Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2009 r. w sprawie zmiany Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
Statutory Text (1 Articles)
Elektronicznie
podpisany przez
Mariusz Lachowski
Data: 2009.11.13
19:51:24 +01'00'
— 3460 —
Poz. 913
l
913
OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
.go
v.p
z dnia 16 października 2009 r.
w sprawie zmiany Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013
Na podstawie art. 3 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64,
poz. 427, z późn. zm.2)) ogłasza się, co następuje
§ 1. W Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na
lata 2007—2013, stanowiącym załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 (M. P. Nr 94,
poz. 1035), wprowadza się następujące zmiany
1) w rozdziale 3
a) w podrozdziale 3.1 w pkt 3.1.3 „Środowisko
i gospodarka gruntami”
— w części „Sieć Natura 2000”
— akapit drugi otrzymuje brzmienie
Do sierpnia 2008 r. wyznaczono 364 specjalne obszary ochrony siedlisk Natura
2000 (SOO) o powierzchni 2 889 974,30 ha.
Obecnie trwają prace 16 Wojewódzkich
Zespołów Specjalistycznych (WZS) nad
wytypowaniem propozycji uzupełnienia
tych obszarów, która zostanie przekazana
w pierwszym kwartale 2009 r. do KE w celu jej zatwierdzenia na seminarium biogeograficznym dla regionu alpejskiego
i kontynentalnego.
ww
w.
rcl
„Sieć Natura 2000 znajduje się w Polsce
w fazie tworzenia. Obszary te obejmują
5 244 944 ha lądowej powierzchni kraju,
co stanowi 16,77 % powierzchni administracyjnej Polski. Lasy na obszarach Natura 2000 zajmują 2 321 592 ha (55 % obszarów Natura 2000), w tym lasy Skarbu Państwa — 43 246 ha, lasy komunalne —
14 041 ha, lasy własności prywatnej —
246 705 ha, lasy w Parkach Narodowych
— 195 267 ha, a lasy mieszanej własności
— 51 018 ha. Użytki zielone wraz z nieużytkami zajmują powierzchnię 703 930 ha,
a grunty orne — 921 756 ha. Grunty rolne
stanowią zatem 31 % obszarów Natura 2000. Realizacja w ramach PROW
2007—2013 działania skierowanego w założeniu do prywatnych właścicieli lasów,
generowałaby wysokie koszty wdrożenia
i obsługi, niewspółmierne do uzyskanych
efektów przyrodniczych. Ochronę przyrody w lasach Skarbu Państwa realizuje się
w oparciu o przepisy ustawy o lasach. Każde nadleśnictwo ma obowiązek sporządzenia 10-letnich planów urządzania lasu, których integralnym elementem jest program
ochrony przyrody nadleśnictwa.”,
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 października 2008 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie
obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 198, poz. 1226),
141 ostoi ptaków spełnia kryteria kwalifikujące je do objęcia ochroną w postaci obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (OSO). Łączna powierzchnia
141 OSO wynosi 5 389 972,20 ha, z czego
4 803 417,90 ha stanowią obszary lądowe.
OSO stanowić będą około 16,71 % powierzchni całkowitej kraju, natomiast lądowe OSO — 15,40 % powierzchni lądu.
— akapity szósty—dziewiąty otrzymują brzmienie
„Prace nad wyznaczaniem obszarów Natura 2000 w Polsce zakończą się na przełomie roku 2008/2009.
1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem admini-
stracji rządowej — rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2
pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu
działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216,
poz. 1599).
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.
z 2008 r. Nr 98, poz. 634, Nr 214, poz. 1349 i Nr 237,
poz. 1655 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 105.
Jeśli chodzi o kwestie dotyczące zarządzania obszarami Natura 2000, to Polska nie
posiada planów zarządzania dla tych obszarów oraz żadnych innych obligatoryjnych instrumentów ochronnych. Zgodnie
ze zmianami w prawodawstwie krajowym
regulującym kwestie ochrony przyrody,
dla obszarów Natura 2000 sporządzane
będą dziesięcioletnie plany zadań ochronnych i ewentualnie plany ochrony dla całości lub części danego obszaru. Nadzór
nad obszarami lądowymi sprawować będzie regionalny dyrektor ochrony środowiska, a morskimi — dyrektor właściwego
urzędu morskiego. W przypadku obszarów, które w całości lub częściowo znajdują się w granicach Parku Narodowego,
sprawującym nadzór nad obszarem będzie
dyrektor Parku Narodowego. Wobec braku planów zadań ochronnych i planów
ochrony dla obszarów Natura 2000 obecnie narzędziem ochronnym dla tych obszarów jest procedura oceny oddziaływania na środowisko.”,
— w części „Stan wód i gospodarka wodna”
akapit szósty otrzymuje brzmienie
„Dyrektywa azotanowa (91/676/EWG) i wyznaczenie obszarów narażonych na zanieczyszczenie azotanami (OSN), gdzie nakładane są specjalne wymagania w zakresie
produkcji rolniczej, które stanowią ograniczenie środowiskowe dla rolników. W Polsce wyznaczono 1,5 % powierzchni kraju
jako OSN (załącznik 3 do Programu).
— po raz pierwszy podejmuje się prowadzenia gospodarstwa rolnego,
— posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe do prowadzenia działalności
rolniczej,
.go
v.p
Obszary, które zostały powołane rozporządzeniami Dyrektorów Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej w 2004 r., zostały
zweryfikowane w 2008 r.”,
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
b) w podrozdziale 3.4 w części „Doświadczenia
wyniesione z wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004—2006 dla poszczególnych działań Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich 2007—2013” w „Działaniu 4. Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt” akapit ósmy i dziewiąty otrzymują brzmienie
„Beneficjenci Działania 4. „Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt” w ramach PROW na lata
2004—2006 mogą przekształcić swoje zobowiązanie na nowe 5-letnie zobowiązanie w ramach
działania „Program rolnośrodowiskowy” w ramach PROW na lata 2007—2013, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach krajowych.
2) przekazywane na powiększenie gospodarstwa rolnego innego producenta rolnego, który spełnia następujące warunki
— jest producentem rolnym, który nie
ukończył 50. roku życia,
— posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe do prowadzenia działalności
rolniczej.”,
— po akapicie drugim dodaje się akapit
w brzmieniu
„W przypadku gdy gospodarstwo przekazane jest następcy, który jest beneficjentem
działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych do prowadzenia działalności
rolniczej może być spełniony w terminie
określonym dla następcy jako beneficjenta
działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”.”,
— uchyla się akapit czwarty,
rcl
Płatności dokonywane w ramach programów
rolnośrodowiskowych w PROW 2004—2006
wpłynęły na zmianę postaw ludności wiejskiej
i podniesienie świadomości ekologicznej. Ważnym czynnikiem w zakresie podnoszenia poziomu wiedzy i kształtowania postaw beneficjentów
Działania 4 PROW 2004—2006 było włączenie
doradców rolnośrodowiskowych w realizację
programu. W Polsce jest ok. 1 700 doradców rolnośrodowiskowych (dane z września 2008 r.).”;
— przedłożył plan rozwoju przejmowanego gospodarstwa;
2) w rozdziale 5 w podrozdziale 5.3 w pkt 5.3.1 „Oś 1
Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego”
— w części „Opis powiązania z działaniem w zakresie podejmowania działalności przez młodych rolników” akapit drugi otrzymuje
brzmienie
a) w działaniu „Ułatwianie startu młodym rolnikom” w części „Kryteria dostępu” po akapicie
drugim dodaje się akapity w brzmieniu
„Powiązanie rent strukturalnych z wymaganiami działania młody rolnik są następujące
ww
w.
„Jeśli przejmowane gospodarstwo położone
jest w województwie, w którym średnia wojewódzka jest niższa niż średnia krajowa, a gospodarstwo ma powierzchnię nie mniejszą niż
średnia w danym województwie, ale niższą niż
średnia krajowa, pomoc może zostać przyznana
tylko pod warunkiem, że wnioskujący zobowiąże się do zwiększenia powierzchni gospodarstwa do poziomu średniej krajowej w terminie
do 3 lat od momentu doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Pomoc podlega zwrotowi w całości, w przypadku gdy beneficjent nie dotrzymał zobowiązania
zwiększenia powierzchni gospodarstwa do poziomu średniej krajowej (wg stanu na dzień,
w którym został złożony wniosek o przyznanie
pomocy).”,
b) w działaniu „Renty strukturalne”
— w części „Opis działania”
— akapit drugi otrzymuje brzmienie
„Grunty wchodzące w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego są
1) przejmowane w całości przez następcę,
który spełnia następujące warunki
— nie ukończył 40. roku życia,
1) obydwa te działania mają wspólną definicję następcy oraz kryteria dotyczące wykształcenia;
2) gospodarstwo o wielkości powyżej średniej krajowej jest kryterium dostępu do
działania młody rolnik, a jednocześnie
w działaniu renty strukturalne jest progiem, którego przekroczenie powoduje
przyznanie dodatku do renty w przypadku
przekazania gospodarstwa osobie poniżej
40. roku życia;
3) liczba beneficjentów działania młody rolnik jest zbieżna z liczbą osób, które otrzymają rentę strukturalną, z tym że przewiduje się, że liczba osób przejmujących
gospodarstwa od beneficjentów renty
strukturalnej, które będą w wieku poniżej
40. roku życia, będzie stanowiła ok. 50 %
przejmujących;
4) korelacja obu tych działań dotyczy również
zbieżnego terminu rozpoczęcia naboru
wniosków.”,
c) w działaniu „Korzystanie z usług doradczych
przez rolników i posiadaczy lasów”
— w części „Zasady kalkulacji płatności” akapit
otrzymuje brzmienie
lem realizacji działania jest również wzmocnienie pozycji grup producentów rolnych
w kanale marketingowym zbytu produktów,
a także szerszy ich udział w uzyskiwaniu wartości dodanej produkcji rolnej poprzez
wsparcie inwestycji w zakresie przetwarzania
produktów rolnych.”,
— w części „Rodzaj i wielkość przedsiębiorstwa
beneficjenta” dodaje się akapit w brzmieniu
„W związku z założeniem priorytetowego
traktowania grup producentów rolnych,
wstępnie uznanych grup oraz uznanych organizacji producentów owoców i warzyw,
wprowadza się dwuetapowy nabór wniosków o przyznanie pomocy preferujący te
podmioty w zakresie pierwszeństwa składania wniosków. Szczegółowe zasady w tym
zakresie określone są w przepisach krajowych.”,
— w części „Główne sektory produkcji” akapit
drugi otrzymuje brzmienie
„Pomocą finansową objęte są projekty dotyczące sprzedaży hurtowej produktów rolnych: owoców i warzyw, kwiatów i roślin,
mleka i wyrobów mleczarskich, zboża, rzepaku oraz materiału siewnego roślin rolniczych
i warzywnych.”,
— w części „Główne kryteria demarkacyjne” tabela otrzymuje brzmienie
ww
w.
rcl
.go
v.p
„W przepisach krajowych określone będą
maksymalne stawki płatności dla poszczególnych
rodzajów
usług
doradczych
uwzględniające charakter i stopień pracochłonności przeprowadzenia badań w gospodarstwie.”,
— dodaje się część „Pomoc państwa” w brzmieniu
„Pomoc państwa
W ramach działania w zakresie leśnictwa stosowana będzie zasada de minimis zgodnie
z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1998/2006
z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006,
str. 5).”,
d) w działaniu „Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej”
— w części „Cel działania” akapit otrzymuje
brzmienie
„Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw
w sektorze przetwórstwa i wprowadzania do
obrotu produktów rolnych, uwarunkowana
wzrostem wartości dodanej, jakości produkcji, obniżeniem kosztów oraz rozwojem nowych produktów, procesów i technologii
produkcji, jak również poprawa warunków
produkcji w odniesieniu do obowiązujących
lub nowo wprowadzanych standardów. Ce-
l
nictwa i leśnictwa” w części „Główne kryteria
demarkacyjne” tabela otrzymuje brzmienie
rcl
.go
v.p
e) w działaniu „Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rol-
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
— w części „Uzasadnienie dla wsparcia systemu Produkcji Integrowanej” akapit trzeci
otrzymuje brzmienie
z tymi opisami jest weryfikowana przez niezależny organ kontrolny. Produkt w systemie IP jest uzyskiwany zgodnie z zasadami
określonymi w ustawie z dnia 18 grudnia
2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r.
Nr 133, poz. 849, z późn. zm.4)) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie integrowanej produkcji (Dz. U. Nr 178, poz. 1834,
z późn. zm.). Produkcja w systemie IP prowadzona jest w oparciu o szczegółowe metodyki zatwierdzone przez Głównego Inspektora
Ochrony Roślin i Nasiennictwa, które dokładnie określają sposób prowadzenia upraw.
Zgodność sposobu prowadzenia upraw z metodykami IP oraz obowiązującymi przepisami
prawa w tym zakresie weryfikowana jest
w trakcie przeprowadzonych kontroli obejmujących
„Integrowana produkcja (IP) jest systemem,
który obejmuje opisy produktów, a zgodność
— kontrolę Notatnika IP obejmującą wszystkich producentów;
ww
w.
f) w działaniu „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności”
— w części „Lista wspólnotowych i krajowych
systemów jakości żywności kwalifikujących
się do wsparcia” pkt 2 otrzymuje brzmienie
„2. systemy krajowe
a) Integrowana produkcja (IP) w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,
poz. 849, z późn. zm.3));
b) system Jakość Tradycja uznany za krajowy system jakości żywności na mocy
decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 12 czerwca 2007 r.;
c) inne krajowe systemy jakości.”,
3) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r.
Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
4) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r.
Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
jest dobrowolny. Warunkiem uczestnictwa
jest złożenie przez producenta wniosku, z załącznikami, do Polskiej Izby Produktu Regionalnego i Lokalnego (właściciela znaku gwarancyjnego „Jakość Tradycja”), poddanie się
kontrolom oraz przestrzeganie zasad, które
mają zagwarantować produkcję żywności
wysokiej jakości. O prawie do używania znaku Jakość Tradycja decyduje Kapituła Znaku
Jakościowego Jakość Tradycja.
l
— kontrolę w gospodarstwie w trakcie wegetacji roślin;
— kontrolę jakości płodów rolnych.”,
.go
v.p
— po części „Uzasadnienie dla wsparcia systemu Produkcji Integrowanej” dodaje się część
„Uzasadnienie wsparcia dla systemu Jakość
Tradycja” w brzmieniu
„Uzasadnienie wsparcia dla systemu Jakość
Tradycja
Jakość Tradycja jest systemem przejrzystym
i zapewnia pełną możliwość identyfikacji wytworzonych w ramach tego systemu produktów. Jedną z podstawowych zasad w systemie „Jakość Tradycja” jest możliwość identyfikowania miejsca pochodzenia produktu.
Cel ten jest osiągany poprzez odpowiednie
obowiązki nałożone na producentów uprawnionych do posługiwania się znakiem Jakość
Tradycja. Są oni obowiązani do przyjęcia procedur postępowania, które mają na celu zapewnić stałe monitorowanie produktu,
w szczególności monitorowanie pochodzenia
surowców wykorzystywanych do produkcji
oraz odbiorców pośrednich produktu. Producenci są również obowiązani do produkcji
zgodnie z zadeklarowaną specyfikacją produktu, każdorazowego dostarczania Kapitule
Znaku Jakościowego Jakość Tradycja aktualnego certyfikatu zgodności, przechowywania
dokumentacji kontroli związanej z posiadaniem certyfikatu zgodności oraz każdorazowego dostarczania jej Kapitule Znaku Jakościowego Jakość Tradycja.
System Jakość Tradycja spełnia wszystkie
kryteria stawiane systemom jakości żywności
przyjmowanym przez państwa członkowskie,
określone w rozporządzeniu Komisji (WE)
nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania
rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
(Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15).
rcl
Jakość Tradycja to system, w którym do produkcji używa się wyłącznie surowców, których pochodzenie jest identyfikowalne i które
nie zawierają komponentów GMO. W systemie tym uczestniczą jedynie produkty charakteryzujące się tradycyjnym składem lub tradycyjnym sposobem wytwarzania, szczególną jakością wynikającą z ich tradycyjnego
charakteru lub wyrażającą ich tradycyjny charakter. Ponadto produkty te posiadają szczególną jakość lub reputację odróżniającą je od
produktów należących do tej samej kategorii.
W przypadku produktów produkcji podstawowej dodatkowym wymogiem jest tradycyjna rasa lub tradycyjna odmiana. Za tradycyjne rasy i odmiany uważa się te, które użytkowano przed 1956 r. Ponadto za tradycyjny
uważa się produkt, który posiada co najmniej
50-letnią historię wytwarzania.
ww
w.
Jakość Tradycja jest systemem, w którym
producenci wytwarzają dany produkt zgodnie
z zadeklarowaną specyfikacją produktu,
a zgodność z tą specyfikacją jest weryfikowana przez niezależny organ kontrolny. Producenci są zobowiązani do posiadania certyfikatu zgodności, potwierdzającego wytwarzanie
produktu zgodnie ze specyfikacją. Certyfikat
taki może być wydany tylko przez jednostkę
certyfikującą akredytowaną zgodnie z normą
PN-EN 45011 w zakresie umożliwiającym
sprawdzenie zgodności ze specyfikacją i upoważnioną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia
2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U.
Nr 93, poz. 898)5) lub z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U.
z 2005 r. Nr 10, poz. 68 oraz z 2008 r. Nr 171,
poz. 1056 i Nr 216, poz. 1368).
Jakość Tradycja jest systemem produkcji,
który odpowiada przewidywanej koniunkturze na rynku. Jest on jedną z odpowiedzi na
stale zwiększające się wymagania konsumentów, jak i innych uczestników rynku, którzy
oczekują od produktów rolnych trafiających
na rynek spełniania surowych kryteriów w zakresie jakości żywności. Wybór produktu
opatrzonego symbolem Jakość Tradycja jest
dla konsumenta gwarancją jego tradycyjnego charakteru, wyrażającego się składem,
sposobem wytwarzania oraz szczególną jakością odróżniającą go od innych produktów
należących do tej samej kategorii.”,
— w części „Lista produktów kwalifikujących się
do pomocy w ramach mechanizmu jakości
wybranego w ramach działania „Uczestnictwo
rolników w systemach jakości żywności””
— w pkt 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie
Produkty integrowanej produkcji (IP) w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,
poz. 849, z późn. zm.6)) obejmują wyłącznie nieprzetworzone produkty pochodzenia roślinnego, dla których zostały opracowane i zaakceptowane metodyki produkcji
integrowanej.”,
Jakość Tradycja jest systemem otwartym dla
wszystkich producentów, a udział w systemie
5) Aktualny stan prawny: ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r.
o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975).
6) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r.
Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
— dodaje się pkt 4 w brzmieniu
l
niesieniu
do
wymagań
normy
PN-EN 45011:2000 DAC-06. Polskie
Centrum Akredytacyjne jest organem
niezależnym od Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.”,
.go
v.p
„4. Produkty wymienione w załączniku I do
Traktatu ustanawiającego Wspólnotę
Europejską przeznaczone do spożycia
przez ludzi opatrzone znakiem Jakość
Tradycja.”,
— w części „Wskazanie oficjalnych organów odpowiedzialnych za nadzór nad funkcjonowaniem systemu jakości oraz opis ustaleń organizacyjnych dotyczących nadzoru”
— w części „Wysokość wsparcia według rodzaju kwalifikującego się systemu” akapit pierwszy otrzymuje brzmienie
„1. System Chronionych Nazw Pochodzenia,
Chronionych Oznaczeń Geograficznych
i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności — 3 200 zł (819,7 euro)/rok przez
pięć lat.
— w lit. c zdanie ostatnie otrzymuje brzmienie
„Prowadzi kontrolę szkoleń dotyczących IP
w zakresie realizacji programu szkoleń
i wydawania zaświadczeń potwierdzających ich ukończenie.”,
2. Rolnictwo ekologiczne — 996 zł (255,1 euro)/rok przez pięć lat.
3. Integrowana produkcja — 2 750 zł (704,4 euro)/rok przez pięć lat — w przypadku tego
systemu suma kosztów jego wprowadzania i składki na rzecz grupy producentów,
bez uwzględniania kosztów kontroli
zewnętrznej zwracana jest do kwoty 750 zł
(192,1 euro)/rok.
— dodaje się lit. d w brzmieniu
„d) Jakość Tradycja
Polska Izba Produktu Regionalnego
i Lokalnego
4. System Jakość Tradycja — 1 470 zł (376,9 euro)/rok przez pięć lat.”,
g) w działaniu „Działania informacyjne i promocyjne”
— w części „Lista systemów kwalifikujących się
do pomocy w ramach mechanizmu jakości,
wybranego w ramach działania „Działania informacyjne i promocyjne”” pkt 2 otrzymuje
brzmienie
rcl
Polska Izba Produktu Regionalnego
i Lokalnego sprawuje nadzór nad systemem Jakość Tradycja zgodnie z regulaminem używania wspólnego znaku gwarancyjnego. Przyjmuje wnioski
o uczestnictwo w systemie, wydaje decyzję o nadaniu znaku Jakość Tradycja
oraz deleguje przedstawicieli do Kapituły decydującej o przyjęciu danego
produktu do systemu.
Kapituła Znaku Jakościowego Jakość
Tradycja
ww
w.
Kapituła jest odpowiedzialna za rozpatrywanie i akceptację wniosków o wpis
do systemu i udzielenie prawa do używania Znaku Jakość Tradycja. Kapituła
odpowiedzialna jest za sprawdzenie
wniosku, może zaproponować zmiany
w specyfikacji, może zmienić lub
dookreślić częstotliwość i zakres kontroli, odrzucić wniosek oraz w szczególnych przypadkach pozbawić lub przywrócić prawo do używania znaku. W jej
skład wchodzą przedstawiciele Izby, samorządu terytorialnego i eksperci.
„2. systemy krajowe
a) Integrowana produkcja (IP) w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,
poz. 849, z późn. zm.7));
b) system Jakość Tradycja uznany za krajowy system jakości żywności na mocy
decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 12 czerwca 2007 r.;
c) inne krajowe systemy jakości żywności.”.
— w części „Uzasadnienie dla wsparcia systemu Produkcji Integrowanej” akapit trzeci
otrzymuje brzmienie
Jednostki certyfikujące
„Integrowana produkcja (IP) jest systemem,
który obejmuje opisy produktów, a zgodność
z tymi opisami jest weryfikowana przez niezależny organ kontrolny. Produkt w systemie IP
jest uzyskiwany zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,
poz. 849, z późn. zm.8)) oraz w rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
26 lipca 2004 r. w sprawie integrowanej produkcji (Dz. U. Nr 178, poz. 1834, z późn. zm.).
Jednostki certyfikujące są upoważnione
do przeprowadzania kontroli, wydawania i cofania certyfikatów zgodności ze
specyfikacją. Jednostki muszą zostać
akredytowane zgodnie z normą
PN-EN 45011 w zakresie umożliwiającym sprawdzenie zgodności ze specyfikacją przez Polskie Centrum Akredytacji oraz zostać upoważnione przez
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Polskie Centrum Akredytacji
Polskie Centrum Akredytacji to urząd
udzielający akredytacji jednostkom
certyfikującym zgodnie z programem
akredytacji jednostek certyfikujących
produkty regionalne i tradycyjne w od-
7) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r.
Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r.
Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
Nr 93, poz. 898)9) lub z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U.
z 2005 r. Nr 10, poz. 68 oraz z 2008 r. Nr 171,
poz. 1056 i Nr 216, poz. 1368).
.go
v.p
Produkcja w systemie IP prowadzona jest
w oparciu o szczegółowe metodyki zatwierdzone przez Głównego Inspektora Ochrony
Roślin i Nasiennictwa, które dokładnie określają sposób prowadzenia upraw. Zgodność
sposobu prowadzenia upraw z metodykami
IP oraz obowiązującymi przepisami prawa
w tym zakresie weryfikowana jest w trakcie
przeprowadzanych kontroli, obejmujących
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
— kontrolę Notatnika IP obejmującą wszystkich producentów;
— kontrolę w gospodarstwie w trakcie wegetacji roślin;
— kontrolę jakości płodów rolnych.”,
— po części „Uzasadnienie dla wsparcia systemu Produkcji Integrowanej” dodaje się część
„Uzasadnienie wsparcia dla systemu Jakość
Tradycja” w brzmieniu
„Uzasadnienie wsparcia dla systemu Jakość
Tradycja
Jakość Tradycja jest systemem przejrzystym
i zapewnia pełną możliwość identyfikacji wytworzonych w ramach tego systemu produktów. Jedną z podstawowych zasad w systemie Jakość Tradycja jest możliwość identyfikowania miejsca pochodzenia produktu. Cel
ten jest osiągany poprzez odpowiednie obowiązki nałożone na producentów uprawnionych do posługiwania się znakiem Jakość
Tradycja. Są oni obowiązani do przyjęcia procedur postępowania, które mają na celu zapewnić stałe monitorowanie produktu,
w szczególności monitorowanie pochodzenia
surowców wykorzystywanych do produkcji
oraz odbiorców pośrednich produktu. Producenci są również obowiązani do produkcji
zgodnie z zadeklarowaną specyfikacją produktu, każdorazowego dostarczania Kapitule
Znaku Jakościowego Jakość Tradycja aktualnego certyfikatu zgodności, przechowywania
dokumentacji kontroli związanej z posiadaniem certyfikatu zgodności oraz każdorazowego dostarczania jej Kapitule Znaku Jakościowego Jakość Tradycja.
rcl
System Jakość Tradycja spełnia wszystkie
kryteria stawiane systemom jakości żywności
przyjmowanym przez państwa członkowskie,
określone w rozporządzeniu Komisji (WE)
nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania
rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005
w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
(Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15).
Jakość Tradycja jest systemem otwartym dla
wszystkich producentów, a udział w systemie
jest dobrowolny. Warunkiem uczestnictwa
jest złożenie przez producenta wniosku, z załącznikami, do Polskiej Izby Produktu Regionalnego i Lokalnego (właściciela znaku gwarancyjnego „Jakość Tradycja”), poddanie się
kontrolom oraz przestrzeganie zasad, które
mają zagwarantować produkcję żywności
wysokiej jakości. O prawie do używania znaku Jakość Tradycja decyduje Kapituła Znaku
Jakościowego Jakość Tradycja.
ww
w.
Jakość Tradycja to system, w którym do produkcji używa się wyłącznie surowców, których pochodzenie jest identyfikowalne i które
nie zawierają komponentów GMO. W systemie tym uczestniczą jedynie produkty charakteryzujące się tradycyjnym składem lub tradycyjnym sposobem wytwarzania, szczególną jakością wynikającą z ich tradycyjnego
charakteru lub wyrażającą ich tradycyjny charakter. Ponadto produkty te posiadają szczególną jakość lub reputację odróżniającą je od
produktów należących do tej samej kategorii.
W przypadku produktów produkcji podstawowej dodatkowym wymogiem jest tradycyjna rasa lub tradycyjna odmiana. Za tradycyjne rasy i odmiany uważa się te, które użytkowano przed 1956 r. Ponadto za tradycyjny
uważa się produkt, który posiada co najmniej
50-letnią historię wytwarzania.
Jakość Tradycja jest systemem, w którym
producenci wytwarzają dany produkt zgodnie
z zadeklarowaną specyfikacją produktu,
a zgodność z tą specyfikacją jest weryfikowana przez niezależny organ kontrolny. Producenci są zobowiązani do posiadania certyfikatu zgodności, potwierdzającego wytwarzanie
produktu zgodnie ze specyfikacją. Certyfikat
taki może być wydany tylko przez jednostkę
certyfikującą akredytowaną zgodnie z normą
PN-EN 45011 w zakresie umożliwiającym
sprawdzenie zgodności ze specyfikacją i upoważnioną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia
2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U.
Jakość Tradycja jest systemem produkcji,
który odpowiada przewidywanej koniunkturze na rynku. Jest on jedną z odpowiedzi na
stale zwiększające się wymagania konsumentów, jak i innych uczestników rynku, którzy
oczekują od produktów rolnych trafiających
na rynek spełniania surowych kryteriów w zakresie jakości żywności. Wybór produktu
opatrzonego symbolem „Jakość Tradycja”
jest dla konsumenta gwarancją jego tradycyjnego charakteru, wyrażającego się składem,
sposobem wytwarzania oraz szczególną jakością odróżniającą go od innych produktów
należących do tej samej kategorii.”,
— w części „Lista produktów kwalifikujących się
do pomocy w ramach poszczególnych systemów mechanizmu jakości wybranych w ramach działania „Działania informacyjne i promocyjne””
— w pkt 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie
9) Aktualny stan prawny: ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r.
o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975).
— dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„4. Produkty rolne i środki spożywcze przeznaczone do spożycia przez ludzi opatrzone znakiem Jakość Tradycja.”,
— akapit
„Spójność z pierwszym filarem WPR.
Kryteria i zasady administracyjne mające
na celu zapewnienie, że operacje korzystające w sposób wyjątkowy ze wsparcia
rozwoju obszarów wiejskich w mechanizmach wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Rady (WE)
nr 1974/2006 oraz w systemach wsparcia
ustanowionych rozporządzeniem Rady
(WE) nr 2826/2000.”
zastępuje się akapitem
— w części „Podstawa prawna” akapit pierwszy
otrzymuje brzmienie
„Artykuł 36 lit. a) ppkt iv i artykuł 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia
20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski
Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277
z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).”,
.go
v.p
Produkty integrowanej produkcji (IP) w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,
poz. 849, z późn. zm.10)) obejmują wyłącznie nieprzetworzone produkty pochodzenia
roślinnego, dla których zostały opracowane
i zaakceptowane metodyki produkcji integrowanej.”,
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
— akapity drugi i trzeci otrzymują brzmienie
„Podstawowe wymagania dla programu
rolnośrodowiskowego obejmują (zgodnie
z art. 39 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005) minimalne normy (art. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/200312)),
wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR) oraz prawodawstwo krajowe
(załącznik 11 do Programu). Prawodawstwo krajowe zawiera wymagania w zakresie stosowania nawozów naturalnych i mineralnych, które są zgodne z dyrektywą 91/676/EWG i dotyczą gospodarstw leżących poza obszarami szczególnie narażonymi (OSN). Dodatkowo podstawowe
wymagania określone w prawodawstwie
krajowym dotyczą utrzymywania czystości
i porządku w gospodarstwie oraz ochrony
siedlisk.
Podstawowe wymagania stanowią punkt
odniesienia do sporządzenia kalkulacji
płatności rolnośrodowiskowych. Harmonogram wdrażania tych wymogów określają właściwe przepisy prawa wspólnotowego.”,
rcl
„Spójność z pierwszym filarem WPR. Kryteria i zasady administracyjne mające na
celu zapewnienie, że operacje korzystające w sposób wyjątkowy ze wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w mechanizmach wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Rady (WE)
nr 1974/2006 oraz w systemach wsparcia
ustanowionych rozporządzeniem Rady
(WE) nr 3/2008”;
— w części „Podstawowe wymagania”
3) w rozdziale 5 w podrozdziale 5.3 w pkt 5.3.2 „OŚ 2
Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich”
ww
w.
a) w działaniu „Wspieranie gospodarowania na
obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)”
w części „Podstawowe wymagania” akapity
pierwszy i drugi otrzymują brzmienie
„Podstawowe wymagania oznaczają normy
obowiązkowe zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikiem III i IV rozporządzenia Rady (WE)
nr 1782/200311).
Harmonogram wdrażania tych wymogów
określają właściwe przepisy prawa wspólnotowego.”,
b) w działaniu „Program rolnośrodowiskowy (Płatności rolnośrodowiskowe)”
10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz
z 2009 r. Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817.
11) Aktualny stan prawny: art. 5 i 6 rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego
wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego
dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników,
zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE)
nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009,
str. 16).
— uchyla się akapit czwarty,
— w części „Powierzchnia realizacji i zasady łączenia pakietów rolnośrodowiskowych”
— akapit pierwszy otrzymuje brzmienie
„Pakiety rolnośrodowiskowe będą realizowane przez beneficjenta zgodnie z postanowieniami zawartymi w planie działalności rolnośrodowiskowej. W gospodarstwie
rolnym można realizować dowolną liczbę
pakietów, a płatności rolnośrodowiskowe
wynikające z realizacji różnych pakietów
będą sumowane na danej powierzchni.
W danym gospodarstwie rolnym nie można realizować jednocześnie pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne i pakietu 1. Rolnictwo
zrównoważone. Dodatkowo beneficjent
pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne nie może
łączyć tego pakietu z pakietem 8. Ochrona
gleb i wód. Ponadto beneficjent pakietu 2.
12) Aktualny stan prawny: art. 5 i 6 rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego
wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego
dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników,
zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE)
nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009,
str. 16).
Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza
obszarami Natura 2000 oraz pakiet 5.
Ochrona zagrożonych gatunków ptaków
i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 nie mogą być realizowane na tej
samej powierzchni.”,
l
Rolnictwo ekologiczne nie może łączyć tego pakietu w zakresie wariantów 2.3 i 2.4
na tej samej powierzchni z
.go
v.p
— pakietem 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych
poza obszarami Natura 2000,
— pakietem 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych
na obszarach Natura 2000.
— tabela otrzymuje brzmienie
„Zasady łączenia pakietów rolnośrodowiskowych na tej samej powierzchni
Pozostałe pakiety rolnośrodowiskowe mogą być łączone w gospodarstwie rolnym.
rcl
(x) pakiety nie łączą się, gdyż dotyczą innych grup użytków rolnych;
(+) pakiety można łączyć;
(-) pakietów nie można łączyć.”,
ww
w.
— w części „Kryteria dostępu” akapit trzeci
otrzymuje brzmienie
„Beneficjenci Działania 4 „Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy
dobrostanu zwierząt” w ramach PROW na lata 2004—2006 mogą przekształcić swoje zobowiązanie na nowe 5-letnie zobowiązanie
w ramach działania „Program rolnośrodowiskowy” w ramach PROW na lata 2007—2013,
pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach krajowych.”;
4) w rozdziale 5 w podrozdziale 5.3 w pkt 5.3.3 „OŚ 3
Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej”
a) w działaniu „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” w części „Główne kryteria
demarkacyjne” tabela otrzymuje brzmienie
.go
v.p
l
Monitor Polski Nr 72
ww
w.
rcl
b) w działaniu „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” w części „Główne kryteria demarkacyjne” tabela
otrzymuje brzmienie
.go
v.p
l
Monitor Polski Nr 72
ww
w.
rcl
c) w działaniu „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej” w części „Główne kryteria demarkacyjne” tabela otrzymuje brzmienie
.go
v.p
l
Monitor Polski Nr 72
5) w rozdziale 5 w podrozdziale 5.3 w pkt 5.3.4 „OŚ 4
LEADER”
a) skreśla się wyrazy
— Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw,
— Odnowa i rozwój wsi,
w tym przypadku projekty muszą spełniać warunki przyznania pomocy określone dla poszczególnych działań osi 3.
„Kod
4.”,
b) w działaniu „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”
— w części „Kod” akapit otrzymuje brzmienie
„413.”,
— w części „Procedura i harmonogram wyboru
lokalnych grup działania, w tym kryteria wyboru” akapit trzeci otrzymuje brzmienie
— akapit drugi otrzymuje brzmienie
„Samorząd województwa ogłasza nabór
wniosków o przyznanie pomocy na wniosek LGD. LGD przygotowuje treść wezwania do składania wniosków, które będzie
zawierać między innymi lokalne kryteria
wyboru operacji do finansowania. Instytucje wdrażające współpracują z lokalnymi
grupami działania w celu efektywnego
wdrażania i zarządzania lokalnymi strategiami rozwoju.”,
rcl
„W miarę dostępnych środków przewiduje się
drugi nabór wniosków LGD na realizację LSR.
Najpóźniej 3 lata po podpisaniu umów z LGD
na realizację LSR przewiduje się weryfikację
działalności LGD pod względem realizacji LSR
oraz potencjału organizacyjno-administracyjnego. Jeżeli działania realizowane przez LGD
nie byłyby zgodne z LSR lub byłoby zagrożenie braku możliwości zrealizowania zaplanowanych celów, wówczas LGD zostanie wyłączona z możliwości dalszego realizowania
LSR.”,
Projekty odpowiadające działaniu „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” będą realizowane zgodnie
z najszerszą definicją obszarów wiejskich, tj. na obszarze gmin wiejskich,
gmin miejsko-wiejskich z wyłączeniem
miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców oraz gmin miejskich z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej
5 tys. mieszkańców.”,
— w części „Kryteria dostępu i wyboru LGD”
ww
w.
— w pkt 1 lit. f otrzymuje brzmienie
„f) dopuszcza się możliwość działania na
danym obszarze wyłącznie jednej LGD
wybranej do realizacji LSR w ramach
PROW 2007—2013;”,
— w pkt 2 w ppkt 2 lit. g otrzymuje brzmienie
„g) Działania zaplanowane w LSR zapewniają udział partnerów lokalnych
i mieszkańców w procesie przygotowania oraz wdrażania lub aktualizacji
LSR;”,
— w pkt 2 w ppkt 2 uchyla się lit. h,
— w części „Zasady wyboru projektów przez lokalne grupy działania”
— w akapicie pierwszym pkt 1 otrzymuje
brzmienie
„1) projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3
— Jakość życia na obszarach wiejskich
i różnicowanie gospodarki wiejskiej, tj.
— Różnicowanie w kierunku działalności
nierolniczej,
— akapity czwarty i piąty otrzymują brzmienie
„W przypadku projektów kwalifikujących
się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 — Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej,
LGD bierze pod uwagę zgodność projektu
z LSR oraz określonymi w niej lokalnymi
kryteriami wyboru.
W przypadku małych projektów, LGD ocenia projekt pod względem zgodności z kryteriami dostępu, określonymi dla małych
projektów, zgodności z LSR oraz określonymi w niej lokalnymi kryteriami wyboru.”,
— akapit siódmy otrzymuje brzmienie
„Kryteria dostępu w przypadku małych projektów to m.in.
1) zgodność projektu z LSR;
2) zgodność projektu z zakresem pomocy;
3) niefinansowanie projektu z innych środków publicznych, z wyłączeniem przypadku współfinansowania z Funduszu
Kościelnego lub ze środków własnych
jednostek samorządu terytorialnego.”,
— w części „Zakres pomocy” w pkt 2
— lit. h—j otrzymują brzmienie
ści kulturalnej lub gospodarczej, z wyłączeniem rolniczej.”,
— uchyla się lit. k—m,
— w części „Definicja beneficjenta” akapit drugi
otrzymuje brzmienie
„W przypadku małych projektów
— osoby fizyczne będące obywatelami
państw członkowskich UE, pełnoletnie,
zamieszkałe na obszarze objętym lokalną
strategią rozwoju lub wykonujące działalność na tym obszarze,
— osoby prawne albo jednostki organizacyjne
nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawy nadają zdolność prawną, działające na podstawie przepisów o stosunku
Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa
do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,
— osoby prawne utworzone na podstawie
przepisów ustaw, w tym fundacje albo
stowarzyszenia, które posiadają siedzibę
na obszarze objętym LSR lub prowadzące działalność na tym obszarze.”,
— w części „Główne kryteria demarkacyjne”
.go
v.p
„h) zachowania lokalnego dziedzictwa kulturowego i historycznego, w tym przez
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
— odbudowę albo odnowienie lub oznakowanie budowli lub obiektów małej
architektury wpisanych do rejestru
zabytków lub objętych wojewódzką
ewidencją zabytków,
— odnowienie dachów lub elewacji zewnętrznych budynków wpisanych
do rejestru zabytków lub objętych
wojewódzką ewidencją zabytków,
— remont lub wyposażenie muzeów,
— remont lub wyposażenie świetlic
wiejskich;
i) budowy/odbudowy małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych i biwakowych, tras narciarstwa biegowego i zjazdowego, tras
rowerowych;
— w pkt 1 tabela otrzymuje brzmienie
ww
w.
rcl
j) wykorzystania energii pochodzącej ze
źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalno-
rcl
.go
v.p
l
— 3473 —
ww
w.
ww
w.
rcl
.go
v.p
l
— w pkt 2 tabela otrzymuje brzmienie
c) w działaniu „Wdrażanie projektów współpracy”
— część „Kod działania” otrzymuje brzmienie
„Kod działania
421”
— w części „Procedura i harmonogram wyboru
projektów współpracy, w tym kryteria wyboru” akapity pierwszy i drugi otrzymują
brzmienie
„Procedura i harmonogram wyboru projektów współpracy
Wniosek o przyznanie pomocy LGD składa
do SW. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, SW zawiera z LGD umowę,
na podstawie której jest przyznawana pomoc.
W przypadku operacji polegającej na realizacji projektu współpracy, SW dokonuje
oceny projektu współpracy w oparciu
o kryteria wyboru określone dla projektów
współpracy.
Wnioski o przyznanie pomocy można składać do SW najwcześniej w dniu, w którym
został dokonany wybór LGD do realizacji
LSR, a najpóźniej odpowiednio
— w przypadku operacji polegającej na
przygotowaniu projektu współpracy —
do dnia 30 czerwca 2013 r.,
— w przypadku operacji polegającej na realizacji projektu współpracy — do dnia
31 grudnia 2013 r.”,
— uchyla się część „Harmonogram wyboru
i realizacji projektów współpracy”,
d) w działaniu „Funkcjonowanie lokalnej grupy
działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja”
„Kod działania
431”
— akapity w brzmieniu
„Udział wydatków ponoszonych w ramach
art. 59 (a) do (d) rozporządzenia Rady (WE)
nr 1698/2005 na nabywanie umiejętności
oraz aktywizację w ramach osi Leader
Na działanie 4.31 przeznaczono 152 000 000,00
EUR. W ramach tego działania finansowane są
koszty bieżące LGD, nabywanie umiejętności
i aktywizacja.”
zastępuje się akapitami w brzmieniu
„Wydatki na nabywanie umiejętności oraz
aktywizację w ramach osi Leader
Szacuje się, że wydatki na nabywanie umiejętności i aktywizację w ramach osi Leader
osiągną wartość 34 000 000,00 euro.”,
— w części „Główne kryteria demarkacyjne” tabela otrzymuje brzmienie
.go
v.p
— część „Kod działania” otrzymuje brzmienie
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
— „Udział kosztów bieżących w budżecie lokalnej grupy działania”otrzymuje brzmienie
„Udział kosztów bieżących w budżecie lokalnej grupy działania
ww
w.
rcl
Koszty bieżące lokalnej grupy działania mogą stanowić koszt kwalifikowalny jedynie do
wysokości 15 % sumy zrefundowanych kosztów kwalifikowalnych wszystkich operacji
zgodnych z LSR zrealizowanych w okresie
realizacji LSR.”,
6) w rozdziale 9 po akapicie piątym dodaje się akapit
w brzmieniu
„Pomoc doradcza w zakresie leśnictwa przewidziana w ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” stanowi
pomoc de minimis.”;
7) w rozdziale 10
a) w podrozdziale 10.2
— w części „Modernizacja lub budowa zakładów przetwórstwa produktów rolnych lub infrastruktury handlu hurtowego produktami
rolnymi” dodaje się akapit w brzmieniu
„W zakresie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka pomoc dotyczy głównie wytwarzania produktów nieobjętych załącznikiem nr 1 do Traktatu Wspólnot Europejskich. W przypadku operacji dotyczących
wytwarzania produktów rolnych szczegóło-
we informacje o zasadach wsparcia zostały
zawarte w dokumencie Linia demarkacyjna
pomiędzy Programami Operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej
i Wspólnej Polityki Rybackiej.”,
— w części „Drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie”
— uchyla się akapit drugi,
— akapit trzeci otrzymuje brzmienie
„W ramach regionalnych programów operacyjnych budowane będą drogi: wojewódzkie, powiatowe i gminne z wyłączeniem dróg wydzielanych lub przebudowywanych w ramach projektów scaleniowych.
Ponadto w RPO będą wspierane działania
w zakresie: bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz Inteligentnych Systemów Transportu na drogach podlegających jednostkom samorządu terytorialnego (j.s.t.).”,
Natomiast w przypadku działania pt. „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” realizowanego na obszarach objętych LSR, tj. pozostałych obszarach wiejskich zgodnie z ich najszerszą definicją, linię demarkacyjną z Funduszami Strukturalnymi będzie wyznaczał rodzaj
beneficjenta. W ramach Funduszy Strukturalnych wnioskodawcą będzie przedsiębiorca, który w przypadku osoby fizycznej, prowadzącej
działalność gospodarczą, nie będzie podlegać
ubezpieczeniu w KRUS na podstawie przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników.
.go
v.p
— w części „Inwestycje związane z tworzeniem
lub rozwojem mikroprzedsiębiorstw” akapity
piąty i szósty otrzymują brzmienie
„W ramach regionalnych programów operacyjnych ze środków EFRR są planowane do
realizacji inwestycje w zakresie wsparcia
tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw
(także start-upów)
— wsparcie operacji realizowanych poza obszarami wiejskimi zdefiniowanymi w Programie — bez względu na wysokość
wsparcia i rodzaj działalności,
— wsparcie operacji realizowanych na obszarach wiejskich zdefiniowanych w Programie w zakresie działalności innych niż
określone w przepisach krajowych dla
działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” — bez minimalnej wielkości
wsparcia,
— wsparcie operacji realizowanych na obszarach wiejskich, zdefiniowanych w Programie, dla projektów o wartości (kwocie) dofinansowania powyżej 300 tys. zł.
W PO Kapitał Ludzki zaplanowano
— dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej, w tym w formie spółdzielczej;
— promocja samozatrudnienia;
— doradztwo oraz szkolenia umożliwiające
nabycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do podjęcia działalności gospodarczej, w tym w formie spółdzielczej.”,
b) w podrozdziale 10.3 część „Lokalne grupy działania” otrzymuje brzmienie
„W ramach PROW 2007—2013 w działaniu pt
„Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” lokalne grupy działania (LGD) będą realizowały lokalne strategie rozwoju, a celem ich działania
będzie podniesienie jakości życia ludności wiejskiej. Wnioski o przyznanie pomocy będą mogły dotyczyć operacji kwalifikujących się do
udzielenia pomocy w ramach działań osi 3
(„Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”, „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”, „Odnowa i rozwój wsi”) oraz innych
operacji, zwanych „małymi projektami”, niekwalifikujących się do wsparcia w ramach osi 3,
ale przyczyniających się do osiągnięcia celów
tej osi, tj. poprawy jakości życia lub większego
zróżnicowania działalności gospodarczej na obszarze działania LGD.
W przypadku operacji realizowanych w ramach
osi 4 zgodnie z kryteriami przyjętymi dla wybranych działań osi 3 („Różnicowanie w kierunku
działalności nierolniczej”, „Tworzenie i rozwój
mikroprzedsiębiorstw”, „Odnowa i rozwój wsi”)
na obszarach w miejscowościach znajdujących
się w granicach administracyjnych
1) gmin wiejskich,
2) gmin miejsko-wiejskich, z wyłączeniem miast
liczących powyżej 5 tys. mieszkańców,
3) gmin miejskich, z wyłączeniem miejscowości
powyżej 5 tys. mieszkańców
— linia demarkacyjna z Funduszami Strukturalnymi będzie określona tak jak dla działań osi 3.
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
Dla pozostałego zakresu pomocy w ramach „małych projektów” realizowanych na obszarach objętych LSR, potencjalni beneficjenci będą zobligowani do składania oświadczenia o niefinansowaniu operacji z innych środków publicznych
z wyłączeniem środków własnych jednostek samorządu terytorialnego i Funduszu Kościelnego.
ww
w.
rcl
W stosunku do instrumentów wsparcia w ramach PO Kapitał Ludzki i „małych projektów”
realizowanych w ramach podejścia Leader,
w przypadku pokrywania się celów tych działań,
zostaną przeprowadzone kontrole krzyżowe.
Dotyczy to w szczególności operacji określonych w działaniu „Wdrażanie lokalnych strategii
rozwoju” — zakresu pomocy w ramach „małych projektów” w lit. a), c), d), g), tj. dotyczących organizacji szkoleń, rozwoju agroturystyki
i turystyki na obszarach wiejskich, podnoszenia
jakości produktów i usług oraz zakupu oprogramowania, urządzeń i sprzętu komputerowego.
Natomiast w RPO wsparcie może dotyczyć m.in.
małych projektów wymienionych w lit.: c), d),
h), i), tj. dotyczących turystyki na obszarach
wiejskich, podnoszenia jakości produktów regionalnych, odnowy miejsc o znaczeniu historyczno-przyrodniczym oraz budowli charakterystycznych dla regionu.
W celu wyeliminowania możliwości podwójnego finansowania od beneficjenta będzie wymagane oświadczenie o niefinansowaniu projektu
z innych środków, z wyłączeniem środków
własnych jednostek samorządu terytorialnego
i Funduszu Kościelnego, oraz prowadzone będą
kontrole krzyżowe.
W odniesieniu do Programu Operacyjnego
Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa
i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich, w ramach
którego zaplanowane zostały działania, których
celem będzie aktywizacja lokalnych społeczności rybackich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania
i wdrażania lokalnych inicjatyw, w celu zapobiegania nieprawidłowemu podwójnemu finansowaniu z różnych instrumentów wspólnotowych
opracowane zostaną przez Instytucje Zarządzające odpowiednie mechanizmy koordynacji pomiędzy programami. Mechanizmy opierać się
będą na przedstawianiu przez beneficjentów
oświadczeń o niefinansowaniu projektów z innych środków publicznych z wyłączeniem środków własnych jednostek samorządu terytorialnego i Funduszu Kościelnego.
zapewni sprawną i efektywną pracę lokalnych
grup działania wybranych w ramach realizacji
osi 4 PROW 2007—2013 oraz doskonalenie zawodowe osób uczestniczących w realizacji lokalnych strategii rozwoju.
.go
v.p
W ramach działania „Wdrażanie projektów
współpracy” LGD będą realizowały operacje
polegające na współpracy z podmiotami zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi, polegające
m.in. na wymianie doświadczeń.
W odniesieniu do RPO wsparcie może dotyczyć
operacji realizowanych w ramach „Wdrażania
projektów współpracy”, m.in. z zakresu turystyki, doradztwa, ochrony zasobów przyrodniczych, infrastruktury edukacyjnej czy kultury,
platform e-usług i baz danych oraz operacji mających na celu promocję danego regionu na
arenie międzynarodowej.
W celu wyeliminowania możliwości podwójnego finansowania od beneficjenta będzie wymagane oświadczenie o niefinansowaniu projektu
z innych środków publicznych oraz prowadzone
będą kontrole krzyżowe.
W stosunku do instrumentów wsparcia w ramach PO Kapitał Ludzki i operacji realizowanych w ramach „Wdrażania projektów współpracy” realizowanych w ramach podejścia Leader, w przypadku pokrywania się celów tych
działań, zostaną przeprowadzone kontrole krzyżowe. Dotyczy to w szczególności przedsięwzięć
dotyczących wsparcia osób pozostających bez
zatrudnienia, wsparcia przedsiębiorczości i samozatrudnienia, podnoszenia poziomu aktywności zawodowej, wsparcia ekonomii społecznej i inicjatyw lokalnych, doradztwa dla przedsiębiorców, zmniejszania nierówności w dostępie do edukacji i wzmacniania lokalnego partnerstwa na rzecz adaptacyjności.
W odniesieniu do Programu Operacyjnego
Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa
i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich, w ramach
którego zaplanowane zostały działania, których
celem będzie aktywizacja lokalnych społeczności rybackich, poprzez włączenie partnerów
społecznych i gospodarczych do planowania
i wdrażania lokalnych inicjatyw, w celu zapobiegania nieprawidłowemu podwójnemu finansowaniu z różnych instrumentów wspólnotowych
opracowane zostaną przez Instytucje Zarządzające odpowiednie mechanizmy koordynacji pomiędzy programami. Mechanizmy opierać się
będą na przedstawianiu przez beneficjentów
oświadczeń o niefinansowaniu projektów z innych środków publicznych.
Działanie „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja”
Poz. 913
l
Monitor Polski Nr 72
W odniesieniu do RPO wsparcie może dotyczyć
operacji realizowanych w ramach „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie
umiejętności i aktywizacja” m.in. z zakresu turystyki, marketingu gospodarczego, promocji
i rozwoju produktów markowych, rozwoju otoczenia biznesu, promocji, platform e-usług, aktywizacji zawodowej.
W celu wyeliminowania możliwości podwójnego finansowania od beneficjenta będzie wymagane oświadczenie o niefinansowaniu projektu
z innych środków publicznych oraz prowadzone
będą kontrole krzyżowe.
ww
w.
rcl
W stosunku do instrumentów wsparcia w ramach PO Kapitał Ludzki i operacji realizowanych w ramach działania „Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności
i aktywizacja”, realizowanych w ramach podejścia Leader, w przypadku pokrywania się celów
tych działań, zostaną przeprowadzone kontrole
krzyżowe. Dotyczy to w szczególności przedsięwzięć dotyczących wsparcia osób pozostających bez zatrudnienia, inicjatyw lokalnych, aktywizacji zawodowej, wsparcia ekonomii społecznej.
W odniesieniu do Programu Operacyjnego
Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa
i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich, w ramach
którego zaplanowane zostały działania, których
celem będzie aktywizacja lokalnych społeczności rybackich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania
i wdrażania lokalnych inicjatyw, w celu zapobiegania nieprawidłowemu podwójnemu finansowaniu z różnych instrumentów wspólnotowych
opracowane zostaną przez Instytucje Zarządzające odpowiednie mechanizmy koordynacji pomiędzy programami. Mechanizmy opierać się
będą na przedstawianiu przez beneficjentów
oświadczeń o niefinansowaniu projektów z innych środków publicznych.”;
8) w rozdziale 11
a) w części „Agencja płatnicza” tabela otrzymuje
brzmienie
b) w części „Jednostka certyfikująca” akapit trzeci
otrzymuje brzmienie
Poz. 913
b) akapit w brzmieniu
„Opis działania
l
Monitor Polski Nr 72
W ramach działania realizowane będą trzy schematy
c) w części „Nieprawidłowości” akapit drugi otrzymuje brzmienie
W celu zapewnienia skutecznej realizacji działań
PROW konieczne jest odpowiednie przygotowanie wszystkich uczestników procesu jego wdrażania oraz zapewnienie im optymalnych warunków wykonywania powierzonych zadań.
W szczególności istotne jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia dla instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie, wdrażanie, monitorowanie
i ocenę oraz kontrolę realizacji PROW.
.go
v.p
„Zadania jednostki certyfikującej Generalny
Inspektor Kontroli Skarbowej wykonuje za pośrednictwem Departamentu Ochrony Interesów
Finansowych Unii Europejskiej w Ministerstwie
Finansów.”,
„Organem odpowiedzialnym za informowanie
Komisji Europejskiej o powstałych nieprawidłowościach jest Generalny Inspektor Kontroli
Skarbowej, który wykonuje zadania w tym zakresie przy pomocy Departamentu Ochrony Interesów Finansowych Unii Europejskiej w Ministerstwie Finansów.”;
9) w rozdziale 12 w podrozdziale 12.2 w akapicie
czwartym pkt 9 otrzymuje brzmienie
„9) przedstawiciel społeczno-zawodowych organizacji rolników;”;
10) w rozdziale 16 w podrozdziale 16.1
a) akapit w brzmieniu
„Cel działania
Ponadto w ramach schematu możliwe jest
finansowanie ocen ex post, audytów i przygotowanie końcowych sprawozdań dotyczących
poprzedniego okresu programowania.”
zastępuje się akapitem w brzmieniu
„Opis
W ramach Pomocy technicznej realizowane będą trzy schematy
Schemat I: Wzmocnienie systemu zarządzania,
monitorowania, wdrażania, kontroli i oceny
stopnia realizacji Programu
W celu zapewnienia skutecznej realizacji działań
PROW konieczne jest odpowiednie przygotowanie wszystkich uczestników procesu jego wdrażania oraz zapewnienie im optymalnych warunków wykonywania powierzonych zadań.
W szczególności istotne jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia dla instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie, wdrażanie, monitorowanie
i ocenę oraz kontrolę realizacji PROW.
rcl
1. Umożliwienie sprawnego funkcjonowania
podmiotów odpowiedzialnych za przygotowanie, zarządzanie, wdrażanie, kontrolę, monitoring i ocenę PROW.
Schemat I: Wzmocnienie systemu zarządzania,
monitorowania, kontroli i oceny stopnia realizacji Programu
2. Zapewnienie warunków efektywnego działania Komitetu Monitorującego oraz jego
grup (zespołów) roboczych.
3. Wdrożenie sprawnego i efektywnego systemu informacji i promocji PROW oraz następnego okresu programowania.
ww
w.
4. Stworzenie i utrzymanie Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.
5. Finansowanie działań dotyczących poprzedniego okresu programowania zgodnie z art. 13
rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006
z dnia 5 września 2006 r.”
zastępuje się akapitem w brzmieniu
„Cel
1. Umożliwienie sprawnego funkcjonowania
podmiotów odpowiedzialnych za przygotowanie, zarządzanie, wdrażanie, kontrolę, monitoring i ocenę PROW.
2. Zapewnienie warunków efektywnego działania Komitetu Monitorującego oraz jego
grup (zespołów) roboczych.
3. Wdrożenie sprawnego i efektywnego systemu informacji i promocji PROW oraz następnego okresu programowania.
4. Stworzenie i utrzymanie Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.
5. Finansowanie
wydatków
określonych
w art. 13 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r.”,
Ponadto w ramach schematu możliwe jest
finansowanie ocen ex post, audytów i przygotowywania końcowych sprawozdań dotyczących poprzedniego okresu programowania,
a także prac związanych z przygotowywaniem
kolejnego okresu programowania.”,
c) w części „Beneficjenci” akapit otrzymuje brzmienie
„Pomoc finansowa udzielona zostanie podmiotom zaangażowanym w realizację zadań wynikających z Programu. W szczególności są to
— Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
— Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
— Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej;
— podmioty, którym zostaną delegowane zadania instytucji zarządzającej;
— instytucje odpowiedzialne za realizację strategii komunikacyjnej zgodnie z rozdziałem 13
Programu;
— podmioty zaangażowane w działania związane z utworzeniem i utrzymaniem, zarządzaniem i obsługą Krajowej Sieci Obszarów
Wiejskich, zgodnie z Planem działania Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.”,
d) w części „Kryteria dostępu i wyboru projektów”
pkt 1 otrzymuje brzmienie
Poz. 913
11) załącznik 2 „Obszary NATURA 2000” otrzymuje
brzmienie
ww
w.
rcl
.go
v.p
„1) projekt jest zgodny z celami Pomocy technicznej;”;
l
ww
w.
rcl
.go
v.p
Mapa Polski z uwzględnieniem obszarów
szczególnie narażonych
na azotany pochodzenia rolniczego
l
12) załącznik 3 „Obszary szczególnie narażone (OSN)” otrzymuje brzmienie
13) w załączniku 10 „Szczegółowy opis pakietów rolnośrodowiskowych oraz kalkulacja wysokości
płatności rolnośrodowiskowej” w rozdziale „Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne” część „Wymogi pakietu” otrzymuje brzmienie
„Wymogi pakietu
— prowadzenie produkcji rolnej, zgodnie z regułami określonymi w ustawie o rolnictwie ekologicznym i rozporządzeniach Rady (WE)
nr 2092/91 i 1804/99;
— uprawa roślin, zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości
o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby;
— w przypadku realizacji wariantów 2.3 i 2.4 istnieje obowiązek posiadania zwierząt w gospodarstwie;
— w przypadku realizacji wariantów 2.3 i 2.4 istnieje
obowiązek koszenia lub wypasu oraz usunięcia
lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie nie
dłuższym niż 2 tygodnie (z wyjątkiem szczególnie
uzasadnionych przypadków) po pokosie;
— przeznaczenie plonu na produkcję pasz ekologicznych, do bezpośredniego skarmiania, przekazanie do innych gospodarstw lub inne wykorzystanie, np. kompostowanie;
— w przypadku realizacji wariantów 2.9, 2.10, 2.11,
2.12 materiał szkółkarski musi spełniać określone wymagania13);
— w przypadku realizacji wariantów 2.9, 2.10, 2.11,
2.12 istnieje obowiązek corocznego wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych; uzyskiwany plon powinien być
przeznaczony na bezpośrednie spożycie, do
przetwórstwa lub na paszę;
13) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
8 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego
(Dz. U. Nr 59, poz. 565). Aktualny stan prawny: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego
2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących
wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. Nr 29,
poz. 189, z późn. zm.).
14) w załączniku 15 „Tabela dotycząca pomocy państwa, którą należy dołączyć do każdego programu rozwoju obszarów wiejskich” tabela otrzymuje brzmienie
ww
w.
rcl
.go
v.p
— obowiązek zachowania powierzchni trwałych
użytków zielonych i elementów krajobrazu nieużytkowanych rolniczo.”;
Poz. 913
l
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki