Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 listopada 2010 r. zawierająca uzasadnioną opinię w sprawie niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (KOM(2010) 539 wersja ostateczna)

Elektronicznie

podpisany przez

Jarosław Deminet; RCL

Data: 2010.12.13

14:52:49 +01'00'

Poz. 1077

1077

w.

rcl

.go

v.p

l

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 25 listopada 2010 r.

zawierająca uzasadnioną opinię w sprawie niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiające

wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (KOM(2010) 539 wersja ostateczna)

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpatrzeniu

projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE)

nr 73/2009 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (KOM(2010) 539

wersja ostateczna), stwierdza, że projekt ten nie jest

zgodny z zasadą pomocniczości, o której mowa

w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Projekt narusza zasadę pomocniczości ze względu na

treść proponowanych przepisów oraz brak uzasadnienia zgodności projektu z tą zasadą.

3. Zastrzeżenia Sejmu budzi również brak wskazania kryteriów decydujących o tym, czy dana dziedzina

będzie regulowana w drodze aktów delegowanych,

czy też aktów wykonawczych. Akty te, wydawane

przez Komisję na mocy rozporządzenia, nie będą poddawane kontroli sprawowanej przez parlamenty narodowe pod kątem ich zgodności z zasadą pomocniczości, gdyż nie stanowią one aktów ustawodawczych

(art. 289 ust. 3 TfUE). Zakres kompetencji przekazywanych Komisji na podstawie projektu rozporządzenia

powinien zatem podlegać szczególnej kontroli pod kątem jego zgodności z zasadą pomocniczości, w celu

wykluczenia przyszłych uznaniowych działań Komisji.

1. Sejm nie podziela poglądu Komisji Europejskiej,

zgodnie z którym proponowane rozporządzenie ma

wyłącznie na celu dostosowanie go do wymogów wynikających z Traktatu z Lizbony. Przepisy rozporządzenia będą upoważniać Komisję do wydawania aktów

w obszarach, które obecnie nie są regulowane na poziomie Unii Europejskiej (UE) lub są regulowane jedynie częściowo. W ocenie Sejmu nie istnieją przesłanki,

które pozwalałyby stwierdzić, że cele projektu rozporządzenia nie mogłyby zostać osiągnięte w sposób

wystarczający przez państwa członkowskie oraz że ze

względu na rozmiary lub skutki proponowanych działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie UE.

Nie są zatem spełnione kryteria zgodności z zasadą

pomocniczości, które dotyczą konieczności podjęcia

działań przez UE w miejsce państw członkowskich.

W odniesieniu do aktów delegowanych (art. 290

TfUE) sprzeciw Sejmu budzi nadmiernie szeroki zakres przepisów kompetencyjnych upoważniających

Komisję do ich wydawania. Na podstawie projektu

rozporządzenia Komisja będzie upoważniona do uzupełniania lub zmiany działań prawodawcy unijnego,

czyli Rady i Parlamentu Europejskiego. W ocenie Sejmu zakres uprawnień przekazywanych Komisji na tej

podstawie wymaga restryktywnej interpretacji.

Uprawnienia te powinny być określone w sposób jasny, precyzyjny i szczegółowy, przy ustaleniu granic,

których przyjmowane akty nie mogą przekraczać.

Tymczasem wiele przepisów projektu rozporządzenia

upoważnia Komisję do przyjmowania, w czasie nieokreślonym, „szczegółowych warunków” i „szczegółowych zasad” w normowanych dziedzinach. Wobec

tak szerokiej konstrukcji przepisów kompetencyjnych

oraz braku wyjaśnienia przyczyn mających ją uzasadniać Sejm zauważa, że Komisja będzie mogła wydawać akty delegowane w obszarach istotnych dla danej

dziedziny.

ww

2. Sejm zgłasza zastrzeżenia dotyczące przyznawania Komisji nowych uprawnień, o których mowa w dokumencie KOM(2010) 539 wersja ostateczna. Po

pierwsze, Sejm uznaje za niezgodny z zasadą pomocniczości art. 45a ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE)

nr 73/2009, z którego wynika, że Komisja będzie przyjmować, w drodze aktów delegowanych, przepisy dotyczące definiowania pojęć „dziedziczenie” i „przewidywane dziedziczenie”. Należy zauważyć, że UE nie

posiada obecnie kompetencji do regulowania materialnego prawa spadkowego w państwach członkowskich, a wyłącznie — w ramach współpracy sądowej

w sprawach cywilnych (art. 81 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, TfUE) — do ujednolicenia reguł kolizyjnoprawnych, jurysdykcji i skuteczności wykonywania obcych orzeczeń. Nie ma obecnie żadnego

uzasadnienia, dla którego taka wyłączna kompetencja

państw członkowskich miałaby zostać przekazana Komisji do regulacji w trybie art. 290 TfUE. Po drugie,

podobny problem istnieje w odniesieniu do zmienianych lub dodawanych art. 6 ust. 3 i 4, art. 12 ust. 5,

art. 45 ust. 1 lit. b, art. 45a ust. 1 lit. a, art. 54a i art. 62a

rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Powyższe wyliczenie

przepisów, które Sejm uznaje za niezgodne z zasadą

pomocniczości, nie ma charakteru wyczerpującego.

Z kolei art. 291 TfUE wymaga, by realizacja przez

Komisję uprawnień wykonawczych podlegała kontroli

sprawowanej przez państwa członkowskie na podstawie przepisów przyjętych uprzednio przez Parlament

Europejski i Radę. Przepisy takie nie zostały jednak

uchwalone. Sejm uznaje za niedopuszczalne, by na

podstawie rozporządzenia Komisja była upoważniona

do wydawania aktów wykonawczych w sytuacji, gdy

tryb ich kontroli przez państwa członkowskie pozostaje nieznany.

Sejm stoi na stanowisku, że projekt rozporządzenia narusza zasadę pomocniczości. Niedookreślony

zakres kompetencji Komisji do wydawania aktów delegowanych w połączeniu z nieznanym trybem kontroli państw członkowskich nad przyjmowaniem aktów wykonawczych dopuszcza podejmowanie działań

regulacyjnych przez Komisję, pomimo że ich cele mogłyby zostać osiągnięte w sposób wystarczający na

poziomie krajowym.

członkowskiego i w konsekwencji margines jego swobody, są ograniczone. Wobec braku uzasadnienia projektu rozporządzenia w zakresie jego zgodności z zasadą pomocniczości Sejm, jako izba parlamentu narodowego sprawującego w tym obszarze kontrolę, jest

pozbawiony możliwości oceny argumentacji Komisji

przemawiającej za uznaniem zgodności projektu z tą

zasadą.

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

4. Sejm odnotowuje również, że Komisja uznała

zgodność projektu rozporządzenia z zasadą pomocniczości, nie uzasadniając tej tezy, czym naruszyła art. 5

Protokołu (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności. W myśl utrwalonego

orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uzasadnienie unijnego aktu prawnego powinno pozwolić na poznanie powodów jego wydania

przez instytucje UE oraz, w dalszej perspektywie, na

kontrolę jego legalności. Do Komisji należy przy tym

wykazanie, w jakim zakresie kompetencje państwa

Marszałek Sejmu: G. Schetyna