MP_2011_549

Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły

1 Articles / Provisions · Poland

Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Statutory Text (1 Articles)

M.P. 2011 nr 49 poz. 549 inForce

Treść Ogłoszenie Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły Open official source

Zatwierdzono

na posiedzeniu Rady Ministrów

w dniu 22 lutego 2011 r.

PREZES RADY MINISTRÓW

Donald TUSK

Poz. 549

v.p

Monitor Polski Nr 49

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2011.06.21

09:45:38 +02'00'

rcl

.go

Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły

Warszawa, 2011

Sfinansowano ze środków Narodowego

Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego

Zarządu Gospodarki Wodnej

v.p

Spis treści

rcl

.go

1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . .

3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . .

Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . .

Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód — pobory wód powierzchniowych i podziemnych

5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . .

Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmienność opadów atmosferycznych na obszarze dorzecza Wisły

Rozkład przestrzenny oraz zmienność temperatury powietrza na obszarze dorzecza Wisły . . .

Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . .

6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . .

Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na

mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . .

Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . .

Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . .

11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . .

Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . .

Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej .

Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3250

3252

3254

3266

3270

3271

3273

3275

3278

3279

3283

3286

3289

3292

3295

3299

3303

3305

3312

3317

3336

3337

3342

3344

3345

3347

3350

3366

3367

3368

3369

3370

3371

3378

3380

3384

3386

3388

3390

3391

3394

3396

3400

3402

3404

3406

3413

3429

3430

3443

3453

3455

3458

3460

rcl

.go

v.p

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . .

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 . . . . . . . .

Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . .

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . .

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . .

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . .

Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . .

Strategia rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wojewódzkie programy ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . .

Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wojewódzkie programy udrażniania rzek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony parków narodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony parków krajobrazowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony rezerwatów przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej

do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3462

3463

3465

3467

3469

3485

3488

3494

3498

3500

Załączniki

Załącznik nr 1 — mapy

~<P_P 6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiPFXb h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . . . . .

~<P_P" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . . . . . .

~<P_P# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiPFXb h. . . . . . . . . . . .

~<P_P$ Ch_h YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW aiTRi]hRW ^QbiPa S^aiTRiP

Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P% Ch_h YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW YTiX^a]hRW ^QbiPa S^aiTRiP

Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P& Ch_h YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW _aihQaiTú]hRW X _aiTYîRX^fhRW

— obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P' 4Z^aTVX^]h^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P( >RT]P bcP]d YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW aiTRi]hRW ^QbiPa

dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P >RT]P bcP]d YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW YTiX^a]hRW _aiTYîRX^

wych i przybrzeżnych — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P >RT]P bcP]d X[^îRX^fTV^ YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^SiXT\]hRW ^QbiPa S^aiT

cza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3501

3502

3503

3504

3505

3506

3507

3508

~<P_P !>RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiT

cza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P "BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . . . .

~<P_P #BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . . . . . . . .

~<P_P $FhZPi fÙS _aiTi]PRi^]hRW S^ RT[Ùf aTZaTPRhY]hRW f ch\ Zö_XT[XbZ^fhRW

obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P %FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P

trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Wisły . .

~<P_P &FhZPi fÙS _^SiXT\]hRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^_PcaiT

nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Wisły . . . .

~<P_P '>QbiPah biRiTVÙ[]XT ]PaPú^]T ]P iP]XTRihbiRiT]XP ifXöiZP\X Pi^cd iT ðaÙST

rolniczych — obszar dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P (>QbiPah _aiTi]PRi^]T S^ ^RWa^]h bXTS[XbZ [dQ VPcd]ZÙf S[P ZcÙahRW dcaih\P

nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar

dorzecza Wisły . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P!?d]Zc^fTXa^i_a^bi^]TðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ^QbiPaS^aiTRiPFXb h . . . . .

3519

3520

Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3521

.go

v.p

3512

3513

3514

3515

3516

3517

3518

Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych

rcl

~<P_P]a 6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a! 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a" BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a# 9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a$ Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . .

~<P_P]a% Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . .

~<P_P]a& Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW

~<P_P]a' 4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a( >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . .

~<P_P]a >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^

wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . .

~<P_P]a !>RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . .

~<P_P]a "BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a #BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a $FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW .

~<P_P]a %FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P

trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a &FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT

nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a '>QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST

rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

~<P_P]a (>QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P

nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . .

~<P_P]a!?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3699

3700

3701

3702

3703

3704

3705

3706

3707

3708

3709

3710

3711

3712

3713

3714

3715

v.p

1. Stosowane skróty i pojęcia

Główny Inspektor Ochrony Środowiska

GUS

Główny Urząd Statystyczny

GZWP

Główny Zbiornik Wód Podziemnych

IPPC

zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń

JCWP

jednolita część wód powierzchniowych

JCWPd

jednolita część wód podziemnych

Komisja Europejska

KPOŚK

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych

KZGW

Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

MŚ

Ministerstwo Środowiska

NFOŚiGW

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

OSN

obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu

.go

GIOŚ

pochodzącymi ze źródeł rolniczych

obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000)

PGW

plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza

PSH

Państwowa Służba Hydrogeologiczna

PWŚK

Program wodno-środowiskowy kraju

RDW

dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23

rcl

OSO

października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w

dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna

regionalny zarząd gospodarki wodnej

SCW

sztuczna część wód

SCWP

scalona część wód powierzchniowych

SOO

specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000)

SZCW

silnie zmieniona część wód

Unia Europejska

WFOŚiGW

wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej

WIOŚ

wojewódzki inspektor ochrony środowiska

WZMiUW

wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych

RZGW

naturalnymi przez jedno ujście do morza.

v.p

Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami

Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą

dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi

i wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną w gospodarowaniu wodami

Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych występującą

w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych.

.go

Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód

powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka,

struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub

wody przybrzeżne).

Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na potrzeby

opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji.

rcl

Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został

w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka .

Sztuczna część wód – jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka.

Dyrektywą Wodną

v.p

2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową

Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju. Wiele

wysiłku włożono m.in. w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE. Zmienione

zostały m.in. przepisy ustawy – Prawo wodne w celu transpozycji przepisów wspólnotowych

w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe dyrektywy

dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r.

ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE

.go

L 327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275,

z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW),

dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r.

w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu

(Dz. U. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19),

dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r.

w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. U. UE L 288 z 6.11.2007,

str. 27).

rcl

Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie

obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw

członkowskich.

RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest ochrona

zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę wodną mająca

na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej cenie, która umożliwi

rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu potrzeb środowiska. Głównym

celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich części wód, poprzez określenie i wdrożenie

koniecznych działań w ramach zintegrowanych programów działań w państwach członkowskich do

2015 roku.

Zgodnie z przepisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się w podziale

na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr

239, poz. 2019, z późn. zm.) w chwili obecnej na obszarze Polski wyznaczonych jest 10 obszarów

dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej i Ücker. Dla każdego

obszaru dorzecza opracowuje się plan gospodarowania wodami. Niniejszy dokument jest zatem

jednym z dziesięciu PGW na obszarze Polski.

Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma

usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania

decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady gospodarowania wodami

w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na

inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport,

rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na

poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju,

v.p

strategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego.

PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów RDW

w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych

i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań mogących wpłynąć na pogorszenie

stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi społecznemu lub wynikają z przyjętych

polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym,

społecznym lub gospodarczym.

PGW jest syntezą prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu

planistycznym i zawiera takie elementy jak

.go

ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza,

podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich

wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych,

wykaz obszarów chronionych,

mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych,

ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych,

podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód,

podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju,

rcl

wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania dotyczących zlewni,

sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tych

programów i planów,

podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji

społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie,

wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza,

informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej

wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych wynikach

realizacji planu.

W PGW szczególną rolę zajmuje podsumowanie działań, zawartych w PWŚK. Działania te

winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza w celu zapewnienia utrzymania lub poprawy

jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach w terminie późniejszym.

Dotyczą one zarówno konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze

administracyjnym, ekonomicznym, badawczym, informacyjnym czy edukacyjnym.

rcl

.go

v.p

3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza

Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Wisły

Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Wisła o długości całkowitej 1047,5 km.

v.p

Wisła w całości znajduje się na terytorium Polski, a jej źródła zlokalizowane są na zachodnim

stoku Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim, na wysokości 1106 m n.p.m. Wisła uchodzi

do Zatoki Gdańskiej. Obszar dorzecza położony jest w południowo – wschodniej, wschodniej

oraz w północno – wschodniej części kraju. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza

Wisły przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1).

Do największych lewostronnych dopływów Wisły należą: Nida, Kamienna, Radomka,

Pilica, Bzura, Rawka, Brda, Wda i Wierzyca. Głównym dopływem Bzury jest Rawka.

Do największych prawostronnych dopływów Wisły zaliczane są: Raba, Dunajec, Wisłoka, San,

Wieprz, Świder, Narew z dopływem rzeki Bug, Wkra, Skrwa, Drwęca, Osa, Liwa. Największe

Włocławek.

.go

zbiorniki zaporowe zlokalizowane na rzece: Zb. Wisła Czarne, Goczałkowice, Zegrzyński,

Z większych rzek obszar dorzecza Wisły obejmuje także

w Zlewisku Bałtyku- rzeki: Słupię, Łupawę i Łebę,

rzekę zasilającą Zalew Wiślany - Pasłękę.

obszarze

dorzecza

Wisły

całkowita

długość

jednolitych

części

wód

powierzchniowych rzek wynosi 65387,09 km, z czego długość naturalnych to 39442,54 km

(ok.60,5%). Długość sztucznych części wód powierzchniowych – 822,76 km (ok. 1%),

rcl

natomiast silnie zmienionych – 25121,78 km (ok. 38,5%).

Górny odcinek Wisły, tj. od źródeł do ujścia Przemszy nazywany jest Małą Wisłą,

a punkt ujścia Przemszy do Wisły oznaczany jest jako punkt 0,0 km, od którego rzeka jest

kilometrowana w górę i w dół rzeki (początek Wisły żeglownej). W odcinku źródłowym Wisła

jest rzeką górską, przechodząc w ciek o charakterze wyżynnym, a następnie nizinnym. Wisła

jest najdłuższą rzeką w Polsce, jednocześnie największą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Jako potoki źródłowe wskazuje się Czarną i Białą Wisełkę. Dorzecze Wisły w 87,5% położone

jest na terytorium Polski. Rzeka w środkowym i dolnym biegu tworzy liczne meandry

i starorzecza. Od Torunia do Gdańska rzeka jest uregulowana. Średnie wzniesienie nad

poziom morza dorzecza Wisły wynosi 270 m. Przeważająca część dorzecza położona jest

na wysokościach mieszczących się w przedziale 100 – 200 m n.p.m., 75% dorzecza

w przedziale 100 – 300 m n.p.m. Wisła w swym środkowym biegu stanowi bardzo cenne

przyrodniczo obszary, zajmowane m.in. przez lasy łęgowe, będące siedliskiem wielu

gatunków zwierząt.

Powierzchnia obszaru dorzecza Wisły wynosi 183 174 km2, co stanowi ok. 59%

powierzchni kraju. W strukturze użytkowania gruntów, największy obszar stanowią tereny

rolne, które zajmują ok. 66% powierzchni, tj. 120 457,5 km 2. Lasy i ekosystemy

seminaturalne

stanowią

127,7

km2,

czyli

ok.

29%

powierzchni.

Tereny

zantropogenizowane zajmują powierzchnię 5 925,65 km2 (ok. 3% powierzchni), zaś tereny

wodne łącznie zajmują 2 833,2 km2, co stanowi ok. 1,5% powierzchni obszaru dorzecza.

v.p

Strukturę użytkowanie gruntów na obszarze dorzecza Wisły przedstawia rysunek 1.

Wg podziału administracyjnego, obszar dorzecza Wisły leży w województwach

śląskim,

małopolskim,

podkarpackim,

lubelskim,

świętokrzyskim,

łódzkim,

podlaskim,

.go

mazowieckim,

warmińsko – mazurskim,

kujawsko – pomorskim,

pomorskim.

Na obszar dorzecza Wisły składają się regiony wodne Dolnej Wisły, Środkowej Wisły,

Górnej Wisły i Małej Wisły.

Region wodny Dolnej Wisły obejmuje dolny odcinek Wisły, Żuławy Wiślane, subregion

rcl

Zalewu Wiślanego oraz Pobrzeże Bałtyku na wschód od Koszalina. Wyróżnia się tu 4 piętra

wodonośne – holoceńsko – plejstoceńskie, neogeńskie, paleogeńskie i kredowe. Piętra

wodonośne mają różne rozprzestrzenienie i nie tworzą ciągłej warstwy. Najbardziej

zróżnicowane jest piętro holoceńsko – plejstoceńskie. Tworzy 3 poziomy (górny, środkowy

i dolny), lokalnie poziomy mogą się dzielić na większą ilość warstw wodonośnych. Poziom

górny najczęściej związany jest z utworami sandrowymi najmłodszego zlodowacenia,

natomiast poziom środkowy i dolny (tzw. międzyglinowe) występują w piaskach i żwirach

fluwioglacjalnych różnego wieku interglacjałów. Miąższość tych osadów jest bardzo

zróżnicowana, na co wpływ mają zjawiska glacitektoniczne. Na obszarze Żuław Wiślanych

poziom wodonośny związany jest z utworami delty wiślanej. Są to utwory drobnopiaszczyste,

przeławicone osadami nieprzepuszczalnymi. Wody holoceńsko – plejstoceńskie regionu

wodnego Dolnej Wisły są charakterystyczne dla młodo glacjalnych rejonów pojeziernych.

Należą do typu HCO3-Ca i HCO3-Ca-Mg. Mineralizacja ogólna nie przekracza zwykle

500 mg/dm3. Jest to piętro wodonośne najbardziej narażone na zanieczyszczenia

antropogeniczne, lokalnie zawartość azotanów przekracza 10 mg/dm3. Generalnie są

to wody dobrej jakości, wymagają prostego uzdatniania ze względu na podwyższoną

zawartość Fe i Mn. Najgorsze jakościowo są wody subregionu Żuław Wiślanych. Zasolenie

w tym regionie dochodzi do 3100 mg/dm3, ponadto charakterystyczna jest wysoka

zawartość żelaza, manganu, amoniaku i związków fluorku. Piętro wodonośne neogeńskie

i paleogeńskie często występuje w ciągłości hydraulicznej. Utwory neogenu tworzą

2 poziomy wodonośne w piaskach mioceńskich. Ich średnia miąższość to 40 m. Poziom

paleogeński związany jest z piaskami glaukonitowymi oligocenu o miąższości 10 – 25 m.

v.p

Piętro neogeńskie i paleogeńskie w niektórych obszarach zostało całkowicie zerodowane

i występuje wyspowo w miejscach zagłębień podłoża mioceńskiego. Przydatność piętra

neogeńskiego jest ograniczona ze względu na słabo przepuszczalne utwory (piaski

drobnoziarniste). Pociąga to za sobą słabą wydajność studni. Pod względem chemicznym

wody piętra neogeńsko – paleogeńskiego są zbliżone do wód piętra holoceńsko –

plejstoceńskiego. Wynika to z licznych kontaktów hydraulicznych oraz zasilania poziomów

wodonośnych z wyżej ległych utworów plejstoceńskich. W obrębie piętra kredowego

rozróżnia się 2 poziomy: górny i dolny. Poziom dolny związany jest z serią piasków

glaukonitowych, natomiast górny z serią węglanowo – krzemionkową. Dolny poziom

.go

kredowy jest bardzo zasobny i tworzy w wielu regionach główny użytkowy poziom

wodonośny. Piętro wodonośne kredowe jest najintensywniej eksploatowane przez ujęcie Las

Gdański, w Bydgoszczy Fordonie i Toruniu. Charakterystyczna dla wód piętra kredowego jest

zawartość Ca, Na, i Cl. Są to wody typu HCO3-Ca i HCO3-Na. Ogólna mineralizacja wynosi ok.

500 mg/dm3, zawartość chlorków 6 – 40 mg/dm3 i fluorków do 4 mg/dm3 (Lidzbarski i in.,

2007).

Region Wodny Środkowej Wisły obejmuje Wisłę na odcinku od ujścia Sanu

do Włocławka, zlewnię Bugu i Narwi, Krainę Wielkich Jezior Mazurskich, Wyżynę Lubelską

rcl

i północną część regionu świętokrzyskiego. Na tym obszarze głównym piętrem wodonośnym,

o największym rozprzestrzenieniu jest plejstoceńskie piętro wodonośne. W części północnej

regionu występuje nieprzerwanie na całym obszarze, w regionie świętokrzyskim i Wyżynie

Lubelskiej występuje w dolinach większych rzek, pomiędzy wychodniami starszego podłoża.

Charakteryzuje się piętrowością osadów wodonośnych, które związane są z akumulacją

wodno – lodowcową w trakcie interglacjałów następujących po sobie zlodowaceń. Piętro

wodonośne związane jest z dolinami rzek współczesnych, strukturami piaszczysto –

żwirowymi występującymi wśród utworów morenowych oraz ze strukturami dolin

kopalnych. Generalnie wydziela się 3 poziomy, ale układ ten może być zaburzony. Poziomy

składają się lokalnie z większej ilości warstw wodonośnych. Pietro czwartorzędowe cechuje

się bardzo dobrymi parametrami hydrogeologicznymi, takimi jak wodoprzepuszczalność

i wydajność potencjalna studni. Poziom górny, ze względu na słabą izolację ma największy

moduł zasobów odnawialnych, ale jest najbardziej narażony

na zanieczyszczenia

pochodzenia antropogenicznego. Najczęściej eksploatowane są poziomy międzyglinowe,

których miąższość wynosi kilkanaście metrów. Wody piętra plejstoceńskiego są typu HCO 3 –

Ca i HCO3 – Ca – Mg. Dla tego typu wód charakterystyczna jest podwyższona zawartość Fe

i Mn. Ze względu na narażenie zanieczyszczeniami antropogenicznymi notuje się

podwyższone zawartości jonów SO2-4, Cl-, Na+, K+. Neogeńsko – paleogeńskie piętro

wodonośne związane jest z osadami piaszczystymi miocenu i oligocenu. Poziomy te są

rozdzielone mułkami i iłami, ale występują również w kontakcie hydraulicznym. Piętro to jest

szeroko rozprzestrzenione na obszarze regionu wodnego Środkowej Wisły. Nie występuje

v.p

tylko w południowej części, w regionie świętokrzyskim i na Wyżynie Lubelskiej. Miocen jako

użytkowy poziom wodonośny ma znaczenie lokalne ze względu na gorsze parametry

hydrogeologiczne i silną barwę pochodzącą od pokładów węgli brunatnych. Częściej

ujmowany jest poziom oligoceński, który tworzy zasobny zbiornik o miąższości od kilku do

90 m. Wody piętra neogeńsko – paleogeńskiego są dobrej jakości, ogólna mineralizacja waha

się w granicach 300 – 700 mg/dm3, zawartość chlorków 0 – 40 mg/dm3 i siarczanów

< 40 mg/dm3. Powyżej poziomu mioceńskiego występują osady plioceńskie, które ze względu

na wykształcenie litologiczne nie mają właściwości wodonośnych, ale tworzą bardzo dobrą

izolację zbiornika mioceńskiego i oligoceńskiego. Kredowe piętro wodonośne jest najsłabiej

.go

rozpoznane w północnej części regionu. Największe znaczenie jako główny użytkowy poziom

wodonośny ma na południu regionu, w rejonie niecki lubelskiej tworzy największy

podziemny zbiornik wód słodkich w Polsce. Utworami wodonośnymi są spękane margle,

opoki i kreda pisząca. Wraz z głębokością zmniejsza się szczelinowatość, co powoduje

obniżenie przydatnych parametrów hydrogeologicznych dla zbiornika wód podziemnych.

Wody piętra kredowego w strefie aktywnej wymiany wód są dobrej jakości i nie wymagają

uzdatniania. Wraz ze wzrostem głębokości wzrasta ogólna mineralizacja i może znacznie

przekraczać 1 g/dm3. Pojawiają się wody sodowo – chlorkowe o charakterze reliktowym.

rcl

Miąższość utworów kredowych dochodzi do 600 – 700 m. Zawodniona jest ich górna część

o miąższości 200 – 300 m, mająca znaczenie użytkowe. Jurajskie piętro wodonośne ma jest

słabo rozpoznane i ma znaczenie użytkowe na obszarach gdzie brak jest poziomów

użytkowych w wyższych piętrach wodonośnych. Najlepiej rozpoznany zbiornik wód

podziemnych

wieku

jurajskiego

występuje

w północnym i wschodnim obrzeżu

paleozoicznego trzonu Gór Świętokrzyskich. Występują tu 3 poziomy wodonośne

w spękanych wapieniach skalistych. Najlepsze parametry wodonośne wapieni jurajskich

występują w strefach uskokowych. Zwykłe wody podziemne piętra jurajskiego występują

do głębokości 250 m, poniżej znacznie wzrasta mineralizacja, czyniąc te wody

nieprzydatnymi do zaopatrzenia ludności w wodę zdatną do picia. W obrzeżu Gór

Świętokrzyskich występuje również triasowe piętro wodonośne. Poziom górno triasowy

zbudowany z iłowców i mułowców nie ma znaczenia użytkowego, ze względu na słabe

zawodnienie. Poziom środkowo triasowy tworzą wapienie i margle o miąższości do 100 m.

Poziom dolno triasowy występuje w piaskowcach, zlepieńcach i mułowcach. Jest często

łączony z permskim piętrem wodonośnym ze względu na podobne wykształcenie

litologiczne. Wody piętra triasowego cechują się dobrą jakością, niekiedy o zbyt niskim

pH < 6,5. Trzon paleozoiczny Gór Świętokrzyskich zbudowany jest ze skał karbońskich,

dewońskich, sylurskich, ordowickich i kambryjskich. Charakteryzują się słabą wodonośnością.

Użytkowy charakter ma poziom środkowo- i górno dewoński, który jest wykształcony

w postaci wapieni i dolomitów. Tworzą zbiorniki szczelinowo – krasowe, o zmiennej

wodonośności, zależnej od stopnia spękania (Kowalczyk A., Rubin H., Wagner, Rubin K.,

Kazimierski, Knyszyński, Prażak, Nowicki, 2007).

v.p

Motyka, Różkowski, Pacholewski, 2007; Prażak, 2007; Krajewski, Woźnicka, 2007; Herbich,

Region wodny Górnej Wisły obejmuje południową część rejonu świętokrzyskiego,

fragment Wyżyny Krakowsko – Częstochowskiej, zapadlisko przedkarpackie, Karpaty

Zewnętrzne i fragment Karpat Wewnętrznych (Tatry). Czwartorzędowe piętro wodonośne

największe znaczenie użytkowe ma w subregionie zapadliska przedkarpackiego. Najbardziej

zasobne w wodę są dolina Wisły, którą wypełniają osady piaszczysto – żwirowe o miąższości

20 – 30 m oraz dolina kopalna, rozciągająca się pomiędzy Tarnowem i Rzeszowem.

W subrejonie Karpat Zewnętrznych osady czwartorzędowe występują w postaci pokryw.

.go

Tworzą lokalnie zasobne zbiorniki w kotlinach śródgórskich i dolinach większych rzek. Jakość

wód jest dobra, nie wymaga skomplikowanego uzdatniania. Ze względu na słabą izolację

czwartorzędowe piętro wodonośne narażone jest na zanieczyszczenie ze źródeł

antropogenicznych. Mioceńskie piętro wodonośne występuje w obrębie zapadliska

przedkarpackiego. W rejonie Bochni miocen wykształcony jest w postaci piasków

i słabozwięzłych piaskowców bogucickie. Tworzą zbiornik wód podziemnych o dobrej jakości

i ograniczonych możliwościach eksploatacji. W rejonie Sandomierza rozpoznane jest

neogeńskie piętro wodonośne występujące w kompleksie margli i wapieni serii chemicznej.

rcl

Słabe parametry hydrogeologiczne i wysoka mineralizacja czynią wody tego poziomu

nieprzydatnymi w celach konsumpcyjnych. Na obszarze Karpat występuje połączone piętro

paleogeńsko – kredowego. Występuje w tzw. osadach fliszowych, które budują Karpaty

Zewnętrzne. Poziomy wodonośne występują w piaskowcach, zlepieńcach, wapieniach

okruchowych, iłowcach, mułowcach i marglach. Największe znaczenie na właściwości

hydrogeologiczne i zasobność tych skał ma spękanie. Najczęściej charakteryzują się słabą

wodonośnością i niską wydajnością studni 1,0 – 2,5 m3/h. Dla Karpat fliszowych

charakterystyczne jest współwystępowanie wód zwykłych i mineralnych. Jest to obszar

podatny na ascensyjny dopływ wód słonych z podłoża. Wody słodkie maja charakter wód

infiltracyjnych z przewagą jonów HCO3 i Ca. Ogólna mineralizacja w kompleksie

paleogeńskim wynosi 200 – 400 mg/dm3, a kredowym 250 – 500 mg/dm3. Starsze piętra

wodonośne są słabo rozpoznane i nie mają znaczenia użytkowego. Występują głównie

w rejonie świętokrzyskim i tatrzańskim. W rejonie Tatr rozróżnia się poziom gruntowy oraz

system głębszego krążenia (Małecka, Chowaniec, Małecki, 2007).

Na obszarze dorzecza Wisły najwyższy stopień udokumentowania zasobów

dyspozycyjnych został osiągnięty na obszarze działalności RZGW Warszawa i Gdańsk,

najniższy w regionie wodnym Górnej Wisły. W roku 2001 przyjęto pojęcie zasobów

perspektywicznych, które następnie oszacowano dla obszaru całego kraju (Herbich,

Paczyński, 2007). Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze

dorzecza Wisły przedstawiono w poniższej tabeli.

(wg P. Herbich i in., 2003)

Nazwa regionu

wodnego/obszaru

dorzecza

Zasoby dyspozycyjne

Obszar

[km ]

[tys. m3/d]

v.p

Tabela 1. Dyspozycyjne i perspektywiczne zasoby wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły

Zasoby

Łącznie

perspektywiczne

Obszar

[tys.

Obszar

[tys.

[km ]

m /d]

[km ]

m3/d]

2 202

298,04

1 604

529

3 806

827

Górna Wisła

10 738

742,12

32 870

4 076

43 608

4 818

Środkowa Wisła

61 343

5 253,32

50 962

7 209

112 305

12 463

Dolna Wisła

15 820

1 747,80

18 850

2 376

34 670

4 124

90 103

8 041,28

104 286

14 190

194 389

22 232

OBSZAR

DORZECZA WISŁY

.go

Mała Wisła

Na obszarze dorzecza Wisły zlokalizowane są 93 główne zbiorniki wód podziemnych

(tab. 2). Dla 44 z nich opracowano dokumentację hydrogeologiczną, która została

zatwierdzona przez Komisję Dokumentacji Hydrogeologicznych, a określa zasoby

dyspozycyjne wód podziemnych oraz proponuje granicę obszaru ochronnego GZWP (wg

Polityki resortu w dziedzinie hydrogeologii na lata 2008 – 2015, Ministerstwo Środowiska,

rcl

2008). Na lata 2009 - 2011 przewidziano wykonanie dokumentacji 20 GZWP (w tym

reambulacje wcześniej wykonanych dokumentacji) wg nowej metodyki opracowanej w 2009

roku przez zaspół P. Herbich, J. Kapuściński, K. Nowicki, J. Prażak, L. Skrzypczyk

W północnej części obszaru dorzecza Wisły większość GZWP ustanowiono w obrębie

osadów czwartorzędowych i neogeńsko – paleogeńskich. W części środkowej największe

znaczenie mają mezozoiczne piętra wodonośne (kredowe, jurajskie i triasowe). Na południu

obszaru w rejonie Karpat i Zapadliska Przedkarpackiego GZWP występują w obrębie fliszu

karpackiego (osady paleogeńskie i kredowe), oraz w osadach czwartorzędowych.

GZWP

108

109

110

111

112

114

115

116

117

121

128

129

130

131

132

140

141

203

206

207

Lp.

Dolina Letniki

Wielkie Jeziora Mazurskie

Zbiornik międzymorenowy Morąg

Zbiornik rzeki dolna Wisła

Zbiornik międzymorenowy Byszewo

Subzbiornik Bydgoszcz

Zbiornik międzymorenowy Chełmno

Zbiornik rzeki dolna Wda

Wisły

Wisły/Pregoły

Wisły

Wisły/Odry

Wisły

Obszar

dorzecza

18,5

584

104

354

204,5

170

212

80,0

15,0

146,9

1800

90,5

81,8

118

170

514

180

112

Powierz

-chnia

(km2)

Zasoby

Dyspozycyjne/

Szacunkowe

(tys.m3/dobę)

160,8

16,9

21,6

293,9

110,0

2,7

30,4

28,6

24,96

140,0

8,0

32,8

80,0

23,0

99,6

36,0

84,0

51,8

25,0

31,0

25,0

średni

niski

wysoki

średni

niski

Stopień

odpornoś

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

Stopień

udokumentowania

1995

2001

1996

1994

1996

2000

2001

1997

2003, 2009-2011

2001

2009-2011

Rok wykonania

dokumentacji

2000

1996

1998

2009-2011

v.p

.go

Wiek

piętra

wodonośnego

rcl

Pradolina rzeki Łeba

Zbiornik międzymorenowy Salino

Dolina kopalna Żarnowiec

Pradolina Kaszuby i rzeka Reda

Subniecka Gdańska

Zbiornik Żuławy

Zbiornik międzymorenowy Maszewo

Zbiornik międzymorenowy Łupawa

Zbiornik międzymorenowy Gołębiewo

Zbiornik Bytów

Zbiornik międzymorenowy Czersk

Zbiornik międzymorenowy Ogorzeliny

Dolina rzeki dolna Osa

Nazwa GZWP

Tabela 2. Główne zbiorniki wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły.

214

215

216

217

218

219

220

221

222

223

224

225

226

326

329

Zbiornik Częstochowa (E)

Zbiornik Bytom

Dolina środkowej Wisły (WarszawaPuławy)

Zbiornik międzymorenowy rzeki górny

Liwiec

Subzbiornik Podlasie

Zbiornikmiędzy morenowy ChodczaŁanięta

Zbiornik Krośniewice Kutno

Pradolina rzeki Supraśl (JurowceWasilków)

Zbiornik międzymorenowy rzeki górna

Łodynia

Pradolina rzeki środkowa Wisła

(Włocławek-Płock)

Dolina kopalna Wyszków

Wisły/Odry

Wisły

Wisły/Pregoły

Wisły

3257

250

1200

1197,0

200

414,7

2674

590

800

200

85,8

1295

1120

51000

1383

2330

63,0

1158,7

134,0

250,0

290,0

300,0

24,0

118,0

średni

wysoki

średni

1020,0

165

350,0

75,0

60,0

616,68

80,0

200,0

30,0

56,7

200,0

niski

wysoki

średni

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

1998

1995**, 20092011

2009-2011

1998**,20092011

2009-2001

1996**, 20092011

2009-2011

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

2008

2009-2011

1996**, 20092011

2007

2009-2011

1996

v.p

.go

Q, Tr

rcl

Pradolina rzeki Biebrza

Sandr Kurpie

Subniecka warszawska

Zbiornik międzymorenowy Olsztyn

Zbiornik Działdowo

Zbiornik międzymorenowy Olsztynek

Zbiornik Iławski

401

402

403

404

405

406

407

408

409

410

411

412

413

414

415

416

417

Zbiornik Kielce

Zbiornik Szydłowiec – Goszczewice

Zbiornik Zagnańsk

Zbiornik rzeka górna Kamienna

Zbiornik Małogoszcz

Zbiornik Końskie

Niecka miechowska (SE)

Zbiornik Opoczno

Niecka lubelska (Lublin)

Niecka lubelska (Chełm-Zamość)

Niecka miechowska (NW)

Niecka radomska

Wisły

Wisły/Odry

Wisły

Wisły/Odry

Wisły

39,4

1486

219,6

182,5

211

198

6650

474

6650

9015

3194

3220

1109

726

260

1875

410

99,0

72,9

D2,3

T1,2

48,0

236,36

40,79

24,5

41,0

1330

115

1330

1127,5

466

820,0

350,0

220,0

90,0

8,0

13,0

17,0

niski

średni

wysoki

średni

niski

nieudokumentowa

opracowany

projekt

nieudokumentowa

opracowany

projekt

udokumentowany

nieudokumentowa

opracowany

projekt

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

1994

1995

2006

1996

2009-2011

2004

2008

1996

1999**,20092011

1998

2006, 2009-2011

2009-2011

1996**, 20092011

v.p

.go

Cr3

Cr1

Tr,Cr

rcl

Zbiornik międzymorenowy Brzeziny –

Lipce Reymontowskie

Zbiornik Koluszki – Tomaszów

Zbiornik Stryków

Niecka łódzka

Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski)

Dolina rzeki górna Wisła

Zbiornik Pszczyna – Żory

421

422

424

425

426

428

429

430

431

432

433

434

435

436

437

438

439

Zbiornik warstw Magura (Gorce)

Zbiornik warstw Magura (Nowy Sącz)

Dolina rzeki Dunajec (Nowy Sącz)

Zbiornik warstw Istebna (Ciężkowice)

Dolina rzeki Dunajec (Zakliczyn)

Dolina rzeki Biała Tarnowska

Dolina rzeki Wisłoka

Dolina rzeki Wisłok

Dolina Przemyśl

Dolina rzeki San

Zbiornik warstw Krosno (Bieszczady)

Wisły/Dunaju

Wisły

Wisły/Dniestru

Wisły

450

250

145

119

200

172

137

83,15

1220

290

2194

47,3

659,0

103

Cr, Tr

Tr, Cr

23,0

5,0

37,0

4,0

12,0

7,0

22,0

38,6

5,5

16,8

76,2

15,7

576,0

8,73

101,25

18,9

14,0

19,0

niski i

średni

niski

b.d.

niski

b.d.

niski

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

opracowany

projekt

udokumentowany

nieudokumentowa

udokumentowany

1997

1996**, 20092011

1996

1996**, 20092011

1994

1995

1996

1998

2001

2005

v.p

.go

Tr, Cr

D2,3

Tr, J3

D2,3

rcl

Dolina Borowa

Zbiornik Dębica - Stalowa Wola Rzeszów

Dolina kopalna Kolbuszowa

Dolina kopalna Biłgoraj – Lubaczów

Zbiornik Gałęzice – Bolechowice –

Borków

Zbiornik Bodzentyn

Zbiornik Wierzbica – Ostrowiec

Zbiornik Włostów

Zbiornik Romanówka

443

444

445

446

447

450

451

452

453

454

455

Zbiornik Dąbrowa Górnicza

Zbiornik Olkusz – Zawiercie

Zbiornik Chrzanów

Zbiornik Biskupi Bór

Subzbiornik Bogucice

Dolina rzeki Wisła (Kraków)

Zbiornik warstw Godula (Beskid Mały)

Dolina rzeki Soła

Zbiornik warstw Magura (Babia Góra)

Dolina rzeki Skawa

Dolina rzeki Raba

Wisły

Wisły/Dunaju

Wisły

Wisły/Dunaju

732

262,9

176

256

116

763

145

280

12,0

5,0

10,0

86,0

b.d.

średni

niski

46,0

391

82,0

108,0

40,0

20,0

8,0

26,0

16,0

b.d.

niski

średni

niski i

średni

niski

opracowany

projekt

nieudokumentowa

opracowany

projekt

udokumentowany

nieudokumentowa

1998

2006, 2009-2011

v.p

.go

Tr, Cr

Tr, T2

rcl

Dolina rzeki Stradomka

Zbiornik Zakopane

Dolina kopalna Nowy Targ

v.p

Wody powierzchniowe

Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych

Na obszarze dorzecza Wisły wyznaczonych jest obecnie

2660 jednolitych części wód rzek,

5 jednolitych części wód przejściowych,

6 jednolitych części wód przybrzeżnych,

481 jednolite części wód jezior.

Powyższe informacje przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1).

.go

Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało zamieszczone w załączniku 2.

Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych

Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia

zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód

powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków

środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych.

Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.

rcl

położenie geograficzne,

wysokość bezwzględna,

geologia terenu,

morfologia terenu.

Typy wód, w warunkach nie naruszonych przez człowieka, różnią się pod względem

cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia

przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest

w zależności od poszczególnych typów wód.

W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się

typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu

„systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części

wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów.

Obszar dorzecza Wisły leży w obrębie 3 ekoregionów: Karpat, Równin Wschodnich

i Równin Centralnych. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa nr 8

(załącznik nr 1).

W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość

powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. W zakresie ustalenia typologii

jezior zastosowano kryteria tzw. „systemu B” wg RDW. Typologia abiotyczna jezior została

ustalona na podstawie analizy danych dla 749 jezior w Polsce. Oprócz kryteriów abiotycznych

typologii, przeanalizowano również szereg parametrów dodatkowych, mających znaczenie

weryfikujące, jak kategoria podatności zbiornika na degradację, klasa czystości wody, czy

v.p

podstawowe wskaźniki chemiczne. Parametry te były pomocne przy ustaleniu, czy pewne

budzące wątpliwości wartości parametrów typologii, jak niski odczyn, wysokie

przewodnictwo czy zasadowość, wynikają z naturalnych uwarunkowań danego ekosystemu

(jego typu), czy raczej mogą być wynikiem wpływu antropogenicznego i powinny zostać

pominięte. Na podstawie kombinacji przyjętych klas wybranych parametrów wydzielono

siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem

stratyfikacji termicznej wód. Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych,

wzięto pod uwagę dwa zasadnicze czynniki abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. Do podziału

wód na jednolite części zastosowano „systemu B”, uwzględniający również dodatkowe

.go

parametry abiotyczne, tj. głębokość, morfologię i inne.

Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych

Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy

zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II).

Zidentyfikowane typy cieków na obszarze dorzecza Wisły reprezentowane są we

wszystkich regionach hydrograficznych oraz we wszystkich wyróżnionych typach

krajobrazów wodnych.

rcl

Na obszarze dorzecza Wisły określono 23 typy rzek. Dla cieków sztucznych

nie określono typu.

W regionie Karpat, na obszarach położonych >800 m n.p.m., występuje sześć JCWP

o charakterze potoków górskich, w tym: cztery JCWP o podłożu krystalicznym, budowanym

przez skały krzemianowe (typ 1 - Potok tatrzański krzemianowy), oraz dwie JCWP na skałach

węglanowych (typ 2 - Potok tatrzański węglanowy). Powierzchnia zlewni tych rzek

nie przekracza 100 km2, zatem wszystkie należą do cieków małych.

Na obszarach wyżynnych (200-800 m n.p.m.), obejmujących w części zachodniej

Polski Wyżyny Centralne i fragment Równin Centralnych, a w części wschodniej Równiny

Wschodnie i fragment Karpat, zróżnicowanie geologii podłoża oraz wielkości cieków jest

znacznie większe. Obok małych cieków wyżynnych, o powierzchni zlewni 10-100 km2,

wyróżnionych ze względu na różne typy podłoża, w tym

typ 4 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym - zachodni –

cieki na skałach krzemianowych (1 JCWP),

typ 5 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym - zachodni

i typ 12 – Potok fliszowy na piaskowcach (270 JCWP),

typ 6 – Potok wyżynny węglanowy z substratem drobnoziarnistym na lessach

i lessopodobnych (275 JCWP),

skałach węglanowych (44 JCWP).

v.p

typ 7 – Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistymi – cieki na

Występują tu także rzeki znacznie większe. Wśród rzek o powierzchni 100-1000 km2

wyróżnione zostały cztery typy, w tym

typ 8 – Mała rzeka wyżynna krzemianowa – zachodnia – cieki na skałach

krzemianowych i piaskowcach (11 JCWP),

typ 14 – Mała rzeka fliszowa – rzeki na strukturach fliszowych (32 JCWP),

typ 9 – Mała rzeka wyżynna węglanowa na lessach i skałach węglanowych

(40 JCWP).

Rzeki średnie o powierzchni zlewni 1000-10000 km2 zostały wydzielone jako dwa

geograficznego

.go

typy, niezróżnicowane pod względem geologii, a jedynie pod względem położenia

typ 10 – rzeki średnie Wyżyn i Równin Centralnych (7 JCWP),

typ 15 – rzeki średnie Karpat i Równin Wschodnich (14 JCWP).

Na obszarach nizinnych < 200 m n.p.m. reprezentowane są wszystkie typy wielkościowe rzek

typ 16 – Potok nizinny lessowo-gliniasty zarówno – małe cieki na lessach

(94 JCWP),

typ 17 – Potok nizinny piaszczysty – cieki na utworach staroglacjalnych

rcl

(1099 JCWP),

typ 18 – Potok nizinny żwirowy – cieki na utworach młodoglacjalnych (72 JCWP),

typ 19 – Rzeka nizinna piaszczysto-gliniasta – rzeki średnie na utworach staro

glacjalnych (151 JCWP),

typ 20 - Rzeka nizinna żwirowa – rzeki na utworach młodoglacjalnych (38 JCWP).

Jako jeden typ, wydzielono typ 21 – Wielka rzeka nizinna ze względu na wielkość zlewni –

rzeki wielkie > 10 000 km2 (39 JCWP).

Do niezróżnicowanego wielkościowo typu 22 - Rzeka przyujściowa pod wpływem wód

słonych, zakwalifikowano odcinki przyujściowe, pod wpływem wód słonych (9 JCWP).

Dodatkowo wyróżnione zostały cztery typy cieków, których funkcjonowanie

ekologiczne jest niezależne od ekoregionów

typ 23 – małe cieki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych

(193 JCWP),

typ 24 – małe i średnie rzeki na obszarze będącym pod wpływem procesów

torfotwórczych (65 JCWP),

typ 25 – cieki łączące jeziora (49 JCWP),

typ 26 – cieki w dolinach wielkich rzek nizinnych (59 JCWP).

Dla 82 JCWP nie określono typu rzeki. Ponieważ, niektóre z wyróżnionych typów

występują w różnych ekoregionach dla odróżnienia zostały one dodatkowo zakodowane

np.: 6 i 61 – oznaczają małe cieki na lessach (i lessopodobnych) oraz na skałach węglanowych

v.p

w ekoregionach 14 i 16.

Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych

Typologia abiotyczna jezior na obszarze dorzecza Wisły została ustalona na podstawie

kryteriów systemu B.

Na obszarze dorzecza Wisły wydzielono siedem typów podstawowych jezior,

dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód.

Ostatecznie na obszarze dorzecza Wisły występuje 13 typów polskich jezior. W obrębie

typów jezior, wyróżniono jednolite części wód. Na obszarze dorzecza Wisły występują typy

.go

jezior

1a – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane (8 JCWP),

1b – Jezioro o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (8 JCWP),

2a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni,

stratyfikowane (43 JCWP),

2b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni,

niestratyfikowane (7 JCWP),

3a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

rcl

stratyfikowane (113 JCWP),

3b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

niestratyfikowane (100 JCWP),

4 – Jezioro przymorskie, pod wpływem wód słonych (3 JCWP),

5a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni,

stratyfikowane (42 JCWP),

5b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni,

niestratyfikowane (10 JCWP),

6a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

stratyfikowane (87 JCWP),

6b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni,

niestratyfikowane (43 JCWP),

7a – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, stratyfikowane (5 JCWP),

7b – Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, niestratyfikowane (11 JCWP).

Dla jednego jeziora nie określono typu.

Typy jednolitych części wód powierzchniowych przejściowych i przybrzeżnych

Przy określaniu typów wód przybrzeżnych i przejściowych wzięto pod uwagę dwa

zasadnicze parametry abiotyczne, tj. zasolenie oraz pływy. W obrębie tej kategorii znajdują

się obszary, na których zachodzi intensywne współoddziaływanie wód rzecznych i morskich.

estuaria ujść dużych rzek do morza,

zalewy morskie.

v.p

Są to

W granicach polskiej strefy Bałtyku na obszarze dorzecza Wisły wyróżniono

dwa typy wód przejściowych

o TWI - Lagunowy z substratem mułowym i piaszczystym dla czterech

jednolitych części wód,

o TWV - Ujściowy z substratem piaszczystym dla jednej jednolitej części wód,

trzy typy wód przybrzeżnych

o CWI – Mierzejowy dla trzech jednolitych części wód,

.go

o CWII - Otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym dla dwóch

jednolitych części wód,

o CWIII - Otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym

dla jednej jednolitej części wód.

Typy wód na obszarze dorzecza Wisły zawierają mapy nr 5, 6, 7 (załącznik nr 1).

Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód

Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie

rcl

z RDW, jest możliwe, jeżeli

wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego

tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ

przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na

dotychczasowe formy użytkowania,

aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne

technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie

analogicznych „korzyści” z użytkowania wód.

Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były

prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał

na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny

rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości

osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie

uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności

i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te

wykonywane

były

również

pod

kątem

uzasadnienia

ekonomicznej

opłacalności

pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód.

W wyniku przeprowadzonych prac, na obszarze dorzecza Wisły, jako silnie

zmienionych części wód jest wyznaczonych

904 jednolitych części wód rzek,

1 jednolita część wód przybrzeżnych,

v.p

31 jednolitych części wód jezior.

Natomiast jako sztucznych części wód wyznaczonych jest

58 jednolitych części wód rzek.

Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych

Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości

wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej, a przede

wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych

wód.

.go

W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia

warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych,

zgodnie z wymaganiami załącznika II RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych

warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących

informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych.

Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do

wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu

typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być

rcl

wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną

charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych

kategoriach

wraz

określeniem

braków

danych,

zakresie

elementów

hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych

warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było

licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem

prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było

również

ustalenie

kształtu

sieci

monitoringowej

celu

pozyskania

informacji

o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód.

W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód

w poszczególnych kategoriach wód

Wody płynące (rzeki i potoki)

Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii,

przy czym

Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących

1. Potok tatrzański krzemianowy,

2. Potok tatrzański węglanowy,

3. Potok sudecki,

4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni,

5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni,

18. Potok nizinny żwirowy,

20. Rzeka nizinna żwirowa.

Ogólnie opisano warunki dla trzech typów

22. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych,

24. Rzeki w dolinach zatorfionych,

25. Rzeki łączące jeziora.

v.p

7. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym,

Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz

.go

niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie).

Wody przejściowe i przybrzeżne

Z uwagi na brak danych biologicznych dla wszystkich typów wód, nie określono

warunków referencyjnych dla tych wskaźników. Oszacowano natomiast wstępnie wartości

referencyjne parametrów fizyko-chemicznych dla wód w tych kategoriach.

Jeziora

rcl

Specyficzne dla typu wartości referencyjne dla chlorofilu a i makrofitów w jeziorach

W chwili obecnej istnieje w Polsce oficjalna klasyfikacja jezior, zgodna z RDW,

wyłącznie na podstawie chlorofilu a (obfitość fitoplanktonu) i makrofitów. Dla tych

elementów biologicznych wyznaczono wartości referencyjne.

Chlorofil a

Wartości

referencyjne

ustalono

dla

typów

jezior

stratyfikowanych

i niestratyfikowanych i w ich obrębie dla jezior o małej (<2) i dużej (>2) wartości wskaźnika

Schindlera.

Podstawą

wyznaczenia

wartości

referencyjnych

była

analiza

danych

z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów

presji. Jest to jedna z metod rekomendowanych przez Komisję Europejską w ramach

Wspólnej Strategii Wdrażania RDW (metoda przestrzenna - spatially based metod). Wartość

referencyjną chlorofilu a stanowi mediana ze średnich wartości parametru w populacji jezior

referencyjnych w obrębie wyżej wymienionych typów.

Wartości referencyjne dla chlorofilu a przedstawia poniższa tabela.

Tabela 3. Wartości referencyjne dla chlorofilu a

Typ jeziora

Chlorofil a

Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2

3,1 μg/l

Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2

4,8 μg/l

Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2

5,7 μg/l

Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2

5,9 μg/l

v.p

Makrofity

Podstawą oceny jezior na podstawie makrofitów jest Makrofitowy Indeks Stanu

Ekologicznego. Indeks służy do oceny jezior ramieniowych głębokich i ramieniowych płytkich,

a więc do klasyfikacji dwóch typów jezior o wodach twardych, wydzielonych na podstawie

makrofitów. Nie stosuje się do jezior lobeliowych, dla których klasyfikacji na podstawie

makrofitów dotąd nie opracowano. Przy ustalaniu warunków referencyjnych, a następnie

przy opracowywaniu klasyfikacji jezior na podstawie makrofitów zastosowano, podobnie

jak w przypadku chlorofilu a, metodę przestrzenną, czyli przeanalizowano dane o roślinności

z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów

presji. Wartość indeksu zawiera się pomiędzy 1 a 0. Jako wartość referencyjną (mieszcząca

.go

się w zakresie stanu bardzo dobrego) przyjęto graniczną wartość dla stanu bardzo dobrego

i dobrego, wynoszącą w obu typach jezior 0,680.

Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód,

dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary

mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z załącznika II

RDW w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód

powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód

rcl

powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagało uzupełnienia w dalszych pracach

planistycznych.

Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami

załącznika II do RDW oraz zgodnie z wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków

referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądowych wód powierzchniowych,

przejściowych i przybrzeżnych. Opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne

wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań.

W ramach realizowanych od 2005 r. badań monitoringowych wód powierzchniowych,

pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków

referencyjnych. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości

granicznych stosowanych przy ocenie stanu wód. Obecnie obowiązujące są wstępne warunki

referencyjne ustalone w 2004 r.

Wody podziemne

Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych

W wyniku podziału obszaru Polski na JCWPd wyznaczono 161 JCWPd. Przy

wydzielaniu JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących

w hydrogeologii. Są to m.in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski

w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe

wydzielone w obszarach wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu

v.p

ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyznaczaniu JCWPd były

związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi,

typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice

hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych,

związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura

2000),

rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych,

strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia

(aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa),

.go

charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia

chemizmu wód podziemnych - grupowania jednorodnych jednolitych części wód

podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według

wybranego kryterium jednorodności).

Na obszarze dorzecza Wisły występuje 90 JCWPd. Odwzorowanie położenia granic

części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 (załącznik nr 1).

rcl

Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

v.p

4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów

działalności człowieka na stan wód powierzchniowych

i podziemnych

W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z art. 5 RDW w Polsce

dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych

(presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człowieka na środowisko wodne. Prace te

miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia

celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji

.go

znaczących oddziaływań antropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone

w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody, zrzuty

ścieków

komunalnych i

przemysłowych,

wielkość nawożenia,

hodowlę

zwierząt.

Uwzględniono również dostępne dane z monitoringu wód w zakresie poszczególnych

wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych.

Na obszarze dorzecza Wisły zidentyfikowano następujące rodzaje presji

rcl

Punktowe źródła zanieczyszczeń

Działalność górnicza

Wody powierzchniowe na obszarze działania RZGW Gliwice, a zwłaszcza w części

Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, są jednym z bardziej zagrożonych elementów

środowiska. Zagrożeniem dla wód powierzchniowych są zasolone wody dołowe dopływające

do wód powierzchniowych głównie z kopalń zlokalizowanych w województwie śląskim.

W ostatnim okresie niekorzystny wpływ kopalnianych wód zasolonych na jakość wód

powierzchniowych ma tendencję malejącą, głównie na skutek deponowania i odprowadzania

wód słonych do cieków w sposób kontrolowany, odsalaniu wód i wykorzystywaniu wód

słonych do innych celów oraz ograniczania wypływu wód zasolonych. Jednak nadal wody tej

części obszaru dorzecza są jednymi z najbardziej zanieczyszczonych. Eksploatacja węgla

kamiennego powoduje konieczność intensywnego odwadniania górotworu, zmianę

kierunków krążenia wód podziemnych oraz obniżenie zwierciadła wód podziemnych.

Likwidacja kopalń węgla kamiennego oraz wypełnianie leja depresji powoduje uruchomienie

w górotworze procesów geochemicznych, mających istotny negatywny wpływ na wody

podziemne.

Zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych

Jednym z podstawowych czynników wpływających na jakość wód powierzchniowych

są również zanieczyszczenia zawarte w ściekach komunalnych i przemysłowych. Na obszarze

dorzecza Wisły łączna ilość ścieków wymagających oczyszczenia pochodzących z zakładów

v.p

przemysłowych, ścieków gospodarczych z innych rodzajów działalności człowieka oraz

ścieków komunalnych (oszacowano na podstawie danych GUS za 2007r.), wynosi rocznie ok.

1105,4 mln m3, oczyszczanych tylko mechanicznie jest 292,9 mln m 3. Ścieki nieoczyszczone

odprowadzane do wód to 78,5 mln m3.

Szczególnie w przypadku jezior ścieki z punktowych źródeł zanieczyszczeń to

największe zagrożenie jakości ich wód. Biorąc pod uwagę, specyfikę jezior (systemy prawie

zamknięte, w których raz wprowadzone zanieczyszczenia wchodzą w obieg materii)

systematyczna dostawa nawet niewielkich ilości biogenów ma znaczenie dla jakości wód

i powodować może lokalne (w litoralu) niekorzystne zmiany elementów biologicznych, takich

.go

jak makrofity, czy makrofauna bezkręgowa. Jeziora przez lata zanieczyszczane ściekami

oczyszczonymi w niedostatecznym stopniu, nawet po odcięciu źródeł zanieczyszczeń lub

wprowadzeniu zaawansowanych technik oczyszczania, z usuwaniem fosforu włącznie,

powoli reagują na te zmiany ze względu na wewnętrzne zasilanie biogenami skumulowanymi

w zbiorniku przez lata jego zanieczyszczania.

Składowiska odpadów

Większość odpadów komunalnych wytworzonych na terenie Polski jest składowana

składowiskach

odpadów.

Jest

najbardziej

rozpowszechniona

rcl

metoda

ich

zagospodarowania. Obiekty, jakimi są składowiska odpadów, powinny zatem spełniać

odpowiednie wymagania, aby nie nastąpiła ewentualna infiltracja zanieczyszczeń do gruntu

i wód powierzchniowych. Nieodpowiednie składowanie odpadów może mieć negatywny

wpływ na środowisko wodne. Zagrożeniem dla wód są wody odciekowe pochodzące

z nieizolowanych składowisk. Źródłem odcieków ze składowisk jest przesiąkanie wody

opadowej przez bryłę wysypiska, a także na nieizolowanych składowiskach dopływ wód

powierzchniowych oraz podziemnych powodujących wypłukiwanie i rozpuszczanie

powstających produktów rozkładu. Źródłem odcieków jest także woda dostarczana wraz

z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznych. Ilość i skład odcieków

zależą głównie od: rodzaju i stopnia rozdrobnienia odpadów, ilości wody infiltrującej, wieku

składowiska, techniki składowania. Odcieki z wysypisk wykazują bardzo wysoką mineralizację

i charakteryzują się znacznie podwyższonymi parametrami biologicznego i chemicznego

zapotrzebowania na tlen (BZT5 i ChZT), wysokimi stężeniami substancji rozpuszczonych,

chlorków, siarczanów i związków azotu amonowego.

Wszystkie składowiska odpadów winny być zabezpieczone i uszczelnione co

zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód gruntowych. Szczegółowe wymagania

dotyczące eksploatacji składowisk oraz stosowanych metod zabezpieczenia przed infiltracją

zanieczyszczeń określają stosowne rozporządzenia. Wobec istniejących składowisk

niespełniających wymogów ekologicznych prowadzone są prace uszczelniające lub zgodnie

v.p

z prawem składowiska takie są zamykanie i poddawane rekultywacji.

Przypadkowe skażenia środowiska gruntowo-wodnego (zidentyfikowane

zagrożenia nadzwyczajne – wg raportów o stanie środowiska WIOŚ)

Ogólnodostępne dane dotyczące interwencji w przypadku zaistnienia awarii

publikowane są na stronie internetowej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska

http://www.gios.gov.pl w następujących dokumentach

Rejestr poważnych awarii w 2003 roku,

Rejestr poważnych awarii 2005 roku,

.go

Rejestr poważnych awarii 2006 roku,

Rejestr poważnych awarii w 2007 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2003 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2004 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2005 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2006 roku,

Raport o występowaniu poważnych awarii w 2007 roku

rcl

W dokumentach tych znajduje się informacja o dacie i miejscu zaistnienia zdarzenia oraz opis

zdarzenia i działania podjęte przez Inspekcje Ochrony Środowiska. Poniżej przedstawiono

zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003 – 2007 zagrożeń nadzwyczajnych

mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych.

Tabela 4. Zestawienie liczbowe zarejestrowanych w latach 2003 – 2007 zagrożeń nadzwyczajnych

mogących oddziaływać na stan zasobów wodnych

Rodzaj zagrożenia

Liczba

transportowe

101

rurociągi przesyłowe

awarie instalacji

116

Lp.

inne

130

Komentarz

Najwięcej zagrożeń spowodowanych było wypadkami

drogowymi.

Najczęstszymi przyczynami awarii były nielegalne

nawierty na rurociągach przesyłowych.

Rozszczelnieniu ulegały transformatory, przewody

oraz inne instalacje.

Najczęstszą przyczyna zagrożeń były pożary lub

nielegalne zrzuty ścieków przez nieznanych sprawców.

Pobory kruszywa

Na obszarze dorzecza Wisły, a w zdecydowanej większości regionu wodnego Górnej

Wisły, zlokalizowane są złoża piasku i żwiru. Najczęściej występują wzdłuż dolin rzecznych.

Najbogatsze zasoby piasków występują w dolinie Wisły. Najzasobniejsze i najlepsze

jakościowo złoża żwirów zalegają w dolinach rzek m.in. Dunajca czy Wisłoka. Na skutek

v.p

intensyfikacji wydobycia w ostatnich latach, obserwuje się nasilenie procesu degradacji koryt

rzecznych spowodowanych niekontrolowanym wydobyciem piasków i żwirów. Wydobycie

materiałów bezpośrednio z koryt rzecznych i terenów do nich przyległych powoduje

naruszenia równowagi hydrodynamicznej w rzekach i potokach. Wzmożona erozja wgłębna

powoduje wzrost pojemności transportowej koryt i zmniejszanie się terenów zalewowych,

co w konsekwencji może powodować większe straty podczas powodzi.

Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania

Działalność rolnicza

.go

gruntów

W strukturze użytkowania gruntów na obszarze dorzecza największy obszar zajmują

grunty orne (43 % powierzchni). Lasy i grunty leśne stanowią 5313 tys. ha ogólnej

powierzchni tj. 29%. Ponad 10% zajmują łąki rozciągające się na powierzchni 1762 tys. ha

oraz sady (sadownictwo, ogrodnictwo i warzywnictwo) o powierzchni 79 tys. ha, których

udział w strukturze użytkowania wynosi zaledwie 0,43 %.

rcl

Zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych

Skutkami nieprawidłowo prowadzonej działalności rolniczej jest zanieczyszczenie

wód powierzchniowych i podziemnych związkami azotu powodujące proces eutrofizacji

wód powierzchniowy, tym samym uniemożliwiając m.in. ich rekreacyjne wykorzystanie

czy też dyskwalifikując wody do ich poboru w celu zaopatrzenia ludności w wodę do

spożycia. Zanieczyszczenie wód związkami azotu stanowi również zagrożenie dla

ekosystemów wodnych i od wód zależnych.

Pomimo, że zużycie nawozów sztucznych jaki i naturalnych zmniejszyło się

w ostatnich latach, to jednak rolnictwo i hodowla nadal generują źródła zanieczyszczeń.

Często zdarza się, że pola uprawne przylegają bezpośrednio do brzegów rzek i jezior. Brak

bariery ochronnej w postaci pasów zieleni i zadrzewień sprzyja przenikaniu zanieczyszczeń

rolniczych do wód.

Według informacji z Raportu Ministra Środowiska z realizacji przepisów dyrektywy

Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed

zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz. Urz. WE L

375 z 31.12.1991, str.1; Dz. Urz. WE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 68), na

obszarze dorzecza Wisły w okresie 2004 – 2007 funkcjonowało 9 obszarów szczególnie

narażonych o łącznej powierzchni 1296,50 km2. Na obszarze dorzecza 1025 gospodarstw

rolnych (wpisanych do rejestrów gminnych) zostało objętych monitorowaniem w ramach

realizacji programów działań w celu ograniczenia zanieczyszczenia wód związkami azotu ze

źródeł rolniczych w okresie 2004 - 2008. Po przeprowadzonej weryfikacji wód wrażliwych

v.p

i OSN w okresie 2008 – 2011 będzie funkcjonować 8 obszarów na powierzchni 1186,47 km2.

Obowiązujący w Polsce stopień obciążenia azotem pochodzącym ze źródeł rolniczych,

nie może przekraczać rocznie 170 kg N/ ha użytków rolnych.

Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją

Niekorzystny wpływ na jakość wód na obszarze dorzecza Wisły wywierają również

niekontrolowane

zrzuty

ścieków

bytowo

gospodarczych

nieskanalizowanych

miejscowości. Skutkiem ich dopływu jest zły stan sanitarny wód oraz zwiększone stężenia

substancji biogennych.

nieoczyszczonych,

.go

Na obszarze dorzecza oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach

pochodzący

mieszkańców

niepodłączonych

kanalizacji

przedstawiono w poniższej tabeli. [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007].

Tabela 5. Oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od

mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji

BZT5

ChZTCr

238 573 831

kg/rok

495 499 495

kg/rok

256 925 664

rcl

zawiesina

kg/rok

azot ogólny

kg/rok

43 310 326

fosfor ogólny

kg/rok

7 157 214

Na obszarze dorzecza Wisły średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od

mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni obszaru

dorzecza przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007].

Tabela 6. Średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji

w przeliczeniu na km2 powierzchni obszaru dorzecza

Oddziaływania

BZT5

1 304,3

kg/rok/km2

ChZTCr

2 708,9

kg/rok/km2

zawiesina

1 404,6

kg/rok/km2

azot ogólny

236,8

kg/rok/km2

fosfor ogólny

39,1

kg/rok/km2

wywierane

na ilościowy

stan

wód

pobory

wód

powierzchniowych i podziemnych

Podstawowym źródłem zaopatrzenia w wodę gospodarki komunalnej, rolnictwa

i przemysłu na obszarze dorzecza Wisły są zasoby wód powierzchniowych, stanowiące tutaj

ponad 85 % poborów wody. Zdecydowana większość wody, bo ok. 73% przeznaczana jest na

v.p

cele przemysłowe. Od kilku lat obserwuje się spadek zużycia wody, który na obszarze

dorzecza Wisły w przypadku przemysłu przyniósł zmniejszenie ilości zużywanej wody o ok.

40%, a w odniesieniu do gospodarki komunalnej o ok. 33% . Związane jest to z racjonalizacją

zużycia wody w przemyśle, likwidacją nadmiernie wodochłonnych technologii, zmniejszaniem strat wody w sieciach wodociągowych i ograniczanie jej marnotrawstwa przez

odbiorców, co jest m.in. skutkiem stałego wzrostu cen wody. Całkowite zużycie wody na

obszarze dorzecza Wisły wynosi rocznie ok. 6049,0 mln m3.

Główną przyczyną nieosiągnięcia dobrego stanu wód podziemnych do 2015 roku jest

nadmierny, długotrwały pobór wód podziemnych, który przekracza dostępne zasoby

.go

dyspozycyjne. Skutkuje to obniżeniem zwierciadła wód podziemnych, powstawaniem lejów

depresji, zmianą kierunków przepływu wód podziemnych, negatywnym oddziaływaniem na

ekosystemy zależne od wód podziemnych oraz na wody powierzchniowe. Dodatkowo

w rejonach nadmorskich na skutek eksploatacji wód podziemnych istnieje ryzyko

wystąpienia ascenzji wód słonych.

W poniższych tabelach przedstawiono pobór wód powierzchniowych i podziemnych.

Tabela 7. Pobór wód powierzchniowych na obszarze dorzecza Wisły [oszacowano na podstawie danych

rcl

z GUS, 2007]

Lp.

Użytkownik wody

Pobory dla rolnictwa i nawodnień

Pobory dla publicznego zaopatrzenia w

wodę (sieci wodociągowych)

Pobory wody dla przemysłu (z ujęć

własnych)

Łącznie

Pobór wody

[tys. m3/rok]

673,1

528,2

4376,2

5577,5

Tabela 8. Pobór wód podziemnych na obszarze dorzecza Wisły [oszacowano na podstawie danych z GUS,

2007]

Użytkownik wody

Lp.

Pobory dla publicznego zaopatrzenia w wodę

(sieci wodociągowych)

Pobór wody

[tys. m3/rok]

631,1

Pobory dla przemysłu w tym IPPC

112,6

Łącznie

743,7

Analizę wpływów antropogenicznych uzupełniona została o prognozę rozwoju do

2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej

działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych

v.p

dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m.in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015,

II Politykę Ekologiczną Kraju, Strategię Gospodarki Wodnej, Program Rozwoju Obszarów

Wiejskich.

Zebrane

informacje

odnośnie

identyfikacji

znaczących

oddziaływań

antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do oceny ryzyka

nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje

ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku przeprowadzonej

analizy na obszarze dorzecza Wisły wydzielono

środowiskowych,

nieosiągnięciem celów

.go

1017 jednolitych części wód rzek zagrożonych

288 jednolitych części wód jezior zagrożonych nieosiągnięciem celów

środowiskowych,

4 jednolite części wód przybrzeżnych zagrożone nieosiągnięciem celów

środowiskowych,

5 jednolitych części wód przejściowych zagrożonych nieosiągnięciem celów

środowiskowych,

21 jednolitych części wód podziemnych zagrożonych nieosiągnięciem celów

rcl

środowiskowych.

Niedobory wód podziemnych

Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół

pod kierownictwem T. Hordejuka (2008). Został on wyrażony w procentach jako stosunek

poboru całkowitego do zasobów wód podziemnych. Na tej podstawie można określić

szacunkowy stopień wielkości rezerw wód podziemnych, który został wyrażony

w 5 stopniowej skali (bardzo wysoki, wysoki, umiarkowany, niski, brak

rezerw)

i zaprezentowany w postaci graficznej na rysunku 2. Brakiem rezerw, ich niskim lub

umiarkowanym stopniem na obszarze dorzecza Wisły charakteryzują się obszary na których

prowadzone jest intensywne wydobycie węgla kamiennego – Górnośląski Okręg

Przemysłowy oraz obszary które są pod silną presją aglomeracji miejsko – przemysłowych.

W latach 2005 – 2007 Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej opracowały temat pt.

„Identyfikacja oddziaływań zmian poziomów zwierciadła wód podziemnych w regionach

wodnych”. W tych opracowaniach zostały zidentyfikowane leje depresji o znaczeniu

regionalnym oraz obszary o trwałym, antropogenicznym obniżeniu zwierciadła wód

podziemnych. Leje depresji wywołane są na skutek długotrwałych odwodnień górniczych

oraz eksploatacji przez ujęcia wód podziemnych w celu zaopatrzenia aglomeracji miejskich

i przemysłowych. Granice lejów depresji zostały zaprezentowane na rysunku 2.

rcl

.go

zostało na mapie nr 20 (załącznik nr 1).

v.p

Graficzne odwzorowanie punktowych i obszarowych źródeł zanieczyszczeń przedstawione

Rysunek 2. Stopień wielkości rezerw wód podziemnych oraz granice lejów depresji

cyklu planistycznym

v.p

5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym

W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 –

2005.

Na obszarze dorzecza Wisły występuje klimat umiarkowany o charakterze

przejściowym pomiędzy klimatem lądowym i morskim, co jest efektem ścierania się mas

wilgotnego powietrza znad Atlantyku z suchym powietrzem z głębi kontynentu

euroazjatyckiego. Wynikiem tego klimat obszaru dorzecza charakteryzuje się dużą

.go

kapryśnością pogody i znacznymi wahaniami przebiegu pór roku w następujących po sobie

latach. Zimy są wilgotne, typu oceanicznego, rzadziej pogodne, typu kontynentalnego.

Pogoda kształtowana jest głównie przez stałe układy baryczne: niż islandzki, silniejszy zimą,

i wyż azorski, aktywniejszy latem oraz sezonowo zmieniające się ciśnienia baryczne znad Azji

zimowy wyż wschodnioazjatycki i letni niż południowoazjatycki. Obszar Polski leży w strefie

przeważających wiatrów zachodnich wynoszących 60% wszystkich dni wietrznych, które

wieją głównie od Czech po Norwegię i Szwecję. We wschodniej części obszaru dorzecza

zwiększa się odsetek wiatrów wschodnich, a w górach – południowych. Wiatry zachodnie

rcl

przeważają latem, tj. od lipca do września, natomiast zimą, zwłaszcza w grudniu i styczniu ich

przewaga się zmniejsza, zaczynają wiać wiatry wschodnie. Widocznymi efektami ścierania się

mas powietrza nad Polską jest zachmurzenie, które sięga 60 – 70% dni. Największe

zachmurzenie ma miejsce w listopadzie natomiast najmniejsze w sierpniu i wrześniu. Średnia

liczba dni pochmurnych, czyli takich gdy zachmurzenie jest powyżej 80%, wynosi 120 – 160

dni w roku, dni pogodnych (zachmurzenie poniżej 20%) jest 30 – 50.

Zróżnicowanie przestrzenne oraz zmienność opadów atmosferycznych na

obszarze dorzecza Wisły

Na obszarze dorzecza Wisły roczna suma opadów jest zróżnicowana w granicach 500

– 700 mm. Opady poniżej 500 mm występują tylko na stosunkowo niewielkim obszarze

dorzecza. Jest to środkowy obszar zachodniej części obszaru dorzecza Wisły poprzez Nizinę

Mazowiecką, gdzie sumy roczne przekraczają nieznacznie 500 mm. Podwyższone sumy

w granicach 600 – 700 mm i większe zaznaczają się na obszarach wyżynnych obszaru

dorzecza. W obrębie Karpat daje się zauważyć wyraźne zmniejszenie się rocznych sum

opadów z zachodu ku wschodowi, a więc od Beskidu Śląskiego do Beskidu Sądeckiego

i w Beskidzie Niskim, gdzie wynoszą one zaledwie 850 – 900 mm. Ponowny wzrost do 1000 –

1300 mm zaznacza się w Bieszczadach (Paszyński, Niedźwiedź 1991).

Rozkład średnich miesięcznych i rocznych sum opadów atmosferycznych (mm) dla

wybranych miast na obszarze dorzecza Wisły przedstawia poniższa tabela.

VII

VIII

XII

Rok

577

550

601

663

573

544

104 101

697

630

.go

(1971-2000)

Lp.

Stacja

III

Białystok

Chojnice

Kielce

Kraków

Lublin

Mława

Nowy Sącz

Rzeszów

Terespol

Toruń

Warszawa

v.p

Tabela 9. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza Wisły

516

531

519

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby HydrologicznoMeteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

W 30-leciu 1971 – 2000 uśredniona roczna suma opadów atmosferycznych na

obszarze

dorzecza

Wisły

obliczona

podstawie

stacji

meteorologicznych,

rcl

przedstawionych w tabeli powyżej, wynosiła 582 mm. Najniższe średnie opady wystąpiły

w lutym (25 mm), gdzie najniższe średnie miesięczne odnotowano na stacjach w Terespolu

i Warszawie (22 mm). Miesiącem najobfitszym w opady był lipiec ze średnią 80 mm, gdzie

najwyższe średnie odnotowano w Nowym Sączu. Na poniższym rysunku przedstawiono

rozkład wysokości średnich rocznych opadów atmosferycznych w wieloleciu 1971-2000.

Rysunek 3. Opady atmosferyczne - wysokości średnie roczne (mm) – 1971-2000

Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze

dorzecza Wisły wyróżnić można obszary charakteryzujące się trenem: rosnącym, malejącym

oraz obszary nie wykazujące się wyraźnymi zmianami. Obszary trendów rosnących znajdują

v.p

się w północnej części obszaru dorzecza, aż po Białystok, Mławę i Toruń. Malejącymi

trendami wykazuje się środkowy obszar dorzecza od Płocka poprzez Siedlce, Warszawę aż po

Kozienice i Opoczno. Południowa część obszaru dorzecza wraz z Krakowem, Tarnowem

i Lublinem to tereny gdzie nie zaobserwowano żadnego wyraźnego trendu. Zmienność tą

.go

przedstawia poniższy rysunek.

Rysunek 4. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000

rcl

Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean

values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003,

123-128.

Jednakże Żmudzka (2002) oraz Kożuchowski (2004) uważają iż wysokość opadów na

obszarze dorzecza w drugiej połowie XX wieku nie wykazuje określonego kierunku (istotnego

trendu) zmian. Wzrasta natomiast zmienność opadów wyrażona współczynnikiem

zmienności będącym stosunkiem odchylenia standardowego do wartości średniej, co jest

dowodem postępującej niestabilności naszego klimatu, a w praktyce przejawia się

zwiększeniem częstości występowania zarówno okresów z niedostatkiem jak i nadmiarem

opadów. Poniżej przedstawiono wielkość opadów na przestrzeni lat 1971 – 2005 dla

trzynastu wybranych stacji meteorologicznych znajdujących się na obszarze dorzecza Wisły.

Tabela 10. Roczne średnie sumy opadów atmosferycznych (mm) na obszarze dorzecza Wisły

Lp.

Stacja

1971 - 2000

1991 - 2000

2001 - 2005

Białystok

577

573

555

Bielsko-Biała

942

879

1007

Chojnice

547

574

664

Hel

578

590

582

Kielce

600

626

670

Kraków

662

669

685

Lublin

Łeba

632

638

681

Mława

543

573

538

Nowy Sącz

696

703

768

Rzeszów

629

666

695

Terespol

512

527

483

Toruń

528

526

558

Warszawa

519

532

529

Włodawa

515

518

502

Zakopane

1107

992

1198

v.p

Źródło: Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

dorzecza Wisły

.go

Rozkład przestrzenny oraz zmienność temperatury powietrza na obszarze

Na obszarze dorzecza Wisły zaznacza się ogólna tendencja spadku średniej rocznej

temperatury powietrza z południowego zachodu na północny wschód. Najwyższe wartości

średniej rocznej temperatury powietrza – ponad 8 °C notuje się na obszarze południowej

części Kotliny Sandomierskiej oraz środkowej części Niziny Mazowieckiej. Wartości najniższe

– poniżej 7 °C, jeśli chodzi o nizinną część obszaru dorzecza występują na Pojezierzu

rcl

Suwalskim (rys. 5). Najniższe wartości średniej rocznej temperatury odnotowano na stacji

w Zakopanem i wyniosła 5,4 °C.

Rysunek 5. Temperatura powietrza - średnia roczna (°C) – 1971-2000

Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

2005

Izotermy najchłodniejszego miesiąca stycznia na obszarze dorzecza Wisły mają

przebieg południkowy. Temperatury mniejsze niż -5 °C notuje się na wschodzie obszaru

dorzecza, i rosną w stronę zachodu (rys. 6).

v.p

Monitor Polski Nr 49

.go

Rysunek 6. Temperatura powietrza - średnia miesięczna (°C) Styczeń

Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

2005

rcl

Rozkład przestrzenny temperatur powietrza na obszarze dorzecza w najcieplejszym

miesiącu lipcu jest w porównaniu ze styczniem odmiennie zróżnicowany (tab. 11). W nizinnej

części obszaru dorzecza najwyższe wartości przekraczają 18 °C występują w środkowej części

Niziny Mazowieckiej. A także lokalnie w zachodniej części Kotliny Sandomierskiej. Obszary

najchłodniejsze o wartościach poniżej 17 °C obejmują północno – wschodnia część Pojezierza

Mazurskiego, Wysoczyznę Białostocką oraz obszar Beskidów (rys. 7).

Rysunek 7. Temperatura powietrza - średnia miesięczna (°C) Lipiec

Źródło: Atlas klimatu Polski pod redakcją Haliny Lorenc, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

Lp.

Stacja

III

XII

Rok

Białystok

-3,5

-2,7

1,0 6,8 12,8 15,7 17,2 16,5 11,9 7,0 1,8

-1,6

6,9

Chojnice

-2,1

-1,4

1,8 6,5 12,2 15,0 16,8 16,6 12,2 7,6 2,5

-0,5

7,3

Kielce

-2,9

-1,6

2,1 7,2 12,9 15,7 17,3 16,9 12,4 7,6 2,1

-1,1

7,4

Kraków

-2,3

-0,9

3,1 8,0 13,4 16,2 17,8 17,5 13,2 8,4 2,8

-0,6

8,0

Lublin

-3,1

-2,0

1,8 7,4 13,1 15,8 17,3 17,0 12,6 7,6 2,1

-1,3

7,4

Mława

-2,8

-2,0

1,7 7,1 12,9 15,7 17,3 17,1 12,4 7,5 2,1

-1,0

7,3

Rzeszów

-2,6

-1,3

2,7 8,0 13,4 16,4 17,9 17,4 13,2 8,3 2,8

-0,7

8,0

Terespol

-3,1

-2,2

1,8 7,8 13,7 16,4 17,8 17,3 12,6 7,6 2,2

-1,2

7,6

Toruń

-1,6

-0,8

2,7 7,6 13,3 16,3 18,0 17,3 13,1 8,3 3,1

0,0

8,1

Warszawa

-2,2

-1,2

2,6 7,9 13,7 16,5 18,1 17,7 13,0 8,1 2,8

-0,4

8,1

Zakopane

-3,7

-2,9

.go

(1971-2000)

v.p

Tabela 11. Średnie miesięczne i roczne wartości temperatur powietrza (°C) na obszarze dorzecza Wisły

VII

VIII

0,3 4,8 10,1 12,8 14,5 14,2 10,4 6,1 0,8

-2,5

5,4

Źródło: Dekadowy Biuletyn Agrometeorologiczny 2001-2 i Biuletyn Państwowej Służby HydrologicznoMeteorologicznej 2003-2007, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa

W 30-leciu 1971 – 2000 średnia roczna wartość temperatury powietrza na obszarze

dorzecza Wisły obliczona na podstawie 11 stacji meteorologicznych, przedstawionych

rcl

w tabeli powyżej, wynosiła 7,4 °C. Najniższe średnie temperatury wystąpiły w styczniu

(-2,7 °C), gdzie najniższe średnie miesięczne odnotowano na stacji w Zakopanem (-3,7 °C).

Miesiącem najcieplejszym był lipiec ze średnią 17,3 °C, gdzie najwyższe średnie odnotowano

w Rzeszowie (17,9 °C).

Analiza wartości średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze dorzecza w II połowie

XX wieku pozwala wyróżnić w tym okresie ostatnie 20-lecie, w którym nastąpiło wyraźne

ocieplenie. Średnie roczne temperatury wykazały tendencję rosnącą.

Poniżej przedstawiono średnią roczną temperaturę na przestrzeni lat 1971 – 2005 dla

szesnastu wybranych stacji meteorologicznych znajdujących się na obszarze dorzecza Wisły.

Tabela 12. Średnie roczne temperatury powietrza (°C) na obszarze dorzecza Wisły

L.p.

Stacja

1971 - 2000

1991 - 2000

2001 - 2005

Białystok

6,9

7,2

7,4

Bielsko-Biała

8,1

8,4

8,6

Chojnice

7,3

7,6

7,9

Hel

8,1

8,4

8,6

Kielce

7,4

7,7

7,9

Kraków

8,1

8,5

8,8

Lublin

7,4

7,7

7,9

Łeba

7,7

8,0

8,2

Mława

7,3

7,7

7,9

Nowy Sącz

8,2

8,5

8,7

Rzeszów

7,9

8,2

8,5

Terespol

7,5

7,9

8,1

Toruń

8,1

8,5

8,7

Warszawa

8,1

8,3

8,6

Włodawa

7,5

7,8

8,0

Zakopane

5,4

5,8

v.p

Źródło: Mały rocznik statystyczny Polski 2009, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce

.go

Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na

obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie

temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 19712000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza

o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów

atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego

parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery

i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla

rcl

scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego,

optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70

i 20% do 9, 48 i 43% (rys. 8, 9) (Ziernicka-Wojtaszek 2009, 13(3), 803-812). Zasięgi regionów

wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego

Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów,

a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można

przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI.

Ustka

Lębork

Koszalin

Elbląg

Suwałki

Kętrzyn

Świnoujście

v.p

Resko

Ustka

Olsztyn

Szczecinek Chojnice

Lębork

Szczecin

Koszalin

Elbląg

Suwałki

Kętrzyn

Piła

Świnoujście

Resko

Białystok

Ostrołęka

Mława

Toruń

Olsztyn

Szczecinek Chojnice

Gorzów Wlkp.

Szczecin

Płock

Piła

Słubice

Białystok

Ostrołęka

Mława

Poznań

Zielona Góra

Gorzów Wlkp.

Warszawa

Koło

Puławy

Sulejów

Siedlce

Terespol

Zgorzelec

Legnica

Lublin

Wieluń

Wrocław

Leszno

Jelenia Góra

Łódź

Kalisz

Legnica

Kielce

Częstochowa

Włodawa

Kłodzko

Lublin

Wieluń

Zamość

Sandomierz

Opole

Puławy

Sulejów

Zgorzelec

Terespol

Łódź

Włodawa

Poznań

Zielona Góra

Siedlce

Leszno

Kalisz

Płock

Słubice

Warszawa

Koło

Toruń

Katowice

Wrocław

Jelenia Góra

Racibórz

Kielce

Częstochowa

Zamość

Sandomierz

Opole

Kraków

Tarnów

Przemyśl

Nowy Sącz

Kłodzko

Katowice

Kraków

Tarnów

Rzeszów

Przemyśl

Bielsko-Biała

Nowy Sącz

Regiony termiczne

Lesko

Regiony wilgotnościowe

Suma

≥10°C

Wartości

temperatury

Chłodny

1600° – 2000°

Umiarkowanie chłodny

2000° – 2400°

Umiarkowanie ciepły

2400° – 2800°

Ciepły

2800° – 3200°

Bardzo ciepły

3200° – 3600°

Rysunek 8. Regiony pluwiotermiczne na obszarze

współczynnika

Umiarkowanie suchy

1,0 – 1,3

Optymalnego uwilgotnienia

1,3 – 1,6

Wilgotny

> 1,6

Rysunek 9. Regiony pluwiotermiczne na obszarze

Polski w latach 1971-2000 scenariusz +1°C

rcl

Polski w latach 1971-2000

Lesko

.go

Racibórz

Rzeszów

Bielsko-Biała

Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja

Źródło

Ziernicka-Wojtaszek

2009.Weryfikacja

rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle

współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 13(3),

współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica,

803-812.

13(3), 803-812.

W celu sprawdzenia powiększania się zjawiska suszy w ostatnim 10-leciu XX w.

porównano wartości temperatury, opadów i stopnia uwilgotnienia wierzchniej warstwy

gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. Stwierdzono, że wzrost temperatury powietrza

wyniósł 0,5 °C, suma opadów atmosferycznych wzrosła o 11 mm, natomiast stopień

uwilgotnienia gleby zmniejszył się o 0,5 w przyjętej skali (tab. 13).

Umowna skala wilgotności wierzchniej warstwy gleby przedstawia się następująco

0 – wilgotność klęskowo niedostateczna,

10 – wilgotność niedostateczna,

20 – wilgotność dostateczna,

30 – wilgotność nadmierna,

40 – wilgotność klęskowo nadmierna.

Tabela 13. Różnice temperatury, sum opadów i oceny wilgotności wierzchniej warstwy gleby

Stacja

v.p

w miesiącach IV, V, VII, VIII i X w okresach 1971-2000 i 1991-2000

Temp. (°C)

Suma opadów (mm)

Wilg. gleby (j.um.)

Kraków

0,7

-0,5

Przemyśl

0,5

Warszawa

0,4

Siedlce

0,4

Toruń

0,5

-5

Elbląg

0,5

Polska

0,5

-0,4

-0,8

-0,4

-0,5

-0,3

-0,5

Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w aspekcie

.go

współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica 13(3), 803-812.

Można zauważyć, że przy wzroście temperatury powietrza i nieznacznym wzroście

sumy opadów atmosferycznych nastąpiło powiększenie się zjawiska suszy na skutek

zwiększonej ewapotranspiracji. Potwierdzają to badania Pressa (1963), z których wynika iż

przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C wartość optymalna opadów atmosferycznych

w skali miesiąca powinny być wyższa o 5 mm. Ziernicka (2004) wykazała, że przy wzroście

temperatury powietrza o 1,0 °C, niedobór opadów okresie wegetacyjnym IV-X wyniesie

rcl

6,3 mm, a przy wzroście temperatury o 2,0 °C – 14,5 mm na obszarze Polski bez

uwzględnienia zróżnicowania regionalnego.

W związku z rosnącą wartością współczynnika zmienności opadów i wzrostem częstości

występowania zachmurzenia typu konwekcyjnego należy spodziewać się zwiększenia

częstości zarówno powodzi, opadów o dużej intensywności jak i okresów suszy. Fakt ten

należy uwzględnić w analizie dynamiki zmian zanieczyszczeń wody zależnych w dużej mierze

od stanów wody i wartości przepływów.

Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany

zmianami klimatu może wpłynąć na procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne w ciekach

i zbiornikach wodnych, a niekiedy prowadzić do pogorszenia jakości wody. Dla potrzeb

przyszłych planów niezbędne jest uwzględnienie badań nad zmianami klimatu w celu

podjęcia właściwych działań zapobiegających pogorszeniu stanu wód.

Na podstawie pozyskanych danych dla obszaru Polski oraz założonego horyzontu

czasowego dla pierwszego cyklu planowania wg RDW można stwierdzić, iż przewidywane

zmiany klimatu Polski, a więc także na obszarze dorzecza Wisły nie będą znaczące wobec

jakichkolwiek działań zidentyfikowanych w PGW.

v.p

6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych

RDW wymaga od państw członkowskich dokonywania przeglądu oraz uaktualniania

rejestru obszarów chronionych (art. 6). W Polsce przegląd ten miał miejsce w roku 2007, czyli

cztery lata po sporządzeniu pierwszego rejestru tych obszarów w roku 2003, którego

zawartość była przedmiotem Raportu do KE w roku 2005. Prace przeprowadzone w 2007

roku miały na celu aktualizację wykazów

wód powierzchniowych i podziemnych, które są lub mogą być wykorzystywane

dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia - wyznaczonych na

mocy RDW, ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki

.go

wodnej, transponowanej ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym obszary wyznaczone

jako kąpieliska – wyznaczone na mocy dyrektywy Rady 76/160/EWG z dnia

8 grudnia 1975 r. dotyczącej jakości wody w kąpieliskach (Dz. Urz. WE L 31

z 05.02.1976, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 26)

(uchylonej dyrektywą 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15

lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą

dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37)), transponowanej

rcl

przez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, a w szczególności przez

rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie

wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183,

poz.1530),

wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów

szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych,

z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód – wyznaczonych na mocy

dyrektywy 91/676/EWG transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez

o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne,

o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r.

Nr 25, poz. 150, z późn. zm.),

o ustawę z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz.

1033),

oraz rozporządzenia wykonawcze do ww. ustaw

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie

kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu

ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093),

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie

szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań

(Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),

v.p

mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych

o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r.

w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia

szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479),

obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których

utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie –

w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego

i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego

ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7),

.go

transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.

U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.), a w szczególności przez

o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie

obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133),

oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie

ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206

z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2,

str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r.

rcl

o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska

z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących

przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów

kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr

77, poz. 510).

W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych

o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu

obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach

poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi.

W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia

komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21

maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991,

str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację

zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju.

Dla obszaru dorzecza Wisły zostały sporządzone następujące wykazy

Wykaz jednolitych części wód powierzchniowych wykorzystywanych do poboru

wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne

odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 16 (załącznik nr 1),

Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody

v.p

dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne

odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 17 (załącznik nr 1),

Wykazy części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, a w szczególności do

kąpieli; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 15

(załącznik nr 1),

Wykazy wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz

obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł

rolniczych, z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód; graficzne

odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 18 (załącznik nr 1),

.go

Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których

utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie;

graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 19

(załącznik nr 1); na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem

na styczeń 2009 r.,

Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego;

ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa

rcl

nie została załączona.

v.p

7. Monitoring wód oraz ocena stanu

Program monitoringu środowiska, został opracowany w celu dokonania spójnej

i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny

z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele

ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to

weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych,

umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE,

obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów,

.go

pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań,

ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań

Zasady

organizacji

funkcjonowania

monitoringu

wód

powierzchniowych

i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie

z wymaganiami RDW.

Wody powierzchniowe

Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest

rcl

zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form

i sposobu

prowadzenia

monitoringu

jednolitych

części

wód

powierzchniowych

i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685).

Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób

umożliwiający

pozyskanie

spójnego

całościowego

obrazu

stanu

ekologicznego

i chemicznego na obszarze dorzecza dla każdej jednolitej części wód.

Na obszarze dorzecza Wisły, sieć monitoringu wód powierzchniowych zgodnie

z Państwowym Monitoringiem Środowiska (PMŚ), składa się z 1617 punktów, których

większość pełni równocześnie wiele funkcji oraz przynależy do kilku rodzajów monitoringu.

Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 13 (załącznik nr 1).

Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci

monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych,

monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych,

monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych.

W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania

wskaźników

biologicznych,

fizykochemicznych

chemicznych

wykonywane

przez

wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz wskaźników hydromorfologicznych

wykonywane przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną.

v.p

Monitoring diagnostyczny

Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód powierzchniowych jest

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych,

określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań

wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód

powierzchniowych w danym obszarze dorzecza,

zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu,

dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w warunkach naturalnych,

.go

dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających

z działalności człowieka.

Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów

klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone

w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części

wód powierzchniowych i podziemnych.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

rcl

monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego

występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód,

powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2),

powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny

zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie

zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha,

przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa

bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy

państwa,

uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach

międzynarodowej sieci interkalibracyjnej.

Monitoring operacyjny

Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone

jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,

ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono

specyficzny cel użytkowania,

ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte

Prawo wodne,

v.p

w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów,

które

zostały

przyjęte

dla

poprawy

jakości

jednolitych

części

wód

powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich

celów środowiskowych.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla

każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem

wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, tj.

.go

w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części

wód powierzchniowych i podziemnych.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

monitorowania w ramach monitoringu operacyjnego

zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych jako zagrożonej

niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych,

odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy

rcl

substancji priorytetowych,

występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń,

o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru

Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady

91/689/EWG i 96/61/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 33

z 04.02.2006, str. 1),

występowanie

jednolitej

części

wód

powierzchniowych

obszarze

zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez

związki azotu ze źródeł rolniczych,

występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze wrażliwym na

eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce

bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód

z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca

2001 r. – Prawo wodne,

zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód

powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia,

jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej

100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia,

przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych,

v.p

w tym kąpieliskowych,

zalecenia wynikające z planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

i programu wodno-środowiskowego kraju.

Monitoring badawczy

Monitoring badawczy jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w celu

wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej

jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest

niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów

.go

i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego,

wyjaśnienia przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą

część wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że

cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych

nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego

dla tej jednolitej części wód powierzchniowych,

określenia wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia,

ustalenia przyczyn wyraźnych rozbieżności między wynikami oceny stanu

rcl

ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów

jakości.

Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym wód

powierzchniowych uwzględnia uwarunkowania wynikające z przyczyn podjęcia decyzji

o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, a także jest dostosowany do lokalnych

warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla

osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom

przypadkowego zanieczyszczenia.

Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do

monitorowania w ramach monitoringu badawczego

wyniki badań monitoringu diagnostycznego do wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia

środowiskowych

celów

określonych

dla

danej

jednolitej

części

wód

powierzchniowych są niewystarczające,

konieczność ustalenia przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów

środowiskowych w sytuacji, gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny

jednolitych części wód powierzchniowych,

konieczność określenia wielkości i wpływu na środowisko przypadkowego

zanieczyszczenia wód powierzchniowych na skutek poważnej awarii, która jest

objęta obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,

konieczność ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu

biologicznych i fizykochemicznych,

v.p

ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie elementów

konieczność zebrania dodatkowych informacji o stanie wód w związku

z uwarunkowaniami lokalnymi.

Ocena stanu wód powierzchniowych

Ocena stanu wód jest wykonywana w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia

Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego,

U. Nr 122, poz.1018).

.go

potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz.

W PGW ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych została przyjęta

w oparciu o rozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu

jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 162, poz. 1008). Na podstawie tego

rozporządzenia GIOŚ opracował ocenę stanu części wód, dla których w ramach PMŚ

prowadzony był monitoring. Przedstawiona w ramach planów ocena stanu została

zweryfikowana w oparciu o istniejące dokumenty opracowane na potrzeby prac

planistycznych tj. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych

rcl

w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb

opracowania programów działań i planów gospodarowania wodami” z maja 2007 roku.

Z uwagi na zmianę rozporządzenia w sprawie klasyfikacji stanu jednolitych części wód

powierzchniowych w trakcie prac planistycznych ocena przedstawiona w ramach planów

została uszczegółowiona o dodatkowe materiały przekazane przez GIOŚ (m.in. „Ocena stanu

wód w dorzeczach na podstawie wyników monitoringu jednolitych części wód

powierzchniowych w latach 2008 – 2010”) oraz w oparciu o dane pochodzące z regionalnych

zarządów gospodarki wodnej poparte konsultacjami z terenowo odpowiedzialnymi

jednostkami WIOŚ.

Ocenę stanu części wód powierzchniowych przedstawiono w postaci map nr 9, 10

(załącznik nr 1)

Wody podziemne

Monitoring wód podziemnych

Monitoring wód podziemnych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest

zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych

części wód powierzchniowych i podziemnych.

Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w sposób

v.p

umożliwiający ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych oraz ustalenie czasowej

i przestrzennej zmienności elementów fizykochemicznych i ilościowych.

Na obszarze dorzecza Wisły, sieć monitoringu wód podziemnych, zgodnie z PMŚ, składa

się z 710 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji oraz przynależy do

kilku rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 14

(załącznik nr 1).

Określa się następujące formy monitoringu jednolitych części wód podziemnych

monitoring stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

.go

monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych.

Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych jest

określony w załączniku 4 do ww. rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia

monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Obejmuje takie

parametry jak

ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony,

ogólny węgiel organiczny,

nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom,

rcl

cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas,

rtęć, selen, siarczany, sód, srebro, wapń, wodorowęglany, żelazo.

Monitoring stanu chemicznego

Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego jednolitych części

wód podziemnych

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych,

monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych.

Monitoring diagnostyczny

Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód podziemnych jest

uzupełnienie i sprawdzenie procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających

z działalności człowieka,

dokonanie oceny długoterminowych zmian wynikających zarówno z warunków

naturalnych, jak również z oddziaływań wynikających z działalności człowieka.

Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego może ulec poszerzeniu

o inne elementy fizykochemiczne charakteryzujące rodzaj działalności człowieka mającej

wpływ na badane wody podziemne.

Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

v.p

prowadzi się raz w roku z następującą częstotliwością

co najmniej co 3 lata – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

co najmniej co 6 lat – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Monitoring operacyjny

Celem monitoringu operacyjnego jednolitych części wód podziemnych jest

ustalenie stanu chemicznego wszystkich jednolitych części wód podziemnych

uznanych

zagrożone

niespełnieniem

środowiskowych,

określonych

dla

nich

celów

.go

ustalenie obecności długoterminowych tendencji wzrostowych stężenia wszelkich

zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami wynikającymi z działalności

człowieka.

Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód

podziemnych obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych, spośród

wymienionych w załączniku 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia

monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych

i podziemnych, charakteryzujących rodzaj zidentyfikowanej działalności człowieka

rcl

mającej wpływ na badane wody podziemne oraz elementów fizykochemicznych, których

wartości stwierdzone na podstawie monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego

jednolitych części wód podziemnych są wyższe od wartości granicznych elementów

fizykochemicznych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 38a ust. 1 ustawy

z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne.

Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

prowadzi się z następującą częstotliwością

co najmniej 2 razy w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

co najmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Monitoring badawczy

Monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych może

być ustanowiony w odniesieniu do danej jednolitej części wód podziemnych lub jej

fragmentu w celu

wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięci celów środowiskowych określonych dla danej

jednolitej części wód podziemnych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest

niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów

v.p

i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego

stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych,

wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą

część wód podziemnych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego

jednolitych części wód podziemnych wynika, że cele środowiskowe wyznaczone

dla danej jednolitej części wód podziemnych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie

rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych

części wód podziemnych dla danej jednolitej części wód podziemnych,

zidentyfikowania zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło przypadkowe

.go

zanieczyszczenie jednolitej części wód podziemnych.

Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego stanu chemicznego jednolitych części

wód podziemnych wynikają z uwarunkowań związanych z przyczyną podjęcia decyzji

o przeprowadzeniu monitoringu badawczego i powinny być stosowane do lokalnych

warunków tak, aby jego wyniki dostarczyły informacji o konkretnym programie działań dla

osiągnięcia

celów

środowiskowych

lub

szczególnych

środkach

zaradczych

przeciwdziałającym skutkom przypadkowego zanieczyszczenia w odniesieniu do tych

jednolitych części wód podziemnych, dla których podjęto decyzję o przeprowadzeniu

rcl

monitoringu badawczego.

Monitoring stanu ilościowego

Celem monitoringu stanu ilościowego wód podziemnych jest określenie stopnia

wpływu poboru wód na wielkość zasobów JCWPd m.in. położenie zwierciadła wód

podziemnych, kształtowanie się składu chemicznego - ascenzja lub ingresja wód słonych na

skutek sczerpywania zasobów wód podziemnych, stan ekosystemów wód powierzchniowych

i lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych.

Zakres monitoringu stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych obejmuje

pomiary zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód

podziemnych i rzeczywistego poboru wód podziemnych w odniesieniu do każdej jednolitej

części wód podziemnych.

Monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się

z częstotliwością

raz w tygodniu – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym,

raz w miesiącu – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym.

Ustalenia wielkości dostępnych zasobów i rzeczywistego poboru wód podziemnych

dokonuje się raz w roku.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu

v.p

jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych, określa się następujące kryteria

wyboru jednolitych części wód podziemnych do monitorowania

monitoring

diagnostyczny

stanu

chemicznego

jednolitych

części

wód

podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które

dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do

spożycia,

monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych

prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone

niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych,

.go

monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się

dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie

powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia.

Ocena stanu wód podziemnych

Ocena stanu (chemicznego i ilościowego) jednolitych części wód podziemnych

wykonana została w 2008 roku w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra

Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód

rcl

podziemnych (Dz. U. Nr 143, poz. 896) i opublikowana w „Raporcie o stanie chemicznym

i ilościowym jednolitych części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy zgodnie

z wymaganiami RDW” z listopada 2008 roku.

Ocena

stanu

jednolitych

części

wód

podziemnych

przyjęta

Planach

gospodarowania wodami w części oceny stanu chemicznego pochodzi z „Raportu o stanie

chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych dla obszarów dorzeczy

zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada 2008, natomiast w części oceny stanu ilościowego

jednolitych części wód podziemnych z „Opracowania analizy presji i wpływów zanieczyszczeń

antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych

i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania

wodami” z maja 2007 roku. Ostateczny stan jednolitych części wód podziemnych określa

gorszy ze stanu ilościowego lub chemicznego określonej jednolitej części wód podziemnych.

Ocenę stanu części wód podziemnych przedstawiono w postaci map nr 11, 12 (załącznik nr 1)

Obszary chronione

Programy monitoringu wymienione powyżej prowadzi się również obrębie obszarów

chronionych, czyli

obszary Natura 2000, ustanowione na podstawie dyrektywy Habitatowej

92/43/EWG lub dyrektywy Ptasiej 79/409/EWG,

na mocy dyrektywy 91/676/EWG,

v.p

obszary narażone na działanie azotanów pochodzenia rolniczego ustanowione

obszary ochrony ujęć wód do picia, które mogą być ustanowione na mocy

art. 7 RDW,

obszary przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako

kąpieliska.

Specjalne zasady monitorowania obszarów Natura 2000 realizowane są wtedy, gdy

znajdują się tam ekosystemy lądowe bezpośrednio zależne od wód podziemnych (podmokłe

i torfowiska). Z uwagi na brak izolacji od powierzchni, zanieczyszczenia w tych obszarach

.go

przenikają do wód podziemnych bardzo szybko. W obszarach tych została zwiększona liczba

punktów monitoringu, szczególnie stanu ilościowego, w tym poziomu zwierciadła wody,

a w pozostałych elementach monitoringu utrzymany jest ten sam jego zakres jak dla innych

terenów.

W przypadku, obszarów narażonych na zanieczyszczenie azotanami monitoring jest

realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia w sprawie kryteriów wyznaczania wód

wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. Minimalny wymagany

zakres badań obejmuje: azotany, tlen rozpuszczony, azot amonowy, azot azotynowy.

rcl

W przypadku powierzchniowych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę

pitną, monitoring jest realizowany z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra

Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać

wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do

spożycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728).

W przypadku podziemnych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną,

w sieci monitoringu jednolitych części wód podziemnych znajdują się punkty pomiarowokontrolne, w których monitorowane są wody z obszarów ujęć.

W przypadku wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako

kąpieliska, monitoring jest realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia w sprawie

wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach.

środowiskowych

v.p

8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów

Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych,

ustalonych na mocy art. 4 RDW

W pierwszym cyklu planowania gospodarowania wodami w Polsce, cele

środowiskowe dla części wód zostały oparte głównie na wartościach granicznych

poszczególnych wskaźników fizyko-chemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych

.go

określających stan ekologiczny wód powierzchniowych oraz wskaźników chemicznych

świadczących o stanie chemicznym wody, odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te

wody dobrego stanu, z uwzględnieniem kategorii wód, wg rozporządzenia w sprawie

sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych.

Zastosowane podejście, polegające na przyjęciu za cele środowiskowe wartości

granicznych odpowiadających dobremu stanowi wód, związane było z niekompletnym

zrealizowaniem prac w zakresie opracowania warunków referencyjnych dla poszczególnych

typów wód, a tym samym brakiem możliwości ustalenia wartości celów środowiskowych wg

rcl

charakterystycznych wymagań względem poszczególnych typów we wszystkich kategoriach

wód. Dodatkowo, z uwagi na trwające prace w zakresie opracowywania metodyk oceny

stanu hydromorfologicznego oraz fakt, że monitoring w zakresie badań stanu chemicznego

jest jeszcze w fazie kształtowania i rozbudowy ustalenie celów środowiskowych zostało

oparte o dostępne wartości graniczne wskaźników podanych w rozporządzeniu

w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych.

Przy ustalaniu celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych

brano pod uwagę aktualny stan JCWP w związku z wymaganym zgodnie z RDW warunkiem

niepogarszania ich stanu. Dla jednolitych części wód, będących obecnie w bardzo dobrym

stanie/potencjale

ekologicznym,

celem

środowiskowym

będzie

utrzymanie

tego

stanu/potencjału. Ponadto, ustalając cele uwzględniano także różnicę pomiędzy

naturalnymi, a silnie zmienionymi oraz sztucznymi częściami wód. Dla naturalnych części

wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego, dla silnie

zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału ekologicznego.

Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego stanu/potencjału konieczne

będzie dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego.

Dla obszarów chronionych funkcjonujących na obszarach dorzeczy, nie zostały

obecnie podwyższone cele środowiskowe, z uwagi na częstokroć wyższe wymagania

w stosunku do wartości granicznych wskaźników jakości wody przyjętych jako wartości

graniczne dla dobrego stanu ekologicznego bądź dla dobrego lub powyżej dobrego

v.p

potencjału ekologicznego wód, niż w poszczególnych aktach prawa, regulujących sposób

postępowania i wymagania co do stanu wód w obrębie obszarów chronionych. Wyjątkiem

w tym zakresie będą prawdopodobnie wymagania zgodne z wymogami wynikającymi

z planów ochrony dla obszarów Natura 2000 wyznaczonych na podstawie dyrektywy

79/409/EWG oraz dyrektywy 92/43/EWG, jednak w obecnym cyklu planistycznym z uwagi na

brak planów ochrony ww. obszarów, nie zostaną zaostrzone cele środowiskowe dla części

wód, na których takie obszary zostały wyznaczone. Celem środowiskowym dla tych obszarów

będzie zatem osiągnięcie lub utrzymanie co najmniej dobrego stanu. Weryfikacja celów

cyklach planistycznych.

.go

środowiskowych uwzględniająca ten zakres tematyczny będzie miała miejsce w kolejnych

Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych dla

dobrego stanu i dobrego potencjału ekologicznego wód, jak również wymagań dla bardzo

dobrego stanu ekologicznego wód, w zakresie podstawowych wskaźników biologicznych

i fizyko-chemicznych wody. Wskaźniki stanu hydrologicznego i morfologicznego wód obecnie

zostały wyznaczone w sposób ogólny (bez wartości liczbowych) jedynie dla I klasy jakości

wód wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód

powierzchniowych, zatem nie są one uwzględniane dla wskazania wartości odpowiadających

rcl

pojęciu celu środowiskowego. Wskaźniki stanu chemicznego zostały określone w ramach

rozporządzenia

sprawie

sposobu

klasyfikacji

stanu

jednolitych

części

wód

powierzchniowych, które w załączniku nr 8 wprowadza wartości graniczne chemicznych

wskaźników jakości wody, wypełniając tym samym przepisy dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady 2008/105/EWG z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych

norm jakości w dziedzinie polityki wodnej zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy

Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz

zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348

z 24.12.2008, str. 84) art. 13, który stanowi, że państwa członkowskie wprowadzają przepisy

ustawowe, wykonawcze i administracyjne tej dyrektywy nie później niż do 13 lipca 2010 r.

W tabelach tych podano również informację o ilościach części wód, w poszczególnych

kategoriach wód na obszarze dorzecza, dla których wymagane jest osiągnięcie odpowiednich

wartości wskaźników, odpowiadających celom środowiskowym. Wskazano również ilości

części wód w poszczególnych kategoriach, dla których konieczne jest przedłużenie terminu

osiągnięcia określonych celów środowiskowych, z uwagi na występujące specyficzne

uwarunkowania, uniemożliwiające osiągnięcie tych celów do roku 2015.

Tabela 14. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż

Nazwa wskaźnika

Wartości graniczne wskaźników jakości wód według kategorii jednolitych

części wód powierzchniowych

struga, strumień,

jeziora, jeziora silnie

morskie wody

potok, rzeka (w tym

zmienione oraz inne

wewnętrzne, wody

wody silnie

naturalne i sztuczne

przejściowe i

zmienione), kanał

zbiorniki wodne

przybrzeżne

0,05

Bar (mg Ba/l)

0,5

Bor (mg B/l)

.go

Arsen (mg As/l)

Chrom

sześciowartościowy

(mg Cr+6/l)

Chrom ogólny (suma +Cr3

i +Cr8) (mg Cr/l)

v.p

dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych

0,05

0,5

0,02

0,05

0,01

0,2

Glin (mg Al/l)

0,4

Cyjanki wolne (mg CN/l)

0,05

Cyjanki związane

(mg Me (CN)x/l)

0,05

Molibden (mg Mo/l)

0,04

Selen (mg Se/l)

0,02

Srebro (mg Ag/l)

0,005

Tal (mg Tl/l)

0,002

Tytan (mg Ti/l)

0,05

Wanad (mg V/l)

0,05

Antymon (mg Sb/l)

0,002

Fluorki (mg F/l)

1,5

Beryl (mg Be/l)

0,0008

Kobalt (mg Co/l)

0,05

Cyna1 (mg Sn/l)

Cynk (mg Zn/l)

Miedź (mg Cu/l)

rcl

Fenole lotne (indeks

fenolowy) (mg/l)

Węglowodory

ropopochodne – indeks

olejowy (mg/l)

Wskaźnik nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania).

rcl

Wskaźnik

okrzemkowy IO

Makrofitowy

Indeks Rzeczny

0,4

250

≤ 25

≤3

≤6

≤5

≤ 0,2

≤ 150

≤ 200

BZT5 (mg O2/l)

ChZT- Mn (mg O2/l)

Azot ogólny (mg

N/l)

Fosfor ogólny (mg

P/l)

Siarczany (mg

SO4/l)

Chlorki (mg Cl/l)

300

≤ 22

Temperatura wody

( C)

Zawiesina ogólna

(mg/l)

>0,75 / >0,70 ,

0,55 / 0,50 ,

>0,70 , >0,65

0,50 , 0,45

≥44,5 / ≥47,1 ,

35 / 36,8 , 35

≥37,9

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

35 / 60

300

250

0,4

35 / 36,8 , 35

0,55 / 0,50 ,

0,50 , 0,45

35 / 60

282

215

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

962

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

v.p

1698

Liczba JCWP

naturalnych

.go

2660

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry stan

ekologiczny

Dla rzek nizinnych piaszczysto - gliniastych, rzek nizinnych żwirowych o pow. zlewni ≥ 5000 km2, małych i średnich rzek na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych, a także cieków łączących

jeziora; 2 Dla wielkich rzek nizinnych; 3 Dla potoków tatrzańskich krzemianowych i węglanowych oraz potoków sudeckich; 4 Dla potoków wyżynnych krzemianowych z substratem gruboziarnistym, potoków wyżynnych

krzemianowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem gruboziarnistym, małych rzek wyżynnych

krzemianowych, małych rzek wyżynnych węglanowych, średnich rzek wyżynnych- zachodnich, potoków fliszowych, małych rzek fliszowych, średnich rzek wyżynnych- wschodnich; 5 Dla potoków nizinnych lessowych

< 20 / < 25

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

ELEMENTY BIOLOGICZNE

Chlorofil „a” (μg/l)

Nazwa wskaźnika

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne

Tabela 15. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko - chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód

rcl

Przezroczystość –

widzialność Krążka

Secchiego (m)

Tlen rozpuszczony

(mg O2/l)

Azot całkowity (mg

N/l)

Fosfor ogólny (mg

P/l)

Wskaźnik

okrzemkowy dla

jezior OIJ

Makrofitowy Indeks

Stanu ekologicznego

0,55

1,5 / 2 / 1,6 /

2,5

0,06 / 0,09 /

0,10 / 0,12

1,51/ 22/ 1,63/

2,54

0,061/ 0,092/

0,103/ 0,124

≥4

2,5 / 1,7 / 1,5 /

1 – 0,680

0,679 – 0,340 /

0,679 – 0,270

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

> 0,83

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

ELEMENTY BIOLOGICZNE

<5 / <7 /<10 /

8 / 13 / 19 /

<10

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

1,5 / 2 / 1,6 /

2,5

0,06 / 0,09 /

0,10 / 0,12

≥4

2,5 / 1,7 / 1,5 /

0,679 – 0,340 /

0,679 – 0,270

0,55

8 / 13 / 19 /

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

481

221

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

v.p

450

Liczba JCWP

naturalnych

.go

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry stan

ekologiczny

Dla jezior stratyfikowanych o Współczynniku Schindlera<2; 2 Dla jezior stratyfikowanych o Współczynniku Schindlera>2; 3 Dla jezior niestratyfikowanych o Współczynniku Schindlera<2; 4 Dla jezior

niestratyfikowanych o Współczynniku Schindlera>2; 6 Dla jezior ramienicowych głębokich; 7 Dla jezior ramienicowych płytkich.

Nazwa wskaźnika

Chlorofil „a” (μg/l)

jezior

Tabela 16. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko- chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód

lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, potoków nizinnych żwirowych, potoków organicznych; 6 Dla rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek nizinnych żwirowych, małej i średniej rzeki na obszarze

będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz cieków łączących jeziora; obszar zlewni powinien być mniejszy niż 5000 km 2; 7 Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych

piaszczystych, rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek przyujściowych będących pod wpływem wód słonych, potoków organicznych, rzek w dolinie zatorfionej, cieków łączących jeziora; 8 Dla potoków nizinnych

żwirowych oraz rzek nizinnych żwirowych.

rcl

1, a, c

0,035

2, a, c

0,045

3, b, c

0,045

4, b, c

0,032

/ 0,12

b, c

6, b, c

/ 0,15

7, b, c

0,03

2, a

1, 2, a, c

1, a, c

0,035

2, a, c

0,045

3, b, c

0,045

4, b, c

0,032

5, b, c

0,12

/ 0,15

b, c

7, b, c

/ 0,03

b, c

0,40

3 b, c

0,53 / 0,27

a, c

5, b, c

/ 0,98

6, b, c

1,90

/ 0,30

4,5 / 3 /

3, b

4, b

3,75 / 4,5 /

5, b

6, b

0,75 / 1,9

1, a

3,76 / 5,5 /

3, b

4, b

7,5 / 3,8 /

5, b

6, b

23,2 / 20 /

7, b

brak

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

brak

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

v.p

Liczba JCWP

naturalnych

.go

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry stan

ekologiczny

Dla akwenu morskich wód wewnętrznych w obszarze Zatoki Gdańskiej; 2 Dla akwenu wód przejściowych w obszarze ujściowym Wisły w Zatoce Gdańskiej; 3 Dla akwenu wód przejściowych w obszarze ujściowym

Świny w Zatoce Pomorskiej; 4 Dla akwenu wód przejściowych w obszarze ujściowym Dziwny w Zatoce Pomorskiej; 5 Dla akwenu Zalewu Wiślanego; 6 Dla akwenu Zalewu Szczecińskiego; 7 Dla akwenu Zalewu Puckiego;

Wartości średnie z pomiarów w miesiącach V – IX; b Wartości średnie roczne; c Wartości średnie z całej kolumny wody.

Fosfor ogólny (mg

P/l)

1, a, c

<0,022

2, a, c

<0,03

3, b, c

<0,031

4, b, c

<0,028

5, b, c

<0,080

6, b, c

<0,10

7, b, c

<0,0205

b, c

Azot ogólny (mg

N/l)

1, 2, a, c

0,40

/ 0,53

b, c

4, a, c

/ 0,27

5, b, c

0,98

/ 1,90

b, c

7, b, c

/ 0,30

<0,25

3, b, c

<0,35

/ <0,18

a, c

5, b, c

/ <0,65

6, b, c

<1,25

/ <0,20

1, 2, a, c

≤2

BZT5 (mg O2/l)

Chlorofil „a” (μg/l)

Przezroczystość –

widzialność Krążka

Secchiego (m)

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

ELEMENTY BIOLOGICZNE

1, a

2, a

3,76 / 5,5 /

1, a

2, a

<1,94 / <2,5 /

3, b

4, b

7,5 / 3,8 /

3, b

4, b

<5 / <2,5 / <1

5, b

6, b

23,2 / 20 /

6, b

7, b

/ <10 / <1,2

7, b

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

1, a

2, a

3, b

1, a

2, a

>6 / >4 / >5 / 4,5 / 3 /

4, b

5, b

3, b

4, b

>6 / >1 / >2,5

3,75 / 4,5 /

5, b

6, b

0,75 / 1,9

Nazwa wskaźnika

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

przejściowych na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne

Tabela 17 Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko- chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód

rcl

<0,25

/ <0,20

2, b, c

/ <0,25

1, a, c

<0,022

3, a, c

<0,020

2, b, c

<0,025

Azot ogólny (mg N/l)

3, a,

1, a, c

2, b

0,40

/ 0,30

2, b, c

/ 0,40

1, a, c

0,033

3, a, c

0,030

2, b, c

0,038

1, a

3,5 / 3,8

3, a,

1, a, c

2, b

0,40

/ 0,30

a, c

2, b, c

/ 0,40

1, a, c

0,033

3, a, c

0,030

2, b, c

0,038

1, a

3,5 / 3,8

1, 2, a

3,15

/ 1,90

2, b

/ 3,15

Liczba JCWP

naturalnych

brak

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry

potencjał

ekologiczny

Liczba JCWP

silnie

zmienionych

bądź

sztucznych

v.p

.go

Liczba

wszystkich

JCWP

Liczba JCWP

wykazujących

obecnie

bardzo dobry

lub dobry stan

ekologiczny

Dla akwenu Zatoki Gdańskiej oraz pasa wód przyległych do Mierzei Wiślanej; 2 Dla akwenu Zatoki Pomorskiej oraz pasa wód przyległych do Wolińskiego Parku Narodowego; 3 Dla akwenu wód przybrzeżnych

środkowego wybrzeża; a Wartości średnie z pomiarów w miesiącach V – IX; b Wartości średnie roczne; c Wartości średnie z całej kolumny wody.

1, a, c

≤2

2, b

BZT5 (mg O2/l)

1, a

>4,7 / >5

Fosfor ogólny (mg

P/l)

Wartość dla

dobrego stanu

ekologicznego

ELEMENTY BIOLOGICZNE

1, 2, a

<2,10

/ <1,50

3,15

/ 1,90

2, b

/ <2,10

/ 3,15

ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE

Przezroczystość –

widzialność Krążka

Secchiego (m)

Chlorofil „a” (μg/l)

Nazwa wskaźnika

Wartość dla

bardzo dobrego

stanu

ekologicznego

Wartość dla

potencjału

ekologicznego

dobrego lub

powyżej

dobrego

przybrzeżnych na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne

Tabela 18. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko- chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód

v.p

Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW

Zgodnie z definicją umieszczoną w RDW dobry stan wód podziemnych oznacza stan

osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościowy, jak i chemiczny jest

określony, jako co najmniej „dobry”.

RDW w art. 4 przewiduje dla wód podziemnych następujące główne cele środowiskowe

zapobieganie

dopływowi

lub

ograniczenia

pogarszaniu

się

stanu

podziemnych,

zapobieganie

wszystkich

zanieczyszczeń

części

wód

podziemnych

.go

(z zastrzeżeniami wymienionymi w RDW),

dopływu

zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych,

wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się

rosnącego trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek działalności

człowieka.

Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części wód, dla części wód będących w co

najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem środowiskowym będzie utrzymanie

rcl

tego stanu.

Stan chemiczny wód podziemnych

Ocena stanu chemicznego wód podziemnych prowadzona jest głównie na podstawie

wartości progowych elementów fizykochemicznych określających stan chemiczny wód

podziemnych odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu wg

rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Zgodnie

z powyższym cele środowiskowe są reprezentowane przez wartości progowe, określone dla

klasy III jakości wód podziemnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zapisów mówiących, że

stan chemiczny uznaje się za dobry w przypadku, gdy przekroczenia wartości progowych dla

dobrego stanu chemicznego występują, ale są one związane z naturalnie podwyższonym tłem

niektórych jonów lub ich wskaźników.

parametrami,

Dodatkowymi

które

uwzględniane

są

wyznaczaniu

celów

środowiskowych są

brak efektów zasolenia występującego na skutek oddziaływania antropogenicznego

(nadmierna eksploatacja wód podziemnych, ascenzja wód zasolonych),

zmiany przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW), świadczącej o ogólnej

mineralizacji, na takim poziomie, że nie wykazują efektów zasolenia wód podziemnych

wskaźniki fizykochemiczne wód podziemnych są na takim poziomie, że nie zagrażają

v.p

osiągnięciu celów środowiskowych przez wody powierzchniowe.

Stan ilościowy wód podziemnych

Głównym wyznacznikiem dobrego stanu ilościowego dla jednolitych części wód

podziemnych jest zapewnienie zasobów wód podziemnych dostępnych do zagospodarowania

przy długoterminowej średniorocznej wartości poboru z ujęć wód podziemnych. Opisane jest to

wzorem

Gdzie

.go

ΔQ = ZD – PU*

ZD – dostępne do zagospodarowania zasoby JCWPd

PU – całkowity pobór wód podziemnych (w tym odwodnienia)

* - wg Herbich (2006)

Dodatkowymi

parametrami,

środowiskowych są

które

uwzględniane

są

wyznaczaniu

celów

poziom wód podziemnych nie podlega takim wahaniom, które mogłyby doprowadzić

rcl

o niespełnienia celów środowiskowych przez wody powierzchniowe,

o wystąpienia znacznych obniżeń zwierciadła wód podziemnych,

o wystąpienia szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych,

kierunki zmian krążenia wód podziemnych nie powodują intruzji wód słonych.

W ustalaniu celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych brane są pod

uwagę wszystkie wyżej wymienione parametry dla oceny stanu chemicznego i ilościowego.

Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych

wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla

jednolitych części wód podziemnych (tab. 19). W tabelach tych podano również parametry dla

ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza

oraz informację o ilościach części wód wykazująca obecnie dobry stan chemiczny i ilościowy

(tab. 20).

środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych

Nazwa wskaźnika

Tło

hydrogeochemiczne1)

(zakres wartości stężeń

charakterystycznych)

v.p

Tabela 19. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód, ustalonych jako cele

Wartość dla

bardzo

dobrego stanu

chemicznego

klasa I

Wartość dla

umiarkowanego

stanu

chemicznego

klasa II

klasa III

ELEMENTY OGÓLNE

Odczyn (pH)

6,5 – 8,5

6,5 – 9,5

Ogólny węgiel

organiczny (mgC/l)

1 - 10

Przewodność

elektrolityczna w 20

° (μS/cm)

200 - 700

700

2500*)

Temperatura (°C)

4 - 20

<10

Tlen rozpuszczony

(mg/l)

0-5

> 1

0,5 - 1

< 0,51

1,0

1,5

10*)

.go

10*)

ELEMENTY NIEORGANICZNE

0-1

0,5

rcl

Amonowy jon

(mgNH4/l)

AntymonH (mgSb/l)

0 – 0,001

0,005*)

0,00005 – 0,02

0,01*)

0,02

AzotanyH (mgNO3/l)

0-5

AzotynyH (mg NO2/l)

0 – 0,3

0,03

0,15

0,5

Bar (mgBa/l)

0,01 – 0,3

0,3

0,5

0,7

Beryl (mgBe/l)

0 – 0,0005

0,0005

0,05

0,1

BorH (mgB/l)

0,01 – 0,50

0,5

1*)

Chlorki (mgCl/l)

2 - 60

150

250

0,0001 – 0,01

0,01

0,05*)

ArsenH (mgAs/l)

Chrom (mgCr/l)

0,1

0,05*)

0 – 0,02

0,02

0,1

0,2

Cynk (mgZn/l)

0,005 – 0,05

0,05

0,5

Fluorki (mgF/l)

0,05 – 0,5

0,5

1,5

Fosforany (mgPO4/l)

0,01 - 1

0,5*)

0,05 – 0,1

0,1

0,2

Kadm (mgCd/l)

0,0001 – 0,0005

0,001

0,003

0,005

Kobalt (mgCo/l)

0 – 0,001

0,02

0,05

0,2

Cyjanki wolneH

(mgCN/l)

Cyna (mgSn/l)

Glin (mgAl/l)

Magnez (mgMg/l)

0,5 - 30

Mangan (mgMn/l)

0,01 – 0,4

0,05

0,4

Miedź (mgCu/l)

0,001 – 0,02

0,01

0,05

100

v.p

Molibden (mgMo/l)

1*)

0,2

)

0,02*)

0 – 0,003

0,003

0,02*

0,001 – 0,005

0,005

0,01

0,02

Ołów (mgPb/l)

0,001 – 0,01

0,01

0,025

0,1*)

Potas (mgK/l)

0,5 - 10

10*)

Rtęć (mgHg/l)

0,00005 – 0,001

0,001*)

SelenH (mgSe/l)

0,00001 – 0,005

0,005

0,01*)

NikielH (mgNi/l)

5 – 60

250*)

Sód (mgNa/l)

1 – 60

200*)

SrebroH (mgAg/l)

0 – 0,001

0,001

0,05

0,1*)

Tal (mgTl/l)

0 - 0,01

0,001

0,01

0,02

Tytan (mgTi/l)

0 – 0,01

0,01

0,05

0,1

Uran (mgU/l)

0,000003 – 0,0003

0,009

0,03

Wanad (mgV/l)

0,000006 – 0,004

0,004

0,02

0,05

Wapń (mgCa/l)

2 - 200

100

200

60 - 360

200

350

500

0,02 - 5

0,2

rcl

.go

Siarczany (mgSO4/l)

Wodorowęglany

(mgHCO3/l)

Żelazo (mgFe/l)

ELEMENTY ORGANICZNE

AOX – adsorbowe

związki

chloroorganiczne

(mgCl/l)

Benzo(a)pirenH

(mg/l)

BenzenH

0 – 0,0001

0,01

0,02

0,06

0,000001 – 0,00001

0,00001

0,00002

0,00005

0,001

0,005

0,01

0,005

0,03

0,1*)

0 – 0,001

0,001

0,005

0,01

0,1

0,3

0,0001*)

0,0005*)

BTX - lotne

węglowodory

aromatyczne

Fenole (indeks

fenolowy)

Substancje

ropopochodne

Pestycydy2) H (mg/l)

Suma pestycydów3)H

(mg/l)

Substancje

powierzchniowo

0,1

0,2

0,5

0 - 0005

0,001

0,01

0,05

0 – 0,003

0,001

0,01

0,05

0,000001 – 0,0001

0,0001

0,0002

0,0003

.go

czynne anionowe

(mg/l)

Substancje

powierzchniowo

czynne anionowe i

nieanionowe (mg/l)

Tetrachloroeten H

(mg /l)

Trichloroeten H (mg

/l)

WWAH –

wielopierścieniowe

węglowodory

aromatyczne (mg/l)

— 3316 —

v.p

Monitor Polski Nr 49

W przypadku metali podane wartości graniczne odnoszą się do ich formy rozpuszczonej.

Tło hydrogeochemiczne wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych

i metod ich oznaczania - S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 (zmodyfikowane).

Termin „pestycydy" obejmuje organiczne: insektycydy, herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy, rodentycydy,

slimicydy, a także produkty pochodne oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji; oznacza się jedynie

te pestycydy, których występowania w wodzie można oczekiwać; określone dla pestycydów wartości graniczne stosuje się do

każdego poszczególnego pestycydu.

Suma pestycydów oznacza sumaryczna zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i oznaczonych ilościowo w ramach

badań monitoringowych

rcl

- element fizykochemiczny, dla którego nie dopuszcza się przekroczenia wartości granicznej przy określaniu klasy jakości wód

podziemnych w punkcie pomiarowym

)

* Brak dostatecznych podstaw do zróżnicowania wartości granicznych w niektórych klasach jakości; przy klasyfikacji do oceny

przyjmuje się klasę o najwyższej jakości spośród klas posiadających tę samą wartość graniczną

obszarze dorzecza

Nazwa parametru

Wartość progowa dla

parametru

Liczba

wszystkich

JCWPd

Liczba JCWPd

wykazująca

obecnie dobry stan

chemiczny i

ilościowy

.go

PARAMETRY CHEMICZNE

Określona dla klasy III wg

rozporządzenia Ministra

Środowiska z dnia 23

Wskaźniki fizykolipca 2008 r. w sprawie

chemiczne

kryteriów i sposobu

oceny stanu wód

podziemnych (Dz. U. Nr

143, poz. 896)

Występowanie

Nie występuje

efektów zasolenia

Zmiany PEW

świadczące o

Nie występuje

zasoleniu

Zagrożenie dla

osiągnięcia celów

środowiskowych

Nie występuje

przez wody

powierzchniowe

PARAMETRY ILOŚCIOWE

Nieprzekraczanie

Pobór wód

dostępnych zasobów do

podziemnych

zagospodarowania

Znaczne zmiany

położenia zwierciadła

Nie występują

wody

Zmiana kierunków

Nie występuje

krążenia wody

v.p

Tabela 20. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na

rcl

Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje)

Zgodnie z art. 4 RDW cele środowiskowe powinny zostać osiągnięte do 2015 roku.

Dyrektywa przewiduje odstępstwa od założonych celów środowiskowych, jeżeli ich

osiągnięcie dla danej części wód w ustalonym terminie nie będzie możliwe z określonych

przyczyn.

W myśl art. 4 RDW, odstępstwa zdefiniowane są następująco

odstępstwa czasowe – dobry stan wód może zostać osiągnięty do roku 2021 lub

najpóźniej do 2027 (art. 4.4 RDW),

ustalenie celów mniej rygorystycznych (art. 4.5 RDW),

czasowe pogorszenie stanu wód (art. 4.6 RDW),

v.p

nieosiągnięcie celów ze względu na realizację nowych inwestycji (art. 4.7 RDW).

Odstępstwa czasowe, czyli przedłużenie terminu realizacji zadań RDW do 2021 lub 2027

roku, można wyznaczyć dla części wód ze względu na

brak możliwości technicznych wdrażania działań,

dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań,

warunki naturalne niepozwalające na poprawę stanu części wód.

Dążenie do osiągnięcia celów mniej rygorystycznych jest możliwe dla tych części wód,

.go

które zostały zmienione w wyniku działalności człowieka w taki sposób, że doprowadzenie ich

do stanu (potencjału) dobrego jest niemożliwe ze względu na

brak możliwości technicznych wdrożenia działań,

dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań.

RDW dopuszcza wyznaczenie derogacji dla jednolitych części wód również w sytuacji,

gdy osiągnięcie celów jest niemożliwe w wyniku

nowych zmian w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód,

rcl

nowych form zrównoważonej działalności gospodarczej człowieka.

Stosowanie powyższych odstępstw w osiągnięciu celów środowiskowych możliwe jest

w określonych warunkach, wymienionych w art. 4 RDW. RDW dopuszcza realizację inwestycji

mających wpływ na stan wód, powodujących zmiany w charakterystykach fizycznych

jednolitych części wód, jeżeli cele którym służą, stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub

korzyści dla środowiska naturalnego i dla społeczeństwa. Na obszarze dorzecza Wisły

zidentyfikowano następujące główne inwestycje tego typu

inwestycje z zakresu ochrony przeciwpowodziowej.

1. Budowa zbiornika wodnego Kąty-Myscowa.

Inwestor: RZGW Kraków.

Cel inwestycji: Ochrona przed skutkami suszy, ochrona przed powodzią, produkcja energii

elektrycznej, aktywizacja gospodarcza terenu.

Lokalizacja: województwo podkarpackie; powiat jasielski; gmina: Krempna, Nowy Żmigród.

Parametry inwestycji: Lokalizacja zapory - 133,6 km rzeki Wisłoki, powierzchnia zlewni –

297 km2, pojemność całkowita zbiornika - 65,5 mln m3 (w tym pojemność powodziowa - 19,5

mln m3), maksymalna powierzchnia zalewu przy maksymalnym poziomie piętrzenia - 427 ha,

odpływ gwarantowany - 2,25 m3/s, redukcja fali powodziowej 100-letniej - 304 m3/s (78 %

redukcji).

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

2. Ekologiczne bezpieczeństwo stopnia wodnego Włocławek: modernizacja Stopnia Wodnego

Inwestor: RZGW Warszawa.

v.p

Włocławek i poprawa bezpieczeństwa powodziowego zbiornika włocławskiego.

Cel inwestycji: Zapewnienie bezpieczeństwa pracy Stopnia Wodnego Włocławek, produkcja

energii, ochrona przeciwpowodziowa.

Lokalizacja: województwo: mazowieckie, kujawsko-pomorskie.

Parametry inwestycji: W ramach przedsięwzięcia realizowane będą trzy zadania

przebudowa i remont obiektów Stopnia Wodnego Włocławek: zapory czołowej,

systemu kontrolno-pomiarowego (ASTKZ), jazu, śluzy z awanportami oraz przepławki

dla ryb,

i lewego wału Rosicy,

.go

rozbudowa zapory bocznej Borowiczki i rozbudowa wałów wstecznych Słupianki

przebudowa dwóch zapór bocznych Zbiornika Włocławskiego: zapory w Nowym

Duninowie, zapory Jordanów – Tokary – Radziwie oraz makroniwelacja w czaszy

zbiornika.

Koszt - 152 550 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

rcl

3. Przebudowa budowli przeciwpowodziowych (grobli) na rzece Supraśl.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego poprzez budowę budowli na

dł. 4 670 mb.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Białystok; gmina Dobrzyniewo.

Koszt inwestycji: 9 340 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2010 r.

4. Modernizacja węzła wodnego wraz z jazem piętrzącym na rzece Pilicy w km 264+728.

Inwestor: Śląski ZMiUW.

Cel inwestycji: utrzymanie węzła wodnego poprzez modernizację sterowania mechanizmów

wyciągowych zamknięć jazu wraz z remontem korpusu jazu i syfonu.

Lokalizacja: województwo śląskie; powiat Częstochowski; gmina Koniecpol.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

5. Remont koryta rzeki Pilicy w km 292+450-292+570 wraz z odbudową 2 jazów w węźle

wodnym w miejscowości Szczekociny.

Inwestor: Śląski ZMiUW.

z remontem koryta rzeki na odcinku 120 km.

v.p

Cel inwestycji: utrzymanie węzła wodnego poprzez odbudowę 2 jazów piętrzących wraz

Lokalizacja: województwo śląskie; powiat Zawierciański; gmina Szczekociny.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2010 r.

6. Remont zbiornika wodnego Dzibice.

Inwestor: Śląski ZMiUW.

Cel inwestycji: Odmulenie czaszy zbiornika wodnego wraz z remont urządzeń budowli.

Lokalizacja: województwo śląskie; powiat Zawierciański; gmina Kroczyce.

.go

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2010 r.

7. Poprawa bezpieczeństwa powodziowego miejscowości Ostrowiec Świętokrzyski w oparciu

o regulację rzeki Modły z wykorzystaniem istniejącego zbiornika w Częstocicach jako polderu

zalewowego do redukcji fali powodziowej.

Inwestor: WZMiUW w Kielcach.

Cel inwestycji: poprawa bezpieczeństwa powodziowego poprzez regulację rzeki Modły

wykonanie śluzy i polderu zalewowego w oparciu o istniejący zbiornik w Częstocicach.

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie; powiat Ostrowiec; gmina Bodzechów.

rcl

Koszt inwestycji: 9 665 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2015 r.

8. Budowa zbiornika Ćmielów.

Inwestor: WZMiUW w Kielcach.

Cel inwestycji: Budowa zbiornika Ćmielów.

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie; powiat Ostrowiec; gmina Ćmielów.

Koszt inwestycji: 17 770 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2015 r.

9. Odbudowa zbiornika wodnego w Bochotnicy.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Odbudowa zbiornika wodnego w Bochotnicy.

Lokalizacja: województwo lubelskie, powiat Puławy, gmina Kazimierz Dolny.

Koszt inwestycji: 5 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

10. Kształtowanie przekroju poprzecznego i podłużnego rzeki Bętlewianki w km 0+700 – 2+500

w celu zwiększenie możliwości retencjonowania w dolinie wody do nawodnień.

Inwestor: WZMiUW we Włocławku.

Cel inwestycji: utrzymanie retencji dolinowej poprzez regulację rzek i kanałów.

Koszt inwestycji: 3 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2013 r.

v.p

Lokalizacja: województwo kujawsko – pomorskie; powiat lipnowski; gmina Dobrzyń n/ Wisłą.

11. Projekt budowy zbiornika wodnego zlokalizowanego na rzece Łydyni.

Inwestor: Urząd Gminy Regiminie.

Cel inwestycji: Retencjonowanie wód powierzchniowych na potrzeby rolnictwa, poprawę

stosunków wodnych na terenie deficytowym w wody powierzchniowe i o niskich opadach,

poprawę czystości wód ,wykorzystanie potencjału zmagazynowanych wód dla celów budowy

MEW o mocy 49kw.

Koszt inwestycji: 500 000 zł.

.go

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat ciechanowski; gmina Regimin.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2007 – 2013 r.

12. Rozbudowa wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w dolinie Opolskiej w km 19+840 23+360 i obwałowania wstecznego prawego rzeki Chodelki.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Rozbudowa wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w dolinie Opolskiej w km

rcl

19+840 - 23+360 i obwałowania wstecznego prawego rzeki Chodelki.

Lokalizacja: województwo lubelskie.

Koszt inwestycji: 14 367 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2007 – 2012 r.

13. Rozbudowa wału przeciwpowodziowego odcinek Wisły w dolinie Puławsko – Parchacko Bochotnickiej w km 0+000 - 4+580.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Rozbudowa wału przeciwpowodziowego odcinek Wisły w dolinie Puławsko –

Parchacko – Bochotnickiej.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Puławy; gmina Kazimierz Dolny.

Koszt inwestycji: 18 364 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2007 – 2011 r.

14. Rozbudowa wału przeciwpowodziowego Dęblin- Stężyca Piotrowice w km 0+000-14+312

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Rozbudowa wału przeciwpowodziowego Dęblin- Stężyca Piotrowice.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Ryki; gmina Stężyca.

Koszt inwestycji: 12 812 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2013 r.

15. Odbudowa koryta rzeki Por i regulacja stosunków wodnych w jej dolinie. Odbudowa

v.p

i modernizacja koryta rzeki Por dla uregulowania gospodarki wodnej na użytkach rolnych oraz

odbudowa (kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego i układu poziomego koryta

rzeki na odcinku 4+150-15+050 na dł. 10,90km).

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Odbudowa koryta rzeki Por i regulacja stosunków wodnych w jej dolinie.

Odbudowa i modernizacja koryta rzeki Por dla uregulowania gospodarki wodnej na użytkach

rolnych.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Zamość; gmina Sulów Radecznica.

– 4 400 000 zł.

.go

Koszt inwestycji: Odbudowa koryta rzeki Por i regulacja stosunków wodnych w jej dolinie, koszt

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011- 2012 r.

16. Budowa wału wiślanego w Piotrkowicach w km 14+312 - 16+312 na dł. 2,00 km oraz

pompownia w miejscowości Piotrowice – Maciejowice.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: ochrona przed powodzią Piotrkowic poprzez budowę wału wiślanego

w Piotrkowicach oraz pompowni.

rcl

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Ryki; gmina Stężyca.

Koszt inwestycji: Budowa wału wiślanego koszt - 7500 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2012 r.

17. Rozbudowa wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w dolinie Janiszewskiej.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Rozbudowa wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w dolinie Janiszewskiej.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Kraśnik; gmina Annopol.

Koszt inwestycji: 11 726 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r.

18. Zabezpieczenie skarpy w miejscowości Wyszogród na odcinku od istniejącego ubezpieczenia

brzegu Wisły w km 586+800 do ubezpieczeń przy nowym moście.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Zabezpieczenie skarpy przed dalszym postępowaniem osuwiska.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat płocki; gmina Wyszogród.

Koszt inwestycji: 6 066 400 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2009 r.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

v.p

19. Budowa śluzy Guzianka II.

Cel inwestycji: Poprawa bezpieczeństwa na stopniu wodnym „Guzianka”. Odciążenie istniejącej

śluzy w Guziance.

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie; powiat piski; gmina Ruciane-Nida.

Koszt inwestycji: 26 700 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

20. Poprawa bezpieczeństwa powodziowego w newralgicznych miejscach na Wiśle.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

.go

Cel inwestycji: Ubezpieczenie brzegów Wisły w km 397 – 398, 406, 417, 429 oraz w km 599

w miejscowości Rakowo-Drwały rozebranie ostróg i wykonanie opaski brzegowej.

Lokalizacja: województwo lubelskie: powiat rycki; gmina Stężyca; powiat garwoliński; gmina

Maciejowice; województwo mazowieckie: powiat płocki; gmina Wyszogród.

Koszt inwestycji: 16 756 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

21. Remont Śluzy na Żeraniu i Kanału Żerań – Zegrze.

rcl

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Remont Śluzy na Żeraniu, pogłębienie bazy sprzętu przeciwpowodziowego

i awanportu, odmulenie Kanału Żerań-Zegrze.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat m.st. Warszawa; gmina Warszawa.

Koszt inwestycji: 42 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

22. Poprawa bezpieczeństwa ekologicznego Zbiornika Sulejów na Pilicy w km 153,0 – 159,3

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Poprawa bezpieczeństwa ekologicznego Zbiornika Sulejów na Pilicy w km 153,0 –

159,3.

Lokalizacja: województwo łódzkie; powiat piotrkowski; gmina Sulejów.

Koszt inwestycji: 50 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

23. Remont zapór bocznych jeziora zegrzyńskiego Kania - Popowo i Arciechów - Kuligów wraz

z umocnieniem prawego brzegu rzeki Bug w miejscowości Kania Polska.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Remont i przebudowa zapór bocznych w celu poprawienie ochrony terenów

przyległych do zbiornika.

Koszt inwestycji: 17 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

v.p

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat legionowski; gmina Serock.

24. Udrożnienie ujściowego odcinka rzeki Bug od ujścia do rzeki Narew do km 3+300.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Usunięcie namułów naniesionych przez rzekę Bug w miejscu ujścia do Jeziora

Zegrzyńskiego.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat legionowski; gmina Serock.

Koszt inwestycji: 5 000 000 zł.

.go

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

25. Ubezpieczenie lewego brzegu rzeki Bug w miejscowości Dorohusk.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Ubezpieczenie lewego brzegu rzeki Bug w miejscowości Dorohusk.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat chełmski; gmina Dorohusk.

Koszt inwestycji: 1 665 000 zł.

rcl

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

26. Ubezpieczenie brzegów rzeki Kamiennej na odcinkach: Bałtów (28 – 30) i Rudka Bałtowska

(km 33).

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Ubezpieczenie brzegów rzeki Kamiennej przed erozją.

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie; powiat ostrowiecki; gmina Bałtów.

Koszt inwestycji: 700 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

27. Zabezpieczenie skarpy w km 30 rzeki Kamiennej - prawy brzeg.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Usunięcie osuwiska w 30-tym km rzeki Kamiennej. Zagrożenie dla budynku

usytuowanego w odległości 2,5 m od skarpy.

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie; powiat ostrowiecki; gmina Bałtów.

Koszt inwestycji: 150 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

28. Modernizacja jazu i pompowni zbiornika Brody.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Podniesienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego rzeki Kamiennej.

Koszt inwestycji: 1 200 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

v.p

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie.

29. Udrożnienie koryta rzeki Kamiennej na odcinkach: Ćmielów (km 23 - 64), Kunów-Brody (71 83) i Dziurów – Starachowice (km 89-95).

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Udrożnienie koryta w celu prawidłowego spływu wód powodziowych na rzece

Kamiennej.

Lokalizacja: województwo świętokrzyskie; powiat ostrowiecki; gmina Ćmielów, Kunów; powiat

Koszt inwestycji: 400 000 zł.

.go

starachowicki; gmina Starachowice, Brody.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

30. Ubezpieczenie dwóch odcinków erodowanego lewego brzegu Pisy w km 3,0 – 4,0

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Zatrzymanie procesu intensywnej erozji lewego brzegu Pisy, stwarzającej

zagrożenie dla bezpieczeństwa budynku Ośrodka „Caritas-u”.

rcl

Lokalizacja: województwo mazowieckie.

Koszt inwestycji: 2 917 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

31. Wykonanie ubezpieczenia prawego brzegu Bugu w km 4,2 – 4,8 w miejscowości Kania

Polska.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Zabezpieczenie brzegu przed postępującą erozją, która zagraża drodze

powiatowej Kania - Popowo.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat legionowski; gmina Serock.

Koszt inwestycji: 2 919 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

32. Zabezpieczenie erodowanego brzegu Wisły w km 406 w miejscowości Drachalica.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Zatrzymanie dynamicznej erozji brzegu. Przeciwdziałanie zniszczeniu stopy wału

ppow. chroniącego ok. 1,5 tys. ha gruntów rolnych oraz 2 tys. gospodarstw.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat rycki; gmina Strężyca.

Koszt inwestycji: 600 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

v.p

33. Zabezpieczenie erodowanego prawego brzegu Wieprza w km 43 w miejscowości Blizocin

Cel inwestycji: Zatrzymanie rozwijającej się dynamicznie erozji brzegu. Przeciwdziałanie

zniszczeniu drogi powiatowej biegnącej w odległości ok. 0,5-1,0 m.

Lokalizacja: województwo lubelskie; gmina Kock.

Koszt inwestycji: 520 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

34. Przebudowa wału przeciwpowodziowego prawobrzeżnej doliny Wisły na odcinku

Antoniówka, Świerżowska – Kolonia Bączki.

.go

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Przebudowa wału przeciwpowodziowego prawobrzeżnej doliny Wisły – dług.

11,960 km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat garwoliński; gmina Maciejowice.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2013 r.

35. Modernizacja wału przeciwpowodziowego ma odcinku Wisły w km 525+000-537+400

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

rcl

Cel inwestycji: Modernizacja wału przeciwpowodziowego – dł. 10,680 km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat Nowodworski; gmina Łomianki.

Koszt inwestycji: 30 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2015 r.

36. Przebudowa wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w km 541+400-546+800.

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Przebudowa wału przeciwpowodziowego – dł. 4,630 km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat Nowodworski; gmina Czosnów.

Koszt inwestycji: 24 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r.

37. Modernizacja (przebudowa) ubezpieczenia skarpy odwodnej zapory czołowej zbiornika

wodnego „Ruda” na rzece Mławka.

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Modernizacja (przebudowa) ubezpieczenia skarpy odwodnej zapory czołowej

zbiornika.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat mławski; gmina Lipowiec Kościelny.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2015 r.

38. Poprawa bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, stanu ekologicznego, retencji i stanu

Hańczą, Rospudą i Nettą.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

v.p

technicznego obiektów Kanału Augustowskiego wraz z jeziorem Serwy, rzeką: Marychą, Czarną

Cel inwestycji: Wykonanie robót budowlanych na Kanale Augustowskim mających na celu

podniesienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego oraz zdolności transportowych Kanału.

Lokalizacja: województwo podlaskie.

Koszt inwestycji: 25 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

zakresu

poprawy

rozwijania

infrastruktury

.go

inwestycje

związanej

z dostosowywaniem i rozwojem rolnictwa i leśnictwa

1. Projekt odtworzenia kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu

poziomego rzeki Różnicy w km 12+700-17+120, wieś Kurzątki.

Inwestor: WZMiUW w Olsztynie.

Cel inwestycji: Poprawa i rozwijanie infrastruktury związanej z dostosowywaniem i rozwojem

rolnictwa i leśnictwa.

rcl

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie, powiat ełcki; gmina Prostki.

Parametry inwestycji: Odmulenie dna cieku, wymaga odbudowy, utrudniony jest spływ wody

z obiektów melioracyjnych, wymiana zniszczonej kiszki faszynowej.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2013 r.

2. Projekt odtworzenia kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu

poziomego rzeki Staświnki, gmina Wydminy km 8+000-17+230.

Inwestor: WZMiUW w Olsztynie.

Cel inwestycji: Poprawa i rozwijanie infrastruktury związanej z dostosowywaniem i rozwojem

rolnictwa i leśnictwa.

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie; powiat giżycki; gmina Wydminy.

Parametry inwestycji: Zabudowa wyrw umocnienie stopy skarpy i skarp.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r.

3. Projekt odtworzenia kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu

poziomego rzeki Kamienny Bród w km 17+440-22+268, wieś Turowo Zocie.

Inwestor: WZMiUW w Olsztynie.

Cel inwestycji: Poprawa i rozwijanie infrastruktury związanej z dostosowywaniem i rozwojem

rolnictwa i leśnictwa.

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie; powiat ełcki; gmina Kalinowo.

v.p

Parametry inwestycji: Rzeka wymaga odbudowy, konieczne jest zwiększenie średnicy

rurociągów co umożliwi swobodny odpływ wód. Wymiana kiszki faszynowej na dł. 8250 m,

przebudowa 6 przepustów rurowych.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2012 r.

4. Projekt odtworzenia kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu

poziomego rzeki Różynki Ełckiej w km 3+000-8+240, wieś Czypryki.

Inwestor: WZMiUW w Olsztynie.

rolnictwa i leśnictwa.

.go

Cel inwestycji: Poprawa i rozwijanie infrastruktury związanej z dostosowywaniem i rozwojem

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie; powiat ełcki; gmina Prostki.

Parametry inwestycji: Odmulenie dna cieku, rzeka wymaga odbudowy (utrudniony jest spływ

wody z obiektów melioracyjnych).

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r.

6. Regulacja rzeki Łomżyczka.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

rcl

Cel inwestycji: Przebudowa rzeki – 0,8 km budowle regulacyjne – 16 szt. wały i groble -890 mb.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Łomża.

Koszt inwestycji: 26 305 600 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2013 r.

7. Regulacja rzeki Kukawka.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: Przebudowa rzeki na dł. 14,5 km, budowle regulacyjne 10 szt.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Wysokie Mazowieckie; gmina Ciechanowiec

Koszt inwestycji: 4 624 463 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2013 r.

8. Regulacja rzeki Rokietnica.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: Przebudowa rzeki na dł. 25,7 km, budowle regulacyjne 13 szt.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Wysokie Mazowieckie; gmina Kulesze Kościelne

Koszt inwestycji: 8 716 665 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2013 r.

9. Modernizacja istniejących progów na rzece Nurzec.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

v.p

Cel inwestycji: Modernizacja istniejąca progów w ilości 85 szt.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat: Bielsko Podlaski, Hajnówka; gmina: Rudka, Boćki,

Brańsk, Orla, Kleszcze.

Koszt inwestycji: 16 900 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 – 2013 r.

10. Denaturalizacja rzeki Ełk ,modernizacja urządzeń wodnych Modzelówka.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: Budowle regulacyjne szt. 3, wały i groble 4,3 km.

Koszt inwestycji: 3 378 581 zł.

.go

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Grajewo; gmina Grajewo.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 - 2011 r.

11. Rzeka Nurzec (jaz z mostem i elektrownią w miejscowości Wyszonki Nagórki).

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: Jaz z mostem i elektrownią.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Wysokie Mazowieckie; gmina Klukowo.

rcl

Koszt inwestycji: 4 123 175 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 r.

12. Przebudowa rzeki Brzozówka.

Inwestor: WZMiUW w Białymstoku.

Cel inwestycji: Przebudowa rzeki na dł. 12,6 km, remont budowli 5 szt.

Lokalizacja: województwo podlaskie; powiat Sokółka, Mońki, Białystok; gmina Korycin,

Jasionówka Czarna Białostocka.

Koszt inwestycji: 800 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 - 2011 r.

13. Polder Stężycko – Maciejowicki z budowlami odwadniającymi i użytkowymi z pompownią

w Prażmowie i śluzą w Młynkach.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Dokumentacja, roboty.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat Ryki; gmina Stężyca.

Koszt inwestycji: 20 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2012 r.

koryta rzeki Kosarzewka w km 0+000-24+000.

Inwestor: WZMiUW w Lublinie.

Cel inwestycji: Dokumentacja, roboty.

v.p

14. Odbudowa (kształtowanie) przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat lubelski; gmina: Strzyżewice, Jabłonna, Bychawa

Koszt inwestycji: 12 000 000 zł.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2011 r.

15. Modernizacja przekroju podłużnego i poprzecznego koryta rzeki Łydyni od km 23+300 do

km 28+350 wraz z budowlami.

.go

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Modernizacja przekroju podłużnego i poprzecznego koryta rzeki Łydyni – dł.

5,050 km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat Ciechanowski; gmina Ciechanów.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 – 2012 r.

16. Przebudowa (modernizacja) przekroju podłużnego i poprzecznego koryta rzeki Płonki od km

12+700 do km 19+000 w miejscowości Płońsk.

rcl

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Przebudowa (modernizacja) przekroju podłużnego i poprzecznego koryta rzeki

Płonki – dł. 6,300 km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat Płoński; gmina: Płońsk, Dzierzążnia.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2013 r.

17. Budowa budowli wodnych wraz z remontem koryta rzeki – rzeka Węgierka w km 0+000 17+600.

Inwestor: WZMiUW w Warszawie.

Cel inwestycji: Budowa budowli wodnych wraz z remontem koryta rzeki –rzeka Węgierka

- dług. 17,600km.

Lokalizacja: województwo mazowieckie; powiat makowski; gmina Płoniawy – Brawura; powiat

przasnyski; gmina Przasnysz.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2010 – 2014 r.

inwestycje związane rozwojem gospodarczym regionu

1. Kompleksowa rekonstrukcja Kanału Augustowskiego.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

gospodarczy regionu.

Lokalizacja: województwo podlaskie.

Koszt inwestycji: 49 906 000 zł.

v.p

Cel inwestycji: Usprawnienie żeglugi, przywrócenie charakteru zabytkowego, rozwój

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2010 r.

2. Remont jazu z mostem drogowym w miejscowości Krutyński Piecek.

Inwestor: RZGW w Warszawie.

Cel inwestycji: Remont jazu z mostem drogowym usprawni gospodarkę wodną na terenie jezior

mazurskich.

Koszt inwestycji: 900 000 zł.

.go

Lokalizacja: województwo warmińsko-mazurskie; powiat mrągowski, gmina Piecki.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2011 r.

3. Budowa elektrociepłowni o mocy 2 x 800 MW zlokalizowanej w rejonie Kopalni Węgla

„Bogdanka”.

Inwestor: Polska Grupa Energetyczna Elektrociepłownia Lublin – Wrotków sp. z o.o.

Cel inwestycji: Jednym z wariantów zabezpieczenia potrzeb wodnych elektrowni jest budowa

rcl

Zbiornika Oleśniki.

Lokalizacja: województwo lubelskie; powiat świdnicki; gmina Trawniki.

Parametry inwestycji: Brak ostatecznej decyzji odnośnie zabezpieczenia potrzeb wodnych

elektrowni - jednym z wariantów jest budowa Zbiornika Oleśniki.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 r.

4. Kompleks turystyczny na „Szlaku Wodnym im. Króla Stefana Batorego” i na „Szlaku Pisa Narew” .

Inwestor: Urząd Miejski w Nowogrodzie.

Cel inwestycji: Kompleks turystyczny nad rzeką Narew w Nowogrodzie oraz nad rzeką Pisą

w Serwatkach, Morgownikach, Balikach i Ptakach.

Lokalizacja: województwo mazowieckie, podlaskie.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2012 r.

5. Rewitalizacja Kanału Elbląskiego na odcinkach: Jezioro Drużno - Miłomłyn, Miłomłyn Zalewo, Miłomłyn – Ostróda - Stare Jabłonki.

Inwestor: RZGW w Gdańsku – beneficjent projektu.

Cel inwestycji: Poprawa warunków żeglugowych na Kanale, poprawa bezpieczeństwa

użytkowników Kanału, poprawa funkcjonalności Kanału, zwiększenie turystyki pobytowej

regionu, wzrost atrakcyjności turystycznej Polski, wzmocnienie potencjału rozwojowego

regionu.

Lokalizacja: województwo warmińsko – mazurskie; powiat elbląski; gmina: Elbląg, Gronowo

v.p

Elbląskie, Markusy, Pasłęk, Rychliki; powiat ostródzki (Małdyty, Morąg, Łukta, m. i gm. Ostróda,

Miłomłyn); powiat iławski; m. i gmina Iława, m. i gmina Zalewo.

Parametry inwestycji: W skład projektu wchodzą następujące zadania inwestycyjne

przebudowa śluz: Ostróda, Zielona, Mała Ruś, Miłomłyn,

przebudowa Kanału na szlaku żeglownym Miłomłyn – Jezioro Drużno,

przebudowa Kanału na szlaku żeglownym Miłomłyn – Ostróda – Stare jabłonki,

przebudowa Kanału na szlaku żeglownym Miłomłyn – Iława,

przebudowa Kanału Elbląskiego na szlaku żeglownym jez. Ruda Woda – jez. Bartężek,

odbudowa pochylni: Całuny, Jelenie, Oleśnica, Buczyniec, Kąty,

.go

zagospodarowanie przy pochylniach: Całuny, Jelenie, Oleśnica, Buczyniec, Kąty,

miejsce postojowe w Buczyńcu,

rozbudowa Izby historii Kanału na terenie pochylni Buczyniec,

oznakowanie turystyczne na obiektach Kanału.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 – 2015 r.

6. Pętla Żuławska - rozwój turystyki wodnej.

Inwestor: RZGW w Gdańsku – Partner projektu, Beneficjent Projektu – Marszałek Województwa

rcl

Pomorskiego.

Cel inwestycji: rozwój gospodarczy regionu pomorskiego i warmińsko-mazurskiego poprzez

turystyczny rozwój dróg wodnych, budowa i rozwój zintegrowanego produktu turystycznego

charakteryzującego się wysoką konkurencyjnością w skali kraju, będącego atrakcją turystyczną

województwa - gospodarza EURO 2012, rozwój dróg wodnych Delty Wisły i Zalewu Wiślanego

poprzez budowę wysokiej jakości infrastruktury żeglarskiej, wydłużenie sezonu turystycznego

poprzez zwiększenie ruchu turystycznego, w tym międzynarodowego na obszarze delty Wisły

oraz Zalewu Wiślanego, poprawa stanu środowiska naturalnego na szlakach wodnych Żuław

Wiślanych i Zalewu Wiślanego, w tym zrównoważone wykorzystanie obszarów objętych

systemem Natura 2000.

Parametry inwestycji: W ramach projektu przewidziano stworzenie wysokiej jakości oraz

bezpiecznej infrastruktury turystycznej służącej zarówno aktywnemu uprawianiu sportów

wodnych oraz turystyce rekreacyjnej. Przewidziano stworzenie portów i przystani żeglarskich

oraz pomostów cumowniczych służących zarówno aktywnemu uprawianiu sportów wodnych

jak również innym formom turystyki.

W ramach zadań inwestycyjnych planuje się

zadanie pn.: Budowa stanowisk cumowniczych przy śluzach: Biała Góra, Szonowo,

Rakowiec, Michałowo, Gdańska Głowa, Przegalina (w awanportach poszczególnych

śluz powstaną stanowiska cumownicze o charakterze stałym dla jednostek

cumownicze z ciągami pieszymi),

v.p

pływających, utwardzone ciągi piesze oraz schody lub trapy łączące stanowiska

zadanie pn.: Elektryfikacja śluzy Gdańska Głowa (elektryfikacja wrót śluzy oraz

zamknięć obiegowych, rozdzielnia z urządzeniami energetycznymi i sterującymi

(w obudowie), linia energetyczna zasilająca (kablowa lub napowietrzna) z istniejącej

stacji transformatorowej, automatyczny system pomiaru poziomu wody (w głowie

górnej, głowie dolnej i komorze śluzy), system sygnalizacji świetlnej.

Lokalizacja: województwo pomorskie, projekt obejmuje swym zasięgiem obszar 15 gmin

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2008 – 2011 r.

w Michałowie

.go

7. Wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii poprzez budowę małej elektrowni wodnej

Inwestor: RZGW w Gdańsku – beneficjent projektu.

Cel inwestycji: Powstanie małej elektrowni wodnej o mocy 0,5 MW, jest kolejnym etapem

zaplanowanych działań w kierunku ochrony środowiska, poprzez promowanie odnawialnych

źródeł energii, co wpłynie korzystnie na stan czystości środowiska naturalnego i lokalny rozwój

społeczno – gospodarczy poprzez

uatrakcyjnienie terenu jako miejsca zamieszkania

i gospodarowania będące wynikiem redukcji zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery,

rcl

uatrakcyjnienie terenu pod względem turystycznym.

Lokalizacja: województwo warmińsko – mazurskie; powiat elbląski; gmina Gronowo Elbląskie

Parametry inwestycji: Zakres projektu obejmuje wykonanie następujących obiektów

budowę kanału ziemnego doprowadzającego wodę do elektrowni,

budowę ujęcia wody umożliwiającego pobór wody i rozdział na turbiny,

budowę bloku elektrowni, którego hala zostanie wyposażona w trzy turbozespoły

zamontowane w układzie poziomym z trzema generatorami asynchronicznymi,

budowę wylotu elektrowni w postaci kanału ziemnego z ubezpieczeniem dna

i skarp, wyprowadzenie mocy za pomocą linii kablowej NN.

Termin rozpoczęcia realizacji inwestycji: 2009 r. (zakończenie przewidziane jest w pierwszym

kwartale 2011r).

inwestycje (wydana koncesja na wydobywanie kopaliny) związane z górnictwem

mające znaczący wpływ na wody podziemne.

W poniższej tabeli zestawiono listę inwestycji związanych z wydobywaniem węgla

kamiennego oraz rud cynku i ołowiu, na wydobycie których zostały udzielone koncesje w latach

2008 – 2009 przez Ministra Środowiska. Wymienione inwestycje związane są z intensywnym

odwadnianiem górotworu, wytworzeniem leja depresji. Ograniczenie niekorzystnego wpływu

na środowisko nie jest możliwe przy zastosowaniu dostępnych środków technicznych

bezpieczeństwa energetycznego i surowcowego kraju.

v.p

i proporcjonalnych nakładów finansowych. Inwestycje te są niezbędne dla zapewnienia

Tabela 21. Zestawienie inwestycji związanych z wydobywaniem węgla kamiennego oraz rud cynku i ołowiu,

na wydobycie których zostały udzielone koncesje w latach 2008 – 2009 przez Ministra Środowiska

Inwestycja

Odkrywka

węgla

brunatnego

Złoże

„Tomisławice”

KWB

„Konin”

Kopalnia

węgla

kamiennego

Złoże

„Centrum”

Kopalnia

węgla

kamiennego

Złoże „BytomI1”

Kopalnia

węgla

kamiennego

Złoże

„Bogdanka”

Kopalnia

węgla

kamiennego

Złoże

„Byczyna”

Kopalnia

cynku i ołowiu

Złoże „Klucze

I”

Kompania

Węglowa

S.A.

Bytom,

Piekary Śl,

Radzionków/

śląskie

M. Bytom/

śląskie

Lubelski

Węgiel

„Bogdanka”

S.A.

Puchaczów,

Cyców,

Ludwin/

lubelskie

Południowy

Koncern

Węglowy

S.A.

M. Jaworzno,

Chrzanów/

małopolskie

Zakład

GórniczoHutniczy

„Bolesław”

S. A.

Klucze/

małopolskie

„EKO-PLUS”

Sp z o.o.

Gmina/

Województw

Wierzbinek,

Piotrków

Kuj./

wielkopolskie

kuj.-pom.

Powierzchnia

[tys m2]

Parametry

odwodnienia

Obszar

górniczy: 17

401,5

Teren górniczy

153 161,85

Rzędna

obniżenia

zwierciadła

wody: + 40 m

n.p.m.

Dopływ max

6000 m3/h

Depresja R

6000 m

Brak danych

Obszar

górniczy

12 130,0

Teren górniczy

16 140,0

Obszar

górniczy

727,862

Teren górniczy

1 393,093

Obszar

górniczy

73 365,492

Teren górniczy

86 642,826

Obszar

górniczy

8 090,98

Teren górniczy

9 651,382

Obszar

górniczy

1 815,757

Teren górniczy

2 111,994

rcl

Inwestor

.go

Lp.

Stan

zagospodarow

ania

Rozpoczęcie

działalności –

trwa

odwadnianie

Rozpoczęcie

działalności

– VII 2008

Brak danych

Rozpoczęcie

działalności

– do VIII.2009

Brak danych

Rozpoczęcie

działalności

6.IV.2009

Brak danych

Rozpoczęcie

działalności

31.XII.2008

Eksploatacja na

poziomie

+251,0 do

200,2 m n.p.m.

Planowana

wielkość

odwodnienia

307,6 m3/h

Rozpoczęcie

działalności

- do 2.II.2010

W tabelach poniżej przedstawiono dane odnośnie jednolitych części wód zagrożonych

Wisły.

v.p

nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz wskazanych do derogacji na obszarze dorzecza

Tabela 22. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWP na obszarze dorzecza Wisły

wskazane do odstępstw od

celów środowiskowych

liczba JCWP

% JCWP

liczba JCWP

% JCWP

1019

287

38 %

60 %

67 %

100 %

871

287

33 %

60 %

67 %

100 %

.go

Wody powierzchniowe

rzeki

jeziora

przybrzeżne

przejściowe

zagrożone nieosiągnięciem

celów środowiskowych

rcl

Tabela 23. Odstępstwa od celów środowiskowych dla JCWPd na obszarze dorzecza Wisły

Wody podziemne

zagrożone nieosiągnięciem

celów środowiskowych

wskazane do odstępstw od

celów środowiskowych

liczba JCWPd

% JCWPd

21 %

% JCWPd

21 %

Tabelaryczne zestawienie odstępstw od osiągnięcia celów środowiskowych dla każdej

JCW, zostało zamieszczone w załączniku nr 2.

v.p

9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód

Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wód jest analiza zwrotu

kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla

poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia

wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”.

Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania

z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń, na

podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się w ten

.go

sposób do realizacji przepisów art. 9 RDW. W polskim systemie prawnym funkcjonuje również

system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony

środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień rolniczych i

napełniania stawów rybnych).

Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza

Obszar dorzecza Wisły wynosi 183 171 km2. Na podstawie danych GUS obliczono, iż na

koniec 2007 r. obszar dorzecza zamieszkiwało 24,5 mln mieszkańców, co stanowiło ok. 62 %

rcl

populacji całej Polski. Stopa bezrobocia wyniosła 14,0 %, z kolei średnie wynagrodzenie brutto

w 2007 r. wynosiło 2 391,88 zł. W odniesieniu do całkowitej ilości przedsiębiorstw Polski,

wartość procentowa podmiotów gospodarczych na obszarze dorzecza Wisły wynosiła 56,47 %.

Poniższa tabela przedstawia przedsiębiorstwa pogrupowane według sektorów

przemysłu oraz ich procentowy udział na obszarze dorzecza.

Tabela 24. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Wisły

Sektory przemysłu

% przedsiębiorstw

na obszarze dorzecza

2.28

Rybactwo

0.05

Górnictwo i przetwórstwo przemysłowe

10.29

Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę

0.11

Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo

Budownictwo

10.67

Handel hurtowy i detaliczny

38.99

Usługi

29.64

Administracja publiczna i obrona narodowa

0.80

Edukacja

2.71

Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

4.45

SUMA

100.00

v.p

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym

Źródłem danych do obliczeń były dane pochodzące z badań ankietowych

przeprowadzonych przez poszczególne RZGW wśród operatorów, po ich eksperckiej weryfikacji.

Jako rok bazowy dla obliczeń przyjęto 2006.

Usługi wodno-kanalizacyjne w sektorze komunalnym świadczone są przez podmioty zajmujące

się dostarczaniem wody, odbiorem i oczyszczaniem ścieków lub świadczeniem obu

wymienionych usług. Z tego powodu opis statystyczny próby stanowiącej przedmiot badań

prowadzony jest oddzielnie dla obu usług. Jest to zgodne z wiodącymi zaleceniami w zakresie

zwrotu kosztów w sektorze: należy dążyć do rozdzielenia rachunku kosztów obu usług.

.go

Rynek usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków obsługiwany jest przez operatorów,

których można podzielić wg ich statusu prawnego na

zakłady budżetowe wraz z pozostałymi jednostkami działającymi na podstawie

ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240,

z późn. zm.),

podmioty prawa handlowego- spółki,

pozostałe formy prawne.

rcl

Zakres analiz

Podstawowym celem analizy było określenie stopnia zwrotu kosztów usług dostarczania

wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. Dodatkowo został przeprowadzony szereg analiz,

charakteryzujących strukturę świadczonych usług

wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów,

badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości

produkcji,

związek jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat,

związek między wysokością opłat za korzystanie ze środowiska a jednostkowym

kosztem dostarczania wody,

związek między podatkiem VAT i ceną usług,

zależność pomiędzy formą prawną operatora a kosztami świadczonych usług,

finansowanie skrośne,

wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości na

koszty.

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – zaopatrzenie w wodę

Wartość rynku zaopatrzenia w wodę w Polsce w roku bazowym 2006 oscylowała

w granicach 4,3 mld zł.

Finansowy zwrot kosztów

v.p

Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty dostarczania

wody z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak wziąć pod uwagę potencjalne

przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np.

utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne,

projektowe).

Dane zawarte w tabeli poniżej uwzględniają dopłaty gmin do działalności operatorów,

w kolejnej tabeli – zostały skorygowane o wysokość dopłat.

Tabela 25. Finansowa stopa zwrotu kosztów

Przychody ze

Finansowa stopa

.go

Koszty zaopatrzenia w

wodę

sprzedaży

zwrotu

mln zł

Wisła

1814,6

1851,5

102,0

Polska

3235,5

3387,0

104,7

Obszar dorzecza

Wpływ dotacji na zwrot kosztów

Jedynie niewielka część operatorów ujawniła uzyskiwane od gminy dotacje. W tabeli

poniżej przedstawiono finansową stopę zwrotu kosztów po eliminacji dotacji gmin. Zarówno na

rcl

obszarze dorzecza Wisły jak i w skali Polski jest ona niewiele mniejsza od stopy zwrotu bez

uwzględnienia dotacji.

Tabela 26. Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów

Koszty zaopatrzenia w

Obszar dorzecza

wodę

Skorygowane

przychody ze

sprzedaży

Finansowa stopa

zwrotu

mln zł

Wisła

1814,6

1833,2

101,0%

Polska

3235,5

3359,0

103,8%

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości

produkcji

Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku

pomiędzy roczną wielkością sprzedaży, a jednostkowym kosztem

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat

Zbadano związek strat z kosztem dostarczenia wody zarówno biorąc pod uwagę same

straty, jak i sumę strat i zużycia na cele technologiczne. W obu przypadkach nie uzyskano

związku tych wielkości z kosztem jednostkowym zaopatrzenia w wodę. Stopień dopasowania

wzwyż.

v.p

równań regresji w obu przypadkach nie przekraczał 0,02 przy wartościach wymaganych od 0,9

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie

ze środowiska - pobór wody

Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami

za pobór, a jednostkowym kosztem produkcji.

Ma to racjonalne uzasadnienie – najwyższe opłaty związane są z poborem wysokiej klasy wód

podziemnych, niewymagających uzdatniania – nie występuje więc składowa kosztów związana

z uzdatnianiem.

przedstawiona jest w tabeli 27.

.go

Statystyka roli opłat za korzystanie ze środowiska w kosztach zaopatrzenia w wodę

Tabela 27. Udział opłat za pobór wód w kosztach zaopatrzenia w wodę

Obszar dorzecza

Wisła

Polska

Udział opłat za pobór wód w kosztach zaopatrzenia

w wodę ogółem

2,68%

2,81%

rcl

Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę

Informacje nt podatku VAT często okazywały się niemiarodajne (operatorzy podają

wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa a nie dla działalności zaopatrzenia

w wodę). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług

Obliczenia wskazują, że koszty w zakładach budżetowych są nieco niższe, a w spółkach

wyższe od przeciętnej dla całego kraju. Jest to jednak obraz statyczny dotyczący pojedynczego

roku, a koszty operatora zależą od strategii jego działalności w dłuższym okresie czasu. Tak więc

wyniki te nie pozwalają na rzetelne wnioskowanie czy konkretny rodzaj formy prawnej

umożliwia obniżenie rzeczywistych kosztów.

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)

Przeprowadzone w badaniach obliczenia pozwalają zaryzykować przypuszczenie, że

przynajmniej 21% wody jest sprzedawana w sytuacji subwencji krzyżowych. Nie wykazano

natomiast wpływu różnicowania kosztów na decyzję o zróżnicowaniu taryf Obliczenia wykazały

również brak wpływu różnicowania cen na finansową stopę zwrotu.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów

amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości

Wszystkie 3 analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów

v.p

operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę

i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 24,1%.

Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – odbiór i oczyszczanie ścieków

Wartość rynku odbioru i oczyszczania ścieków zbliżyła się w Polsce w roku 2006 (rok

bazowy obliczeń) do poziomu 3,4 mld zł.

Finansowy zwrot kosztów

Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty odbioru

.go

i odprowadzania ścieków z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak, podobnie

jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające

z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg, gospodarka

odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe).

Dane w tabeli poniżej uwzględniają dopłaty gmin do działalności operatorów.

Tabela 28. Finansowa stopa zwrotu kosztów

Przychody ze

sprzedaży

i oczyszczania

ścieków

rcl

Obszar dorzecza

Koszty odbioru

Finansowa stopa

zwrotu

mln zł

Wisła

1868,2

1845,3

101,2

Polska

3263,3

3221,9

101,3

Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów

Łączna kwota dotacji jest niewielka (54,5 mln zł w 2006 r. co stanowi ok. 1,6%

przychodów) – nie wpływają zatem istotnie na stopę zwrotu.

Po korekcie o wielkość dotacji od gmin finansowa stopa zwrotu dla usługi odbioru ścieków

zmalała do poziomu 99,6% (dla całego kraju)- czyli o 1,7%.

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności

od wielkości operatora

Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku

pomiędzy roczną wielkością świadczonych usług, a jednostkowym kosztem odbioru

i oczyszczania ścieków.

Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie

ze środowiska – odbiór i oczyszczanie ścieków

Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami

za zrzut, a jednostkowymi kosztami odbioru i oczyszczania.

Udział opłat za zrzut ładunków zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania

v.p

ścieków ukazuje poniższa tabela.

Tabela 29. Udział opłat za zrzut ładunków zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania ścieków

Udział opłat za zrzut ładunków

Obszar dorzecza

zanieczyszczeń w kosztach odbioru i oczyszczania

ścieków ogółem

Wisła

2,90%

Polska

2,87%

Opłata za zrzut ładunków nie odgrywa znaczącej roli w kosztach ani też w cenie usługi.

.go

Jednak w przypadku niskiego stopnia oczyszczania lub nieuregulowanego statusu formalnoprawnego (brak/częściowy brak pozwolenia) – może okazać się znacząca.

Wysokie jednostkowe opłaty za zrzut ładunków do wód nie determinują wysokich kosztów

świadczenia usług. Udział opłat za zrzut w kosztach ogółem wyniósł przeciętnie 2,87%.

Odchylenia pomiędzy RZGW były jednak znacznie większe niż dla opłat za pobór wód (tam było

to 0,5%) – dla ładunków zanieczyszczeń udział wahał się od 1,7% do 10,2%. Średnia opłata za

zrzut przypadająca na 1m3 ścieków podlegających opłacie (odebranych) wyniosła 7,8 gr/m3.

rcl

Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków

Informacje nt. podatku VAT przekazane w ankietach przez operatorów okazały się

niemiarodajne (bardzo często podawano wartość podatku „VAT należny” dla całego

przedsiębiorstwa a nie dla działalności odbiór i oczyszczanie ścieków). W efekcie

przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe.

Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług

Różnice dla kosztów jednostkowych pomiędzy dwoma podstawowymi grupami

operatorów: (a) działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach

publicznych i (b) spółkami wynosi ok. 1%. Odwrotnie niż w przypadku zaopatrzenia w wodę

nieco wyższe koszty mają zakłady budżetowe. Różnice są jednak marginalne i nie mogą

stanowić podstawy do jakiegokolwiek wnioskowania statystycznego.

Jednak podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, prezentowany obraz – jest obrazem

statycznym, dotyczącym pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego

działalności w dłuższym okresie czasu.

Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne)

Sprawdzenie, czy zróżnicowanie cen wynika ze zróżnicowania cząstkowych kosztów

świadczenia usługi jest jednak w praktyce niemożliwe. Inaczej niż w przypadku zaopatrzenia

w wodę,

trudno

jest

wyznaczyć

maksymalne

dopuszczalne

zróżnicowanie

kosztu

jednostkowego przypadającego na 1m odebranych ścieków (opłaty podlegają różnym

kombinacjom zanieczyszczeń i stawek za ich zrzut mnożonym przez różne współczynniki).

v.p

W konsekwencji nadzwyczaj trudno jest oszacować zakres stosowanych subwencji krzyżowych.

Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością

odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości

Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów

operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę

i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 37,8%.

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym

Obliczenia przeprowadzono łącznie dla całej działalności sektora wod-kan (zaopatrzenie

.go

w wodę i odbiór ścieków). W porównaniu do obliczeń stopy finansowej, modyfikacji podlega

pojęcie kosztów. Jest ono rozszerzone z kosztów ponoszonych przez operatorów (suma: woda

i ścieki) na sumę kosztów operatorów oraz kosztów środowiskowych i zasobowych. Te ostatnie

mają umowną wartość 01.

Ekonomiczną stopę zwrotu kosztów w sektorze komunalnym przedstawiono w poniższej

tabeli.

Tabela 30. Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym

Przychody

Koszty

Przychody

sprzedaży

Suma

Ekonomiczna

sprzedaży

usług

przychodów

stopa zwrotu

rcl

Koszty

RZGW/

regiony

zaopatrzenia

w wodę

wodne

odbioru i

oczyszczania

KŚ

Suma K

ścieków

wody

odbioru

ścieków

mln zł/r

Wisła

1814,6

1845,3

2973,09

6632,99

1851,5

1868,2

3719,7

56,1%

Polska

3235,5

3221,9

4641,34

11098,74

3387

3263,3

6650,3

59,9%

Ekonomiczna stopa zwrotu w sektorze komunalnym wynosi dla całego kraju 60%.

O takiej wartości zadecydowała duża kwota kosztów środowiskowych przypisanych do tego

sektora.

Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu

Zgodnie z RDW użytkownicy przemysłowi są to użytkownicy korzystający z własnych ujęć

oraz indywidualnych urządzeń do zrzutu zanieczyszczeń. Nie jest to do końca zgodne

z rzeczywistością, gdyż istnieją w praktyce zakłady przemysłowe pobierające wodę

Założenia do przyjęcia zerowej wartości kosztów zasobowych znajdują się w podrozdziale Oszacowanie kosztów

środowiskowych i zasobowych

i odprowadzające ścieki do sieci komunalnej. Stosując podejście zgodnie z RDW, zostały one

v.p

uwzględnione w obliczeniach dla sektora komunalnego.

W obecnej chwili można przyjąć, że zwrot kosztów finansowych usług wodnych w tym

sektorze wynosi 100%. Założenie takie jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w Polsce nie

są stosowane dopłaty do działalności operacyjnej związanej z poborem wody oraz odbiorem

ścieków w przemyśle, natomiast opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są przez

wszystkie podmioty w tym sektorze.

Jednak, biorąc pod uwagę poziom ekonomiczny, stopa zwrotu jest inna. Aby oszacować

ekonomiczną stopę zwrotu kosztów ponoszonych na bieżącą ochronę wód, należało oszacować

zewnętrzne koszty środowiskowe.

.go

Wyniki przedstawiono w tabelach poniżej.

Tabela 31. Koszty netto ochrony wód w przemyśle

obszar dorzecza Wisły

POLSKA

900,24

2 083,88

Koszty (netto) ochrony wód mln zł/rok

rcl

Tabela 32. Koszty środowiskowe i zasobowe w przemyśle

obszar dorzecza Wisły

POLSKA

164,06

384,49

Koszty środowiskowe w mln zł/rok

Koszty zasobowe

przyjęto umowną wartość 0

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w przemyśle

W poniższej tabeli przedstawiono koszty netto ochrony wód i koszty całkowite związane

z gospodarką wodną w przemyśle w 2006 r.

Tabela 33. Koszty netto ochrony wód i koszty całkowite związane z gospodarką wodną w przemyśle

w 2006 r.

OBSZAR DORZECZA

obszar

dorzecza Wisły

POLSKA

Koszty netto ochrony wód w mln zł/rok

900,24

2 083,88

Koszty całkowite związane z gospodarką wodną mln zł/rok

1064,30

2 468,37

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów

84,6%

84,0%

przypadku

sektora

rolniczego

v.p

Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie

Polsce,

wskazywana

RDW

zasada

„zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci” nie jest egzekwowana w pełni. Pobory wody

powierzchniowej do nawodnień rolniczych i leśnych oraz do napełniania stawów hodowlanych,

zwolnione są z opłat. Przytoczone zwolnienie dotyczy również tylko częściowego ponoszenia

kosztów utrzymania niezbędnej infrastruktury.

Usługi wodne w sektorze rolnictwa i leśnictwa obejmują przede wszystkim kształtowanie

stosunków wodnych poprzez nawadnianie oraz odwadnianie, a także pobór wody na potrzeby

hodowli ryb. Brakuje jednak szczegółowych danych dotyczących tych kosztów.

.go

Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów

Zidentyfikowano dwa podstawowe źródła kosztów związanych z gospodarką wodną

w sektorze rolnictwa. Dominujące są koszty środowiskowe, zaś drugim co do wielkości źródłem

kosztów są koszty związane z działalnością melioracyjną. Pozostałe koszty to opłaty wniesione

z tytułu poboru wód oraz zrzutu ładunków zanieczyszczeń, (odpowiednio: 4,6 + 0,25 mln zł)

oraz opłaty nie naliczone za pobór w wysokości ok. 21-35 mln zł.

Analiza zwrotu kosztów w tym sektorze została przeprowadzona na podstawie

rcl

formularza statystycznego RRW-10 (Sprawozdanie ze stanu ilościowego oraz utrzymania wód

i urządzeń melioracji wodnych) zawierającego dane za rok 2006. Ponieważ formularz ten odnosi

się do obszarów województw, konieczne było przeliczenie zawartych w nim informacji na układ

zlewniowy.

Na podstawie danych z formularza obliczona została finansowa stopa zwrotu kosztów, zaś

następnie uwzględniając obliczoną wysokość kosztów środowiskowych określono ekonomiczną

stopę zwrotu kosztów.

Finansowa stopa zwrotu kosztów za usługi wodne w rolnictwie

Tabela 34. Finansowa stopa zwrotu w rolnictwie

obszar dorzecza Wisły Polska

Wydatki poniesione przez beneficjentów w mln zł

103,6

148,9

Wydatki ogółem w mln zł

195,2

301,2

Finansowa stopa zwrotu kosztów w %

53,1%

49,4%

v.p

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w rolnictwie

W stosunku do analizy finansowej, wydatki beneficjentów nie ulegają w obliczeniach

zmianie, jednak w kosztach ogółem pojawiają się koszty zasobowe, środowiskowe i nie

naliczone opłaty za pobór wód.

W poniższej tabeli ukazano ekonomiczną stopę zwrotu kosztów w rolnictwie.

Tabela 35. Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w rolnictwie

Wydatki i koszty w mln zł

obszar dorzecza Wisły

Polska

103,6

148,9

Koszty melioracji ogółem

195,2

301,2

Koszty środowiskowe

984,62

1667,97

Nie naliczone opłaty za pobór

12,77

20,98

Koszty razem

1192,6

1990,1

Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w %

8,7%

7,5%

.go

Wydatki poniesione przez beneficjentów

Zwrot kosztów w sektorze rolnictwa i leśnictwa jest stosunkowo niewielki. Wynika to

rcl

z faktu, iż usługi wodne w tym sektorze zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska,

a ponadto użytkownicy nie ponoszą kosztów utrzymania infrastruktury. Wyjątkiem jest pobór

wód podziemnych na potrzeby nawodnień, jednak w Polsce występuje on niezmiernie rzadko.

Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód

Dla przeprowadzenia analizy zwrotu kosztów w pozostałych formach korzystania z wód,

czyli w tzw. usługach bezpośredniego oddziaływania na wodę, obok wymaganych prawem UE

sektorów: komunalnego, rolnictwa i przemysłu, biorąc jednocześnie pod uwagę brak

wytycznych dla wskazania konkretnych form korzystania, umocowanych prawem unijnym, bądź

krajowym, przyjęto jako trzy kolejne formy korzystania mogące znacząco oddziaływać na wody

hydroenergetykę,

żeglugę,

zarządzanie ryzykiem powodziowym.

Zakłada się ponadto istnienie innych form korzystania z wód, takich jak rekreacyjny

połów ryb, wszelkiego rodzaju sporty wodne itd. Z pewnym uproszczeniem przyjmuje się,

że formy te nie oddziaływają znacząco na wody.

Hydroenergetyka

Wykorzystanie wody do produkcji energii elektrycznej jest w zasadzie wolne od opłat.

Formułując takie stwierdzenie pomijane są pewne koszty, tj. koszt uzyskania pozwolenia

wodnoprawnego na piętrzenie wód oraz przypadki obciążania użytkowników (dzierżawców)

v.p

opłatą za użytkowanie gruntów pokrytych wodą, w granicach zasięgu jazu. Nie są to jednak

klasyczne opłaty za piętrzenie czy wykorzystanie wody do celów hydroenergetycznych.

W polskim systemie prawnym brak jest opłat rekompensujących negatywne zjawiska związane

z wykorzystaniem wody do celów hydroenergetycznych (takich jak: utrudniona migracja ryb,

obniżenie zawartości tlenu).

W zakresie hydroenergetyki, stopa zwrotu może być liczona, ale osobno dla poszczególnych

obiektów służących tym celom. Prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia odpisów

amortyzacyjnych.

.go

Zarządzenie ryzykiem powodziowym

W zakresie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym, w Polsce

nie istnieją żadne opłaty nakładane na potencjalnych beneficjentów (osoby, które doświadczają

zmniejszenia ryzyka). Zabezpieczenia przed powodzią dostarczane są przez władze publiczne na

zasadzie dóbr publicznych tzn. dostęp do nich jest nieograniczony, a użytkowanie wolne jest od

opłat. Nieodpłatne dostarczanie usług polegających na zmniejszeniu ryzyka powodziowego nie

oznacza automatycznie braku opłat za korzystanie ze środowiska, jednak faktycznie czynności

związane z ograniczaniem ryzyka powodziowego nie podlegają opłatom za korzystanie ze

rcl

środowiska i wprowadzanie w nim zmian.

W związku z powyższym w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym dopóty dopóki

świadczenie to dostarczane będzie na zasadzie dóbr publicznych, liczenie stopy zwrotu nie ma

merytorycznego sensu.

Żegluga

Opłaty związane z żeglugą nakładane są w Polsce za: tkm ładunku (lub iloczyn miejsc

pasażerskich i km) oraz odrębnie za śluzowania. Zróżnicowanie stawek dotyczy poszczególnych

dróg wodnych, rodzaju ładunku, sposobu transportu. W przypadku śluzowania zróżnicowanie

dotyczy pory dnia. Przychody jednak są tak nikłe, iż nie można mówić o jakimkolwiek zwrocie

kosztów, nawet ograniczonym do kosztów operacyjnych. Analiza opinii użytkowników dróg

wodnych wskazuje, że podstawowym problemem jest jakość szlaków, a nie obciążenie kosztami

opłat. W sytuacji niskiego natężenia przewozów, przychody z opłat są nikłe i nie wystarczają do

utrzymania istniejących dróg, kłopotliwe jest też wykazanie celowości wsparcia takich inwestycji

ze środków publicznych.

Dla żeglugi obliczenia stóp zwrotu nie są możliwe nawet w przypadku zawężenia do stopy

finansowej. Przeszkodą formalną jest brak odpisów amortyzacyjnych (nie są naliczane),

kolejnym źródłem niedokładności jest brak metodyki alokacji korzyści na poszczególnych

beneficjentów w obiektach służących między innymi żegludze. Przyjmowanie arbitralnych

rewizji opłat wnoszonych przez beneficjentów

v.p

założeń może zmienić obliczenia o kilkaset procent. Takie szacunki nie mogą być przesłanką do

Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych

RDW wymaga, oprócz obliczenia kosztów finansowych usług wodnych, oszacowania

kosztów środowiskowych i zasobowych.

Obliczenia zostały przeprowadzone dla obszaru całego kraju, dla poszczególnych obszarów

dorzeczy oraz obszarów działania RZGW, uwzględniając podział na regiony wodne .

Koszty zasobowe

.go

Koszt zasobowy = koszt alternatywny = koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe czyli

koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób (sposoby)

wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści równy jest

korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu).

Obliczanie kosztów zasobowych odbywało się w 2 krokach

określenie ilościowego deficytu zasobów wodnych w danej jednostce obliczeniowej

(jednostką tą może być: cały kraj, dorzecze, obszar RZGW),

rcl

przypisanie konkretnej wartości jednostkowej do korzyści utraconych w wyniku

zidentyfikowanego deficytu wody (w zł/m3 deficytu wody rocznie).

Przypisanie wartości zerowej do kosztów zasobowych w Polsce jest rezultatem

przeprowadzonych analiz, ale jednocześnie wynika z pewnych założeń przyjętych z konieczności

wywołanej brakiem odpowiedniego mechanizmu gromadzenia informacji. W przypadku

pojawienia się możliwości pozyskania nowych, niedostępnych dotychczas informacji w tym

zakresie będzie możliwe kolejne oszacowanie tych kosztów. Na chwilę obecną

brak jest w Polsce mechanizmu rejestrującego niezaspokojony popyt na wodę

w sektorze przemysłowym,

brak jest informacji o faktycznych deficytach zasobów wodnych, rozumianych jako

odmowa/ ograniczenie pozwolenia wodno prawnego na pobór wód,

wszystkie potrzeby związane z wykorzystaniem wód jako surowca są zaspokajane

kosztem jakości wód powierzchniowych (poprzez obniżenie przepływu poniżej

przepływu nienaruszalnego) lub kosztem przyszłych pokoleń (trwałe zmniejszenie

zasobów wód podziemnych),

niekorzyści związane z obniżeniem przepływów poniżej poziomu nienaruszalnego

zostały wycenione w kosztach środowiskowych,

istnieją poważne problemy metodologiczne z wyceną niekorzyści przyszłych pokoleń

(obecnie przyjęto wartość równą 0),

przyjęcie założenia zaspokajania wszystkich bieżących potrzeb prowadzi do braku

v.p

alternatywnych kosztów wykorzystania wód traktowanych jako surowiec,

alternatywne wykorzystanie wód w innych celach (np. do rekreacji) ujęte zostało

w szacunku kosztów środowiskowych.

Koszty środowiskowe

.go

Koszt środowiskowy - pieniężna wartość niekorzyści spowodowanych w środowisku

(wodnym) przez użytkowników. Niekorzyści te związane są ze spadkiem wszystkich rodzajów

użyteczności środowiska wodnego na skutek obniżenia jego jakości. Z uwagi na wiele

użyteczności środowiska wodnego (np.: surowiec, miejsce rekreacji, środek transportu,

podtrzymanie ekosystemów) niekorzyści mogą mieć charakter rynkowy (posiadać ceny) lub

nierynkowy.

Obliczenia przeprowadzono na podstawie badań A. Markowskiej z roku 2003.

Prowadzone były one metodą wyceny warunkowej, czyli określają przeciętną skłonność

zapłacenia za poprawę jakości wód. Zadeklarowana gotowość do płacenia na rzecz poprawy

jakości wód jest utożsamiana z wartością utraconych korzyści wynikających z nieprawidłowego

stanu zasobów wodnych. W roku 2007 opracowano metodę aktualizacji wyników w oparciu

o zmianę podstawowych parametrów socjoekonomicznych oraz postępu prac w zakresie

rcl

poprawy jakości wód.

W tabeli zostały przedstawione wyniki obliczeń kosztów środowiskowych dla roku 2006.

Tabela 36. Wyniki oszacowania kosztów środowiskowych dla roku 2006

RZGW

RZGW Gliwice

Ogółem z Bałtykiem

mln zł/rok

ogółem

786,50

1649,11

439,36

921,27

ogółem

776,40

2133,97

775,50

2131,49

ogółem

2283,70

4621,25

2245,30

4543,54

ogółem

661,60

1538,44

661,60

1538,44

RZGW Kraków

Ogółem, bez Bałtyku

REGION WODNY

RZGW Warszawa

RZGW Gdańsk

4121,76

OGÓŁEM POLSKA

6693,80

9134,74

v.p

obszar dorzecza Wisły

14844,12

Alokacji kosztów środowiskowych pomiędzy poszczególne sektory działalności,

dokonano poprzez podział odpowiedzialności wg struktury zanieczyszczeń zrzucanych przez

poszczególne sektory (tab. 37).

Tabela 37. Podział odpowiedzialności za koszty środowiskowe w roku 2006

RZGW Gliwice

REGION WODNY

ogółem

RZGW Kraków

ogółem

KOMUNALNA

PRZEMYSŁ

ROLNICTWO

69,4%

23,8%

6,8%

71,5%

24,0%

4,5%

83,5%

1,2%

15,3%

83,5%

1,2%

15,3%

70,8%

0,8%

28,4%

rcl

RZGW Warszawa ogółem

GOSPODARKA

.go

RZGW

71,5%

0,8%

27,6%

ogółem

61,3%

4,6%

34,0%

61,3%

4,6%

34,0%

obszar dorzecza Wisły

73,6%

3,3%

23,1%

OGÓŁEM POLSKA

70,1%

5,0%

24,9%

RZGW Gdańsk

Wysoki udział sektora komunalnego w kosztach środowiskowych generowany jest

poprzez częściowe ujmowanie ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych z przemysłu,

pomijanie specyficznych zanieczyszczeń również z tego sektora z uwagi na brak danych

statystycznych w tym zakresie, stanowiących źródło danych wejściowych do analiz oraz

w wyniku zastosowania znacznych uogólnień algorytmów wyliczania ładunku netto

pochodzących z rolnictwa.

Mimo powyższego, należy stwierdzić, iż udział sektora komunalnego w kosztach

środowiskowych w Polsce jest na tyle istotny, że jest to z pewnością główne źródło tych

kosztów.

v.p

10. Podsumowanie programów działań zapisanych

w Programie wodno – środowiskowym kraju

W programie wodno-środowiskowym kraju zostały zebrane wyłącznie działania,

zmierzające do utrzymania lub poprawy stanu wód, a których rozpoczęcie realizacji powinno

nastąpić najpóźniej do 22 grudnia 2012 r.

W opracowanym po raz pierwszy dokumencie, działania których wykonanie pozwoli

osiągnąć cele środowiskowe w terminie do 2015 r. wynikają wprost z innych przyjętych już

programów lub planów, tak więc będą one realizowane zgodnie z ich wewnętrznymi

.go

harmonogramami, nie generując przy tym żadnych dodatkowych kosztów dla budżetu Państwa.

Przykładem mogą być tu działania wynikające wprost z Krajowego Programu Oczyszczania

Ścieków Komunalnych, zawierającego między innymi informacje o nakładach na inwestycje

planowane do poniesienia w najbliższych latach, a których realizacja jest niezbędna w celu

wypełnienia przez Polskę zobowiązań Traktatu Akcesyjnego w obszarze „Środowisko”. Kolejnym

przykładem działań ujętych w pierwszym PWŚK, a wynikających bezpośrednio z innych

zatwierdzonych przez stosowne organy dokumentów są działania z krajowego i wojewódzkich

programów zwiększania lesistości. Szczegółowe informacje dot. sposobu doboru działań

rcl

w PWŚK a podsumowanych w PGW zostało przedstawione poniżej.

Działania wymienione w PWŚK dla poszczególnych SCWP i JCWPd, uwzględniają podział

na działania podstawowe i uzupełniające, zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo

wodne,

w zależności

wyników

oceny

zagrożenia

nieosiągnięcia

celów

środowiskowych. Zaproponowane programy dla poszczególnych SCWP stanowią zbiór

efektywnych, skutecznych i realnych do wykonania działań. Tak opracowane programy

zagregowano następnie dla wszystkich obszarów dorzeczy wyznaczonych w Polsce.

Reasumując, celem PWŚK jest przedstawienie zestawień działań, których wypełnienie

w określonym czasie pozwoli uzyskać efekty w postaci lepszego stanu wód. Analiza możliwości

technicznych, finansowych oraz czasowych wykazała, iż niektóre z części wód nie osiągną do

2015 r. założonych celów środowiskowych. Przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne i RDW dopuszczają takie „odstępstwo” w formie przedłużenia terminów lub ustalenia

mniej rygorystycznych celów. Wszystkie tego typu przypadki należy opisać i uzasadnić.

Ustalenia zawarte w PWŚK powinny zostać przeniesione do innych dokumentów szczebla

krajowego i regionalnego, poprzez uwzględnienie ich zapisów w strategiach, programach

operacyjnych i rozwojowych, planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach

uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także w planach i programach

tematycznych związanych w sposób bezpośredni bądź pośredni z gospodarką wodną. Taka

sytuacja powinna umożliwić pełne wdrożenie zaplanowanych działań.

PWŚK uwzględnia wymagania RDW, w tym podział działań na działania podstawowe

v.p

i działania uzupełniające. Działania podstawowe skierowane są do realizacji niemal we

wszystkich częściach wód (tam gdzie jest to wymagane na podstawie wyników analiz

sporządzonych na podstawie art. 5 RDW), na terenie całego kraju. W ramach działań

podstawowych zastosowano podział na dwie grupy, tj. działania podstawowe grupy A i B.

Działania podstawowe grupy A wynikają z

Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,

Programu wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków

i systemy kanalizacji zbiorczej,

Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie

.go

mniejszej niż 4000 RLM odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód w urządzenia

zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód,

programów przyjętych dla obszarów wrażliwych na zanieczyszczenia pochodzenia

rolniczego,

działań zapobiegających zanieczyszczeniu wód substancjami zanieczyszczającymi lub

grupami substancji zanieczyszczających, stanowiących poważne zagrożenie dla

środowiska wodnego lub za jego pośrednictwem środowiska przyrodniczego.

rcl

Działania podstawowe grupy B obejmują

działania dla silnie zmienionych i sztucznych części wód pozwalające na osiągnięcie

przez te części wód dobrego potencjału,

działania wymagane na mocy części A załącznika VI RDW (działania wymagane

w pozostałych dyrektywach),

zestawienie pozostałych działań podstawowych wymagane na mocy art. 11 ust.

3 RDW.

Działania podstawowe wynikają z

przepisów aktów prawa krajowego oraz

wspólnotowego w zakresie ochrony i przywracania właściwego stanu wód oraz ekosystemów

od wód zależnych, czyli pozwalają na wypełnienie zobowiązań następujących dyrektyw

zdefiniowanych w załączniku VI część A (zgodnie z art. 11 pkt 3 a RDW)

dyrektywa Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków

komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26),

dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód

przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (Dz.

Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t.

2, str. 68),

dyrektywa 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r.

v.p

dotycząca zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylająca dyrektywę

76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37),

dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody

przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 330 z 05.12.1998, str. 32; Dz.

Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 4, str. 9),

dyrektywa Rady 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony

środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów

ściekowych w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 181 z 04.07.1986, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 265),

.go

dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk

przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7; Dz.

Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102, z późn. zm.),

dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009

r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z

26.01.2010, str. 7),

dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do

obrotu środków ochrony roślin (Dz. Urz. WE L z 19.08.1991, str. 1; Dz. Urz. UE

rcl

Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 11, str. 332),

dyrektywa Rady 96/82/WE z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie kontroli

niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi

(Dz. Urz. WE L 10 z 14.01.1997, str. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz.

5, t. 2, str. 410),

dyrektywa 2008/1/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2008 r.

dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. UE

L 24 z 29.01.2008, str. 8),

dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków

wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko

naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 05.07.1985, str. 40, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne rozdz. 15. t. 1, str. 248),

dyrektywa Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. zmieniająca dyrektywę

85/337/EWG w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne

i prywatne przedsięwzięcia na środowisko, (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz.

Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 3, str. 151),

dyrektywa 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r.

w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylająca

wydanie specjalne rozdz. 15, t. 7, str. 375).

v.p

dyrektywę 90/313/EWG (Dz. Urz. UE L 41 z 14.02.2003, str. 26; Dz. Urz. UE Polskie

W PWŚK zawarto również działania, wynikające z przepisów następujących dyrektyw

dyrektywa 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r.

w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania

i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dz. Urz. UE L 143

z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 8, str. 357),

dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r.

w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich

.go

stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19).

Zadania wynikające z realizacji przepisów dyrektywy 91/271/EWG obejmują realizację

inwestycji związanych z wdrażaniem zapisów KPOŚK, Programu wyposażenia aglomeracji

poniżej 2000 RLM w oczyszczalnie ścieków i systemy kanalizacji zbiorczej oraz Programu

wyposażenia zakładów przemysłu rolno - spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM,

odprowadzających ścieki bezpośrednio do wód, w urządzenia zapewniające wymagane przez

polskie prawo standardy ochrony wód. Działania zidentyfikowane dla SCWP dotyczą budowy,

rcl

rozbudowy bądź modernizacji obiektów oczyszczalni ścieków oraz budowy bądź modernizacji

systemów kanalizacyjnych, dążących dla zapewnienia prawidłowego zbierania i oczyszczania

ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych z niektórych

dziedzin przemysłu, które nie są odprowadzane do oczyszczalni komunalnych, w celu redukcji

ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do środowiska. Wszystkie zadania w tym zakresie

mają ściśle określony termin wdrożenia wynikający ze stanowiska negocjacyjnego Polski

w obszarze „Środowisko”.

Dyrektywa 91/676/EWG wskazuje jako konieczne do realizacji, w celu ochrony wód

przed zanieczyszczeniami pochodzenia rolniczego, programy opracowane dla obszarów

wyznaczonych jako szczególnie narażone na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł

rolniczych. W PWŚK zostały wskazane do realizacji zadania pochodzące ze wspomnianych

programów działań tam gdzie zostały one ustalone, natomiast na pozostałych obszarach

w ramach określenia działań uzupełniających, pozwalających na osiągnięcie przez wody

założonych celów, zostały wskazane działania polegające na ograniczeniu odpływu związków

azotu do wód z powierzchni użytkowanych rolniczo, głównie poprzez: prowadzenie monitoringu

wód, wspieranie rolnictwa ekologicznego i rolnictwa zrównoważonego oraz prowadzenie

właściwej techniki gospodarowania w zakresie uprawy roślin i hodowli zwierząt, ograniczającej

straty związków azotowych do wód, np.:, przechowywanie nawozów naturalnych

w odpowiednich warunkach.

Z dyrektywy 2006/7/WE przeniesiono do PWŚK zadania mające na celu kontrolowanie

v.p

wody w kąpieliskach, zarządzanie jakością tej wody oraz udostępnianie społeczeństwu tych

informacji. Wdrożenie powyższych wymagań nastąpi poprzez wskazanie jako koniecznych do

realizacji działań typu: objęcie nadzorem sanitarnym wody w kąpielisku i wykonywanie oceny

jakości wody oraz informowanie mieszkańców o jakości wody w kąpielisku. Należy zaznaczyć,

iż wszelkie działania polegające na ograniczaniu zrzutów substancji zanieczyszczających

z poszczególnych sektorów (komunalny, przemysłowy, rolnictwo) będą miały pozytywny wpływ

na poprawę stanu wody w kąpieliskach.

Dyrektywa 98/83/WE wskazała konieczność realizacji działań mających na celu

spełnianie przez wody wykorzystywane do zaopatrzenia ludności, odpowiednich norm

.go

jakościowych. Działania te zostały przetransponowane do PWŚK poprzez następujące zapisy

opracowanie oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia; informowanie mieszkańców

o jakości wody przeznaczonej do spożycia. Ponadto, tak jak w przypadku dyrektywy 2006/7/WE,

wszelkie działania ograniczające zanieczyszczenie wód ze źródeł punktowych i rozproszonych

będą realizować cele niniejszej dyrektywy.

Dyrektywa 86/278/EWG ma na celu niedopuszczenie do negatywnego oddziaływania

stosowanych w państwach członkowskich osadów ściekowych na środowisko naturalne oraz na

ludzi i zwierzęta. Realizacja założeń tej dyrektywy została zapewniona poprzez umieszczenie

rcl

w PWŚK zadania: zagospodarowanie osadów ściekowych. Obowiązek ten regulowany jest

również poprzez krajowe akty prawne, tj. przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13

lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. Nr 137, poz. 924) oraz przez

rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy

spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie

szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984, z późn. zm.).

Dyrektywa 92/43/EWG wskazuje na konieczność stworzenia spójnej Europejskiej Sieci

Ekologicznej specjalnych obszarów ochrony siedlisk naturalnych i siedlisk gatunków, która

pozwoli zachować te siedliska w odpowiednim dla nich stanie lub odtworzyć właściwe warunki

dla uzyskania takiego stanu. Dyrektywa ta wskazuje również wymogi związane z realizacją

inwestycji na obszarach Natura 2000.

Polska jako państwo członkowskie stworzyła listę potencjalnych obszarów ochrony siedlisk

i przekazała do Komisji Europejskiej. W PWŚK zostały uwzględnione odpowiednie działania

zmierzające do utrzymania siedlisk we właściwym stanie, w zakresie zagadnień uzależnionych

od stanu wód. Główne działania stanowiące w PWŚK element zapewniający wdrażanie tejże

dyrektywy to: ochrona, zachowanie i przywracanie biotopów i naturalnych siedlisk

przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; opracowanie i wdrożenie planu ochrony obszaru

prawnie chronionego; ochrona, zachowanie ekosystemów od wód zależnych zgodnie z planami

ochrony obszarów prawnie chronionych; kompleksowa ochrona układu hydrologicznego poprzez

ochronę źródlisk i zapobieganie erozji; tworzenie korytarzy ekologicznych i stref buforowych.

Dyrektywa 79/409/EWG dotyczy ochrony wszystkich gatunków ptaków naturalnie

v.p

występujących w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich. Zadania

związane z wdrażaniem dyrektywy skierowane są na ochronę, gospodarowanie i regulowanie

liczebności tych gatunków. Działania przewidziane w PWŚK dotyczą prawidłowego

gospodarowania na wyznaczonych obszarach Natura 2000, do której należą obszary wytyczone

zgodnie z przepisami dyrektywy 79/409/EWG. Zadania przewidziane do wdrożenia na

obszarach ochrony gatunkowej są tożsame z działaniami wdrażanymi na obszarach

siedliskowych, oczywiście z uwzględnieniem cech charakterystycznych rozpatrywanego obszaru.

Dyrektywa

91/414/EWG

(zmieniona

dyrektywami

2005/25/WE,

2006/75/WE,

2008/69/WE, 2009/82/WE, 2009/116/WE oraz 2009/117/WE) ustanawia w państwach

.go

członkowskich jednolite zasady dopuszczania do obrotu środków ochrony roślin oraz

dopuszczania przez KE substancji aktywnych do stosowania w środkach ochrony roślin.

W Polsce zagadnienia dotyczące wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu reguluje

ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, z późn.

zm.) implementująca przepisy przedmiotowej dyrektywy. Aktem wykonawczym do ww. ustawy

jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2005 r. w sprawie zakresu

badań, informacji i danych dotyczących środka ochrony roślin i substancji aktywnej oraz zasad

sporządzania ich oceny (Dz. U. Nr 100, poz. 839, z późn. zm.), które określa zakres dokumentacji

rcl

wymaganej do uzyskania zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu.

Proponowane działanie wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 91/414/EWG

to przede wszystkim: obowiązek stosowania środków ochrony roślin, dopuszczonych do obrotu

zgodnie ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin.

Dyrektywa 96/82/WE wskazuje na konieczność eliminowania lub zmniejszenia skutków

dla środowiska z tytułu nadzwyczajnych zagrożeń, a także doskonalenie istniejącego systemu

ratowniczego na wypadek zaistnienia awarii i klęsk żywiołowych. Jak zapisano w Polityce

Ekologicznej Państwa do roku 2025 należy osiągnąć taki stan, aby awaryjność przemysłowych

instalacji niebezpiecznych oraz środków transportowych (rurociągów, samochodów, wagonów

kolejowych, statków) nie przekraczała średnich wskaźników dla państw OECD. Ustawa z dnia 27

kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska obok podstawowych definicji i przepisów ogólnych

w zakresie przeciwdziałania, zapobiegania i ograniczania skutków poważnych awarii

przemysłowych określa również obowiązki prowadzącego zakład stwarzający zagrożenie

wystąpienia awarii przemysłowej, obowiązki organów administracji związane z awarią

przemysłową oraz współpracę międzynarodową w tym samym zakresie pomiędzy różnymi

instytucjami. Proponowane działania pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 96/82/WE to

przede wszystkim: opracowanie programu zapobiegania poważnym awariom przez zakłady

o zwiększonym bądź dużym ryzyku; opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu

operacyjno-ratowniczego przez odpowiedzialne służby; opracowanie planów operacyjno-

ratowniczych dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty niebezpieczne; opracowanie

wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla wszystkich województw oraz planów

v.p

powiatowych dla tych powiatów, na terenie których znajduje się więcej niż 5 obiektów

niebezpiecznych; zorganizowanie na szczeblu centralnym systemu analizy doświadczeń

z przebiegu zaistniałych awarii i przebiegu akcji ratowniczych; prowadzenie krajowego rejestru

obiektów

niebezpiecznych;

opracowanie

programu

informowania

społeczeństwa

o nadzwyczajnych zagrożeniach środowiska i edukacji w tym zakresie, obejmującego działania

na szczeblu lokalnym, regionalnym i centralnym; prace legislacyjne w analizowanym zakresie.

Dyrektywa 2008/1/WE dotyczy zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich

kontroli (IPPC). Uchyla ona dyrektywę 96/61/WE, której przepisy zostały transponowane do

polskiego prawa ustawą z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska oraz poprzez

.go

akty wykonawcze do tej ustawy. Dyrektywa 2008/1/WE stanowi, że wszystkie istniejące

instalacje, których funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w nich

działalności, mogą powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów

przyrodniczych albo środowiska, powinny uzyskać pozwolenie zintegrowane, natomiast

wszystkie nowe instalacje muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane przed uruchomieniem.

Proponowane działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 2008/1/WE to

przede

wszystkim

uzyskanie

pozwolenia

zintegrowanego

celu

zapobiegania

zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące rodzaje działalności wymienione

rcl

w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji

mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych

albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122 poz. 1055); kontrola przestrzegania warunków

w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji zanieczyszczających środowisko; wydanie

rozporządzenia Ministra Środowiska „w sprawie minimalnych wymagań wynikających

z najlepszej dostępnej techniki, jakie muszą spełniać instalacje”.

Dyrektywa 97/11/WE zmieniająca dyrektywę 85/337/EWG w sprawie oceny wpływu

skutków wywieranych przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko

naturalne (Dz. Urz. WE L 73 z 14.03.1997, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15,

t. 3 str. 151), w polskim prawie ma umocowanie w ustawie z dnia 3 października 2008 r.

o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie

środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.),

która wprowadza procedurę administracyjną – postępowanie w sprawie oceny oddziaływania

na środowisko (OOŚ). Postępowanie to wszczyna się dla przedsięwzięć mogących znacząco,

bądź mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub obszar Natura 2000.

Ponadto procedura, określona ww. ustawą przewiduje proces strategicznej oceny na

środowisko dla projektów, m.in. dla programów w dziedzinie gospodarki wodnej, który nie jest

regulowany przepisami dyrektywy 97/11/WE. Proces OOŚ obejmuje wielokierunkową

i kompleksową analizę stanu środowiska oraz wskazuje potencjalne pozytywne jak i negatywne

oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska.

Dyrektywa 2003/4/WE określa konieczność udostępniania informacji o stanie wód,

v.p

powietrza, gleby, przyrody itp., jak również informacji o działaniach lub środkach wpływających

na środowisko lub zmierzających do jego ochrony, włączając podejmowane środki

administracyjne oraz programy działania. Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do

wdrożenia ustaw, rozporządzeń i zarządzeń mających na celu umożliwienie społeczeństwu

dostępu do informacji o środowisku będących w posiadaniu władz publicznych. Zaproponowane

działania wpisane do PWŚK realizujące obowiązki nałożone dyrektywą 2003/4/WE to

prowadzenie bazy danych o środowisku i udostępnianie informacji przez Państwową Inspekcję

Ochrony Środowiska; publiczne udostępnianie informacji w zakresie planów ochrony środowiska

i planów gospodarki odpadami; informowanie mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do

.go

spożycia; informowanie mieszkańców o jakości wody w kąpielisku; przestrzeganie trybu

postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko.

Dyrektywa 2004/35/WE została zaimplementowana do polskiego prawa ustawą z dnia

13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75,

poz.493, z późn. zm.). Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom

w środowisku i naprawę szkód w środowisku. Przepisy ustawy stosuje się do zagrożenia szkodą

w środowisku wywołaną emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe

ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub

rcl

szkodą w środowisku, a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska. Proponowane

działania wynikające i pozwalające na spełnienie celów dyrektywy 2004/35/WE to: prowadzenie

rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań naprawczych i kompensacyjnych w przypadku

powstania szkody w środowisku.

Dyrektywa 2006/118/WE określa kryteria oceny i stanu chemicznego wód podziemnych,

a w szczególności normy jakości wód podziemnych. Dyrektywa reguluje sposób monitoringu

wód podziemnych, określa sposób identyfikacji znaczących i utrzymujących się trendów

wzrostowych zanieczyszczeń oraz inicjowanie działań mających na celu odwrócenie tych

trendów. Określone są również środki zapobiegania wprowadzaniu zanieczyszczeń do wód

podziemnych lub ich ograniczenia. Niniejsza dyrektywa została częściowo przetransponowana

do prawodawstwa polskiego za pomocą rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny

stanu wód podziemnych. Działania zidentyfikowane jako zapewniające wdrożenie niniejszej

dyrektywy to przede wszystkim: określenie dodatkowych punktów monitoringu jakości wód

podziemnych; odizolowanie ognisk zanieczyszczeń; monitoring diagnostyczny dla potencjalnych

ognisk zanieczyszczeń; systematyczna rekultywacja i rewitalizacja terenów użytkowanych

wcześniej jako składowiska; uzupełnienie monitoringu dla eksploatowanych, wyłączonych

z eksploatacji, rekultywowanych i zamkniętych składowisk odpadów oraz innych instalacji

unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

Oprócz powyższych działań wynikających z realizacji dyrektyw wskazanych w załączniku

realizujące cele wymienione w RDW, w tym

v.p

VI A RDW, uwzględnione zostały działania podstawowe wymagane art. 11 pkt 3 (b-l) RDW,

działania służące spełnieniu wymogów art. 9, służące wdrożeniu zasady zwrotu

kosztów usług wodnych (art. 11 pkt 3b RDW), zidentyfikowane jako: analiza polityki

opłat za wodę i ścieki; wprowadzenie koniecznych, wynikających z analizy, zmian

w polityce opłat za wodę i ścieki; analiza opłat i koncesji za korzystanie z zasobów

wodnych; analiza zwolnień z opłat za korzystanie z zasobów wodnych,

działania służące propagowaniu skutecznego i zrównoważonego korzystania z wody

w celu niedopuszczenia do zagrożenia realizacji celów określonych w art. 4 (art. 11

RDW),

zidentyfikowane

jako

skuteczne

wprowadzenie

.go

pkt

programu

racjonalizacji zużycia wody w zakładach przemysłowych; propagowanie idei

zrównoważonego rozwoju i upowszechnienie informacji o podejmowanych

działaniach, akcjach, kampaniach na rzecz aktywnej ochrony środowiska,

działania służące spełnieniu wymogów art. 7, włącznie ze środkami zabezpieczenia

jakości wody w celu zredukowania poziomu uzdatniania wymaganego przy produkcji

wody do picia (art. 11 pkt 3d RDW), zidentyfikowane jako: opracowanie warunków

korzystania z wód regionu; opracowanie warunków korzystania z wód zlewni;

rcl

opracowanie warunków korzystania z wód zlewni dla obszaru o podwyższonych

celach środowiskowych,

działania służące kontroli poboru wody słodkiej powierzchniowej i podziemnej oraz

retencja wody słodkiej powierzchniowej, w tym wykazy poborów wód i wymagane

uprawnienia dla poboru i retencji (art. 11 pkt 3e RDW), zidentyfikowane jako

weryfikacja pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód, zwłaszcza na terenach

o znacznym rozdysponowaniu wód zasobów wodnych; wprowadzenie ograniczeń

w zużyciu wód na cele inne niż socjalno-bytowe, produkcji żywności i artykułów

farmaceutycznych; weryfikacja zapisów instrukcji gospodarowania wodą,

działania służące ograniczeniu zanieczyszczeń, łącznie z wymogiem uprzedniego

uzyskania zezwolenia na sztuczne zasilanie lub uzupełnianie części wód podziemnych

(art. 11 pkt 3f RDW),

działania służące kontroli zrzutów ze źródeł punktowych mogących przyczynić się do

zanieczyszczenia (art. 11 pkt 3g RDW), zidentyfikowane jako: działania wynikające

z konieczności porządkowania systemu gospodarki ściekowej, np. prowadzenie

ewidencji zbiorników bezodpływowych i przydomowych oczyszczalni ścieków

i wdrożenie harmonogramu wywozu nieczystości płynnych i osadów ściekowych

z przydomowych oczyszczalni; kontrola przestrzegania harmonogramu wywozu

ścieków; kontrola przestrzegania warunków w zakresie dopuszczalnych wartości

emisji substancji zanieczyszczających środowisko,

.go

v.p

działania służące zapobieganiu lub kontroli wprowadzania zanieczyszczeń ze źródeł

rozproszonych (art. 11 pkt 3h RDW), zidentyfikowane jako: stosowanie środków

ochrony roślin dopuszczonych do obrotu; uzyskania pozwolenia zintegrowanego

w celu zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli przez zakłady prowadzące

rodzaje działalności wymienione w rozporządzeniu w sprawie rodzajów instalacji

mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów

przyrodniczych albo środowiska jako całości; kontrola przestrzegania warunków

w zakresie dopuszczalnych wartości emisji substancji zanieczyszczających

środowisko; prowadzenie rejestru szkód w środowisku; prowadzenie działań

naprawczych i kompensacyjnych w przypadku powstania szkody w środowisku;

opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego przez

odpowiedzialne służby,

działania służące kontroli nad innymi znaczącymi niekorzystnymi oddziaływaniami na

stan wody, a w szczególności oddziaływania hydromorfologiczne (art. 11 pkt 3i

RDW): przeprowadzenie kontroli gospodarowania wodami w zakresie posiadanych

pozwoleń oraz kontrole interwencyjne,

działania służące zakazom bezpośredniego zrzucania zanieczyszczeń do wód

podziemnych (art. 11 pkt 3j RDW): zakaz wprowadzania ścieków do wód,

rcl

działania służące eliminowaniu zanieczyszczenia wód powierzchniowych

substancjami określonymi w wykazie substancji priorytetowych (art. 11 pkt 3k RDW),

zidentyfikowano jako: eliminacja zanieczyszczenia wód przez priorytetowe

substancje niebezpieczne (wykaz I dyrektywy 76/464/EWG), poprzez

przeprowadzenie spisu zrzutów zawierających te substancje, ustalenie norm emisji

tych substancji w zrzutach do wód bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie

zezwoleń na odprowadzanie ścieków zawierających te substancje, opracowanie

programów specjalnych ograniczania emisji priorytetowych substancji

niebezpiecznych; ograniczenie zanieczyszczeń wód substancjami niebezpiecznymi

(wykaz II dyrektywy 76/464/EWG), poprzez: przeprowadzenie spisu zrzutów

zawierających te substancje, ustalenie norm emisji tych substancji w zrzutach do wód

bądź urządzeń kanalizacyjnych, wydawanie zezwoleń na odprowadzanie ścieków

zawierających te substancje, opracowanie programów mających na celu

zmniejszenie zanieczyszczenia wody,

inne działania służące zapobieganiu stratom zanieczyszczeń z technicznych instalacji

oraz służących zapobieganiu i/lub redukcję przypadkowych wydarzeń mogących

zanieczyszczać wodę (art. 11 pkt 3l RDW), zidentyfikowanych jako: przeprowadzenie

przez WIOŚ działań kontrolnych w zakresie wdrażania dyrektywy 2006/11/WE

w sprawie

zanieczyszczenia

spowodowanego

niektórymi

substancjami

niebezpiecznymi odprowadzanymi do środowiska wodnego oraz dyrektywy

80/68/EWG w sprawie ochrony wód gruntowych przed zanieczyszczeniem przez

.go

v.p

niektóre substancje niebezpieczne; opracowanie planów operacyjno-ratowniczych

dla wszystkich gmin, w których znajdują się obiekty niebezpieczne; opracowanie

wojewódzkich planów zarządzania ryzykiem dla wszystkich województw oraz planów

powiatowych dla tych powiatów, na terenie których znajduje się więcej niż

5 obiektów niebezpiecznych (z liczby ok. 1200 obiektów niebezpiecznych na

terytorium kraju).

Drugi rodzaj działań wskazanych przez RDW oraz przetransponowanych do polskiego

prawodawstwa poprzez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne to działania

uzupełniające, opracowane i wdrażane w uzupełnieniu do działań podstawowych dla realizacji

celów wskazanych w art. 4 RDW. Dyrektywa zawiera otwartą listę działań uzupełniających w

załączniku VI B, natomiast ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne w art. 113a ust. 3

wskazuje następujące działania tego typu

środki prawne, administracyjne i ekonomiczne niezbędne do zapewnienia

optymalnego wdrożenia przyjętych działań,

wynegocjowane porozumienia dotyczące korzystania ze środowiska,

działania na rzecz ograniczenia emisji,

zasady dobrej praktyki,

rekonstrukcję terenów podmokłych,

rcl

działania służące efektywnemu korzystaniu z wody i ponownemu jej wykorzystaniu,

między innymi promowanie technologii polegających na efektywnym wykorzystaniu

wody w przemyśle i wodooszczędnych technik nawodnień,

przedsięwzięcia techniczne, badawcze, rozwojowe, demonstracyjne i edukacyjne.

Celem wypełnienia obowiązku opracowania PWŚK, wykonany został Katalog działań

zawierający zbiór działań, spośród których dokonywano wyboru w trakcie opracowywania

programów dla poszczególnych części wód. Katalog składa się z dwóch części, tj. z części

pierwszej, w której zawarto działania skierowane do wszystkich części wód bez względu na

status zagrożenia nieosiągnięciem celów środowiskowych (obowiązujące na terenie całego

kraju działania podstawowe) oraz z części drugiej, w której umieszczono działania wybierane

jako działania podstawowe (tam gdzie zostały one zaplanowane), bądź te same działania jako

działania uzupełniające, jeżeli zachodziła taka potrzeba, np. konieczność redukcji ładunku azotu

poprzez budowę oczyszczalni ścieków, nie objętej wcześniej KPOŚK.

Przy wyborze działań dla poszczególnych części wód kierowano się przede wszystkim

wynikami oceny ryzyka nieosiągnięcia przez wody dobrego stanu oraz identyfikacji znaczących

oddziaływań antropogenicznych i oceną ich wpływu na stan wód, jak również przepisami

istniejących aktów prawnych, programów i dokumentów realizujących te zapisy, w zakresie

spełniania wymagań nałożonych na Polskę i wypełnienia zadań wskazanych w aktach prawnych

UE. Znaczącą rolę przy wyborze działań miały również wyniki konsultacji społecznych istotnych

problemów gospodarki wodnej. W efekcie doboru działań dla poszczególnych części wód, jak

v.p

już wspomniano powyżej, działanie określone jako podstawowe, w niektórych częściach wód

może stanowić działanie uzupełniające zmierzające do osiągnięcia założonych celów.

Przeprowadzona weryfikacja oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych po

uwzględnieniu zaplanowanych i będących w trakcie realizacji działań podstawowych, zwłaszcza

działań związanych z realizacją przepisów dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania

ścieków komunalnych, pozwoliła na precyzyjne wskazanie odpowiednich działań

uzupełniających tam gdzie to rzeczywiście konieczne.

Opracowane programy działań dla części wód powierzchniowych, regionów wodnych

oraz obszarów dorzeczy ze względu na znaczne rozmiary nie zostały zamieszczone w części

tekstowej PWŚK. W celu przedstawienia ich w sposób czytelny, przejrzysty i nieskomplikowany,

.go

stworzono bazę danych Microsoft Office Access. Baza ta jest integralną częścią PWŚK, zawiera

zaproponowane działania wraz z podaniem kosztów i jednostki odpowiedzialnej za realizację.

Nieskomplikowana formuła programu pozwala na łatwe i szybkie dotarcie do pożądanych

informacji. Dzięki programowi Microsoft Office Access możliwe jest generowanie raportów,

których efektem będą programy działań w wybranym układzie: dla scalonej części wód, regionu

wodnego, obszaru dorzecza, ze wskazaniem jednostki podziału administracyjnego kraju,

zestawienie kosztów dla działań podstawowych i uzupełniających oraz kosztów działań w danej

kategorii. Szacuje się, iż łączny koszt działań na obszarze dorzecza Wisły wyniesie ok. 10,7 mld

rcl

zł. Szczegółowe informacje na temat przewidywanych kosztów w podziale na regiony wodne,

regionalne zarządy gospodarki wodnej, oraz scalone części wód powierzchniowych zawiera

baza danych, która stanowi integralną część programu wodno-środowiskowego kraju.

Komentarza wymaga podejście do sposobu oszacowania kosztów poszczególnych

działań zawartych w PWŚK. Przyjęto następujące założenia

koszty działań, których realizacja wynika z obowiązków statutowych jednostek

administracji państwowej i samorządowej przyjęto jako działania bezkosztowe,

koszty działań dot. inwestycji komercyjnych oszacowane zostały na podstawie

aktualnych, na dzień opracowania PWŚK, cen rynkowych,

koszty działań, które wynikają z realizacji innych planów i programów zostały

przyjęte bezpośrednio z tych dokumentów; w przypadku KPOŚK, koszty niektórych

działań wynoszą „0” zł; wynika to z faktu, iż niektóre aglomeracje podłączone są do

więcej niż jednej oczyszczalni ścieków; w tej sytuacji koszty podane są ogółem dla

aglomeracji, a nie rozdzielone na poszczególne oczyszczalnie,

koszty działań wymagających pozyskania dodatkowych nakładów finansowych,

innych niż podstawowy budżet jednostki, zostały oszacowane bezpośrednio przez

jednostki odpowiedzialne za realizację określonych działań,

nie oszacowano kosztów związanych z działaniami dotyczącymi budowy przepławek

w celu zapewnienia ciągłości rzek i potoków, z uwagi na fakt, iż obszarem

jednostkowym dla tych działań jest obszar SCWP - bez wskazania szczegółowej

v.p

lokalizacji i parametrów konkretnych inwestycji, co jest warunkiem określenia

kosztów,

w przypadku, gdy obszar objęty działaniem obejmował więcej niż jedną SCWP, koszt

związany z jego realizacją rozdzielony został pomiędzy SCWP zlokalizowane

w zasięgu działania.

Podsumowanie programów działań dla wód powierzchniowych rzecznych i podziemnych

uwzględniające informacje o kosztach ich realizacji, wraz ze źródłami finansowania (ze

szczególnym uwzględnieniem finansowania z budżetu państwa) przedstawiono w tabeli nr 38

.go

i 39. Koszty dla działań podstawowych A i B oraz działań uzupełniających zaokrąglone zostały do

setek zł. Dla wód powierzchniowych jezior, przejściowych i przybrzeżnych zakłada się, że

wszystkie działania wyznaczone dla osiągnięcia dobrego stanu wód powierzchniowych rzek

będą miały pozytywny wpływ na poprawę ich stanu jakościowego. Natomiast w zakresie wód

podziemnych przyjmuje się, że wszystkie działania wyznaczone dla osiągnięcia dobrego stanu

wód powierzchniowych będą miały wpływ na poprawę stanu chemicznego i ilościowego wód

podziemnych. W związku z czym dla JCWPd zagrożonych nieosiągnięciem celów

środowiskowych zaproponowano działania uzupełniające, zakładając jako podstawowe

rcl

działania takie jak dla właściwych wód powierzchniowych.

Zamieszczone w tabeli nr 38 podsumowanie uwzględnia podział działań na podstawowe

i uzupełniające. Na obszarze dorzecza Wisły największy udział kosztów przypada na zadania

wynikające z KPOŚK (działania podstawowe z grupy A) oraz działania wynikające z konieczności

porządkowania systemu gospodarki ściekowej (działania podstawowe z grupy B). Natomiast

największy udział w kosztach działań uzupełniających przypada na działania związane

z wdrażaniem krajowego i wojewódzkiego programu zwiększania lesistości.

Na obszarze dorzecza Wisły działania uzupełniające dla wód podziemnych zaplanowano

dla tych jednolitych części wód podziemnych, które są zagrożone niespełnieniem celów

środowiskowych do 2015 roku. Większość przewidzianych kosztów przeznaczona jest na

wykonanie

projektów

oraz

dokumentacji

hydrogeologicznych

mających

celu

udokumentowanie zasobów dyspozycyjnych oraz określenie granic obszarów ochronnych

głównych zbiorników wód podziemnych. Pozwoli to na racjonalną gospodarkę zasobami wód

podziemnych oraz ich ochronę przed zanieczyszczeniami. Ważnym aspektem ochrony zasobów

wód podziemnych jest poszukiwanie i dokumentowanie alternatywnych źródeł zaopatrzenia

aglomeracji w wodę przeznaczoną na cele socjalno – bytowe oraz weryfikacja pozwoleń wodno

– prawnych. Działania uzupełniające mające na celu ochronę jakości wód podziemnych, oraz

przywrócenie im dobrego stanu to przede wszystkim monitoring lokalny wokół źródeł

zanieczyszczeń punktowych (m. in. składowiska odpadów) oraz ich rekultywacja. Całkowite

oszacowanie kosztów działań uzupełniających w skali obszaru dorzecza będzie możliwe po

v.p

dokładnej weryfikacji ilości, wielkości i typu źródeł zanieczyszczeń punktowych. Na obecnym

etapie opracowano koszt jednostkowy prowadzenia monitoringu oraz rekultywacji składowisk

rcl

.go

odpadów i mogilników.

rcl

v.p

.go

2660

1641

1019

871

9 590 860 300,0

335 466 300,0

777 857 600,0

budżet państwa**, budżety JST, budżety operatorów, środki gospodarstwa rolnego, zadania

ustawowe organów administracji publicznej, NFOŚiGW, WFOŚiGW, PROW (Program

rolnośrodowiskowy), POIiŚ, RPO, EFS (Kapitał Ludzki)

budżet państwa *** , zadania ustawowe organów administracji publicznej, budżety JST, budżety

operatorów, środki gospodarstwa domowego/użytkownika obiektu, budżety zakładów, NFOŚiGW,

WFOŚiGW, PROW (Program rolnośrodowiskowy), POIiŚ, RPO, MF EOG, SPPW, NMF.

budżet JST, budżet Lasów Państwowych, środki właściciela gruntu, PROW (Program

rolnośrodowiskowy), NFOŚiGW, WFOŚiGW, POIiŚ.

* Podmioty realizujące poszczególne działania znajdują się w bazie danych Microsoft Office Access stanowiącej załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju.

** tj. 46 200 PLN w ramach Programu wyposażenia zakładów przemysłu rolno-spożywczego o wielkości nie mniejszej niż 4000 RLM odprowadzających ścieki

bezpośrednio do wód w urządzenia zapewniające wymagane przez polskie prawo standardy ochrony wód.

*** tj. 1 786 000 PLN w ramach wojewódzkich programów państwowego monitoringu środowiska, 8 153 250 PLN w ramach Programu

Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko: projekt POIS.05.03.00-00-186/09 pn „Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski".

Źródła finansowania

działań B

Źródła finansowania

działań uzupełniających

Źródła finansowania

działań A

Ilość JCWP rzek

Ilość niezagrożonych JCWP

Ilość zagrożonych JCWP

Ilość JCWP podlegających DEROGACJOM

Koszty działań A

Koszty działań B

Koszty działań uzupełniających

Obszar dorzecza Wisły*

Tabela 38. Podsumowanie programów działań w latach 2010 -2015 na obszarze dorzecza Wisły – wody powierzchniowe

rcl

.go

właściciele obiektów/ujęć, budżety JST, zakłady górnicze

nie dotyczy

v.p

tożsame z działaniami dla SCWP

W PGW podano szacunkowo jednostkowe koszty danego działania, są one niewielkie i nie obciążają w żadnym

stopniu budżetu państwa

Obszar dorzecza Wisły*

* Wskazania podmiotów realizujących poszczególne działania zawiera załącznik do programu wodno-środowiskowego kraju

Ilość JCWPd

Koszty działań

podstawowych

Koszty działań

uzupełniających

Źródła finansowania

działań podstawowych

Źródła finansowania

działań uzupełniających

Tabela 39. Podsumowanie programów działań w latach 2010-2015 na obszarze dorzecza Wisły – wody podziemne

11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką

v.p

charakterystyką

Ustalenia PGW powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktualizacjach dokumentów

planistycznych i programowych na poziomie krajowym i regionalnym. Obowiązek adaptacji

dotyczy przede wszystkim dokumentów powiązanych z procesem planowania.

Dokumentem nadrzędnym dla PGW jest Narodowa Strategia Gospodarowania Wodami.

Pośrednio powiązane dokumenty planistyczne i programowe, dotykające zagadnień

gospodarowania wodami/ochrony zasobów wodnych w innych obszarach środowiskowych czy

.go

innych sektorach działalności, powinny uwzględniać najważniejsze kwestie planowania w

gospodarce wodnej. Prezentowane poniżej dokumenty krajowe i regionalne dotyczą

przedmiotowych zagadnień i powinny być realizowane w zależności od potrzeb przy

jednoczesnym zachowaniu zasady zrównoważonego rozwoju.

Dokumenty planistyczne i programowe na poziomie krajowym w zależności od stopnia

zbieżności tematycznej, w mniejszym, bądź większym stopniu powinny uwzględniać ustalenia

PGW. Aktualnie w niektórych pojawiają się jedynie krótkie wzmianki o prowadzonych pracach

planistycznych, inne natomiast w istotny sposób dotykają tych tematów. Szereg dokumentów

rcl

na tym szczeblu powstawał około 2005 roku, więc kolejne aktualizacje tych programów w

sposób bardziej szczegółowy powinny uwzględniać założenia i cele planowania gospodarowania

wodami.

Na poziomie regionalnym obserwowana jest podobna sytuacja. W poszczególnych

dokumentach pojawiają się wzmianki o prowadzonych pracach związanych z opracowaniem

PWŚK i PGW, inne natomiast, np. wojewódzkie programy ochrony środowiska uwzględniają w

sposób dość szczegółowy wykonane, czy planowane do wykonania zadania i prace w tym

zakresie, uwzględniając je w swoich harmonogramach i kosztorysach. Z czasem aktualizacje

poszczególnych dokumentów powinny zawierać coraz dokładniejsze informacje i elementy

wypracowane w ramach procesu planowania gospodarowania wodami. Dotychczas to proces

planowania gospodarowania wodami w dużym stopniu bazował na zapisach dokumentów

planistycznych i programowych szczebla regionalnego, z uwagi na potrzebę uwzględnienia już

zaplanowanych do realizacji polityk i programów, oczywiście jeżeli są one zgodne z założeniami i

celami RDW. Na tak powstałej bazie zaplanowano odpowiednie zadania „dopełniające” dla

uzyskania efektu celowego, które następnie będą musiały zostać uwzględnione i przeniesione

na poziom krajowy i regionalny do realizacji.

Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, ustalenia PGW oraz planów

zarządzania ryzykiem powodziowym i planów przeciwdziałania skutkom suszy uwzględnia się w

koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województwa, w planach

zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków

v.p

zagospodarowania gminy oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.

Wprowadzenie powyższego przepisu reguluje kwestie spójności powstających dokumentów w

tych dwóch płaszczyznach bezpośrednio i ściśle ze sobą powiązanych. Realnie taka zmiana

będzie odczuwalna dopiero po aktualizacji poszczególnych dokumentów związanych

z kształtowaniem gospodarki przestrzennej kraju.

KRAJOWE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM

1. Tytuł dokumentu

.go

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015.

2. Zatwierdzenie

Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada 2006 roku.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2015.

4. Tematyka

Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015 jest nadrzędnym dokumentem polityki rozwoju

rcl

społeczno – gospodarczego Polski. Wyznacza priorytetowe cele tej polityki i określa ich

realizację na przestrzeni kilkunastu lat. Dokument ten, stanowi podstawę do tworzenia innych

opracowań na szczeblu rządowym i samorządu terytorialnego oraz umożliwia racjonalne

wykorzystanie środków finansowych pozyskanych z Unii Europejskiej.

Głównym celem strategii jest zmniejszenie istniejącego dystansu rozwojowego Polski,

wobec krajów Unii, poprzez podniesienie poziomu i jakości życia swoich obywateli.

5. Wskazanie finansowania

środki krajowe w kwocie 11,9 mld EUR z

o budżetu państwa,

o budżetu jednostek samorządu terytorialnego,

o budżetu innych podmiotów sektora finansów publicznych,

o funduszy celowych,

o środki prywatnych podmiotów gospodarczych w kwocie 6,4 mld EUR,

publiczne środki wspólnotowe w kwocie 86 mld EUR z

o Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

o Europejskiego Funduszu Społecznego,

o Funduszu Spójności,

o Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w kwocie

13,2 mld EUR, współfinansowanie w kwocie 3,9 mld EUR,

w kwocie 0,1 mld EUR,

pozostałe źródła finansowania z

v.p

o Europejskiego Funduszu Rybackiego w kwocie 0,7 mld EUR + współfinansowanie

o Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

o Norweskiego Obszaru Gospodarczego.

6. Działania przewidziane do realizacji

Założenia określają następujące priorytety Strategii

wzrost konkurencyjności i innowacyjności gospodarki w sektorze gospodarki wodnej

realizacja powyższego założenia przejawia się poprzez modernizację rybołówstwa i

przetwórstwa rybnego,

.go

poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej,

wzrost zatrudnienia i podniesienie jego jakości,

budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa,

rozwój obszarów wiejskich,

rozwój regionalny i podniesienie spójności terytorialnej.

Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013

rcl

1. Tytuł dokumentu

„Narodowy Plan Rozwoju 2007 – 2013”.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 6 września 2005 r.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2013.

4. Tematyka

Narodowy Plan Rozwoju jest kompleksowym programem rozwoju społecznego

i koncepcją modernizacji polskiej gospodarki. NPR ma za zadanie ukierunkować

i ustabilizować działanie instytucji publicznych i społecznych, sprzyjać realizowaniu interesów

różnych grup ludności. W ten sposób stanie się narzędziem programowania i koordynowania

działań podmiotów publicznych, prywatnych i społecznych. Dla osiągnięcia celów rozwojowych

określonych w NPR planowane jest podjęcie działań równocześnie w trzech wymiarach, tj.

strukturalnym - oddziaływanie na cechy strukturalne gospodarki,

przestrzennym - oddziaływanie na zagospodarowanie przestrzeni kraju,

regionalnym - oddziaływanie na rozwój i konkurencyjność regionów (województw).

Jako główne cele strategiczne zostały wymienione

utrzymanie gospodarki na ścieżce wysokiego wzrostu gospodarczego,

wzmocnienie konkurencyjności regionów i przedsiębiorstw oraz wzrost zatrudnienia,

podniesienie

poziomu

spójności

Poz. 549

społecznej,

gospodarczej

przestrzennej

komunikacyjna do regionów.

5. Wskazanie finansowania

v.p

(zmniejszenie regionalnego zróżnicowania poziomu dochodów i dostępność

Plan finansowany będzie z następujących źródeł

publiczne fundusze krajowe – 40,5 mld euro,

krajowe środki prywatne – 28,0 mld euro,

publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne – 73,6 mld euro.

Łączna kwota finansowania – 142,1 mld euro.

6. Działania przewidziane do realizacji

.go

Do realizacji priorytetów Narodowego Planu Rozwoju zaproponowano 117 działań

ujętych w 24 kierunkach. Działania te wynikają z dokumentów strategicznych (horyzontalnych,

sektorowych i regionalnych) i stanowią podstawę do opracowania programów operacyjnych.

Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego

1. Tytuł dokumentu

„Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego na lata 2007 – 2013”.

2. Zatwierdzenie

rcl

NSRR została przyjęta przez Radę Ministrów dnia 2 października 2007 r.

3. Realizacja zapisów

2007 – 2013.

4. Tematyka

NSRR jest dokumentem określającym uwarunkowania, cele i kierunki wspierania

rozwoju

regionalnego

przez

państwo

oraz

koordynacji

polityki

sektorowej

w województwach. Dokument określa priorytety i kryteria wyodrębniania obszarów wsparcia,

zasady i kryteria wsparcia finansowego programów wojewódzkich z punktu widzenia polityki

państwa. NSRR wskazuje również sposób koordynacji działań wszystkich ministrów oraz

funduszy celowych, które są zgodne z celami i zasadami polityki rozwoju regionalnego państwa.

5. Wskazanie finansowania

Strategia finansowana będzie z następujących źródeł

publiczne fundusze krajowe,

krajowe środki prywatne,

publiczne środki unijne oraz inne źródła zagraniczne.

6. Działania przewidziane do realizacji

Realizacja działań Strategii będzie ukierunkowana na spełnienie założonych celów

strategicznych

większa konkurencyjność województw,

większa spójność społeczna, gospodarcza przestrzenna,

v.p

szybszy wzrost- wyrównywanie szans rozwojowych.

Dla każdego z wymienionych celów zdefiniowano szereg działań priorytetowych, których

realizacja pozwoli na wypełnienie założeń Strategii.

Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju

1. Tytuł dokumentu

Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju

2. Zatwierdzenie

Koncepcja została przyjęta w dniu 5 października 1999 r. przez Radę Ministrów oraz

3. Realizacja zapisów

.go

w dniu 17 listopada 2000 r. przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej (M.P. z 2001 r. Nr 26, poz. 432).

Okres około 25 lat począwszy od roku 1999.

4.Tematyka

Koncepcja polityki przestrzennego zagospodarowania kraju jest podstawowym

dokumentem

określającym

zasady

polityki

państwa

dziedzinie

przestrzennego

zagospodarowania kraju. Zawiera ogólne kierunki rozwoju poszczególnych struktur i elementów

przestrzennych, uwzględniające uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, priorytety oraz

rcl

sektorowe założenia rozwojowe, w tym stwierdzenie, że stan ilościowy i jakościowy zasobów

wodnych jest jednym z podstawowych problemów strategicznych Polski, warunkującym rozwój

cywilizacyjny.

Zgodnie z Koncepcją, cele strategiczne sektora gospodarki wodnej oprócz problemów

kształtowania ilości i jakości zasobów wodnych powinny uwzględniać także problematykę

ochrony przed powodzią. Szczególny nacisk położony jest na użytkowe aspekty gospodarki

wodnej – zarówno w kontekście zapewnienia zaopatrzenia w wodę, ochrony jakości wód jak i

racjonalizacji zużycia wody przez odbiorców przemysłowych i gospodarkę komunalną,

modernizacji dróg wodnych oraz ochronę przed powodzią. Realizacji celów strategicznych ma

służyć proekologiczne gospodarowanie zasobami wód, poddanie regułom gospodarki rynkowej

użytkowania wód w gospodarce, zintegrowanie działań prowadzonych na poziomach lokalnym,

regionalnym i ponadregionalnym, zagospodarowanie szlaków śródlądowych, budowę

zbiorników retencyjnych i stymulowanie małej retencji Z uwagi na termin

zadaniowych

opracowania KPPZK (1999 r.), nie uwzględnia ona istotnych zmian w obecnych

uwarunkowaniach istniejących w kraju (chociażby przystąpienie do UE). W minionych latach

przystępowano do opracowania nowej koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju,

jednak prace te nie były finalizowane. Obecnie trwa przygotowywanie dokumentu Koncepcja

przestrzennego zagospodarowania kraju 2030, mającego zastąpić w systemie prawa dokument

obecnie obowiązujący. W roku 2010 planowane są konsultacje projektu KPZK 2030 i

v.p

opracowanie prognozy oddziaływania na środowisko skutków realizacji tego projektu.

Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016

1.Tytuł dokumentu

„Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejm RP w dniu 22 maja 2009 r.

3.Realizacja zapisów

4.Tematyka

.go

W latach 2009-2012 z perspektywą do roku 2016.

Dokument w głównej mierze określa zasady postępowania wobec środowiska oraz

określa priorytety jego ochrony. Idea polega na zasadzie zrównoważonego rozwoju.

Posiada strukturę podobną do "Polityki ekologicznej Państwa na lata 2003 - 2006", jednakże

inaczej akcentuje potrzebę działań uznanych jako priorytetowe.

5.Wskazanie finansowania

Szacuje się, że niezbędne nakłady na wykonanie zadań określonych w polityce

ekologicznej na lata 2009-2012 wyniosą 66,2 mld zł (ceny 2007 r.), a na lata 2013-2016 – 63,5

rcl

mld zł.

Źródła finansowania

środki prywatne,

środki publiczne a w nich NFOŚiGW, budżet jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa oraz środki zagraniczne (środki w ramach pomocy Unii Europejskiej

oraz środki z Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu

Finansowego, Instrumentu Szwajcarskiego oraz innej pomocy bilateralnej).

Przewidywane koszty

ochrona powietrza atmosferycznego – 19,3 mld zł,

ochrona wód i gospodarka wodna – 36,1 mld zł,

gospodarka odpadami – 6,7 mld zł.

na inne cele polityki ekologicznej dotyczące przedsięwzięć w zakresie ochrony przed

hałasem i polami elektromagnetycznymi, ochrony powierzchni ziemi, ochrony

przyrody, różnorodności przyrodniczej i krajobrazu, działalność badawczorozwojową w ochronie środowiska, monitoring oraz pozostałą działalność w

ochronie środowiska (poważne awarie, chemikalia, biotechnologie i GMO,

promieniowanie jonizujące) - 4,1 mld zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

Działania systemowe wyszczególnione w dokumencie to

I. Uwzględnienie zasad ochrony środowiska w strategiach sektorowych

v.p

rozwój metodologii wykonywania ocen oddziaływania na środowisko dla

dokumentów strategicznych oraz szkolenia dla projektodawców tych dokumentów

oraz dla osób oceniających.

II. Aktywizacja rynku na rzecz ochrony środowiska

zastosowanie systemu „zielonych zamówień” w postępowaniach o udzielenie

zamówienia publicznego organizowanych przez wszystkie instytucje korzystające ze

środków publicznych, eliminacja z rynku wyrobów szkodliwych dla środowiska,

promocja tworzenia „zielonych miejsc pracy” z wykorzystaniem funduszy Unii

Europejskiej, promocja transferu do Polski najnowszych technologii służących

.go

ochronie środowiska przez finansowanie projektów w ramach programów unijnych,

wykonanie analizy dotyczącej możliwości wprowadzenia w Polsce „zielonej” reformy

podatkowej, przeprowadzenie ogólnopolskiej kampanii społecznej kształtującej

zrównoważone

wzorce

konsumpcji,

wprowadzenie

etykiet

informujących

o produktach ekologicznych i ich promocja wśród społeczeństwa, opracowanie

krajowego planu wycofania proszków do prania zawierających fosforany, wsparcie

zastosowania pojazdów o niskiej emisji i wysokiej efektywności energetycznej

z napędami alternatywnymi oraz wypracowanie rozwiązań hamujących napływ do

parku

zagranicznych

pojazdów

rcl

krajowego

niekorzystnych

parametrach

ekologicznych i energetycznych.

III. Zarządzanie środowiskowe

stworzenie

mechanizmów

stymulujących

przystępowanie

przedsiębiorstw

i instytucji do systemów zarządzania środowiskowego. Do mechanizmów tych

należą

o wprowadzanie

„zielonych

zamówień”

promujących

postępowaniach

o udzielenie zamówienia publicznego firmy posiadające certyfikaty zarządzania

środowiskowego przez uzyskanie przez nie dodatkowych punktów,

o upowszechnienie wśród społeczeństwa logo EMAS i normy ISO 14001 a także

logo CP jako znaków jakości środowiskowej firmy będącej wytwórcą danego

wyrobu lub świadczącej określoną usługę,

o podniesienie prestiżu instytucji publicznej posiadającej certyfikat zarządzania

przez akcję wśród społeczeństwa dotyczącą znaczenia takiego certyfikatu,

o ograniczenie częstotliwości kontroli, w zakresie ochrony środowiska, podmiotów

posiadających certyfikaty zarządzania środowiskowego i uproszczenie trybu ich

kontroli,

o ograniczenie kosztów związanych z wdrożeniem systemów zarządzania

środowiskowego przez przedsiębiorstwa i instytucje.

IV. Udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska

v.p

doskonalenie metod udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie przez

wszystkie instytucje publiczne, rozwój szkolnej edukacji w zakresie ochrony

środowiska, dostępu do informacji o środowisku oraz kształtowanie zachowań

zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju (akcje, szkolenia dla nauczycieli i szkół),

promowanie etykiet znakujących aspekt środowiskowy produktów w celu ułatwienia

konsumentom zachowań proekologicznych, finansowe wspieranie przez fundusze

ekologiczne projektów realizowanych przez organizacje pozarządowe, zapewnienie

udziału pozarządowych organizacji ekologicznych we wszystkich gremiach

podejmujących decyzje dotyczące ochrony środowiska, szkolenia dla pracowników

.go

instytucji publicznych oraz przedsiębiorców w zakresie przepisów o dostępie

społeczeństwa do informacji o środowisku,

ściślejsza współpraca z dziennikarzami w zakresie edukacji ekologicznej wszystkich

grup społecznych.

V. Rozwój badań i postęp techniczny

uruchomienie systemu zagranicznych stypendiów naukowych dla najlepszych

absolwentów uczelni związanych z ochroną środowiska, umożliwienie finansowania

przez fundusze ekologiczne wdrażania ekoinnowacji opracowanych w polskich

rcl

placówkach naukowobadawczych, zwiększenie wymiany zespołów badawczych z

najlepszymi zagranicznymi instytutami (wspierane finansowo przez fundusze

ekologiczne), doposażenie w nowoczesną aparaturę naukową instytutów, uczelni i

systemów monitoringu (finansowane przez NFOŚiGW), wspieranie platform

technologicznych jako miejsca powstawania rozwiązań innowacyjnych przez ośrodki

naukowe i jednostki gospodarcze, wdrożenie systemu informatycznego resortu

„Środowisko”, w tym wdrożenie Systemu Informatycznego Inspekcji Ochrony

Środowiska „EKOINFONET”, uruchomienie krajowego systemu monitorowania

technologii środowiskowych.

VI. Odpowiedzialność za szkody w środowisku

zakończenie prac nad pełną transpozycją przepisów dyrektywy 2004/35/WE do

ustawodawstwa polskiego przez nowelizację ustawy o zapobieganiu i naprawie

szkód w środowisku,

stworzenie bazy danych o szkodach w środowisku i działaniach naprawczych,

prowadzenie

szkoleń

temat

odpowiedzialności

sprawcy

szkody

w środowisku dla pracowników administracji, sądownictwa oraz podmiotów

gospodarczych,

wzmocnienie kadrowe i aparaturowe Inspekcji Ochrony Środowiska pozwalające na

pełną realizację zadań kontrolnych,

zapewnienie

budżecie

Poz. 549

państwa

środków

rekultywacje

terenów

v.p

zanieczyszczonych przed 30 kwietnia 2007 r.

VII. Aspekt ekologiczny w planowaniu przestrzennym

wdrożenie wytycznych metodycznych dotyczących uwzględnienia w planach

zagospodarowania przestrzennego wymagań ochrony środowiska i gospodarki

wodnej, w szczególności wynikających z opracowań ekofizjograficznych, prognoz

oddziaływania na środowisko (wraz z poprawą jakości tych dokumentów),

wdrożenie przepisów umożliwiających przeprowadzanie strategicznej oceny

oddziaływania na środowisko już na etapie studium uwarunkowań i kierunków

zagospodarowania przestrzennego (które jest opracowaniem planistycznym

.go

obejmującym teren całej gminy),

zatwierdzenie wszystkich obszarów europejskiej sieci Natura 2000 oraz sporządzenie

dla nich planów ochrony,

wdrożenie koncepcji korytarzy ekologicznych,

uwzględnianie obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi,

określenie zasad ustalenia progów tzw. chłonności środowiskowej oraz pojemności

przestrzennej zależnie od typu środowiska,

wprowadzenie

mechanizmów

ochrony

zasobów

złóż

kopalin

przed

rcl

zagospodarowaniem powierzchni uniemożliwiającym przyszłe wykorzystanie,

uwzględnienie w planach zagospodarowania przestrzennego wyników.

Działania związane z ochroną zasobów naturalnych

Ochrona przyrody

o dokończenie inwentaryzacji i waloryzacji różnorodności biologicznej Polski,

o zadania wynikające z Krajowej strategii ochrony i zrównoważonego użytkowania

różnorodności biologicznej dotyczące przywracania właściwego stanu siedlisk

przyrodniczych (ekosystemów) i ostoi gatunków na obszarach chronionych wraz z

zachowaniem

zagrożonych

wyginięciem

gatunków

oraz

różnorodności

korytarzy

ekologicznych

genetycznej roślin, zwierząt i grzybów,

o przywrócenie

drożności

lądowych

wodnych

umożliwiających przemieszczanie się zwierząt i funkcjonowanie populacji

w skali kraju, wsparcia procesu opracowania planów ochrony dla obszarów

chronionych,

o zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie potrzeb i właściwych metod

ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,

o wypracowanie metod skutecznej ochrony cennych przyrodniczo zadrzewień

przydrożnych oraz terenów zieleni miejskiej,

Ochrona i zrównoważony rozwój lasów

v.p

o realizacja przez Lasy Państwowe „Krajowego programu zwiększenia lesistości”,

o dostosowanie składu gatunkowego drzewostanów do siedliska oraz zwiększenie

różnorodności genetycznej i gatunkowej biocenoz leśnych, w tym realizacja

programu restytucji jodły w Sudetach oraz ochrony i restytucji cisa w Polsce,

o rozbudowę funkcji leśnych banków genów oraz wprowadzenie alternatywnego

systemu certyfikacji lasów,

Racjonalne gospodarowanie zasobami wody

o przyjęcie przez Rząd i Parlament Narodowej Strategii Gospodarowania Wodami

do 2030 r. (z uwzględnieniem etapu 2015 r.),

.go

Ochrona powierzchni Ziemi

o opracowanie krajowej strategii ochrony gleb, w tym walki z ich zakwaszeniem,

o promocja rolnictwa ekologicznego i rolnictwa integrowanego,

o waloryzacja terenów pod względem ich przydatności do produkcji zdrowej

żywności oraz promocja takiej żywności,

o rozwój monitoringu gleb,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inicjatyw dotyczących

rekultywacji terenów zdegradowanych i zdewastowanych,

rcl

o zakończenie opracowania systemu osłony przeciwosuwiskowej przez Państwowy

Instytut Geologiczny,

Gospodarowania Zasobami Geologicznymi

o ułatwienia

dla

przedsiębiorstw

prowadzących

prace

poszukiwawczo-

rozpoznawcze przez uchwalenie nowego prawa geologicznego i górniczego,

o ułatwienia w dostępie do map i danych geologicznych,

o uzupełnienia mapy geośrodowiskowej Polski w skali 1:50 000 o nowe warstwy

tematyczne,

o uzupełnienie baz danych geologiczno-inżynierskich dla aglomeracji miejskich,

o tworzenie stanowisk dokumentacyjnych i geoparków w celu prawnej ochrony

dziedzictwa geologicznego Polski oraz inwentaryzacja stanowisk geologicznych

i utworzenie ich centralnego rejestru,

o zakończenie

prac

nad

systemem

osłony

przeciwosuwiskowej

SOPO

i utworzenie centralnego rejestru osuwisk i terenów zagrożonych ruchami

masowymi ziemi,

o określenie obszarów zagrożonych naturalnymi mikrowstrząsami sejsmicznymi,

o prowadzenie polityki koncesyjnej mającej na celu zwiększenie udokumentowania

złóż surowców energetycznych z jednoczesnym promowaniem nowych

technologii

pozyskiwania

energii

złóż,

zwłaszcza

węgla,

celu

sposobu eksploatacji,

v.p

minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko dotychczasowego

o promowanie wykorzystania metanu z pokładów węgla,

o doskonalenie prawodawstwa dotyczącego ochrony zasobów kopalin i wód

podziemnych,

o ograniczenie presji wywieranej na środowisko podczas prowadzenia prac

geologicznych i eksploatacji kopalin,

o eliminacja nielegalnej eksploatacji kopalin,

o wzmocnienie

ochrony

niezagospodarowanych

planowania przestrzennego,

złóż

kopalin

procesie

.go

o wykonanie bilansu pojemności struktur geologicznych, w których możliwa jest

sekwestracja dwutlenku węgla na terenie Polski,

o rozpoznanie geologiczne złóż soli kamiennej, wyczerpanych złóż ropy i innych

struktur geologicznych pod kątem magazynowania ropy naftowej i gazu

ziemnego oraz składowania odpadów, w tym promieniotwórczych,

o dokończenie dokumentowania zasobów dyspozycyjnych wód leczniczych

i termalnych oraz głównych zbiorników wód podziemnych.

rcl

Działania związane z poprawą jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego

Środowisko a zdrowie

o doposażenie straży pożarnej w sprzęt do ratownictwa chemiczno-ekologicznego

oraz sporządzanie wojewódzkich i powiatowych planów zarządzania ryzykiem

wystąpienia awarii,

Jakość powietrza

o dalsza redukcja emisji SO2, NOx i pyłu drobnego z procesów wytwarzania energii;

zadanie

jest

szczególnie

trudne

dlatego,

że

struktura

przemysłu

energetycznego Polski jest głównie oparta na spalaniu węgla i nie można jej

zmienić w ciągu kilku lat,

o możliwie szybkie uchwalenie nowej polityki energetycznej Polski do 2030 r.,

o modernizacja systemu energetycznego,

o podjęcie działań związanych z gazyfikacją węgla (w tym także z gazyfikacją

podziemną) oraz z techniką podziemnego składowania dwutlenku węgla,

o konieczne opracowanie i wdrożenie przez właściwych marszałków województw

programów naprawczych w 161 strefach miejskich, w których notuje się

przekroczenia standardów dla pyłu drobnego PM10 i PM2,5 zawartych

w dyrektywie CAFE,

o uruchomienie

pierwszej

linii

Poz. 549

kolejowej

dla

samochodów

ciężarowych

intermodalny),

Ochrona wód

v.p

przejeżdżających przez Polskę w tranzycie wschód - zachód (tzw. transport

o budowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków z podwyższonym usuwaniem

biogenów dla wszystkich aglomeracji powyżej 15 000 RLM oraz rozbudowa dla

nich sieci kanalizacyjnych,

o uruchomienie działań zapisanych w planach gospodarowania wodami na

obszarach dorzeczy w Polsce oraz w programie wodno-środowiskowym kraju,

o opracowanie programów działań specjalnych mających na celu ograniczenie

powodowanego

przez

substancje

.go

zanieczyszczenia

niebezpieczne

i priorytetowe pochodzące przede wszystkim ze źródeł przemysłowych,

o realizacja programów działań na obszarach szczególnie narażonych na azotany

pochodzenia rolniczego,

o wyposażenie

zakładów

sektora

rolno-spożywczego

wysokosprawne

oczyszczalnie ścieków,

o wyposażenie jak największej liczby gospodarstw rolnych w zbiorniki na gnojowicę

i płyty obornikowe,

rcl

o ustanowienie obszarów ochronnych dla głównych zbiorników wód podziemnych

oraz stref ochrony ujęć wód podziemnych,

o rozwój sieci monitoringu jakości wód powierzchniowych i podziemnych,

o ścisła współpraca z państwami leżącymi nad Morzem Bałtyckim w realizacji

programu ochrony wód tego morza w ramach Konwencji Helsińskiej,

o wdrożenie najbardziej skutecznych i ekonomicznie opłacalnych metod odzysku

osadów ściekowych z dużych oczyszczalni ścieków,

Gospodarka odpadami

o zorganizowanie banku danych o odpadach (do końca 2009 r.),

o reforma obecnego systemu zbierania i odzysku odpadów komunalnych

w gminach, dająca władzom samorządowym znacznie większe uprawnienia

w zarządzaniu i kontrolowaniu systemu (do końca 2009 r.),

o zwiększenie

stawek

opłat

składowanie

odpadów

zmieszanych

biodegradowalnych oraz odpadów, które można poddać procesom odzysku,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne inwestycji dotyczących

odzysku i recyklingu odpadów, a także wspieranie wdrożeń nowych technologii

w tym zakresie,

o dostosowanie składowisk odpadów do standardów UE,

o wprowadzenie rozwiązań poprawiających skuteczność systemu recyklingu

v.p

wyeksploatowanych pojazdów,

o finansowe wspieranie przez fundusze ekologiczne modernizacji technologii

prowadzących do zmniejszania ilości odpadów na jednostkę produkcji

(technologie małoodpadowe),

o realizacja projektów dotyczących redukcji ilości składowanych odpadów

komunalnych i zwiększenia udziału odpadów komunalnych poddawanych

odzyskowi i unieszkodliwieniu,

o intensyfikacja edukacji ekologicznej promującej minimalizację powstawania

odpadów (np. opakowań, toreb foliowych) i ich preselekcję w gospodarstwach

.go

domowych,

o wzmocnienie przez Inspekcję Ochrony Środowiska kontroli podmiotów

odbierających odpady od wytwórców oraz podmiotów posiadających instalacje

do odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów,

o dokończenie akcji likwidacji mogilników, zawierających przeterminowane środki

ochrony roślin i inne odpady niebezpieczne oraz akcji eliminacji PCB

z transformatorów i kondensatorów,

Oddziaływanie hałasu i pól elektromagnetycznych

rcl

o sporządzenie map akustycznych dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz dla

dróg krajowych i lotnisk, a także wynikających z nich programów ochrony przed

hałasem,

o zorganizowanie laboratorium referencyjnego do pomiaru pól w ramach Inspekcji

Ochrony Środowiska i szkolenie specjalistów w zakresie ich pomiaru, a także

opracowanie w Ministerstwie Środowiska procedur zapewniających bezpieczną

lokalizację źródeł pól elektromagnetycznych,

Substancje chemiczne w środowisku

o szkolenia

dotyczące

odpowiedzialnego

stosowania

chemikaliów

i postępowania z ich odpadami, wspierane finansowo przez fundusze ekologiczne

oraz propagowanie produktów z substancji ulegających biodegradacji (np. torby

na zakupy, naczynia jednorazowe),

o kontynuacja programów krajowe dotyczące usuwania PCB z transformatorów,

kondensatorów

innych

urządzeń

zawierających

związki

z dekontaminacją tych urządzeń, usuwanie azbestu, likwidacja mogilników.

Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.)

1.Tytuł dokumentu

Krajowy program zwiększenia lesistości. Aktualizacja 2003.

wraz

2.Zatwierdzenie

v.p

Aktualizacja dokumentu „Krajowy program zwiększania lesistości” został zaakceptowany

do realizacji przez Radę Ministrów RP w dniu 23 czerwca 1995 r.

3.Realizacja zapisów

Realizacja „Krajowego programu zwiększenia lesistości” obejmuje lata 1995-2020.

4.Tematyka

Program zakłada zwiększenie zalesienia Polski do 30% do 2020 r. oraz do 33%

po roku 2050. Został podzielony na cztery etapy

pierwszy etap został zrealizowany w latach 1995-2000,

drugi etap zaplanowany na lata 2001-2005,

.go

trzeci etap zaplanowany na lata 2006-2010,

czwarty etap zaplanowany na lata 2011 – 2020.

5.Wskazanie finansowania

Koszty realizacji I etapu zalesień (lata 1995-2000) dotyczące gruntów państwowych były

finansowane z trzech źródeł

budżet państwa 214,2 mln zł (89,3%),

22,6 mln zł (9,4%),

EKOFUNDUSZ

3,0 mln zł (1,3%),

RAZEM

239,8 mln zł (100%).

rcl

NFOŚiGW

I etap programu zalesienia gruntów państwowych kosztował 239,8 mln zł, a zaplanowane przez

Program koszty miały wynieść 75 mln zł. Ta trzykrotnie większa wartość spowodowana była

kilkudziesięciu procentowym wzrostem inflacji pomiędzy cenami z roku 1994, a latami 19952000. Istotnym powodem było również zwiększenie zakresu powierzchni do zalesienia w latach

1998-2000.

Koszty zalesień w ramach realizacji Programu w kolejnych okresach jego wdrażania określone

zostały w następującej wysokości

w okresie 2001 – 2005 – 708 mln zł,

w okresie 2006 – 2010 – 1638 mln zł,

w okresie 2011 – 2020 – 7704 mln zł,

6.Działania przewidziane do realizacji.

W latach 2001-2010 priorytetem jest zalesienie 90 tys. ha należących do Skarbu Państwa

oraz 190 tys. gruntów niepaństwowych. Na lata 2001-2005 z przewidzianych 120 tys. ha

gruntów do zalesienia, zalesione zostało 95,4 tys. ha gruntów z czego 46,3 tys. ha gruntów

państwowych oraz 49,1 tys. ha gruntów niepaństwowych. Natomiast w latach 2006-2010

zaplanowane do zalesienia jest 160 tys. ha gruntów z czego 40 tys. ha gruntów Skarbu Państwa

i 120 tys. ha gruntów niepaństwowych.

państwowych i 550 tys. ha pozostałych gruntów.

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej

1. Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej.

2. Zatwierdzenie

v.p

Etap trzeci w latach 2011-2020 przewiduje do zalesienia 130 tys. ha gruntów

Dokument przyjęty przez Sejm w dniu 23 sierpnia 2001 r.

3. Realizacja zapisów

4. Tematyka

.go

W latach 2001-2020.

Strategia podkreśla znaczenie odnawialnych źródeł energii (OZE). Celem dokumentu jest

zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym kraju

do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia nośników pierwotnych.

Główną korzyścią z rozwoju energetyki odnawialnej jest poprawa warunków klimatycznych

przez redukcję emisji gazów cieplarnianych, głównie dwutlenku węgla.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

rcl

6. Działania przewidziane do realizacji

Strategia przedstawia jedynie ogólne działania organizacyjne, formalno-prawne,

wspierające rozwój naukowy oraz edukacyjne, których realizacja powinna pozwolić na właściwe

wdrożenie założeń strategii i tym samym zwiększenie wykorzystania energii z OZE, m. in.

kreowanie polityki dot. odnawialnych źródeł energii,

przygotowanie

programów

rozwoju

poszczególnych

rodzajów

OZE

wraz

z przeprowadzeniem analiz ekonomicznych,

wprowadzenie niezbędnych zmian w przepisach prawa, zwłaszcza w Prawie

energetycznym,

stworzenie systemu wspierania OZE,

wsparcie finansowe przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii,

wspieranie programów badawczych i demonstracyjnych,

wprowadzenie programów informacyjnych w tym zakresie,

wykorzystanie doświadczeń innych krajów w ramach współpracy międzynarodowej.

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności

v.p

Biologicznej

1. Tytuł dokumentu

Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej

oraz Program Działań na lata 2007-2013.

2. Zatwierdzenie

Dokument zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 26 października 2007 roku.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

Przedmiotem

Strategii

.go

4. Tematyka

jest

cała

różnorodność

biologiczna

poziomie

wewnątrzgatunkowym, międzygatunkowym oraz ponadgatunkowym.

Głównym celem jest zachowanie bogactwa różnorodności biologicznej w skali lokalnej,

krajowej i globalnej oraz zapewnienie trwałości i możliwości rozwoju wszystkich poziomów jej

organizacji z uwzględnieniem potrzeb rozwoju społeczno-gospodarczego Polski, oraz

konieczności zapewnienia odpowiednich warunków życia i rozwoju społeczeństwa. Zgodnie z

przyjętymi założeniami rozwinięcie Krajowej Strategii stanowi program działań (opracowany na

rcl

lata 2007 – 2013). Niektóre z zadań w nim wskazanych są działaniami długoterminowymi, które

będą realizowane w kolejnych okresach.

5. Wskazanie finansowania

Łączny koszt działań planowanych do realizacji w okresie 2008 – 2013 w ramach Strategii

oszacowano na 281,1 mln zł.

Finansowanie będzie realizowane z następujących źródeł

budżet państwa: 168,1 mln zł, z tego 88,4 mln zł to fundusze UE

i międzynarodowe,

Inne środki krajowe, w tym NFOŚiGW i WFOŚiGW – 113,0 mln zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania strategiczne

rozpoznanie i monitorowanie stanu różnorodności biologicznej oraz istniejących

i potencjalnych zagrożeń,

skuteczne usunięcie lub ograniczanie aktualnych pojawiających się zagrożeń

różnorodności biologicznej,

zachowanie i/lub wzbogacanie istniejących oraz odtwarzanie utraconych elementów

różnorodności biologicznej,

pełne zintegrowanie działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej

z działaniami oddziaływujących na tę różnorodność sektorów gospodarki oraz

administracji publicznej i społeczeństwa (w tym organizacji pozarządowych), przy

zachowaniu

właściwych

proporcji

Poz. 549

pomiędzy

zapewnieniem

równowagi

v.p

przyrodniczej, a rozwojem społeczno-gospodarczym kraju,

podniesienie wiedzy oraz ukształtowanie postaw i aktywności społeczeństwa na

rzecz ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej,

udoskonalenie

mechanizmów

instrumentów

służących

ochronie

i zrównoważonemu użytkowaniu różnorodności biologicznej,

rozwinięcie współpracy międzynarodowej w skali regionalnej i globalnej na rzecz

ochrony i zrównoważonego użytkowania zasobów różnorodności biologicznej,

użytkowanie

różnorodności

biologicznej

sposób

zrównoważony,

z uwzględnieniem równego i sprawiedliwego podziału korzyści i kosztów jej

.go

zachowania, w tym także kosztów zaniechania działań rozwojowych ze względu na

ochronę zasobów przyrody.

Realizację strategii i działań strategicznych oparto na 4 zasadach

zasada konsolidacji – maksymalna integracja działań na rzecz ochrony różnorodności

biologicznej na wszystkich poziomach realizowanej polityki ekologicznej państwa,

zasada

regionalizacji

–

opracowanie

regionalnych

strategii

programów

i wyznaczenie organów koordynujących ich wdrażanie,

rcl

zasada umiędzynarodowienia – respektowanie międzynarodowych konwencji,

porozumień i zasad w zakresie ochrony środowiska i różnorodności biologicznej,

zasada uspołecznienia – potrzeba stworzenia mechanizmów wykorzystujących

zaangażowanie potencjału społecznego w działania na rzecz ochrony różnorodności

biologicznej.

Działania operacyjne wskazane w Dziale Gospodarka Wodna obejmują

wzmocnienie działań na rzecz osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a także

ekosystemów wodnych i od wód zależnych, w tym utrzymania wszędzie tam gdzie

jest to możliwe, naturalnego lub zbliżonego do naturalnego charakteru rzek i ich

dolin,

odtworzenie ciągłości ekologicznej rzek.

Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce

1. Tytuł dokumentu

Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań (na lata

2006 -2013).

2. Zatwierdzenie

„Strategia ochrony obszarów wodno-błotnych w Polsce wraz z planem działań” została

zatwierdzona 10 października 2006 r. przez Ministra Środowiska.

Strategia obejmuje lata 2006-2013.

4. Tematyka

v.p

3.Realizacja zapisów

Obszary wodno-błotne stanowią jedno z największych źródeł wód słodkich dla przyrody

ożywionej,

jednocześnie

są

ekosystemami

zagrożonymi.

Dlatego

ich

ochrona

to jedno z ważniejszych zadań do realizacji. Strategia ta oparta jest na konwencji Ramsar

z 1975 roku, która ma charakter międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony

i utrzymania obszarów określanych jako „wodno-błotne”.

5. Wskazania finansowania

W zakresie działu „Gospodarka wodna”, omawiana Strategia szacuje środki konieczne do

.go

realizacji działań w tym zakresie na kwotę 170,0 tys. zł. Większość działań w ramach

wskazanego programu oszacowano jako działania nie generujące dodatkowych kosztów,

przeprowadzane w ramach środków własnych instytucji odpowiedzialnych za wdrożenie

programu. Łączny koszt zaplanowanego programu działań we wszystkich jego działach,

oszacowano na 23,727 mln zł, z czego około 3,276 mln zł będzie pochodzić ze środków

budżetowych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Zagadnienia dotyczące ochrony środowiska wodno-błotnego zostały uwzględnione

rcl

w dokumentach takiej rangi jak „II Polityka Ekologiczna Państwa” przyjęta przez Radę Ministrów

w 2001 roku oraz „Strategia Ochrony i Umiarkowanego Użytkowania Różnorodności

Biologicznej” również z 2001 roku, przyjęta przez Ministra Środowiska.

Główne cele/działania Strategii to

doskonalenie i harmonizacja przepisów prawnych,

synchronizacja działań rożnych resortów, struktur zarządzania i organizacji,

synchronizacja działań w zakresie zalesień siedlisk hydrogenicznych,

ochrona prawna obiektów najcenniejszych przez włączanie ich w sieć obszarów

chronionych,

wskazanie priorytetowych obszarów wymagających ochrony lub renaturyzacji,

rozwój metod czynnej ochrony obszarów wodno-błotnych,

usprawnienie i wdrożenie instrumentów finansowych w sferze ochrony środowiska,

wspierających ochronę obszarów wodno-błotnych,

zapewnienie właściwej edukacji i promocji wartości obszarów wodno-błotnych,

ich zagrożeń oraz potrzeb ochrony,

rozwój badań naukowych i monitoringu na obszarach wodno-błotnych, w tym

stworzenie zintegrowanego monitoringu obszarów wodno-błotnych objętych

ochroną w ramach sieci Natura 2000, obszarów objętych dyrektywą Azotanową

v.p

i obszarów wdrażania Wspólnej Polityki Rolnej.

Sektorowe programy operacyjne na lata 2007-2013

Wśród Sektorowych programów operacyjnych, zaplanowanych do wdrażania w okresie 2007 –

2013 znajdują się

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko,

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka,

Program Operacyjny Kapitał Ludzki,

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej,

.go

Program Operacyjny Pomoc Techniczna,

Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej.

Z uwagi na fakt, iż praktycznie tylko Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

dot. zagadnień powiązanych bezpośrednio z gospodarką wodną, poniżej skupiono się

na identyfikacji właśnie tego programu.

rcl

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013

1. Tytuł dokumentu

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013.

2. Zatwierdzenie

„Program Infrastruktura i Środowisko 2007 - 1013” został zatwierdzony przez Komisję

Europejską decyzją z dnia 7 grudnia 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2008

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

4. Tematyka

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko określa cele służące podniesieniu

atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów, poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy

równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia, zachowaniu tożsamości

kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Dokument zawiera m. in. opis stanu istniejącego

poszczególnych

sektorów

oraz

analizę

SWOT

(mocne

słabe

strony,

szanse

i zagrożenia w poszczególnych sektorach).

5. Wskazanie finansowania

Na początku wskazano środki finansowania całego projektu, natomiast kolejno środki

wybranych osi związanych z gospodarka wodną.

Ogółem 37,566 mld euro

wkład krajowy – 9,652 mld euro.

v.p

środki unijne – 27,914 mld euro,

Środki na współfinansowanie krajowe pochodzić będą z budżetu państwa, budżetu jednostek

samorządu terytorialnego, oraz z innych środków publicznych i prywatnych.

Wysokość finansowania poszczególnych priorytetów (wybrane osie bezpośrednio związane

z gospodarką wodną)

gospodarka wodno-ściekowa: 3 275,2 mln euro

o wkład wspólnotowy 2 783,9 mln euro,

wkład krajowy (krajowe środki publiczne) 491,3 mln euro,

.go

zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska (w tym m.in.

zadanie - Retencjonowanie

wody

zapewnienie

bezpieczeństwa

przeciwpowodziowego): 655,0 mln euro

o wkład wspólnotowy 556,8 mln euro,

o wkład krajowy 98,2 mln euro,

przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska

(w tym m.in. zadanie - Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodnościekowej): 667,0 mln euro

rcl

o wkład wspólnotowy 200,0 mln euro,

o wkład krajowy 467,0 mln euro.

6. Działania przewidziane do realizacji

Wymienione działania odnoszą się do wymienionych powyżej osi priorytetowych

i zadań w ich obrębie

gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tys. RLM; wyposażenie

aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków

zgodnie z wymogami dyrektywy 91/271/EWG w sprawie oczyszczania ścieków

komunalnych; działania dotyczą budowy, rozbudowy i modernizacji oczyszczalni

ścieków komunalnych oraz modernizacji systemów kanalizacji zbiorczej,

retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego;

zwiększenie ilości zasobów dyspozycyjnych niezbędnych dla ludności i gospodarki

kraju oraz stopnia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego i przeciwdziałania

skutkom suszy wraz ze zwiększeniem naturalnej retencji dolin rzecznych

z zachowaniem dobrego stanu ekologicznego; realizacja zadań z tzw. programów

małej retencji, przygotowanych przez wszystkie województwa; projekty dotyczące

modernizacji istniejącej infrastruktury lub budowy nowych obiektów, w celu

zapewnienia

właściwego

poziomu

bezpieczeństwa

zarówno

budowli

Retencji Lasów Państwowych

v.p

hydrotechnicznych, jak również bezpieczeństwa powodziowego; w ramach Małej

o zwiększenie możliwości retencyjnych ekosystemów leśnych oraz przeciwdziałanie

przyczynom suszy w ekosystemach leśnych na terenach nizinnych,

o przeciwdziałanie skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich;

zwiększenie retencji i utrzymanie potoków górskich oraz związanej z nimi

infrastruktury w dobrym stanie,

wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodno-ściekowej; ograniczenie

ładunku

zanieczyszczeń

szczególności

substancji

niebezpiecznych)

odprowadzanych przez przemysł do środowiska wodnego oraz zmniejszenie ilości

.go

nieoczyszczonych ścieków przemysłowych odprowadzanych do wód lub do ziemi.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

1.Tytuł dokumentu

„Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą

Rady Ministrów z dnia 30 października 2007 r.

rcl

3.Realizacja zapisów

Lata 2007-2013.

4.Tematyka

Dokument został opracowany dla rozwoju gospodarki w Polsce, opierając się

o innowacyjne przedsiębiorstwa. Dodatkowymi celami były

zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw,

wzrost konkurencyjności polskiej nauki,

zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym,

zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku

międzynarodowym,

tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy,

W ramach opisywanego programu mamy do czynienia z krajową i/lub międzynarodową

innowacyjnością, nie wspierano lokalnej lub regionalnej.

Program operacyjny Innowacyjna Gospodarka opiera się na 9 podstawowych

priorytetach

badania i rozwój nowoczesnych technologii,

infrastruktura strefy B+R,

kapitał dla innowacji,

inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia,

dyfuzja innowacji,

v.p

polska gospodarka na rynku międzynarodowym,

społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji,

społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności,

pomoc techniczna.

5.Wskazanie finansowania

środki publiczne – krajowe

(budżet państwa) i wspólnotowe (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego),

środki prywatne.

Łączna wielkość publicznych środków finansowych - 9 711 629 742 euro.

.go

6.Działania przewidziane do realizacji

Priorytet I - Badania i rozwój nowoczesnych technologii

wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy,

wzmocnienie potencjału kadrowego nauki,

wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki

naukowe,

wsparcie projektów celowych.

rcl

Priorytet II - Infrastruktura sfery B+R

rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym,

wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych,

inwestycje związane z rozwojem infrastruktury informatycznej nauki.

Priorytet III - Kapitał dla innowacji

inicjowanie działalności innowacyjnej,

wspieranie funduszy kapitału podwyższonego ryzyka,

tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP.

Priorytet IV - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

wsparcie wdrożeń wyników prac B+R,

stymulowanie działalności B+R przedsiębiorstw oraz wsparcie w zakresie wzornictwa

przemysłowego,

kredyt technologiczny,

nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym,

wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki.

Priorytet V - Dyfuzja innowacji

wspieranie rozwoju powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym,

wspieranie instytucji otoczenia biznesu świadczących usługi proinnowacyjne oraz ich

sieci o znaczeniu ponadregionalnym,

wspieranie ośrodków innowacyjności,

zarządzanie własnością intelektualną.

paszport do eksportu,

v.p

Priorytet VI - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym

rozwój sieci centrów obsługi inwestorów i eksporterów oraz powstawanie nowych

terenów inwestycyjnych,

promocja turystycznych walorów Polski,

inwestycje w produkty turystyczne o znaczeniu ponadregionalnym,

promocja polskiej gospodarki.

Priorytet VII - Społeczeństwo informacyjne – budowa elektronicznej administracji.

Priorytet VIII - Społeczeństwo informacyjne – zwiększanie innowacyjności gospodarki

.go

wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej,

wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B,

przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu – eInclusion,

zapewnienie dostępu do Internetu na etapie „ostatniej mili”.

Priorytet IX - Pomoc techniczna

wsparcie zarządzania,

wyposażenie instytucji,

rcl

informacja i promocja,

ewaluacja.

Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007-2013

1. Tytuł dokumentu

Regionalne Programy Operacyjne.

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzenie 16 RPO nastąpiło w okresie wrzesień – grudzień 2007 r.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2013.

4. Tematyka

Regionalne Programy Operacyjne zawierają priorytety mające na celu zwiększenie

poziomu życia i atrakcyjności terenu z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju. Program

umożliwia wsparcie różnorodnym rodzajom inwestycji m.in.

inwestycji w infrastrukturę lokalną

o infrastruktura drogowa,

o pobór i zaopatrzenie w wodę,

o odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,

o przesył energii elektrycznej i gazu,

o poprawa jakości powietrza,

o odnowa centrów miejscowości,

v.p

o kompleksowe uzbrojenie terenu pod inwestycje,

rozwoju turystyki i funkcji rekreacyjnej obszarów wiejskich

o budowa i modernizacja lokalnej bazy turystycznej i rekreacyjnej,

o rozwój agroturystyki,

o promocja lokalnego produktu turystycznego,

promowania regionalnego produktu i usług,

lokalnej infrastruktury społecznej

o wyrównanie szans w dostępie do edukacji,

o podniesienie jakości podstawowej opieki medycznej,

.go

społeczeństwo informacyjne

o zwiększenie dostępu do internetu na obszarach wiejskich,

o zwiększenie zakresu usług teleinformacyjnych dostępnych on-line,

ochrony dziedzictwa kulturowego,

rozwoju obszarów wiejskich,

ochrony przeciwpowodziowej.

5. Wskazanie finansowania

budżet państwa,

rcl

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

inne środki publiczne,

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,

środki prywatne.

6. Działania przewidziane do realizacji

Liczne działania w zależności od planowanych do osiągnięcia efektów. W zakresie

gospodarki wodnej oraz ochrony zasobów wodnych, najczęściej wymieniane są działania

zmierzające do realizacji nakreślonych celów

poprawa stanu środowiska naturalnego oraz bezpieczeństwa ekologicznego

i przeciwpowodziowego,

racjonalne kształtowanie i zachowanie zasobów naturalnych dla polepszenia

warunków życia mieszkańców i stanowienia korzystnych warunków dla rozwoju

gospodarki, przy uwzględnieniu zasad zrównoważonego rozwoju,

budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,

działania z zakresu sanitacji i racjonalnego gospodarowania wodą, zwłaszcza na

obszarach wiejskich i terenach objętych ochroną oraz na terenach turystycznych

i uzdrowiskowych.

v.p

Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

1.Tytuł dokumentu

„Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Komisję Europejską dnia 24 lipca 2007 r.

3.Realizacja zapisów

W latach 2007 – 2013.

4.Tematyka

Dokument określa i opisuje działania które mają służyć rozwojowi obszarów wiejskich.

na terenie całego kraju.

5.Wskazanie finansowania

.go

Opisuje on cztery główne osie priorytetowe. Program będzie realizowany w latach 2007-2013

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

budżet państwa.

6.Działania przewidziane do realizacji

W ramach PROW 2007-2013 wyróżniono cztery główne priorytety

oś.1 (gospodarcza)

rcl

Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego

DZIAŁANIA

szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie,

ułatwianie startu młodym rolnikom,

renty strukturalne,

korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów,

modernizacja gospodarstw rolnych,

zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej,

poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem

rolnictwa i leśnictwa,

uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności,

działania informacyjne i promocyjne,

grupy producentów rolnych,

oś.2 (środowiskowa)

Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich

DZIAŁANIA

wspieranie

gospodarowania

obszarach

górskich

innych

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW),

program rolnośrodowiskowy,

zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne,

obszarach

odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz

oś.3 (społeczna)

v.p

wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych,

Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej

DZIAŁANIA

różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej,

tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw,

podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej,

odnowa i rozwój wsi,

DZIAŁANIA

.go

oś.4 Leader

wdrażanie lokalnych strategii rozwoju,

wdrażanie projektów współpracy,

funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.

Dodatkowe działania to

działania promujące równość mężczyzn i kobiet na poszczególnych etapach realizacji

programu (projekt, realizacja, monitorowanie i ocena),

rcl

sposób zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub

pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub

orientację seksualną na różnych etapach realizacji programu.

Strategia rozwoju społeczno – gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020

1.Tytuł dokumentu

„Strategia rozwoju społeczno – gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 30 grudnia 2008 r.

3.Realizacja zapisów

Horyzont czasowy strategii do roku 2020.

4.Tematyka

Dokument opisuje uwarunkowania zewnętrzne Polski Wschodniej a także strategię jej

rozwoju. Polska Wschodnia została podzielona na pięć województw: lubelskie, podkarpackie,

świętokrzyskie, warmińsko – mazurskie. Na cele powyższego dokumentu wykonano analizę

SWOT oraz określono potencjał rozwoju Polski Wschodniej oraz wskazano cele i kierunki jej

rozwoju.

5.Wskazanie finansowania

Polski wschodniej,

v.p

środki dostępne z Unii Europejskiej na wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego

fundusze strukturalne: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Europejski

Fundusz Społeczny oraz Fundusz Spójności,

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,

Europejski Bank Inwestycyjny – w nim wyróżniono kilka możliwości finansowania kredyty bezpośrednie, kredyty z gwarancjami rządowymi, linie kredytowe za

pośrednictwem banków oraz kredyty dla banków na pożyczki dla beneficjentów

(global loans).

.go

6.Działania przewidziane do realizacji

Priorytety i cele realizacji strategii podzielono na cztery główne grupy

CEL 1− rozwój systemów infrastruktury technicznej i społecznej

DZIAŁANIA

rozbudowa i podnoszenie standardów infrastruktury społecznej,

podnoszenie standardów i stworzenie spójnego układu komunikacyjnego oraz

gospodarki przestrzennej stymulującej rozwój regionu,

rozwój komunalnej infrastruktury ochrony środowiska,

rcl

zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego,

rozwój systemów informatycznych – szerokopasmowego dostępu do Internetu oraz

regionalnej zintegrowanej platformy usług elektronicznych,

poprawa

stanu

infrastruktury

mieszkaniowej

oraz

regionalnych

połączeń

komunikacyjnych jako czynników warunkujących wzrost mobilności zasobów

ludzkich i racjonalnego kształtowania ośrodków osadniczych,

CEL 2 − baza ekonomiczna

DZIAŁANIA

rozwój innowacyjności gospodarki regionu,

wsparcie przedsiębiorczości,

rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich,

rozwój turystyki i lecznictwa uzdrowiskowego,

tworzenie spójnego i efektywnego systemu promocji,

rozwój kadr gospodarki regionu, w tym kształcenia ustawicznego,

rozwój funkcji metropolitalnych,

CEL 3 − wzrost konkurencyjności regionalnej gospodarki oraz jej zdolności do tworzenia miejsc

pracy

DZIAŁANIA

reguł wspólnego rynku,

v.p

restrukturyzację tradycyjnych gałęzi regionalnej gospodarki i dostosowanie jej do

rozwój i podnoszenie konkurencyjności regionalnego agrobiznesu,

specjalizację województwa w wybranych sektorach produkcji i usług cechujących się

wysokim poziomem konkurencyjności,

rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz wzrost poziomu ich innowacyjności,

rozwój regionalnego potencjału B+R oraz jego wykorzystanie dla potrzeb gospodarki,

rozwój społeczeństwa informacyjnego,

CEL 4 − rozwój zasobów ludzkich

DZIAŁANIA

.go

doskonalenie systemu szkolnictwa z uwzględnieniem rynku pracy,

rozwój potencjału kadrowego nauki i sektora badawczo-rozwojowego,

rozwój form kształcenia ustawicznego,

aktywna polityka rynku pracy,

zintegrowana polityka społeczna,

budowanie społeczeństwa obywatelskiego,

rcl

wyrównywanie szans edukacyjnych mieszkańców obszarów wiejskich.

Celem strategicznym polityki państwa w latach 2007-2020 jest wzrost poziomu

spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej całej Polski Wschodniej i każdego z jej

województw

w rozszerzonej

Unii

Europejskiej

uwzględnieniem

zasady

trwałego

i zrównoważonego rozwoju.

PRIORYTETY STRATEGII

oddziaływanie na poprawę jakości kapitału ludzkiego,

budowanie społeczeństwa informacyjnego opartego na wiedzy,

wspieranie gospodarki, wspieranie funkcjonowania MSP,

zwiększenie dostępności komunikacyjnej Polski Wschodniej poprzez rozwijanie

infrastruktury transportowej,

wykorzystanie położenia przy zewnętrznej granicy UE, rozwój współpracy

transgranicznej,

wsparcie funkcji metropolitalnych miast Polski Wschodniej,

konserwacja i wykorzystanie zasobów środowiska przyrodniczego oraz ochrona

różnorodności biologicznej.

v.p

Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r.

1. Tytuł dokumentu

Strategia Gospodarki Wodnej.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów dnia 13 września 2005 r.

3. Realizacja zapisów

2005-2020.

4. Tematyka

Określa podstawowe kierunki i zasady umożliwiające realizację idei trwałego

.go

i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu wodami. Celem strategii jest

zaspokojenie uzasadnionych potrzeb wodnych ludności i gospodarki przy

poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód,

osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów

wodnych i od wód zależnych,

podniesienie skuteczności ochrony przed powodzią i skutkami suszy.

„Strategia Gospodarki Wodnej” wyróżnia trzy osie problemowe

oś techniczną (utrzymanie i odtworzenie majątku, nowe przedsięwzięcia

rcl

inwestycyjne),

oś finansową (koszty utrzymania, finansowanie),

oś instytucjonalną (zarządzanie wodami, koordynacja gospodarki wodnej).

5. Wskazanie finansowania

fundusze Unii Europejskiej,

fundusze ekologiczne,

fundusze celowe,

kredyty bankowe,

środki publiczne,

środki własne samorządu województw i gmin,

środki własne przedsiębiorców i rolników.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania zmierzające do osiągnięcia I celu (zaspokojenie uzasadnionych potrzeb

wodnych ludności i gospodarki przy poszanowaniu zasad zrównoważonego użytkowania wód)

opracowanie i wdrożenie Krajowego Programu Retencjonowania Wód,

zwiększenie

zasobów

dyspozycyjnych

poprzez

dokończenie

budowy

wielozadaniowych zbiorników retencyjnych, rozwój małej retencji wodnej oraz

budowę nowych zbiorników retencyjnych o znaczeniu ponadregionalnym tam, gdzie

ich funkcje społeczne i gospodarcze będą uzasadniały wysokość nakładów,

zwiększenie zasobów wód dla produkcji rolnej poprzez rozwój małej retencji wodnej

v.p

oraz popieranie melioracji nawodnieniowych,

udostępnienie obiektów piętrzących do budowy małych elektrowni wodnych,

opracowanie i wdrożenie zasady zwrotu kosztów usług wodnych,

poprawa jakości wód wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę

przeznaczoną do spożycia,

poprawa jakości wody w kąpieliskach,

udokumentowanie warunków hydrogeologicznych na obszarach wydzielonych

123 zbiorników wód podziemnych wymagających szczególnej ochrony,

utrzymanie i modernizację istniejących dróg wodnych, zwłaszcza o charakterze

.go

turystycznym wraz z uwzględnieniem obiektów wpisanych do rejestru zabytków.

Działania zmierzające do osiągnięcia II celu (osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód,

a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych)

opracowanie planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Wisły

i Odry,

realizacja programu wodno-środowiskowego kraju,

utworzenie programów monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych

rcl

na obszarach dorzeczy,

realizację zadań Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych,

zapewnienie wyposażenia zakładów sektora rolno-spożywczego w oczyszczalnie

ścieków,

doprowadzenie do wyposażenia aglomeracji poniżej 2000 RLM w systemy kanalizacji

oczyszczalnie ścieków,

ograniczenie lub eliminowanie substancji szczególnie szkodliwych i azotanów

wprowadzonych do wód,

zagospodarowanie osadów ściekowych,

realizacja przedsięwzięć służących wypełnieniu przepisów dyrektyw: 92/43/EWG,

85/337/EWG, 96/82/WE, 91/414/EWG.

Działania zmierzające do osiągnięcia III celu (podniesienie skuteczności ochrony przed

powodzią i skutkami suszy)

opracowanie planów ochrony przeciwpowodziowej i przeciwdziałania skutkom suszy

dla obszaru kraju,

właściwe utrzymanie koryt rzecznych i stworzenie warunków dla swobodnego

spływu wód powodziowych i lodów,

zwiększenie retencji dolinowej rzek,

stymulowanie działań zatrzymujących wodę w glebie poprzez modernizację

poprawę

stanu

bezpieczeństwu,

technicznego

tym

v.p

melioracji szczegółowych,

budowli

obowiązkowe

hydrotechnicznych

zagrażających

wykonanie

remontowych

robót

i modernizacyjnych na podstawie monitoringu sprawności technicznej,

budowę i modernizację urządzeń przeciwpowodziowych,

utrzymanie rzek i związanej z nimi infrastruktury w dobrym stanie technicznym,

odnowienie floty lodołamaczy dla zapewnienia swobodnego spływu wód Wisły

i Odry w okresach zlodzenia,

komunalizację wałów przeciwpowodziowych, polegającą na przekazaniu ich

.go

jednostką samorządu lokalnego,

tworzenie systemów obowiązkowych ubezpieczeń majątku od powodzi.

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016)

1. Tytuł dokumentu

Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016).

2. Zatwierdzenie

Dokument w fazie zatwierdzania

rcl

3. Realizacja zapisów

Przewidziano zakres realizacji do 2030 r. z uwzględnieniem roku 2016.

4. Tematyka

Polityka wodna państwa do roku 2030 określa podstawowe kierunki i zasady działania

umożliwiające realizację idei trwałego i zrównoważonego rozwoju w gospodarowaniu

zasobami wodnymi w Polsce. Cel ten ma być osiągnięty przez zbudowanie sprawnie

działającego systemu, który wykorzystując mechanizmy prawne oraz instrumenty

ekonomiczne,

będzie

zapewniał

osiągnięcie

utrzymanie

dobrego

stanu

wód,

a w szczególności ekosystemów wodnych i od wody zależnych, pozwalał na zaspokojenie

uzasadnionych potrzeb wodnych, zwiększał bezpieczeństwo powodziowe kraju i chronił go

przed skutkami suszy. Osiągnięcie najważniejszych z punktu widzenia społeczeństwa i rozwoju

gospodarki narodowej celów Polityki wodnej, musi przebiegać przy pełnym integrowaniu

ochrony

i zrównoważonego

gospodarowania

wodą

innymi

dziedzinami

polityk

wspólnotowych takich jak energetyka, transport, rolnictwo, rybołówstwo, polityka regionalna

i turystyka. Polityka wodna tworzy podstawę do kontynuacji dialogu oraz rozwoju strategii dla

dalszej integracji i rozwoju poszczególnych obszarów tych polityk.

Polityka wodna państwa przewiduje dążenie do spełnienia szeregu celów. Celem

nadrzędnym Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) jest

zapewnienie powszechnego dostępu ludności do czystej i zdrowej wody oraz istotne

ograniczenie zagrożeń wywoływanych przez powodzie i susze. Ma to nastąpić w połączeniu

v.p

z utrzymaniem dobrego stanu wód i związanych z nimi ekosystemów, przy zaspokojeniu

uzasadnionych potrzeb wodnych gospodarki, poprawie spójności terytorialnej i dążeniu do

wyrównania dysproporcji regionalnych oraz uwzględnieniu integrowania ochrony środowiska

wodnego z innymi dziedzinami gospodarki kraju.

Cele strategiczne dla osiągnięcia celu nadrzędnego są następujące

•

osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu i potencjału wód oraz związanych z nimi

ekosystemów,

•

zapewnienie dostępu do zasobów wodnych dla zaspokojenia potrzeb ludności, środowiska

•

.go

naturalnego oraz społecznie i ekonomicznie uzasadnionych potrzeb wodnych gospodarki,

ograniczenie negatywnych skutków powodzi i suszy oraz minimalizowanie ryzyka

wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych,

•

wdrożenie systemu zintegrowanego zarządzania zasobami wodnymi i gospodarowania

wodami.

Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa przedstawia się następująco

rcl

Z uwagi na wymogi średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju oraz przyjętej przez Rząd

RP Polityki ekologicznej państwa, podstawowym okresem wdrożeniowym PWP są lata 20112016. Natomiast okres 2017-2030 dostosowany został do innych krajowych dokumentów

strategicznych.

Zakres planu wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje

▪

działania wynikające z wdrożenia dyrektyw UE zgodnie z terminami wymaganymi

prawem,

▪

działania związane z wdrożeniem reformy gospodarki wodnej według ustalonego

harmonogramu, jako narzędzia realizacji celów Polityki wodnej państwa,

▪

inne działania priorytetowe do roku 2016.

Reforma obejmuje trzy okresy – okres wstępny (trwający kilka miesięcy), okres

wdrażania (2011-2016) i okres docelowy (2017-2030). Ponadto reforma musi nie tylko

respektować zakres i terminy realizacji polskich zobowiązań akcesyjnych w ramach wdrażania

dyrektyw związanych z gospodarowaniem wodami, ale zdecydowanie ułatwiać i wspierać ich

realizację. W okresie wstępnym (2011) zostanie uszczegółowiona koncepcja reformy

i przygotowany plan jej wdrożenia.

W okresie wdrażania (2011-2016) będą realizowane następujące 3 etapy

Etap I - przygotowanie reformy - (trwający około 18 miesięcy przy odpowiedniej

organizacyjnych (instytucjonalnych).

v.p

koncentracji środków i zasobów ludzkich) w zakresie szczegółowych rozwiązań

Etap II - wprowadzanie nowych rozwiązań, monitorowany na szczeblu centralnym

(trwający około 18 miesięcy), w którym część zadań będzie realizowana zgodnie

z dotychczasowym porządkiem.

Etap III - weryfikacja i kontrola efektów wdrożenia reformy (2014-2016)

z uwzględnieniem działań korygujących.

5. Wskazanie finansowania

budżet państwa,

.go

Etap I i etap II

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

fundusze ekologiczne,

fundusze pomocowe,

użytkownicy wód.

Etap III Polityki wodnej państwa (podział w gospodarce wodnej na –

a) zarządzanie zasobami wodnymi,

rcl

b) utrzymanie wód i zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa)

finansowanie zadań związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi

o środki

pochodzące

zastosowania

nowego

systemu

instrumentów

ekonomicznych,

o budżet państwa,

o fundusze ekologiczne,

o fundusze pomocowe,

finansowanie zadań związanych z utrzymaniem wód i zarządzaniem majątkiem

Skarbu Państwa

o środki

pochodzące

zastosowania

nowego

systemu

instrumentów

ekonomicznych,

o budżet państwa,

o budżety jednostek samorządu terytorialnego,

o fundusze ekologiczne,

o fundusze pomocowe.

W Polityce wodnej państwa podano szacunkowy koszt wdrożenia reformy gospodarowania

wodami, który wynosi 139 500 tys. zł, dla okresu od IV kwartału 2008 r. do 2016 r.

6. Działania przewidziane do realizacji

Ramowy plan wdrożenia Polityki wodnej państwa obejmuje trzy główne rodzaje działań

działania związane z wdrożeniem reformy gospodarowania wodami

o opracowanie szczegółowej koncepcji realizacji reformy,

v.p

o przygotowanie i wdrożenie nowych instrumentów zarządzania zasobami

wodnymi oraz majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,

o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej

zarządzania zasobami wodnymi,

o przygotowanie i wdrożenie nowej struktury organizacyjno - instytucjonalnej

zarządzania majątkiem Skarbu Państwa i utrzymaniem wód,

o identyfikacja i plan zarządzania konfliktami w gospodarowaniu wodami,

o opracowanie i wdrożenie nowoczesnych metod i programów dla zabezpieczenia

przed powodzią i suszą,

.go

o przygotowanie i wdrożenie nowych polityk zlewniowych,

działania związane z wdrożeniem dyrektyw UE

o zadania organizacyjno - prawne (do 2009 r.)

identyfikacja następstw wdrożenia dyrektyw UE dot. gospodarowania

wodami w odniesieniu do polityk sektorowych i polityki rozwoju

regionalnego,

zakończenie prac nad podstawami wdrożenia dyrektywy 2007/60/WE,

nowelizacja ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne oraz aktów

rcl

prawnych niższego rzędu zgodnie z dyrektywami UE,

o wdrażanie RDW

opracowanie krajowego programu udrożnienia rzek,

wdrożenie zmodernizowanego systemu monitoringu wód powierzchniowych i

podziemnych,

opracowanie programu wodno- środowiskowego kraju oraz projektów

planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy,

opracowanie i wdrożenie polityk opłat za wodę,

publikacja planów gospodarowania wodami wraz z przeprowadzeniem

procesu konsultacji społecznych oraz ich aktualizacja i weryfikacja,

wdrażanie ustaleń planów gospodarowania wodami i kontrola efektów,

o wdrożenie dyrektywy 2007/60/WE

ustalenie kryteriów i priorytetów ochrony przed powodzią dla identyfikacji

obecnego poziomu ochrony obszarów, w celu oceny rzeczywistego ryzyka

powodziowego,

ustalenie zasad wyceny majątku trwałego i ruchomego narażonego na

szkody,

dokonanie wstępnej oceny ryzyka powodziowego,

profilaktycznych,

v.p

analiza i ocena poziomu zagrożenia na potrzeby oceny skuteczności działań

opracowanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego,

przestrzenna identyfikacja możliwości działań profilaktycznych dla obniżenia

obecnego i ograniczenia przyszłego zagrożenia,

opracowanie, konsultacje społeczne, opublikowanie planów zarządzania

ryzykiem powodziowym,

wdrażanie,

aktualizacja

powodziowym,

weryfikacja

planów

zarządzania

ryzykiem

r.)

.go

inne priorytetowe działania dla okresu wdrażania Polityki wodnej państwa (do 2016

o rozwiązanie problemu wydatkowania funduszy ze źródeł krajowych i unijnych

przedsięwzięcia

hydrotechniczne,

mające

negatywny

wpływ

hydromorfologię cieków,

o opracowanie metodyki określania przepływów nienaruszalnych,

o rozwiązanie problemu utraty drożności ekologicznej cieków – opracowanie

brakujących wojewódzkich programów udrażniania rzek oraz ich implementacja,

niskie nakłady oraz niska efektywność wykorzystania środków unijnych na

rcl

udrażnianie rzek,

o wdrożenie

programu

interwencyjnego

dla

powstrzymania

najbardziej

szkodliwych działań prowadzących do pogorszenia stanu wód w rozumieniu

RDW,

o podjęcie działań w zakresie ograniczenia niezgodnych z zasadami RDW regulacji

cieków dla zachowania i poprawy ekologicznej drożności cieków,

o podjęcie działań na rzecz zapobiegania i skutecznego zwalczania wycieków

substancji ropopochodnych i innych substancji niebezpiecznych do wód,

o weryfikacja dotychczasowych planów inwestycyjnych pod kątem spełniania

wymagań RDW i zgodności z nowymi założeniami polityki wodnej kraju.

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r.

1. Tytuł dokumentu

Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r.

3. Realizacja zapisów

v.p

Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu

ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015, zgodnie

z ustaleniami Traktatu Akcesyjnego Polski do UE.

4. Tematyka

KPOŚK stanowi realizację przepisów dyrektywy 91/271/EWG, transponowanych poprzez

umieszczenie odpowiednich przepisów w art. 43 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo

wodne. KPOŚK został przygotowany na podstawie uzyskanych w 2003 r. od gmin informacji

o stanie i zamierzeniach dotyczących realizacji przez gminę przedsięwzięć w zakresie

wyposażenia terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę, w zbiorcze sieci

.go

kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków komunalnych (wg stanu na koniec 2002 r.). Program

przewiduje realizację zadań w zakresie budowy, rozbudowy i modernizacji obiektów

oczyszczalni ścieków komunalnych oraz sieci kanalizacyjnej aby osiągnąć odpowiedni efekt

ekologiczny w określonym czasie, wg następujących zasad

grudnia

2005

zgodność

dyrektywą

powinna

być

osiągnięta

w 674 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi

69% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji,

grudnia

2010

zgodność

dyrektywą

powinna

być

osiągnięta

rcl

w 1069 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych

stanowi 86% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego

z aglomeracji,

grudnia

2013

zgodność

dyrektywą

powinna

być

osiągnięta

w 1165 aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych

stanowi 91% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego

z aglomeracji,

31 grudnia 2015 r. zgodność z dyrektywą powinna być osiągnięta we wszystkich

aglomeracjach, z których ładunek zanieczyszczeń biodegradowalnych stanowi

100% całkowitego ładunku zanieczyszczeń tego typu pochodzącego z aglomeracji.

5. Wskazanie finansowania

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa,

fundusze zagraniczne,

fundusze ekologiczne,

kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 35 378 184 tys. PLN.

(tys. zł)

v.p

W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się następująco

budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych

o 2003 - 2005 r. – 2 092 200,

o 2006 - 2010 r. – 5 939 400,

o 2011 - 2013 r. – 9 263 000,

o 2014 – 2015 r. – 6 792 000,

RAZEM 2005 – 2015: 24 086 000,

rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków

.go

o 2003 - 2005 r. – 5 034 000,

o 2006 r. – 2010 – 4 042 000,

o 2011 r. – 2013 – 60 000,

o 2014 – 2015 r. – 2 156 000,

RAZEM 2005 – 2015: 11 292 000.

6. Działania przewidziane do realizacji

Zadania ujęte w KPOŚK przewidywały realizację

2003 - 2005 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

rcl

dot. 442 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3006,6 km sieci kanalizacyjnej,

2006 - 2010 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 301 oczyszczalni ścieków oraz budowę 3754 km sieci kanalizacyjnej,

2011 - 2013 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 30 oczyszczalni ścieków oraz budowę 8206,8 km sieci kanalizacyjnej,

2014 – 2015 r. – realizację zadań budowy, rozbudowy bądź modernizacji

dot. 390 oczyszczalni ścieków oraz budowę 6034,6 km sieci kanalizacyjnej.

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r.

1. Tytuł dokumentu

Aktualizacja załączników 1, 2, 3 i 4 do Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków

Komunalnych, stanowiących wykazy niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia

aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków do końca 2005 r., 2010 r.,

2013 r. i 2015 r.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 7 czerwca 2005 r.

3. Realizacja zapisów

Poszczególne działania przewidziane w programie są podzielone wg terminu

ich realizacji, tj. na okresy do końca 2005 r., 2010 r., 2013 r., bądź do roku 2015.

4. Tematyka

stanowi

aktualizację

Krajowego

Programu

Oczyszczania

Ścieków

v.p

Dokument

Komunalnych, stanowiący wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski do

UE w części dot. dyrektywy 91/271/EWG, zatwierdzonych przez Rząd RP w dniu 16 grudnia

2003 r. Jednocześnie przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne zobowiązują

Ministra Środowiska do aktualizacji postanowień KPOŚK z częstotliwością nie rzadszą niż raz na

cztery lata. Efektem przeprowadzenia pierwszej aktualizacji jest opisywany dokument z 2005 r.,

stanowiący wykaz niezbędnych przedsięwzięć w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy

kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków komunalnych w latach: 2005, 2006 – 2010, 2011 –

2013, 2014 – 2015. Aktualizacja przeprowadzona została na podstawie przeprowadzonych

.go

konsultacji z gminami, urzędami wojewódzkimi, wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska

i gospodarki wodnej, urzędami marszałkowskimi oraz przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi, w zakresie przewidywanych zmian i uzupełnień KPOŚK, spowodowanych

zwiększeniem rozpoznania problemów gospodarki wodnej w gminach oraz sposobów i

programów ich rozwiązania.

5. Wskazanie finansowania

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet państwa,

rcl

fundusze zagraniczne,

fundusze ekologiczne,

kredyty i pożyczki krajowe, w tym bankowe,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji KPOŚK oszacowano na 42 642 569 tys. zł.

W podziale na poszczególne okresy i rodzaje inwestycji, koszty te przedstawiają się następująco

(tys. zł)

budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych

o 2005 r. – 2 869 305,

o 2006 r. – 2010 - 20 321 829,

o 2011 r. – 2013 – 4 396 843,

o 2014 – 2015 r. – 4 542 967,

RAZEM 2005 – 2015: 32 130 944,

rozbudowa, modernizacja i budowa oczyszczalni ścieków

o 2005 r. – 1 068 228,

o 2006 r. – 2010 – 7 671 396,

o 2011 r. – 2013 – 529 645,

o 2014 – 2015 r. – 1 242 356,

6. Działania przewidziane do realizacji

v.p

RAZEM 2005 – 2015: 10 511 625.

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych określa działania do

zrealizowania w zakresie

systemów kanalizacji zbiorczej i modernizacji oczyszczalni ścieków w aglomeracjach,

w których istniejące w 2004 r. oczyszczalnie spełniały wymagania prawa,

systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków, które osiągną efekty

ekologiczne w zakresie oczyszczania w terminie do końca 2005 r. do 2010, 2013

i 2015 r.,

systemów kanalizacji zbiorczej w gminach, niezbędnych do zapewnienia, że co

przez te systemy.

.go

najmniej 75 – 85% ludności w aglomeracjach do końca 2015 r. będzie obsługiwane

Działaniami w zakresie realizacji KPOŚK przewidziano objęcie 1577 aglomeracji, 44 230 936 RLM

(budowa, rozbudowa lub modernizacja 1734 oczyszczalni ścieków) oraz wybudowanie w

okresie 2005 – 2015 37 221,40 km sieci kanalizacyjnej w aglomeracjach, w których oczyszczalnie

ścieków osiągnęły efekt ekologiczny zgodny z wymaganiami prawa w poszczególnych

terminach.

Krajowego

Programu

Oczyszczania

rcl

Aktualizacja

Ścieków

Komunalnych

z 2009 r.

1. Tytuł dokumentu

Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych 2009 – AKPOŚK

2009.

2. Zatwierdzenie

Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 2 marca 2010 r.

3. Realizacja zapisów

Termin realizacji poszczególnych działań przewidzianych w programie został określony

okres 2007 – 2015 r.

4. Tematyka

Dokument stanowi realizację przepisu art. 43 ust. 4c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. –

Prawo wodne, określającego konieczność dokonywania aktualizacji Krajowego Programu

Oczyszczania Ścieków Komunalnych przyjętego w 2003 r. i zaktualizowanego po raz pierwszy w

roku 2005. KPOŚK stanowi wypełnienie zobowiązań przyjętych w Traktacie Akcesyjnym Polski

do UE w części dot. dyrektywy 91/271/EWG.

Ostateczna wersja dokumentu składa się z części opisowej oraz trzech załączników,

w których wyodrębniono aglomeracje

priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik 1) –

v.p

obejmuje on 1313 aglomeracji o łącznym RLM 44 161 819,

nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego

(Załącznik 2) – obejmuje on 322 aglomeracje o łącznym RLM 1 360 434,

pozostałe aglomeracje (Załącznik 3) – wykaz 104 aglomeracji o łącznym RLM

474 956, które nie spełniły wymogów formalnych, by znaleźć się w załączniku 1

lub 2. Aglomeracje te nie są wliczone do zakresu rzeczowego i finansowego AKPOŚK

2009.

5. Wskazanie finansowania

budżet państwa,

.go

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

krajowe fundusze ekologiczne,

środki pomocowe Unii Europejskiej,

inne źródła finansowania.

Nakłady finansowe niezbędne do realizacji przedsięwzięć AKPOŚK 2009 oszacowano na

kwotę 37 426 905 tys. zł. Koszty te przedstawiają się następująco

aglomeracje priorytetowe dla wypełnienia wymogów Traktatu Akcesyjnego (Załącznik

19 165 918 tys. zł,

o oczyszczalnie ścieków

11 359 155,4 tys. zł,

o zagospodarowanie osadów

1 312 886,1 tys. zł,

rcl

o systemy kanalizacyjne

RAZEM

31 837 858 tys. zł,

aglomeracje nie stanowiące priorytetu dla wypełnienia wymogów Traktatu

Akcesyjnego (Załącznik 2)

o systemy kanalizacyjne

4 506 658,5 tys. zł,

o oczyszczalnie ścieków

1 042 859,8 tys. zł,

o zagospodarowanie osadów

39 529,6 tys. zł,

RAZEM

5 589 047,9 tys. zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Dokument jest aktualizacją poprzednich wersji KPOŚK uwzględniającą informacje

z poziomu gmin, przedstawiającą działania do zrealizowania do roku 2015 w zakresie

budowy i modernizacji kanalizacji sanitarnej,

budowy, modernizacji bądź rozbudowy komunalnych oczyszczalni ścieków.

Działaniami w zakresie realizacji AKPOŚK 2009 przewidziano objęcie 1635 aglomeracji,

o łącznym RLM 45 522 253.

Przewiduje się, że realizacja załącznika 1 AKPOŚK 2009 będzie obejmować

budowę

30 641 km sieci kanalizacyjnej,

2 883 km sieci kanalizacyjnej,

modernizację lub rozbudowę

569 oczyszczalni ścieków,

budowę

177 nowych oczyszczalni.

v.p

modernizację

Przewiduje się, że realizacja załącznika 2 AKPOŚK 2009 będzie obejmować

budowę

11 663 km sieci kanalizacyjnej,

modernizację

72 km sieci kanalizacyjnej,

budowę modernizację lub rozbudowę

333 oczyszczalni ścieków.

REGIONALNE DOKUMENTY O CHARAKTERZE PLANISTYCZNYM I ROZWOJOWYM

1.Tytuł dokument

.go

Strategia rozwoju dla województw

Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego.

2.Zatwierdzenie

Strategia

została

uchwalona

przez

Sejmik

Województwa

Pomorskiego

w dniu 3 lipca 2000 roku. Aktualizacja strategii nastąpiła w 2005 r.

3.Realizacja zapisów

Strategia obejmuje lata 2005-2020.

rcl

4.Tematyka

Dokument określa cele i priorytety polityki rozwoju prowadzonej na terenie

województwa pomorskiego.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Przy wyborze celów strategicznych punktem odniesienia są podstawowe dokumenty

unijne, przede wszystkim Strategia Lizbońska oraz obowiązujące i opracowywane dokumenty

krajowe m.in.: projekt Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007-2013 oraz projekt Narodowej

Strategii Rozwoju Regionalnego na lata 2007-2013.

Na postawie tych dokumentów sformułowano sześć celów strategicznych, dwa

odnoszące się do sfery gospodarczej, dwa do sfery przestrzennej i środowiska oraz dwa

do sfery społecznej, które dotyczą rozwoju strategii województwa pomorskiego

wzrost innowacyjności i efektywności gospodarowania,

wzmacnianie mechanizmów rynkowych i otoczenia gospodarczego,

zwiększenie przestrzennej konkurencyjności regionu,

zachowanie i ochrona wartości przyrodniczych, racjonalna gospodarka zasobami,

budowanie otwartej i konkurencyjnej społeczności,

1.Tytuł dokumentu

v.p

wzrost tożsamości i spójności społecznej regionu.

Strategia Rozwoju Województwa Lubelskiego na lata 2006-2020. Tom II cele

i priorytety strategii oraz system wdrażania.

2.Zatwierdzenie

Dokument jest aktualizacja Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego, uchwalonej

przez Sejmik Województwa w dniu 14 lipca 2000 roku.

3.Realizacja zapisów

4.Tematyka

.go

Dokument obejmuje lata 2006-2020.

Działania mające na celu podniesienie poziomu rozwoju gospodarczego województwa

oraz poprawę jakości życia mieszkańców.

5.Wskazania finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Realizacja celów to przede wszystkim

tworzenie jak najlepszych warunków rozwoju gospodarki i wzrostu zamożności

rcl

mieszkańców regiony,

wszechstronna poprawa warunków życia człowieka w środowisku jego zamieszkania,

wzrost poziomu cywilizacyjnego społeczeństwa,

rozwój gospodarczy zrównoważony ekologicznie,

ochrona i pomnażanie wartości dziedzictwa kulturowego,

stała poprawa ładu przestrzennego.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Województwa Świętokrzyskiego do roku 2020.

2.Zatwierdzenie

Dokument zatwierdzono dnia 30 czerwca 2000 roku przez Sejmik Wojewódzki,

który w październiku 2006 roku wprowadził aktualizację Strategii Rozwoju.

3.Realizacja

Dokument obejmuje lata 2006-2020.

4.Tematyka

Dokument zawiera zasady zrównoważonego rozwoju, rozumianego jako zachowanie

równowagi pomiędzy celami gospodarczymi, społecznymi i środowiskowymi.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

v.p

Cele strategiczne województwa świętokrzyskiego to

przyspieszenie rozwoju bazy ekonomicznej i wzrost innowacyjności województwa,

rozwój zasobów ludzkich,

ochrona i racjonalne wykorzystanie zasobów przyrody i dóbr kultury,

wzmocnienie potencjału instytucjonalnego województwa,

rozwój systemów infrastruktury technicznej i społecznej,

aktywizacja rolnictwa i wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich.

1.Tytuł dokumentu

.go

Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do 2020 Roku.

2.Zatwierdzenie

Strategia uchwalona przez Sejmik Wojewódzki dnia 30 stycznia 2006 r.

3.Realizacja zapisów

Zasięg realizacji strategii lata 2006-2020.

4.Tematyka

Dokument zawiera cele i działania dla województwa aby stało się ono regionem

aktywnego i zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem walorów środowiska naturalnego,

rcl

wielokulturowej tradycji i położenia przygranicznego.

5.Wskazania finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Cele strategiczne dla województwa podlaskiego to

podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa,

rozwój zasobów ludzkich zgodnie z potrzebami rynku pracy,

podniesienie

konkurencyjności

podlaskich

firm

aspekcie

krajowym

i międzynarodowym,

ochrona środowiska naturalnego,

rozwój turystyki z wykorzystaniem walorów przyrodniczych i dziedzictwa

kulturowego,

wykorzystanie przygranicznego i transgranicznego położenia województwa,

rozwój rolnictwa i tworzenie warunków wielofunkcyjnego rozwoju wsi.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego do roku 2020. Aktualizacja.

2.Zatwierdzenie

uchwalony

posiedzeniu

w dniu 29 maja 2006 r.

3.Realizacja zapisów

Sejmiku

Województwa

Mazowieckiego

v.p

Dokument

Realizacja Strategii przewidziana na lata 2006-2020.

4.Tematyka

Tematem dokumentu są cele i działania wyznaczone przez województwo aby stać się

najbardziej rozwiniętym gospodarczo rejonem w Polsce. Rozwój musi mieć charakter rozwoju

zrównoważonego, rozumianego jako zachowanie równowagi pomiędzy celami gospodarczymi,

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

.go

społecznymi i środowiskowymi.

6.Działania przewidziane do realizacji

budowa społeczeństwa informacyjnego i poprawa jakości życia mieszkańców

województwa,

zwiększenie konkurencyjności regionu w układzie międzynarodowym,

poprawa spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej regionu w warunkach

zróżnicowanego rozwoju.

rcl

Cele strategiczne Mazowsza są podzielone na pięć celów pośrednich, które pomagają

wyznaczyć kierunki działań.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego na lata 2007-2020.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzona prze Sejmik Województwa Łódzkiego dnia 31 stycznia 2006 r.

3.Realizacja zapisów

Obowiązuje na lata 2007-2020.

4.Tematyka

Dokument przedstawia strategię osiągnięcia do 2020 r. przez województwo łódzkie

wizerunku atrakcyjnego w strukturze regionalnej Polski i Europy.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Dla województwa łódzkiego cele to

wzrost ogólnego poziomu cywilizacyjnego województwa,

poprawa pozycji konkurencyjnej,

podmiotowość kulturową i gospodarczą.

1.Tytuł dokumentu

v.p

stworzenie rzeczywistego regionu społeczno-ekonomicznego posiadającego własną

Strategia Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000-2020.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzona 4 lipca 2005 r. przez Sejmik Województwa Śląskiego.

3.Realizacja zapisów

Okres realizacji lata 2000-2020.

4.Tematyka

.go

Dokument wskazuje działania jakie województwo chce zrealizować na rzecz

zaspokajania potrzeb mieszkańców regionu, stałego podnoszenia jakości życia i utrzymania

regionu na ścieżce trwałego i zrównoważonego rozwoju.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Założenia określają następujące priorytety Strategii

wzrost wykształcenia mieszkańców oraz ich zdolności adaptacyjnych do zmian

gospodarczych

poczuciu

bezpieczeństwa

rcl

społecznych

społecznego

i publicznego,

rozbudowa oraz unowocześnienie systemów infrastruktury technicznej,

wzrost innowacyjności i konkurencyjności gospodarki,

poprawa jakości środowiska naturalnego i kulturowego oraz zwiększenie

atrakcyjności przestrzeni.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Województwa Warmińsko-Mazurskiego do

roku 2020.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzona

przez

Sejmik

Województwa

Warmińsko-Mazurskiego

31 sierpnia 2005r.

3.Realizacja zapisów

Okres obejmuje lata 2005-2020.

4.Tematyka

Dokument zawiera cele i działania zmierzające do rozwoju województwa.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

dnia

6.Działania przewidziane do realizacji

wzrost konkurencyjności gospodarki,

wzrost aktywności społecznej,

v.p

Cele strategicznego rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego

wzrost liczby i jakości powiązań sieciowych.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013.

2.Zatwierdzenie

zatwierdzony

30 stycznia 2006 r.

3.Realizacja zapisów

przez

Sejmik

Województwa

Małopolskiego

dnia

.go

Projekt

Strategia obejmuje lata 2007-2013.

4.Tematyka

Dokument określa cele i priorytety polityki rozwoju prowadzonej na terenie regionu.

5.Wskazanie finansowania

Środki finansowe przeznaczone na ochronę zasobów wodnych będą pochodzić

z Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Narodowego

rcl

i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.

6.Działania przewidziane do realizacji

Cele strategicznego rozwoju województwa małopolskiego

wzmocnienie konkurencyjności gospodarczej województwa,

stworzenie warunków dla wszechstronnego rozwoju społecznego i wysokiej jakości

życia,

wzmocnienie potencjału instytucjonalnego województwa.

1.Tytuł dokumentu

Strategia Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2020.

2.Zatwierdzenie

Uchwalona

przez

Sejmik

Województwa

Kujawsko-Pomorskiego

dnia

12 grudnia 2005r.

3.Realizacja zapisów

Dokument obejmuje lata 2007-2020.

4.Tematyka

Strategia przedstawia cele jakie województwo zamierza osiągnąć aby region stał się

konkurencyjny

jak również

działania mające

przy zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju.

podnieść poziom

życia

mieszkańców

5.Wskazanie finansowania

v.p

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

Cele strategiczne dla województwa kujawsko-pomorskiego

rozwój nowoczesnej gospodarki,

unowocześnienie struktury funkcjonalno-przestrzennej regionu,

rozwój zasobów ludzkich.

Dla województwa kujawsko-pomorskiego cele strategiczne zawierają 14 działań operacyjnych

m.in.: gospodarcze wykorzystanie Wisły i Kaskady Dolnej Wisły oraz właściwe kształtowanie

1.Tytuł dokumentu

.go

gospodarki wodnej.

Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2020.

2.Zatwierdzenie

Dokument

zatwierdzony

20 października 2006 r.

3.Realizacja zapisów

przez

Sejmik

Województwa

Podkarpackiego

dnia

Strategia obejmuje lata 2007-2020.

rcl

4.Tematyka

Dokument przedstawia cele Strategii, które zapewnią województwu podkarpackiemu

partnerską i konkurencyjną pozycję w Polsce i Europie w oparciu o położenie geograficzne,

potencjał demograficzny, walory środowiskowe, historyczne i kulturowe.

5.Wskazanie finansowania

Nakłady finansowe na realizację strategii w latach 2007-2020 w obszarze ochrony

środowiska to 3324,43 mln zł. Z czego 478,14 mln zł to środki własne, 317,72 mln zł będzie

finansowane z budżetu państwa, 215,11 mln zł finansowane z kredytów i pożyczek, 1950,02

mln zł finansowane ze środków unijnych, a 363,44 mln zł z innych źródeł. W strategii nie ma

wyszczególnionej kwoty przeznaczonej na gospodarowanie wodami.

6.Działania przewidziane do realizacji

Cele strategiczne dla województwa podkarpackiego

tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki poprzez rozwijanie

przedsiębiorczości, zwiększenie jej innowacyjności oraz podniesienie atrakcyjności

inwestycyjnej regionu,

poprawa dostępności komunikacyjnej i infrastruktury technicznej województwa,

wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich sprzyjających powstawaniu rentownych

gospodarstw rolnych oraz kreowaniu pozarolniczych źródeł dochodów,

poprawa jakości środowiska oraz zachowanie i ochrona zasobów przyrodniczych

v.p

i wartości krajobrazowych,

wszechstronny rozwój kapitału społecznego, umożliwiający pełne wykorzystanie

potencjału i możliwości rozwoju osobistego mieszkańców regionu,

wspieranie rozwoju gospodarczego regionu, wykorzystanie potencjału turystycznego

i dziedzictwa kulturowego oraz ochrona wartości przyrodniczo-krajobrazowych,

bezpieczeństwo zdrowotne ludności,

integracja działań w zakresie pomocy społecznej.

1. Tytuł dokumentu

.go

Wojewódzkie programy ochrony środowiska i plany gospodarki odpadami

Program Ochrony Środowiska Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata

2007-2010 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2011-2014.

2. Zatwierdzenie

Dokument uchwalony przez Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego, uchwała

XI/128/03

dnia

z dnia 13 listopada 2003 r.

3. Realizacja zapisów

2003

zmieniona

uchwałą

XIV/189/03

rcl

W latach 2007-2010.

czerwca

4. Tematyka

Program ochrony środowiska województwa warmińsko-mazurskiego zawiera opis

uwarunkowań zewnętrznych wynikających z polityki ekologicznej państwa i przepisów

dotyczących ochrony środowiska, zawartych w strategiach i programach uchwalonych przez

Sejmik Województwa. Program zawiera opis stanu istniejącego, cele środowiskowe i kierunki

działań na lata 2007-2010, oraz wskaźnik oceny realizacji programu i nakłady finansowe.

5. Wskazanie finansowania

Wskazania źródeł finansowania dla działań w celu kształtowania zasobów wodnych

i ochrony przed powodzią i skutkami suszy w latach 2007 - 2010 oraz dla działań w celu

uzyskania dobrego stanu wód (nie wskazano wielkości środków)

budżet państwa,

fundusze celowe,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

budżet wojewody,

środki prywatne.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania w celu kształtowania zasobów wodnych i ochrony przed powodzią

i skutkami suszy

poprawa stosunków wodnych poprzez zmniejszenia nierównomierności przepływów

v.p

cieków, przede wszystkim na obszarach węzłów hydrograficznych,

identyfikacja głównych obszarów zasilania wód podziemnych i odpowiednie ich

zagospodarowanie,

opracowanie bilansów i programów zlewniowych,

wdrażanie systemu zarządzania zasobami wodnymi,

weryfikacja obszarów zagrożonych niebezpieczeństwem powodzi,

budowa urządzeń wstrzymujących erozję wodną,

poprawa zdolności retencyjnych poprzez odpowiednie rozwijanie retencji naturalnej

lub budowę stopni wodnych, zbiorników retencyjnych oraz jazów,

.go

aktualizacja planów ochrony przeciwpowodziowej,

budowa i modernizacja systemu zabezpieczenia przeciwpowodziowego,

utrzymanie i odnawianie urządzeń melioracyjnych,

dokonanie przeglądu i określenie zasadności utrzymania całego systemu

przeciwpowodziowego i melioracyjnego (powiat elbląski, braniewski),

budowa i modernizacja dróg dojazdowych do obiektów osłony przeciwpowodziowej.

Działania w celu uzyskania dobrego stanu wód

rcl

budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków oraz systemów kanalizacji,

tworzenie wokół jezior i rzek stref ochronnych, zagospodarowanych trwałą zielenią i

niezabudowanych,

zwiększenie lesistości oraz rozbudowa systemu małej retencji w szczególności na

obszarach węzłów hydrograficznych,

renaturalizacja, polegająca głównie na odtworzeniu mokradeł, zwiększeniu

zadrzewień i lesistości oraz na rozbudowie systemu małej retencji,

ograniczenie dopływu do wód zanieczyszczeń pochodzących z rolnictwa m.in.

poprzez stosowanie zasad dobrej praktyki rolniczej,

rekultywacja zdegradowanych systemów wodnych,

monitorowanie stanu wód.

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony środowiska dla województwa świętokrzyskiego.

2. Zatwierdzenie

Dokument uchwalony przez Sejmik Województwa

Świętokrzyskiego, uchwała

nr IX/152/07 z dnia 20 września 2007 r.

3. Realizacja zapisów

Lata 2007-2010 z uwzględnieniem perspektywy do 2014 roku.

4. Tematyka

zawiera

diagnozę

stanu

istniejącego

środowiska

województwa

v.p

Program

świętokrzyskiego, ocenę realizacji „drugiej edycji” programu ochrony środowiska, priorytety

polityki ekologicznej, strategię działań dla poprawy stanu środowiska, źródła finansowania, oraz

listę działań priorytetowych.

5. Wskazanie finansowania

Przewidywane nakłady finansowania na wdrażanie programu w okresie 2007-2015 wg

źródeł finansowania

środki własne przedsiębiorstw – 1117,1 mln zł,

budżety jednostek samorządu terytorialnego – 1815,9 mln zł,

.go

budżet państwa – 1208,1 mln zł,

fundusze ekologiczne – 972,5 mln zł,

fundusze unijne – 2380,4 mln zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Lista przedsięwzięć priorytetowych w województwie

świętokrzyskim na lata

2007 – 2013 dotyczące gospodarki wodnej

gospodarka wodno-ściekowa - budowa i modernizacja oczyszczalni ścieków,

kanalizacji i wodociągów,

rcl

ochrona przed powodzią i suszą - budowa zbiorników, wałów, regulacje rzek,

program małej retencji, melioracje szczegółowe, denaturalizacja rzeki Nidy.

1. Tytuł dokumentu

Program

ochrony

środowiska

województwa

pomorskiego

lata

2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007-2010.

2. Zatwierdzenie

Uchwalony przez Sejmik Województwa Pomorskiego dnia 29 września 2003 roku,

uchwała nr 153/XIII/03.

3. Realizacja zapisów

Lata 2003-2006 z perspektywą do 2010 roku.

4. Tematyka

Program realizuje politykę ekologiczna państwa. Jego celem jest osiągnięcie do 2010

roku stanu środowiska wymaganego przez UE. Program zawiera ocenę stanu środowiska, cele

ekologiczne i kierunki działań do 2010 roku, ich źródła finansowania, oraz plan operacyjny na

lata 2003-2006.

5. Wskazanie finansowania

Struktura finansowania wdrażania Programu w latach 2003-2006 (tys. zł)

795 877,

v.p

fundusze ekologiczne (NFOŚiGW, WFOŚiGW)- wariant I - 605 921; wariant IIbudżety terenowe (miasta, gmin) w tym gminne i powiatowe fundusze ekologicznewariant I - 526 888; wariant II - 489 033,

podmioty gospodarcze (środki własne i kredyty bankowe) - wariant I - 790 331;

wariant II - 1 438 331,

fundusze pomocowe i strukturalne - wariant I - 579 576; wariant II - 1 951 336,

budżet państwa- wariant I - 131 722; wariant II - 119 861.

Poniżej zestawiono szacowany koszt wdrażania Programu w latach 2003-2006 w tys. zł.

.go

Tabela 40. Szacunkowy koszt wdrażania Programu w latach 2003-2006 (tys. zł)

Koszty w latach 2003-2006 w tys. PLN

Zagadnienia

Jakość wód i stosunki wodne

Pozainwestycyjne

Inwestycyjne

Razem

20 670

899 145

919 915

Brak danych dotyczących perspektywy do 2010 roku.

6. Działania przewidziane do realizacji

Celem działań jest zapewnienie odpowiedniej jakości użytkowej wód, racjonalizacja

rcl

wykorzystania zasobów wody w zlewniach oraz ochrona przed powodzią i suszą.

Kierunki działań

Zarządzanie zasobami wodnymi

opracowanie planów gospodarowania wodą na obszarach dorzeczy,

opracowanie warunków korzystania z wód regionu wodnego,

opracowanie dokumentacji hydrogeologicznych zlewni i GZWP,

wdrożenie Katastru Wodnego,

stworzenie systemu informacji o gospodarce wodnej województwa pomorskiego.

Zaopatrzenie w wodę

wdrożenie założeń „Studium zaopatrzenia m. Gdańska w wodę”,

poprawa zaopatrzenia w

wodę

mieszkańców

Żuław

poprzez

rozbudowę

i modernizację Centralnego Wodociągu Żuławskiego (CWŻ),

modernizacja i rozbudowa ujęć wody i sieci wodociągowych w pasie nadmorskim

z uwzględnieniem specyficznych wymogów zasobów wód podziemnych,

intensyfikacja działań związanych z poprawą zaopatrzenia w wodę mieszkańców

województwa pomorskiego (budowa, rozbudowa i modernizacja wodociągów,

modernizacja ujęć wody oraz modernizacja i rozbudowa stacji uzdatniania wody

w celu dostosowania jakości wody do picia do standardów UE),

sukcesywna

wymiana

wodociągowej,

renowacja

wyeksploatowanych

odcinków

sieci

wyznaczenie obszarów prewencji i kontroli gospodarki ściekami, osadami

likwidacja nieczynnych ujęć wody.

Gospodarka ściekowa

v.p

ściekowymi, nawozami naturalnymi i organicznymi,

uporządkowanie gospodarki ściekowej w aglomeracjach o RLM: ponad 100 tys.;

ponad 15 tys.; ponad 2 tys.; poniżej 2 tys.,

modernizacja gospodarki ściekowej w zakładach przemysłowych, w tym sektora

rolno-spożywczego,

wsparcie i egzekwowanie programów racjonalnej gospodarki wodno-ściekowej

w zakładach przemysłowych,

.go

realizacja programów dostosowawczych w zakresie gospodarki wodno-ściekowej,

zgodnie ze wskazaniami prawa ochrony środowiska,

sukcesywne ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko zanieczyszczeń

obszarowych i punktowych, pochodzących z działalności rolniczej,

wprowadzanie programów rolno-środowiskowych.

Ochrona przed powodzią

wdrażanie programu ochrony przed powodziowej miasta Gdańska,

wdrażanie projektu „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – Etap

rcl

I”,

kontrola stanu wałów i urządzeń wodnych wraz z wytypowaniem odcinków

do rekonstrukcji i modernizacji oraz kontynuowanie budowy i modernizacji wałów

i innych urządzeń wodnych,

wyznaczenie i ujęcie w planach zagospodarowania przestrzennego terenów

zalewowych,

stworzenie systemu monitorowania i ostrzegania o zagrożeniu powodzią, w tym

o zagrożeniu katastrofą wałów wiślanych,

modernizacja floty lodołamaczy.

Ochrona przed suszą

wdrażanie opracowanego Programu Małej Retencji Województwa Pomorskiego do

roku 2015,

kontynuacja budowy obiektów małej retencji oraz regulacja rzek i potoków

na obszarze województwa pomorskiego ze szczególną troską o zapewnienie

warunków bytowania, rozmnażania i migracji organizmów wodnych.

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony środowiska województwa podlaskiego na lata 2007-2010.

2. Zatwierdzenie

v.p

Brak informacji

3. Realizacja zapisów

Lata 2007-2010, z perspektywą do 2014 r.

4. Tematyka

Program realizuje cele polityki ekologicznej. Zawiera ocenę stanu aktualnego środowiska

oraz zadania krótkookresowe do 2010 i długookresowe do 2014 roku.

5. Wskazanie finansowania

Źródła finansowania

o NFOŚiGW,

o WFOŚiGW,

o Ekofundusz,

.go

instytucjonalne

o fundusze pomocowe Unii Europejskiej,

o budżet państwa,

o budżety jednostek samorządu terytorialnego,

o banki,

przedmiotowe

rcl

o administracyjne kary pieniężne wymierzane za niedopełnianie standardów

określonych decyzjami administracyjnymi,

o grzywny,

o opłaty koncesyjne, za eksploatację kopalin,

o opłaty za korzystanie ze środowiska,

realizowane

zgodnie

zasadą

„zanieczyszczający płaci”,

o kary i opłaty za brak pozwoleń w zakresie ochrony środowiska,

o środki mieszkańców i przedsiębiorców,

o dotacje, spadki i darowizny.

6. Działania przewidziane do realizacji

Celami działań w zakresie jakości wód jest

osiągnięcie dobrego stanu ekologicznego wszystkich rodzajów wód pod względem

jakościowym i ilościowym,

zapobieganie

zanieczyszczeniom

wód

powierzchniowych

podziemnych

substancjami

biogennymi

ze szczególnym uwzględnieniem zapobiegania „u źródła”,

ochrona

wód

Morza

Bałtyckiego

przed

i niebezpiecznymi oraz przed nadmiernym eksploatowaniem zasobów żywych,

przywracanie

wodom

podziemnym

Poz. 549

powierzchniowym

właściwego

stanu

do picia,

v.p

ekologicznego, a przez to zapewnienie odpowiednich źródeł poboru wody

zwiększenie retencyjności zlewni oraz poprawa stanu technicznego urządzeń

zabezpieczenia przeciwpowodziowego,

właściwe

zagospodarowanie

terenów

hydrologiczną.

Działania w zakresie gospodarki wodnej

zagrożonych

powodzią

oraz

suszą

modernizacja oczyszczalni ścieków i rozwój sieci wodno-kanalizacyjnej

o wyposażenie

aglomeracji

liczących

tys.

mieszkańców

.go

w oczyszczalnie ścieków do 2015 r.,

powyżej

o wyposażenie aglomeracji liczących 2 - 15 tys. mieszkańców w oczyszczalnie

ścieków do 2010 r.,

ograniczenie zanieczyszczeń azotowych pochodzących z rolnictwa (budowa

nowoczesnych stanowisk do składowania obornika i zbiorników na gnojówkę

w gospodarstwach rolnych) do 2010 r.,

zaprzestanie odprowadzania do Bałtyku substancji niebezpiecznych do 2006 r.,

redukcja biogenów w dorzeczu Wisły i Odry ze ścieków komunalnych o 75% do 2015

rcl

r.,

przywrócenie prawidłowego funkcjonowania melioracji terenów zagrożonych

deficytem wodnym.

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony środowiska województwa mazowieckiego na lata 2007-2010

z uwzględnieniem perspektywy do 2014 r.

2. Zatwierdzenie

Dokument

Zatwierdzony

przez

Sejmik

Województwa

Mazowieckiego

dnia

19 lutego 2007 r.

3. Realizacja zapisów

W latach 2007-2010 z perspektywą do 2014 r.

4. Tematyka

Program realizuje cele polityki ekologicznej na szczeblu województwa. Zawiera ocenę

aktualnego stanu środowiska, oraz ważne dla Mazowsza kwestie ekologiczne. Wskazuje

kierunki działań mające na celu poprawę środowiska, ochronę przyrody, wzrost wiedzy

ekologicznej, zrównoważone wykorzystanie materiałów wody i energii, oraz rozwój

proekologicznych form działalności gospodarczej.

5. Wskazanie finansowania

budżet państwa,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

NFOŚiGW,

fundusze UE,

Ekofundusz,

v.p

Środki na realizację programu ochrony środowiska mogą pochodzić ze źródeł

kredyty udzielane na preferowanych warunkach,

komercyjne kredyty bankowe,

własne środki inwestorów.

.go

Poniżej przedstawiono nakłady na realizację programu w latach 2007-2014.

Tabela 41. Nakłady na realizację programu w latach 2007-2014

Lp.

Szacunkowy

Cele główne

koszt w mln zł

Zmniejszenie zanieczyszczeń środowiska

26 800,0

Zrównoważone wykorzystanie materiałów, wody i energii oraz

15 850,0

rozwój proekologicznych form działalności w gospodarce

Racjonalna gospodarka odpadami

3 800,0

Utworzenie spójnego systemu obszarów chronionych

65,0

rcl

Zwiększenie lesistości i ochrona lasów

2 200,0

Poprawa stanu bezpieczeństwa ekologicznego

25 540,0

Podniesienie poziomu wiedzy ekologicznej

26,0

Razem nakłady finansowe na realizację programu w latach 2007-2014

74 281,0

6. Działania przewidziane do realizacji

Celami strategicznymi gospodarki wodnej jest do 2014 roku

osiągnięcie dobrego stanu wód powierzchniowych i podziemnych poprzez dążenie

do poprawy jakości wód i ochrony zasobów,

zmniejszenie

deficytu

wód

powierzchniowych

podziemnych,

efektywne

i racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych,

ograniczenie skutków występowania powodzi i suszy.

Kierunki działań związane z poprawą jakości wód

budowa,

rozbudowa

modernizacja

oczyszczalni

ścieków

komunalnych

i systemów kanalizacji zbiorczej,

modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków przemysłowych oraz wprowadzanie

technologii produkcji ograniczających zrzut substancji niebezpiecznych,

ograniczenie spływu zanieczyszczeń powierzchniowych z rolnictwa,

realizacji

indywidualnych

w zabudowie rozproszonej,

Poz. 549

systemów

oczyszczania

ścieków

v.p

wspieranie

— 3421 —

zapewnienie skutecznej ochrony wód podziemnych przed degradacją zwłaszcza

głównych zbiorników wód podziemnych,

zapewnienie mieszkańcom wody pitnej dobrej jakości.

Kierunki działań związane z racjonalną gospodarką wodną

poprawa zarządzania wodami poprzez opracowanie i realizację na obszarze

województwa programu działań i planu gospodarowania wodami środkowej Wisły

zgodnie z prawem wodnym i RDW,

wprowadzanie zintegrowanego systemu informacyjnego o sposobie gospodarowania

.go

zasobami wodnymi na obszarze województwa,

optymalizacja zużycia wody,

pełne zidentyfikowanie i zinstytucjonalizowanie poborów wód powierzchniowych

i podziemnych, w szczególności w zakresie poborów dla celów bytowych

i rolniczych oraz stopniowe eliminowanie wykorzystania wód podziemnych do celów

przemysłowych,

przywrócenie właściwego działania melioracji wodnych na terenach dotkniętych

deficytem wód i realizacja zbiorników małej retencji,

rcl

racjonalne wykorzystanie zasobów wód leczniczych i termalnych,

realizacja założeń Programu Ochrony i rozwoju Zasobów Wodnych województwa

Mazowieckiego w zakresie udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych.

Kierunki działań ochrony przed powodzią i suszą

wdrożenie systemów ostrzegania i ochrony przeciwpowodziowej.

przygotowanie forum dyskusyjnego z udziałem hydrotechników, przyrodników

i ekologicznych organizacji pozarządowych dla wypracowania konsensusu dotyczącego

technicznych,

nietechnicznych

innych

rozwiązań

ochrony

przed

powodzią

w powiązaniu z ochroną przyrody,

tworzenie warunków dla właściwego zagospodarowania terenów zagrożonych powodzią

oraz suszą hydrologiczną,

zwiększenie retencyjności zlewni oraz poprawa stanu technicznego urządzeń

zabezpieczenia

przeciwpowodziowego,

realizacja

„Programu

Małej

Retencji

Województwa Mazowieckiego”,

zwiększenie liczby inwestycji związanych z budową i modernizacją obwałowań

przeciwpowodziowych wzdłuż rzek: Wisła, Narew, Bug, Pilica, Bzura,

systematyczna kontrola stanu wałów i urządzeń wodnych (w tym kanałów ulgi) oraz

prowadzenie prac związanych z ich rekonstrukcją, modernizacją oraz rozbudową,

budowa polderów,

Strzegowo-Unierzyż na rzece Wkrze,

v.p

realizacja zbiorników m.in.: Regimin na rzece Łydyni, Niewiadoma na rzece Cetyni,

ochrona terenów bagiennych i podmokłych oraz obszarów wododziałowych,

opracowanie i wdrożenie programu ochrony wód dla zlewni: Liwca, Omulwi, Łydyni

i Radomki,

opracowanie i wdrożenie programów przywrócenia prawidłowego funkcjonowania

melioracji dla terenów zagrożonych deficytem wody,

wdrażanie Programu Budowy Zbiorników Retencyjnych na Terenie Województwa

1.Tytuł dokumentu

.go

Mazowieckiego.

„Program ochrony środowiska z planem gospodarki odpadami województwa kujawskopomorskiego”. Aktualizacja na lata 2007-2010 z perspektywą na lata 2011-2014.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa kujawsko - pomorskiego w dniu 3 października

2005 r.

rcl

3.Realizacja zapisów

Realizacja zadań do roku 2010 z perspektywą 2011-2014.

4.Tematyka

Dokument w głównej mierze określa cele ekologiczne, priorytety ekologiczne, rodzaj

i harmonogram przedsięwzięć ekologicznych, środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym

mechanizmy prawno-ekonomiczne i środki finansowe. Opisuje on też i ocenia stan środowiska

w województwie.

5.Wskazanie finansowania

PO (infrastruktura i środowisko),

RPO,

PROW,

budżet państwa,

fundusze ekologiczne,

samorząd województwa, samorządy powiatowe i gminne,

środki własne podmiotów gospodarczych.

6.Działania przewidziane do realizacji

związane z ochroną i racjonalnym użytkowaniem zasobów przyrodniczych

o wdrażanie sieci ekologicznej Natura 2000,

o opracowanie planów ochrony dla obszarów Natura 2000,

o opracowanie planów ochrony dla rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych,

i fauny,

o inwentaryzacja

przyrodnicza

i wybranych obszarów,

v.p

o czynna ochrona gatunków ginących, zagrożonych oraz chronionych flory

monitoring

przyrodniczy

województwa

o zakończenie działań zmierzających do utworzenia rezerwatu biosfery „Bory

Tucholskie”,

o ochrona i konserwacja tworów przyrody,

o zwiększenie lesistości województwa – zalesienie około 2000 ha gruntów,

o wspieranie wielofunkcyjnego rozwoju obszarów leśnych,

o promocja walorów przyrodniczych i edukacja ekologiczna,

.go

o rewitalizacja przyrodniczych obszarów zdegradowanych i przywracanie ich

walorów użytkowych,

związane z zasobami wodnymi i gospodarką wodno – ściekową

o modernizacja i rozbudowa do 2010 roku komunalnych oczyszczalni ścieków

z podwyższonym usuwaniem związków biogennych w aglomeracjach o liczbie

równoważnych mieszkańców (RLM) powyżej 15000,

o budowa, modernizacja i rozbudowa do 2015 roku komunalnych oczyszczalni

ścieków w aglomeracjach o liczbie równoważnych mieszkańców (RLM) od 2000

rcl

do 15000 (częściowo cel ten będzie zrealizowany do 2010 r.),

o budowa, modernizacja i rozbudowa oczyszczalni ścieków w miejscowościach

o RLM poniżej 2000,

o zagospodarowanie osadów ściekowych,

o budowa oczyszczalni przyzagrodowych w obszarach o rozproszonej zabudowie,

gdzie budowa sieci kanalizacyjnych nie ma ekonomicznego uzasadnienia,

o sukcesywna modernizacja istniejącej i realizacja nowej sieci kanalizacji sanitarnej,

o sukcesywna modernizacja istniejącej i budowa nowej sieci kanalizacji deszczowej

wraz z urządzeniami podczyszczającymi,

o aktualizacja dostępnych zasobów pitnych wód podziemnych wraz z budową,

przebudową, rozbudową oraz monitoringiem komunalnych ujęć wód,

o ochrona przeciwpowodziowa (wały, regulacja wód),

o budowa zbiorników wodnych,

o melioracje szczegółowe,

o realizacja programu małej retencji,

o projekt

„Ekologiczne

zabezpieczenie

stopnia

Włocławek”

zadania

modernizacyjne na Stopniu Wodnym we Włocławku

budowa nowego stopnia wodnego bądź progu poniżej stopnia wodnego we

Włocławku,

roboty regulacyjne na rzece Wiśle,

v.p

modernizacja wału przeciwpowodziowego w Dolinie Ciechocińskiej,

o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska,

związane z gospodarką odpadami

o opracowanie i uchwalenie aktualizacji Planu gospodarki odpadami województwa,

o opracowanie aktualizacji powiatowych planów gospodarki odpadami,

o opracowanie aktualizacji gminnych planów gospodarki odpadami,

o tworzenie

międzygminnych

kompleksów

komunalnych,

unieszkodliwiania

odpadów

o budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów,

.go

o wdrożenie systemu selektywnej zbiórki odpadów,

o zamykanie i rekultywacja składowisk odpadów na których składowane są odpady

komunalne,

o inwentaryzacja i likwidacja „dzikich” wysypisk odpadów,

o zamknięcie i rekultywacja składowisk odpadów przemysłowych,

o opracowanie i wdrażanie programów usuwania wyrobów zawierających azbest,

o tworzenie Gminnych Punktów Zbierania Odpadów niebezpiecznych (GPZON),

o organizacja systemu zbiórki, transportu i magazynowania odpadów medycznych

rcl

i weterynaryjnych,

o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska,

związane z klimatem akustycznym,

związane z Polami elektromagnetycznymi,

związane z poważnymi awariami i poważnymi awariami przemysłowymi

o intensyfikacja inspekcji i kontroli wszystkich zakładów mogących

być

potencjalnymi źródłami poważnych awarii,

o weryfikacja,

wyznaczenie

zatwierdzenie

tras

przewozu

substancji

niebezpiecznych po drogach na terenie województwa,

o wyznaczenie bezpiecznych miejsc parkingowych dla pojazdów przewożących

niebezpieczne substancje,

o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska,

związane z ochroną powietrza

o sporządzenie i wdrażanie programów ochrony powietrza,

o modernizacja/wymiana kotłów grzewczych/kotłowni zakładowych,

o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska,

o działalność systemu oceny jakości powietrza, tj. sieci stacji pomiarowych

w województwie,

związane z ochroną zasobów kopalin

o rekultywacja

wyrobisk

Poz. 549

poeksploatacyjnych,

tym

wyznaczenie

v.p

perspektywicznych wyrobisk pokopalnianych dla potrzeb magazynowania paliw,

o działalność inspekcyjno-kontrolna służb Inspekcji Ochrony Środowiska,

związane z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych

o sporządzenie analizy dotyczącej wyznaczenia terenów dla lokalizacji elektrowni

wiatrowych, w tym szczególnie parków wiatrowych oraz innych instalacji OZE,

o zwiększenie wykorzystania energii odnawialnej.

1.Tytuł dokumentu

2.Zatwierdzenie

.go

Program ochrony środowiska województwa lubelskiego na lata 2007-2011.

Zatwierdzony 22 kwietnia 2008 roku przez Sejmik Wojewódzki.

3.Realizacja

W latach 2007-2015.

4.Tematyka

Program ochrony środowiska województwa lubelskiego zawiera opis uwarunkowań

zewnętrznych wynikających z polityki ekologicznej państwa i zapisów dotyczących ochrony

środowiska, zawartych w strategiach i programach uchwalonych przez Sejmik Województwa.

rcl

Program zawiera opis stanu istniejącego, cele środowiskowe i kierunki działań na lata 20072015 oraz nakłady finansowe.

5.Wskazania finansowania

Środki na realizację programu ochrony środowiska mogą pochodzić ze źródeł

budżet państwa,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

fundusze ekologiczne,

fundusze UE,

własne środki inwestorów.

W dokumencie przedstawiono wielkość finansowania zarówno przedsięwzięć zrealizowanych

w 2007 r. jak i planowanych do realizacji. W zakresie działań dot. zarządzania zasobami

wodnymi koszty oszacowano na 2 387 478 tys. zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

ochrona dziedzictwa przyrodniczego i racjonalne wykorzystanie zasobów przyrody,

zrównoważone wykorzystanie materiałów, wody i energii,

dalsza poprawa jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego,

doskonalenie systemu zarządzania środowiskiem.

1.Tytuł dokumentu

ochrony

środowiska

województwa

z perspektywą na lata 2012-2015.

2.Zatwierdzenie

łódzkiego

lata

2008-2011

v.p

Program

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Łódzkiego dnia 31 marca 2008 r.

3.Realizacja

Program obejmuje lata 2008-2011 z perspektywą na lata 2012-2015.

4.Tematyka

Dokument zawiera cele i priorytety ekologiczne, rodzaj i harmonogram działań

5.Wskazanie finansowania

.go

proekologicznych oraz środki niezbędne do osiągnięcia celów, w tym środki finansowe.

Koszty realizacji programu w latach 2008-2011 to 7,8 mld zł. Działania związane

z ochroną wód w tym poprawę jakości, ochronę przeciwpowodziową, zmniejszenie deficytu

wód oraz poprawę jakości powietrza pochłaniają najwięcej kosztów.

Dla działań związanych z ochroną środowiska potencjalnym źródłem finansowania są

fundusze własne inwestorów,

budżet państwa,

pożyczki, dotacje i dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów udzielane

rcl

przez Fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej,

zagraniczna pomoc finansowa udzielana przez fundacje i programy pomocnicze,

fundusze Unii Europejskiej,

kredyty preferencyjne z Banku Ochrony Środowiska,

kredyty międzynarodowych instytucji finansowych,

kredyty, pożyczki udzielane przez banki komercyjne,

6. Działania przewidziane do realizacji

ochrona zasobów wód podziemnych i powierzchniowych wraz z poprawą

ich jakości oraz ochrona przed powodzią,

ochrona powierzchni ziemi i gleb przed degradacją,

ochrona i wzrost różnorodności biologicznej i krajobrazowej oraz wzrost lesistości,

poprawa jakości powietrza.

1.Tytuł dokumentu

Program ochrony środowiska województwa małopolskiego na lata 2007-2014.

2.Zatwierdzenie

Uchwalony przez Sejmik Województwa Małopolskiego dnia 24 września 2007 r.

3.Realizacja

W latach 2007-2014.

4.Tematyka

v.p

Dokument określa cele polityki ekologicznej województwa, którymi jest zapewnienie

bezpieczeństwa ekologicznego i tworzenie podstaw do zrównoważonego rozwoju społecznogospodarczego.

5.Wskazania finansowania

Programie

przedstawiono

harmonogram

Programu

Ochrony

Środowiska

krótkoterminowy i długoterminowy oraz koszty potrzebnych nakładów finansowych na ich

realizację.

Potrzeby finansowe na realizację długoterminowego Programu Ochrony Środowiska

Województwa Małopolskiego na lata 2007-2014 wynoszą ogółem – 10 428,48 mln zł,

.go

w tym na ochronę zasobów wodnych przewidziano 2 394,08 mln zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

poprawa stanu wód i racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz

ochrona przed powodzią i suszą,

ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami,

uporządkowanie gospodarki odpadami.

1.Tytuł dokumentu

rcl

Program ochrony środowiska województwa śląskiego do 2004 r. oraz cele

długoterminowe do roku 2015.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Śląskiego dnia 15 kwietnia 2002 r.

3.Realizacja

W latach 2001-2004 wraz z celami długoterminowymi do 2015 r.

4.Tematyka

Celem nadrzędnym Programu jest zasada zrównoważonego rozwoju, umożliwiająca

harmonizację rozwoju gospodarczego i społecznego z ochroną walorów środowiska.

5.Wskazania finansowania

Brak danych o finansowaniu działań od roku 2005.

Szacunkowe koszty działań z Programu ochrony środowiska woj. śląskiego w okresie

2001-2004, w zakresie ochrony zasobów wodnych wyniosły 2 553 500 tys. zł, w tym działania

pozainwestycyjne - 3 500 tys. zł oraz działania inwestycyjne - 2 550 000 tys. zł.

Potencjalne źródła finansowania Programu to

fundusze ekologiczne,

budżety jednostek samorządu terytorialnego,

podmioty gospodarcze,

fundusze unijne,

v.p

budżet państwa.

6.Działania przewidziane do realizacji

utworzenie systemu kształtowania i wykorzystania zasobów wodnych,

uporządkowanie i wdrożenie systemu gospodarki odpadami,

polepszenie jakości powietrza,

rewitalizacja terenów poprzemysłowych oraz pogórniczych,

zagospodarowanie centrów miasta,

ukształtowanie regionalnego systemu obszarów chronionych,

1.Tytuł dokumentu

.go

kształtowanie ośrodków wiejskich.

Program ochrony środowiska dla województwa podkarpackiego na lata 2007-2010

z uwzględnieniem perspektywy na lata 2011-2014.

2.Zatwierdzenie

Aktualizacja Programu nastąpiła 26 maja 2008 roku przez Sejmik Województwa

Podkarpackiego.

3.Realizacja

rcl

Program obejmuje lata 2007-2010 z uwzględnieniem lat 2011-2014.

4.Tematyka

Program zwiera działania związane z ochroną środowiska oraz gospodarki wodnej.

5.Wskazania finansowania

Nakłady na realizację Programu Ochrony Środowiska Województwa Podkarpackiego w

latach 2007-2010 oraz 2008-2011 (wg cen z grudnia 2006 r.) (tab. 42).

Tabela 42. Nakłady na realizację Programu Ochrony Środowiska

Nazwa realizowanego

działania

Szacowane nakłady

w mln zł w latach

2007-2010

% kosztów

ogółem

Szacowane nakłady

w mln zł w latach

2011-2014

% kosztów

ogółem

Ochrona wód i efektywne

wykorzystanie zasobów

1 179,4

25,80

654,1

10,42

wodnych

Środki

finansowe dostępne z Regionalnego

Programu

Operacyjnego Województwa

Podkarpackiego na lata 2007-2013 dotyczące działania Infrastruktura przeciwpowodziowa

i racjonalna gospodarka zasobami wodnymi wynoszą 60 784,114 tys. euro w tym

gospodarka i zaopatrzenie w wodę - 7 670,078 tys. euro,

zapobieganie zagrożeniom, w tym opracowanie i wdrożenie planów i instrumentów

zarządzania

zagrożeniom

- 38 350,389 tys. euro,

inne

działania

rzecz

ochrony

naturalnym

środowiska

- 5 113,385 tys. euro.

6. Działania przewidziane do realizacji

technologicznym

v.p

zapobiegania

zapobieganie

zagrożeniom

ochrona wód i kształtowanie stosunków wodnych,

gospodarka odpadami,

ochrona przed polami elektromagnetycznymi,

ochrona przed hałasem,

i biologicznego,

.go

przeciwdziałanie poważnym awariom oraz zapewnienie bezpieczeństwa chemicznego

ograniczenie zanieczyszczeń powietrza i przeciwdziałanie zmianom klimatu,

ochrona przyrody, krajobrazu i różnorodności biologicznej.

Plany gospodarowania odpadami województw

1. Tytuł dokumentu

rcl

Plan gospodarowania odpadami województwa.

2. Realizacja zapisów

Plany realizowane w latach 2002-2015.

3. Tematyka

Wojewódzkie plany gospodarowania odpadami określają działania na terenie danego

województwa które

zapobiegają powstaniu odpadów lub ograniczają ilości powstających odpadów

i ich negatywny wpływ na środowisko,

zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska odzysk, jeżeli nie udało się

zapobiec ich powstaniu,

zapewniają zgodny z zasadami ochrony środowiska proces unieszkodliwiania

odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec lub których nie udało się poddać

odzyskowi.

4. Wskazanie finansowania

źródłem finansowania planów gospodarowania odpadami są

o środki własne przedsiębiorstw,

o budżety jednostek samorządu terytorialnego,

o fundusze ekologiczne,

o fundusze przedakcesyjne, strukturalne i Fundusz Spójności.

5. Działania przewidziane do realizacji

v.p

Większość działań przewidzianych w przedmiotowych planach, mających na celu

właściwe postępowanie z odpadami będzie wpływać na poprawę stanu wód podziemnych

i powierzchniowych. Główne działania mające wpływ na wody to

właściwa lokalizacja składowisk odpadów,

odpowiednie

zabezpieczenie

techniczne

w infrastrukturę odpowiadającą normom,

oraz

wyposażenie

składowisk

ograniczenie ilości odpadów biodegradowalnych w strumieniu odpadów trafiającym

na składowiska,

spełnienie unijnych norm dot. zmniejszenia ilości odpadów biodegradowalnych,

.go

segregacji odpadów oraz ich ponownego wykorzystania,

podnoszenie świadomości ludności w zakresie gospodarki odpadami, czyli szeroko

zakrojona edukacja.

Wojewódzkie programy udrażniania rzek

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych w województwie kujawsko-pomorskim

rcl

(udrożnienie rzek dla ryb dwuśrodowiskowych).

2. Zatwierdzenie

Brak informacji

3. Realizacja zapisów

Od roku 2004.

4. Tematyka

Tematem dokumentu jest przywrócenie ciągłości biologicznej rzek, zakłóconej przez

obiekty hydrotechniczne. Obiekty hydrotechniczne ograniczają możliwości przemieszczania się

ryb, co przyczynia się do zmniejszenia różnorodności ryb i innych organizmów wodnych.

Program udrażniania rzek ma na celu ustalenie potrzeb budowy przepławek dla ryb oraz

kolejności ich realizacji.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Przy każdej budowli piętrzącej, która stanowi przegrodę dla wód rzeki, a tym samym

przeszkodę uniemożliwiającą migrację ryb, wybudowanie urządzenia umożliwiającego migrację

ryb w górę rzeki (budowa przepławek).

Poszczególne etapy realizacji przepławek ustalono pod kątem wymagań siedliskowych ryb.

I etap: budowle na rzekach gdzie występowały i występują ryby wędrowne.

II etap: budowle w górnych odcinkach rzek, w których występowały ryby wędrowne.

III etap: budowle na rzekach dość zasobnych w wodę, na których występują przegrody

v.p

uniemożliwiające wędrówkę ryb w ich górnych odcinkach, lub przy połączeniu biegu dolnego

i górnego (Mątawa).

IV etap: budowle położone w górnych partiach rzeki głównej poza zasięgiem występowania ryb

wędrownych + rzeka Mątawa.

Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach

I etap – 21,

II etap – 6,

III etap – 12,

1.Tytuł dokumentu

.go

IV etap – 25.

„Wojewódzki Program Ochrony Zasobów Wodnych dla województwa świętokrzyskiego

ze szczególnym uwzględnieniem restytucji i ochrony ryb dwuśrodowiskowych, oraz

przywrócenia możliwości wędrówek ryb”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Świętokrzyskiego w dniu 30 maja 2005 r.

3.Realizacja zapisów

rcl

Brak informacji odnośnie innych perspektyw czasowych.

4.Tematyka

Dokument obejmuje opis stanu wód województwa świętokrzyskiego a także opis działań

dążących do przywrócenia drożności wód powierzchniowych w województwie oraz

przywrócenia dróg migracji ryb dwuśrodowiskowych.

5.Wskazanie finansowania

Pomoc finansowa na projekty przeznaczone do realizacji w ramach Działania „Ochrona

i rozwój zasobów wodnych” w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Rybołówstwo i

przetwórstwo ryb” udzielana jest w wysokości 100% kosztów kwalifikowalnych projektu.

Udział publicznych środków wspólnotowych (IFWR) stanowi 75% w całości środków, a pozostałą

część stanowią publiczne środki krajowe. Łącznie na finansowanie programu w latach 20042006 przewidziano 11 868 tyś Euro w skali kraju.

6.Działania przewidziane do realizacji

udrożnienie rzek w wyniku budowy przepławek i urządzeń piętrzących,

wykonanie zarybień w celu odtworzenia gatunków.

Priorytety udrażniania

Etap I – najwyższy priorytet - udrożnienie cieków Nidy oraz jej dorzecza (82 urządzenia

hydrotechniczne),

Etap II – wysoki priorytet – bezpośrednie dopływy Wisły oraz jej dorzecza,

Etap III

Poz. 549

– średni priorytet – dorzecze Pilicy od Czarnej Włoszczowskiej do Czarnej

v.p

Koneckiej,

Etap IV – najniższy priorytet – rzeki tj. np. Niedzica, Opatówka.

1.Tytuł dokumentu

„Program gospodarki wodnej województwa lubelskiego”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubelskiego w dniu 4 lipca 2005 r.

3.Realizacja zapisów

W części II i III zawarte jest sprawozdanie z prac w latach 2001 – 2003 oraz działania

4.Tematyka

.go

planowane do 2006 r. Osiągnięcie dobrego stanu wód powinno być osiągnięte do roku 2015.

Dokument został opracowany w celu zrównoważonego gospodarowania zasobami

wodnymi poprzez realizację zadań w układach zlewniowych. Podzielony on został na trzy części

I – Identyfikacja stanu i problemów,

II – Program działań,

III – Strategia realizacji.

Część pierwsza opublikowana była w roku 2003 jako zebranie danych pozwalających na

rcl

opis stanu użytkowania zasobów wodnych województwa lubelskiego oraz zidentyfikowanie

i zhierarchizowanie problemów ograniczających użytkowanie zasobów wodnych. Dokument

ww. ma na celu doprowadzenie do osiągnięcia co najmniej dobrego stanu ekologicznego i

chemicznego wód powierzchniowych oraz dobrego stanu ilościowego i chemicznego wód

podziemnych do 2015 roku, a także osiągnięcia do 2015 roku stanu obszarów chronionych

zgodnego ze wszystkimi normami i założonymi celami.

5.Wskazanie finansowania

fundusze strukturalne

o Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR; ERDF),

o Europejski Fundusz Społeczny (EFS; ESF),

o Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOIGR; EAGGF),

o Finansowy Instrument Wspierania Rybołówstwa (FIWR; FIFG),

Fundusz Spójności,

fundusze pomocowe - PHARE, ISPA i SAPARD,

fundusze unijne – ERDF i ESF.

6.Działania przewidziane do realizacji

Wyróżnione zostały kierunki działań związane z formami wykorzystania wód

w zlewniach rzek województwa tj.

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

v.p

I. Woda dla ludności

budowa ( w uzasadnionych przypadkach) nowych ujęć wód podziemnych,

budowa i rozbudowa sieci wodociągowych,

rozbudowa i modernizacja stacji uzdatniania wody gwarantujących uzyskanie wody

pitnej o wymaganych parametrach jakościowych,

budowa i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej,

budowa

sieci

kanalizacji

deszczowej

na terenach zurbanizowanych

wraz

z realizacją wymaganych urządzeń oczyszczających,

budowa i modernizacja komunalnych oczyszczalni ścieków, w tym realizacja KPOŚ,

.go

likwidacja nieużytkowanych studni kopanych w obszarach zwodociągowanych,

likwidacja szamb w terenach objętych siecią kanalizacyjną,

budowa przydomowych oczyszczalni ścieków w obszarach o budowie rozproszonej

warunków

opisanych

w dokumentacji

hydrogeologicznej

(z wyłączeniem terenów stref ochronnych ujęć wody).

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

dokumentowanie zasobów wód podziemnych,

rcl

przebudowa systemu monitoringu stanu ilościowego i jakościowego zasobów wód

podziemnych,

przebudowa systemu monitoringu wody pitnej,

ustanawianie i zagospodarowanie stref ochronnych komunalnych ujęć wody

zlokalizowanych w obszarach GZWP, w terenach szczególnie narażonych na

zanieczyszczenia,

zabezpieczenie otworów nieeksploatowanych studni ujęć perspektywicznych,

realizacja działań z zakresu ochrony wód wynikających z „Planu gospodarowania

odpadami województwa lubelskiego”,

prowadzanie monitoringu lokalnego zwierciadła wód podziemnych w rejonie

odwodnień kopalni oraz dużych ujęć komunalnych,

opracowanie raportu „Woda i zdrowie” (wpływ jakości wody pitnej na zdrowie

mieszkańców – stan aktualny i prognoza),

opracowanie programu oszczędzania wody w miastach powyżej 50 tys.

mieszkańców,

opracowanie raportu „Sanitacja terenów o budowie rozproszonej – stan aktualny

i prognoza).

II. Ekosystemy, mała retencja, rekreacyjne korzystanie z wód, energia odnawialna

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

zbiorniki małej retencji oraz budowle towarzyszące,

użytki ekologiczne,

przepisami,

mała energetyka wodna (MEW),

prowadzenie działań ochronnych źródeł,

v.p

wyposażenie istniejących kąpielisk w niezbędną infrastrukturę sanitarną wymaganą

utrzymanie rzek w dobrym stanie hydromorfologicznym.

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

wykonanie programów działań dla ochrony siedlisk w ramach sieci Natura 2000,

wykonanie studiów hydrologicznych dla potrzeb obiektów małej retencji,

wykonanie studiów przyrodniczych dla obiektów małej retencji,

.go

coroczne sprzątanie i utrzymanie w porządku rzek przepływających przez obszary

zurbanizowane (zwłaszcza w miastach i wsiach o zwartej zabudowie),

opracowanie „Programu ochrony źródeł”,

opracowanie „Program rozwoju turystyki wodnej”,

przebudowa systemu monitoringu stanu ilościowego i jakościowego wód

powierzchniowych oraz monitoringu emisji zanieczyszczeń do tych wód.

III. Woda dla gospodarki

rcl

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

budowa, rozbudowa lub modernizacja systemów melioracyjnych (nawodnienia

i odwodnienia),

regulacja i udrożnienie rzek dla potrzeb melioracji,

budowa, rozbudowa lub modernizacja przemysłowych oczyszczalni oraz podczyszczalni

ścieków, w tym obiektów, których zadaniem jest eliminowanie lub ograniczanie zrzutu

substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego,

budowa rozbudowa lub modernizacja hodowlanych stawów rybnych,

realizacja inwestycji w rolnictwie dla potrzeb programów „azotanowych”.

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

kontynuowanie wydawania pozwoleń zintegrowanych,

wydawanie

pozwoleń

wodnoprawnych,

tym

również

dla

podmiotów

odprowadzających substancje szkodliwe dla środowiska wodnego,

realizacja programów „azotanowych” – monitoring, badania, sprawozdawczość,

opracowanie raportu „Ocena oraz analiza ekonomiczna zapotrzebowania na

inwestycje wodno-melioracyjne oraz na wodę dla potrzeb rolnictwa – stan aktualny i

perspektywa”,

opracowanie raportu „Ocena oraz analiza ekonomiczna gospodarki wodno ściekowej w przemyśle – stan aktualny i perspektywa”,

opracowanie raportu „Ocena oraz analiza ekonomiczna gospodarki wodno-ściekowej

v.p

w rybactwie śródlądowym – stan aktualny i perspektywa”,

zanieczyszczenia obszarowe – źródła i ocena stanu zagrożenia.

IV. Ochrona przeciwpowodziowa

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

modernizacja i rozbudowa istniejących urządzeń przeciwpowodziowych,

budowa nowych urządzeń przeciwpowodziowych,

budowa i modernizacja średnich i dużych zbiorników,

udrożnienia rzek (w niezbędnym zakresie dla ochrony przeciwpowodziowej).

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

przestrzennego,

.go

kompleksowe wprowadzanie biernej ochrony przeciwpowodziowej do planowania

ustalenie rezerw powodziowych na dużych zbiornikach retencyjnych oraz

aktualizacja instrukcji gospodarowania wodą na tych zbiornikach.

V. Wody graniczne

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

realizacja prac dotyczących zabezpieczenia brzegów na rzece Bug – celem stabilizacji

Granicy Państwa.

rcl

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

realizacja polsko – ukraińsko - białoruskich projektów i działań w zlewni rzeki Bug

przy współpracy z województwem podlaskim i mazowieckim.

VI. Działania systemowo-organizacyjne, realizacja i monitorowanie Programu Gospodarki

Wodnej

DZIAŁANIA INWESTYCYJNE

zaopatrzenie

sprzęt

komputerowy

oraz

oprogramowanie

jednostki

odpowiedzialnej za prowadzenie i aktualizację bazy WODA,

zaopatrzenie w sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie jednostek korzystających

z bazy WODA.

DZIAŁANIA POZAINWESTYCYJNE

stosownych

utworzenie

związków

gmin,

powiatów

dla

realizacji

PGW

w obszarach zlewni pilotowych,

opracowanie wojewódzkiego programu poprawy jakości danych dotyczących

użytkowania wód oraz systemu ich gromadzenia i obiegu,

opracowanie wojewódzkiej bazy danych WODA,

opracowanie mapy komputerowej użytkowania wód stowarzyszonej z bazą WODA,

opracowanie raportów z realizacji PGW – cykl 2 lata,

opracowanie wskaźników bazowych dla potrzeb monitorowania PGW, coroczne,

określanie wielkości wskaźników dla poszczególnych działań,

i wdrażania RDW,

v.p

cykliczne szkolenia z zakresu praktycznego stosowania przepisów prawnych

ustanowienie Komitetu Sterującego dla potrzeb realizacji Programu oraz współpracy

międzyinstytucjonalnej dla potrzeb wdrażania RDW.

1.Tytuł dokumentu

„Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych Województwa lubelskiego w zakresie

udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych”.

2.Zatwierdzenie

3.Realizacja zapisów

.go

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubelskiego w dniu 30 listopada 2007 r.

W okresie lat 2007-2013.

4.Tematyka

Dokument

stanowi

uzupełnienie

Programu

gospodarki

wodnej

województwa

lubelskiego. Ww. program jest jednym z pierwszych etapów działań zmierzających do poprawy

warunków ekologicznych i przywracania różnorodności biologicznej. Głównym jego celem jest

możliwość odbudowy dróg migracji ryb dwuśrodowiskowych oraz ochrona istniejących szlaków

rcl

migracji, miejsc rozrodu i wychowu. Określa on priorytety udrożnienia rzek.

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

6.Działania przewidziane do realizacji

odbudowa dróg migracji ryb dwuśrodowiskowych,

udrożnienie

rzek

(wybudowanie

przepławek)

ramach

trzech

etapów

wyszczególnionych w tabeli 10 opisywanego dokumentu; zakwalifikowanie do

danego etapu wynika ze znaczenia danej zlewni dla odbudowy populacji ryb,

monitoring oceniający skuteczność funkcjonowania przepławek.

1. Tytuł dokumentu

Wojewódzki Program Ochrony i Rozwoju Zasobów Wodnych dla województwa

łódzkiego.

2. Zatwierdzenie

Uchwalony przez Sejmik Wojewódzki dnia 31 stycznia 2006 roku.

3. Realizacja zapisów

Od roku 2006.

4. Tematyka

v.p

Program zawiera kierunki działań jakie należy podjąć, aby osiągnąć cel: udrożnienie rzek

województwa łódzkiego dla umożliwienia wędrówki ryb przez budowle piętrzące.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Prace nad udrażnianiem rzek podzielono na 4 etapy

Etap I i II – rzeki, w których występowały bądź występują ryby dwuśrodowiskowe.

Etap III – rzeki, w których ryby dwuśrodowiskowe nie występują i nie występowały, ale zasoby

wodne wskazują możliwości wejścia tych ryb do nich.

.go

Etap IV – rzeki mniejsze, gdzie migracja ryb ma charakter lokalny i ogranicza się w zasadzie do

tej samej rzeki i nie dotyczy ryb dwuśrodowiskowych (realizowany w najbardziej odległej

perspektywie czasowej).

Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach

I etap - 27

II etap - 74

III etap - 74

rcl

IV etap - 421

1. Tytuł dokumentu

Wojewódzki Program Ochrony i Rozwoju Zasobów Wodnych Województwa

Podkarpackiego w Zakresie Przywrócenia Możliwości Migracji oraz Restytucji Ryb

Dwuśrodowiskowych.

2. Zatwierdzenie

2006 rok.

3. Realizacja zapisów

Od 2006 roku.

4. Tematyka

Dokument ma na celu wybranie cieków łączących w przeszłości miejsca tarła

i żerowiska ryb dwuśrodowiskowych, oraz wytypowanie do udrożnienia tych cieków, których

biologiczna ciągłości jest obecnie zakłócona w wyniku przegrodzenia lub zmiany stosunków

wodnych. Celem dokumentu jest również, stworzenie stabilnych podstaw przyrodniczych do

prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w wodach morskich, oraz śródlądowych

z zachowaniem równowagi i różnorodności biologicznej w środowisku wodnym.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania mają na celu

przywrócenie drożności wybranych śródlądowych powierzchniowych wód płynących,

v.p

poprawę efektywności działania urządzeń umożliwiających swobodną wędrówkę

organizmów wodnych – przepławek dla ryb,

zapewnienie rybom dwuśrodowiskowym bezpiecznego przejścia przez te urządzenia,

zarówno w górę jak i w dół cieku,

zwiększenie powierzchni żerowisk lub tarlisk dla ryb dwuśrodowiskowych,

trwałą

poprawę

stanu

populacji

organizmów

wodnych,

szczególnym

uwzględnieniem stanu populacji ryb dwuśrodowiskowych.

Prace nad udrażnianiem rzek podzielono na 5 etapów

Etap I - rzeki stanowiące drugorzędowe szlaki migracji ryb dwuśrodowiskowych z jednym

.go

wyjątkiem rzeki Sanna, stanowiącej trzeciorzędowy szlak.

Etap II – rzeki będące bezpośrednimi dopływami drugorzędowych i trzeciorzędowych szlaków

migracji ryb dwuśrodowiskowych o pow. zlewni powyżej 40 km2, lub przepływach

średniorocznych większych od 0,25 m3/s.

Etap

III

rzeki

będące

bezpośrednimi

i pośrednimi

dopływami

drugorzędowych

i trzeciorzędowych szlaków migracji ryb dwuśrodowiskowych o pow. zlewni powyżej 40 km 2,

lub przepływach średniorocznych większych od 0,25 m3/s.

Etap IV – rzeki i potoki o pow. Zlewni powyżej 15 km2, lub przepływach średniorocznych

rcl

większych od 0,25 m3/s. Cieki w całości zabudowane lub skanalizowane, nie występują

w nich ryby łososiowate i nie występują warunki odpowiednie do ich bytowania.

Etap V – pozostałe zabudowane rzeki i potoki, w których nie występują ryby łososiowate,

o znacznym stopniu odkształcenia koryta i warunków hydrologicznych od stanu naturalnego.

Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach

I etap - 15

II etap - 51

III etap - 172

IV etap – 115

V etap - 143

1. Tytuł dokumentu

Projekt udrażniania biologicznego rzek województwa warmińsko-mazurskiego.

2. Zatwierdzenie

2006 rok.

3. Realizacja zapisów

Od 2006 roku.

4. Tematyka

v.p

Tematem dokumentu jest wybranie cieków łączących w przeszłości miejsca tarła

i żerowiska ryb, wytypowanie do udrożnienia tych cieków, których biologiczna ciągłości jest

obecnie zakłócona w wyniku przegrodzenia lub zmiany stosunków wodnych. Dokument określa

również, stworzenie stabilnych podstaw przyrodniczych do prowadzenia racjonalnej gospodarki

rybackiej

wodach

morskich,

oraz

śródlądowych

zachowaniem

równowagi

i różnorodności biologicznej w środowisku wodnym. Projekt zawiera kierunki działań, jakie

należy podjąć, aby osiągnąć udrożnienie rzek województwa, dla umożliwienia wędrówki ryb.

Dotyczy on udrożnienia rzek przy budowlach piętrzących, które ograniczają, a niekiedy

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

.go

uniemożliwiają migrację ryb, zwłaszcza ryb dwuśrodowiskowych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Do udrożnienia zakwalifikowano przede wszystkim budowle stale piętrzące wodę przez

cały rok, co wyklucza możliwość migracji ryb w rzece. Są to głównie piętrzenia przy

elektrowniach wodnych, stawach rybnych, ujęciach wody oraz budowlach regulacyjnych

tj. przegrodach stałych w korytach rzek, korygujące spadki dna. Projekt nie przewiduje

budowy

przepławek

przy

budowlach

piętrzących

służących

rolnictwu

rcl

tj. dla nawodnień.

istniejących

Jako priorytetowe zadania przyjęto udrożnienie tych rzek, w których występowały

lub występują ryby dwuśrodowiskowe. Zadania udrożnienia tych rzek, przez budowę przy

istniejących przegrodach urządzeń zapewniających migrację ryb, określono jako faza

I priorytetowa. Jako fazę II, o nieznacznie mniejszym znaczeniu, określono udrożnienie tych

rzek, w których jedynym przedstawicielem ryb dwuśrodowiskowych jest węgorz

europejski, a migracja pozostałych ryb odbywa się w zasięgu jednej rzeki (zlewni).

„Projekt udrażniania biologicznego rzek województwa warmińsko-mazurskiego” nie wskazuje

konkretnych miejsc, w których należy przeprowadzić udrożnienie cieków, wskazuje jedynie ze

sposób rozlokowania budowli hydrotechnicznych na ciekach.

1. Tytuł dokumentu

Projekt udrażniania rzek województwa pomorskiego.

2. Zatwierdzenie

Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego Nr 355/XXIV/04 z dnia 14 czerwca 2004

roku.

3. Realizacja zapisów

Od roku 2004.

4. Tematyka

v.p

Dokument zawiera informacje na temat przywrócenia ciągłości biologicznej rzek

w województwie pomorskim, zaburzonej na skutek lokalizacji budowli hydrotechnicznych.

W wielu przypadkach program spowoduje ożywienie rzek przez wprowadzenie występujących

nich

gatunków

ryb,

lub

odtworzenie

i rozwój organizmów.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

właściwości

wpływających

życie

Przy opracowaniu działań kierowano się zasadą, że przy każdej budowli piętrzącej, która

znajdować

się

urządzenie

.go

stanowi przegrodę dla wód rzeki, a tym samym przeszkodę umożliwiającą migrację ryb, winno

umożliwiające

migrację

ryb

górę

rzeki.

Praktycznie

w każdym przypadku będzie to przepławka.

Etapy realizacji działań ustalono wg wymagań siedliskowych ryb.

I etap: budowle na rzekach, gdzie występują ryby wędrowne, których kierunkiem rozwoju jest

możliwość wędrówki na tarła z morza w górę rzek, a następnie powrót po kilku latach narybku

do morza.

II etap: budowle na rzekach, w których występowały ryby wędrowne, przeważnie są to dopływy

rcl

rzek głównych o warunkach topograficznych i hydrograficznych pozwalających sądzić, że ryby

wędrowne będą do nich wchodzić. Dotyczy to głównie budowli w dolnym biegu rzek, gdzie

budowa przepławki stwarza możliwość wejścia troci i łososi.

III etap: budowle na rzekach dość zasobnych w wodę, na których występują liczne przegrody.

IV etap: budowle położone w górnych partiach rzeki głównej poza zasięgiem występowania ryb

wędrownych.

Przewidziano następujące ilości udrożnień do wykonania w poszczególnych etapach

I etap - 35

II etap - 1

III etap - 0

IV etap – 55

1. Tytuł dokumentu

Program ochrony i rozwoju zasobów wodnych województwa śląskiego w zakresie

udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych.

2. Zatwierdzenie

Uchwalony przez Sejmik Województwa Śląskiego uchwałą z dnia 25 kwietnia

2005 roku nr II/34/3/2005.

3. Realizacja zapisów

Od roku 2005.

4. Tematyka

v.p

Program zawiera priorytety w zakresie kolejności udrożniania rzek, oraz określa działania

zmierzające do poprawy istniejącej sytuacji wędrówki ryb oraz tarła w rzekach województwa

śląskiego.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Podział miejsc przewidzianych do udrożnienia pod względem priorytetowości działań

ETAP I - Do udrożnienia w pierwszym etapie realizacji zakwalifikowano główne korytarze

rzeczne województwa, które w przeszłości były miejscami tarliskowymi ryb wędrownych,

rzeki

dla

certy

.go

a mianowicie rzekę Wartę (krajowa ostoja ryb i minogów). Celem działania będzie udrożnienie

gatunku,

na obszarze zlewni Warty.

którego

historyczne

tarliska

znajdowały

się

ETAP II - Do udrożnienia w drugim etapie zakwalifikowano większe dopływy do głównych

korytarzy

rzecznych,

powierzchni

zlewni

min.

km 2

oraz

przepływach

średniorocznych większych od 0,25 m /s. Cieki te charakteryzują się niskim stopniem

zabudowy hydrotechnicznej,

przeważnie

odcinku

przyujściowym,

historycznym

wstępowaniem ryb wędrownych, występowaniem ryb łososiowatych oraz dobrą jakością wody.

tym

etapie

uwzględniono

następujące

cieki

Pilica

rcl

(regionalna

ostoja

ryb

i minogów), Soła, Żylica, Koszarawa.

ETAP III - Do udrożnienia w trzecim etapie zakwalifikowano większe dopływy do głównych

korytarzy rzecznych o powierzchni zlewni min. 40 km 2 oraz przepływach średniorocznych

większych od 0,25 m 3/s. Cieki te charakteryzują się znacznym stopniem zabudowy

hydrotechnicznej na całej długości, z nielicznym występowaniem ryb łososiowatych lub ich

możliwym występowaniem ze względu na fizjografię cieku oraz przeciętną jakość wody. Do

tej kategorii zakwalifikowano też cieki o powierzchni zlewni poniżej 40 km 2 oraz

przepływach

średniorocznych

mniejszych

0,25

m 3/s,

z występowaniem historycznym ryb wędrownych lub obecnym ryb łososiowatych, o niskiej

zabudowie głównie na odcinku przyujściowym (Liswarta - krajowa ostoja ryb i minogów).

ETAP IV - Do udrożnienia w czwartym etapie zakwalifikowano cieki o powierzchni zlewni min. 40 km oraz

o przepływach średniorocznych większych od 0,25 m3/s. Cieki te są na znacznej swej długości

zabudowane, skanalizowane, nie występują tam ryby łososiowate, a pod względem fizjografii nie

nadają się do ich bytowania. W biegu cieku występują obiekty małej retencji, gospodarstwa stawowe. Są

to przeważnie cieki o znaczeniu rolniczym. Do kategorii tej zaliczono także części głównych korytarzy

rzecznych, których udrożnienie powinno nastąpić po wcześniejszym udrożnieniu zlokalizowanych

poniżej przeszkód dla migracji ryb.

ETAP V - Do udrożnienia w piątym etapie zakwalifikowano pozostałe zabudowane cieki województwa,

charakteryzujące się złą jakością wody, brakiem ryb łososiowatych, dużym stopniem przekształcenia

technicznego. Do tej kategorii zaliczono też miejsca na rzekach w górnej części, poza zasięgiem

niewielki

jego

odcinek

Wisła,

Przemsza.

v.p

możliwego występowania ryb wędrownych, lub gdy udrożnienie cieku w tym miejscu otwiera

Celem

działania

będzie

udrożnienie

rzeki

dla migracji pstrąga potokowego. Na wniosek Komisji Rolnictwa i Terenów Wiejskich Urzędu

Marszałkowskiego w Katowicach w etapie V przewidziano także udrożnienie rzek: Rawa, Brynica, Biała

Przemsza, Czarna Przemsza na całej ich długości.

Wykaz rzek przewidzianych do udrożnienia na terenie woj. Śląskiego w obrębie obszaru

dorzecza Wisły

Warta – 7 miejsc

Soła – 5 miejsc

Żylica – 2 miejsca

Koszarawa – 1 miejsce

Przemsza – 1 miejsce

Wisła – 6 miejsc.

1.Tytuł dokumentu

.go

Pilica – 3 miejsca

„Program Ochrony i Rozwoju Zasobów Wodnych Województwa mazowieckiego

rcl

w zakresie udrożnienia rzek dla ryb dwuśrodowiskowych”.

2.Zatwierdzenie

Uchwalony przez Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwałą z dnia 29 maja 2006

roku nr 98/06.

3.Realizacja zapisów

Brak informacji odnośnie innych perspektyw czasowych.

4.Tematyka

Dokument obejmuje charakterystykę sieci hydrograficznej województwa mazowieckiego

oraz opis jakości wód powierzchniowych wraz z ichtiofauną. Dodatkowo zawiera on rozdział

odnośnie programu udrażniania rzek (sposoby udrażniania, etapy).

5.Wskazanie finansowania

Finansowy Instrument Sterowania Rybołówstwa (FIFG).

6.Działania przewidziane do realizacji

udrożnienie rzek w wyniku budowy przepławek i urządzeń hydrotechnicznych w celu

umożliwienia migracji rybom,

modernizacja lub techniczne wyposażenie urządzenia lub zespołu urządzeń

umożliwiających wędrówkę ryb dwuśrodowiskowy.

Priorytety udrażniania

Etap I – 121 przegród na rzekach Zwolenia, Radomka, Wilga, Pilica, Drzewiczka, Świder,

v.p

Jeziorka do ujścia Kraski, Narew, Wkra do km 40, Bug, Liwiec, Prut, Wymakracz, Płodownica,

Bzura do ujścia Rawki, Łasica, Skrwa Prawa do granicy Brudzeńskiego PK;

Etap II – 98 przegród na rzekach Jeziorka powyżej ujścia Kraski, Wkra od km 40, Mławka

do km 20, Orzyc, Omulew, Rozoga, Szkwa, Bzura powyżej ujścia Rawki, Skrwa Prawa powyżej

górnej granicy Brudzeńskiego PK;

Etap III – 95 przegród na rzekach Iłżanka, Zagożdżonka, Okrzejka, Sona, Łydynia, Mławka

od km 20, Rządza, Toczna, Pisia;

Programy małej retencji

1. Tytuł dokumentu

.go

Etap IV – 488 przegród zlokalizowanych na pozostałych ciekach.

Program małej retencji dla województwa świętokrzyskiego. Synteza.

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Świętokrzyskiego dnia 27 grudnia 2007 r.

3. Realizacja zapisów

Realizacja projektu planowana jest do 2015 r.

4. Tematyka

rcl

Na terenie województwa świętokrzyskiego występuje duża zmienność zasobów

wodnych. Okresowo występują niedobory wody, które nie są wystarczające na zaspokojenie

potrzeb gospodarczych oraz utrzymaniu dobrego stanu ekologicznego wód powierzchniowych.

Realizacja programu ma na celu zwiększenie retencji wodnej oraz złagodzenie skutków suszy

poprzez odbudowę i modernizacje urządzeń piętrzących oraz budowę zbiorników retencyjnych.

Podstawowym zdaniem zbiorników małej retencji oprócz retencji wody będzie ochrona

przeciwpowodziowa terenów poniżej zbiornika, zaopatrzenie w wodę dla celów gospodarczych

i rolniczych, wyrównanie przepływów poniżej zbiornika podczas niżówek.

5. Wskazanie finansowania

Głównymi źródłami finansowania programu będą

WFOŚiGW,

fundusze UE.

Łączny koszt realizacji programu w woj. świętokrzyskim oszacowano na około

1,157 mld zł.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania programu malej retencji to przede wszystkim

budowa i odbudowa małych zbiorników retencyjnych, w tym stawów rybackich.

zwiększenie retencji korytowej i dolinnej,

ochrona siedlisk hydrogennych: bagien, torfowisk i mokradeł,

ukierunkowane na zwiększenie retencji obszarowej kształtowanie krajobrazu zlewni,

v.p

zwiększenie retencji glebowej i ograniczenie erozji,

inne techniczne formy retencji, w tym retencji wód opadowych na obszarach

miejskich.

W ostatecznej wersji programu małej retencji zostało przyjętych do budowy lub

przebudowy 173 szt. zbiorników, które spełniają konkretne funkcje w zależności od potrzeb

danego regionu.

1. Tytuł dokumentu

Program małej retencji dla województwa mazowieckiego.

.go

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Mazowieckiego dnia 21 kwietnia 2008 r.

3. Realizacja zapisów

Realizacja projektu planowana jest do 2015 r.

4. Tematyka

W województwie mazowieckim głównym problemem jest mała dyspozycyjność zasobów

wód powierzchniowych, niski stopień retencji wód oraz znaczne ich zanieczyszczenie.

Występuje również zagrożenie powodziowe w dolinach rzek województwa oraz zanik

rcl

ekosystemów mokradłowych i łąkowych.

Ochrona przeciwpowodziowa zawarta w programie małej retencji swoimi działaniami obejmuje

małe cieki i zagrożenia w skali lokalnej, i są to

poldery przy głównych rzekach województwa,

renaturyzacja przekształconych odcinków rzek i ich terenów zalewowych,

ograniczenie zabudowy na terenach zalewowych,

ochrona walorów przyrodniczych.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania programu małej retencji województwa mazowieckiego to

budowa

nowych

lub

modernizacja

istniejących

zbiorników

wodnych,

z uwzględnieniem jezior i stawów rybnych,

budowa nowych lub modernizacja istniejących budowli piętrzących na niewielkich

ciekach,

budowa systemów progów i zastawek dla podwyższenia poziomu wody na

zdegradowanych obiektach torfowych (dolinowe obiekty melioracyjne).

Zestawienie obiektów przewidzianych do budowy

o w okresie 2007 – 2010 – 36,

o w okresie 2011 – 2015 – 38,

urządzenia korytowe

o w okresie 2007 – 2010 – 34,

o w okresie 2011 – 2015 – 35,

stawy rybne

o w okresie 2007 – 2010 – 6,

o w okresie 2011 – 2015 – 4,

inne obiekty

.go

o w okresie 2007 – 2010 – 5,

v.p

zbiorniki wodne

o w okresie 2011 – 2015 – 18.

1. Tytuł dokumentu

Wojewódzki program małej retencji dla województwa łódzkiego.

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Łódzkiego dnia 28 marca 2006 r.

3. Realizacja zapisów

rcl

Realizacja projektu planowana jest do 2015 r.

4.Tematyka

Dokument zawiera działania na rzecz zwiększenia zasobów wodnych i oszczędnego nimi

gospodarowania. W projekcie przedstawiono plany budowy i przebudowy obiektów

do retencjonowania wody, które również znajdować się będą na obszarach objętych ochroną.

Na terenie województwa znajduje się 88 rezerwatów przyrody, 7 parków krajobrazowych, 14

obszarów chronionego krajobrazu, obszary specjalnej ochrony ptaków, specjalne obszary

ochrony

siedlisk,

użytki

ekologiczne,

stanowiska

dokumentacyjne,

23 zespoły przyrodniczo-krajobrazowe oraz bardzo liczne pomniki przyrody. Powoduje to,

że obiekty małej retencji znajdujące się w ścisłym związku na obszarach chronionych

(326 zbiorników małej retencji) muszą być indywidualnie rozpatrywane co do ich lokalizacji

i wpływu na środowisko.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych

6. Działania przewidziane do realizacji

Zasadniczym celem programu małej retencji dla województwa łódzkiego jest stworzenie

pełnego programu retencjonowania wód. W tym celu na terenie województwa zostanie

zrealizowane 343 zbiorników małej retencji, które spełniają następujące funkcje

gospodarcze

o hodowle ryb,

v.p

o zaopatrzenie w wodę do nawodnień rolniczych,

o wykorzystanie energetyczne rzek i zbiorników,

o ochronę przeciwpowodziową,

o ochronę przeciwpożarową,

o aktywizacje gospodarcza regionu,

przyrodnicze

o oddziaływanie obiektu retencyjnego na świat roślin i zwierząt,

o poprawę jakości wody(neutralizacja zanieczyszczeń biogennych,

o wzbogacenie krajobrazu, powstrzymanie degradacji zasobów przyrodniczych,

rekreacyjne

.go

o powstrzymanie erozji dennej,

o poprawa warunków wykorzystania obiektów dla potrzeb turystyki, rekreacji.

Wśród 343 zbiorników można wyróżnić 192 obiekty o powierzchni mniejszej od 5 ha

oraz 151 obiektów, których powierzchnia wynosi powyżej 5 ha.

1. Tytuł dokument

„Program małej retencji województwa pomorskiego do roku 2015. Aktualizacja czerwiec

rcl

2008”.

2. Zatwierdzenie

Zmiana programu Małej Retencji Województwa Pomorskiego do roku 2015 została

przyjęta Uchwałą Nr 787/137/08 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 5 sierpnia 2008 r.

3. Realizacja zapisów

Realizacja projektu planowana jest do 2015 r.

4. Tematyka

Program małej retencji na całym terenie województwa pomorskiego ma na celu

zwiększenie zasobów wodnych oraz

poprawę mikroklimatu, warunków glebowych i zwiększenie bioróżnorodności

na obszarach wykorzystywanych rolniczo,

poprawę stosunków wodnych na obszarach przyrodniczo cennych,

poprawę walorów krajobrazowych i turystycznych regionu (oczka i zbiorniki wodne,

zwiększenie powierzchni jezior i stawów),

poprawę zabezpieczenia przed lokalnymi podtopieniami i powodziami,

zwiększenie zabezpieczenia pożarowego terenów wiejskich i leśnych.

5. Wskazanie finansowania

Obiekty małej retencji objęte programem planowane są do realizacji przy wsparciu

finansowym z Funduszy Europejskich oraz z tzw. innych źródeł (m. in. z budżetu państwa).

6. Działania przewidziane do realizacji

v.p

Program opiera się na wykonaniu 91 obiektów, wykorzystaniu zbiorników naturalnych

oraz istniejących urządzeń wodnych, znajdujących się na obszarze dorzecza Wisły

wykorzystanie istniejących systemów nawodnień w celu utrzymania mokradeł

i bagien oraz trwałych użytków zielonych, a także – jeżeli to możliwe – ponowne

zabagnienie terenów osuszanych na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci,

odbudowę, remont i budowę nowych progów korekcyjnych w ciekach,

wykorzystanie zbiorników przeciwpożarowych na terenach wiejskich,

odbudowę, budowę i modernizację stawów rybnych,

wykonanie zbiorników retencyjnych na obszarach wiejskich i leśnych.

.go

W aktualizacji Programu małej retencji dla województwa pomorskiego w obrębie

obszaru dorzecza Wisły przewiduje się wykonanie 91 obiektów na rzekach zestawionych

w poniższej tabeli.

Tabela 43. Wykaz rzek na których przewiduje się wykonanie obiektów w ramach Programu małej retencji.

Nazwa zlewni

Liczba planowanych obiektów

Rzeka Brda

7 szt.

II.

Rzeka Wda

8 szt.

III.

Rzeka Wierzyca

8 szt.

rcl

Rzeka Motława

6 szt.

Rzeka Radunia

4 szt.

VI.

Rzeka Łupawa

5 szt.

VII.

Rzeka Słupia

8 szt.

VIII.

Rzeka Łeba

10 szt.

IX.

Rzeka Reda

12 szt.

Rzeka Piaśnica

2 szt.

XI.

Rzeka Czarna Wda

1 szt.

XII.

Rzeka Płutnica

3 szt.

XIII.

Rzeki wpływające do Bałtyku

1 szt.

XIV.

Rzeka Niechwaszcz

9 szt.

XV.

Rzeka Mlusino

2 szt.

XVI.

Czerska Struga

3 szt.

XVII.

Rzeka Nogat

2 szt.

IV.

Ogółem

91 szt.

1. Tytuł dokumentu

Program małej retencji województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2006-2015.

2. Zatwierdzenie

11 grudnia 2007 r.

3. Realizacja zapisów

v.p

Zatwierdzony przez Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego uchwałą z dnia

Realizacja programu przewidziana jest na lata 2006-2015.

4.Tematyka

Celem programu małej retencji jest zwiększenie zasobów dyspozycyjnych oraz regulacja

stanów wód powierzchniowych i gruntowych .

5.Wskazanie finansowania

Brak danych o źródłach finansowania przedsięwzięcia.

z 2006 roku.

.go

Koszty realizacji zadań mają charakter orientacyjny, określono je na podstawie cen

Zestawienie kosztów realizacji małej retencji do roku 2015 (w tys. zł)

zbiorniki – 154 426,

zbiorniki hodowlane – 48 765,

stawy i oczka wodne – 1 003,

MEW – 185 290,

obiekty nawadniane – 38 456,

rcl

jeziora do podpiętrzenia – 58 102,

użytki ekologiczne – 20 539,

RAZEM – 506 581.

6. Działania przewidziane do realizacji

Działania mające na celu zwiększenie retencyjności zlewni to

stosowanie urządzeń piętrzących na wypływach z jezior w celu wykorzystania

ich naturalnych zdolności retencyjnych,

odbudowa i budowa systemów melioracyjnych oraz nawadniania użytków rolnych,

stosowanie małych budowli piętrzących do zatrzymania wody w mokradłach,

oczkach wodnych, dolinach rzecznych i obniżeniach terenu,

wprowadzenie zmian w sposobie uprawy użytków rolnych,

zalesienie powierzchni o mało urodzajnych glebach przepuszczalnych,

modernizacja istniejących lub budowa nowych stawów i zbiorników zarówno

rybnych jak i rekreacyjnych,

wykorzystanie naturalnych zagłębień terenu do gromadzenia wód opadowych,

odtwarzanie mokradeł i bagien na terenach leśnych,

przywrócenie funkcji zbiornika retencyjnego zespołu jezior jeziora Jeziorak,

przywrócenie

poziomu

piętrzeń,

Poz. 549

których

przystosowane

są

budowle

v.p

hydrotechniczne w Systemie Wielkich Jezior Mazurskich, co w sposób znaczący

wpłynie na wielkość zasobów retencjonowanych wód.

Do realizacji przewidziano następujące ilości obiektów

obiekty małej energetyki wodnej – 40,

jeziora do podpiętrzenia – 178,

jeziora i stawy do hodowli ryb – 144,

obiekty małej retencji jako użytki ekologiczne – 217.

1. Tytuł dokumentu

2. Zatwierdzenie

.go

Program małej retencji dla województwa śląskiego.

Zatwierdzony 16 stycznia 2006 r. przez Sejmik Województwa Śląskiego, uchwała

nr II/43/1/2006.

3. Realizacja zapisów

Projekt planowany do zrealizowania do 2012 roku.

4. Tematyka

Celem programu małej retencji województwa śląskiego jest poprawa stanu, odbudowa

rcl

oraz dążenie do powiększenia zasobów wodnych kraju pod względem ilościowym i jakościowym

oraz ochrona przeciwpowodziowa.

5. Wskazanie finansowania

Koszty realizacji programu, mające charakter szacunkowy, ustalono na poziomie 126,6

mln zł (nie uwzględniono kosztów związanych z utrzymaniem, eksploatacją i bieżącą

konserwacją obiektów).

Wsparcie finansowe dla „Projektu małej retencji województwa Śląskiego” będzie pochodzić ze

środków unijnych, w formie dotacji z NFOŚiGW oraz WFOŚiGW. Przedsięwzięcie będzie również

wymagać środków budżetowych i samorządowych.

6. Działania przewidziane do realizacji

Kierunki działań w zakresie małej retencji to

odbudowa, modernizacja i budowa urządzeń piętrzących, w celu wykorzystania

wody do nawodnień, spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony

gleb torfowych,

uzupełnienie i modernizacja obiektów melioracyjnych pod kątem zachowania

równowagi ekologicznej biotopów,

odbudowa, modernizacja i budowa budowli piętrzących i stopni przeciwerozyjnych

dla podniesienia poziomu wody gruntowej na obszarach przyległych,

odbudowa, modernizacja i budowa nowych sztucznych zbiorników wodnych

v.p

o pojemności do 5 mln m3 na rzekach i potokach,

odbudowa, modernizacja i budowa nowych stawów rybnych,

piętrzenie istniejących małych jezior i magazynowanie dodatkowych zasobów wody

z jednoczesnym podniesieniem walorów krajobrazowych i estetycznych środowiska

przyrodniczego.

Łącznie przewidziano do realizacji 92 obiekty małej retencji (suche zbiorniki, zbiorniki wodne,

zbiorniki zaporowe, stawy ziemne).

1. Tytuł dokumentu

2. Zatwierdzenie

Projekt

zatwierdzony

25 października 2004 r.

3. Realizacja zapisów

.go

Program małej retencji województwa małopolskiego.

przez

Sejmik

Województwa

Małopolskiego

dnia

Realizacja programu planowana do 2015 roku.

4. Tematyka

Działania małej retencji województwa małopolskiego mają na celu powiększenie

rcl

zasobów wodnych pod względem ilościowym i jakościowym, poprawę stanu czystości wód,

ochronę przeciwpowodziową. Na terenie województwa występują obszary chronione, parki

narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu oraz użytki

ekologiczne,

zespoły

przyrodniczo-krajobrazowe

stanowiska

dokumentacyjne.

Mając na uwadze szczególna troskę o te obszary, na terenie tym lokalizacja zbiorników planowo

zależeć będzie od opinii Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody i dyrekcji parków

krajobrazowych. Ogólnie zaplanowano budowę 64 zbiorników małej retencji oraz 4 poldery.

5. Wskazanie finansowania

Brak danych.

Koszty związane z realizacją programu

budowa zbiorników – 994 083 tys. zł,

budowa polderów – 36 159 tys. zł,

6. Działania przewidziane do realizacji

Zabiegi zwiększające retencję w województwie będą polegać na

budowie i odbudowie urządzeń piętrzących na małych odcinkach,

podpiętrzaniu jazów,

podpiętrzaniu jezior,

wykorzystaniu stawów wiejskich i oczek wodnych jako miejsc retencji,

wykorzystaniu istniejących wyrobisk jako zbiorników retencyjnych,

1.Tytuł dokumentu

Synteza

programu

nawodnień

rolniczych

2007-2013.

2.Zatwierdzenie

v.p

budowie nowych zbiorników retencyjnych.

województwa

podlaskiego

lata

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Podlaskiego dnia 6 maja 2008 r.

3.Realizacja

Projekt obejmuje lata 2007-2013.

4.Tematyka

.go

Na terenie województwa podlaskiego konieczne jest zwiększenie zdolności retencyjnej

poprzez zatrzymanie nadmiaru wody na terenie zlewni i wykorzystanie jej podczas trwających

okresów posuszy. Magazynowanie wody będzie miało korzystny wpływ na postępującą

degradację walorów przyrodniczych środowiska zlewni.

5. Wskazania finansowania

Brak danych.

6. Działania przewidziane do realizacji

rcl

W projekcie planuje się

odbudowę naturalnych zbiorników wodnych, stawów rybnych,

modernizację i odbudowę budowli na ciekach stabilizujących poziom zwierciadła

wody.

Nie przewiduje się budowy zbiorników retencyjnych o powierzchni większej od 5 mln m 3.

Plan budowy małej retencji z wykorzystaniem do nawodnień rolniczych do 2013 r. przewiduje

realizację 27 sztucznych zbiorników wodnych oraz 22 budowli piętrzących.

1.Tytuł dokumentu

Synteza programów małej retencji wodnej dla województwa podkarpackiego na lata

2000-2015. Aktualizacja.

2. Zatwierdzenie

Zatwierdzona przez Wojewodę Podkarpackiego w 2000 r.

3.Realizacja

Termin realizacji obejmuje lata 2000-2015.

4.Tematyka

Celem programu jest realizacja efektywnej gospodarki wodnej poprzez zwiększenie

zasobów dyspozycyjnych wód powierzchniowych, ochronę przed powodzią i regulację

stosunków wodnych.

Brak danych.

v.p

5.Wskazania finansowania

Łączny koszt realizacji założeń programu wynosi 1 071 mln zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

budowa dużych wielofunkcyjnych zbiorników retencyjnych,

budowa zbiorników małej retencji,

budowa i modernizacja obwałowań,

regulacja rzek i potoków.

1.Tytuł dokumentu

Aktualizacja

programu

kujawsko-pomorskiego.

2.Zatwierdzenie

.go

Po zaktualizowaniu programu małej retencji planuje się wykonać 201 zbiorników wodnych.

retencjonowania

wód

powierzchniowych

województwa

Dokument zatwierdzony Uchwałą Zarządu Województwa w 2006 r.

3.Realizacja

Realizacja programu planowana jest do roku 2015.

4.Tematyka

rcl

Program zawiera działania związane ze zwiększeniem zasobów dyspozycyjnych wody w

zlewni poprzez realizowanie przedsięwzięć małej retencji.

5.Wskazania finansowania

Brak danych.

W latach 2005-2015 planowane są do poniesienia następujące koszty na wykonanie obiektów

małej retencji w zlewniach Warty i Wisły

budowle piętrzące na ciekach – 30,6 mln zł,

podpiętrzenie jezior – 7,44 mln zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

Działania programu to przede wszystkich budowa, przebudowa lub modernizacja

istniejących obiektów małej retencji pozwalających racjonalnie gospodarować zasobami

wodnymi oraz wykorzystanie naturalnych zbiorników do magazynowania wody.

Na obszarze województwa planowane jest wykonanie 83 budowli piętrzących oraz

podpiętrzenie 70 jezior. W projekcie nie przewiduje się budowy dużych zbiorników

retencyjnych.

W latach 2005-2015 planowane są do realizacji następujące obiekty małej retencji

budowle piętrzące na ciekach – 83 szt.,

podpiętrzenie jezior – 70 szt.

1.Tytuł dokumentu

v.p

„Aktualizacja programu małej retencji dla województwa lubelskiego”.

2.Zatwierdzenie

Zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubelskiego w dniu 3 października 2005 r.

3.Realizacja zapisów

Brak danych.

4.Tematyka

Dokument dotyczący programu małej retencji w województwie lubelskim składa się

z II części

I część – przyrodnicza to opis warunków przyrodniczo – geologicznych,

.go

hydrologicznych, glebowych oraz użytkowania terenu pod kątem wpływu na

możliwości retencjonowania wód powierzchniowych,

II część opisuje możliwości lokalizacji budowy obiektów i urządzeń małej retencji

wraz z zestawieniami tabelarycznymi, załącznikami mapowymi. Zamieszczone tu są

również ogólne uwarunkowania i wymogi, jakie powinny spełniać obiekty małej

retencji oraz konieczność ewentualnych badań i ocen specjalistycznych dla

wymienionych obiektów z zakresu oddziaływania na środowisko przyrodnicze,

hydrologii, zagrożenia ze strony obiektów i urządzeń.

rcl

5.Wskazanie finansowania

Brak danych.

Szacunkowy koszt realizacji tych obiektów wynosi 1 mld 77 mln zł.

6.Działania przewidziane do realizacji

budowa 393 obiektów małej retencji,

modernizacja, rozbudowa lub przebudowa 286 obiektów.

Plany ochrony parków narodowych

1. Temat dokumentu

Plan ochrony parku narodowego.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla parku narodowego ustanawia w drodze rozporządzenia Minister

właściwy do spraw środowiska, na podstawie projektu planu przygotowanego przez dyrektora

parku narodowego, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu.

3. Realizacja

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4.Tematyka

Plan ochrony parku narodowego zawiera

cele ochrony przyrody oraz wskazanie przyrodniczych i społecznych

v.p

uwarunkowań ich realizacji,

identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących

i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków,

wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej,

określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej

i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań,

wskazanie obszarów i miejsc udostępnianych dla celów naukowych,

edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego

połowu ryb i rybactwa oraz określenie sposobów ich udostępniania,

handlowa i rolnicza,

.go

wskazanie miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza,

ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

przestrzennego

gmin,

miejscowych

planów

zagospodarowania

przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz

planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych,

morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub

ograniczenia zagrożeń zewnętrznych.

rcl

5. Działania przewidziane do realizacji

Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku narodowym obejmuje

w szczególności

naturalne procesy przyrodnicze,

siedliska przyrodnicze oraz

siedliska roślin,

zwierząt

lub grzybów dziko

występujących, objętych ochroną gatunkową oraz zagrożonych wyginięciem lub

rzadko występujących,

populacje roślin, zwierząt lub grzybów dziko występujących, w szczególności

gatunków

objętych

ochroną

ścisłą,

zagrożonych

wyginięciem

lub

rzadko

występujących, z uwzględnieniem ich różnorodności genetycznej,

różnorodność ekosystemową, z uwzględnieniem zmienności siedliskowej, faz

rozwojowych i stadiów sukcesyjnych ekosystemów,

różnorodność krajobrazową, z uwzględnieniem estetycznych i widokowych walorów

krajobrazowych,

przyrodę nieożywioną, w szczególności: wody, powietrze, gleby, jaskinie, głazy, skały,

rzeźbę terenu, procesy rzeźbotwórcze i procesy glebowe,

walory krajobrazowe i wartości kulturowe.

Zabiegi ochronne na obszarach parków narodowych, objętych ochroną czynną,

w stosunku do ekosystemów wodnych, mogą obejmować w szczególności

rowów odwadniających,

ograniczanie

dopływu

substancji

zanieczyszczonych wód, w tym ścieków,

v.p

ograniczanie nadmiernego odpływu wód przez wykonywanie zastawek lub likwidację

biogennych

eliminowanie

dopływu

rekultywację i odtwarzanie terenów podmokłych i podtopień, drobnych zbiorników

i cieków wodnych, w szczególności oczek wodnych oraz przywracanie naturalnego

biegu cieków wodnych,

usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej właściwej dla danego typu

ekosystemu, w szczególności przez zachowanie lub przywracanie siedlisk roślin

.go

i zwierząt, a w razie potrzeby, przez wprowadzanie tych gatunków,

regulację struktury gatunkowej i liczebności populacji zwierząt, w szczególności ryb,

w przypadku wystąpienia istotnych zaburzeń w strukturze troficznej ekosystemu lub

składzie gatunkowym ichtiofauny,

utrzymanie lub odtwarzanie możliwości migracji ryb, w szczególności przez budowę

lub przebudowę urządzeń wodnych w sposób umożliwiający migrację ryb oraz

zapewniający utrzymanie w ciekach co najmniej przepływu nienaruszalnego,

ograniczenie wielkości poboru wód powierzchniowych i podziemnych,

rcl

eliminowanie obcych gatunków zagrażających rodzimym gatunkom.

Plany ochrony parków krajobrazowych

1. Temat dokumentu

Plan ochrony parku krajobrazowego.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla parku krajobrazowego ustanawia sejmik województwa w drodze

uchwały, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu albo odmawia jego

ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody. Plan ochrony może

być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody.

3. Realizacja

Plan sporządza się na okres 20 lat.

4.Tematyka

Dokument określa: powierzchnię, środowisko przyrodnicze, infrastrukturę, główne

siedliska przyrodnicze, gatunki roślin objętych ochroną ścisłą i ochrona częściową, gatunki roślin

rzadkich ujętych w Czerwonej Księdze Roślin, wykaz zwierząt prawnie chronionych, występujące

typy krajobrazów, wartości kulturowe (zabytki architektury, miejsca pamięci narodowej), itp.

Dokument zawiera

cele ochrony przyrody oraz przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarun-

v.p

kowania ich realizacji,

identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących

i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków,

wskazanie obszarów realizacji działań ochronnych,

określenie zakresu prac związanych z ochroną przyrody i kształtowaniem

krajobrazu,

wskazanie obszarów udostępnianych dla celów naukowych, edukacyjnych,

turystycznych, rekreacyjnych, amatorskiego połowu ryb i dla innych form

gospodarowania oraz określenie sposobów korzystania z tych obszarów,

.go

ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,

planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia

zagrożeń zewnętrznych.

5. Działania przewidziane do realizacji

Zakres ochrony zasobów, tworów i składników przyrody w parku krajobrazowym

rcl

obejmuje w szczególności

krajobraz wraz z jego składnikami, walorami fizjonomicznymi i powiązaniami

ekologicznymi,

różnorodność

biologiczną

poziomie

gatunkowym,

ekosystemowym

i krajobrazowym,

charakterystyczne dla danego obszaru formy gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej

służące

zrównoważonemu

użytkowaniu

ekosystemów

zachowaniu

ich

różnorodności biologicznej.

Sposoby ochrony zasobów, tworów i składników przyrody obejmują w szczególności

eliminowanie lub ograniczanie źródeł zagrożeń, w szczególności zanieczyszczenia

powietrza, wód i gleb, przez

o usuwanie zanieczyszczeń antropogenicznych,

o kształtowanie prawidłowej gospodarki wodno-ściekowej,

o eliminowanie lub zapobieganie skażeniom oraz erozji gleb przez promowanie

takich sposobów gospodarowania gruntami, aby ograniczać rozmiary erozji gleb,

o ograniczanie stosowania chemicznych środków ochrony roślin przez promowanie

ograniczania stosowania tych środków,

zachowanie lub poprawę stosunków wodnych przez

o ograniczanie nadmiernego odpływu wód,

o zachowanie lub odtwarzanie zbiorników i cieków wodnych oraz ekosystemów

v.p

wodno-błotnych, w szczególności oczek wodnych i torfowisk,

o gospodarowanie zasobami wodnymi w sposób uwzględniający potrzeby

ekosystemów wodnych i wodno-błotnych,

o zachowanie naturalnego charakteru cieków wodnych,

o zachowanie lub przywracanie dobrego stanu ekologicznego wód, w tym

różnorodności biologicznej zbiorników i cieków wodnych,

kształtowanie

zagospodarowania

przestrzennego

sposób

umożliwiający

zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz wartości kulturowych,

w szczególności przez

.go

o ochronę otwartej przestrzeni przed nadmierną zabudową,

o kształtowanie zalesień w sposób optymalny dla ochrony różnorodności

biologicznej i walorów krajobrazowych,

o ochronę punktów, osi i przedpoli widokowych,

o zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych i niewprowadzanie barier

ekologicznych,

niewznoszenie obiektów zmniejszających walory przyrodnicze i krajobrazowe,

uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce człowieka, w tym

rcl

w gospodarce rolnej, leśnej, wodnej, rybackiej i turystyce,

ochronę czynną zasobów, tworów i składników przyrody w warunkach

zrównoważonego

rozwoju

uzgodnieniu

właścicielami

gruntów,

w szczególności przez

o zachowanie lub odtwarzanie różnorodnych siedlisk przyrodniczych, w tym

w razie potrzeby, wykonywanie zabiegów ochronnych,

o wzbogacanie zieleni i zadrzewień,

o wprowadzanie

gatunków

zagrożonych

wyginięciem,

uwzględnieniem

konieczności ochrony ich zasobów genowych,

o eliminowanie obcych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów zagrażających

rodzimym gatunkom, w tym ograniczanie możliwości ich rozprzestrzeniania,

o obejmowanie szczególnymi formami ochrony obszarów i obiektów cennych pod

względem przyrodniczym,

o zachowanie lub odtwarzanie korytarzy ekologicznych,

o budowę podziemnych i nadziemnych przejść dla zwierząt oraz przepławek dla

ryb,

o konserwację lub przywracanie walorów zieleni zabytkowej,

ochronę wartości kulturowych, w szczególności przez

o sprawowanie opieki nad zabytkami w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r.

v.p

o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn.

zm.), w tym prowadzenie prac restauratorskich i konserwatorskich przy

zabytkach,

o dostosowywanie istniejących i nowo budowanych budynków i budowli do form

architektonicznych charakterystycznych dla obszaru objętego ochroną,

edukację ekologiczną społeczeństwa,

ochronę walorów przyrodniczych obszarów produkcji rolniczej i leśnej przez

o stosowanie dobrych praktyk rolniczych,

o uwzględnianie potrzeb ochrony przyrody w gospodarce leśnej,

.go

o wdrażanie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i rozwój rolnictwa ekologicznego.

Plany ochrony rezerwatów przyrody

1. Temat dokumentu

Plan ochrony rezerwatu przyrody.

2. Zatwierdzenie

Plan ochrony dla rezerwatu przyrody ustanawia w drodze zarządzenia Regionalny

Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie projektu planu ochrony sporządzonego przez

rcl

organ, który uznał dany obszar za rezerwat przyrody lub, po uzgodnieniu z tym organem, przez

zarządzającego rezerwatem albo sprawującego nadzór nad rezerwatem, w terminie 6 miesięcy

od dnia otrzymania projektu.