Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie raportu zawierającego analizę realizacji celów ilościowych i osiągniętych wyników w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.02.12

16:13:44 +01'00'

— 236 —

Poz. 64

64

v.p

l

OBWIESZCZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 16 grudnia 2009 r.

w sprawie raportu zawierającego analizę realizacji celów ilościowych i osiągniętych wyników w zakresie

wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii

Na podstawie art. 9f ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r.

Nr 89, poz. 625, z późn. zm.2)) ogłasza się w załączniku

do obwieszczenia raport zawierający analizę realizacji

celów ilościowych i osiągniętych wyników w zakresie

wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych

źródłach energii.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa

ww

w.

rcl

.go

Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 216,

poz. 1593).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 158, poz. 1123

i Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 21, poz. 124, Nr 52, poz. 343, Nr 115, poz. 790 i Nr 130, poz. 905, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112

i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 69, poz. 586, Nr 165, poz. 1316 i Nr 215, poz. 1664.

v.p

l

Załącznik do obwieszczenia Ministra Gospodarki

z dnia 16 grudnia 2009 r. (poz. 64)

.go

MINISTER GOSPODARKI

ww

w.

rcl

RAPORT

ZAWIERAJĄCY ANALIZĘ REALIZACJI CELÓW

ILOŚCIOWYCH I OSIĄGNIĘTYCH WYNIKÓW W ZAKRESIE

WYTWARZANIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ

W ODNAWIALNYCH ŹRÓDŁACH ENERGII

Warszawa, listopad 2009 r.

v.p

l

Spis treści

1. Podstawa prawna

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

239

2. Cele raportu .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

239

3. Wartości celów wskaźnikowych

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

239

4. Produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

240

5. Działania w zakresie realizacji zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących

ochrony klimatu .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

242

6. Poszczególne rodzaje odnawialnych źródeł energii

6.1 Energia biomasy .

.

.

.

.

.

.

.

6.2 Energia wodna .

.

.

.

.

.

.

.

6.3 Energia wiatrowa .

.

.

.

.

.

.

.

6.4 Energia biogazu .

.

.

.

.

.

.

.

6.5 Fotowoltaika .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

244

244

245

246

247

249

7. Promocja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

249

ww

w.

rcl

.go

.

.

.

.

.

.

1 . Pods t a w a prawn a

Przedmiotowy raport obejmuje lata 2007—2008

z uwzględnieniem danych za lata 2005—2008 dla

przedstawienia szerszej perspektywy czasowej umożliwiającej analizę realizacji celów ilościowych osiągniętych wyników w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii.

2. C e le r a por t u

oraz redukcji zanieczyszczeń powietrza przez uniknięcie emisji zanieczyszczeń powstających w przypadku

wykorzystania konwencjonalnych nośników energii.

Celem strategicznym polityki energetycznej Polski

jest zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii i uzyskanie 7,5 % udziału energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii w krajowym zużyciu energii elektrycznej brutto

w 2010 r. i dalsze jego zwiększanie do 2020 r. Ponadto

należy podkreślić, że dla rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii zasadnicze znaczenie ma pakiet klimatyczno-energetyczny, będący realizacją konkluzji Rady Europejskiej z marca 2007 r. Jednym

z głównych elementów pakietu jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia

23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz

2003/30/WE (Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 16).

Zakłada ona zwiększenie udziału energii wytwarzanej

ze źródeł odnawialnych w bilansie energii finalnej Unii

Europejskiej do 20 % w 2020 r., przy czym dla Polski

udział ten ma wynosić 15 %. Jednocześnie wszystkie

państwa członkowskie powinny zwiększyć udział energii odnawialnej w transporcie do 10 % w 2020 r.

.go

Raport wypełnia dyspozycję art. 9f ust. 4 ustawy

z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.), a także

zobowiązania wynikające z art. 3 ust. 3 dyrektywy

2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji

na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. WE L 283

z 27.10.2001, str. 33; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 12, t. 2, str. 121, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2001/77/WE”. Zgodnie z postanowieniami artykułu 3 ust. 3 dyrektywy 2001/77/WE państwa

członkowskie Unii Europejskiej publikują po raz pierwszy nie później niż do dnia 27 października 2003 r.,

a w okresie późniejszym — co dwa lata, raport zawierający analizę wykonania krajowych celów wskaźnikowych produkcji energii elektrycznej z odnawialnych

źródeł energii.

Poz. 64

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

Zgodnie z art. 9f ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia

1997 r. — Prawo energetyczne (a także w celu ujednolicenia prezentowanych danych statystycznych) przedmiotowy raport został sporządzony na podstawie informacji przekazanych przez Urząd Regulacji Energetyki oraz Ministerstwo Środowiska.

w.

rcl

Celem niniejszego raportu jest analiza i ocena skuteczności podjętych środków realizacyjnych dotyczących promocji wytwarzania energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii (OZE), z uwzględnieniem

podjętych działań wynikających z zobowiązań dotyczących zmian klimatycznych.

Zakładany udział energii elektrycznej wytwarzanej

w odnawialnych źródłach energii jest zgodny z indykatywnym celem ilościowym ustalonym dla Polski

w dyrektywie 2001/77/WE.

Do najważniejszych zadań polityki energetycznej

Polski należy: zapewnienie niezawodności dostaw paliw i energii, wzrost konkurencyjności gospodarki oraz

minimalizacja negatywnego oddziaływania sektora

energii na środowisko. Jednym z elementów przyczyniających się do realizacji tych priorytetów jest zwiększenie wykorzystania odnawialnych zasobów energii,

co w rezultacie prowadzi do zmniejszenia zależności

gospodarki kraju od importowanych nośników energii

3 . Wa r t ości ce lów w sk a źnik ow y ch

Procentowy udział energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii, w Polsce, w całkowitym krajowym zużyciu energii elektrycznej brutto,

prowadzący do osiągnięcia celu indykatywnego

w 2010 r. zgodnie z dyrektywą 2001/77/WE, przedstawiono w tabeli 1.

ww

Tabela 1 — Udział procentowy energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii w całkowitym krajowym zużyciu energii elektrycznej brutto, według założonych celów

4 . Pr oduk c ja e n erg i i el ektryczn ej ze źr óde ł

odna w ia lny ch

Źródła wykorzystujące energię biomasy (uprawy

energetyczne, biomasa leśna, odpady rolnicze i przemysłowe), biogazu, wiatru oraz płynącej wody mają

według ocen ekspertów największy potencjał do wykorzystania w Polsce w ramach istniejących mechanizmów wsparcia. Obecnie technologie wykorzystujące

energię słońca, z powodu niskiej efektywności ekonomicznej w odniesieniu do produkcji energii elektrycz-

Poz. 64

nej, mogą odgrywać istotną rolę przede wszystkim

w produkcji ciepła oraz w systemach wyspowych, nieprzyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego. W dalszej perspektywie przewiduje się także

wykorzystanie zasobów geotermalnych do produkcji

energii elektrycznej.

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

W tabeli 2 przedstawiono moc zainstalowaną

w poszczególnych technologiach wykorzystujących

odnawialne źródła energii od 2005 r. do 2008 r.

ww

w.

rcl

.go

Tabela 2 — Moc zainstalowana OZE w latach 2005—2008

*) W przypadku instalacji wykorzystujących technologię współspalania w elektrowniach konwencjonalnych dokonywana jest

zmiana warunków wykonywanej działalności — co powoduje zmianę koncesji. Ze względu na duże przedziały procentowego udziału biomasy (w całkowitym strumieniu paliwa), w odniesieniu do tych instalacji, nie podano całkowitej mocy

zainstalowanej.

Udział energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach w krajowym zużyciu energii elektrycznej brutto w Polsce wzrósł z 2,58 % w 2005 r. do

4,20 % w 2008 r.

Poz. 64

Ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w odnawialnych źródłach i jej udział w zużyciu energii elektrycznej brutto w latach 2005—2008 przedstawia tabela 3.

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

.go

Tabela 3 — Udział energii elektrycznej z OZE w krajowym zużyciu energii elektrycznej brutto w latach

2005—2008

tów, który stworzył korzystne warunki dla inwestycji

w odnawialne źródła energii. W 2006 r. produkcja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii po raz

pierwszy przekroczyła 4 TWh, a w roku 2008 już 6 TWh.

Ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w poszczególnych technologiach odnawialnych źródeł energii

od 2005 r. przedstawiają tabela 4 oraz rysunek 1.

w.

rcl

W 2008 r. udział energii elektrycznej wytworzonej

w odnawialnych źródłach energii w całkowitym zużyciu energii elektrycznej w Polsce zwiększył się w stosunku do 2005 r., przy czym wzrost nie był równomierny w ciągu tych czterech lat. Wzrost nastąpił w dużej

mierze w ciągu ostatnich 2 lat, co było spowodowane

funkcjonowaniem mechanizmu zielonych certyfika-

ww

Tabela 4 — Ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w poszczególnych technologiach odnawialnych źródeł

energii w latach 2005—2008 [GWh]

1) Źródło — Agencja Rynku Energii S.A.

.go

v.p

l

Rysunek 1 — Ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w poszczególnych technologiach odnawialnych

źródeł energii w latach 2005—2008 [GWh]

Polska od lat redukuje emisję gazów cieplarnianych. Głównym czynnikiem ograniczającym emisję

było zmniejszenie zużycia energii pierwotnej w gospodarce narodowej o około 30 % w stosunku do bazowego 1988 r. Jednocześnie zmieniła się struktura wykorzystywanych paliw w kierunku ograniczenia zużycia

węgla oraz wzrostu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Niemniej jednak wymaga zaznaczenia, iż

w latach 1988—2007 występowały okresy, w których

emisja gazów cieplarnianych, na skutek intensywnego rozwoju gospodarczego, wzrastała.

w.

rcl

Struktura wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem zasobów odnawialnych w latach 2005—2008

wskazuje, że największy udział w wytwarzaniu tej

energii mają elektrownie i elektrociepłownie wykorzystujące energię biomasy oraz elektrownie wodne. Ponadto coraz istotniejszą rolę odgrywają źródła wykorzystujące wiatr oraz biogaz.

W latach 2005—2008 nastąpił znaczący wzrost produkcji energii elektrycznej ze źródeł wykorzystujących

energię biomasy i wiatru.

5. D z ia ła nia w zakresi e real i zacj i zo b o wią za ń

w y nik a ją c y ch z u m ó w m i ęd zyn aro dow y ch

dot y c z ą c y c h o ch ro n y kl i m atu

W tabeli 5 przedstawiono krajową inwentaryzację

emisji gazów cieplarnianych w latach 1988—2007.

ww

Tabela 5 — Krajowa inwentaryzacja emisji gazów cieplarnianych w latach 1988—2007 według kategorii

IPCC [Gg ekw. CO2]2)

2) Źródło — KASHUE — Krajowa inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych za rok 2007, Raport wykonany

na potrzeby Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz Protokołu z Kioto.

w.

rcl

.go

v.p

l

Emisja netto dwutlenku węgla obliczana jest przez wiednich wartości Globalnego Potencjału Ocieplenia

odjęcie bilansu emisji i pochłaniania tego gazu dla ka- (GWP), które dla metanu wynosi 21, zaś dla podtlenku

tegorii 5 wymienionej w powyższej tabeli — Użytko- azotu 310. Jak przedstawiono w tabeli 6, w 2007 r. dowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśni- minującą pozycję w emisji krajowej ma dwutlenek węctwo od sumarycznej emisji ze wszystkich pozostałych gla (bez kategorii 5) 82,3 %, udział metanu i podtlenku

kategorii. Zgodnie z zaleceniami konwencji UNFCCC, azotu (bez kategorii 5) jest znacznie mniejszy, odpoemisję CO2 przedstawiono zarówno z uwzględnieniem, wiednio 9,1 % i 7,7 %. Udziały wszystkich gazów przejak i bez uwzględnienia wartości dla kategorii 5 (tabe- mysłowych stanowią niewielki udział w krajowej emile 5 i 6). Ponadto, zgodnie z metodyką IPCC (Inter- sji gazów cieplarnianych (łącznie ok. 0,9 %).

governmental Panel on Climate Change), w inwentaTabela 6 przedstawia krajową inwentaryzację emiryzacji nie wliczono do bilansu krajowego emisji CO2 sji gazów cieplarnianych w latach 1988—2007 według

z biomasy. Dla gazów innych niż CO2 wyniki inwenta- gazów, natomiast rysunek 2 przedstawia emisję garyzacji można przedstawić — dla porównania — w jed- zów cieplarnianych (bez kategorii 5 wymienionej w tanostkach ekwiwalentu CO2 przy wykorzystaniu odpo- beli 5) w latach 1988—2007.

Tabela 6 —Krajowa inwentaryzacja emisji gazów cieplarnianych w latach 1988—2007 według gazów

[Gg ekw. CO2]3)

ww

Rysunek 2 — Emisje gazów cieplarnianych (bez kategorii 5 wymienionej w tabeli 5) w latach 1988—2007

[Tg ekw. CO2]4)

3) Źródło — KASHUE — Krajowa inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych za rok 2007, Raport wykonany

na potrzeby Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz Protokołu z Kioto.

4) Źródło — KASHUE — Krajowa inwentaryzacja emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych za rok 2007, Raport wykonany

na potrzeby Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz Protokołu z Kioto.

6 . Pos z c z e gólne ro d zaj e o d n awi al n ych źr óde ł e ne r gii

6.1. Energia biomasy

niż biomasa pochodzenia leśnego (rozporządzenie

Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania

i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych

dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej

w odnawialnym źródle energii (Dz. U. Nr 156,

poz. 969)). Biomasa pochodzenia leśnego powinna

być w pierwszej kolejności wykorzystywana w przemyśle drzewnym, celulozowo-papierniczym i płytowym.

W tabeli 7 oraz na rysunku 3 przedstawiono wielkość produkcji energii elektrycznej oraz moc zainstalowaną w instalacjach wykorzystujących biomasę w Polsce.

.go

W

instalacjach

wykorzystujących

biomasę

w 2008 r. wytworzono 3,267 TWh energii elektrycznej.

W stosunku do 2005 r. nastąpił wzrost produkcji energii elektrycznej z tego zasobu o 1,922 TWh, co oznacza

blisko 2,5-krotny wzrost produkcji. W najbliższych latach przewidywany jest dalszy wzrost produkcji energii elektrycznej w tych źródłach, spowodowany przede

wszystkim rozwojem generacji rozproszonej w oparciu o skojarzoną produkcję energii elektrycznej i ciepła. Wykorzystanie biomasy w procesie współspalania powinno w coraz większym stopniu obejmować

biomasę odpadową i z upraw energetycznych,

w związku z tym wprowadzono mechanizmy wymuszające stosowanie w tej technologii biomasy innej

Poz. 64

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

w.

rcl

Tabela 7 — Produkcja energii elektrycznej oraz moc zainstalowana w instalacjach wykorzystujących biomasę

w latach 2005—20085)

ww

Rysunek 3 — Produkcja energii elektrycznej w instalacjach wykorzystujących biomasę w latach 2005—2008

5) Dane dotyczą tylko jednostek dedykowanych, bez uwzględnienia instalacji współspalających, ze względu na duże prze-

działy procentowego udziału biomasy (w całkowitym strumieniu paliwa), w odniesieniu do tych instalacji.

6.2. Energia wodna

Elektrownie wodne są obok źródeł wykorzystujących energię biomasy najistotniejszym producentem

energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii.

Potwierdzeniem tego jest ponad 30 % udział energetyki wodnej w energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii w roku 2008. Niemniej jednak wymaga zaznaczenia, iż udział ten gwałtownie się

obniża, co związane jest z dynamicznym rozwojem innych rodzajów odnawialnych źródeł energii (w tym

przede wszystkim energetyki wiatrowej). W 2008 r.

produkcja energii elektrycznej pochodząca z elektrowni wodnych była mniejsza niż w poprzednim ro-

Poz. 64

ku, co było związane z mniejszą ilością opadów i z ich

rozkładem w ciągu roku. W najbliższych latach spodziewany jest przyrost mocy przede wszystkim w małych elektrowniach wodnych. Budowa nowych dużych

elektrowni wodnych w Polsce jest bowiem wysoce

utrudniona z uwagi na duże nakłady inwestycyjne,

niezbędne przy tego typu projektach, oraz uwarunkowania środowiskowe.

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

Moc zainstalowaną w elektrowniach wodnych

w latach 2005—2008 przedstawia tabela 8. Ilość wyprodukowanej energii elektrycznej w elektrowniach

wodnych przedstawia tabela 9, a jej graficzne odzwierciedlenie — rysunek 4.

w.

rcl

.go

Tabela 8 — Moc zainstalowana w elektrowniach wodnych w latach 2005—2008

ww

Tabela 9 — Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach wodnych w latach 2005—2008 w Polsce

w.

rcl

.go

v.p

l

Rysunek 4 — Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach wodnych w latach 2005—2008 w Polsce

6.3. Energia wiatrowa

W latach 2005—2008 nastąpił wzrost produkcji

energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych ze

135 GWh do blisko 806 GWh, a moc zainstalowana

elektrowni wiatrowych zwiększyła się aż 5-krotnie

(z 83,3 MW do 451,1 MW). Osiągnięty w 2008 r. poziom 806 GWh stanowił 12,6 % energii elektrycznej

wytworzonej w źródłach odnawialnych i 0,52 % krajowego zużycia energii elektrycznej brutto, ale prognozuje się, że udział elektrowni wiatrowych w produkcji

energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

w 2010 r. wyniesie ok. 24 %6). Należy podkreślić, iż

rozwój energetyki wiatrowej planowany jest zarówno

na lądzie, jak i na morzu. Wstępne dane obejmujące

okres I połowy 2009 r. dotyczące zarówno mocy zainstalowanej, jak i produkcji energii elektrycznej ze źródeł wiatrowych wskazują, iż nadal utrzymywana jest

duża dynamika rozwoju w przedmiotowym obszarze.

Ilość wyprodukowanej energii elektrycznej oraz

moc zainstalowaną w elektrowniach wiatrowych

w Polsce przedstawiają tabela 10 oraz rysunek 5.

ww

Tabela 10 — Moc zainstalowana oraz produkcja energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych w Polsce

w latach 2005—2008

6) Źródło — Prognoza Zapotrzebowania na Paliwa i Energię do 2030 roku. Załącznik 2 do projektu Polityki energetycznej Pol-

ski do 2030 roku.

z oczyszczalni ścieków. W ostatnich latach wzrosła

także produkcja energii elektrycznej i ciepła w biogazowniach rolniczych. Przewiduje się, że w przyszłości będzie następował rozwój źródeł tego typu, wykorzystujących jako paliwo nie tylko odchody zwierzęce,

ale także surowce rolnicze (biomasa z upraw energetycznych), produkty uboczne rolnictwa, produkty

uboczne lub pozostałości przemysłu rolno-spożywczego lub biomasy leśnej w procesie fermentacji metanowej. Ze względu na największy potencjał energetyczny (wytwarzanie biogazu o parametrach jakościowych gazu ziemnego wysokometanowego) biogazownie rolnicze mogą stać się w dłuższej perspektywie czasowej dominującym kierunkiem rozwoju

tego nośnika energii.

w.

rcl

6.4. Energia biogazu

.go

v.p

l

Rysunek 5 — Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych w Polsce w latach 2005—2008

Produkcja energii elektrycznej z biogazu od 2005 r.

wzrosła ponad dwukrotnie ze 105 GWh do 221 GWh

w 2008 r. Wytwarzanie energii elektrycznej z biogazu

odbywa się z biogazu składowiskowego (wysypiskowego), biogazu z fermentacji osadów ściekowych

w oczyszczalniach ścieków oraz biogazu z biogazowni

rolniczych. Perspektywicznym kierunkiem wykorzystania biogazu, oprócz produkcji energii elektrycznej

i ciepła (przede wszystkim w kogeneracji), jest wykorzystanie go jako paliwa transportowego. Na dzień

31 grudnia 2008 r. zainstalowane były 103 elektrownie

biogazowe (w tym: elektrownie wytwarzające energię

elektryczną z biogazu z oczyszczalni ścieków — 35,

elektrownie wytwarzające energię elektryczną z biogazu składowiskowego — 66, elektrownie wytwarzające energię elektryczną z biogazu rolniczego — 2)7).

ww

Największe ilości biogazu pozyskiwane są z substratu składowiskowego (wysypiskowego) oraz

7) Źródło — Urząd Regulacji Energetyki.

Tabela 11 przedstawia wielkość zainstalowanej

mocy w instalacjach wykorzystujących biogaz oraz

ilość energii elektrycznej wytworzonej w tych źródłach, a jej graficzne odzwierciedlenie — rysunek 6

i 7.

.go

v.p

l

Tabela 11 — Produkcja energii elektrycznej oraz moc zainstalowana w instalacjach wykorzystujących biogaz

w Polsce w latach 2005—2008

w.

rcl

Rysunek 6 — Produkcja energii elektrycznej w instalacjach wykorzystujących biogaz w Polsce w latach

2005—2008

ww

Rysunek 7 — Moc zainstalowana w instalacjach wykorzystujących biogaz w Polsce w latach 2005—2008

6.5. Fotowoltaika

Wielkość mocy zainstalowanej ogniw fotowoltaicznych w Polsce jest niższa od 1 MW, a większość źródeł nie jest przyłączona do sieci elektroenergetycznej.

Obecnie udział fotowoltaiki w całkowitej produkcji

energii elektrycznej w źródłach odnawialnych ze

względu na bardzo wysokie koszty inwestycyjne jest

znikomy, a wykorzystanie fotowoltaiki ogranicza się

do celów specjalnych. Nowe osiągnięcia w zakresie

technologii fotowoltaicznych, np. w zakresie efektywnej kosztowo produkcji ogniw cienkowarstwowych,

mogą spowodować, że w przyszłości energia z tego

typu źródeł będzie odgrywała większą rolę w strukturze produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.

Ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój

energetyki odnawialnej są także regulacje prawne

umożliwiające pozyskanie na inwestycje związane

z odnawialnymi źródłami energii dotacji i preferencyjnych kredytów, udzielanych przez Narodowy Fundusz

Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki

wodnej. Środki z tych funduszy zgodnie z ustawą

z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) są

przeznaczane m.in. na wspomaganie działalności

wspierającej wykorzystanie lokalnych źródeł energii

odnawialnej oraz pomoc przy wprowadzaniu bardziej

przyjaznych dla środowiska nośników energii.

Dodatkowym wsparciem energetyki odnawialnej

jest możliwość uzyskania dofinansowania ze środków

unijnych, przede wszystkim z Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko”, w szczególności

w ramach Priorytetu IX „Infrastruktura energetyczna

przyjazna środowisku i efektywność energetyczna”.

Zgodnie z tym Programem nastąpić ma zmniejszenie

oddziaływania sektora energetyki na środowisko,

a także podwyższenie sprawności wytwarzania, przesyłania i dystrybucji energii, poprawy efektywności

energetycznej w procesie użytkowania energii oraz

wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych.

.go

7 . Pr om oc ja e n erg i i el ektryczn ej z o d na w ia lny c h ź r óde ł en erg i i

Poz. 64

v.p

l

Monitor Polski Nr 7

W ramach powyższego priorytetu działaniem

o największym znaczeniu dla rozwoju odnawialnych

źródeł energii jest działanie 9.4 „Wytwarzanie energii

ze źródeł odnawialnych” oraz działanie 9.6 „Sieci ułatwiające odbiór energii ze źródeł odnawialnych”.

w.

rcl

Od dnia 1 października 2005 r. funkcjonuje w Polsce system wsparcia produkcji energii elektrycznej

wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące

się wytwarzaniem energii elektrycznej lub jej obrotem

i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym mają

obowiązek uzyskania i przedstawienia do umorzenia

Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki świadectwo

pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii bądź uiszczenia opłaty

zastępczej. Wprowadzony w Polsce system wsparcia,

będący formułą tzw. zielonych certyfikatów, jest mechanizmem rynkowym sprzyjającym optymalnemu

rozwojowi i konkurencji. Rozdzielając świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych od energii fizycznej, umożliwiono

obrót na giełdzie prawami majątkowymi wynikającymi z tych świadectw.

Uzupełnieniem tego mechanizmu, jako konsekwencja rozdziału fizycznego przepływu energii elektrycznej od świadectw pochodzenia, jest obowiązek

zakupu przez przedsiębiorstwa energetyczne pełniące

rolę sprzedawcy z urzędu całej energii elektrycznej

wytworzonej w źródłach odnawialnych, przyłączonych

do sieci znajdujących się w obszarze działania danego

sprzedawcy z urzędu, po średniej cenie sprzedaży

energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym.

ww

Bardzo istotnym elementem wsparcia energii odnawialnej jest także zwolnienie od podatku akcyzowego energii wytworzonej w OZE.

Dodatkowo przewiduje się możliwość udzielenia

wsparcia na rozwój przemysłu produkującego urządzenia dla energetyki odnawialnej, w oparciu o Priorytet X „Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii”, a w szczególności o działanie

10.3 „Rozwój przemysłu dla odnawialnych źródeł

energii”. Wsparcie jest kierowane na budowę nowoczesnych linii technologicznych wytwarzających urządzenia wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej i ciepła ze źródeł odnawialnych.

Ponadto wsparcie finansowe ze środków unijnych

można otrzymać w ramach Regionalnych Programów

Operacyjnych (RPO), za które odpowiedzialne są zarządy poszczególnych województw. Dofinansowanie

mogą uzyskać projekty związane z budową jednostek

wykorzystujących wszystkie znane rodzaje energii odnawialnej. Regiony stosują konkursową procedurę

wyłaniania dofinansowania wspomnianych projektów. Wniosek aplikacyjny może być złożony jedynie

w terminie wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków, który ukazuje się na stronie internetowej instytucji wdrażającej RPO.