Ministrowi Środowiska celem zatwierdzenia.
Ponadto ocena stanu krajowego systemu melioracyjnego jest zadaniem Programu
gospodarowania rolniczymi zasobami wodnymi na lata 2007 – 2015.
Działania wskazane w dziale: „Gospodarka wodna” w „Strategii ochrony obszarów
wodno – błotnych w Polsce na lata 2006–2013” zostały uwzględnione już na etapie
opracowania projektu PGW. Zadania te miały charakter ogólny i dotyczyły „uwzględnienia
problematyki ochrony obszarów wodno-błotnych w opracowywanych, w ramach wdrażania
Ramowej Dyrektywy Wodnej, projektach planów gospodarowania wodami na obszarach
dorzeczy. W PGW obszary wodno-błotne zostały uwzględnione przy wyznaczaniu obszarów
chronionych na podstawie art. 6 i zał. IV ust. 1 pkt (v) RDW. Dodatkowo w PGW wskazano na
„Strategię ochrony obszarów wodno – błotnych …”, jako na dokument planistyczny, który ze
ww
względu na podejmowaną tematykę związaną z RDW, powinien być realizowany zgodnie
z wewnętrznym harmonogramem.
W ramach Prognozy oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 51 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko,
przeanalizowano konieczność zaproponowania rozwiązań alternatywnych. Rozwiązania takie
związane powinny być z ograniczeniem skali oddziaływania na poszczególne elementy
środowiska w stosunku do oddziaływań wynikających z rozwiązań pierwotnych. Z uwagi na
charakter analizowanego dokumentu, zawierającego działania głównie o charakterze
stwierdzono,
iż nie
ma
konieczności
v.p
l
naprawczym, nie przewiduje się znaczących negatywnych oddziaływań. Dlatego też
wskazywania
rozwiązań
alternatywnych.
Zaproponowane działania powinny umożliwić uzyskanie założonego celu – dobrego
stanu/potencjału wód, przy stosunkowo niewielkich kosztach środowiskowych.
Opinie właściwych organów (Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska,
Główny Inspektor Sanitarny)
Zgodnie z przepisami art. 53 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
.go
ocenach oddziaływania na środowisko stopień szczegółowości informacji wymaganych w
Prognozie oddziaływania na środowisko został uzgodniony z Generalnym Dyrektorem
Ochrony Środowiska i Głównym Inspektorem Sanitarnym.
W piśmie (z dnia 30.01.2009 r. znak: DOOŚ-073/322/2008/MK ) Generalny Dyrektor
Ochrony Środowiska przedstawił zakres prognozy, wskazując potrzebę opracowania
dokumentu zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy z o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na
środowisko. Ponadto wskazał potrzebę by w prognozie
w.
rcl
określić wpływ zapisów Planu na stan i funkcjonowanie obszarów podlegających
ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
a w szczególności na stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin
i zwierząt oraz integralność i spójność obszarów Natura 2000, a zwłaszcza siedlisk
i gatunków wodnych i zależnych od wody, uwzględnić zarówno obszary
wyznaczone jak i projektowane oraz potencjalne; ponadto szczegółową uwagę
poświecić ekosystemom, siedliskom i gatunkom wodnym i zależnym od wody
a także korytarzom ekologicznym,
zaproponować stosownie do skali projektu dokumentu, kierunki działań
i rozwiązań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację
przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem
ww
realizacji projektowanego dokumentu,
przedstawić propozycje przewidywanych metod analizy skutków realizacji
postanowień projektowanego dokumentu oraz częstotliwości jej prowadzenia,
przedstawić rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projektowanym
dokumencie wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny
prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych,
zawrzeć informację o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko.
Ponadto Główny Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 08.01.2009 r., znak: GIS-HŚ-NZ-
v.p
l
073-25-1/DS/08/09 zaakceptował zaproponowany przez Generalnego Dyrektora Ochrony
Środowiska zakres Prognozy, zwracając uwagę na potrzebę przeanalizowania oddziaływania
na zdrowie ludzi.
Po
opracowaniu
Prognozy
oddziaływania
na
środowisko
projektu
Planu
gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby, przedmiotowy dokument wraz
z projektem Planu został przedłożony Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska
i Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu do opiniowania, zapewniając jednocześnie
wypełnienie zobowiązań art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
.go
o ocenach oddziaływania na środowisko.
W dniu 30 lipca 2009 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię znak
DOOŚ-073/850/668/09/MK w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na fakt, iż opinia zawierająca
uwagi wpłynęła po ustawowym terminie i po zakończeniu realizacji ostatecznej wersji
Prognozy, uniemożliwiło to uwzględnienie uwag w treści Prognozy. Sugestie odnośnie
projektu Planu zawarte w opinii GDOŚ zostały uwzględnione w ostatecznym dokumencie
Planu.
Główny Inspektor Sanitarny wydał pozytywną opinię do przedstawionych
w.
rcl
dokumentów.
Zgłoszone uwagi i wnioski
Poza prowadzonymi w okresie od dnia 22 grudnia 2008 r. do dnia 22 czerwca 2009 r.
konsultacjami społecznymi projektu Planu, o których mowa w rozdziale 12, w okresie od dnia
21 maja do dnia 11 czerwca 2009 r. odbyły się konsultacje społeczne w ramach strategicznej
oceny oddziaływania na środowisko. Informacja o przystąpieniu do przeprowadzenia
strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowaniu z udziałem
społeczeństwa dla projektu Planu została zamieszczona na stronie internetowej KZGW oraz
poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej. W trakcie konsultacji istniała
możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, którą stanowiły
projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby,
ww
opinie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Głównego Inspektora
Sanitarnego w sprawie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych
w prognozie oddziaływania na środowisko,
Prognoza oddziaływania na środowisko opracowana dla projektu Planu.
Dokumentacja, o której mowa powyżej została wyłożona do wglądu w Krajowym Zarządzie
Gospodarki Wodnej oraz zamieszczona na stronie internetowej www.kzgw.gov.pl.
Uwagi i wnioski mogły być wnoszone w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub za
v.p
l
pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym
podpisem elektronicznym.
W ramach przeprowadzonych konsultacji społecznych na etapie strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko w formie pisemnej wpłynęło 5 uwag z kategorii ogólne (z czego
3 zostały uwzględnione).
W ramach kategorii: uwagi ogólne, nie uwzględniono dwóch uwag nawiązujących do
obszerności poszczególnych rozdziałów oraz braku analizy wyceny kosztów programów
działań, wyjaśniając sposób takiego sporządzania dokumentów oraz ich zakres. Pozostałe
dokumentów.
.go
3 uwagi zostały uwzględnione, poprzez naniesienie zaproponowanych zmian w treści
W ramach kategorii: uwagi szczegółowe, do Prognozy oddziaływania na środowisko
projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby nie wpłynęły żadne
uwagi.
Uwagi i sugestie wnoszone w ramach konsultacji społecznych w ramach strategicznej
oceny oddziaływania na środowisko dotyczyły wyłącznie dokumentu Prognozy.
Wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na
w.
rcl
środowisko
Analizując projekt Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby na
poziomie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, nie stwierdzono występowania
znaczącego negatywnego oddziaływania o charakterze transgranicznym.
Po analizie poszczególnych zadań zaproponowanych w ramach dorzecza Łaby nie
stwierdzono działań, które zgodnie z kryteriami Konwencji o ocenach oddziaływania na
środowisko w kontekście transgranicznym, sporządzonymi w Espoo dnia 25 lutego 1991 r.
(Dz. U. z 1999 r. Nr 96, poz. 1110) mają charakter inwestycji mogących spowodować
znaczące negatywne oddziaływanie transgraniczne.
Zaproponowane w planie działania umożliwią utrzymanie bądź poprawę stanu wód
oraz ekosystemów od wód zależnych. Realizacja założeń dokumentu poprzez inwestycje
ww
związane z gospodarką komunalną (np. modernizacja oczyszczalni, budowa szczelnych
wybieralnych zbiorników z zapewnieniem kontrolowanego wywozu ścieków), ograniczenie
zanieczyszczeń pochodzenia rolniczego, oraz ochrona bioróżnorodności, następnie poprzez
działania związane z zagospodarowaniem przestrzennym uwzględniającym wymagania
ochrony środowiska, a na końcu wprowadzenie działań prawnych, organizacyjnych
i edukacyjnych umożliwi osiągnięcie poprawy stanu wód i ekosystemów od wód zależnych.
Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na
środowisko będzie musiało być przeprowadzone w odniesieniu do każdego tego zamierzenia
zidentyfikowane zagrożenie.
v.p
l
inwestycyjnego, dla którego na poziomie uzyskiwania stosownych decyzji, zostanie
Propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu
skutków realizacji postanowień dokumentu
W rozdziale 7 przedstawiono szczegółowy opis programów monitoringu zarówno
wód powierzchniowych, podziemnych jak i obszarów chronionych. Pierwotnie projekt Planu
ograniczał
się
wyłącznie
do
przedstawienia
map
sieci
monitoringu
oraz
map
.go
przedstawiających stan ekologiczny i chemiczny wód. Ostateczny dokument został
uzupełniony o definicje, akty prawne i inne wyczerpujące informacje dotyczące metod
i częstotliwości prowadzenia monitoringu wód, których jakość jest wskaźnikiem skuteczności
realizacji postanowień Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby.
Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne Prezes Krajowego
Zarządu Gospodarki Wodnej składa Ministrowi Środowiska, nie później niż do dnia 15 maja
coroczne sprawozdanie z postępu prac nad Planem, udziela informacji w tym zakresie,
a także przedstawia własne wnioski w sprawach dotyczących kształtowania polityki państwa
w.
rcl
w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi. Cyklicznie wykonywane badania
stanu/potencjału wód są źródłem informacji potrzebnych do raportowania skuteczności
działań przyjętych w planie. W przypadku stwierdzenia zagrożenia celów środowiskowych,
ww
analizuje się przyczyny powstania tego zagrożenia i uzupełnia Plan o dodatkowe działania.
v.p
l
16. Literatura
1. Błachuta J., Jarząbek A. i in. 2006. Weryfikacja wskaźników dla przeprowadzenia
oceny stanu ilościowego i morfologicznego jednolitych części wód powierzchniowych
wraz ze zmianą ich wartości progowych dla uściślenia wstępnego wyznaczenia silnie
zmienionych części wód, Warszawa.
2. Ciepielowski A. 1999. Podstawy gospodarowania wodą, Wyd. SGGW, Warszawa.
3. Cydzik D., Soszka H. 2003. Changes in water quality of Polish lakes in the years 19912000 (based on lake monitoring results). Limnological Review 3, 53-58.
.go
4. GUS 2007. Ochrona środowiska, Warszawa.
5. GUS 2009. Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Warszawa.
6. Herbich P., Paczyński B. 2007. Zasoby słodkich wód podziemnych Polski [w:]
Paczyński B., Sadurski A. (red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie,
PIG Warszawa.
7. Hordejuk T. i in. 2008. Raport o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części
wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW, PIG
Warszawa.
w.
rcl
8. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Geologiczny,
Instytut Ochrony Środowiska 2007. „Opracowanie analizy presji i wpływów
zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód
powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań
i planów gospodarowania wodami”.
9. Jankowski J. 2007. Stan prac rekultywacyjnych w Polsce. [w:] Ochrona i rekultywacja
jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 8394.
10. Kajak Z. 1998. Hydrobiologia – Limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych.
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa: 355.
11. Kozak A., Gołdyn R., Kowalczewska-Madura K. 2007. Rekultywacja Zbiornika
Maltańskiego w Poznaniu. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J.
ww
Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń, 225-230.
12. Krzanowski S. 2000. Wpływ retencji zbiornikowej na wybrane elementy środowiska,
ze szczególnym uwzględnieniem zmian reżymu przepływów w rzece poniżej zbiornika
(na przykładzie dorzecza Sanu), Zesz. Nauk AR w Krakowie, Seria Rozprawy 259
13. Lorenc H. 2005. Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, IMGW, Warszawa
14. Lossow K. 1998. Ochrona i rekultywacja jezior – teoria a praktyka. [w:]
Bioróżnorodność w środowisku wodnym. M. Kraska (red.) Idee Ekologiczne 13, Seria
Szkice, nr 7: 55-70.
15. MGGP S.A. Kraków, Przedsiębiorstwo Geologiczne PROXIMA S.A. we Wrocławiu
v.p
l
2008. „Identyfikacja programów działań wraz z analizą efektywności kosztowej oraz
wskazaniem i uzasadnieniem konieczności zastosowania derogacji w regionach
wodnych”.
16. Nachlik E. 2004. Diagnoza gospodarki wodnej w Polsce. Praca zbiorowa pod redakcją
Elżbiety Nachlik, Monografia, Seria Inżynieria Środowiska 319, Kraków.
17. Olszewski P. 1971 a. Ustalanie zasad prawidłowej ochrony jezior. Zesz. Nauk. WSR
w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 15-21.
18. Olszewski P. 1971 b. Dotychczasowe wyniki eksperymentu nad odmładzaniem
Jeziora Kortowskiego. Zesz. Nauk. WSR w Olsztynie, Seria C, Supl. 3: 23-31.
.go
19. Pracownia Projektowa i Konsultingowa RS-EKO, 2007. „Weryfikacja ekspercka
wstępnie wyznaczonych, silnie zmienionych części wód oraz weryfikacja szczegółowa
wraz z uzasadnieniem”, Kraków.
20. Premazzi G., Damiglio A., Cardoso A.C., Chiaudani G. 2003. Lake management in
Italy: the implication of the Water Framework Directive. Lake & Reservoirs: Research
and Management 8: 41-59.
21. Press H. 1963. Praktika selskochozjajstwiennoj melioracji. Moskwa.
22. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza
w.
rcl
Odry z realizacji artykułu 3, załącznika I dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy
wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”,
Warszawa.
23. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2004. „Raport dla Obszaru Dorzecza
Wisły z realizacji artykułu 3, załącznika I dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy
wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (OJ L 327, 22.12.2000)”,
Warszawa.
24. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza
Odry z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”,
Warszawa.
ww
25. Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska 2005. „Raport dla Obszaru Dorzecza
Wisły z realizacji art. 5 i 6, zał. II, III, IV Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE”,
Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
26. Rzeczpospolita Polska Minister Środowiska 2007. „Raport dla Komisji Europejskiej
Program monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych w Polsce według
wymagań dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
23 października 2000 r., ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie
polityki wodnej”, Warszawa.
27. Słota H. 1997. Zarządzanie systemami gospodarki wodnej, IMGW w Warszawie.
v.p
l
28. Słota H. 2000. Zarządzanie gospodarka wodna w Polsce, Informator, IMGW
w Krakowie.
29. Solarczyk A. 2007. Hydrometeorologiczne uwarunkowania bilansu biogenów
rekultywowanego Jeziora Rudnickiego Wielkiego w 2005. [w:] Ochrona i rekultywacja
jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak (red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 157172.
30. Staśko S., Michniewicz M., 2007. Subregion Sudetów [w:] Paczyński B., Sadurski A.
(red.), Hydrogeologia regionalna Polski, tom I, Wody słodkie, PIG Warszawa.
31. Typologia wód powierzchniowych i wyznaczenie części wód powierzchniowych
.go
i podziemnych zgodnie z wymogami ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE;
IMGW, IOŚ, PIG, Instytut Morski, Warszawa 2004 r.
32. Wiśniewski R. 2007. Skład chemiczny osadów dennych Jeziora Kortowskiego po 50
latach rekultywacji. [w:] Ochrona i rekultywacja jezior. R. Wiśniewski i J. Piotrowiak
(red). Materiały konferencyjne. PZiTS Toruń: 191-200.
33. Wytyczne i rekomendacje dla procesu planowania według Ramowej Dyrektywy
Wodnej Projekt Bliźniaczy PL 2003/IB/EN/02.
34. Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of
w.
rcl
multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis
Wratislaviensis No 2542, Wrocław, 123-128.
35. Ziernicka A. 2003. Globalne ocieplenie a efektywność opadów atmosferycznych. Acta
Agrophysica, 3(2), 393-397.
36. Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski
ww
w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 13(3), 803-812.
v.p
l
17. Spis tabel
ww
w.
rcl
.go
CPQT[P FPac^îRXVaP]XRi]TfhQaP]hRWfbZPð]XZÙffÙS^S]^biöRhRWbXĐS^S^QaTV^XfhúbiT
go niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych . . . . . . .
CPQT[P! FPac^îRXVaP]XRi]TfhQaP]hRWfbZPð]XZÙfYPZ^îRXQX^[^VXRi]TYXUXihZ^RWT\XRi]TYfÙS
ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne .
CPQT[P" FPac^îRX VaP]XRi]T fhQaP]hRW fbZPð]XZÙf YPZ^îRX UXihZ^RWT\XRi]TY fÙS dbcP[^]hRW
jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P# ?PaP\TcahS[PdbcP[T]XPRT[Ùfîa^S^fXbZ^fhRWS[PYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW
na obszarze dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P$ >SbcĐ_bcfP^SRT[Ùfîa^S^fXbZ^fhRW]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P% BcadZcdaP_aiTSbXĐQX^abcf]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P& Fh]XZX^biPR^fP]XPZ^bicÙfîa^S^fXbZ^fhRWS[Pa^Zd! % . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P' ?^SiXP ^S_^fXTSiXP[]^îRXiPZ^bichîa^S^fXbZ^fTfa^Zd! % . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P( ?^Sbd\^fP]XT_a^VaP\ÙfSiXP PĔf[PcPRW! ! $]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQh
wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P ?^Sbd\^fP]XT_a^VaP\ÙfSiXP PĔf[PcPRW! ! $]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQh
wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P ITbcPfXT]XT^aVP]Ùff PîRXfhRWfb_aPfPRWV^b_^SPa^fP]XPf^SP\X . . . . . . . .
CPQT[P ! ITbcPfXT]XTPZcÙf_aPf]hRW_^f^ dYöRhRWf PîRXfTf PSiT^aPi^ZaTî[PYöRTXRWiPZaTb
działania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P " >aVP]hfb_Ù _aPRdYöRTi?aTiTbT\:I6FfiPZaTbXTfSaPúP]XPA3F . . . . . . . . . .
CPQT[P # ?^S[TV ^îĎShaTZc^aPAI6Ff PîRXfTV^]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQhbXTSiXQh^aPibca^]P
www . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P $ 0Zc_aPf]hdbcP]PfXPYöRhbcPcdcAI6F^aPi_aih]P[Tú]TaTVX^]hf^S]T . . . . . . . . .
CPQT[P % D\^fhSfdbca^]]T . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P & D\^fhfXT[^bca^]]T . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P ' 3P]TPSaTb^fT:I6F . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P ( 3P]TPSaTb^fTAI6F]P^QbiPaiTS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
CPQT[P! 3P]TPSaTb^fT68>ë . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3971
3972
3975
3978
3980
3981
3991
3991
4005
4005
4059
4059
4064
4065
4065
4071
4072
v.p
l
18. Spis rysunków
ww
w.
rcl
.go
Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Ahbd]TZ! CaT]Sha^Ri]hRWbd\^_PSÙfPc\^bUTahRi]hRW]P^QbiPaiT?^[bZXf^ZaTbXT '( !
Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 . . . . . . . . . . . . .
Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski w latach 1971—2000 scenariusz +1°C . . .
3943
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Załącznik nr 1
Załączniki do Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby
z dnia 22 lutego 2011 r. (poz. 561)
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
region wodny Izery
region wodny Łaby i
Ostrożnicy (Upa)
Izera od źródła do
Mumlavy
Ostrożnica
Dopływ z Łącznej
Mielnice
PLRW50003967
PLRW5000492229
PLRW5000494129
PLRW500049889
region wodny Izery
region wodny Metuje
4(7) - 1 nowe modyfikacje - przekształcenie charakterystyk fizycznych
SO1205
SO1203
SO1204
SO1205
region wodny Metuje
5000
5000
5000
5000
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
obszar dorzecza Łaby
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
RZGW we Wrocławiu
Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej
(RZGW)
Lokalizacja
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
wg. Kondrackiego
wg. Illiesa
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Typ JCWP
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Ocena
stanu
zagrożona
zagrożona
Ocena ryzyka
nieosiągnięcia
celów
środowiskowych
4(7) - 1
4(7) - 1
Derogacje*
Z uwagi na planow.działania w
zakresie realizacji inwestycji
powodujących zmiany w
charakterystykach fizycznych
JCW, służące wyższym celom
społecznym, tj. ochrona
przeciwpowodziowa, niemożliwe
jest osiągnięcie przez JCW
założonych celów
środowiskowych.
Z uwagi na planow.działania w
zakresie realizacji inwestycji
powodujących zmiany w
charakterystykach fizycznych
JCW, służące wyższym celom
społecznym, tj. ochrona
przeciwpowodziowa, niemożliwe
jest osiągnięcie przez JCW
założonych celów
środowiskowych.
Z uwagi na planow.działania w
zakresie realizacji inwestycji
powodujących zmiany w
charakterystykach fizycznych
JCW, służące wyższym celom
społecznym, tj. ochrona
przeciwpowodziowa, niemożliwe
jest osiągnięcie przez JCW
założonych celów
środowiskowych.
Uzasadnienie derogacji
naturalna część wód dobry
naturalna część wód dobry
naturalna część wód dobry
naturalna część wód dobry
Potok sudecki (3)
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
naturalna część wód zły
naturalna część wód zły
niezagrożona
niezagrożona
niezagrożona
niezagrożona
zagrożona
zagrożona
-
-
-
-
4(7) - 1
4(7) - 1
-
-
-
-
Z uwagi na planow.działania w
zakresie realizacji inwestycji
powodujących zmiany w
charakterystykach fizycznych
JCW, służące wyższym celom
społecznym, tj. ochrona
przeciwpowodziowa, niemożliwe
jest osiągnięcie przez JCW
założonych celów
środowiskowych.
v.p
l
naturalna część wód zły
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Potok wyżynny krzemianowy z substratem
gruboziarnistym - zachodni (4)
Status
naturalna część wód zły
.go
Wyżyny Centralne (9)
Ekoregion
— 4103 —
* - derogacje
5000
region wodny Orlicy
Dzika Orlica od źródła
do Czerwonego
SO1201
Strumienia
PLRW500049617
SO1202
5000
Klikawa
region wodny Metuje
PLRW500049469
SO1202
Czermnica
5000
Nazwa
Obszar dorzecza
w.
rcl
region wodny Metuje
Kod
PLRW500049449
SO1202
Region wodny
Żydawka
Nazwa JCWP
Scalona
część wód
powierzch
niowych
(SCWP)
PLRW500049423
Europejski kod JCWP
Jednolita część wód powierzchniowych (JCWP)
ww
270A0:C4AHBCH:0943=>;8CH272IĀë28F¹3AI42I=H27
Załącznik nr 2
112
PLGW6220110
PLGW5100111
PLGW6220112
Nazwa JCWPd
PLGW631090
Europejski kod JCWPd
Jednolita część wód podziemnych (JCWPd)
RZGW we Wrocławiu
obszar dorzecza Odry/obszar dorzecza Łaby/
obszar dorzecza Dunaju
region wodny Środkowej Odry/region wodny Morawy/region
wodny Orlicy
6000/1000/5000
RZGW we Wrocławiu
obszar dorzecza Odry/obszar dorzecza Łaby
region wodny Metuje/region wodny Orlicy/region wodny Środowej
6000/5000
Odry
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Wyżyny Centralne (9)
Równiny Centralne (14)
Ekoregion
dobry
dobry
dobry
dobry
ilościowego
dobry
dobry
dobry
dobry
chemicznego
Ocena stanu
niezagrożona
niezagrożona
niezagrożona
niezagrożona
Ocena ryzyka
-
-
-
-
Derogacje
-
-
-
-
Uzasadnienie
derogacji
v.p
l
.go
RZGW we Wrocławiu
obszar dorzecza Odry/obszar dorzecza Łaby
region wodny Środkowej Odry/region wodny Metuje/region wodny
6000/5000
Orlicy/region wodny Łaby i Ostrożnicy (Upa)
RZGW we Wrocławiu
obszar dorzecza Odry/obszar dorzecza Łaby
Kod
Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej (RZGW)
6000/5000
Obszar dorzecza
Nazwa
Lokalizacja
w.
rcl
Region wodny
region wodny Środkowej Odry/region wodny Izery/region wodny
Łaby i Ostrożnicy(Upa)
ww
270A0:C4AHBCH:0943=>;8CH272IĀë28F¹3?>3I84<=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 1. 6A0=824>1BI0A¹F3>AI42IH8A468>=¹FF>3=H27
Załącznik nr 3
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 2. 943=>;8C42IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 3. B20;>=42IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 4. 943=>;8C42IĀë28F¹3?>3I84<=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 5. CH?H943=>;8CH272IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH27AI42I=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 6. CH?H943=>;8CH272IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH2794I8>A=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 7. CH?H943=>;8CH272IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH27?AIH1AI4õ=H278?AI49ë28>FH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 8. 4:>A468>=H
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 9. >24=0BC0=D943=>;8CH272IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH27AI42I=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 10. >24=0BC0=D943=>;8CH272IĀë28F¹3?>F84AI27=8>FH2794I8>A=H27?AI49ë28>FH27
8?AIH1AI4õ=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 11. >24=0BC0=D8;>ë28>F46>943=>;8CH272IĀë28F¹3?>3I84<=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 12. >24=0BC0=D274<82I=46>943=>;8CH272IĀë28F¹3?>3I84<=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 13. B84þ<>=8C>A8=6DF¹3?>F84AI27=8>FH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 14. B84þ<>=8C>A8=6DF¹3?>3I84<=H27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 15. FH:0IF¹3?AI4I=02I>=H273>24;¹FA4:A402H9=H27FCH<:ò?84;8B:>FH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 16. FH:0IF¹3?>F84AI27=8>FH27?AI4I=02I>=H273>?>1>ADF>3HF24;DI0>?0CAI4=80
;D3=>ë28FF>3Ā?AI4I=02I>=ò3>B?>õH280
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 17. FH:0IF¹3?>3I84<=H27?AI4I=02I>=H273>?>1>ADF>3HF24;DI0>?0CAI4=80;D3=>ë28
FF>3Ā?AI4I=02I>=ò3>B?>õH280
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 18. >1BI0AHBI2I46¹;=84=0A0õ>=4=0I0=842IHBI2I4=80IF8òI:0<80I>CDI4íA¹34 A>;=82IH27
ww
v.p
l
.go
w.
rcl
Mapa nr 19. >1BI0AH?AI4I=02I>=43>>27A>=HB843;8B:;D160CD=:¹F3;0:C¹AH27DCAIH<0=84;D1
?>?A0F0BC0=DF¹394BCF0õ=H<2IH==8:84<F827>27A>=84
w.
rcl
.go
v.p
l
— 4124 —
ww
Mapa nr 20. ?D=:C>F48>1BI0A>F4íA¹3 0I0=842IHBI2I4Ą
Monitor Polski Nr 52
Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego
P[ 9 2W BidRWP! # $'!FPabiPfPcT[ !!%!! %% $%
Skład, druk i kolportaż: Centrum Usług Wspólnych — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,
d[ ?^fbXĔbZP%( & ! ( "FPabiPfPcT[ !!%(# %& $!*UPZb!!%(# % #'
www.wydawnictwa.cuw.gov.pl
e-mail: wydawnictwa@cuw.gov.pl
C ^Ri^]^i_^[TRT]XP?aTiTbPAPSh<X]XbcaÙff2T]cad\Db dVFb_Ù[]hRWFhSiXP FhSPf]XRcfX?^[XVaP X
d[ ?^fbXĔbZP%( & ! ( "FPabiPfP
IP\ #"( F 2 !
ISSN 0209-214X
Cena 31,10 zł fch\E0C