Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2011 r. zawierająca uzasadnioną opinię w sprawie niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (KOM(2010) 799 wersja ostateczna)

Elektronicznie

podpisany przez

Jarosław Deminet; RCL

Data: 2011.03.21

16:30:07 +01'00'

Poz. 219

219

w.

rcl

.go

v.p

l

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 4 marca 2011 r.

zawierająca uzasadnioną opinię w sprawie niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych

oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej

organizacji rynku”) (KOM(2010) 799 wersja ostateczna)

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpatrzeniu

projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady ustanawiającego wspólną organizację rynków

rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej

wspólnej organizacji rynku”) (KOM(2010) 799 wersja

ostateczna), stwierdza, że projekt ten nie jest zgodny

z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 ust. 3

Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Projekt ten narusza

zasadę pomocniczości ze względu na treść proponowanych przepisów oraz brak uzasadnienia zgodności

projektu z tą zasadą.

1. Sejm nie podziela poglądu Komisji Europejskiej,

zgodnie z którym proponowane rozporządzenie ma na

celu wyłącznie dostosowanie go do wymogów wynikających z Traktatu z Lizbony. Przepisy rozporządzenia

będą upoważniać Komisję do wydawania aktów w obszarach, które obecnie nie są regulowane na poziomie

Unii Europejskiej (UE) lub są regulowane jedynie częściowo. W ocenie Sejmu nie istnieją przesłanki, które

pozwalałyby stwierdzić, że cele projektu rozporządzenia nie mogłyby zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie oraz że ze względu na rozmiary lub skutki proponowanych działań

możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie UE.

Nie są zatem spełnione kryteria zgodności z zasadą

pomocniczości, które dotyczą konieczności podjęcia

działań przez UE w miejsce państw członkowskich.

ww

2. Sejm zgłasza zastrzeżenia dotyczące przyznawania Komisji nowych uprawnień, o których mowa

w projekcie rozporządzenia. Sejm uznaje za niezgodny

z zasadą pomocniczości art. 310 projektu rozporządzenia, który uprawnia Komisję do przyjmowania w drodze aktów delegowanych przepisów dotyczących deklaracji składanych przez przetwórców mleka surowego. Obecnie regulacje w tym zakresie przyjmowane są

przez państwa członkowskie. Propozycja zawarta

w art. 310 projektu rozporządzenia ustanawia normy

prawne odnośnie do działania, którego cele mogą i są

aktualnie osiągane za pośrednictwem prawa krajowego państw członkowskich. Przepis ten nie jest więc

zgodny z zasadą pomocniczości określoną w art. 5

ust. 3 TUE. Co więcej, Komisja w uzasadnieniu projektu rozporządzenia nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za koniecznością przeniesienia z poziomu

przepisów krajowych na poziom prawa unijnego regulacji dotyczących składania wskazanych deklaracji

w sektorze mleka.

Analogiczne zastrzeżenia dotyczą także art. 126,

art. 172 pkt f, art. 229 ust. 4 projektowanego rozporządzenia.

3. Zastrzeżenia Sejmu budzi również brak wskazania kryteriów decydujących o tym, czy dana dziedzina

będzie regulowana w drodze aktów delegowanych

lub aktów wykonawczych. Akty te, wydawane przez

Komisję na mocy rozporządzenia, nie będą poddawane kontroli sprawowanej przez parlamenty narodowe

pod kątem ich zgodności z zasadą pomocniczości,

gdyż nie stanowią one aktów ustawodawczych. Zakres kompetencji przekazywanych Komisji na podstawie projektu rozporządzenia powinien zatem podlegać

szczególnej kontroli pod kątem jego zgodności z zasadą pomocniczości, w celu wykluczenia przyszłych

uznaniowych działań Komisji.

W odniesieniu do aktów delegowanych (art. 290

Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; TfUE)

sprzeciw Sejmu budzi nadmiernie szeroki zakres przepisów kompetencyjnych upoważniających Komisję do

ich wydawania. Na podstawie projektu rozporządzenia Komisja będzie upoważniona do uzupełniania lub

zmiany działań prawodawcy unijnego, czyli Rady

i Parlamentu Europejskiego. W ocenie Sejmu zakres

uprawnień przekazywanych Komisji na tej podstawie

wymaga restryktywnej interpretacji. Uprawnienia te

powinny być określone w sposób jasny, precyzyjny

i szczegółowy, przy ustaleniu granic, których przyjmowane akty nie mogą przekraczać. Tymczasem wiele

przepisów projektu rozporządzenia (np. art. 30 ust. 1,

art. 31, art. 35, art. 43 ust. 1, art. 46, art. 78 w związku

z art. 321 ust. 1) upoważnia Komisję do przyjmowania,

w czasie nieokreślonym, szczegółowych zasad lub warunków w normowanych dziedzinach. Wobec tak szerokiej konstrukcji przepisów kompetencyjnych oraz

braku wyjaśnienia przyczyn mających ją uzasadniać

Sejm zauważa, że Komisja będzie mogła wydawać akty delegowane w obszarach istotnych dla danej dziedziny.

Z kolei art. 291 TfUE wymaga, by realizacja przez

Komisję uprawnień wykonawczych podlegała kontroli

sprawowanej przez państwa członkowskie na podstawie przepisów przyjętych uprzednio przez Parlament

Europejski i Radę. Przepisy takie nie zostały jednak

uchwalone. Sejm uznaje za niedopuszczalne, by na

podstawie rozporządzenia Komisja była upoważniona

do wydawania aktów wykonawczych w sytuacji, gdy

tryb ich kontroli przez państwa członkowskie pozostaje nieznany.

Sejm stoi na stanowisku, że projekt rozporządzenia narusza zasadę pomocniczości. Niedookreślony

zakres kompetencji Komisji do wydawania aktów delegowanych w połączeniu z nieznanym trybem kontroli państw członkowskich nad przyjmowaniem aktów wykonawczych dopuszcza podejmowanie działań

regulacyjnych przez Komisję, pomimo że ich cele mogłyby zostać osiągnięte w sposób wystarczający na

poziomie krajowym.

sek ogranicza się do dostosowania jednolitej wspólnej

organizacji rynku do nowych wymogów wprowadzonych przez traktat lizboński” i dlatego „[wniosek] nie

wpływa na obowiązujące podejście Unii”.

w.

rcl

.go

v.p

l

4. Sejm zgłasza zastrzeżenia dotyczące niesporządzenia przez Komisję uzasadnienia dotyczącego zgodności z zasadą pomocniczości przepisów projektu rozporządzenia upoważniających Komisję do przyjmowania aktów delegowanych (art. 290 TfUE) i aktów wykonawczych (art. 291 TfUE), co stanowi naruszenie art. 5

Protokołu (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności (Protokół nr 2). Uzasadnienie zgodności projektu aktu ustawodawczego z zasadą pomocniczości pełni kluczową rolę w toku kontroli przez parlamenty narodowe przestrzegania tej

zasady, gdyż umożliwia im poznanie i ocenę argumentów przesądzających za przyjęciem, w projektowanym akcie, określonych rozwiązań. Uzasadnienie

unijnego aktu prawnego umożliwia też kontrolę jego

legalności przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie skargi na nieważność (art. 263 TfUE).

Poz. 219

ww

Komisja w uzasadnieniu projektu rozporządzenia

uznała jego zgodność z zasadą pomocniczości, nie

wskazując żadnych argumentów, które mogłyby to

poprzeć. Komisja wskazała, iż wspólna polityka rolna

jest obszarem kompetencji dzielonych między UE

a państwa członkowskie, co oznacza, że państwa

członkowskie zachowują swe kompetencje prawodawcze w tym obszarze tylko wtedy, gdy nie przyjęto

wcześniej w danym sektorze przepisów prawnych na

poziomie UE. W uzasadnieniu podkreślono, że „wnio-

Ze względu na ogólnikowość stwierdzeń zamieszczonych w uzasadnieniu dotyczącym zgodności projektu z zasadą pomocniczości nie można uznać, iż czyni ono zadość wymogom art. 5 Protokołu nr 2, który

nakazuje dokładne wskazanie powodów (na podstawie wskaźników jakościowych lub ilościowych) regulowania danej materii przez organy unijne, tak aby

możliwe było dokonanie kontroli legalności danego

aktu prawnego.

Brak szczegółowego uzasadnienia projektu rozporządzenia w zakresie jego zgodności z zasadą pomocniczości uniemożliwia Sejmowi, będącemu izbą parlamentu narodowego sprawującą kontrolę w tym zakresie, ocenę argumentacji Komisji przemawiającej za

uznaniem zgodności projektu z omawianą zasadą.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że Komisja, uchybiając wymogowi szczegółowego uzasadnienia zgodności projektu z zasadą pomocniczości,

naruszyła zasadę pomocniczości.

Marszałek Sejmu: G. Schetyna