Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2009.08.14

10:40:56 +02'00'

Monitor Polski Nr 51

— 2791 —

Poz. 739

739

z dnia 7 lipca 2009 r.

l

OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

Na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 3 kwietnia

2009 r. o wspieraniu zrównowa˝onego rozwoju sektora rybackiego z udzia∏em Europejskiego Funduszu

v. p

w sprawie Programu Operacyjnego „Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa

i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013”

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-

Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619) og∏asza si´

Program Operacyjny „Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013”, stanowiàcy za∏àcznik do obwieszczenia.

stracji rzàdowej — rybo∏ówstwo, na podstawie § 1 ust. 2

pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216, poz. 1599).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki

ww

w.

rcl

.

go

———————

v. p

l

Za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. (poz. 739)

RZECZPOSPOLITA POLSKA

go

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

Program Operacyjny

ww

w.

rcl

.

„Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa

i nadbrze˝nych obszarów rybackich

2007—2013”

Warszawa, paêdziernik 2008

SPIS TREÂCI

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2796

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2796

III. ANALIZA SEKTORA RYBACKIEGO W POLSCE .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2796

v. p

II. KWALIFIKOWALNOÂå GEOGRAFICZNA

l

I. OFICJALNY TYTU¸ .

rcl

.

go

1. Ogólny opis sektora rybo∏ówstwa i akwakultury w Polsce oraz analiza uwarunkowaƒ krajowych i lokalnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2796

1.1. Rybo∏ówstwo morskie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2796

1.1.1. Stan zasobów ryb w Morzu Ba∏tyckim i prognoza na okres do 2013 r. . . . . . . . 2796

1.1.2. Stan floty i po∏owów

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2798

1.1.3. Porty morskie, przystanie i miejsca wy∏adunku . . . . . . . . . . . . . . 2803

1.1.4. Szkolnictwo wy˝sze i instytucje badawcze . . . . . . . . . . . . . . . 2805

1.1.5. Zatrudnienie w rybo∏ówstwie morskim . . . . . . . . . . . . . . . . 2805

1.1.6. Kryzys paliwowy i jego wp∏yw na gospodarczà kondycj´ polskiego rybo∏ówstwa . . . . 2805

1.2. Chów i hodowla ryb

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2806

1.3. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2807

1.4. Przetwórstwo produktów rybactwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2808

1.5. Obrót . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2809

1.6. Organizacja sektora rybackiego w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . 2810

1.7. Organizacja administracji rybackiej w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . 2811

2. G∏ówne wnioski pochodzàce z realizacji dzia∏aƒ w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego

„Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb 2004—2006”

. . . . . . . . . . . . . . . . 2813

3. Kluczowe wskaêniki kontekstowe dla opisu sektora rybackiego . . . . . . . . . . . . 2814

4. Analiza SWOT

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2815

5. Opis sytuacji Êrodowiskowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2815

5.1. Stan Êrodowiska

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2815

5.2. Informacje o procedurze przeprowadzenia i konsultacji Strategicznej Oceny Ârodowiskowej . . 2817

5.3. Analiza i ocena skutków Êrodowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . 2817

5.4. Wnioski i rekomendacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2818

5.5. Zalecenia realizacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2819

5.6. Sposób wykorzystania rekomendacji zawartych w Prognozie oraz sugestii Ministra Ârodowiska oraz

G∏ównego Inspektora Sanitarnego w Programie Operacyjnym . . . . . . . . . . . 2819

5.7. Monitoring aspektów Êrodowiskowych zwiàzanych z wdra˝aniem Programu Operacyjnego

. . 2820

6. Równouprawnienie p∏ci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2821

IV. STRATEGIA NA POZIOMIE PROGRAMU OPERACYJNEGO WED¸UG SKUTKÓW I WSKAèNIKÓW REALIZACJI.

KALENDARZ I CELE POÂREDNIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2821

ww

w.

1. Ogólne cele Programu Operacyjnego: strategiczna wizja sektora rybackiego w Polsce

. . . . . 2822

2. Szczegó∏owe cele do osiàgni´cia których zmierzajà priorytety Programu Operacyjnego . . . . . 2822

2.1. Cel ogólny 1. Poprawa konkurencyjnoÊci i zrównowa˝enia podstawowego sektora rybackiego . . 2824

2.1.1. Dostosowanie polskiej floty ba∏tyckiej do dost´pnych zasobów wraz z towarzyszàcymi dzia∏aniami spo∏eczno-ekonomicznymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2824

2.1.2. Zapewnienie zrównowa˝onego rozwoju w chowie i hodowli ryb oraz rybo∏ówstwie Êródlàdowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2824

2.1.3. Poprawa infrastruktury w portach, przystaniach i miejscach wy∏adunku

. . . . . . 2824

2.2. Cel ogólny 2. Zwi´kszenie i rozwój potencja∏u rynkowego sektora rybackiego

. . . . . . 2824

2.2.1. Wsparcie ulepszenia i modernizacji przemys∏u przetwórczego

. . . . . . . . . 2824

2.2.2. Zapewnienie poda˝y i obrót produktami rybnymi . . . . . . . . . . . . . 2825

2.2.3. Wzrost spo˝ycia produktów rybnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . 2825

2.3. Cel ogólny 3. Propagowanie zrównowa˝onego rozwoju oraz poprawa jakoÊci ˝ycia i stanu Êrodowiska na obszarach rybackich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2825

2.3.1. Poprawa ochrony i rozwój fauny i flory wodnej . . . . . . . . . . . . . . 2825

2.3.2. Wsparcie ustanawiania Lokalnych Grup Rybackich oraz tworzenie i wdra˝anie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich . . . . . . . . . . . . . . . . . 2825

2.3.3. Wdra˝anie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich

. . . . . . . . . 2825

2.3.4. Podejmowanie projektów wspó∏pracy

. . . . . . . . . . . . . . . . 2826

2.3.5. Wsparcie budowania sieci grup rybackich . . . . . . . . . . . . . . . 2826

2.4. Cel ogólny 4. Wdro˝enie skutecznego sposobu zarzàdzania i kontroli PO oraz poprawa ogólnego potencja∏u administracyjnego do wdra˝ania WPR

. . . . . . . . . . . . . . . 2826

3. Kalendarz i cele poÊrednie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2826

V. PODSUMOWANIE OCENY EX ANTE .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2828

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2828

SpójnoÊç i uzasadnienie wybranych osi priorytetowych .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2828

1. OÂ PRIORYTETOWA 1. ÂRODKI NA RZECZ DOSTOSOWANIA FLOTY RYBACKIEJ

.

Ârodek 1.1. Pomoc publiczna z tytu∏u trwa∏ego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej .

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2831

. 2832

VI. OSIE PRIORYTETOWE PROGRAMU OPERACYJNEGO

.

go

v. p

l

Ârodek 1.2. Pomoc publiczna z tytu∏u tymczasowego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej . . . . 2833

Ârodek 1.3. Inwestycje na statkach rybackich i selektywnoÊç . . . . . . . . . . . . . 2833

Ârodek 1.4. Rybactwo przybrze˝ne

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2834

Ârodek 1.5. Rekompensaty spo∏eczno-gospodarcze w celu zarzàdzania krajowà flotà rybackà . . . 2834

2. OÂ PRIORYTETOWA 2. AKWAKULTURA, RYBO¸ÓWSTWO ÂRÓDLÑDOWE, PRZETWÓRSTWO I OBRÓT

PRODUKTAMI RYBO¸ÓWSTWA I AKWAKULTURY . . . . . . . . . . . . . . . . 2835

Ârodek 2.1. Inwestycje w chów i hodowl´ ryb . . . . . . . . . . . . . . . . . 2837

Ârodek 2.2. Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe

. . . . . . . . . . . . . . . . . 2838

Ârodek 2.3. Ârodki na rzecz zdrowia zwierzàt

. . . . . . . . . . . . . . . . . 2839

Ârodek 2.4. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2839

Ârodek 2.5. Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu . . . . . . . . . . . . . . 2839

3. OÂ PRIORYTETOWA 3. ÂRODKI S¸U˚ÑCE WSPÓLNEMU INTERESOWI

. . . . . . . . . 2840

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2842

Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej . . . . . . . . . . . . . . . . 2842

Ârodek 3.3. Inwestycje w portach rybackich, miejscach wy∏adunku i przystaniach . . . . . . . 2842

Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne . . . . . . . . . . . . . 2843

Ârodek 3.5. Projekty pilota˝owe

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2843

Ârodek 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia statków rybackich . . . . . . . . . 2844

4. OÂ PRIORYTETOWA 4. ZRÓWNOWA˚ONY ROZWÓJ OBSZARÓW ZALE˚NYCH OD RYBACTWA . . 2844

Ârodek 4.1. Rozwój obszarów zale˝nych od rybactwa . . . . . . . . . . . . . . . 2848

Ârodek 4.2. Wsparcie na rzecz wspó∏pracy mi´dzyregionalnej i mi´dzynarodowej

. . . . . . 2850

5. OÂ PRIORYTETOWA 5. POMOC TECHNICZNA . . . . . . . . . . . . . . . . . 2850

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2850

VII. Plan finansowy Programu Operacyjnego. Podzia∏ Êrodków finansowych .

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2851

VIII. SYSTEM REALIZACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO .

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2852

.

.

.

.

.

.

w.

rcl

.

1. Zasady i procedury zarzàdzania i wdra˝ania . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2852

1.1. Funkcje Instytucji Zarzàdzajàcej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2852

1.2. Instytucje PoÊredniczàce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2853

1.3. Instytucja Certyfikujàca

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2853

1.4. Instytucja Audytowa

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2854

2. System wdra˝ania Programu Operacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2855

3. Organ w∏aÊciwy do otrzymywania p∏atnoÊci pochodzàcych z Komisji oraz organy odpowiedzialne za dokonywanie p∏atnoÊci na rzecz beneficjentów

. . . . . . . . . . . . . . . . . 2855

4. Opis procedur w zakresie uruchamiania i obiegu przep∏ywów finansowych w celu zapewnienia ich przejrzystoÊci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2856

5. Opis systemu monitorowania i oceny oraz sk∏ad Komitetu Monitorujàcego

. . . . . . . . 2859

6. Zapewnienie koordynacji pomi´dzy programami operacyjnymi realizowanymi w ramach NSRO a programami operacyjnymi wspó∏finansowanymi przez EFRROW i EFR . . . . . . . . . . . 2859

7. Wymiana danych w formie elektronicznej mi´dzy Komisjà a Polskà w celu spe∏nienia wymagaƒ oraz

w celu zarzàdzania, monitorowania i oceny . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2860

8. Wyznaczenie partnerów o których mowa w art. 8 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 i wyniki ich

wspó∏pracy. Lista partnerów z którymi przeprowadzono konsultacje oraz streszczenie wyników konsultacji

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2860

9. Elementy majàce na celu zapewnienie informacji na temat Programu Operacyjnego i jego promocji

zgodnie z art. 28 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 . . . . . . . . . . . . . . 2861

9.1. Dzia∏ania skierowane do ogó∏u spo∏eczeƒstwa . . . . . . . . . . . . . . . . 2861

9.2. Dzia∏ania skierowane do potencjalnych beneficjentów

. . . . . . . . . . . . . 2862

9.3. Finansowanie dzia∏aƒ z zakresu informacji i promocji . . . . . . . . . . . . . . 2862

9.4. Instytucje odpowiedzialne za wdra˝anie zadaƒ z zakresu informacji i promocji oraz ich monitoring 2862

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2863

SPIS TABEL I WYKRESÓW

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

. 2867

ww

Za∏àczniki do Programu Operacyjnego

.

.

SPIS SKRÓTÓW U˚YWANYCH W PROGRAMIE OPERACYJNYM

ARiMR — Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

— Europejski Fundusz Rybacki

GUS

— G∏ówny Urzàd Statystyczny

IA

— Instytucja Audytowa

IC

— Instytucja Certyfikujàca

IK

— Instytucja Koordynujàca (NSRO), w∏aÊciwa do spraw komunikacji i promocji

IP

— Instytucja PoÊredniczàca

IRÂ

— Instytut Rybactwa Âródlàdowego

IZ

— Instytucja Zarzàdzajàca

MF

— Ministerstwo Finansów

MIR

— Morski Instytut Rybacki

go

v. p

l

EFR

MRiRW — Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

NSRO — Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007—2013

— Program Operacyjny „Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013”

SPO

— Sektorowy Program Operacyjny „Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb 2004—2006”

SRR

— Strategia Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013

SW

— Samorzàd województwa

ww

w.

rcl

.

PO

Program Operacyjny „Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich

2007—2013”

II. KWALIFIKOWALNOÂå GEOGRAFICZNA

Ca∏y obszar Rzeczypospolitej Polskiej obj´ty jest celem „konwergencja”, stosownie do przepisów rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca

2006 r. ustanawiajàcego przepisy ogólne dotyczàce

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,

Europejskiego Funduszu Spo∏ecznego oraz Funduszu

SpójnoÊci i uchylajàcego rozporzàdzenie (WE)

nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25,

z póên. zm.).

W 2003 r. polski sektor rybacki zatrudnia∏ 19 923 osoby,

w tym 10 220 (51 %) m´˝czyzn i 9703 (49 %) kobiet

(êród∏o: Eurostat).

1.1. Rybo∏ówstwo morskie

W kwietniu 2008 r. Polska przyj´∏a Krajowy Plan Restrukturyzacji Floty Ba∏tyckiej, którego celem jest

zrównowa˝ona eksploatacja zasobów rybackich Morza Ba∏tyckiego przez flot´ ba∏tyckà.

1.1.1. Stan zasobów ryb w Morzu Ba∏tyckim i prognoza na okres do 2013 r.

go

Z tego powodu, a tak˝e w celu maksymalnej absorpcji Êrodków finansowych, równie˝ Polska zdecydowa∏a si´ na zastosowanie 75 % wspó∏czynnika wspó∏finansowania we wszystkich osiach priorytetowych

Programu Operacyjnego.

nie wód (retencja) jest zadaniem strategicznym. Sytuacja ta stwarza mo˝liwoÊç rozwoju rybactwa Êródlàdowego. Polski sektor rybacki stanowi 0,07 % PKB,

jednak˝e ma ogromny wp∏yw na ˝ycie spo∏eczno-gospodarcze trzech nadmorskich województw. Udzia∏

produktów rybnych w eksporcie stanowi 10 % ca∏ego

eksportu ˝ywnoÊci.

l

I. OFICJALNY TYTU¸

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

III. ANALIZA SEKTORA RYBACKIEGO W POLSCE

A. Wschodnioba∏tyckie stado dorsza

WielkoÊç tej ∏awicy osiàgn´∏a szczyt w póênych latach 70. i wczesnych 80. Od tamtej pory ∏awica systematycznie zmniejsza∏a si´ i od koƒca lat 80. pozostaje

na niskim poziomie. Mi´dzy 2002 i 2006 r. biomasa

stad rozrodczych spad∏a do 70-—80 tys. ton i stanowi∏a tylko 1/8 masy z wczesnych lat 80. Obfite pokolenie

2003 r. zwi´kszy∏o t´ biomas´ do oko∏o 100 tys. ton

w 2007 r. i powinna ona pozostawaç na tym poziomie

w latach 2008—2009, o ile nie zwi´kszy si´ obecna intensywnoÊç po∏owów. ÂmiertelnoÊç po∏owowa na

przestrzeni ostatnich 7 lat zwykle przekracza∏a lub by∏a bliska 1.

rcl

.

1. Ogólny opis sektora rybo∏ówstwa i akwakultury

w Polsce oraz analiza uwarunkowaƒ krajowych

i lokalnych

Studium naukowe przygotowane przez ICES okreÊli∏o

stan g∏ównych zasobów ryb w kilku segmentach, które przedstawione sà poni˝ej.

Powierzchnia Rzeczypospolitej Polskiej wynosi

312,7 tys. km2, a liczba mieszkaƒców 38 174 tys. (GUS

Rocznik Statystyczny z 2006 r., dane za 2005 r.).

Administracyjnie Polska podzielona jest na 16 województw (NUTS II). Strefa przybrze˝na Morza Ba∏tyckiego obejmuje 36 gmin (NUTS V) na terenie 18 powiatów

(NUTS IV) w trzech województwach: pomorskim, zachodniopomorskim, a tak˝e cz´Êciowo warmiƒsko-mazurskim (cz´Êç Zalewu WiÊlanego). D∏ugoÊç polskiego

wybrze˝a wynosi 528 km.

w.

Na polskim wybrze˝u znajdujà si´ 74 porty i przystanie rybackie. Powierzchnia morza terytorialnego wynosi 8682 km2. Morze Ba∏tyckie jest akwenem ma∏o

zasolonym, w którym Êrednie zasolenie zmniejsza si´

w miar´ oddalania od cieÊnin duƒskich.

ww

Wi´kszoÊç polskich rzek nale˝y do zlewni Morza Ba∏tyckiego. W g∏ównej mierze nale˝à one do dorzecza Wis∏y

i Odry (89,9 %). Pozosta∏e to dorzecza uchodzàcych

bezpoÊrednio do Morza Ba∏tyckiego rzek przep∏ywajàcych przez pojezierza: Pomorskie i Mazurskie (9,8 %).

System wodny w Polsce charakteryzuje si´ niewielkà

liczbà zbiorników zaporowych. ¸àczna pojemnoÊç

140 wi´kszych zbiorników wynosi oko∏o 2,8 km3, stanowiàc zaledwie 5 % obj´toÊci wody rocznie odp∏ywajàcej z obszaru kraju. Wi´kszoÊç zbiorników zaporowych znajduje si´ w po∏udniowej Polsce. Polska jest

krajem o stosunkowo du˝ej liczbie jezior. Jezior wi´kszych ni˝ 1 ha jest 7081, a ich ∏àczna powierzchnia

wynosi oko∏o 281 tys. ha, stanowiàc w przybli˝eniu

1 % obszaru kraju.

Polska znajduje si´ dopiero na 20 miejscu w Europie

pod wzgl´dem iloÊci wody przypadajàcej na 1 mieszkaƒca, dlatego dla Rzeczypospolitej Polskiej zatrzyma-

Konkludujàc, zasoby dorsza majà „ograniczonà zdolnoÊç odbudowy” i sà „eksploatowane w sposób niezrównowa˝ony”.

B. Stado Êledzia wiosennego

Polskie rybo∏ówstwo eksploatuje t´ ∏awic´ w regionie

wschodniego Ba∏tyku (podobszary 22—24).

Ocena wielkoÊci ∏awicy Êledzia utrudniona jest przez

migracje tych ryb i wynikajàcà z nich interakcj´ ∏awicy

ba∏tyckiej z Morzem Pó∏nocnym. Gdy Êledzie wiosenne

z zachodniego Ba∏tyku osiàgajà wiek ponad roku migrujà na ˝erowiska Kattegatu i Skagerraku; gdy osiàgajà 2 lata wracajà na tarliska w Morzu Pó∏nocnym.

Biomasa stad rozrodczych Êledzia wiosennego spad∏a z poziomu 300 tys. ton w latach 1991—1992 do

110—130 tys. ton w latach 1998—2000. W ostatnich

latach wykaza∏a pewnà odbudow´ i w 2006 r. oceniana by∏a na 185 tys. ton. ÂmiertelnoÊç po∏owowa oscylowa∏a w granicach 0,4—0,8, z wy˝szymi wartoÊciami

w po∏owie lat 90., podczas gdy w ostatnich dwóch latach wynosi∏a oko∏o 0,5.

JeÊli w latach 2007—2008 Êrednia ÊmiertelnoÊç po∏owowa pozostanie na poziomie z 2006 r., po∏owy Êle-

Na 2008 r. ICES zaleca zmniejszenie intensywnoÊci

po∏owów o 20 % — równa∏oby si´ to 71 tys. ton po∏owów. Oko∏o 35 tys. ton z tej kwoty mog∏oby byç z∏owione w podobszarach 22—24.

C. Ârodkowoba∏tyckie stado Êledzia

Po∏owy Êledzia systematycznie spada∏y na przestrzeni

ostatnich 30 lat. W latach 2004 i 2005 z∏owiono tylko

92—93 tys. ton Êledzia, w porównaniu do wieloletniej

Êredniej w wysokoÊci 230 tys. ton. W 2006 r. po∏owy

wzros∏y do poziomu 110 tys. ton, z czego 17 tys. ton

z∏owi∏a flota polska. Uwa˝a si´, ˝e zasoby „eksploatowane sà w sposób zrównowa˝ony”.

Od 1999 r. w zasadzie nie przekracza∏a progowej wartoÊci 0,4, a w 2006 r. spad∏a do 0,3.

Zasoby majà „pe∏nà zdolnoÊç odbudowy”, ale „eksploatowane sà w sposób niezrównowa˝ony”. JeÊli

utrzyma si´ obecna ÊmiertelnoÊç po∏owowa, po∏owy

w 2008 r. wyniosà 330 tys. ton, a biomasa stada rozrodczego pozostanie na poziomie 1,2 mln ton

w 2009 r.

ICES zaleca, by w 2008 r. nie przekroczyç ÊmiertelnoÊci po∏owowej 0,40, co odpowiada 432 tys. ton po∏owów. Dlatego te˝ obecna intensywnoÊç eksploatacji

mo˝e byç zwi´kszona o oko∏o 30 %. W cz´Êci po∏owów szprota jako przy∏ów pojawia si´ Êledê. Nale˝y

zwróciç uwag´, by nie przekroczyç zalecanych kwot

Êledziowych przy wdra˝aniu kwot na szprota.

go

Na przestrzeni ostatnich 30 lat biomasa stada rozrodczego spad∏a z 1,8—1,6 mln ton w po∏owie lat 70. do

oko∏o 390 tys. ton w 2001 r. Spadek biomasy spowodowany by∏ g∏ównie spadkiem masy pojedynczych

sztuk, która obni˝y∏a si´ o 50—60 % w latach 80. i 90.

W 1998 r. ten trend zosta∏ zahamowany i masa pojedynczej sztuki wzros∏a o oko∏o 12 %1). W ostatnich kilku latach biomasa wzrasta∏a i w 2007 r. osiàgn´∏a

wielkoÊç 980 tys. ton.

1,8 mln ton w po∏owie lat 90. Od tego czasu biomasa

stada zmienia∏a si´, pozostajàc na doÊç wysokim poziomie. W 2007 r. biomasa stada rozrodczego wynios∏a oko∏o 1,2 mln ton. W latach 90. ÊmiertelnoÊç po∏owowa wzros∏a do 0,3—0,5 z poprzednich 0,1.

l

dzia w 2008 r. wyniosà 86 tys. ton, a biomasa ∏awicy

spadnie do 135 tys. ton w 2009 r.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

E. Stado ∏ososia w podobszarach 22—31

Udzia∏ naturalnie rozmna˝ajàcego si´ ∏ososia wzrós∏

w stosunku do ∏ososia hodowlanego. W 2006 r. wy∏adunki ∏ososia oceniano na 242 tys. sztuk, w porównaniu z 341 tys. sztuk w 2005 r.

Zasoby naturalnie rozmna˝ajàcego si´ ∏ososia sà dobre w du˝ych rzekach, ale s∏abe w wielu rzekach ma∏ych2). W ostatnich latach zaobserwowano wysokà

ÊmiertelnoÊç smoltów po ich migracji do morza.

ICES zaleca, by po∏owy nie przekroczy∏y 194 tys. ton;

odpowiada to progowi ÊmiertelnoÊci po∏owowej

o wartoÊci 0,19, dlatego te˝ obecna intensywnoÊç eksploatacji mo˝e zostaç zwi´kszona o ponad 60 %.

Wnioski

w.

rcl

.

Odbudowa tego zasobu pozostawa∏a na stosunkowo

stabilnym poziomie od koƒca lat 80., choç w latach

1974—1987 by∏a na poziomie o 40 % ni˝szym. ÂmiertelnoÊç po∏owowa wzrasta∏a i w 2000 r. dosz∏a do

oko∏o 0,4, ale ostatnio obni˝y∏a si´, by osiàgnàç

0,12—0,13. Przy obecnym poziomie ÊmiertelnoÊci po∏owowej biomasa stada rozrodczego nieznacznie

przekroczy milion ton w latach 2008—2009, a po∏owy

w 2008 r. wyniosà prawie 130 tys. ton.

D. Stado szprota w Morzu Ba∏tyckim

ww

W 2006 r. po∏owy szprota wynios∏y 352 tys. ton —

spadek o 50 tys. ton w porównaniu do 2005 r.

i o 180 tys. ton w porównaniu do rekordowych po∏owów z 1997 r. Spadek po∏owów pomi´dzy 1998

i 2003 r. spowodowany by∏ obni˝kà TAC i spadajàcà

biomasà ∏awicy. W 2006 r. polskie jednostki rybackie

z∏owi∏y 54 tys. ton, 25 % obni˝ka w porównaniu

z 2005 r., spowodowana g∏ównie z∏omowaniem cz´Êci

floty szprotowej.

W latach 90. pojawi∏o si´ szereg obfitych populacji

szprota. Doprowadzi∏o to do rekordowego wzrostu

biomasy stada zarodowego, która wynios∏a oko∏o

———————

1) Szacunek odnoszàcy si´ do zasobów, sk∏adajàcy si´ z licz-

by populacji ró˝niàcych si´ od siebie parametrami biologicznymi oraz miejscem ˝erowania. Dodatkowo migruje

tu zachodnie stado Êledzi ba∏tyckich. Z powodu niewystarczajàcych danych, umo˝liwiajàcych szacunek poszczególnych populacji tworzàcych stado, ICES uznaje stado Êledzi

wyst´pujàce w podregionach 25—29 i 32 jako jeden szacunkowy region.

W 2008 r. ICES zaleca obni˝enie po∏owów i nak∏adu

po∏owowego we wszystkich typach rybactwa, ale nie

wspomina o konkretnym TAC.

Stan wschodnioba∏tyckiego stada dorsza jest z∏y i raczej nie nale˝y spodziewaç si´ szybkiej odbudowy

zasobów przy intensywnej ich eksploatacji, pomimo

licznego pokolenia z 2003 r. i prawdopodobnie

z 2004 r. Obecny stan Êrodowiskowy Morza Ba∏tyckiego sprzyja wysokim zasobom szprota, ale nie sprzyja

dorszowi.

Stado szprota jest doÊç intensywnie eksploatowane,

zarówno po∏owy, jak i biomasa stada rozrodczego,

opierajà si´ o dwa pokolenia. JeÊli pojawià si´ dwa

lub trzy nieliczne pokolenia zasoby mogà si´ za∏amaç.

Nie zdarzy∏o si´ to w ostatnich 20 latach; zwykle po

nielicznym pokoleniu nast´powa∏o bardzo obfite.

W kontekÊcie niskich zasobów dorsza przyczynia∏o si´

to do dobrych zasobów i po∏owów szprota.

Po spadku do bardzo niskiego poziomu w koƒcu

lat 90., stado Êledzia odbudowuje si´ i obecnie jest

bliskie wielkoÊci przeci´tnej.

———————

2) Ambitny plan uprzedniej Komisji Ba∏tyckiej, przewidujàcy

produkcj´ ∏ososi w ka˝dej z rzek uznanych za ∏ososiowà na

poziomie 50 % ich potencja∏u, nie b´dzie wprowadzony

w ˝ycie.

1.1.2. Stan floty i po∏owów

stwo ryb 2004—2006, flota polska zosta∏a zredukowana.

W czerwcu 2008 r. polska flota rybacka posiada∏a w sumie 861 jednostek o ∏àcznym tona˝u 29 833,29 GT

i mocy 96 239,7 kW.

ww

w.

rcl

.

go

v. p

Polska flota dzieli si´ na dwa podstawowe segmenty: flot´ ba∏tyckà (która stanowi przewa˝ajàcà cz´Êç

floty) oraz flot´ dalekomorskà. W ostatnich latach,

w zwiàzku z realizacjà SPO Rybo∏ówstwo i przetwór-

l

go

v. p

l

Monitor Polski Nr 51

èród∏o powy˝szych trzech tabel: Rejestr Statków Rybackich Wspólnoty

rcl

.

Na koniec 2007 r. podzia∏ wed∏ug segmentów by∏ nast´pujàcy

w.

Tabela 1. Struktura polskiej floty rybackiej na koniec 2007 r. w podziale na d∏ugoÊç jednostek i rodzaj stosowanych narz´dzi po∏owowych

1) W 2004 r. ∏àcznie ze statkami 24—40 prowadzàcymi po∏owy netami (20 jednostek).

2) ¸àcznie ze statkami nieaktywnymi.

ww

Klasyfikacja stosowana do celów statystycznych zgodnie z metodologià zawartà w rozporzàdzeniu Komisji (WE) nr 1639/2001 z dnia 25 lipca 2001 r. ustanawiajàcym minimalne i rozszerzone programy wspólnotowe w zakresie zbierania danych w sektorze rybo∏ówstwa oraz ustanawiajàcym szczegó∏owe zasady stosowania rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1543/2000 (Dz. Urz. WE L 222 z 17.08.2001, str. 53, z póên. zm.;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 4, t. 5, str. 161, z póên. zm.)

èród∏o: MIR

a) Stan floty

Od momentu wstàpienia Polski do Unii Europejskiej

polska ba∏tycka flota rybacka zosta∏a znacznie zmniejszona, zarówno pod wzgl´dem iloÊci, jak i tona˝u jednostek rybackich. Pod koniec grudnia 2007 r. ba∏tycka

flota rybacka liczy∏a 866 jednostek o ∏àcznym tona˝u

21 234 GT i mocy 86 617 kW. Âredni wiek floty wynosi∏ 26,7 lat.

Zmniejszenie floty wynika∏o g∏ównie z realizacji SPO

Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb 2004—2006, w ra-

mach którego na znacznà skal´ przeprowadzone zosta∏o z∏omowanie jednostek rybackich. W latach

2005—2007 z u˝yciem pomocy publicznej wycofano

404 statki rybackie o tona˝u 15,8 tys. GT oraz mocy

53,4 tys. kW prowadzàce po∏owy na Morzu Ba∏tyckim.

Stosunkowo najwi´ksza skala redukcji dotyczy∏a trawlerów dennych o d∏ugoÊci 24—40 m (VL2440 DTS)3).

Segment ten zmniejszy∏ si´ o 58 %, wycofano 43 jednostki o ∏àcznym tona˝u 4408 GT. Segment trawlerów

dennych o d∏ugoÊci 12—24 m (VL1224DTS) zosta∏

zmniejszony o 35 %, wycofano 49 jednostek o ∏àcznym tona˝u 2080 GT.

l

A. Ba∏tycka flota rybacka

Poz. 739

go

Tabela 2. Stan rybackiej floty ba∏tyckiej w latach 2004 i 2007

v. p

Monitor Polski Nr 51

èród∏o: MIR

rcl

.

1) W 2004 r. ∏àcznie ze statkami 24—40 prowadzàcymi po∏owy netami (20 jednostek);

2) ¸àcznie ze statkami nieaktywnymi.

ww

w.

Wykres 1. Zmiana iloÊci i tona˝u jednostek w poszczególnych segmentach mi´dzy 2004 i 2007 r.

b) Po∏owy floty ba∏tyckiej

Podstawowymi gatunkami ryb po∏awianymi przez

polskich rybaków w Morzu Ba∏tyckim sà: dorsz, ∏osoÊ,

Êledê, szprot i troç. W 2007 r. po∏owy tych gatunków

stanowi∏y ponad 90 % ca∏oÊci polskich po∏owów

w Morzu Ba∏tyckim. Rybami najbardziej wartoÊciowymi gospodarczo sà dorsz i ∏osoÊ.

———————

3) Zmiany w liczbie statków w poszczególnych segmentach sà tak˝e rezultatem przenoszenia statków pomi´dzy segmenta-

mi. Statek by∏ przypisany do konkretnego segmentu w oparciu o liczb´ dni po∏owowych dla odpowiedniego narz´dzia

po∏owowego w danym roku. Zgodnie z metodologià zawartà w rozporzàdzeniu Komisji (WE) nr 1639/2001.

go

v. p

l

Tabela 3. Po∏owy ba∏tyckie wed∏ug g∏ównych gatunków ryb (w tonach)

èród∏o: Wyliczenia w∏asne w oparciu o dane MIR i MRiRW oraz KE

c) Po∏owy wed∏ug typu jednostek floty ba∏tyckiej

w.

èród∏o: MIR

rcl

.

Tabela 4. Po∏owy wybranych gatunków ryb wed∏ug segmentów jednostek (w tonach), 2007

ww

Segment trawlerów dennych o d∏ugoÊci 24—40 m

(VL2440 DTS) prowadzi po∏owy wielogatunkowe,

z dominujàcym udzia∏em ryb pelagicznych (Êledzi

i szprotów — 47 % w 2007 r.), ale równie˝ znaczàcym

udzia∏em ryb dennych — dorszy (27 %) oraz flàder

(25 %). Wi´kszoÊç nak∏adu po∏owowego tych statków, liczonego w dniach, ukierunkowana jest jednak

na po∏owy dorszy (ponad 70 % w 2004 r. i oko∏o 60 %

w 2007 r.).

W strukturze po∏owów segmentu trawlerów dennych

12—24-metrowych (VL1224 DTS) dominujàcy udzia∏

w 2004 r. mia∏y dorsze (40 %) oraz stornie (28 %).

W 2007 r. udzia∏ po∏owów dorszy nieco zmala∏ i wyniós∏ 35 %, na rzecz wi´kszego udzia∏u ryb p∏askich

(38 %).

Znacznie bardziej uzale˝nione od po∏owów dorszy sà

kolejne dwa segmenty statków, tj. statki o d∏ugoÊci

12—24 metrów prowadzàce po∏owy sieciami stawnymi (VL1224 DFN), gdzie dorsze stanowià 65 % wielkoÊci po∏owów (2007) oraz statki 12—24-metrowe prowadzàce po∏owy przy u˝yciu haków (VL1224 HOK), gdzie

dorsze stanowià oko∏o 90 % z∏owionych ryb (2007).

Majàc na uwadze powy˝sze, redukcja potencja∏u floty rybackiej powinna byç ukierunkowana na trzy segmenty statków, które majà najwy˝szy udzia∏ dorszy w po∏owach, to jest na segment trawlerów dennych

12—24-metrowych (VL1224 DTS), segment statków o d∏ugoÊci 12—24 metrów prowadzàcych po∏owy sieciami stawnymi (VL1224 DFN) oraz segment statków 12—24-metrowych prowadzàcych po∏owy przy u˝yciu haków (VL1224 HOK).

Jednym z najwa˝niejszych dzia∏aƒ majàcych na celu dostosowanie polskiej floty do obecnych warunków, obok z∏omowania jednostek koncentrujàcych

si´ na po∏owach dorsza, jest modernizacja statków

po∏awiajàcych gatunki pelagiczne, takie jak Êledê

i szprot. Jednym z g∏ównych celów modernizacji powinno byç w szczególnoÊci przestawienie si´ z tradycyjnego systemu sch∏adzania w skrzynkach z lodem na rzecz systemów sch∏adzania ozi´bionà wodà

morskà.

WartoÊç wy∏adunków po∏owów ba∏tyckich w 2006 r.

wynios∏a 164 mln z∏ (42 mln euro), 5 % wi´cej ni˝ wartoÊç po∏owów w 2005 r. WartoÊç dodana brutto (GVA)

rybo∏ówstwa ba∏tyckiego w 2006 r. wynios∏a 74 mln z∏

(19 mln euro), 38 % wi´cej ni˝ w 2005 r. Ta zwi´kszona wydajnoÊç by∏a szczególnie zauwa˝alna w segmencie trawlerów pelagicznych (VL2440PTS), gdzie wartoÊç dodana wzros∏a w 2006 r. ponad dwukrotnie. By∏o to wynikiem wy˝szych limitów po∏owowych otrzy-

manych przez te jednostki w 2006 r. oraz wzrostem cen

ryb pelagicznych, szczególnie szprota przeznaczonego

na màczk´ rybnà. Inne segmenty, przede wszystkim

segmenty wi´kszych jednostek, równie˝ poprawi∏y

swoje wyniki ekonomiczne, jednak wartoÊç dodana na

pracownika w wi´kszoÊci segmentów pozosta∏a na

bardzo niskim poziomie (6—8 tys. euro). Wyjàtkiem

by∏y trawlery pelagiczne, z trzykrotnie wy˝szà wartoÊcià GVA na osob´. Poprawi∏y si´ równie˝ przep∏ywy

gotówkowe brutto, które zwi´kszy∏y potencja∏ sektora

do wype∏niania zobowiàzaƒ finansowych.

l

d) WartoÊç wy∏adunków

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

èród∏o: MIR

rcl

.

go

Tabela 5. WartoÊç dodana brutto (GVA) i przep∏ywy gotówkowe brutto (GCF) floty ba∏tyckiej (w EUR),

2005—2006

ww

w.

Wykres 2. WartoÊç dodana na osob´ zatrudnionà w rybo∏ówstwie ba∏tyckim, 2004—2006

èród∏o: MIR

B. Flota dalekomorska

Obecnie polska flota dalekomorska sk∏ada si´ z czterech jednostek. Tona˝ i moc tych jednostek wynosi

odpowiednio 21 276 GT i 18 415 kW.

Statki dalekomorskie rozwin´∏y technologi´ po∏owu

kryla, który cieszy si´ du˝ym uznaniem na rynkach zagranicznych. Ponadto Polska w pe∏ni opanowa∏a technologi´ przetwórstwa i posiada patenty na produkcj´

mi´sa z kryla, co pozwala na osiàgni´cie wysokiej

Ryby bia∏e i pelagiczne po∏awiane sà w obszarach

NAFO, NEAFC i Svalbard. Wzrastajàce w latach

2004—2006 po∏owy by∏y przede wszystkim wynikiem

korzystnych wymian, jakie przedsi´biorstwa floty da-

lekomorskiej zawiera∏y z partnerami z innych krajów

Unii Europejskiej. W zwiàzku z post´pujàcà redukcjà

dost´pnych kwot po∏owowych w tych obszarach, polska flota dalekomorska stan´∏a przed koniecznoÊcià

restrukturyzacji swej dzia∏alnoÊci po∏owowej na

Atlantyku Pó∏nocnym i przeniesienia ci´˝aru dzia∏alnoÊci na nowe ∏owiska Afryki Zachodniej i Pacyfiku

Po∏udniowego, w oparciu o polskie prawa historyczne. W celu spe∏nienia tych potrzeb i zapewnienia ekonomicznej efektywnoÊci dzia∏aƒ niezb´dna jest restrukturyzacja floty.

l

jakoÊci produkcji i dobrej wartoÊci dodanej. W 2004 r.

po∏owy floty dalekomorskiej (19 722 ton) koncentrowa∏y si´ g∏ównie na Atlantyku, z czego 45 % stanowi∏

kryl ∏owiony w Antarktyce. Jednak˝e udzia∏ po∏owów

kryla zmala∏ do oko∏o 31 % z 25 591 ton z∏owionych

w 2007 r.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

rcl

.

go

Tabela 6. Po∏owy floty dalekomorskiej wed∏ug gatunków (w tonach)

èród∏o: MIR, a dla roku 2007 wyliczenia w∏asne oparte o dane MIR i MRiRW

1.1.3. Porty morskie, przystanie i miejsca wy∏adunku

w.

Polska posiada 74 wyznaczone porty, przystanie

i miejsca wy∏adunku. Blisko po∏owa z nich to miejsca

wy∏adunku po∏o˝one na pla˝ach. Zwykle sà one s∏abo

wyposa˝one i wymagajà znaczàcych usprawnieƒ

i modernizacji.

ww

SpoÊród polskich portów 7 zosta∏o wyznaczonych do

wy∏adunku dorsza: W∏adys∏awowo, Jastarnia, Hel,

Ustka, Dar∏owo, Ko∏obrzeg, Dziwnów (zob. mapka).

Korzystajà z nich statki na których pok∏adzie znajdujà

si´ dorsze w iloÊci wi´kszej ni˝ 750 kg ˝ywej wagi.

10 portów rybackich ma szczególne znaczenie dla

statków rybackich. Sà nimi

1) Wybrze˝e Zachodnie: ÂwinoujÊcie, Dziwnów;

2) Wybrze˝e Ârodkowe: Ko∏obrzeg, Dar∏owo, Ustka,

¸eba;

3) Wybrze˝e Wschodnie: W∏adys∏awowo, Jastarnia,

Hel, Gdynia.

Pi´cioma najwa˝niejszymi portami, jeÊli chodzi o iloÊç

wy∏adowywanej ryby, iloÊç obs∏ugiwanych kutrów rybackich i posiadajàcymi odpowiednie wyposa˝enie

sà: Ko∏obrzeg, Dar∏owo, Ustka, W∏adys∏awowo i Hel.

Flota dalekomorska obs∏ugiwana jest w portach zagranicznych. Polskie przedsi´biorstwa po∏owów dalekomorskich majà swoje siedziby w Gdyni i Warszawie.

89 % ogólnej iloÊci wy∏adunków dokonywane jest na

Êrodkowym i wschodnim wybrze˝u, 74 % ogólnej iloÊci wy∏adunków dokonuje si´ w pi´ciu g∏ównych portach wymienionych wy˝ej.

G∏´bokoÊci przy nabrze˝ach polskich portów wynoszà

od 1,5 do 5 m. Dotyczy to zw∏aszcza portów zlokalizowanych na obu zalewach: Szczeciƒskim i WiÊlanym.

Porty rybackie posiadajà wystarczajàcà d∏ugoÊç nabrze˝y, zapewniajàcà cumowanie i postój floty. Wiele

z g∏ównych portów wymaga jednak powa˝nej poprawy jakoÊci infrastruktury i wyposa˝enia (dêwigi,

ch∏odnie/mroênie i magazyny itd.).

Porty rybackie sà coraz cz´Êciej wykorzystywane

w celach turystyczno-rekreacyjnych. Dostarczajà ró˝nego rodzaju us∏ug sezonowych, takich jak transport

pasa˝erski, sporty wodne, wycieczki, po∏owy rekreacyjne itd. Ma∏e porty i przystanie pla˝owe sà cz´Êcià

obrazu kulturowego wybrze˝a Ba∏tyku, stanowiàc

atrakcj´ turystycznà.

Tabela ukazujàca wy∏adunki wed∏ug gatunków i portów — za∏àcznik nr 1 i 2 str. 2863 i 2864.

ww

l

v. p

go

rcl

.

w.

Lokalizacja najwa˝niejszych portów rybackich na polskim wybrze˝u.

W Polsce istniejà cztery g∏ówne instytucje edukacyjno-naukowe prowadzàce dzia∏alnoÊç zwiàzanà ze szkoleniem przysz∏ych pracowników sektora rybackiego.

Sà to m.in. Akademia Morska i Akademia Rolnicza

w Szczecinie, Uniwersytet Warmiƒsko-Mazurski w Olsztynie i Uniwersytet Wroc∏awski. Dla sektora rybackiego instytucje te stanowià wa˝ne zaplecze szkoleniowe i naukowe.

Istniejà równie˝ dwa g∏ówne instytuty badawcze

Morski Instytut Rybacki mieszczàcy si´ w Gdyni i Instytut Rybactwa Âródlàdowego w Olsztynie.

1.1.5. Zatrudnienie w rybo∏ówstwie morskim

• unowoczeÊniç sprz´t po∏owowy w celu wi´kszej selektywnoÊci i wprowadziç metody po∏owowe bardziej przyjazne Êrodowisku.

1.1.6. Kryzys paliwowy i jego wp∏yw na gospodarczà

kondycj´ polskiego rybo∏ówstwa

Polski sektor rybo∏ówstwa stoi przed pog∏´biajàcym

si´ kryzysem gospodarczym i spo∏ecznym.

Mi´dzynarodowe ceny ropy naftowej wzros∏y ponad

pi´ciokrotnie, z 20 USD za bary∏k´ w 2002 r. do ponad

130 USD za bary∏k´ w po∏owie maja 2008 r. W dalszym okresie nic nie wskazuje na zmian´ tego trendu.

go

Wed∏ug danych zebranych w zleconym przez Komisj´

Europejskà studium „Zatrudnienie w sektorze rybackim: bie˝àca sytuacja (FISH/2004/4)” w 2005 r. ∏àczne

zatrudnienie w rybo∏ówstwie dalekomorskim wynosi∏o 3500 rybaków. Tendencja zaobserwowana w rybo∏ówstwie morskim wykazuje ostry spadek w porównaniu z 1995 r. (9400 zatrudnionych) i 2003 r. (4500 zatrudnionych). Spadek ten cz´Êciowo wyjaÊnia znaczàca redukcja polskiej floty dalekomorskiej.

• zmodernizowaç infrastruktur´ portów wykorzystywanych przez rybaków do wy∏adunków, jak równie˝ wesprzeç t´ infrastruktur´ odpowiednim wyposa˝eniem i obiektami;

l

1.1.4. Szkolnictwo wy˝sze i instytucje badawcze

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Podsumowujàc, Polska powinna staraç si´, aby

Szacuje si´, ˝e w 2004 r. floty wspólnotowe wyda∏y

na paliwo oko∏o 12—15 % wartoÊci wy∏adunków,

przy cenach wahajàcych si´ od 0,25 do 0,38 euro za

litr. Obecnie ceny paliw sà znaczàco wy˝sze. Przy

obecnym poziomie cen koszty paliwa wynoszà oko∏o

30 % wspólnotowych wy∏adunków.

rcl

.

• przyjàç i zatwierdziç Plan Dostosowania Nak∏adu

Po∏owowego w celu restrukturyzacji floty ba∏tyckiej, w∏àczajàc w to wdro˝enie towarzyszàcych

dzia∏aƒ spo∏eczno-gospodarczych;

Wydaje si´ byç to problemem strukturalnym, gdy˝

ma∏o prawdopodobne jest, aby w przysz∏oÊci wysokie

ceny paliw na trwa∏e znaczàco spad∏y.

• zmodernizowaç polskà flot´ tak, by zwi´kszyç jej

konkurencyjnoÊç i poprawiç warunki pracy, bezpieczeƒstwa oraz higieny;

Polska nie uniknie kryzysu zwiàzanego z cenami paliw. Dla znaczàcej cz´Êci polskiej floty koszt paliwa ma

wp∏yw na przychody i stanowi Êrednio ponad 35 %

kosztów. Sytuacja ta nie jest nowoÊcià, ale niedawny

gwa∏towny wzrost cen ma ogromny wp∏yw na rybo∏ówstwo.

ww

w.

Tabela 7. Ewolucja kosztów paliwa w Polsce wed∏ug segmentów floty

èród∏o: KE DG MARE

go

v. p

l

Szacunek relacji koszty paliwa/przychody w 2008 roku

Z szacowanej powierzchni stawów wielkoÊci 70 tys. ha

eksploatowanych jest tylko 50 tys. (70 %). Wed∏ug danych z powszechnego spisu rolnego z 2002 r. ponad

10 000 gospodarstw deklarowa∏o chów i hodowl´ ryb

jako jeden z rodzajów dzia∏alnoÊci rolniczej, przy czym

nie by∏a to ich g∏ówna dziedzina dzia∏alnoÊci. Gospodarstwa hodowlane zlokalizowane sà w ró˝nych regionach ca∏ego kraju. W wi´kszoÊci przypadków ryby hodowane sà w stawach, których jakoÊç i iloÊç istotnie

ogranicza rodzaj i wielkoÊç produkcji ryb.

rcl

.

Szacunek kosztów paliwa wyra˝onych jako cz´Êç

przychodu wykazuje, ˝e segmenty najbardziej dotkni´te kryzysem to te, które u˝ywajà sprz´tu ciàgnionego (np. trawlery), wyposa˝one zwykle w silniki

o du˝ej mocy. Nie jest to zaskakujàce, gdy˝ istnieje

wiele empirycznych dowodów na to, ˝e w tej cz´Êci

floty wyst´puje wysoki stopieƒ negatywnego powiàzania pomi´dzy rentownoÊcià a wyst´pujàcymi cenami paliw. W niektórych przypadkach koszty paliwa

stanowià ponad 50 % wartoÊci wy∏adunków. W obecnych warunkach przedsi´biorstwa te nie majà mo˝liwoÊci pozostania ekonomicznie wydajnymi. Wi´ksza

wydajnoÊç energetyczna mo˝e z∏agodziç problem

cz´Êciowo, ale w wi´kszoÊci przypadków nie b´dzie to

wystarczajàce. Wziàwszy pod uwag´ charakter dzia∏alnoÊci po∏owowej, skutki dla jednostek u˝ywajàcych

sprz´tu biernego (np. pu∏apki, sieci skrzelowe, liny haczykowe) sà znacznie mniejsze.

ww

w.

Wzrost cen paliw wymusza na sektorze po∏owowym

ogromnà presj´, tym wi´kszà, ˝e flota rybacka ma

mniej mo˝liwoÊci po∏owowych w porównaniu z czasami, kiedy dost´pne by∏y wi´ksze kwoty po∏owowe. Mo˝liwe, ˝e obecny Êwiatowy trend wysokich cen

ropy naftowej i zjawisko zapaÊci rynków kredytowych b´dà nadal zmniejsza∏y zyski i p∏ynnoÊç finansowà operatorów. Obecnie majà miejsce pewne dzia∏ania dostosowawcze, w tym dobrowolne z∏omowanie jednostek oraz tendencja do stosowania metod po∏owowych, które wymagajà mniejszych iloÊci

paliwa.

W kontekÊcie wy˝ej opisanej sytuacji gospodarczej

konieczne b´dzie równie˝ wprowadzenie dodatkowych dzia∏aƒ pomocowych, tj. inwestycji pozwalajàcych na zmniejszenie zu˝ycia paliwa przez statki rybackie, a tak˝e prace modernizacyjne na statkach.

1.2. Chów i hodowla ryb

W Polsce chów i hodowla ryb obejmuje przede

wszystkim gatunki ryb s∏odkowodnych. Chów i hodowla ryb morskich dotychczas nie by∏a przedmiotem

dzia∏alnoÊci komercyjnej prowadzonej na du˝à skal´.

Istniejà dwa g∏ówne typy dzia∏alnoÊci: produkcja s∏odkowodnych ryb ciep∏olubnych (karp) oraz s∏odkowodnych ryb zimnolubnych (g∏ównie pstràg t´czowy).

Oko∏o 600 gospodarstw prowadzi chów i hodowl´ ryb

w celu wprowadzenia ich na rynek, z czego 400 specjalizuje si´ w produkcji karpia. Pozosta∏e gospodarstwa prowadzà hodowl´ pstràga t´czowego. Wiele

gospodarstw, dà˝àc do dywersyfikacji dzia∏alnoÊci,

prowadzi chów i hodowl´ wi´cej ni˝ jednego gatunku

ryb (np. lina, to∏pygi bia∏ej i pstrej, amura, jesiotra,

pstràga potokowego, pstràga êródlanego, troci jeziorowej i w´drownej, ∏ososia atlantyckiego).

Co roku na rynek krajowy dostarczane jest od 32,8 do

35 tys. ton hodowlanych ryb s∏odkowodnych (tab. 8).

WielkoÊç rocznej produkcji uzale˝niona jest od wielu

elementów, takich jak temperatura wody, wielkoÊç

i miesi´czny rozk∏ad opadów, ekspozycja s∏oneczna

stawu, koszt zakupu pasz, cena sprzeda˝y ryb, choroby ryb i wielkoÊç strat powodowanych przez zwierz´ta ˝ywiàce si´ rybami. Sytuacja epizootyczna powinna ulec poprawie dzi´ki wdro˝eniu programów przygotowywanych przez jednostki Inspekcji Weterynaryjnej dla ca∏ych obszarów na których hodowane sà ryby, majàcych na celu kontrol´ chorób ryb. Jednak

skutecznoÊç dzia∏aƒ przyj´tych w ramach programów

zale˝y od wyników wspó∏pracy pomi´dzy hodowcami

a s∏u˝bami weterynaryjnymi.

Dane dotyczàce zatrudnienia w gospodarstwach sà

trudne do zgromadzenia, poniewa˝ wiele farm to

przedsi´biorstwa rodzinne, a produkcja ma charakter

sezonowy. Bioràc pod uwag´ strukturalny charakter

bezrobocia na obszarach wiejskich, miejsca pracy

w gospodarstwach sà bardzo wa˝ne dla lokalnych

spo∏ecznoÊci i powinny byç wspierane.

Od 2002 r. produkcja w sektorze chowu i hodowli ryb

jest raczej stabilna, aczkolwiek wyraêne jest przestawienie produkcji z karpia na pstràga.

v. p

l

Tabela 8. Produkcja ryb s∏odkowodnych w tys. ton (bez materia∏u zarybieniowego)

a) na podstawie danych IRÂ.

go

P — Prognoza.

èród∏o: Dane IRÂ

C. Inne gatunki

A. Karp

Coraz wi´ksza grupa gospodarstw rybackich stara si´

zdywersyfikowaç dzia∏alnoÊç, rozszerzajàc produkcj´

hodowlanà o nowe, poszukiwane na rynku, gatunki

ryb i raków (np. amura, jesiotra, ∏ososia atlantyckiego, raka szlachetnego, suma europejskiego, sumika

afrykaƒskiego, troç w´drownà, szczupaka) albo oferujàc us∏ugi dodatkowe (np. turystyka, ∏owiska w´dkarskie, przetwórstwo ryb, gastronomia).

w.

rcl

.

W Unii Europejskiej Polska jest najwi´kszym producentem karpia, z produkcjà rz´du 15 575 ton w 2006 r.

Praktycznie ca∏oÊç produkcji przeznaczona jest na rynek krajowy. Karp hodowany jest w ziemnych stawach rybnych przy wykorzystaniu naturalnych mo˝liwoÊci produkcyjnych wód w stawach. Produkcja karpia w Polsce jest g∏ównie ekstensywna, co ma pozytywny wp∏yw na Êrodowisko. Ziemne stawy karpiowe

stanowià wa˝ny i cenny element tradycyjnego krajobrazu wiejskiego i odgrywajà wa˝nà rol´ w zachowaniu ró˝norodnoÊci biologicznej. Pe∏nià one ró˝norodne funkcje, m.in. przyczyniajà si´ do poprawy jakoÊci wód powierzchniowych, retencjonujà wody powierzchniowe, tworzà liczne siedliska dla roÊlin i zwierzàt z gatunków prawnie chronionych. W niektórych

regionach kraju obszary sieci Natura 2000 wyznaczone zosta∏y w∏aÊnie dzi´ki zlokalizowaniu w ich granicach du˝ych kompleksów ziemnych stawów karpiowych na których licznie wyst´pujà rzadkie i cenne gatunki roÊlin i zwierzàt.

B. Pstràg

ww

Drugim pod wzgl´dem znaczenia typem dzia∏alnoÊci

hodowlanej jest produkcja s∏odkowodnych ryb zimnolubnych, g∏ównie pstràga t´czowego. Zdecydowana wi´kszoÊç gospodarstw pstràgowych zlokalizowana jest w Polsce pó∏nocnej i po∏udniowej, tj. na terenach zasobnych w czyste i ch∏odne wody rzek i potoków. W chowie i hodowli ryb ∏ososiowatych stosowane sà intensywne metody wykorzystujàce nowoczesne pasze granulowane i Êrodki techniczne, poprawiajàce warunki przetrzymywania ryb w betonowych

stawach.

Produkcja pstràga t´czowego ciàgle roÊnie. Ocenia

si´, ˝e w 2006 r. wynios∏a oko∏o 17 tys. ton i sà powody przypuszczaç, ˝e istnieje potencja∏ dalszego rozwoju produkcji i rynku. StabilnoÊç tego rozwoju w du˝ym

stopniu zale˝y od mo˝liwoÊci wprowadzenia nowych

rozwiàzaƒ technologicznych i nowych produktów.

Podsumowujàc, powinno dà˝yç si´ w szczególnoÊci do

• zapewnienia zrównowa˝onego i dalszego rozwoju

akwakultury s∏odkowodnej, w szczególnoÊci poprzez modernizacj´ istniejàcych obiektów;

• zwi´kszenia produkcji i propagowania dywersyfikacji w kierunku innych gatunków, bioràc pod uwag´

tendencje rynkowe;

• poprawienia rentownoÊci przedsi´biorstw dzia∏ajàcych w sektorze akwakultury poprzez intensyfikacj´

istniejàcej produkcji i wprowadzanie nowoczesnych technologii.

1.3. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe

Powierzchnia wód Êródlàdowych w Polsce (naturalnych i sztucznych, ale z wy∏àczeniem stawów) wynosi

oko∏o 550 tys. ha, w tym oko∏o 300 tys. ha jezior,

139 tys. ha rzek i potoków, 55 tys. ha zbiorników zaporowych (o pow. powy˝ej 20 ha), 40 tys. ha zalewisk

i starorzeczy. Wi´kszoÊç tej powierzchni stanowi w∏asnoÊç publicznà.

W 2005 r. w celu wprowadzenia na rynek od∏owiono

w wodach powierzchniowych oko∏o 3,5 tys. ton ryb,

a w 2006 r. 2,87 tys. ton ryb. W latach 2007 i 2008 spodziewane jest dalsze obni˝enie tej iloÊci.

W wodach Êródlàdowych dokonuje si´ po∏owu wielu

cennych gatunków (certy, ∏ososia, troci w´drownej,

sielawy, siei, w´gorza). Zwi´kszony popyt na materia∏

zarybieniowy przyczynia si´ do zró˝nicowania asortymentu i wzrostu produkcji ryb w gospodarstwach hodowlanych.

Podsumowujàc, powinno dà˝yç si´ w szczególnoÊci do

Zgodnie z przepisami polskiego prawa, po∏owu ryb

w wodach powierzchniowych w celach zarobkowych

lub rekreacyjnych dokonywaç mogà, wed∏ug Êcis∏ych

ram prawnych, jedynie osoby i podmioty do tego

uprawnione. Wraz z rosnàcà eutrofizacjà wód Êródlàdowych oraz w Êwietle wyników badaƒ naukowych zmienia si´ charakter Êródlàdowej dzia∏alnoÊci

po∏owowej. Produkcja ˝ywnoÊci staje si´ mniej istotna ni˝ zarzàdzanie zasobami ryb dla celów rekreacyjnych.

• zró˝nicowania struktury spo∏eczno-ekonomicznej

na tych obszarach;

l

v. p

• poprawienia ma∏ej infrastruktury rybackiej.

1.4. Przetwórstwo produktów rybactwa

Pod koniec czerwca 2008 r. dzia∏a∏y 293 zak∏ady, z których oko∏o 80 % posiada∏o zatwierdzenie sprzeda˝y

produktów rybnych na rynku europejskim, 53 zak∏ady

mia∏y zatwierdzenie sprzeda˝y produktów wy∏àcznie

na rynkach lokalnych. W latach 2003—2007 o 27 %

wzros∏a liczba przedsi´biorstw przetwórczych, a o 39 %

liczba stworzonych miejsc pracy.

go

Znaczenie rybo∏ówstwa rekreacyjnego w powierzchniowych wodach Êródlàdowych ciàgle roÊnie. Szacuje si´, ˝e w 2005 r. w po∏owach w´dkarskich od∏owiono ∏àcznie prawie 10 tys. ton ryb, a w 2006 r. prawie

15 tys. ton ryb. IloÊç w´dkarzy w Polsce ocenia si´ na

1,5 mln osób. Rozwój us∏ug zwiàzanych z w´dkarstwem rekreacyjnym przyczynia si´ do wzrostu dochodów, a poprzez dywersyfikacj´ dzia∏alnoÊci spo∏eczno-gospodarczej do tworzenia lub utrzymania

miejsc pracy, szczególnie w sektorze turystycznym.

• rozwijania rybo∏ówstwa Êródlàdowego w sposób

zrównowa˝ony;

A. Produkcja

rcl

.

Sektor rybo∏ówstwa Êródlàdowego zatrudnia oko∏o

1650 osób. Zwiàzki w´dkarskie majà du˝y potencja∏

techniczny i sà g∏ównym pracodawcà w sektorze.

Skala obrotu zale˝na od wielkoÊci przedsi´biorstwa

wskazuje, ˝e du˝e firmy, zatrudniajàce ponad

250 osób, generujà po∏ow´ ogólnego obrotu. Zaletami polskiego przemys∏u przetwórstwa ryb sà m.in.

stosunkowo tania si∏a robocza i wykszta∏cony personel technologiczny. Ma∏e przedsi´biorstwa koncentrujà si´ na produkcji produktów w´dzonych i solonych,

podczas gdy wi´ksze firmy produkujà bardziej zaawansowane i wyrafinowane produkty.

w.

Tabela 9. Liczba zak∏adów przetwórczych uprawnionych do sprzeda˝y na rynku europejskim (czerwiec 2008)

èród∏o: Opracowanie w∏asne na podstawie danych MIR

Szacunkowà finalnà produkcj´ przetwórstwa rybnego

na làdzie obrazuje poni˝sza tabela. Dane pokazujà re-

gularny wzrost od 2002 r. zarówno wielkoÊci, jak

i wartoÊci produkcji.

ww

Tabela 10. Szacunek produkcji finalnej przetwórstwa rybnego na làdzie

S — Szacunek, P — Prognoza.

èród∏o: Szacunek w∏asny MIR

Mimo ˝e w Polsce 24 % inwestycji z Finansowego Instrumentu Finansowania Rybo∏ówstwa przeznaczonych by∏o na rozwój i modernizacj´ sektora przetwórstwa, nadal istniejà du˝e potrzeby dalszej modernizacji tej cz´Êci

sektora rybackiego.

B. Zatrudnienie

l

Wed∏ug danych Eurostatu w 2005 r. ∏àczne zatrudnienie w sektorze przetwórstwa wynosi∏o 15 114 osób. Istnieje tendencja wzrostu iloÊci miejsc pracy w sektorze, co ilustruje poni˝sza tabela.

èród∏o: MIR

1.5. Obrót

W Polsce spo˝ycie ryb jest niewielkie. Wed∏ug danych

Eurostatu w 2003 r. Êrednie spo˝ycie wynosi 8,6 kg

ryb na osob´, podczas gdy Êrednia w Unii Europejskiej to 21,4 kg ryb na osob´. Wzrasta ono jednak regularnie i w 2006 r. osiàgn´∏o 11,8 kg na osob´. Wi´kszoÊç spo˝ywanych ryb to ryby morskie (85 %), reszta to ryby s∏odkowodne (11 %) i niewielka iloÊç owoców morza.

go

Podsumowujàc, powinno dà˝yç si´ w szczególnoÊci do

v. p

Tabela 11. IloÊç pracowników w przedsi´biorstwach zatrudniajàcych wi´cej ni˝ 9 osób

• zwi´kszenia i zmodernizowania potencja∏u produkcyjnego poprzez wprowadzenie nowych technologii i innowacyjnych metod produkcji;

• poprawienia jakoÊci i asortymentu produktów

w celu dostosowania ich do tendencji rynkowych

i dost´pnoÊci surowca (dorsz), jak równie˝ zwi´kszenia poziomu eksportu;

A. Ceny

Poni˝szy wykres pokazuje stosunkowà stabilnoÊç cen

na przestrzeni ostatnich 4 lat.

rcl

.

• utrzymania poziomu zatrudnienia w sektorze, który

nara˝ony jest na silnà konkurencj´ i wymaga znacznej restrukturyzacji.

ww

w.

Wykres 3. Ceny pierwszej sprzeda˝y ryb (PLN/kg)

èród∏o: Opracowanie Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej — Paƒstwowego Instytutu Badawczego

B. Bilans handlowy

Import

go

v. p

Eksport

l

Wykres 4. Obroty handlu zagranicznego: ryby i produkty rybne (tys. ton)

èród∏o: Opracowanie Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej — Paƒstwowego Instytutu Badawczego

na podstawie danych CIHZ, CAAC, MF i MRiRW

1.6. Organizacja sektora rybackiego w Polsce

rcl

.

W 2006 r. wzrós∏ eksport i import ryb oraz produktów

rybnych. Szacuje si´, ˝e w 2006 r. import wyniós∏

348,7 tys. ton, a wielkoÊç eksportu to 204,9 tys. ton.

WartoÊç sprzeda˝y eksportu ryb i produktów rybnych

wynios∏a oko∏o 627,6 mln euro, jednak koszt importowanych ryb i produktów rybnych wyniós∏ 706,3 mln

euro, co pozostawi∏o ujemny bilans handlowy w wysokoÊci 81 mln euro (w porównaniu z 61 mln euro

w 2006 r.).

w.

Polska importuje g∏ównie surowiec rybny dla przetwórstwa, a eksportuje przede wszystkim produkty

przetworzone: konserwy rybne, ryby w´dzone, filety

rybne i mi´so ryb, które stanowià 92 % ∏àcznej wartoÊci wszystkich produktów rybnych sprzedawanych za

granicà. G∏ównymi importerami ryb i produktów rybnych z Polski sà kraje Unii Europejskiej.

ww

G∏ówne surowce wykorzystywane w przetwórstwie to

Êledê, makrela, ∏osoÊ, ryby bia∏e (dorsz). Jednak polskie rybo∏ówstwo nie jest w stanie sprostaç potrzebom sektora przetwórstwa ryb, który uzale˝niony jest

od importowanego surowca rybnego. Surowiec ten

importowany jest g∏ówne z krajów EFTA, a w nast´pnej kolejnoÊci z paƒstw Unii Europejskiej i krajów rozwijajàcych si´.

Szczególne znaczenie majà organizacje producentów

ryb wpisane do rejestru uznanych organizacji prowadzonego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Sà one wa˝ne dla organizacji rynku poniewa˝ pozwalajà na wi´kszà koncentracj´ poda˝y i zapewniajà lepszà jakoÊç produktów, wzmacniajà pozycj´ producentów na rynku i przyczyniajà si´ do jego stabilizacji. Do

tej pory do rejestru wpisano szeÊç uznanych organizacji producentów ryb

• Pó∏nocnoatlantycka Organizacja Producentów

Sp. z o.o. w Warszawie — uznana w 2003 r., która

zrzesza w∏aÊcicieli statków do po∏owów dalekomorskich;

• Krajowa Izba Producentów Ryb w Ustce — uznana

w 2004 r., która zrzesza rybaków Morza Ba∏tyckiego;

• Zrzeszenie Rybaków Morskich — Organizacja Producentów w Gdyni — uznana w 2005 r., stowarzyszajàca rybaków Morza Ba∏tyckiego;

• Organizacja Producentów Rybnych W∏adys∏awowo

Sp. z o.o. we W∏adys∏awowie — uznana w 2005 r.,

zrzeszajàca rybaków Morza Ba∏tyckiego;

Podsumowujàc, powinno dà˝yç si´ w szczególnoÊci do

• Ko∏obrzeska Grupa Producentów Ryb Spó∏ka z o.o.

w Ko∏obrzegu — uznana w 2005 r., która zrzesza rybaków Morza Ba∏tyckiego;

• zwi´kszenia obecnego poziomu spo˝ycia produktów rybactwa, który wynosi zaledwie oko∏o 60 %

Êredniej UE, g∏ównie poprzez strategie marketingowe i kampanie promocyjne;

• Organizacja Pracodawców — Producentów Ryb

Âródlàdowych w Toruniu — uznana w 2005 r., zrzeszajàca hodowców ryb s∏odkowodnych.

• lepszego monitorowania tendencji rynku;

• polepszenia przejrzystoÊci rynku i poprawienia organizacji sieci dystrybucyjnej wraz z niezb´dnà infrastrukturà.

Uznana organizacja producentów zobowiàzana jest

do stworzenia na ka˝dy rok programu operacyjnego,

zatwierdzanego nast´pnie przez Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi. Program operacyjny powinien zawieraç strategie wprowadzania do obrotu, plan po∏owów

Uznana organizacja producentów jest uprawniona do

otrzymania wsparcia finansowego za przygotowanie

programu operacyjnego na dany rok, zatwierdzanego

nast´pnie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

i mo˝e korzystaç z finansowania dzia∏aƒ podejmowanych na rynku produktów rybactwa.

ustawa z dnia 22 stycznia 2004 r. o organizacji rynku

rybnego i pomocy finansowej w gospodarce rybnej

(Dz. U. z 2004 r. Nr 34, poz. 291 i Nr 96, poz. 959,

z 2006 r. Nr 12, poz. 64 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 125);

rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie wzoru dokumentu

sprzeda˝y i wzoru deklaracji przej´cia produktów rybnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 130, poz. 1392);

rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia ewidencji utrwalonych i przechowywanych produktów rybnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 183, poz. 1889);

rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie wzoru wniosku

o przyznanie pomocy finansowej oraz rodzajów dokumentów potwierdzajàcych poniesione wydatki z tytu∏u przygotowania programu operacyjnego (Dz. U.

z 2005 r. Nr 13, poz. 101);

go

W Polsce istniejà równie˝ organizacje przetwórców

ryb, wÊród których najwi´kszà jest Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb, którego misjà jest reprezentowanie interesów i problemów sektora. Celem Stowarzyszenia jest równie˝ propagowanie spo˝ycia ryb

i podejmowanie projektów zwiàzanych z technologià

przetwórstwa ryb, wymaganiami sanitarnymi oraz

normami jakoÊci.

Kluczowymi aktami prawnymi normujàcymi funkcjonowanie tej administracji sà przede wszystkim

l

lub produkcji (zale˝nie od tego czy jest to organizacja

producentów produktów rybo∏ówstwa czy hodowli

ryb), specjalne dzia∏ania prewencyjne podczas roku

po∏owowego w celu dostosowania poda˝y gatunków

stwarzajàcych problemy w zakresie marketingu, a tak˝e zakres kar nak∏adanych na cz∏onków organizacji,

którzy w celu realizacji tych planów nie podporzàdkujà si´ podj´tym decyzjom.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

1.7. Organizacja administracji rybackiej w Polsce

ww

w.

rcl

.

Administracja rybacka w Polsce zatrudnia 156 osób,

z czego 106 pracowników zatrudnionych jest w organach administracji regionalnej.

rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 4 paêdziernika 2005 r. w sprawie wzorów wniosków o przyznanie pomocy finansowej w gospodarce

rybnej sk∏adanych przez organizacje producentów rybnych oraz dokumentów, które do∏àcza si´ do wniosku

(Dz. U. z 2005 r. Nr 205, poz. 1702).

ww

l

v. p

go

rcl

.

w.

Organizacja Departamentu Rybo∏ówstwa

Priorytet 3. Ochrona i rozwój zasobów wodnych,

chów i hodowla ryb, rybackie urzàdzenia portowe,

przetwórstwo i rynek rybny, rybo∏ówstwo Êródlàdowe

go

Polska dopiero od daty akcesji, tj. od 1 maja 2004 r.,

skorzysta∏a z pomocy finansowej dla sektora rybactwa w ramach Finansowego Instrumentu Wspierania

Rybo∏ówstwa. Wspó∏finansowanie projektów ustalono na najwy˝szym mo˝liwym poziomie dopuszczonym przez rozporzàdzenie Rady (WE) nr 2792/99

z dnia 17 grudnia 1999 r. ustanawiajàce szczegó∏owe

zasady i uzgodnienia dotyczàce pomocy strukturalnej

Wspólnoty w sektorze rybo∏ówstwa (Dz. Urz. WE L

337 z 30.12.1999, str. 10, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 4, t. 4, str. 179, z póên.

zm). W praktyce okaza∏o si´ jednak, ˝e wskaênik absorpcji Êrodków unijnych by∏ niski. Przyczyn tego nale˝y upatrywaç przede wszystkim w niew∏aÊciwie

skonstruowanych krajowych przepisach prawnych,

które wprowadza∏y skomplikowane i d∏ugotrwa∏e procedury ubiegania si´ o pomoc, zniech´cajàc potencjalnych beneficjentów do sk∏adania wniosków o dofinansowanie w ramach poszczególnych dzia∏aƒ SPO,

ograniczajàc tym samym dost´pnoÊç tej pomocy. Ponadto nie by∏y doprecyzowane kryteria podmiotowe

i przedmiotowe udzielania pomocy, co budzi∏o wiele

wàtpliwoÊci interpretacyjnych i stawa∏o na drodze beneficjentom do pozyskania pomocy, i wreszcie nale˝y

zaznaczyç, ˝e niska i niekorzystnie okreÊlona procentowo wysokoÊç dofinansowania w niektórych dzia∏aniach równie˝ zniech´ca∏a wnioskodawców do realizacji projektów w ramach Programu.

udzielana by∏a tylko na projekty zwiàzane z poprawà

bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz poprawà jakoÊci

produktów rybnych, natomiast uniemo˝liwia∏a uzyskanie pomocy na zakup, wymian´, napraw´ silnika

statku rybackiego oraz narz´dzi po∏owowych, przez co

nie korespondowa∏a z oczekiwaniami beneficjentów.

Ponadto potencjalnych wnioskodawców zniech´ca∏y

warunki finansowe, zak∏adajàce refinansowanie (a co

za tym idzie koniecznoÊç kredytowania inwestycji

i ponoszenia kosztów obs∏ugi kredytu) jedynie

40 % kosztów realizowanych inwestycji. W rezultacie

wi´kszoÊç realizowanych projektów by∏y to projekty

o niewielkiej wartoÊci, zak∏adajàce g∏ównie wymian´

wyposa˝enia statków rybackich. Za∏o˝enia tego dzia∏ania nie by∏y dostosowane do faktycznych potrzeb

sektora rybackiego.

l

2. G∏ówne wnioski pochodzàce z realizacji dzia∏aƒ

w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego

„Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb 2004—2006”

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

rcl

.

Realizacja pi´ciu dzia∏aƒ priorytetu 3 spotka∏a si´

z du˝ym zainteresowaniem potencjalnych beneficjentów, przy czym najwi´kszym zainteresowaniem cieszy∏o si´ Przetwórstwo i rynek rybny. Jedynie Ochrona i rozwój zasobów wodnych napotka∏o w poczàtkowej fazie realizacji na problem w postaci braku mo˝liwoÊci prefinansowania inwestycji oraz skomplikowanych procedur ubiegania si´ o dofinansowanie pomocy. Póêniejsze wprowadzenie systemu prefinansowania oraz uproszczeƒ u∏atwiajàcych dost´p do Êrodków

finansowych przyczyni∏o si´ jednak do wzrostu zainteresowania potencjalnych beneficjentów realizacjà tego typu inwestycji. Ze wzgl´du na wàski zakres przedmiotowy pomocy równie˝ Dzia∏anie 3.5 Rybo∏ówstwo

Êródlàdowe spotka∏o si´ z niedu˝ym zainteresowaniem beneficjentów. Znalaz∏o to swoje odzwierciedlenie w niewielkiej alokacji Êrodków finansowych przeznaczonych na realizacj´ inwestycji w zakresie tego

dzia∏ania, co w konsekwencji mia∏o ma∏e znaczenie

w realizacji priorytetów i za∏o˝eƒ SPO.

Sytuacja w rozbiciu na osie priorytetowe wyglàda∏a

nast´pujàco

Priorytet 1. Dostosowanie nak∏adu po∏owowego do

zasobów

w.

Priorytetowym dzia∏aniem SPO by∏o dostosowanie

nak∏adu po∏owowego do zasobów Morza Ba∏tyckiego.

Realizowane dzia∏ania osiàgn´∏y planowane cele

i przyczyni∏y si´ do 40 % redukcji floty ba∏tyckiej.

W ramach tego priorytetu procedury udzielania pomocy i kryteria jej przyznawania by∏y okreÊlone

w miar´ jasno, co wp∏yn´∏o na pomyÊlnà realizacj´

projektów. ¸àcznie na ten cel przeznaczono oko∏o

96 mln EUR i wszystkie Êrodki zosta∏y wykorzystane.

Priorytet 2. Odnowa i modernizacja floty

ww

W ramach tego priorytetu wyodr´bnione by∏y dwa

dzia∏ania, z których Dzia∏anie 2.1. Budowa nowych

statków nie by∏o w ogóle realizowane z powodu zbyt

krótkiego okresu jaki pozosta∏ na jego wdro˝enie,

tj. niespe∏na szeÊç miesi´cy, liczàc od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej. Dzia∏anie to wygas∏o po

31 grudnia 2004 r., w zwiàzku z czym nie jest mo˝liwa

ocena realizacji tego dzia∏ania.

Drugim z dzia∏aƒ by∏a Modernizacja istniejàcych statków rybackich, która spotka∏a si´ z ograniczonym zainteresowaniem beneficjentów. Wynika∏o to g∏ównie

z tego, ˝e potencjalni beneficjenci skupili si´ na Dzia∏aniu 1.1. Z∏omowanie statków rybackich, a dodatkowo wiàza∏o si´ z tym, ˝e cz´Êç kutrów by∏a modernizowana w latach 90. Konstrukcja Dzia∏ania 2.2. zak∏ada∏a, ˝e pomoc finansowa na modernizacj´ statku

Priorytet 4. Inne dzia∏ania

W ramach tego priorytetu za∏o˝ona by∏a realizacja

szeÊciu dzia∏aƒ, z których najmniejszym zainteresowaniem cieszy∏o si´ Dzia∏anie 4.1. Wynika∏o to z tego, ˝e

poczàtkowo niedostosowano zasad udzielania pomocy finansowej do przepisów unijnych oraz zaw´˝ony

zosta∏ kràg odbiorców kwalifikujàcych si´ do otrzymania pomocy, czyli rodziny rybackie i grupa armatorów

statków rybackich do 12 m d∏ugoÊci kad∏uba. Po dostosowaniu zasad wdra˝ania dzia∏ania do zaleceƒ Komisji Europejskiej oraz przeprowadzonej promocji,

odnotowano wzrost zainteresowania beneficjentów,

jednak iloÊç zrealizowanych projektów by∏a niewielka.

Z doÊwiadczeƒ wynika, ˝e gdyby nie problemy, które

pojawi∏y si´ w poczàtkowej fazie wdra˝ania, to zainteresowanie potencjalnych beneficjentów by∏oby znacznie wi´ksze.

Na problemy napotkali równie˝ beneficjenci realizujàcy projekty w ramach Dzia∏ania 4.3. Zbyt wàsko okreÊlono wachlarz kategorii kosztów uznawanych za kwalifikowane oraz zbyt nisko, zdaniem beneficjentów,

oznaczono stopieƒ refundacji poniesionych kosztów

(40 %).

Realizacja pozosta∏ych dzia∏aƒ nie napotka∏a na znaczàce trudnoÊci, które mog∏yby wp∏ynàç na absorpcj´

Êrodków unijnych i tym samym na wdra˝anie SPO.

Zatrudnienie w podsektorach, kobiety i m´˝czyêni

(2006)

Niemniej doÊwiadczenia z ich realizacji b´dà stanowiç

podstaw´ wdra˝ania podobnych rozwiàzaƒ w perspektywie na lata 2007—2013.

• Chów i hodowla ryb: 20004)

v. p

• Przetwórstwo: 16 438

l

• Rybo∏ówstwo morskie: 3409

• Rybo∏ówstwo Êródlàdowe: 1650

Priorytet 5. Pomoc techniczna

èród∏o: GUS

Ramy prawne i administracyjne wdra˝ania niektórych

dzia∏aƒ okaza∏y si´ zbyt skomplikowane. W rezultacie

potencjalni beneficjenci nie mieli ∏atwego dost´pu do

Êrodków b´dàcych do dyspozycji.

• 866 jednostek

• ¸àczny tona˝: 21 234 GT

• ¸àczna moc: 86 617 kW

èród∏o: MRiRW

Po∏owy (2007)

• Morskie: 133 380,4 ton

• Âródlàdowe: 2,87 tys. ton

èród∏o: MIR

Chów i hodowla ryb (2006)

• Ogólna wykorzystywana

70 000 ha

powierzchnia

wód

rcl

.

Pojawi∏y si´ równie˝ pewne problemy dotyczàce p∏atnoÊci dla beneficjentów koƒcowych, spowodowane

pierwotnym kszta∏tem wprowadzonych procedur.

Inne wnioski

Polska flota rybacka (grudzieƒ 2007)

go

Z powodu braku odpowiednich procedur administracyjnych i zmian w zakresie odpowiedzialnoÊci

w polskiej administracji, Êrodki Finansowego Instrumentu Wspierania Rybo∏ówstwa (FIWR) przeznaczone

na pomoc technicznà przy realizacji PO nie zosta∏y

wykorzystane. Poziom zatrudnienia w obr´bie organów odpowiedzialnych za wdra˝anie FIWR, a w szczególnoÊci w Instytucji Zarzàdzajàcej, nie zosta∏ zwi´kszony.

Z powy˝szego wynika potrzeba znacznego wzmocnienia potencja∏u administracyjnego Instytucji Zarzàdzajàcej Programem Operacyjnym o dodatkowy, kompetentny personel.

w.

Ponadto niezw∏ocznie po zatwierdzeniu Programu

Operacyjnego zostanà wdro˝one odpowiednie procedury administracyjne, których celem b´dzie pe∏ne

wykorzystanie pomocy technicznej dost´pnej w ramach osi 5, w tym wykorzystanie ekspertów zewn´trznych.

W celu poprawienia absorpcji Êrodków i szybkiego

rozpocz´cia wdra˝ania Programu Operacyjnego, przygotowane zostanà dzia∏ania informacyjne i komunikacyjne dla EFR, wdra˝ane i finansowane ju˝ w ramach SPO.

ww

Instytucja Zarzàdzajàca w zakresie wdra˝ania niektórych kluczowych dzia∏aƒ programu EFR przygotowuje

nowe instrumenty administracyjne i usprawnione

procedury, których celem jest uproszczenie ram prawnych, administracyjnych i finansowych oraz poprawa

ogólnej wydajnoÊci systemu zarzàdzania i kontroli.

3. Kluczowe wskaêniki kontekstowe dla opisu sektora rybackiego

• IloÊç gospodarstw: 600 (komercyjnych)

• Produkcja akwakultury: 34 tys. ton

èród∏o: IRÂ, MRiRW

Przetwórstwo

• ¸àczna iloÊç zak∏adów przetwórczych: 295 zak∏adów (marzec 2008)

èród∏o: MIR

Obrót

• ¸àczne spo˝ycie ryb: 451 600 kg (2006)

• Ârednie spo˝ycie na osob´: 11,83 kg (2006)

èród∏o: MIR

Import

• ¸àczna iloÊç: 595 000 ton (2007)

èród∏o: MIR

Eksport

• ¸àczna iloÊç: 320 000 ton (2007)

èród∏o: MIR

Produkt krajowy brutto (2006)

Spo˝ycie

• PKB: 261 650 mld EUR (1046,6 mld z∏; 1 EUR

= 4,0 PLN)

• IloÊç rocznie: 11 kg/osoba (2007)

èród∏o: MIR

• Udzia∏ rybactwa w PKB: 0,07 %

———————

4) Szacunek na rok 2005. èród∏o: „Zatrudnienie w sektorze

èród∏o: GUS

rybackim: bie˝àca sytuacja” Komisja Europejska.

Zagro˝enia

Mocne strony

• stan g∏ównych zasobów, na których skupia si´ polska flota;

• doÊwiadczeni i wykwalifikowani rybacy;

• nieefektywna kontrola rybo∏ówstwa;

• stosunkowo niski koszt si∏y roboczej;

• wysoki poziom k∏usownictwa;

• d∏uga tradycja polskiego sektora rybo∏ówstwa, baza historyczna;

• zanieczyszczenie Êrodowiska naturalnego;

v. p

l

4. Analiza SWOT

• silna sektorowa baza badawcza;

• rosnàcy import tanich, z∏ej jakoÊci produktów rybnych z krajów trzecich;

• istotny potencja∏ wodny dla rozwoju chowu i hodowli ryb oraz rybo∏ówstwa Êródlàdowego;

• rosnàca konkurencja na rynku UE, szczególnie

w chowie i hodowli ryb;

• istniejàcy potencja∏ rynkowy dla ryb i produktów

rybnych;

• choroby w chowie i hodowli ryb;

• liczne porty i przystanie rybackie;

go

• ró˝norodnoÊç zasobów naturalnych oraz bioró˝norodnoÊç;

• problemy ze znalezieniem w∏asnego wk∏adu na

wspó∏finansowanie lub prefinansowanie projektów

realizowanych w ramach programów funduszy

strukturalnych;

• brak wspó∏pracy pomi´dzy partnerami lokalnymi.

• flota rybacka przystosowana do prowadzenia zró˝nicowanej dzia∏alnoÊci po∏owowej.

5. Opis sytuacji Êrodowiskowej

S∏abe strony

5.1. Stan Êrodowiska

• przestarza∏a i niewydajna flota rybacka;

• przestarza∏a infrastruktura w portach i przystaniach

rybackich lub jej brak;

W Polsce powierzchnia wód Êródlàdowych (naturalnych i sztucznych) wynosi oko∏o 550 tys. ha. Stan zasobów wodnych jest okreÊlany przez Êredni odp∏yw

roczny, który wynosi dla Polski 62 mld m3 (Êrednia

z 50-lecia), ale waha si´ w granicach od 48 mld m3

(2003 r.) do 80 mld m3 (1999 r.). Polska znajduje si´ na

20 miejscu w Europie, a pod wzgl´dem wody odp∏ywajàcej do morza w przeliczeniu na 1 km2 powierzchni na 22 miejscu. Odp∏yw wody z terenu kraju nast´puje zasadniczo poprzez dwie g∏ówne zlewnie rzek

Wis∏y i Odry do Morza Ba∏tyckiego.

rcl

.

• trudnoÊci w mobilizowaniu zasobów finansowych

niezb´dnych dla inwestycji;

Âródlàdowe wody powierzchniowe

• brak zorganizowanego systemu promocji ryb i produktów rybnych;

• ma∏a atrakcyjnoÊç zawodu rybaka;

• ma∏e zró˝nicowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej na

terenach rybackich;

• brak dost´pnoÊci ryb dla przetwórstwa w ciàgu ca∏ego roku;

w.

• przestarza∏e wyposa˝enie niektórych zak∏adów

przetwórczych, niespe∏niajàce norm UE;

• s∏aba sieç dystrybucyjna produktów rybnych;

• s∏aba organizacja sektora i jego przedstawicieli;

• niski poziom zró˝nicowania gatunków w chowie ryb.

Szanse

ww

• flota rybacka wymagajàca restrukturyzacji i modernizacji;

• niski poziom spo˝ycia ryb i produktów rybnych;

• mo˝liwoÊç rozwoju rybo∏ówstwa zwiàzanego z rosnàcym zapotrzebowaniem na wypoczynek i rekreacj´;

• potencja∏ rynkowy dla nowych gatunków i innowacyjnych produktów rybnych;

• modernizacja portów rybackich, przystani i miejsc

wy∏adunku jako potencja∏ dla rozwoju turystyki;

• potencja∏ rozwojowy produkcji ryb s∏odkowodnych

i zró˝nicowania w kierunku nowych gatunków;

• poprawa kana∏ów dystrybucji i systemów logistycznych.

W odniesieniu do wymogów Ramowej Dyrektywy

Wodnej jakoÊç wód w rzekach jest nadal niezadowalajàca, ale z tendencjà do poprawy. Do najwy˝szej, I klasy czystoÊci, zaklasyfikowanych zosta∏o jedynie 7 %

badanych wód. 40 % wód ma III klas´ czystoÊci, oko∏o

34 % wód nale˝y do II klasy czystoÊci. Z∏ych jakoÊciowo wód jest oko∏o 20 %, jednak ich iloÊç zmniejsza

si´. JakoÊç wód w jeziorach jest zró˝nicowana. Prawie

50 % polskich jezior zosta∏o zaklasyfikowanych do

II klasy czystoÊci, jedynie 3,3 % wód badanych jezior

nale˝y do najwy˝szej, I klasy czystoÊci. Jednak a˝

16,4 % jezior ma wody pozaklasowe. Wi´kszoÊç wód

jeziorowych, w tym zw∏aszcza jeziora bezodp∏ywowe,

mo˝na uznaç za zagro˝one przyÊpieszonà eutrofizacjà

powodowanà czynnikami antropogenicznymi.

Wody morskie

Ba∏tyk jest akwenem bardzo p∏ytkim, o Êredniej g∏´bokoÊci 52 m i powierzchni 377,4 tys. km2, zlewisko ma

powierzchni´ czterokrotnie wi´kszà, tj. 1,72 mln km2.

Powierzchnia polskich obszarów morskich wynosi

32,4 tys. km2. Ba∏tyk to morze Êródlàdowe, ∏àczàce si´

z sàsiednim Morzem Pó∏nocnym wàskimi i p∏ytkimi

cieÊninami, które utrudniajà dop∏yw s∏onych wód

oceanicznych do Ba∏tyku oraz odp∏yw wód Ba∏tyku na

obszar Morza Pó∏nocnego. Ze wzgl´du na niskie zasolenie jest ono wyjàtkowo ubogie biologicznie. Naj-

Rozwój transportu morskiego spowodowa∏ pojawienie si´ w Ba∏tyku oko∏o 60 gatunków roÊlin i zwierzàt

(szczególnie ryb i ma∏˝y). Powodujà one zagro˝enie

równowagi biologicznej i majà wp∏yw na gatunki endogeniczne.

Obszary chronione

W ramach sieci Natura 2000 wyznaczono dotychczas

tak˝e 3 obszary morskie w ramach specjalnej ochrony

ptaków (przybrze˝ne wody Ba∏tyku, ¸awica S∏upska

oraz Zatoka Pomorska) oraz 2 obszary ochrony siedlisk.

Rozmieszczenie obszarów Natura 2000 na terenie Polski obrazuje poni˝sza mapa (stan na lipiec 2007 r.).

ww

w.

rcl

.

go

Istotnym elementem ochrony Êrodowiska jest ochrona fauny i flory wodnej. Celowi temu s∏u˝yç b´dzie

ustanowienie europejskiej sieci Natura 2000. Inicjatywa ta pomo˝e w zachowaniu bioró˝norodnoÊci ptactwa, roÊlinnoÊci i zwierzàt oraz wyeliminowaniu zagro˝eƒ wynikajàcych z intensywnej hodowli ryb.

W Polsce wyznaczono dotychczas 107 (72 w 2004 r.,

35 oczekuje na zatwierdzenie) obszarów specjalnej

ochrony ptaków OSOP (w tym 2 obszary morskie),

obejmujàcych obszar oko∏o 11,8 % powierzchni kraju

(3686 tys. ha) oraz 286 specjalnych obszarów ochrony

siedlisk SOOS (2 obszary morskie), obejmujàcych obszar oko∏o 5,1 % powierzchni kraju (1586 tys. ha).

¸àcznie utworzono 393 obszary Natura 2000 5), z których 9 obszarów, specjalnej ochrony ptaków i obszarów specjalnej ochrony siedlisk, ma pokrywajàce si´

granice.

l

wa˝niejsze znaczenie gospodarcze odgrywajà 4 gatunki: dorsz, Êledê, szprot i ∏osoÊ. Brak wlewów z Morza Pó∏nocnego i zmniejszajàce si´ zasolenie powodujà spadek wielkoÊci zasobów tych ryb. Przyczynia si´

do tego równie˝ nieracjonalna eksploatacja zasobów.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

èród∏o: Ministerstwo Ârodowiska

W Polsce oprócz sieci Natura 2000 innymi wa˝nymi

instrumentami ochrony przyrody sà parki narodowe

oraz parki krajobrazowe.

Parki narodowe to obszary chronione przede wszystkim ze wzgl´du na swoje walory przyrodnicze, ale

równie˝ ze wzgl´du na szczególne wartoÊci naukowe,

spo∏eczne, kulturowe i edukacyjne. W Polsce istniejà

23 parki narodowe o ró˝nych typach ochrony.

Parki krajobrazowe obejmujà obszar chroniony ze

wzgl´du na wartoÊci przyrodnicze, historyczne i kultu-

rowe oraz walory krajobrazowe, ich celem jest zachowanie i popularyzacja bogactwa przyrodniczego w warunkach zrównowa˝onego rozwoju. Na takich terenach mo˝liwe jest prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej, ale tylko w okreÊlonym zakresie i na okreÊlonych

warunkach. W Polsce znajduje si´ 120 parków krajobrazowych o ∏àcznej powierzchni oko∏o 2,5 mln ha.

———————

5) Do maja bie˝àcego roku Polska dostarczy∏a Komisji Euro-

pejskiej informacje o wyznaczeniu 286 propozycji ustanowienia obszarów siedliskowych.

Obowiàzek przeprowadzenia prognozy oddzia∏ywania

na Êrodowisko Programu Operacyjnego i Strategii

Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013 wynika z dyrektywy 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 27 czerwca 2001 r. (Dz. Urz. WE L 197

z 21.07.2001, str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 157) w sprawie oceny wp∏ywu niektórych planów i programów na Êrodowisko

(tzw. dyrektywa SEA — Strategic Environmental Assessment).

W prognozie stwierdzono, ˝e w Polsce realizacja Strategii Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013 b´dzie mieç

generalnie pozytywne skutki dla Êrodowiska. Warunkiem osiàgni´cia dodatniego bilansu korzyÊci i kosztów Êrodowiskowych b´dzie zapewnienie przez Instytucj´ Wdra˝ajàcà oraz przysz∏ych beneficjentów, ˝e

wyra˝one w analizowanych dokumentach postulaty

zrównowa˝onego rozwoju sektora oraz proekologiczne kryteria wyboru projektów b´dà stosowane konsekwentnie i bez wyjàtków.

Inwestycje, w tym zw∏aszcza inwestycje budowlane,

które traktowane sà w polskim prawie jako przedsi´wzi´cia mogàce znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, stanowià tylko cz´Êç dzia∏aƒ przewidywanych do

realizacji w ramach Programu Operacyjnego. Pozosta∏e majà charakter przedsi´wzi´ç technicznych, systemowo-instytucjonalnych czy ekonomiczno-spo∏ecznych. W wi´kszoÊci przypadków mo˝liwe jest poszukiwanie i wybór lokalizacji, która gwarantuje najmniejsze straty Êrodowiskowe. Z przeprowadzonej analizy

wynika, ˝e oddzia∏ywanie na Êrodowisko wi´kszoÊci

zamierzeƒ mo˝liwych do realizacji w ramach Programu Operacyjnego nie b´dzie powodowaç znaczàcych

skutków Êrodowiskowych.

go

W krajowym prawodawstwie taki obowiàzek na∏o˝ony jest przez ustaw´ z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo

ochrony Êrodowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150,

z póên. zm.) — art. 40 nak∏adajàcy obowiàzek Post´powania w sprawie oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko skutków realizacji planów i programów.

5.3. Analiza i ocena skutków Êrodowiskowych

l

5.2. Informacje o procedurze przeprowadzenia i konsultacji Strategicznej Oceny Ârodowiskowej

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Bioràc pod uwag´ skal´ i rodzaje planowanych zamierzeƒ mo˝na stwierdziç, ˝e dzia∏ania te nie powinny

wywo∏ywaç dajàcych si´ zmierzyç skutków transgranicznych, które zgodnie z obowiàzujàcym prawem

mi´dzynarodowym wymaga∏yby konsultacji z krajami

nara˝onymi.

rcl

.

Celem przeprowadzenia prognozy oddzia∏ywania na

Êrodowisko SRR oraz Programu Operacyjnego by∏a

ocena i analiza stanu Êrodowiska na obszarach obj´tych przewidywanym znaczàcym oddzia∏ywaniem postanowieƒ projektowanych dokumentów. Kolejnym

zamierzeniem by∏a równie˝ szczegó∏owa analiza potencjalnych wp∏ywów na Êrodowisko wywo∏anych

wdra˝aniem zadaƒ zaplanowanych w tych dokumentach, jak równie˝ zmian istniejàcego stanu Êrodowiska

w przypadku braku realizacji SRR i Programu Operacyjnego. Celem by∏a tak˝e analiza i ocena zgodnoÊci

zapisów sformu∏owanych w SRR i Programie Operacyjnym z wymogami i celami innych dokumentów

strategicznych, w tym wià˝àcych Polsk´ konwencjach

i traktatach mi´dzynarodowych.

ww

w.

Sporzàdzony projekt prognozy oddzia∏ywania na Êrodowisko, wraz z nietechnicznym streszczeniem, poddany zosta∏ w dniach 30 lipca — 21 sierpnia 2007 roku konsultacjom spo∏ecznym. Projekt prognozy, wraz

ze szczegó∏owà informacjà o rozpocz´ciu konsultacji

spo∏ecznych oraz warunkach zg∏aszania uwag, zamieszczono na stronie internetowej Ministerstwa

Gospodarki Morskiej. Ponadto informacja o konsultacjach zosta∏a rozes∏ana do przedstawicieli Êrodowiska

rybackiego. Papierowà wersj´ projektu udost´pniono

zainteresowanym do wglàdu w budynku ministerstwa, a oprócz tego przes∏ana zosta∏a do zaopiniowania przez odpowiednie organy paƒstwowe do spraw

Êrodowiska.

G∏ówny Inspektor Sanitarny nie zg∏osi∏ uwag do projektu prognozy, natomiast Minister Ârodowiska przes∏a∏ swojà opini´, w której zawar∏ szereg uwag do

wspomnianego projektu.

Rybo∏ówstwo by∏o, jest i nadal mo˝e byç bardzo istotnym czynnikiem nadmiernej eksploatacji Êrodowiska,

g∏ównie ze wzgl´du na wyst´pujàce w przesz∏oÊci zjawisko prze∏owienia zasobów gatunków przemys∏owych. Po∏owy (nie b´dàc gatunkowo selektywnymi)

oddzia∏ujà jako czynnik wysoce destrukcyjny tak˝e na

gatunki rzadkie, zagro˝one i ÊciÊle chronione.

Rybo∏ówstwo Êródlàdowe wià˝e si´ z ryzykiem nadmiernej eksploatacji zasobów ryb i skorupiaków s∏odkowodnych. Szereg dodatkowych oddzia∏ywaƒ na

Êrodowisko ma miejsce w przypadku wykorzystywania do intensywnej hodowli naturalnych i sztucznych akwenów wodnych. Mowa tu o zanieczyszczaniu atmosfery oraz zanieczyszczaniu wód mi´dzy innymi substancjami eutrofizujàcymi, odpadach, przekszta∏ceniu powierzchni ziemi, ha∏asie, zaburzeniu

stosunków wodnych, zmianie warunków mikroklimatycznych, przerwaniu po∏àczeƒ przyrodniczych, fragmentacji przestrzeni, zmianie lokalnej struktury gatunkowej.

rcl

.

go

v. p

l

Wykres 5. Wp∏yw sumaryczny oddzia∏ywania na Êrodowisko Programu Operacyjnego „Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013”

WZ — wzmacniajàce,

KR — korzystne,

PK — potencjalnie korzystne,

NE — neutralne,

PN — potencjalnie negatywne,

NH — niekorzystne/hamujàce,

KF — konflikt.

5.4. Wnioski i rekomendacje

ww

w.

W prognozie stwierdzono, ˝e realizacja celów i priorytetów Programu Operacyjnego, w zakresie i przy uwarunkowaniach okreÊlonych w tych dokumentach, powinna prowadziç do ograniczenia szeroko poj´tych

skutków Êrodowiskowych. Za szczególnie istotny nale˝y uznaç deklarowany w obu dokumentach zamiar

ukierunkowania sektora rybo∏ówstwa, zarówno na obszarze morskim, jak i na wodach Êródlàdowych, na realizacj´ w praktyce codziennej zasady zrównowa˝onego gospodarowania zasobami. Jest to zdecydowanie

pozytywny i wart szerokiego wsparcia wymiar strategii rozwoju rybo∏ówstwa w Polsce na najbli˝sze lata.

W skali lokalnej, a do pewnego stopnia tak˝e globalnej, uwidocznià si´ pewne negatywne skutki Êrodowiskowe. Wi´kszoÊç z nich wydaje si´ mo˝liwa do zaakceptowania jako nieuniknione koszty Êrodowiskowe

ludzkiej aktywnoÊci gospodarczej. W niektórych przypadkach konieczne b´dzie jednak, przed ostatecznym

zatwierdzeniem wniosku do realizacji, okreÊlenie adekwatnych i kompleksowych dzia∏aƒ ograniczajàcych

oddzia∏ywania, a tam gdzie to konieczne równie˝

kompensujàcych spowodowane szkody. Dotyczy to

w szczególnoÊci zamierzeƒ, które proponowane b´dà

do realizacji na obszarach obj´tych Europejskà Siecià

Ekologicznà Natura 2000. Prowadzenie i podejmowanie nowej dzia∏alnoÊci gospodarczej na tych terenach

nie jest zabronione, ale musi ona spe∏niaç okreÊlone

kryteria, w szczególnoÊci nie powodowaç zagro˝enia

gatunków lub siedlisk b´dàcych na danym obszarze

przedmiotem ochrony. Poniewa˝ rybo∏ówstwo korzysta z zasobów przyrody o˝ywionej i aktywnie wp∏ywa

na jej kszta∏t, potencjalne oddzia∏ywania w tym zakresie nale˝y uznaç za szczególnie istotne.

JednoczeÊnie wskazano, ˝e jakkolwiek wystàpienie

ró˝norodnych skutków Êrodowiskowych wydaje si´

w zwiàzku z realizacjà SRR i Programu Operacyjnego

nieuchronne, to jednak ich zasi´g obszarowy b´dzie

stosunkowo niewielki. Przede wszystkim dotyczy to

zmian jakoÊci wody, form i intensywnoÊci u˝ytkowania stawów oraz wód Êródlàdowych wykorzystywanych do hodowli ryb i od∏owów gospodarczych, a tak˝e przekszta∏ceƒ krajobrazu w ich bezpoÊrednim sàsiedztwie. Poprzez zmniejszenie presji, skutki dla Êrodowiska morskiego powinny mieç generalnie pozytywny wymiar.

Podsumowujàc, mo˝na oczekiwaç nast´pujàcych

zmian w Êrodowisku

Wp∏yw negatywny

• nowe êród∏a zanieczyszczeƒ, przede wszystkim

Êcieków i odpadów organicznych;

• przyÊpieszona eutrofizacja wód intensywnie wykorzystywanych do celów chowu i hodowli;

• zmiany struktury zagospodarowania przestrzeni

(ka˝dy przypadek budowy obiektów kubaturowych);

• fragmentacja przestrzeni i tworzenie barier przestrzennych, w tym barier dla migracji zwierzàt

(w przypadku obiektów hydrotechnicznych i wielko-powierzchniowych stawów hodowlanych);

• zmiana struktury gatunkowej, zaburzenia ∏aƒcucha

troficznego.

Wp∏yw pozytywny

• zmniejszenie iloÊci Êcieków odprowadzanych bezpoÊrednio do morza;

• poprawa efektywnoÊci wykorzystania energii i zasobów;

• zwi´kszona retencja wody;

Projekty wspó∏finansowane przez Program Operacyjny b´dà w pe∏ni respektowa∏y postanowienia dyrektyw o ocenie wp∏ywu na Êrodowisko, siedliskowej

i ptasiej. B´dà stosowane odpowiednie kryteria oceny

na etapie wyboru projektów tak, aby zapewniç, ˝e sà

one zgodne z wy˝ej wymienionymi dyrektywami. Nie

b´dzie dozwolone wspó∏finansowanie projektów

wp∏ywajàcych na potencjalne obszary Natura 2000

(tj. obszary, które w opinii Komisji powinny byç wyznaczone w dniu 1 maja 2004 r., ale nie zosta∏y przez

Polsk´ wyznaczone).

go

• lepsza selektywnoÊç po∏owów, ograniczenie strat;

ciç na zminimalizowanie negatywnych oddzia∏ywaƒ zidentyfikowanych podczas dotychczasowej eksploatacji. W odniesieniu do rozbudowy, modernizacji lub restytucji obiektów hodowli ryb Êródlàdowych konieczne b´dzie tak˝e analizowanie ukszta∏towanych dotychczas warunków siedliskowych, w szczególnoÊci ich

znaczenia dla funkcjonowania sieci Natura 2000. Wa˝nym instrumentem ochrony siedlisk i gatunków dla

których utworzono system obszarów Natura 2000 b´dà plany ich zabezpieczania. Dzia∏ania w obr´bie portów morskich z wyprzedzeniem wymagajà przeanalizowania wymagaƒ ochrony obszarów sieci Natura 2000, w szczególnoÊci ich spójnoÊci. Najwi´ksze zagro˝enie dla tych obszarów mogà bowiem powodowaç projekty realizowane w obr´bie morskich wód

przybrze˝nych oraz na styku z akwenami portowymi.

l

• zmiana stosunków wodnych (podtopienia w przypadku budowy i rozbudowy stawów hodowlanych);

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

• odtworzenie i poprawa stanu zdewastowanych

obiektów;

• dywersyfikacja êróde∏ ˝ywnoÊci, zmniejszenie presji na intensyfikacj´ produkcji w innych sektorach

rolnictwa i przemys∏u ˝ywnoÊciowego.

Majàc na uwadze du˝y zasi´g oraz w wi´kszoÊci przypadków nieodwracalny charakter przekszta∏ceƒ Êrodowiska podczas realizacji analizowanych inwestycji,

zaleca si´ zastosowanie przyjaznych dla Êrodowiska

rozwiàzaƒ technicznych. Wa˝ne jest równie˝ zabezpieczenie techniczne sprz´tu i placu budowy. W przypadku, gdy ca∏kowite unikni´cie danego oddzia∏ywania

jest niemo˝liwe, nale˝y dokonaç kompensacji przyrodniczej.

w.

rcl

.

Autorzy prognozy jednoznacznie wskazujà, ˝e zagro˝enie negatywnym oddzia∏ywaniem na Êrodowisko

mo˝e objàç jedynie stosunkowo niewielki obszar kraju, jednak rezygnacja z realizacji Programu Operacyjnego spowodowa∏aby przede wszystkim niewykonanie zobowiàzaƒ akcesyjnych w zakresie ochrony Êrodowiska i gospodarki rybackiej. Skutkiem tego by∏aby

daleko idàca degradacja ekonomiczna i spo∏eczna obszarów zwiàzanych z rybo∏ówstwem morskim, niosàca za sobà tak˝e negatywne skutki Êrodowiskowe.

JednoczeÊnie spowolnieniu uleg∏by nieuchronny rozwój sektora rybactwa Êródlàdowego, które odpowiednio prowadzone mo˝e byç trwa∏ym czynnikiem równowa˝enia skutków Êrodowiskowych i zapewnienia

bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊciowego kraju.

5.5. Zalecenia realizacyjne

ww

Realizacja ka˝dego z celów Programu Operacyjnego

mo˝e powodowaç oddzia∏ywania na Êrodowisko.

O ile wi´kszoÊç proponowanych dzia∏aƒ b´dzie mieç

pozytywne konsekwencje Êrodowiskowe, to cz´Êç

z nich mo˝e mieç skutki negatywne, dlatego ka˝dorazowo w tego typu przypadkach konieczne b´dzie analizowanie sposobów i mo˝liwoÊci ograniczenia tych

niekorzystnych oddzia∏ywaƒ, a tak˝e szukanie sposobów rekompensowania poniesionych strat.

Podstawowym sposobem minimalizacji negatywnego

oddzia∏ywania na Êrodowisko jest dokonywanie wyboru najmniej konfliktowych lokalizacji inwestycji,

gdy˝ skala wywo∏ywanych przez nie przekszta∏ceƒ Êrodowiska zale˝eç b´dzie w znacznym stopniu od lokalnych uwarunkowaƒ. Konieczne jest uwzgl´dnianie zapisów dokumentów powstajàcych w ramach systemu

planowania i programowania rozwoju na wszystkich

szczeblach: wojewódzkim, powiatowym i gminnym.

W przypadku inwestycji polegajàcej na przebudowie

istniejàcych obiektów, szczególnà uwag´ nale˝y zwró-

Autorzy prognozy wierzà, ˝e konsekwentna realizacja

oraz wdra˝anie podczas wyboru i realizacji projektów

mogà w krótkim czasie doprowadziç do g∏´bokiego

przeobra˝enia sektora i uczynienia z niego jednej z najbardziej „przyjaznych Êrodowisku” ga∏´zi polskiej gospodarki, zapewniajàcej jednoczeÊnie pokrycie nawet

bardzo wyrafinowanych potrzeb konsumpcyjnych.

Ponadto cele SRR oraz Programu Operacyjnego sà

tak˝e spójne z podstawowymi zasadami Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, krajowymi dokumentami programowymi oraz zwiàzanymi z nimi aktami prawnymi.

Oddzia∏ywanie na Êrodowisko podzielono ogólnie na

wp∏ywy bezpoÊrednie i poÊrednie oraz korzystne i niekorzystne.

Negatywny wp∏yw dzia∏aƒ realizowanych w ramach

Programu Operacyjnego dotyczy w szczególnoÊci takich inwestycji jak budowa i rozbudowa infrastruktury portowej, obiektów przetwórstwa ryb i odpadów

rybnych.

5.6. Sposób wykorzystania rekomendacji zawartych

w Prognozie oraz sugestii Ministra Ârodowiska

oraz G∏ównego Inspektora Sanitarnego w Programie Operacyjnym

• W ramach konsultacji spo∏ecznych nie wp∏yn´∏y uwagi ze strony podmiotów spo∏eczno-gospodarczych.

5.7. Monitoring aspektów Êrodowiskowych zwiàzanych z wdra˝aniem Programu Operacyjnego

Monitoring Êrodowiskowy realizacji Programu Operacyjnego na bie˝àco przeprowadzany b´dzie przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà i Instytucje PoÊredniczàce

w trakcie jego wdra˝ania oraz realizacji operacji w ramach poszczególnych Êrodków. Jego celem b´dzie

identyfikacja niekorzystnych skutków na wczesnym

etapie, tak aby mo˝na by∏o podejmowaç odpowiednie

dzia∏ania naprawcze6), szczególnie jeÊli chodzi o negatywne skutki Êrodowiskowe wymienione w rozdziale 5.3. W celu wzmocnienia nadzoru nad rybo∏ówstwem morskim przygotowano Plan Kontroli oraz

Plan Restrukturyzacji Floty Ba∏tyckiej, których zapisy

znalaz∏y odzwierciedlenie w Programie Operacyjnym.

Majàc na wzgl´dzie ochron´ zasobów oraz prowadzenie zrównowa˝onego rybo∏ówstwa, plany te wyznaczajà kierunki polityki rybackiej w Polsce.

rcl

.

go

• OdnoÊnie sugestii zawartych w prognozie i odnoszàcych si´ do inwestycji mogàcych naruszyç stan

Êrodowiska na terenach sieci Natura 2000, podkreÊliç trzeba, ˝e zgodnie z ustawà z dnia 16 kwietnia

2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. Nr 92,

poz. 880, z póên. zm.) projekty planów i projekty

zmian do przyj´tych planów oraz planowane przedsi´wzi´cia, które nie sà bezpoÊrednio zwiàzane

z ochronà obszaru Natura 2000 lub obszarami, które nie wynikajà z tej ochrony, a które mogà na te

obszary znaczàco oddzia∏ywaç, wymagajà przeprowadzenia post´powania w sprawie oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko. W zwiàzku z powy˝szym, nie

ma mo˝liwoÊci prowadzenia dzia∏alnoÊci szkodliwej dla Êrodowiska. W przypadku rozpocz´cia tego

rodzaju inwestycji bez przeprowadzenia obowiàzkowej oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko, odpowiednie w∏adze lokalne majà obowiàzek natychmiastowego wstrzymania prac.

• W Programie Operacyjnym doprecyzowano kryteria Projektów pilota˝owych odnoszàcych si´ do

dzia∏aƒ innowacyjnych. DoÊwiadczenia w zakresie

prowadzenia chowu i hodowli oraz opinie ekspertów w tym zakresie wskazujà, ˝e prowadzenie ekstensywnej gospodarki rybackiej w odpowiedni sposób przyczynia si´ do ochrony zasobów przyrodniczych oraz wyst´powania chronionych i unikalnych

gatunków fauny i flory.

l

• W celu wytypowania rejonów zale˝nych od rybactwa oraz w celu ogólnej analizy korelacji pomi´dzy

obszarami zale˝nymi od rybactwa a siecià Natura

2000 zamieszczono mapy najwa˝niejszych skupisk

obiektów chowu i hodowli ryb, przemys∏u rybnego

oraz pozosta∏ych dziedzin sektora rybackiego. Ponadto na podstawie przyj´tych kryteriów, wspólnie

z instytucjami naukowymi i w∏adzami terytorialnymi, podj´to prób´ okreÊlenia obszarów zale˝nych

od rybactwa, a co za tym idzie, w dalszej kolejnoÊci,

mo˝liwe b´dzie okreÊlenie stanu Êrodowiska na

tych obszarach oraz póêniejsze dopasowanie strategii rozwoju regionu tak, aby zapewniç przestrzeganie wymogów ochrony Êrodowiska oraz najlepszà mo˝liwà ochron´ obszarów nale˝àcych do sieci

Natura 2000.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

• Zgodnie z sugestià Ministra Ârodowiska w Programie Operacyjnym uaktualniono dane dotyczàce obszarów Natura 2000 na terenie Polski.

w.

• Rozszerzono problem ochrony Êrodowiska przyrodniczego równie˝ na inne instrumenty ochrony,

przede wszystkim parki narodowe oraz rezerwaty

przyrody.

ww

• Odniesiono si´ do dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 paêdziernika

2000 r. ustanawiajàcej ramy wspólnotowego dzia∏ania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L

327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Program Operacyjny zgodny jest

z wszelkimi regulacjami Wspólnoty odnoszàcymi

si´ do ochrony Êrodowiska.

• Ponadto, aby zapobiec negatywnym skutkom Êrodowiskowym wskazanym w prognozie, Instytucja

Zarzàdzajàca, we wspó∏pracy z innymi Instytucjami

uczestniczàcymi we wdra˝aniu Programu Operacyjnego, na etapie planowania oraz realizacji przedsi´wzi´ç finansowanych z EFR, przygotuje wzory

wniosków o dofinansowanie, w jak najwi´kszym

stopniu obligujàc beneficjentów do tego, aby ju˝ na

poczàtkowym etapie, przy wyborze oraz sposobie

realizacji inwestycji, potencjalne konflikty mo˝na

by∏o zredukowaç do niezb´dnego minimum. Chodzi przede wszystkim o kwesti´ lokalizacji inwestycji, w tym g∏ównie niekolidowanie z obszarami Natura 2000.

Ponadto, zgodnie z prawodawstwem krajowym, inwestorzy przygotowujàcy inwestycje, które mog∏yby

mieç niekorzystny wp∏yw na Êrodowisko (np. inwestycje budowlane lub inwestycje na obszarach Natura 2000) zobowiàzani sà do przeprowadzenia oceny

oddzia∏ywania na Êrodowisko.

Podstawowym instrumentem wykorzystywanym

w tym celu b´dzie monitoring naukowy, polegajàcy

na sta∏ym analizowaniu danych pochodzàcych od

ekspertów zajmujàcych si´ tematykà ochrony Êrodowiska oraz sektorem rybackim, w tym w szczególnoÊci rybactwem Êródlàdowym. Przez upowa˝nione instytucje naukowe na bie˝àco analizowany b´dzie mi´dzy innymi stan zasobów, zarówno w wodach Êródlàdowych, jak i morskich. Na tej podstawie mo˝liwa b´dzie kontrola i ocena zmiany liczebnoÊci populacji po∏awianych ryb. Osiàgnie si´ to z pomocà odpowiednich wskaêników.

W zakresie rybo∏ówstwa Êródlàdowego wsparcie finansowe nie b´dzie udzielane, je˝eli realizacja inwestycji przyczyni si´ do zachwiania równowagi pomi´dzy zasobami ryb w obwodzie rybackim a liczbà, typem i wydajnoÊcià sprz´tu p∏ywajàcego s∏u˝àcego do

po∏owu ryb. W tym celu Instytucja Zarzàdzajàca wyznaczy jednostki naukowe upowa˝nione do dokonania oceny wp∏ywu inwestycji na zasoby ryb dost´pne

w wodach Êródlàdowych. Wynik oceny ustalony zostanie na podstawie analizy zgodnoÊci i celowoÊci inwestycji z za∏o˝eniami 10-letniego planu zrównowa˝onego korzystania ze Êródlàdowych zasobów ryb (operat rybacki), w którym zdefiniowane sà szczegó∏owe

zasady i warunki prowadzenia gospodarki rybackiej,

w tym zasady korzystania i ochrony zasobów ryb

———————

6) Zob. art. 10 dyrektywy o oddzia∏ywaniu na Êrodowisko.

w Êródlàdowym obwodzie rybackim. Za∏o˝enia planu

zrównowa˝onego korzystania ze Êródlàdowych zasobów ryb uwa˝a si´ za wià˝àce, je˝eli zosta∏y zatwierdzone przez jednostk´ naukowà upowa˝nionà przez

ministra w∏aÊciwego do spraw rybo∏ówstwa.

• egzekwowanie przepisów dotyczàcych rybo∏ówstwa morskiego i organizacji rynku;

Dane statystyczne dotyczàce ochrony Êrodowiska

oraz rybactwa, zawierane w rocznikach statystycznych, wykorzystywane b´dà do okresowego monitorowania stanu Êrodowiska zwiàzanego z sektorem rybackim.

• nadzorowanie okr´gowych inspektoratów rybo∏ówstwa morskiego;

Poprzez EFR paƒstwa cz∏onkowskie zapewnià równouprawnienie m´˝czyzn i kobiet oraz przestrzeganie zasady równych szans.

• równoÊç ekonomiczna;

• równy udzia∏ w procesach decyzyjnych;

• równoÊç spo∏eczna;

• równoÊç obywatelska;

l

• zarzàdzanie rejestrem statków rybackich;

• nadzorowanie Centrum Monitorowania Rybo∏ówstwa.

Cz´Êcià Departamentu Rybo∏ówstwa jest Centrum Monitorowania Rybo∏ówstwa (CMR) z siedzibà w Gdyni,

które podlega bezpoÊrednio Departamentowi Rybo∏ówstwa. G∏ówne zadania CMR to

• zarzàdzanie satelitarnym systemem monitoringu

jednostek rybackich (VMS);

go

Wspólnotowa strategia równoÊci szans m´˝czyzn i kobiet ma pi´ç celów

v. p

6. Równouprawnienie p∏ci

• wydawanie licencji po∏owowych i specjalnych zezwoleƒ po∏owowych;

• przygotowywanie sprawozdaƒ dla instytucji europejskich i mi´dzynarodowych organizacji rybackich.

Okr´gowe inspektoraty rybo∏ówstwa morskiego

(OIRM) odpowiedzialne sà za egzekwowanie w∏aÊciwych przepisów dotyczàcych rybo∏ówstwa. Podlegajà

one ministrowi w∏aÊciwemu do spraw rybo∏ówstwa.

Okr´gowe inspektoraty rybo∏ówstwa morskiego zlokalizowane sà w Gdyni, S∏upsku i Szczecinie.

rcl

.

• zmiana tradycyjnych ról i obalenie stereotypów dotyczàcych p∏ci.

• zbieranie informacji o po∏owach i pierwszej sprzeda˝y dla Systemu Informacji Rybo∏ówstwa Morskiego (SIRM);

G∏ównymi instrumentami osiàgni´cia tych celów sà

• wdra˝anie planów równouprawnienia p∏ci;

• w∏àczanie równoÊci szans we wszystkie programy

wspólnotowe.

w.

Zarówno polska Konstytucja (art. 33), jak i inne akty

krajowe, potwierdzajà równoÊç szans wszystkich obywateli. W 2003 r. sektor rybacki zatrudnia∏ 19 923 osoby, w tym oko∏o 49 % kobiet (êród∏o: Eurostat). Rybo∏ówstwo wydaje si´ byç w znacznym stopniu zaj´ciem

tradycyjnie m´skim. Kobiety obecne sà g∏ównie

w przemyÊle przetwórczym i marketingu. Przewa˝ajà

w instytucjach badawczych i naukowych.

Program Operacyjny rybactwa oraz chowu i hodowli

ryb stara∏ si´ b´dzie promowaç równoÊç szans m´˝czyzn i kobiet.

ww

Zw∏aszcza Lokalne Grupy Rybackie, ustanawiane

w ramach osi 4, b´dà stara∏y si´ osiàgnàç równowag´ p∏ci wÊród swych cz∏onków oraz zapewniç reprezentacj´ m∏odzie˝y.

7. Organizacja kontroli dzia∏alnoÊci po∏owowej

Departament Rybo∏ówstwa, zarzàdzajàc ˝ywymi zasobami morza, prowadzi nadzór nad kontrolowaniem

przestrzegania przepisów dotyczàcych rybo∏ówstwa

morskiego, wspó∏pracuje ze s∏u˝bami kontrolnymi KE

i wspó∏uczestniczy w przygotowywaniu aktów prawnych zwiàzanych z dzia∏alnoÊcià kontrolnà w dziedzinie rybo∏ówstwa.

W zakresie obowiàzków kontrolnych Departament odpowiada w szczególnoÊci za

• ochron´ ˝ywych zasobów morskich;

CzynnoÊci kontrolne wykonywane sà przy u˝yciu

5 statków kontrolnych i 8 ∏odzi patrolowych. Okr´gowe inspektoraty rybo∏ówstwa morskiego zatrudniajà

obecnie 108 inspektorów, w∏àczajàc w to 46 inspektorów terenowych, którzy majà swoje siedziby w 14 portach na Wybrze˝u. Istnieje wyraêna potrzeba modernizacji i zwi´kszenia Êrodków kontrolnych, rozwoju zasobów ludzkich, a tak˝e poprawy kwalifikacji i stanu

wiedzy personelu przez szkolenia.

IV. STRATEGIA NA POZIOMIE PROGRAMU OPERACYJNEGO WED¸UG SKUTKÓW I WSKAèNIKÓW

REALIZACJI. KALENDARZ I CELE POÂREDNIE

Strategia zaproponowana dla polskiego Programu

Operacyjnego zosta∏a przygotowana na podstawie

4 kluczowych elementów

• celów Strategii Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013,

przyj´tej przez Polsk´ w 2007 r. i nast´pnie dostosowanej w paêdzierniku 2008 r.;

• celów okreÊlonych w art. 4 rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 1198/2006;

• zawartoÊci Planu Restrukturyzacji Floty Ba∏tyckiej

i projektu Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego;

• analizy SWOT dokonanej przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

Ocena ex ante, przedstawiona w rozdziale 5, oceni∏a

spójnoÊç celów ustanowionych na poziomie Progra-

Za pomocà poni˝szych wskaêników oddzia∏ywania

mo˝na zmierzyç stopieƒ realizacji wizji strategicznej

1. Ogólne cele Programu Operacyjnego: strategiczna

wizja sektora rybackiego w Polsce

• wzrost konkurencyjnoÊci sektora (zwi´kszona wartoÊç dodana lub zwi´kszona wydajnoÊç);

v. p

• iloÊç miejsc pracy utworzonych lub utrzymanych

w sektorze podstawowym (flota rybacka, chów

i hodowla ryb oraz rybo∏ówstwo Êródlàdowe), jak

równie˝ w przemyÊle przetwórczym i na obszarach

zale˝nych od rybactwa;

• dostosowanie potencja∏u po∏owowego dorsza jako

wk∏ad w zrównowa˝enie sektora.

go

Zgodnie ze Strategià Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013

strategiczna wizja sektora opiera si´ na zasadzie zrównowa˝onego rozwoju polskiego sektora rybackiego,

dlatego te˝ ogólnym celem Programu Operacyjnego

jest stworzenie, poprzez zrównowa˝onà eksploatacj´

zasobów, konkurencyjnego, nowoczesnego i dynamicznego sektora rybackiego.

l

mu Operacyjnego z SRR i rozporzàdzeniem Rady

(WE) nr 1198/2006.

Zdefiniowanie danych bazowych i skwantyfikowanie

wskaêników b´dzie przedmiotem analizy zleconej

przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà w ciàgu roku od przyj´cia Programu Operacyjnego.

W celu osiàgni´cia strategicznej wizji Program Operacyjny realizowa∏ b´dzie cztery ogólne cele, powiàzane

z dwunastoma celami szczegó∏owymi.

rcl

.

Program Operacyjny wraz z innymi Êrodkami wykorzystywanymi przez w∏adze polskie, a nieb´dàcymi

cz´Êcià EFR, stanie si´ g∏ównym narz´dziem do realizacji tej wizji.

2. Szczegó∏owe cele do osiàgni´cia których zmierzajà priorytety Programu Operacyjnego

Osiàgni´cie strategicznej wizji sektora rybackiego b´dzie równie˝ celem dzia∏aƒ w ramach innych instrumentów. Fragmenty opisujàce w ka˝dej osi priorytetowej „lini´ demarkacyjnà” z innymi instrumentami wspólnotowymi przedstawiajà zarys tych instrumentów.

———————

ww

w.

7) Udzia∏ sektora rybackiego w PKB 2006 r. wynosi∏ 0,07%.

8) 2006 — Prognoza.

Cel 1. Poprawa konkurencyjnoÊci i zrównowa˝enia

podstawowego sektora rybackiego.

Cel 2. Zwi´kszenie i rozwój potencja∏u rynkowego

sektora rybackiego.

Cel 3. Propagowanie zrównowa˝onego rozwoju oraz

poprawa jakoÊci ˝ycia i stanu Êrodowiska na

obszarach rybackich.

Cel 4. Wdro˝enie skutecznego sposobu zarzàdzania

i kontroli PO oraz poprawa ogólnego potencja∏u administracyjnego do wdra˝ania WPR.

ww

l

v. p

go

rcl

.

w.

Zwiàzek celu ogólnego ze s∏u˝àcymi jego wykonaniu celami szczegó∏owymi obrazuje poni˝szy schemat.

2.1. Cel ogólny 1. Poprawa konkurencyjnoÊci i zrównowa˝enia podstawowego sektora rybackiego

• rozwój nowych dzia∏alnoÊci (hodowla o charakterze

proekologicznym itd.);

Przez „podstawowy sektor rybacki” rozumie si´ produkcj´ ryb jako produktu podstawowego, w∏àczajàc

w to w niektórych przypadkach pierwszy etap przetworzenia po z∏owieniu ryb.

• modernizacja sektora, nowe technologie;

l

• rekultywacja stawów rybnych.

v. p

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Przetwórstwo uj´te jest w ramach wsparcia obrotu,

przedstawionego w obr´bie celu ogólnego 2, poniewa˝ jest on ukierunkowany g∏ównie na ulepszenie

produktów w celu spe∏nienia oczekiwaƒ rynku.

Ârodek 2.1. Inwestycje w chów i hodowl´ ryb;

Poni˝sze trzy cele szczegó∏owe wspierajà osiàgni´cie

celu ogólnego 1.

Ârodek 2.4. Wsparcie na rzecz zdrowia zwierzàt;

2.1.1. Dostosowanie polskiej floty ba∏tyckiej do dost´pnych zasobów wraz z towarzyszàcymi

dzia∏aniami spo∏eczno-ekonomicznymi

Ârodek 2.6. Inwestycje w przetwórstwo i obrót;

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne;

Ârodek 2.2. Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe;

Ârodek 2.3. Wsparcie na rzecz zdrowia publicznego;

Ârodek 2.5. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

go

Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej;

• dostosowanie wielkoÊci i modernizacja floty rybackiej;

• poprawa warunków pracy, bezpieczeƒstwa i higieny;

• poprawa kwalifikacji zawodowych w sektorze rybackim i dywersyfikacja dzia∏alnoÊci;

Ârodek 3.5. Projekty pilota˝owe.

2.1.3. Poprawa infrastruktury w portach, przystaniach i miejscach wy∏adunku

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Intencjà tego celu szczegó∏owego jest modernizacja

portów, przystani i miejsc wy∏adunku w celu zapewnienia dostaw produktów lepszej jakoÊci oraz poprawa warunków pracy, bezpieczeƒstwa i higieny pracowników zatrudnionych w sektorze rybackim.

Ârodek 1.1. Pomoc publiczna z tytu∏u trwa∏ego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej;

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

rcl

.

• lepsza jakoÊç produktów pochodzàcych z po∏owów

floty morskiej.

Ârodek 1.2. Pomoc publiczna z tytu∏u tymczasowego

zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej;

Ârodek 1.3. Inwestycje na statkach rybackich i selektywnoÊç;

• wzrost wydajnoÊci polskiej floty i przedsi´biorstw

rybackich;

• ulepszony obrót produktami rybnymi;

• poprawa warunków pracy, bezpieczeƒstwa i higieny;

• poprawa poziomu kontroli i warunków wy∏adunku.

Ârodek 1.5. Rekompensaty

spo∏eczno-gospodarcze

w celu zarzàdzania flotà rybackà;

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

w.

Ârodek 1.4. Rybo∏ówstwo przybrze˝ne;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej;

Ârodek 3.3. Porty rybackie, miejsca wy∏adunku i przystanie.

Ârodek 3.3. Porty rybackie, miejsca wy∏adunku i przystanie;

2.2. Cel ogólny 2. Zwi´kszenie i rozwój potencja∏u

rynkowego sektora rybackiego

ww

Ârodek 3.5. Projekty pilota˝owe;

Ârodek 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia

statków rybackich.

2.1.2. Zapewnienie zrównowa˝onego rozwoju w chowie i hodowli ryb oraz rybo∏ówstwie Êródlàdowym

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

• poprawa jakoÊci produktów rybo∏ówstwa Êródlàdowego i hodowli ryb;

• dostarczanie na rynek gatunków o dobrych perspektywach rynkowych;

• dostosowanie sektora do oczekiwaƒ rynku: gatunki, ceny, kontrola jakoÊci, mo˝liwoÊç przeÊledzenia

pochodzenia itd.;

Rozwój rynku produktów rybo∏ówstwa wspierany b´dzie przez Êrodki koncentrujàce si´ na przetwórstwie

produktów i ich wprowadzaniu do obrotu. W celu

zwi´kszenia udzia∏u rynkowego produktów rybnych

nale˝y poprawiç jakoÊç produktów rybnych (dystrybucja produktów podstawowych) i uruchomiç kampanie promocyjne.

Poni˝sze cele szczegó∏owe wspierajà realizacj´ celu

ogólnego 2

2.2.1. Wsparcie ulepszenia i modernizacji przemys∏u

przetwórczego

Wsparcie przemys∏u przetwórczego powinno prowadziç do nast´pujàcych wyników

• rozwój nowych produktów;

• poprawa jakoÊci produktów — Êwie˝ych, mro˝onych i przetworzonych;

• modernizacja i ulepszenie obiektów zwiàzanych

z przetwórstwem ryb;

• restrukturyzacja i tworzenie organizacji producentów, które lepiej b´dà reprezentowa∏y interesy zaanga˝owanych stron.

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Ârodek 2.6. Inwestycje w przetwórstwo i obrót;

poprawy stanu Êrodowiska, propagowania dywersyfikacji dzia∏alnoÊci oraz poprawy warunków i jakoÊci ˝ycia lokalnych spo∏ecznoÊci.

Cele szczegó∏owe wspierajàce realizacj´ celu ogólnego 3

l

• wzrost udzia∏u rynkowego produktów przetworzonych;

Poz. 739

2.3.1. Poprawa ochrony i rozwój fauny i flory wodnej

v. p

Monitor Polski Nr 51

Istnieje potrzeba ochrony i wzbogacania bogatego

dziedzictwa Êrodowiskowego Polski, istniejàcej ró˝norodnoÊci biologicznej polskiego Êrodowiska wodnego

i licznych obszarów Natura 2000.

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne.

• poprawa stanu Êrodowiska wodnego;

2.2.2. Zapewnienie poda˝y i obrót produktami rybnymi

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

go

Istnieje koniecznoÊç lepszego dostosowania produktów rybo∏ówstwa do potrzeb i wymagaƒ konsumentów, a tak˝e umo˝liwienie Êledzenia ich pochodzenia.

• budowa sta∏ych lub ruchomych urzàdzeƒ, umo˝liwiajàcych w´drówk´ ryb Êrodowiskowych;

• rekultywacja wód Êródlàdowych;

• lepsze zarzàdzanie niektórymi gatunkami (w´gorz,

troç, ∏osoÊ itd.).

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

• korzystniejsze ceny, zarówno dla rybaków, jak

i konsumentów;

Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej.

• zapewnienie mo˝liwoÊci Êledzenia pochodzenia

produktów i poprawa ich jakoÊci.

2.3.2. Wsparcie ustanawiania Lokalnych Grup Rybackich oraz tworzenie i wdra˝anie Lokalnych

Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich

rcl

.

• lepsza przejrzystoÊç rynku i struktury cen;

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia tego celu

Ârodek 2.6. Inwestycje w przetwórstwo i obrót;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne;

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna.

2.2.3. Wzrost spo˝ycia produktów rybnych w Polsce

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

• na obszarach zale˝nych od rybactwa ustanowione

zostanà Lokalne Grupy Rybackie przy wykorzystaniu na tyle, na ile to mo˝liwe istniejàcych struktur

i podejÊcia Leader;

• lokalne Grupy Rybackie przygotujà Lokalne Strategie Rozwoju Obszarów Rybackich;

• ustanowione zostanà partnerstwa prywatno-publiczne w celu przygotowania i wdro˝enia Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich.

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna.

• wzrost Êredniego spo˝ycia ryb i produktów rybnych;

2.3.3. Wdra˝anie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich

w.

Zwi´kszeniu poziomu spo˝ycia produktów rybnych

s∏u˝yç b´dzie wytwarzanie nowych produktów lepiej

dostosowanych do potrzeb rynku, jak równie˝ prowadzenie szeroko zakrojonych kampanii promocyjnych.

ww

• wzrost udzia∏u gatunków wartoÊciowych i zorientowanych na rynek;

• wprowadzenie nowych gatunków i poprawa wizerunku innych produktów.

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

W zwiàzku z wdra˝aniem Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich spodziewane sà nast´pujàce

wyniki

• poprawa jakoÊci ˝ycia;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

• rozwój spo∏eczno-gospodarczy obszarów rybackich

i podniesienie wartoÊci dodanej tworzonej lokalnie;

Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne.

• zró˝nicowanie dzia∏alnoÊci gospodarczej na terenach rybackich;

2.3. Cel ogólny 3. Propagowanie zrównowa˝onego

rozwoju oraz poprawa jakoÊci ˝ycia i stanu Êrodowiska na obszarach rybackich

• lepsze wykorzystanie i ochrona zasobów lokalnych;

Obszary rybackie w Polsce stajà przed szczególnymi

problemami spo∏eczno-gospodarczymi, zwiàzanymi

mi´dzy innymi z wdra˝aniem WPR. Istnieje potrzeba

• w celu zrównowa˝onego lokalnego rozwoju spo∏eczno-gospodarczego (podejÊcie oddolne) zostanie zastosowana nowa metoda zarzàdzania.

• podniesienie atrakcyjnoÊci

(szczególnie dla turystów);

lokalnych

terenów

Ârodek 4.1. Rozwój obszarów zale˝nych od rybactwa.

2.3.4. Podejmowanie projektów wspó∏pracy

Pomi´dzy Lokalnymi Grupami Rybackimi, mi´dzy innymi w celu wymiany doÊwiadczeƒ, istnieje mo˝liwoÊç podejmowania wspó∏pracy oraz po∏àczenia si∏.

Wsparcie takie prowadziç b´dzie do osiàgni´cia rezultatu w postaci

• ustanowienia wspó∏pracy na poziomie krajowym

i mi´dzynarodowym (poprzez wspólne projekty).

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna.

W celu wdro˝enia Programu Operacyjnego potrzebne

b´dzie wsparcie techniczne. B´dzie ono mia∏o na celu

wzmocnienie potencja∏u administracyjnego organów

publicznych zaanga˝owanych we wdra˝anie WPR.

Spodziewane sà nast´pujàce wyniki

• podniesienie potencja∏u administracyjnego i motywacja zasobów ludzkich;

• lepsze zarzàdzanie Programem Operacyjnym;

• pe∏na i w∏aÊciwa dokumentacja wdra˝ania Programu Operacyjnego;

• lepiej wyszkolone zasoby ludzkie;

• zwi´kszenie ÊwiadomoÊci funkcjonowania i zawartoÊci Programu Operacyjnego, poprawiona absorpcja Êrodków;

go

Ârodek 4.2. Wsparcie na rzecz wspó∏pracy mi´dzyregionalnej i mi´dzynarodowej;

2.4. Cel ogólny 4. Wdro˝enie skutecznego sposobu

zarzàdzania i kontroli PO oraz poprawa ogólnego

potencja∏u administracyjnego do wdra˝ania WPR

l

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

2.3.5. Wsparcie budowania sieci grup rybackich

• w∏aÊciwa ocena wdra˝ania Programu Operacyjnego i jego Êrodków;

Budowanie sieci lokalnych grup rybackich jest wa˝nym elementem rozwoju lokalnego. Wsparcie tego

procesu, udzielane Lokalnym Grupom Rybackim, prowadziç b´dzie do nast´pujàcych rezultatów

• wsparcie ustanawiania Lokalnych Grup Rybackich

i ∏àczenia tych grup w sieci.

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna.

• wymiana doÊwiadczeƒ i dobrych praktyk pomi´dzy

grupami.

3. Kalendarz i cele poÊrednie

rcl

.

• propagowanie i wymiana innowacyjnych dzia∏aƒ

pomi´dzy grupami;

Ârodki zmierzajàce do osiàgni´cia celów

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna.

ww

w.

OÊ priorytetowa 1

Poni˝sze tabele przedstawiajà cele dla ka˝dej z osi

priorytetowych, z uszczegó∏owieniem dla 2010

i 2013 r. WartoÊci bazowe przedstawiono dla 2007 r.

lub dla najnowszych osiàgalnych danych.

èród∏o: MIR

———————

9) Wskaêniki zostanà zweryfikowane w trakcie Êrednioterminowej oceny Programu Operacyjnego.

èród∏o: MIR, MRiRW

ww

w.

OÊ priorytetowa 3

rcl

.

go

OÊ priorytetowa 2

kich Wspólnoty Europejskiej dotkni´tych kryzysem

gospodarczym (Dz. Urz. UE L 202 z 31.07.2008, str. 1),

w szczególnoÊci opracowanie planu dostosowania

floty dla polskiej floty dorszowej. W rezultacie, po

przyj´ciu wspomnianego planu, z∏o˝ony zostanie

wniosek o zmian´ niniejszego Programu Operacyjnego, zgodnie z art. 18 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006.

l

Dà˝àc do szybszego osiàgni´cia g∏ównych celów

zwiàzanych z restrukturyzacjà floty i zapewnienia d∏ugoterminowej ekonomicznej rentownoÊci sektora rybo∏ówstwa, Polska przewiduje implementacj´ du˝ej

liczby Êrodków i derogacji ustanowionych rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r.

ustanawiajàcym tymczasowe szczególne dzia∏anie

majàce na celu wspieranie restrukturyzacji flot rybac-

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

èród∏o: MIR

———

10) Prognoza.

v. p

l

OÊ priorytetowa 4

V. PODSUMOWANIE OCENY EX ANTE

go

èród∏o: MRiRW, GUS

Zgodnie z przepisami rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223

z 15.08.2006, str. 1, z póên. zm.) dotyczàcymi oceny ex

ante, ocena ex ante zosta∏a sporzàdzona przez niezale˝nà firm´ Agrotec Polska Sp. z o.o.

• zmniejszenia Êrodków na finansowanie sta∏ego

i czasowego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej,

portów rybackich i przetwórstwa;

• zwi´kszenia Êrodków na chów i hodowl´ ryb oraz

rybo∏ówstwo Êródlàdowe;

rcl

.

G∏ówne wnioski z przeprowadzonej oceny sà nast´pujàce

• lepszego okreÊlenia priorytetów, w ramach osi 2,

dla rybo∏ówstwa Êródlàdowego, chowu i hodowli

oraz przetwórstwa ryb;

• program Operacyjny jest spójny z SRR i WPR;

• program Operacyjny po wprowadzeniu niewielkich

poprawek okreÊla w∏aÊciwà strategi´ dla rozwoju

polskiego sektora rybackiego;

w.

• strategia jest wyraênie okreÊlona, jej cele sà jasne.

Pomo˝e zwi´kszyç iloÊç pozyskiwanych ryb i produkcj´ przetwórstwa, chroniç Êrodowisko naturalne, zwi´kszyç iloÊç miejsc pracy i ekonomicznà wydajnoÊç sektora. Wdro˝enie Programu Operacyjnego b´dzie mia∏o d∏ugotrwa∏e pozytywne skutki dla

sektora rybackiego;

• system wdra˝ania zosta∏ jasno okreÊlony;

• program Operacyjny jest korzystny dla regionów

i beneficjentów, choç na obecnym etapie trudno

oceniç wyniki w uj´ciu iloÊciowym;

ww

• alokacja Êrodków jest w∏aÊciwa dla wdra˝ania poszczególnych osi priorytetowych;

• wskaêniki (po wprowadzeniu sugerowanych poprawek) sà odpowiednie dla monitorowania i oceny

Programu Operacyjnego.

Dokumenty zgodne sà ze strategià lizboƒskà i strategià z Goeteborga. Ocena ex ante wskazuje, ˝e Program Operacyjny jest w pe∏ni zgodny z zasadami

ogólnymi okreÊlonymi w art. 19 rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 1198/2006. Majàcy zostaç ustanowiony system zarzàdzania i kontroli jest odpowiednio zaprojektowany, a funkcje jasno okreÊlone.

Podstawowe rekomendacje wynikajàce z oceny ex

ante dotyczà

• zmiany nazwy Programu Operacyjnego;

• weryfikacji spójnoÊci danych z danymi SRR;

• okreÊlenia odpowiednich wskaêników osiàgni´cia

celów Programu Operacyjnego;

• tam, gdzie ma to zastosowanie, okreÊlenia wartoÊci

docelowych na 2010 r. (wskaêniki rezultatów).

Wi´kszoÊç z tych rekomendacji zosta∏a wzi´ta pod

uwag´ w ostatecznej wersji Programu Operacyjnego.

VI. OSIE PRIORYTETOWE PROGRAMU OPERACYJNEGO

SpójnoÊç i uzasadnienie wybranych osi priorytetowych

1.1. W stosunku do odpowiednich cz´Êci Krajowego

Planu Strategicznego

Wdro˝enie za∏o˝eƒ Strategii Rozwoju Rybo∏ówstwa

2007—2013, prezentowanej w Rozdziale 4 niniejszego

Programu Operacyjnego, mo˝liwe jest w ramach

dzia∏aƒ oferowanych przez Europejski Fundusz Rybacki.

1.1.1. OÊ priorytetowa 1. Dzia∏ania na rzecz adaptacji

floty rybackiej

Przy pomocy Êrodków w ramach niniejszej osi priorytetowej b´dzie dokonana restrukturyzacja polskiej floty ba∏tyckiej, przewidziana w uzgodnionym mi´dzy

w∏adzami polskimi a Komisjà Europejskà Planie Restrukturyzacji Floty Ba∏tyckiej (kwiecieƒ 2008 r.). Jego

za∏o˝enia znajdà odzwierciedlenie w Planie Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego, o którym mowa

w art. 21 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

W zwiàzku z Planem Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego Polska planuje aktualnie przygotowanie planu

1.1.2. OÊ priorytetowa 2. Akwakultura, rybo∏ówstwo

Êródlàdowe, przetwórstwo i rynek rybny

W zakresie rybactwa Êródlàdowego, w tym akwakultury, widoczna jest potrzeba dalszych inwestycji rozpocz´tych w okresie programowania 2004—2006,

g∏ównie w zakresie modernizacji istniejàcych gospodarstw chowu i hodowli, w celu podniesienia ich konkurencyjnoÊci na rynku oraz dostosowania ich mo˝liwoÊci do wymagaƒ i oczekiwaƒ konsumentów.

1.1.5. OÊ priorytetowa 5. Pomoc techniczna

Dla zapewnienia efektywnego wdra˝ania Programu

Operacyjnego, jak równie˝ dzia∏aƒ z zakresu jego

przygotowania (monitorowania pomocy administracyjnej i technicznej, oceny i audytu), konieczne jest

wykorzystanie pomocy technicznej. Pomoc techniczna b´dzie równie˝ wspieraç dzia∏ania zmierzajàce do

zwi´kszenia potencja∏u i skutecznego dzia∏ania jednostek stojàcych na stra˝y przestrzegania zasad Wspólnej

Polityki Rybackiej. Dodatkowo wspierane b´dzie powstanie krajowej sieci Lokalnych Grup Rybackich.

go

Sektor rybactwa Êródlàdowego wymaga inwestycji

w infrastruktur´, w tym w popraw´ warunków pracy

oraz higieny i jakoÊci produktów.

tam spo∏ecznoÊci. Celem tych dzia∏aƒ by∏oby ∏agodzenie zagro˝eƒ, a tak˝e wykorzystanie nowych szans

rozwoju oferowanych dzi´ki tym przemianom. Lokalne spo∏ecznoÊci najlepiej potrafià okreÊliç swe miejscowe potrzeby i w∏àczyç je do lokalnych strategii,

które b´dà wspierane przez EFR. Powinny one zmierzaç do poprawy jakoÊci ˝ycia i atrakcyjnoÊci obszarów zale˝nych od rybactwa.

l

na rzecz dostosowania floty, w rozumieniu art. 12 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 744/2008, majàcego na celu restrukturyzacj´ segmentu floty dorszowej i byç

mo˝e równie˝ innych segmentów.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

1.2. W stosunku do wytycznych Programu Operacyjnego (art. 19 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006)

Program Operacyjny zosta∏ wypracowany w zgodzie

z jednà z podstawowych zasad Wspólnoty, zasadà partnerstwa, oraz w Êcis∏ej wspó∏pracy ze wszystkimi interesariuszami i odpowiednimi w∏adzami na poziomie

regionalnym i lokalnym, a tak˝e centrami badawczymi.

rcl

.

Istnieje równie˝ potrzeba nak∏adów na rzecz polskiego

przetwórstwa i obrotu produktami rybo∏ówstwa. Bioràc pod uwag´ ograniczonà dost´pnoÊç surowca z Morza Ba∏tyckiego, istniejàce obiekty produkcyjne muszà

zostaç zmodernizowane tak, by mog∏y przetwarzaç inne ni˝ dotychczas gatunki ryb. Ponadto konieczne sà

inwestycje w przetwórstwo zwiàzane z jego modernizacjà (nowe technologie, sprz´t, innowacyjne metody

produkcji), a tak˝e inwestycje z zakresu higieny i bezpieczeƒstwa pracy oraz dostosowania do wymogów

ochrony Êrodowiska, jak równie˝ utrzymania zatrudnienia w tym sektorze, i na koniec przeszkolenie kadr.

w.

Konieczne jest tak˝e podj´cie dzia∏aƒ w celu ulepszenia

obrotu produktami rybnymi. Nale˝y propagowaç wewn´trzne spo˝ycie produktów rybactwa poprzez dzia∏ania majàce na celu zachowanie ciàg∏oÊci ∏aƒcucha

ch∏odniczego, wzrostu jakoÊci i bezpieczeƒstwa produktów rybnych oraz popraw´ systemu ich identyfikowalnoÊci. Umo˝liwi to popraw´ konkurencyjnoÊci w stosunku do produktów importowanych, a tak˝e zwi´kszy

atrakcyjnoÊç produktów na rynkach zagranicznych.

1.1.3. OÊ priorytetowa 3. Ârodki s∏u˝àce wspólnemu

interesowi

W celu zwi´kszenia konkurencyjnoÊci polskiego rybo∏ówstwa przewidzieç nale˝y modernizacj´ istniejàcych portów rybackich, a tak˝e budow´ miejsc wy∏adunku i przystani.

ww

Potrzebna jest lepsza organizacja sektora rybackiego,

np. poprzez ustanawianie nowych organizacji producenckich. Wspierane powinny byç dzia∏ania innowacyjne, projekty pilota˝owe i wymiana doÊwiadczeƒ.

W celu zwi´kszenia Êredniego spo˝ycia ryb przypadajàcego na jednego mieszkaƒca konieczne jest równie˝

uruchomienie szeroko zakrojonych kampanii informacyjnych dotyczàcych spo˝ycia ryb oraz kampanii informacyjnych na temat sektora rybactwa.

Zgodnie z art. 19 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006 przy wyborze osi priorytetowych wzi´to

pod uwag´ nast´pujàce zasady

(a) spójnoÊç z zasadami Wspólnej Polityki Rybackiej

i Krajowym Planem Strategicznym w celu osiàgni´cia w szczególnoÊci sta∏ej i trwa∏ej równowagi

pomi´dzy potencja∏em po∏owowym a mo˝liwoÊciami po∏owowymi;

• Zawarte jest to w pierwszym celu strategii zaproponowanej w Programie Operacyjnym.

Wszystkie Êrodki osi priorytetowej 1 i niektóre

Êrodki w ramach osi priorytetowej 3 b´d´ wdra˝ane tak, by zachowaç spójnoÊç z tà wiodàcà zasadà.

(b) poprawa harmonijnego, zrównowa˝onego i trwa∏ego rozwoju dzia∏alnoÊci gospodarczej, zatrudnienia zasobów ludzkich, jak równie˝ ochrony

i poprawy stanu Êrodowiska;

• Pokrywa si´ to dok∏adnie ze strategicznà wizjà,

którà chce osiàgnàç Program Operacyjny;

wszystkie osie priorytetowe wniosà wk∏ad do tej

zasady.

1.1.4. OÊ priorytetowa 4. Zrównowa˝ony rozwój obszarów zale˝nych od rybactwa

(c) odpowiednia alokacja dost´pnych Êrodków finansowych pomi´dzy osie priorytetowe, a w szczególnoÊci tam, gdzie ma to zastosowanie, odpowiedni

poziom finansowania dzia∏aƒ w ramach rozdzia∏u

I tytu∏u IV (oÊ priorytetowa 1. dzia∏ania na rzecz dostosowania wspólnotowej floty rybackiej);

Bioràc pod uwag´ zmniejszajàce si´ znaczenie rybo∏ówstwa ba∏tyckiego oraz potencjalne szanse rozwoju

dla produkcji ryb Êródlàdowych, istotne jest podejmowanie dzia∏aƒ na poziomie lokalnym przez obecne

• Podzia∏ Êrodków finansowych dokonany zosta∏

wziàwszy pod uwag´ t´ wiodàcà zasad´, lecz

równie˝ z zamiarem przyznania Êrodków zgodnie z wymogami ka˝dego z celów strategii. Po-

° OÊ 1: 23 % ca∏ej pomocy w ramach EFR przyznane jest g∏ównie na restrukturyzacj´ polskiej

ba∏tyckiej floty rybackiej zgodnie z krajowym

planem restrukturyzacji floty ba∏tyckiej, który

b´dzie wdra˝any jako Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego (art. 24 ust. 1 lit. v rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006;

° OÊ 2: 20 % ca∏ej pomocy EFR przeznaczone

jest na t´ oÊ dla wsparcia dzia∏aƒ majàcych na

celu zrównowa˝ony rozwój chowu i hodowli

ryb, rybo∏ówstwa Êródlàdowego, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów

rybnych w celu poprawy konkurencyjnoÊci

sektora oraz tworzenia i utrzymania miejsc

pracy;

• Podejmowane dzia∏ania b´dà mia∏y na celu

zmniejszenie wp∏ywu na Êrodowisko dzia∏alnoÊci sektora rybackiego oraz promowaç b´dà

proekologiczne technologie w sektorze (rybo∏ówstwo, chów i hodowla ryb, przetwórstwo,

rozwój lokalny). Zachowanie bioró˝norodnoÊci

(fauny i flory) w polskim Êrodowisku wodnym

równie˝ przyczyni si´ do osiàgni´cia za∏o˝eƒ

strategii z Goeteborga.

(f) poprawa sytuacji zasobów ludzkich w sektorze

rybackim poprzez dzia∏ania majàce na celu popraw´ i dywersyfikacj´ umiej´tnoÊci zawodowych, rozwój kszta∏cenia ustawicznego, popraw´

warunków i bezpieczeƒstwa pracy;

go

° OÊ 3 stanowi 20 % ca∏ej pomocy EFR. Dzia∏ania te pomogà zrealizowaç wspólne cele polityki w sektorze rybactwa. OÊ ta zawiera

w szczególnoÊci dzia∏ania dotyczàce budowy

lub modernizacji portów, przystani rybackich

i miejsc wy∏adunku, jak równie˝ dzia∏ania

zmierzajàce do promocji produktów rybnych

i lepszej organizacji rynku;

(e) promocja dzia∏aƒ majàcych wk∏ad w strategi´

z Goeteborga, w szczególnoÊci tych poprawiajàcych Êrodowiskowy wymiar sektora rybackiego;

wspierane b´dà dzia∏ania zmierzajàce do zmniejszenia wp∏ywu na Êrodowisko dzia∏alnoÊci sektora rybackiego i promujàce ekologiczne metody

produkcji;

l

dzia∏ Êrodków finansowych na osie priorytetowe jest nast´pujàcy

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

rcl

.

° OÊ 4: 32 % przeznaczone jest na t´ oÊ, poniewa˝ obszary zale˝ne od rybactwa w Polsce

stanowià wa˝ny potencja∏ dla wdra˝ania

Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich;

• W ró˝nych osiach Programu Operacyjnego

przewidzianych jest kilka dzia∏aƒ szkoleniowych. Ich celem jest wsparcie zasobów ludzkich

sektora w dostosowaniu si´ do nowych warunków stworzonych w wyniku restrukturyzacji

i modernizacji sektora, jak równie˝ podniesienie

jego konkurencyjnoÊci.

° OÊ 5: 5 % b´dzie potrzebne na osiàgni´cie celów poprawy potencja∏u administracyjnego,

w tym w kontekÊcie aspektów WPR zwiàzanych z wdra˝aniem EFR.

w.

(d) promocja dzia∏aƒ majàcych wk∏ad w strategi´

lizboƒskà; powinny byç wspierane dzia∏ania majàce na celu promocj´ zrównowa˝onego poziomu

zatrudnienia w sektorze rybackim, w szczególnoÊci poprzez popraw´ jakoÊci miejsc pracy, u∏atwienie m∏odzie˝y dost´pu do zawodu oraz wspieranie innowacji w ca∏ym sektorze;

• Podstawowym spodziewanym skutkiem wdro˝enia strategii jest tworzenie lub utrzymanie

miejsc pracy;

ww

• jakoÊç miejsc pracy poprawiana b´dzie poprzez

kilka dzia∏aƒ zmierzajàcych do polepszenia warunków i bezpieczeƒstwa pracy w sektorze rybackim, w tym równie˝ w przemyÊle przetwórczym;

• modernizacja sektora mog∏aby uczyniç go

atrakcyjniejszym dla m∏odzie˝y;

• poprawa jakoÊci ˝ycia i atrakcyjnoÊci obszarów

zale˝nych od rybactwa powinna zach´caç m∏odzie˝ do pozostawania w sektorze rybackim lub

na dotychczasowym obszarze, gdzie b´dà mogli znaleêç zatrudnienie;

• jednym z g∏ównych staraƒ Programu Operacyjnego jest innowacja, w szczególnoÊci w bran˝y

przetwórstwa, jak równie˝ rozwój nowych technologii po∏owowych. Jest to równie˝ kluczowy

czynnik przy reagowaniu na miejscowe potrzeby poprzez Lokalne Grupy Rybackie, wspierane

w ramach osi 4.

(g) wspieranie dzia∏alnoÊci o wysokiej wartoÊci dodanej poprzez rozwój potencja∏u innowacyjnego,

który pozwala osiàgnàç wysokie standardy jakoÊci i zaspokaja zapotrzebowanie konsumentów

na produkty rybo∏ówstwa i hodowli ryb; wspierane b´dà dzia∏ania promujàce przejrzystoÊç ekologicznych metod produkcji konsumenckiej;

• Wiele dzia∏aƒ Programu Operacyjnego zgodnych jest z tà wiodàcà zasadà.

(h) wk∏ad w zwi´kszenie poda˝y oraz zrównowa˝ony

rozwój wspólnotowego rynku produktów rybo∏ówstwa, chowu i hodowli ryb;

• Dostosowanie produkcji do oczekiwaƒ rynku

przewidziane jest w kilku Êrodkach, szczególnie

w ramach osi 3.

(i) promowanie, na ró˝nych etapach wdra˝ania Programu Operacyjnego, równowagi p∏ci w sektorze

rybackim poprzez dzia∏ania majàce na celu

w szczególnoÊci ograniczenie podzia∏u rynku pracy ze wzgl´du na p∏eç;

• Kobiety obecne sà g∏ównie w przemyÊle przetwórczym, jako ˝e rybo∏ówstwo podejmowane

jest g∏ównie przez m´˝czyzn. Na polskim wybrze˝u tradycyjnie dzia∏alnoÊç rybacka podejmowana jest przez wszystkich cz∏onków rodziny, w szczególnoÊci w rybo∏ówstwie na ma∏à

skal´. Poprawa higieny, warunków i bezpieczeƒstwa pracy we wszystkich segmentach

bran˝y powinna uczyniç jà atrakcyjniejszà dla

kobiet. Dzia∏ania przewidziane w celu modernizacji przemys∏u przetwórczego przyniosà bezpoÊrednià korzyÊç kobietom, jako ˝e stanowià

one wi´kszoÊç si∏y roboczej. Szczególna uwaga

(j) promocja zintegrowanego zrównowa˝onego rozwoju obszarów rybackich poprzez piel´gnowanie

tkwiàcego w nich potencja∏u i poprawa jakoÊci ˝ycia;

• Jest to dok∏adnie celem zak∏adania Lokalnych

Grup Rybackich w ramach osi priorytetowej 4

i wdra˝ania Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich.

(k) tam gdzie ma to zastosowanie, poprawa potencja∏u instytucjonalnego i administracyjnego w celu dobrego zarzàdzania Wspólnà Politykà Rybackà i skutecznego wdra˝ania Programu Operacyjnego;

1.3. Wyniki oceny ex ante, o której mowa w art. 48

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006

Podsumowano je w rozdziale V.

W ramach tej osi pierwszeƒstwo w przydziale funduszy zostanie przyznane wdra˝aniu Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego dla floty ba∏tyckiej. W tym

kontekÊcie planowane jest przygotowanie Programu

na rzecz dostosowania floty, zgodnie z rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 744/ 2008.

TreÊç Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego

Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego przyj´ty

przez w∏adze polskie b´dzie zawiera∏

• opis kontekstu (stan zasobów, floty itd.);

• spodziewane rezultaty w zakresie poziomu nak∏adu

po∏owowego, poprawy stanu zasobów i rentownoÊci floty;

go

• Jest to cel przewidziany dla dzia∏aƒ w ramach

pomocy technicznej (oÊ priorytetowa 5).

celów Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego na

2015 r. w Êwietle zmian o stanie surowca, dost´pnoÊci

zasobów rybackich, poziomu restrukturyzacji floty

i dost´pnoÊci finansowania.

l

zostanie zwrócona na równowag´ p∏ci w Lokalnych Grupach Rybackich wspieranych w ramach osi priorytetowej 4.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

i finansowane z innych êróde∏;

• krajowe projekty wycofywania, modernizacji floty

i dzia∏ania spo∏eczno-gospodarcze s∏u˝àce realizacji

przedmiotowego Planu;

rcl

.

1. OÂ PRIORYTETOWA 1. ÂRODKI NA RZECZ DOSTOSOWANIA FLOTY RYBACKIEJ

• Êrodki, które planuje si´ wdro˝yç, w rozró˝nieniu

na te finansowane z EFR

1.1. G∏ówne cele w ramach osi priorytetowej 1

Art. 21 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 okreÊla zakres wsparcia wdra˝ania Krajowego Planu Restrukturyzacji Floty Ba∏tyckiej w ramach EFR i dostosowania pozosta∏ej cz´Êci polskiej floty.

w.

Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego, który zak∏ada 30 % redukcj´ potencja∏u po∏owowego ukierunkowanego na dorsza, stanowi g∏ówny instrument redukcji nak∏adu po∏owowego, a celem w∏adz polskich

jest przekszta∏cenie treÊci Planu Restrukturyzacji Floty

Ba∏tyckiej w Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego najpóêniej w trzy miesiàce po zatwierdzeniu Programu Operacyjnego. Minister w∏aÊciwy do spraw rybo∏ówstwa zatwierdzi Plan Dostosowania Nak∏adu

Po∏owowego.

ww

JeÊli chodzi o czas trwania Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego, proponuje si´, by pokrywa∏ okres

programowania. Niemniej jednak wi´kszoÊç redukcji

floty odb´dzie si´ w ciàgu trzech pierwszych lat wdra˝ania Programu Operacyjnego, dlatego te˝, po ocenie

Êródterminowej, zaistnieje potrzeba dostosowania

• szczególne dzia∏ania na rzecz rybo∏ówstwa przybrze˝nego;

• dzia∏ania z zakresu kontroli ustanowione w celu

monitorowania wdra˝ania niniejszego Planu;

• odpowiednie wskaêniki do pomiaru wdra˝ania

Planu;

• sprawozdawczoÊç w obszarze wdra˝ania Planu ze

wskazaniem, ˝e roczny raport sk∏adany KE zgodnie

z art. 67 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 powinien zawieraç osobny rozdzia∏ poÊwi´cony tej

kwestii.

Przewiduje si´, ˝e Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego przygotowany zostanie przez Morski Instytut

Rybacki w Gdyni pod nadzorem Instytucji Zarzàdzajàcej.

Dla floty dalekomorskiej przewidywane dzia∏ania b´dà dotyczyç g∏ównie finansowania wyposa˝enia i modernizacji tego segmentu.

go

v. p

l

1.2. Podstawa i skwantyfikowane cele

èród∏o: MIR

1.3. Uzasadnienie Êredniej stopy wspó∏finansowania,

grupy docelowe/sektory/obszary i beneficjenci

rcl

.

Polska w ca∏oÊci znajduje si´ w zasi´gu celu „konwergencja” i posiada s∏aby potencja∏ absorpcji, dlatego

zastosowanie ma maksymalna przewidziana przez

rozporzàdzenie Rady (WE) nr 1198/2006 intensywnoÊç

wsparcia wspólnotowego.

G∏ównymi beneficjentami tej osi priorytetowej b´dà

w∏aÊciciele jednostek rybackich i rybacy, których dotyczy Plan Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego.

Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie stosowaç si´ do zapisów: „Linia demarkacyjna pomi´dzy Programami

Operacyjnymi Polityki SpójnoÊci, Wspólnej Polityki

Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej”, dokumentu

przyj´tego przez Komitet Koordynujàcy NSRO.

1.4. Opis g∏ównych dzia∏aƒ proponowanych w ramach osi priorytetowej 1 wynikajàcych z proponowanej strategii

w.

Program Operacyjny zachowa pi´ç Êrodków proponowanych przez EFR

Ârodek 1.1. Pomoc publiczna z tytu∏u trwa∏ego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej;

Ârodek 1.2. Pomoc publiczna z tytu∏u tymczasowego

zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej;

ww

Ârodek 1.3. Inwestycje na statkach rybackich i selektywnoÊç;

Ârodek 1.4. Rybactwo przybrze˝ne;

Ârodek 1.5. Rekompensaty spo∏eczno-gospodarcze.

Ârodek 1.1. Pomoc publiczna z tytu∏u trwa∏ego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej

1. Opis Êrodka

Od momentu wstàpienia Polski do Unii Europejskiej,

g∏ównie w ramach SPO Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb 2004—2006, stan ba∏tyckiej floty rybackiej

uleg∏ znacznej redukcji, zarówno w kategoriach mocy i tona˝u, jak i liczby statków rybackich. W latach

2005—2007 z u˝yciem pomocy publicznej wycofano

404 statki rybackie o tona˝u 15,8 tys. GT oraz mocy

53,4 tys. kW prowadzàce po∏owy na Morzu Ba∏tyckim.

W celu wdro˝enia Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego uruchomione zostanà operacje majàce na

celu trwa∏e wycofanie, w zwiàzku z dalszym zmniejszeniem wielkoÊci polskiej floty. Wspomniane operacje b´dà dotyczy∏y równie˝ jednostek rybackich na

Ba∏tyku dotkni´tych zakazem u˝ywania p∏awnic.

W zwiàzku z tym wycofanych zostanie oko∏o 8 jednostek o ∏àcznym tona˝u 200 GT.

1.5. Linia demarkacyjna pomi´dzy podobnymi Êrodkami w ramach finansowania wspólnotowego

i dzia∏ania podejmowane w celu zapewnienia

komplementarnoÊci

Trwa∏e zaprzestanie dzia∏alnoÊci przyjmie trzy ró˝ne

formy

Wszystkie Êrodki w ramach osi priorytetowej 1, w tym

programy szkoleniowe dla rybaków, b´dà finansowane wy∏àcznie z EFR.

2) przekwalifikowanie statku rybackiego na dzia∏alnoÊç dochodowà niezwiàzanà z rybo∏ówstwem;

———————

11) Wskaêniki zostanà zweryfikowane w trakcie Êrednioter-

minowej oceny Programu Operacyjnego.

1) z∏omowanie statku rybackiego;

3) przekwalifikowanie statku rybackiego na dzia∏alnoÊç niedochodowà niezwiàzanà z rybo∏ówstwem.

3. Wk∏ad finansowy

B´dà nimi w∏aÊciciele jednostek rybackich zarejestrowanych w rejestrze floty rybackiej.

Wsparcie finansowe pochodziç b´dzie w 100 % ze

Êrodków publicznych, w tym 75 % z EFR.

3. Wk∏ad finansowy

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Wsparcie finansowe pochodziç b´dzie w 100 % ze

Êrodków publicznych, w tym 75 % z EFR.

Nie dotyczy.

v. p

l

2. Beneficjenci Êrodka

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Kryteria u˝ywane do ustalenia poziomu premii

Patrz tabela str. 2832.

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

• sta∏e koszty ponoszone przez w∏aÊcicieli jednostek

podczas ich postoju w porcie (op∏aty portowe,

ubezpieczenie, utrzymanie i amortyzacja);

go

• Poziom publicznego wsparcia zostanie ustanowiony przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà przy wzi´ciu pod

uwag´ najlepszej relacji kosztów do skutecznoÊci,

w oparciu o obiektywne kryteria, takie jak: wartoÊç

jednostki rybackiej i jej pozwolenie na po∏ów, wiek

i tona˝ jednostki rybackiej wyra˝ony w GT, jak równie˝ umocnienie si´ PLN.

Komitet Monitorujàcy ustanowi poziom wsparcia publicznego, bioràc pod uwag´ najlepszà relacj´ kosztów

do efektywnoÊci na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak

• cz´Êç utraconych zysków rybaków na pok∏adzie

i w∏aÊcicieli jednostek, w tym koszt op∏aconych

sk∏adek na ubezpieczenie spo∏eczne;

• cz´Êç podstawowego wynagrodzenia aktualnie

otrzymywanego przez rybaków.

rcl

.

W celu wzi´cia pod uwag´ wy˝ej wymienionych czynników jako podstawa u˝yta zostanie skala pomocy za∏àczona do rozporzàdzenia Rady (WE) nr 2792/99 ustanawiajàcego szczegó∏owe zasady i uzgodnienia dotyczàce pomocy strukturalnej Wspólnoty w sektorze rybo∏ówstwa (Dz. Urz. WE L 337 z 30.12.1999, str. 10,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 4, t. 4, str. 179, z póên. zm.) ze wzrostem pu∏apów maksymalnie o 10 %. Ponadto, aby zach´ciç do

wycofywania starszych jednostek, Instytucja Zarzàdzajàca ustanowi odpowiedni degresywny mechanizm

finansowania;

• w odpowiednich przypadkach koszty finansowania

zwiàzane z po˝yczkami z instytucji finansowych za

okres tymczasowego zaprzestania;

• kwota premii za przekwalifikowanie jednostki rybackiej do dochodowej dzia∏alnoÊci poza rybo∏ówstwem b´dzie stanowi∏a do 70 % stawki za z∏omowanie jednostki;

Dla Komitetu Monitorujàcego w odniesieniu do rybaków kryterium przy ustanawianiu premii b´dzie odsetek aktualnie przez nich otrzymywanego podstawowego wynagrodzenia netto.

Ârodek 1.3. Inwestycje na statkach rybackich i selektywnoÊç

1. Opis Êrodka

Âredni wiek polskiej floty przekracza 27 lat i wymaga

ona znacznych nak∏adów na modernizacj´, które dotyczyç b´dà wymiany silników w celu ograniczenia zu˝ycia paliwa i zmniejszenia wp∏ywu na Êrodowisko,

lecz równie˝

Ârodek 1.2. Pomoc publiczna z tytu∏u tymczasowego

zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej

• inwestycji majàcych na celu popraw´ jakoÊci produktów rybnych, warunków pracy, bezpieczeƒstwa

i higieny;

1. Opis Êrodka

• wyposa˝enia dla obiektów przetwórczych, mroêni,

ch∏odni i magazynów;

ww

w.

• kwota premii za przekwalifikowanie jednostki rybackiej do niedochodowej dzia∏alnoÊci poza rybo∏ówstwem b´dzie stanowi∏a 90 % stawki za z∏omowanie jednostki.

Rekompensata za tymczasowe zaprzestanie dzia∏alnoÊci po∏owowej mo˝e byç przyznana zgodnie z przepisami art. 24 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006,

w szczególnoÊci w ramach wdra˝ania Planu Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego, jak równie˝ zapisami

art. 6 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 744/2008.

Sezonowe zawieszenie dzia∏alnoÊci po∏owowej o powtarzalnym charakterze nie jest brane pod uwag´

przy przyznawaniu Êwiadczeƒ lub rekompensat.

• inwestycji w bardziej selektywne techniki i sprz´t

po∏owowy;

• inwestycji chroniàcych po∏owy i sprz´t przed drapie˝nikami.

Inwestycje te nie mogà podnosiç zdolnoÊci jednostek

do po∏owu ryb.

2. Beneficjenci Êrodka

W ramach rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006

mo˝liwa jest jednorazowa wymiana silnika jednostki

rybackiej pod nast´pujàcymi warunkami

B´dà nimi w∏aÊciciele i armatorzy (osoby fizyczne lub

prawne) jednostek rybackich zarejestrowanych w rejestrze statków rybackich, a tak˝e rybacy.

• w przypadku statków przeznaczonych do rybo∏ówstwa przybrze˝nego nowy silnik b´dzie mia∏ moc t´

samà lub mniejszà ni˝ stary;

• w przypadku trawlerów o d∏ugoÊci ca∏kowitej

ponad 24 m nowy silnik b´dzie mia∏ moc przynajmniej o 20 % mniejszà ni˝ stary; statek podlega

planowi ratowania i restrukturyzacji, o którym

mowa w art. 21 lit. f rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006 i zostanie przystosowany do metody

po∏owów przy której zu˝ywa mniej paliwa.

1. Opis Êrodka

Rybactwo przybrze˝ne w Polsce, o specyfice tradycyjnej, opartej na rodzinie, odgrywa wa˝nà rol´ w sektorze rybackim. Wzd∏u˝ wybrze˝a segment ten jest kluczowy dla gospodarki lokalnych spo∏ecznoÊci, szczególnie w po∏àczeniu z rozwojem dzia∏alnoÊci turystycznej i rekreacyjnej na tych obszarach.

Modernizacja i konwersja tego sektora, jak równie˝

poprawa umiej´tnoÊci zawodowych i szkolenie rybaków w zakresie bezpieczeƒstwa, majà ogromne znaczenie.

2. Beneficjenci Êrodka

B´dà nimi rybacy, w∏aÊciciele jednostek rybackich zarejestrowanych w rejestrze floty rybackiej, stowarzyszenia rybaków i w∏aÊcicieli jednostek.

go

Zmniejszenie mocy silnika o 20 %, o którym mowa

wy˝ej, mo˝e zostaç osiàgni´te przez grup´ statków

w obr´bie opisanych w tych punktach kategorii statków, zgodnie z warunkami wymienionym w art. 25

ust. 4 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Wymagania dla wspomnianej grupy jednostek wymienione sà w art. 6 ust. 3 rozporzàdzenia Komisji (WE)

nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiajàcego

szczegó∏owe zasady wykonania rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 120 z 10.05.2007,

str. 1).

Ârodek 1.4. Rybactwo przybrze˝ne

l

• w przypadku statków o d∏ugoÊci ca∏kowitej poni˝ej

24 m, innych ni˝ statki o których mowa powy˝ej,

nowy silnik b´dzie mia∏ moc przynajmniej o 20 %

mniejszà ni˝ stary;

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

IntensywnoÊç publicznej pomocy finansowej b´dzie

wahaç si´ od 40 % do 100 % ca∏kowitej wartoÊci operacji.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

rcl

.

Polska zamierza wykorzystaç ten mechanizm do sfinansowania wymiany silników swojej floty ba∏tyckiej.

3. Wk∏ad finansowy

Liczba statków, których dotyczy Êrodek.

2. Beneficjenci Êrodka

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

B´dà nimi w∏aÊciciele jednostek rybackich zarejestrowanych w rejestrze statków rybackich.

3. Wk∏ad finansowy

w.

Finansowe wsparcie publiczne mo˝e wahaç si´ w zakresie 20—60 % ca∏kowitego kosztu inwestycji.

W przypadku wdro˝enia rozporzàdzenia nr 744/2008

ma zastosowanie art. 7 tego rozporzàdzenia.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2832.

ww

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

Kryteria u˝ywane do ustanowienia maksymalnej

kwoty przyznawanej na jednostk´ rybackà w ramach

tego artyku∏u

W zakresie Inwestycje na statkach rybackich i selektywnoÊç w okresie programowania 2007—2013, zgodnie z art. 6 rozporzàdzenia Komisji (WE) nr 498/2007,

ustanawia si´ maksymalnà kwot´ dofinansowania dla

ka˝dego statku rybackiego. Maksymalna wartoÊç

wszelkich kwalifikowanych inwestycji dla jednego

statku w okresie mi´dzy 2007 i 2013 r. ustalana jest dla

ka˝dej jednostki przy wzi´ciu pod uwag´ jej wieku

i tona˝u. Ograniczona ona b´dzie do 50 % stawki

ustanowionej za trwa∏e zaprzestanie dzia∏alnoÊci po∏owowej.

• Pomoc b´dzie udzielana w formie refundacji w wysokoÊci do 40 % kwalifikowalnych kosztów operacji; w odniesieniu do rybactwa przybrze˝nego kwota ta mo˝e osiàgnàç 60 %.

• W przypadku wymiany silnika pomoc b´dzie udzielana w formie refundacji w wysokoÊci do 20 %

kwalifikowalnych kosztów operacji; w odniesieniu

do rybactwa przybrze˝nego kwota ta mo˝e osiàgnàç 40 %.

• Wyp∏ata Êrodków finansowych odbywaç si´ b´dzie

jednorazowo (w przypadku operacji jednoetapowych) lub po zakoƒczeniu ka˝dego etapu (operacje

wieloetapowe).

Ârodek 1.5. Rekompensaty spo∏eczno-gospodarcze

w celu zarzàdzania krajowà flotà rybackà

1. Opis Êrodka

Restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres

programowania 2007—2013, wiàza∏a si´ b´dzie z dalszym ograniczeniem potencja∏u po∏owowego tak, by

najlepiej dostosowaç go do dost´pnych zasobów,

i b´dzie mia∏a niekorzystny wp∏yw na zatrudnienie

i sytuacj´ spo∏eczno-ekonomicznà na obszarach

rybackich. W zwiàzku z tym konieczne jest podj´cie

towarzyszàcych dzia∏aƒ spo∏eczno-ekonomicznych

w celu zrównowa˝enia niekorzystnych efektów Planu

Dostosowania Nak∏adu Po∏owowego, udzielanie

wsparcia, ró˝nicowania dzia∏alnoÊci na obszarach dotkni´tych problemem.

G∏ówny typ wsparcia dotyczy∏ b´dzie

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

• podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zw∏aszcza

wÊród m∏odych rybaków;

• szkoleƒ majàcych na celu przekwalifikowanie zawodowe dla osób odchodzàcych z rybactwa;

• rekompensat za wczeÊniejsze odejÊcie z zawodu rybaka, w tym wczeÊniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybo∏ówstwa;

Dla rybaków, którzy po raz pierwszy uzyskujà cz´Êciowe lub ca∏kowite prawo w∏asnoÊci jednostki rybackiej

o d∏ugoÊci nieprzekraczajàcej 24 m, premia nie przekroczy 15 % kosztów nabycia prawa w∏asnoÊci, ani

kwoty 50 000 euro.

go

• nieodnawialnych rekompensat dla rybaków, którzy

przepracowali jako rybacy co najmniej 12 miesi´cy,

pod warunkiem, ˝e statek rybacki na którym byli zatrudnieni zosta∏ obj´ty trwa∏ym zaprzestaniem dzia∏alnoÊci po∏owowej;

Kryteria i mechanizm przyznawania rekompensat oraz

premii oparte b´dà o kwoty ustanowione w okresie

programowania 2004—2006. Poziom publicznego

wsparcia ustanowiony zostanie przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà przy wzi´ciu pod uwag´ takich czynników

jak: 35 % umocnienie z∏ mi´dzy 2005 i 2008 r., a tak˝e

10 % stopa inflacji mi´dzy 2004 i 2008 r., które spowodowa∏y, ˝e o 1/3 spad∏a realna wartoÊç rekompensat

i premii. W tym samym okresie Êrednie wynagrodzenie wzros∏o o 30 % (êród∏o: GUS). WczeÊniejsze emerytury b´dà rewaloryzowane o wskaênik inflacji na

poczàtku ka˝dego roku.

l

• dywersyfikacji dzia∏alnoÊci w celu propagowania

zró˝nicowanego zatrudnienia dla rybaków dotkni´tych restrukturyzacjà floty;

• wyp∏at indywidualnych premii dla rybaków poni˝ej

40. roku ˝ycia, którzy wyka˝à, ˝e przepracowali jako

rybacy co najmniej 5 lat lub majà odpowiednie

przeszkolenie zawodowe, i którzy po raz pierwszy

nabywajà cz´Êciowe lub ca∏kowite prawo w∏asnoÊci statku rybackiego, z wyposa˝eniem do po∏owów morskich, o d∏ugoÊci ca∏kowitej poni˝ej 24 m,

którego wiek wynosi mi´dzy 5 a 30 lat.

Komitet Monitorujàcy ustali poziom innych rekompensat spo∏eczno-ekonomicznych zgodnie z art. 27

ust. 1 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

2. OÂ PRIORYTETOWA 2. AKWAKULTURA, RYBO¸ÓWSTWO ÂRÓDLÑDOWE, PRZETWÓRSTWO I OBRÓT

PRODUKTAMI RYBO¸ÓWSTWA I AKWAKULTURY

2.1. G∏ówne cele w ramach osi priorytetowej 2

rcl

.

2. Beneficjenci Êrodka

Beneficjentami tego Êrodka sà rybacy.

W celu uzyskania Êwiadczenia w postaci wczeÊniejszej

emerytury beneficjent musi mieç przed sobà 10 lub

mniej lat do osiàgni´cia wieku emerytalnego.

3. Wk∏ad finansowy

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Wsparcie finansowe pochodziç b´dzie w 100 % ze

Êrodków publicznych, w tym 75 % z EFR.

Zgodnie z rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 1198/2006

i strategià przedstawionàpowy˝ej w rozdziale 4, g∏ównymi celami osi priorytetowej 2 b´dzie wsparcie w zakresie

• rozwoju i modernizacji sektora akwakultury oraz

dostosowania go do perspektyw i oczekiwaƒ rynku

w sposób zrównowa˝ony;

• utrzymania zrównowa˝onego poziomu dzia∏alnoÊci

w rybo∏ówstwie Êródlàdowym;

w.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

ww

Liczba beneficjentów.

• usprawnienia przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybactwa.

èród∏o: MIR, MRiRW

rcl

.

go

v. p

l

2.2. Punkt wyjÊcia i skwantyfikowane cele

2.3. Uzasadnienie Êredniej stopy wspó∏finansowania

i beneficjenci

2.4. Opis g∏ównych Êrodków w ramach osi priorytetowej 2 wynikajàcych z proponowanej strategii

Ârednia stopa wspó∏finansowania dla tej osi priorytetowej wynosi 75 % EFR — 25 % krajowy wk∏ad publiczny.

W ramach osi priorytetowej 2 wspierane b´dà nast´pujàce Êrodki

w.

• IntensywnoÊç pomocy dla przedsi´biorstw wynosiç b´dzie od 60 % do 100 %, w zale˝noÊci od charakteru dzia∏ania i typu beneficjenta. Dalsze wskazania co do stawek stosowanych do poszczególnych Êrodków przedstawione b´dà w podsumowaniu ka˝dego z nich;

• Do dzia∏aƒ w ramach osi priorytetowej 2 kwalifikuje si´ ca∏y obszar Polski;

ww

• Beneficjentem tej osi b´dzie sektor rybacki. Beneficjentami sà

• prywatni operatorzy lub przedsi´biorstwa, cia∏a

publiczne lub pó∏publiczne, dzia∏ajàce w sektorze

akwakultury, rybo∏ówstwa Êródlàdowego i przetwórstwa;

• grupy przedsi´biorstw, stowarzyszenia lub organizacje producentów;

• pracownicy dzia∏ajàcy w rybo∏ówstwie Êródlàdowym, akwakulturze i zak∏adach przetwórczych jako jednostki;

• stowarzyszenia takich pracowników.

———

12) Prognoza.

Ârodek 2.1. Chów i hodowla ryb;

Ârodek 2.2. Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe;

Ârodek 2.3. Ârodki na rzecz zdrowia zwierzàt;

Ârodek 2.4. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe;

Ârodek 2.5. Inwestycje w przetwórstwo i obrót.

Chów i hodowla ryb

Operacje prowadzone w celu wdro˝enia tego Êrodka

dotyczyç b´dà w szczególnoÊci

• rozwoju i modernizacji obiektów akwakultury;

• produkcji ryb wysokiej jakoÊci i wartoÊci, z dobrymi

perspektywami rynkowymi, poprzez dywersyfikacj´ w kierunku nowych gatunków (np. jesiotr, w´gorz) oraz wprowadzanie nowych technologii;

• rozwoju akwakultury utrzymujàcej w∏aÊciwà równowag´ pomi´dzy akwakulturà tradycyjnà i produkcjà intensywnà lub semiintensywnà;

• wspierana b´dzie rekultywacja stawów, ale pomoc

ograniczona b´dzie do przypadków, w których relacja kosztów do korzyÊci b´dzie uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, a dzia∏ania b´dà korzystne dla Êrodowiska i retencji wód.

Mechanizm, który powinien byç stworzony zgodnie

z art. 28 ust. 5 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006

zostanie ustalony przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà do

koƒca 2008 r.

Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe

Ârodki na rzecz zdrowia zwierzàt

Ârodek zwiàzany z ochronà zdrowia zwierzàt mo˝e

byç wdra˝any w celu zapobiegania i kontroli chorób

w akwakulturze.

Rybo∏ówstwo Êródlàdowe

Chów i hodowla ryb

Wszelkie inwestycje w obiekty produkcyjne akwakultury finansowane b´dà wy∏àcznie z EFR.

Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe

Bez wzgl´du na typ beneficjenta EFR wspieraç b´dzie

wszelkà dzia∏alnoÊç zwiàzanà z wdra˝aniem dzia∏aƒ

Êrodowiskowych w akwakulturze prowadzonej w celach zarobkowych. Otaczajàce tereny rolnicze b´dà

korzystaç ze wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe nie b´dà finansowane ze Êrodków

Europejskiego Funduszu Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich.

go

Ârodek ten ma na celu zrekompensowanie producentom wykorzystywanie tradycyjnych metod produkcji,

wspomagajàcych popraw´ stanu Êrodowiska i ochron´ przyrody. Celem jest tak˝e promocja ekologicznych

praktyk produkcyjnych w polskim sektorze akwakultury. Ârodek zak∏ada wyp∏at´ rekompensat hodowcom,

którzy zobowiàzujà si´ prowadziç akwakultur´ w formach opisanych w art. 30 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006.

2.5. Linia demarkacyjna pomi´dzy podobnymi Êrodkami w ramach finansowania wspólnotowego

i dzia∏ania podejmowane w celu zapewnienia

komplementarnoÊci

l

W celu wspierania zrównowa˝onego rozwoju akwakultury w Polsce do 2011 r. stworzony zostanie d∏ugoterminowy plan strategiczny.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Instytucja Zarzàdzajàca przygotuje bardziej precyzyjne wytyczne dotyczàce linii demarkacyjnej dla dzia∏aƒ

odnoszàcych si´ do Natura 2000.

Rybo∏ówstwo Êródlàdowe

Inwestycje w rybo∏ówstwo Êródlàdowe b´dà wspierane wy∏àcznie przez EFR.

W zwiàzku z tym podejmowane b´dà drobne prace

zwiàzane z infrastrukturà, majàce na celu popraw´ jakoÊci produktów rybnych i popraw´ Êrodowiska.

EFR wspiera∏ b´dzie przedsi´biorstwa zatrudniajàce

mniej ni˝ 750 pracowników lub o obrocie mniejszym

ni˝ 200 milionów EUR rocznie. Wi´ksze przedsi´biorstwa powinny szukaç wsparcia w EFRR.

w.

Przetwórstwo i obrót

rcl

.

W Polsce, wziàwszy pod uwag´ du˝à powierzchni´

wód, iloÊç miejsc pracy, ró˝norodnoÊç zasobów i tradycje rybo∏ówstwa Êródlàdowego, jak równie˝ korzystny wp∏yw zrównowa˝onego rozwoju rybo∏ówstwa Êródlàdowego na Êrodowisko wodne, priorytetem jest modernizacja i rozwój rybo∏ówstwa Êródlàdowego.

Modernizacja sektora przetwórczego b´dzie odbywa∏a si´ poprzez realizacj´ nast´pujàcych celów

• Wzrost potencja∏u przemys∏u przetwórczego poprzez rozbudow´ istniejàcych lub budow´ nowych

obiektów;

ww

• Popraw´ konkurencyjnoÊci przetwarzanych i wprowadzanych do obrotu produktów rybnych poprzez

inwestycje w nowe technologie, nowe wyposa˝enie i innowacyjne metody produkcji;

• Ârodek ten b´dzie mia∏ równie˝ na celu popraw´

warunków pracy i dostosowanie obiektów przetwórczych i handlowych do ograniczeƒ Êrodowiskowych.

W celu dostarczania na rynek wewn´trzny wysokiej

jakoÊci ˝ywnoÊci wspomagany b´dzie obrót produktami rybnymi wraz z zapewnieniem bezpieczeƒstwa

produkcji i identyfikowalnoÊci produktów. Rozwój

rynku wewn´trznego w Polsce u∏atwi polskiemu sektorowi rybackiemu konkurowanie z importem, a tak˝e

u∏atwi producentom sprzeda˝ ich produkcji.

Przetwórstwo i obrót

Inwestycje w przetwórstwo i obrót produktów rybnych b´dà wspierane przez EFR.

Szkolenia zawodowe

Inwestycje w szkolenia zawodowe i nauczanie zwiàzane z rybo∏ówstwem b´dà wspierane przez EFR.

EFR b´dzie wspiera∏ nauczanie i szkolenia rybaków

oraz pracowników sektora rybackiego, o ile b´dà

ograniczone do obszaru ich dzia∏alnoÊci. Szkolenia

zmierzajàce do przekwalifikowania wspierane b´dà

przez EFS.

Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie stosowaç si´ do zapisów: „Linia demarkacyjna pomi´dzy Programami

Operacyjnymi Polityki SpójnoÊci, Wspólnej Polityki

Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej”, dokumentu

przyj´tego przez Komitet Koordynujàcy NSRO.

Ârodek 2.1. Inwestycje w chów i hodowl´ ryb

1. Opis Êrodka

Ârodek ten dotyczy wa˝nego strategicznego celu Programu Operacyjnego. Na ten zestaw dzia∏aƒ przeznaczone b´dà znaczàce Êrodki.

• rozwoju i modernizacji obiektów akwakultury;

• produkcji ryb wysokiej jakoÊci i wartoÊci, z dobrymi

perspektywami rynkowymi, poprzez dywersyfikacj´ w kierunku nowych gatunków (jesiotr, w´gorz)

oraz wprowadzanie nowych technologii;

• rozwoju akwakultury utrzymujàcej w∏aÊciwà równowag´ pomi´dzy akwakulturà tradycyjnà i produkcjà intensywnà lub pó∏intensywnà;

• wspierana b´dzie rekultywacja stawów, ale pomoc

ograniczona b´dzie do przypadków, w których relacja kosztów do korzyÊci b´dzie uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, a dzia∏ania b´dà korzystne dla Êrodowiska i retencji wód.

Cele tego Êrodka sà nast´pujàce

• wsparcie wykorzystania tradycyjnych, przyjaznych

Êrodowisku praktyk i technik w akwakulturze;

• pomoc niektórym producentom w uzyskaniu ekologicznych certyfikatów, które pomogà im lepiej

sprzedawaç ich produkty;

• zapoczàtkowanie produkcji organicznej w zakresie

chowu i hodowli;

• wsparcie wdra˝ania Natura 2000 zgodnie z art. 30

ust. 2 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

Ârodek polega na

go

W celu wspierania zrównowa˝onego rozwoju akwakultury w Polsce do 2011 r. stworzony zostanie d∏ugoterminowy plan strategiczny.

w polskim sektorze akwakultury. Ârodek ten zak∏ada

wyp∏at´ premii hodowcom, którzy zobowiàzujà si´

prowadziç akwakultur´ w formach opisanych

w art. 30 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

l

Operacje prowadzone w celu wdro˝enia tego Êrodka

dotyczy∏y b´dà w szczególnoÊci

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Mechanizm, który powinien byç stworzony zgodnie

z art. 28 ust. 5 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006,

zostanie ustalony przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà do

koƒca 2008 r.

2. Beneficjenci Êrodka

• Prywatni lub publiczni operatorzy i przedsi´biorstwa;

• Organizacje lub stowarzyszenia producentów.

w.

3. Wk∏ad finansowy

• wsparciu projektów w zakresie ekozarzàdzania i audytu;

• rekompensatach, przez maksymalnie 2 lata, dla hodowli przestawiajàcych si´ na organicznà produkcj´ w akwakulturze;

rcl

.

Dzia∏alnoÊç finansowana w ramach tego Êrodka dotyczy∏a b´dzie budowy nowych farm i wyl´garni wraz

z niezb´dnym materia∏em i wyposa˝eniem, rozbudow´ istniejàcych gospodarstw oraz popraw´ warunków i bezpieczeƒstwa pracy. Wspierane b´dà równie˝

inwestycje w popraw´ jakoÊci, a tak˝e w wyposa˝enie

do ochrony przed drapie˝nikami.

• rekompensatach, wyra˝onych w maksymalnej

kwocie na hektar, dla hodowli ryb w których wype∏niane sà obowiàzki wodno-Êrodowiskowe ponad te

wymagane ramami prawnymi;

Wk∏ad publiczny ograniczony b´dzie do 60 % kosztów kwalifikowalnych inwestycji.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2836.

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

• rekompensatach, przez maksymalnie 2 lata od daty

decyzji, dotyczàcych obszarów chronionych Natura

2000, tylko dla obiektów akwakultury, które rozwin´∏y swà dzia∏alnoÊç przed decyzjà.

W celu przygotowania odpowiednich kryteriów wdra˝ania tego Êrodka w Polsce (wyznaczenie obszarów,

metody zarzàdzania, zawartoÊç dzia∏aƒ, poziom zach´t itd.) Instytucja Zarzàdzajàca zamówi∏a stosowne

badanie.

2. Beneficjenci Êrodka

Prywatne i publiczne przedsi´biorstwa oraz operatorzy prywatni, dzia∏ajàcy w sektorze akwakultury, zobowiàzujàcy si´ do form akwakultury opisanych

w art. 30 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

3. Wk∏ad finansowy

Wsparcie finansowe pochodziç b´dzie w 100 % ze

Êrodków publicznych, w tym 75 % z EFR.

Ârodek 2.2. Dzia∏ania wodno-Êrodowiskowe

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

1. Opis Êrodka

Wyliczenie premii kosztów inwestycji, zastosowanie

standardowych rozwiàzaƒ, utrata zysku i premii dokonywane b´dà zgodnie z kryteriami, które zostanà

okreÊlone przez Komitet Monitorujàcy. Kryteria te

oparte b´dà na nast´pujàcych elementach

ww

W procesie wyboru projektów priorytet przyznany b´dzie mikro i ma∏ym przedsi´biorstwom. 75 % dost´pnych Êrodków przeznaczone b´dzie dla mikro- i ma∏ych przedsi´biorstw. Odsetek ten mo˝e zostaç zweryfikowany przez Komitet Monitorujàcy na podstawie

doÊwiadczeƒ we wdra˝aniu Êrodka.

Celem tego Êrodka jest zrekompensowanie producentom stosowania tradycyjnych metod produkcji, wspomagajàcych ochron´ i popraw´ stanu Êrodowiska

oraz zachowanie bioró˝norodnoÊci. Celem jest równie˝ promocja ekologicznych praktyk produkcyjnych

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2836.

• promowane b´dà tradycyjne metody produkcji ryb

w stawach;

• w oparciu o uznane normy, w tym mi´dzynarodowe, Polska okreÊli normy akwakultury organicznej;

• wsparcie Natura 2000 b´dzie kwalifikowalne wy∏àcznie w obr´bie obszarów wyznaczonych i w ich

bezpoÊrednim sàsiedztwie, tak jak okreÊlajà to plany zarzàdzania dla tych obszarów.

Ârodek 2.3. Ârodki na rzecz zdrowia zwierzàt

1. Opis Êrodka

• wsparcie tymczasowego zaprzestania dla w∏aÊcicieli i rybaków dzia∏ajàcych na wodach Êródlàdowych, zgodnie z kryteriami art. 33 ust. 4 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

2. Beneficjenci Êrodka

• Prywatni i publiczni operatorzy rybo∏ówstwa Êródlàdowego.

• Przedsi´biorstwa prywatne.

• Organizacje lub stowarzyszenia producentów.

• Rybacy.

3. Wk∏ad finansowy

2. Beneficjenci Êrodka

IntensywnoÊç pomocy waha si´ od 20 do 100 % kosztów kwalifikowanych operacji.

rcl

.

Prywatne i publiczne przedsi´biorstwa dzia∏ajàce

w sektorze akwakultury.

3. Wk∏ad finansowy

• zmiana przeznaczenia jednostek do prowadzenia

po∏owów ryb na inne dzia∏ania poza rybo∏ówstwem;

go

W przypadku chorób ryb wsparcie udzielane b´dzie

w zwiàzku z zapobieganiem, kontrolà i rekompensatami dla hodowców, zgodnie z odpowiednimi przepisami dyrektywy Rady (WE) 2006/88/WE z dnia 24 paêdziernika 2006 r. w sprawie wymogów w zakresie

zdrowia zwierzàt akwakultury i produktów akwakultury oraz zapobiegania niektórym chorobom zwierzàt

wodnych i zwalczania tych chorób (Dz. Urz. UE L 328

z 24.11.2006, str. 14, z póên. zm.).

• modernizacja obiektów zwiàzanych z rybo∏ówstwem na obszarach Êródlàdowych, w tym inwestycje w miejsca wy∏adunku i przystanie. Modernizacja b´dzie dotyczyç inwestycji w zakresie poprawy warunków pracy, obiektów magazynowych, higieny i jakoÊci produktów;

l

• w odpowiednich przypadkach wspierany b´dzie

udzia∏ w EMAS, rekompensata wyliczana b´dzie indywidualnie;

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

W przypadku chorób zwierzàt rekompensaty finansowane b´dà w 100 % ze Êrodków publicznych, w tym

w 75 % z EFR.

Nie dotyczy.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Wszystkie jednostki, które otrzymajà wsparcie zgodnie z art. 33 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006,

powinny byç zarejestrowane w rejestrze statków dla

wód Êródlàdowych. Dalsza ich dzia∏alnoÊç prowadzona b´dzie wy∏àcznie na wodach Êródlàdowych.

Nie dotyczy.

w.

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

Po konsultacjach z organami Inspekcji Weterynaryjnej

Instytucja Zarzàdzajàca ustanowi kwot´ Êrodków

przeznaczonych na finansowanie dzia∏aƒ przeciw chorobom egzotycznym i realizacj´ programów kontroli

chorób nieegzotycznych.

ww

Ârodek ten b´dzie wdra˝any wy∏àcznie po decyzji Instytucji Zarzàdzajàcej podj´tej, gdy b´dzie tego wymaga∏a sytuacja sanitarna.

Ârodek 2.4. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe

1. Opis Êrodka

Celem tego Êrodka jest utrzymanie i modernizacja floty oraz niezb´dnej infrastruktury na obszarach Êródlàdowych (jeziorach i rzekach). Modernizacja powinna

byç prowadzona przy zapewnieniu zrównowa˝enia

zasobów na Êródlàdowych obszarach po∏owowych.

Kwalifikowalne operacje

• inwestycje we flot´ prowadzàcà po∏owy na jeziorach i rzekach Polski, w celu poprawienia bezpieczeƒstwa na statkach, warunków pracy, higieny i jakoÊci produktów;

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

Ârodek 2.5. Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu

1. Opis Êrodka

W celu modernizacji sektora przetwórczego stawia si´

nast´pujàce cele

• wzrost potencja∏u przemys∏u przetwórczego poprzez rozbudow´ istniejàcych obiektów lub budow´ nowych, wykorzystujàcych produkty akwakultury, po∏owy polskiej floty (w szczególnoÊci ryb pelagicznych) i surowiec importowany;

• poprawa jakoÊci i konkurencyjnoÊci przetwarzanych i wprowadzanych do obrotu produktów rybnych poprzez inwestycje w nowe technologie, nowe wyposa˝enie i innowacyjne metody produkcji,

w tym zarzàdzanie jakoÊcià, bezpieczeƒstwo ˝ywnoÊci i certyfikacja procesów;

• wspieranie inwestycji majàcych na celu ograniczenie negatywnego wp∏ywu produkcji na Êrodowisko, b´dzie mia∏ równie˝ na celu popraw´ warunków pracy i higieny oraz dostosowanie obiektów

przetwórczych i handlowych do ograniczeƒ Êrodowiskowych (budowa oczyszczalni Êcieków);

mniej 50 % dost´pnych Êrodków. Odsetek ten mo˝e

zostaç zweryfikowany przez Komitet Monitorujàcy na

podstawie doÊwiadczeƒ we wdra˝aniu Êrodka.

• podniesienie kwalifikacji si∏y roboczej przez odpowiednie szkolenia.

3. OÂ PRIORYTETOWA 3. ÂRODKI S¸U˚ÑCE WSPÓLNEMU INTERESOWI

Wspomagany b´dzie obrót produktami rybnymi w celu dostarczania na rynek wewn´trzny ˝ywnoÊci wysokiej jakoÊci i zapewnienia bezpieczeƒstwa produktów.

Rozwój rynku wewn´trznego w Polsce u∏atwi polskiemu sektorowi rybackiemu konkurowanie z importem

i u∏atwi producentom sprzeda˝ ich produkcji.

3.1. G∏ówny cel w ramach osi priorytetowej 3

• promowania systemów gwarantujàcych wysokà jakoÊç i bezpieczeƒstwo produktów rybnych;

• zmniejszenia negatywnego oddzia∏ywania na Êrodowisko;

• poprawy warunków pracy;

• promowania systemów poprawiajàcych mo˝liwoÊç

identyfikowalnoÊci produktów rybnych;

• poprawy kwalifikacji poprzez odpowiedni system

szkoleƒ;

• odbudowy wysokiej pozycji rynku produktów rybnych.

2. Beneficjenci Êrodka

• ulepszenie obiektów portowych, przystani rybackich i miejsc wy∏adunku oraz budowa infrastruktury w celu zapewnienia d∏ugoterminowej rentownoÊci i konkurencyjnoÊci sektora rybackiego;

• zapewnienie w d∏ugiej perspektywie rentownego

i konkurencyjnego sektora rybackiego, przy wzi´ciu

pod uwag´ potrzeb restrukturyzacyjnych polskiej

floty po∏owowej, która cz´Êciowo przestawia si´

z dorsza na ryby pelagiczne;

• poprawienie organizacji sektora, szczególnie organizacji rynku, lecz tak˝e kwalifikacji zawodowych

i innowacyjnoÊci w sektorze rybackim; powinny

byç tak˝e wspierane partnerstwa z naukowcami;

• zapewnienie zrównowa˝enia zasobów naturalnych;

rcl

.

• utrzymania „∏aƒcucha ch∏odniczego”;

Zgodnie z rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 1198/2006

i strategià przedstawionà w rozdziale 4, g∏ównymi celami osi priorytetowej 3 b´dà

go

• zwi´kszenia potencja∏u przechowywania i wprowadzania do obrotu produktów rybnych;

v. p

W tym kontekÊcie pomoc mo˝e byç przyznawana na

budow´, modernizacj´ i inwestycje w wyposa˝enie

hurtowni, wprowadzajàcych do obrotu produkty rybne pochodzàce z morza i akwakultury, w celu

l

• utrzymanie lub wzrost poziomu zatrudnienia, przy

wzi´ciu pod uwag´ potrzeby zapewnienia równego

dost´pu do rynku pracy dla kobiet i m´˝czyzn;

w.

• Prywatni operatorzy i przedsi´biorstwa.

• Cia∏a publiczne lub pó∏publiczne.

• Organizacje lub stowarzyszenia producentów.

• rozpowszechnianie nowo nabytej wiedzy dotyczàcej sektora rybackiego;

• promocja produktów rybactwa;

• promowanie inicjatyw majàcych na celu ograniczenie zu˝ycia energii (w∏àczajàc operacje w ramach

art. 9 i 10 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 744/2008).

Cele te osiàgni´te zostanà przez modernizacj´ istniejàcych portów, przystani rybackich i miejsc wy∏adunku oraz promocj´ ryb i produktów rybnych. Obecnie

przestarza∏a infrastruktura portów rybackich i przystani oraz brak odpowiedniego wyposa˝enia stanowià

przeszkod´ w dalszym rozwoju sektora. Konieczne

jest zbudowanie nowych przystani rybackich i miejsc

wy∏adunku, g∏ównie wzd∏u˝ wybrze˝a.

3. Wk∏ad finansowy

ww

Wk∏ad publiczny ograniczony b´dzie do 60 % kosztów kwalifikowalnych inwestycji.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2836.

5. Szczegó∏owe informacje o Êrodku

W procesie wyboru projektów priorytet przyznany b´dzie mikro i ma∏ym przedsi´biorstwom. Dla

tych przedsi´biorstw przeznaczone b´dzie co naj-

Wsparcie w ramach osi priorytetowej 3 obejmuje

równie˝ „Dzia∏ania wspólne”. Instytucja Zarzàdzajàca,

bioràc pod uwag´ wspólny charakter dzia∏aƒ, zach´caç b´dzie do wdra˝ania tych dzia∏aƒ stowarzyszenia

i organizacje producentów.

Wspólne obiekty utworzone w ramach osi 3 mog∏yby

byç równie˝ wykorzystywane w dzia∏alnoÊci turystycznej, takiej jak ˝eglarstwo lub rybo∏ówstwo sportowe. Tam, gdzie powstanà Lokalne Grupy Rybackie,

obiekty te mogà byç wykorzystywane w ramach Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich stworzonych w osi 4.

v. p

l

3.2. Punkt wyjÊcia i skwantyfikowane cele

go

èród∏o: MIR

3.3. Uzasadnienie Êredniej stopy wspó∏finansowania,

grupy docelowe/sektory/obszary i beneficjenci

• Ze strony EU budowa nowych portów b´dzie finansowana przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR). EFR zajmie si´ wspó∏finansowaniem modernizacji i napraw istniejàcych obiektów

portowych zwiàzanych z rybactwem.

rcl

.

Polska w ca∏oÊci znajduje si´ w zasi´gu celu „konwergencja” i posiada s∏aby potencja∏ absorpcji, dlatego

ma zastosowanie maksymalna przewidziana przez

rozporzàdzenie Rady (WE) nr 1198/2006 intensywnoÊç

wsparcia wspólnotowego.

3.5. Linia demarkacyjna pomi´dzy podobnymi Êrodkami w ramach finansowania wspólnotowego

i dzia∏ania podejmowane w celu zapewnienia

komplementarnoÊci

3.4. Opis g∏ównych Êrodków proponowanych w ramach osi priorytetowej 3 w oparciu o nakreÊlonà

strategi´

w.

Ogólny wymiar zamierzonych dzia∏aƒ w ramach osi

priorytetowej 3 stanowi wsparcie wdra˝ania osi priorytetowych 1 i 2 przez

• restrukturyzacj´ sektora rybactwa;

• modernizacj´ i rekonstrukcj´ wspólnych obiektów

do dzia∏alnoÊci po∏owowej;

• wspieranie organizacji sektora poprzez rozwój rynku i inne dzia∏ania we wspólnym interesie.

ww

Ârodkami mo˝liwymi do podj´cia w ramach osi priorytetowej 3 sà

• Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne;

• Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej;

• Ârodek 3.3. Inwestycje w portach rybackich, miejscach wy∏adunku i przystaniach;

• Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie

promocyjne;

• Ârodek 3.5. Projekty pilota˝owe;

• Ârodek 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia statków rybackich.

• Budowa i modernizacja przystani oraz miejsc wy∏adunku b´dzie kwalifikowa∏a si´ do finansowania

z EFR.

• Po∏owy eksperymentalne b´dà przedmiotem inwestycji wy∏àcznie w ramach EFR.

• EFR b´dzie wspiera∏ odtworzenie miejsc tar∏a dla

gatunków w´drownych.

• Ârodki dla ochrony i rozwoju flory i fauny wodnej

mogà byç w niektórych przypadkach wspierane

w ramach instrumentu finansowego LIFE+, szczególnie na obszarach Natura 2000. W∏adze krajowe

odpowiedzialne za wdro˝enie EFR i LIFE+ b´dà wymieniaç dane w celu unikni´cia ryzyka podwójnego

finansowania. Wsparcie EFR na obszarach Natura

2000 b´dzie ograniczone do dzia∏aƒ zwiàzanych

z dzia∏alnoÊcià po∏owowà.

• Projekty wspó∏finansowane przez Program Operacyjny b´dà w pe∏ni respektowa∏y postanowienia

Dyrektyw o ocenie wp∏ywu na Êrodowisko, siedliskowej i ptasiej. Stosowane b´dà odpowiednie

kryteria oceny na etapie wyboru projektów tak,

aby zapewniç, ˝e sà one zgodne z wy˝ej wymienionymi dyrektywami. Wspó∏finansowanie projektów wp∏ywajàcych na potencjalne obszary Natura

2000 (tj. obszary, które w opinii Komisji powinny

byç wyznaczone w dniu 1 maja 2004 r., ale nie zosta∏y przez Polsk´ wyznaczone) nie b´dzie dozwolone.

Ârodek 3.2. Ochrona i rozwój fauny i flory wodnej

1. Opis Êrodka

Ârodek b´dzie wspieraç mi´dzy innymi

l

Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie stosowaç si´ do zapisów: „Linia demarkacyjna pomi´dzy Programami

Operacyjnymi Polityki SpójnoÊci, Wspólnej Polityki

Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej”, dokumentu

przyj´tego przez Komitet Koordynujàcy NSRO.

Poz. 739

• budow´ lub instalacj´ sta∏ych lub ruchomych urzàdzeƒ przeznaczonych do ochrony i rozwoju fauny

i flory wodnej;

Ârodek 3.1. Dzia∏ania wspólne

1. Opis Êrodka

EFR b´dzie wspiera∏ dzia∏ania s∏u˝àce wspólnemu interesowi, skierowane g∏ównie na stworzenie lepszej

struktury sektora rybactwa. Polska administracja zamierza wdro˝yç wszystkie dzia∏ania s∏u˝àce wspólnemu interesowi przewidziane w rozporzàdzeniu Rady

(WE) nr 1198/2006.

G∏ówne typy inwestycji mogà dotyczyç

• rekultywacj´ wód Êródlàdowych, w tym tarlisk

i tras migracyjnych gatunków w´drownych (budowa i instalacja obiektów ograniczona b´dzie do istniejàcych przeszkód);

• ochron´ i popraw´ Êrodowiska w ramach programu Natura 2000, jeÊli wià˝e si´ to z dzia∏alnoÊcià

po∏owowà;

• bezpoÊrednie zarybianie nie kwalifikuje si´ do uzyskania pomocy, o ile we wspólnotowym akcie prawnym nie zosta∏o przewidziane wyraênie jako Êrodek

s∏u˝àcy ochronie.

go

• tworzenia nowych organizacji producentów i restrukturyzacji istniejàcych, zgodnie z rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia

1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybo∏ówstwa i akwakultury (Dz. Urz. WE

L 17 z 21.01.2000, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 4, t. 4, str. 198);

v. p

Monitor Polski Nr 51

rcl

.

• poprawy kwalifikacji zawodowych, tworzenia sieci,

wymiany doÊwiadczeƒ i najlepszych praktyk pomi´dzy organizacjami i naukowcami — organizacja

szkoleƒ, seminariów, programów wymiany praktyk

i konferencji; dotyczyç one b´dà w szczególnoÊci

obszarów zwiàzanych z higienà, kontrolà jakoÊci,

mo˝liwoÊcià Êledzenia pochodzenia itd.;

Wsparcie w ramach art. 38 ust. 2 lit. c rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 1198/2006 (tj. dzia∏ania zwiàzane

z ochronà i poprawà stanu Êrodowiska w ramach Natura 2000 tam, gdzie jej obszary sà bezpoÊrednio

zwiàzane z dzia∏alnoÊcià po∏owowà) mo˝e równie˝

pokrywaç koszty konsultacji z interesariuszami podczas omawiania planów zarzàdzania, studiów monitorujàcych, spisów gatunków i siedlisk, ∏àcznie ze sporzàdzaniem map i zarzàdzaniem ryzykiem (systemy

wczesnego ostrzegania itd.), a tak˝e przygotowania

materia∏ów informacyjnych.

• propagowania wspó∏pracy pomi´dzy naukowcami

i podmiotami w sektorze rybactwa;

• promocji selektywnych metod i sprz´tu po∏owowego oraz ograniczenia przy∏owów, a tak˝e propagowania poprawy higieny, warunków i bezpieczeƒstwa pracy, jak równie˝ usuwania zagubionego

sprz´tu po∏owowego;

w.

• przeprowadzania audytów energetycznych dla

grup statków oraz porad ekspertów, dotyczàcych

planów restrukturyzacji i modernizacji, w tym programu na rzecz dostosowania floty, o którym mowa w rozporzàdzeniu Rady (WE) nr 744/2008.

2. Beneficjenci Êrodka

Beneficjentami b´dà

• organizacje, grupy lub stowarzyszenia;

• cia∏a publiczne lub pó∏publiczne realnie zaanga˝owane i reprezentowane w sektorach rybactwa

i akwakultury;

• inne organy wyznaczone w tym celu przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

2. Beneficjenci Êrodka

3. Wk∏ad finansowy

Przewidziani sà nast´pujàcy beneficjenci

Publiczny wk∏ad wynosiç b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % ca∏oÊci kwalifikowalnej inwestycji

pochodziç b´dzie z EFR.

ww

• organizacje uznane zgodnie z rozporzàdzeniem Rady (WE) nr 104/2000 jako reprezentujàce producentów;

• inne stowarzyszenia sektora rybackiego;

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

• przedsi´biorstwa prywatne, cia∏a publiczne lub pó∏publiczne;

Nie dotyczy.

• instytuty badawcze.

Ârodek 3.3. Inwestycje w portach rybackich, miejscach wy∏adunku i przystaniach

3. Wk∏ad finansowy

Publiczny wk∏ad wynosi∏ b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % ca∏oÊci kwalifikowalnej inwestycji

pochodziç b´dzie z EFR.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2841.

1. Opis Êrodka

Finansowane b´dà g∏ównie nast´pujàce dzia∏ania

• Modernizacja istniejàcych portów rybackich. Ârodek ten b´dzie zawieraç

° rozbudow´ lub modernizacj´ miejsc postojowych

dla statków i ∏odzi rybackich;

° budow´ obiektów lub urzàdzeƒ s∏u˝àcych dostawom paliwa, lodu, wody i elektrycznoÊci;

Poz. 739

• badania rynku;

• kampanie promocyjne (kampanie reklamowe zach´cajàce do spo˝ywania ryb i promujàce produkty

rybne, kampanie ÊwiadomoÊciowe dotyczàce

ochrony i zrównowa˝onej eksploatacji zasobów

itd.);

° obiekty i urzàdzenia do utrzymania i napraw statków i ∏odzi rybackich;

• udzia∏ w organizacji lub organizacja wystaw produktów rybnych i owoców morza;

° budow´ obiektów do przechowywania i utylizacji

odpadów, jak równie˝ popraw´ warunków bezpieczeƒstwa i higieny pracy.

• specjalne kampanie informujàce o pochodzeniu

i jakoÊci produktów rybnych (certyfikowane, markowe itd.).

2. Beneficjenci Êrodka

Beneficjentami b´dà

• organizacje, grupy lub stowarzyszenia;

go

• Inwestycje w miejsca wy∏adunku, s∏u˝àce jako

miejsca schronienia, jak równie˝ obiekty dystrybucji Êwie˝ych po∏owów ryb

v. p

° rozwój systemów informatycznych w celu zarzàdzania dzia∏alnoÊcià po∏owowà;

l

° budow´ obiektów i popraw´ infrastruktury s∏u˝àcej do wy∏adunku, przetwarzania i przechowywania produktów rybnych w warunkach ch∏odniczych;

° budowa, modernizacja i rozbudowa obiektów do

wy∏adunku i polepszenie bezpieczeƒstwa w trakcie wy∏adunku;

• przedsi´biorstwa prywatne;

° budowa obiektów lub urzàdzeƒ s∏u˝àcych dostawom paliwa, lodu, wody;

3. Wk∏ad finansowy

° budowa obiektów ch∏odniczych;

° budowa lokalizacji do przechowywania i oczyszczania Êcieków i odpadów.

Publiczny wk∏ad wynosi∏ b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % ca∏oÊci kwalifikowalnej inwestycji

pochodziç b´dzie z EFR.

rcl

.

• cia∏a publiczne lub pó∏publiczne.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

• Inwestycje w budow´ i modernizacj´ przystani

wzd∏u˝ wybrze˝a. Przystanie te majà s∏u˝yç poprawie bezpieczeƒstwa pracowników sektora rybackiego.

Patrz tabela str. 2841.

2. Beneficjenci Êrodka

1. Opis Êrodka

Beneficjentami b´dà

w.

• organizacje, grupy lub stowarzyszenia;

• przedsi´biorstwa prywatne;

Ârodek 3.5. Projekty pilota˝owe

Poprzez wspieranie projektów pilota˝owych EFR wesprze sektor rybacki w Polsce w zdobywaniu i rozpowszechnianiu nowej wiedzy technicznej i naukowej

oraz jej sprawdzeniu w warunkach zbli˝onych do realiów. Projekty pilota˝owe dotyczyç b´dà przede

wszystkim

• cia∏a publiczne lub pó∏publiczne.

3. Wk∏ad finansowy

ww

Publiczny wk∏ad wynosiç b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % ca∏oÊci kwalifikowalnej inwestycji

pochodziç b´dzie z EFR.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Patrz tabela str. 2841.

Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie promocyjne

1. Opis Êrodka

Finansowane b´dà g∏ównie nast´pujàce dzia∏ania

• propagowanie urzàdzeƒ i procedur s∏u˝àcych

wprowadzaniu produktów rybnych do obrotu przez

popraw´ jakoÊci, bezpieczeƒstwa i Êledzenia pochodzenia;

• testowania i wdra˝ania nowych rozwiàzaƒ technicznych i technologicznych;

• testowania ulepszeƒ technicznych majàcych na celu redukcj´ zu˝ycia energii przez statki rybackie,

ulepszeƒ silników, wyposa˝enia i narz´dzi po∏owowych, a tak˝e redukcji emisji i przyczyniania si´ do

walki ze zmianami klimatycznymi (zgodnie z art. 10

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 744/2008);

• ppracowania i testowania metod poprawy selektywnoÊci narz´dzi po∏owowych, ograniczenia przy∏owów i odrzutów oraz metod redukujàcych wp∏yw

rybo∏ówstwa na Êrodowisko;

• symulacji metod zarzàdzania stadem, podzia∏u

kwot po∏owowych, w tym, w razie koniecznoÊci,

ustanawiania stref zakazu po∏owów w celu dokonania oceny skutków biologicznych i ekonomicznych,

a tak˝e eksperymentalnego zarybiania;

• opracowania alternatywnych metod zarzàdzania

rybo∏ówstwem.

Projekty pilota˝owe wspierane przez EFR muszà byç

prawdziwie innowacyjne. Drobne techniczne usprawnienia dobrze znanych w UE technologii nie kwalifikujà si´ do wsparcia w ramach art. 41 rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 1198/2006. Projekty pilota˝owe powinny

mieç te˝ ograniczony koszt i czas trwania.

Osie priorytetowe 1, 2 i 3 dotyczà dzia∏aƒ sektorowych

w sektorze rybackim. OÊ priorytetowa 4 ma wymiar

terytorialny i uzupe∏nia dzia∏ania sektorowe. Polska

przeznaczy∏a znaczàcà cz´Êç (32 %) Êrodków EFR na

oÊ 4, w Êwietle oferowanych przez nià mo˝liwoÊci rozwoju obszarów rybackich.

G∏ównymi celami osi 4 sà

3. Wk∏ad finansowy

Publiczny wk∏ad wynosiç b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % pochodziç b´dzie z EFR.

• poprawa jakoÊci ˝ycia w spo∏ecznoÊciach rybackich.

Osiàgni´ciu celu przez Polsk´ sprzyjaç b´dzie zbudowanie potencja∏u wÊród lokalnych beneficjentów poprzez szkolenia, podnoszenie kwalifikacji zawodowych i rozwój przedsi´biorczoÊci, których celem b´dzie dywersyfikacja zatrudnienia w kierunku dzia∏alnoÊci poza sektorem rybackim. Ponadto celem dzia∏aƒ jest podniesienie atrakcyjnoÊci obszarów poprzez rozwój turystyki ekologicznej, ma∏ej infrastruktury zwiàzanej z rybactwem, ochron´ i popraw´ stanu Êrodowiska, a tak˝e rozwój i odtwarzanie osad

i wiosek z g∏´boko zakorzenionà tradycjà i dzia∏alnoÊcià rybackà.

rcl

.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

• rekonwersja obszarów dotkni´tych zmianami w sektorze;

go

Organizacje naukowe, instytuty badawcze, organizacje ekologiczne, organizacje producentów, inne organizacje wyznaczone w tym celu przez Instytucj´

Zarzàdzajàcà, administracja, przedsi´biorstwa prywatne.

Ârodek 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia

statków rybackich

1. Opis Êrodka

4.1. G∏ówny cel w ramach osi priorytetowej 4

• minimalizacja zaniku sektora rybackiego;

2. Beneficjenci Êrodka

Nie dotyczy.

4. OÂ PRIORYTETOWA 4. ZRÓWNOWA˚ONY ROZWÓJ OBSZARÓW ZALE˚NYCH OD RYBACTWA

l

W okresie inwestycji projekty pilota˝owe nie powinny mieç wartoÊci handlowej. Projekty pilota˝owe zawsze powinny byç przedmiotem stosownej oceny

naukowej. Wyniki i wypracowane technologie b´dà

przedmiotem sprawozdaƒ udost´pnianych publicznie.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

w.

Celem Êrodka jest stworzenie mo˝liwoÊci zmiany

przeznaczenia statków rybackich, obejmujàcego dzia∏ania poza rybo∏ówstwem. Ârodek ten b´dzie dotyczy∏

zmiany przeznaczenia statków rybackich na nast´pujàce cele

• zachowanie dziedzictwa historycznego (np. jako zabytek);

• turystyka;

• cele naukowe i badawcze;

• szkolenia;

ww

• dzia∏ania kontrolne.

Wa˝nym celem jest równie˝ usprawnienie wspó∏pracy mi´dzy w∏adzami publicznymi a organizacjami lub

organami reprezentujàcymi sektor rybacki, jak równie˝ mi´dzy grupami rybackimi.

W procesie tym, tam gdzie b´dzie to mia∏o zastosowanie, wykorzystywane b´d´ lokalne struktury Leader.

Wsparcie finansowe w ramach osi 4 mo˝e obejmowaç

• zak∏adanie Lokalnych Grup Rybackich (LGR); przygotowanie partnerstw i Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich (LSROR);

2. Beneficjenci Êrodka

• wdra˝anie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów

Rybackich;

Dzia∏ania w ramach tego Êrodka ograniczone sà do

podmiotów publicznych lub pó∏publicznych.

• podejmowanie projektów wspó∏pracy przez Lokalne Grupy Rybackie.

3. Wk∏ad finansowy

W ramach wdra˝ania LSROR mo˝liwe jest wykorzystanie wspó∏finansowania z niektórych innych Êrodków z osi priorytetowych 1, 2 i 3.

Publiczny wk∏ad wynosi∏ b´dzie 100 % ca∏oÊci inwestycji, z czego 75 % ca∏oÊci kwalifikowalnej inwestycji

pochodziç b´dzie z EFR.

4. Cele iloÊciowe — wskaêniki

Nie dotyczy.

Do Êrodków tych nale˝à

1. OÊ priorytetowa 2. Chów i hodowla ryb, rybo∏ówstwo Êródlàdowe i rynek rybny

a) Ârodek 2.1. Chów i hodowla ryb;

b) Ârodek 2.2. Rybo∏ówstwo Êródlàdowe z wyjàtkiem Êrodka 2.3. Tymczasowe zaprzestanie

Êródlàdowej dzia∏alnoÊci po∏owowej.

Poz. 739

c) Ârodek 3.6. Modyfikacja w celu zmiany przeznaczenia statku rybackiego.

Wsparcie finansowe na wdra˝anie LSROR w ramach

wy˝ej wymienionych Êrodków przyznawane b´dzie

wed∏ug zasad i w kwotach okreÊlonych w Programie

Operacyjnym.

l

2. OÊ priorytetowa 3. Dzia∏ania wspólne

a) Ârodek 3.1. Dzia∏anie wspólne;

4.2. Punkt wyjÊcia i skwantyfikowane cele

go

b) Ârodek 3.4. Rozwój nowych rynków i kampanie

promocyjne;

v. p

Monitor Polski Nr 51

èród∏o: GUS, MRiRW

4.3.2. Opis obszarów zale˝nych od rybactwa w Polsce

Pomoc w ramach osi 4 b´dzie dotyczy∏a konkretnych

obszarów, gdzie prowadzona jest dzia∏alnoÊç rybacka,

w szczególnoÊci obszarów rozciàgajàcych si´ wzd∏u˝

wybrze˝a, gdzie zlokalizowane sà g∏ówne porty rybackie. Pomocà obj´te zostanà równie˝ obszary wzd∏u˝

g∏ównych rzek i jezior wykorzystywane do rybo∏ówstwa lub oferujàce korzystne warunki dla rybo∏ówstwa, gdzie g∏ównym zaj´ciem ludnoÊci tych obszarów sà rybo∏ówstwo lub chów i hodowla ryb.

rcl

.

4.3. Uzasadnienie Êredniej stopy wspó∏finansowania,

w∏aÊciwe obszary i beneficjenci

4.3.1. Stopa wspó∏finansowania

ww

w.

Polska jest w ca∏oÊci w zasi´gu celu „konwergencja” i posiada s∏aby potencja∏ absorpcji, dlatego

ma zastosowanie maksymalna przewidziana przez

rozporzàdzenie intensywnoÊç wsparcia wspólnotowego.

ww

w.

rcl

.

go

v. p

l

MAPA POTENCJALNYCH OBSZARÓW ZALE˚NYCH OD RYBACTWA

W Polsce obszary zale˝ne od rybactwa mo˝na podzieliç pod wzgl´dem geograficznym, gospodarczym

i spo∏ecznym na cztery g∏ówne kategorie

• nadbrze˝ne obszary morskie, zlokalizowane wzd∏u˝

ca∏ego polskiego wybrze˝a, gdzie uprawia si´ rybo∏ówstwo przybrze˝ne, a tak˝e przetwórstwo produktów rybnych;

• ujÊcia g∏ównych rzek, gdzie skoncentrowana jest

produkcja ryb ∏ososiowatych;

• obiekty chowu i hodowli ryb, na które sk∏adajà si´

skupiska wi´kszych gospodarstw rybackich, przede

wszystkim karpiowych i pstràgowych, obejmujàce

tradycyjne centra hodowli ryb, na których prowadzona jest gospodarka rybacka;

• obszary pojezierzy na których uprawiane jest rybo∏ówstwo Êródlàdowe oraz w´dkarstwo.

Poz. 739

Obszary zale˝ne od rybactwa podlegajà kwalifikacji,

je˝eli spe∏nià nast´pujàce kryteria minimalne

4.4. Linie demarkacyjne z programem Leader i innymi

funduszami

• obszar rybacki musi byç mniejszy ni˝ NUTS III;

Poniewa˝ obszary osi 4 mogà nak∏adaç si´ na terytoria, w których wsparcia udzielaç mo˝e Leader lub inne

fundusze, Instytucja Zarzàdzajàca lub Instytucja PoÊredniczàca dla osi 4 zapewnià przestrzeganie

go

• obszar musi byç spójny pod wzgl´dem geograficznym, gospodarczym i spo∏ecznym;

v. p

4.3.3. Kryteria wyboru obszarów zale˝nych od rybactwa

l

Bioràc pod uwag´ specyficzne warunki krajowe, Instytucja Zarzàdzajàca ustala szczegó∏owe kryteria wyboru tych obszarów, we wspó∏pracy z odpowiednimi

w∏adzami lokalnymi oraz w∏aÊciwymi instytutami naukowymi, które dysponujà najlepszà wiedzà w tym

zakresie.

Lokalne Grupy Rybackie odpowiedzialne b´dà za wybór projektów, które b´dà finansowane w ramach

strategii. Koƒcowymi beneficjentami tych projektów

b´dà spo∏ecznoÊci rybackie, zatrudnieni w sektorze

rybackim lub ci, którzy poprzez swojà prac´ majà

zwiàzek z sektorem, spo∏ecznoÊci lokalne, publiczne

lub prywatne organizacje zaanga˝owane w lokalny

rozwój wybranego obszaru (organizacje pozarzàdowe, fundacje, stowarzyszenia, lokalne rady, spo∏ecznoÊç obywatelska). Kwalifikowali si´ b´dà tak˝e potencjalni koƒcowi beneficjenci publiczni lub prywatni,

którzy chcà zró˝nicowaç swojà dzia∏alnoÊç.

• ogólne rzecz bioràc liczba ludnoÊci wynosiç b´dzie

mi´dzy 10 000 a 100 000 mieszkaƒców; kwalifikujà

si´ miasta poni˝ej 100 000 mieszkaƒców;

• na obszarze historycznie prowadzona by∏a tradycyjna dzia∏alnoÊç w sektorze rybackim;

• linii demarkacyjnej pomi´dzy zadaniami ró˝nych

grup („kto si´ czym zajmuje”);

• linii demarkacyjnej pomi´dzy funduszami;

rcl

.

• musi byç spe∏nione przynajmniej jedno z poni˝szych kryteriów

• linii demarkacyjnej pomi´dzy LSROR proponowanymi przez LGR i inne grupy o podobnym charakterze, na przyk∏ad Lokalne Grupy Dzia∏ania w ramach

Leadera;

° zag´szczenie ludnoÊci jest niskie, lub

jest wa˝nà ga∏´zià gospodarki, ale

° rybo∏ówstwo

podupada13), lub

° ma∏e spo∏ecznoÊci rybackie stanowià istotny odsetek populacji.

w.

Terytorium obj´te jednà grupà powinno byç spójne

i posiadaç wystarczajàce zasoby ludzkie, finansowe

i gospodarcze w celu wspierania wykonalnej Lokalnej

Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich (LSROR). Na

danym obszarze mo˝e dzia∏aç tylko jedna grupa.

4.3.4. Beneficjenci

B´dà nimi Lokalne Grupy Rybackie wybrane poprzez

zaproszenia do sk∏adania wniosków. Kandydaci muszà przed∏o˝yç Lokalnà Strategi´ Rozwoju Obszarów

Rybackich, która obejmie konkretny obszar odpowiadajàcy powy˝szym kryteriom. Ponadto LGR muszà

ww

• sk∏adaç si´ z publiczno-prywatnego partnerstwa,

w którym cz´Êç prywatna stanowi ponad 50 %;

• przedstawiç zintegrowanà wielosektorowà Lokalnà

Strategi´ Rozwoju Obszarów Rybackich;

• byç ustanowione jako osoba prawna po zatwierdzeniu swojej LSROR i dzia∏aç w ramach odpowiedniego krajowego prawodawstwa.

———————

13) Odsetek

osób zatrudnionych w rybactwie i sektorach

zwiàzanych z rybactwem w odniesieniu do ogólnej liczby

zatrudnionych na danym obszarze geograficznym, jak

równie˝ iloÊç gospodarstw rybnych i zak∏adów zajmujàcych si´ przetwarzaniem produktów rybactwa i akwakultury oraz produktów odpadowych i inne podmioty zaanga˝owane w rybactwo i dzia∏alnoÊç zwiàzanà z rybactwem w odniesieniu do ca∏ej gospodarki obszaru.

• mechanizmów koordynacyjnych pomi´dzy i w obr´bie LGR.

W celu unikni´cia podwójnego finansowania,

w szczególnoÊci w zakresie osi 3 i 4 wspó∏finansowanego przez EFROW Programu Rozwoju Obszarów

Wiejskich, zostanà przygotowane odpowiednie mechanizmy kontroli krzy˝owej.

Je˝eli obszar interwencji w ramach osi 4 nak∏ada si´

na obszar na którym istnieje skuteczna Lokalna Grupa

Dzia∏ania programu Leadera, istniejàca struktura administracyjna i finansowa mo˝e zostaç wykorzystana

do utworzenia Lokalnej Grupy Rybackiej oraz do

stworzenia i wdro˝enia Lokalnej Strategii Rozwoju

Obszarów Rybackich. W takim wypadku istnieje potrzeba wyraênego oddzielenia procedur i mechanizmów podejmowania decyzji, procedur kontrolnych

i finansowych, jak równie˝ komitetów dokonujàcych

wyboru.

Poniewa˝ niektóre dzia∏ania kwalifikujà si´ w ramach

osi 4 i Leadera wa˝ne jest, aby LSROR proponowane

przez LGR by∏y niezale˝ne i komplementarne wobec

strategii Lokalnych Grup Dzia∏ania Leadera. W ramach odnoÊnych strategii konieczne jest ustanowienie wyraênych linii demarkacyjnych pomi´dzy funduszami. Na Instytucji Zarzàdzajàcej b´dzie spoczywa∏a

odpowiedzialnoÊç za ustalenie w ramach której strategii b´dzie finansowana konkretna operacja.

Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie stosowaç si´ do zapisów: „Linia demarkacyjna pomi´dzy Programami

Operacyjnymi Polityki SpójnoÊci, Wspólnej Polityki

Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej”, dokumentu

przyj´tego przez Komitet Koordynujàcy NSRO.

Aby poprawiç spo∏ecznà i gospodarczà sytuacj´

bran˝y rybackiej i zwiàzanych z rybactwem spo∏ecznoÊci, jak równie˝ wdro˝yç zasady Wspólnej Polityki

Rybackiej, wa˝ne jest skoordynowanie dzia∏aƒ podejmowanych na obszarach zale˝nych od rybactwa.

Dlatego Êrodki na rzecz wsparcia trwa∏ego rozwoju

obszarów rybackich majà na celu stworzenie Lokalnych Grup Rybackich, a tak˝e przygotowanie i wdro˝enie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich.

1. Wybór LGR

• Pierwsze zaproszenie do sk∏adania wniosków zostanie og∏oszone nie póêniej ni˝ po roku od zatwierdzenia Programu Operacyjnego przez Komisj´ Europejskà. Planuje si´ wybór oko∏o 40 % ca∏kowitej

iloÊci grup w ramach pierwszego zaproszenia do

sk∏adania wniosków. W tym samym czasie podj´te

zostanà wszystkie niezb´dne kroki w celu poinformowania potencjalnych beneficjentów o mo˝liwoÊci organizowania grup, zasadach i kryteriach

wnioskowania o wspó∏finansowanie. W tych dzia∏aniach znaczàca rola przypadnie lokalnym partnerom i interesariuszom, szczególnie z sektora rybackiego. W celu wspomo˝enia procesu ustanawiania

LGR mo˝liwe jest wykorzystanie pomocy technicznej w ramach osi 5.

go

Lokalne Grupy Rybackie b´dà mog∏y organizowaç

si´ na obszarach wybranych zgodnie z wy˝ej wymienionymi kryteriami, a ich dzia∏alnoÊç musi byç ÊciÊle

zwiàzana z rybactwem i sektorami z nim zwiàzanymi.

W celu wyboru grup zorganizowane b´dà przynajmniej dwa zaproszenia do sk∏adania wniosków. Odpowiedzialnà za ich uruchomienie b´dzie Instytucja

Zarzàdzajàca. Wybór LGR przeprowadzony b´dzie na

podstawie szczególnych kryteriów okreÊlonych na poziomie krajowym przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

l

Ârodek 4.1. Rozwój obszarów zale˝nych od rybactwa

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

• Drugie zaproszenie zostanie og∏oszone nie póêniej

ni˝ w dwa lata od wyboru grup rybackich, których

utworzenie by∏o wynikiem pierwszego zaproszenia

do sk∏adania wniosków. Okres poÊredni mo˝e zostaç wykorzystany przez inne jednostki zainteresowane tym Êrodkiem, które jednak potrzebujà wi´cej

czasu na zorganizowanie si´ i ustanowienie spójnych i skutecznych struktur administracyjnych oraz

w∏aÊciwego przygotowania swoich Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich.

rcl

.

Podstawowym wymaganiem w stosunku do LGR jest

to, by organizowa∏y si´ one na podstawie oddolnego

podejÊcia, z aktywnym uczestnictwem lokalnych spo∏ecznoÊci, podmiotów gospodarczych i organizacji pozarzàdowych. Wnioski w ramach tego Êrodka mogà

byç sk∏adane w szczególnoÊci przez stowarzyszenia,

zwiàzki stowarzyszeƒ i inne pozarzàdowe organizacje

uznane jako osoby prawne, jak równie˝ przez jednostki samorzàdowe i ich zwiàzki.

Pierwszeƒstwo przyznawane b´dzie wnioskom

o ustanowienie LGR w ramach posiadajàcych doÊwiadczenie struktur ju˝ funkcjonujàcych na danym

obszarze.

Partnerzy, którzy sà cz∏onkami LGR, powinni mieç

mo˝liwoÊç podejmowania decyzji i wykonywania powierzonych im zadaƒ, w szczególnoÊci jeÊli chodzi

o zadania administracyjne i finansowe.

w.

LGR przygotowujà Lokalne Strategie Rozwoju Obszarów Rybackich, które biorà pod uwag´ potrzeby lokalnych spo∏ecznoÊci rybackich, jak równie˝ cele Wspólnej Polityki Rybackiej.

ww

• Procedura wyboru i kontraktowania LGR

Dzia∏ania b´dà przedstawiane przez LGR w LSROR,

która b´dzie mog∏a obejmowaç ca∏y okres programowania Programu Operacyjnego i powinna zawieraç

rocznà specyfikacj´ planowanych wydatków.

2. Wdra˝anie LSROR

Poni˝sza tabela pokazuje struktury administracyjne

i finansowe, które zostanà ustanowione przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà w celu wdro˝enia osi 4. Tabele prezentowane poni˝ej mogà zostaç zmienione na podstawie doÊwiadczeƒ zebranych podczas wdra˝ania niniejszej osi priorytetowej.

v. p

l

• Procedura wyboru projektów w obr´bie grup

rcl

.

go

• Procedury finansowe i kontrolne

w.

W ramach LGR proces podejmowania decyzji zostanie ustanowiony w sposób, który przyzna odpowiednià moc przedstawicielom sektora rybackiego. Do aktywnego udzia∏u zach´cane b´dà kobiety i osoby poni˝ej 30. roku ˝ycia. Grupy te powinny byç rzetelnie

reprezentowane w procesie podejmowania decyzji

w LGR. Mo˝liwoÊç uczestnictwa w LGR powinna byç

otwarta dla wszystkich zainteresowanych.

3. Wk∏ad finansowy

Koszty bie˝àce grup b´dà finansowane w 100 %

(75 % EFR i 25 % inne publiczne Êrodki krajowe) i mogà stanowiç maksimum 10 % bud˝etu dotacji.

ww

4. Dodatkowe informacje zwiàzane z tym Êrodkiem

Przygotowanie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich

G∏ównym zadaniem grupy rybackiej jest przygotowanie i wdro˝enie Lokalnych Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich (LSROR).

LSROR, która ma byç za∏àczona do wniosku sk∏adanego przez kandydujàce partnerstwo, powinna si´ sk∏adaç z nast´pujàcych elementów

• opis obszaru na którym LSROR b´dzie wdra˝ana,

wraz z granicami tego obszaru;

• sposób konsultacji z lokalnymi partnerami;

• opis LGR: partnerstwo, procesy podejmowania decyzji, poziom uczestnictwa sektora prywatnego;

• ocena stanu wyjÊciowego i analiza potrzeb i potencja∏u w obszarze;

• cele ustanowienia partnerstwa zwiàzanego z wdro˝eniem LSROR;

• strategia osiàgania celów (lista dzia∏aƒ), komplementarnoÊç z innymi programami rozwojowymi;

• dzia∏ania powinny byç przedstawione w LSROR

obejmujàcej ca∏y okres trwania Programu Operacyjnego; dla ka˝dego dzia∏ania LSROR powinna

przedstawiaç: cele, krótki opis dzia∏aƒ, oczekiwane

wyniki i roczny bud˝et;

• metody informowania potencjalnych beneficjentów i spo∏eczeƒstwa;

• schematy zarzàdzania, szczegó∏owe procedury audytu;

• sposoby monitorowania i oceny.

LSROR musi mieç nast´pujàce cechy

• podejÊcie terytorialne: stworzenie wspólnej wizji

rozwoju obszaru, wydajne wykorzystanie zasobów

lokalnych, zintegrowane dzia∏ania na poziomie lokalnym;

• podejÊcie oddolne: aktywny udzia∏ reprezentantów

spo∏ecznoÊci w planowaniu, podejmowaniu decyzji

i wdra˝aniu LSROR;

• zintegrowane i wielosektorowe podejÊcie: LSROR

oparta jest na wspó∏dzia∏aniu partnerów ze wszystkich sektorów lokalnej gospodarki;

5. OÂ PRIORYTETOWA 5. POMOC TECHNICZNA

• zobowiàzania Polski w ramach mi´dzynarodowych

porozumieƒ (Helcom, Strategia dla Ba∏tyku) i Natura 200014).

Pomoc techniczna jest bardzo wa˝nym instrumentem

dla paƒstw cz∏onkowskich obj´tych celem konwergencja i posiadajàcych tylko ograniczone doÊwiadczenie w zarzàdzaniu funduszami strukturalnymi.

• jakoÊç lokalnego zespo∏u, w tym poprzednie doÊwiadczenia i odpowiednie przeszkolenie;

• wykazany potencja∏ administracyjny i finansowy;

• potencja∏ s∏u˝àcy zmobilizowaniu niezb´dnego

wspó∏finansowania.

l

G∏ównymi celami pomocy technicznej w ramach osi

priorytetowej 5 sà

• efektywne zarzàdzanie Programem Operacyjnym,

wraz z jego przygotowaniem, wdra˝aniem wszystkich przewidzianych dzia∏aƒ, jak równie˝ wykonywanie niezb´dnych funkcji zwiàzanych z kontrolà,

monitorowaniem i ocenà;

• zapewnienie skutecznego funkcjonowania administracji zaanga˝owanej w egzekwowanie Wspólnej

Polityki Rybackiej.

go

W ramach tego Êrodka dla LGR udzielane b´dzie

wsparcie na ich etapie przedrozwojowym, poprzez organizacj´ szkoleƒ, tworzenie baz danych ekspertów

i organizacj´ spotkaƒ informacyjnych dla potencjalnych LGR.

v. p

Lokalna Grupa Rybacka musi wykazaç odpowiedni

potencja∏ wdro˝enia LSROR, przedstawiajàc nast´pujàce elementy

1. G∏ówny cel w ramach osi priorytetowej 5

2. Beneficjenci Êrodka

Ârodek 4.2. Wsparcie na rzecz wspó∏pracy mi´dzyregionalnej i mi´dzynarodowej

Beneficjentami tej osi priorytetowej b´dà organy lub

instytucje zaanga˝owane we wdra˝anie Programu

Operacyjnego, jak równie˝ organy odpowiedzialne za

egzekwowanie zasad WPR.

1. Opis Êrodka

3. Linia demarkacyjna

Nie zachodzi ryzyko jednoczesnego finansowania Êrodka z innych instrumentów finansowych Wspólnoty.

W ramach tego Êrodka wspierane mogà byç poni˝sze

elementy

Ârodek 5.1. Pomoc techniczna

• koszt przygotowania projektów wspó∏pracy;

5. Opis Êrodka

• koszt inwestycji we wdro˝enie wspólnych projektów, w tym koszt szkoleƒ.

Ârodek ten b´dzie zawieraç

w.

rcl

.

W celu bardziej efektywnego pobudzania lokalnych

inicjatyw, a tak˝e wsparcia wspó∏pracy z grupami

w innych regionach i krajach prowadzàcymi podobne

dzia∏ania, Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie wspieraç

i promowaç ponadregionalnà i mi´dzynarodowà

wspó∏prac´ grup rybackich.

2. Beneficjenci Êrodka

Beneficjentami tego Êrodka mogà byç wy∏àcznie grupy wybrane w ramach Êrodka 4.1.

3. Wk∏ad finansowy

ww

WysokoÊç pomocy wynosiç b´dzie do 100 % kosztów

kwalifikowanych (75 % z EFR).

4. Linia demarkacyjna

W przypadku dzia∏aƒ wspierajàcych zrównowa˝ony

rozwój obszarów rybackich istnieje ryzyko podwójnego finansowania z EFR i Europejskiego Funduszu Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, w ramach którego wdra˝ana b´dzie oÊ priorytetowa Leader+. W celu unikni´cia takiego ryzyka podj´te zostanà kroki

w celu ustanowienia Êcis∏ej wspó∏pracy pomi´dzy instytucjami poÊredniczàcymi wdra˝ajàcymi Leader+

i oÊ 4. Przyczyni si´ to do lepszej przejrzystoÊci i zminimalizowania ryzyka podwójnego finansowania.

———————

14) Przynosi to dodatkowe punkty.

4. Opis g∏ównych Êrodków proponowanych w ramach osi priorytetowej 5 w oparciu o nakreÊlonà

strategi´

1) Wst´pne studia u∏atwiajàce wdra˝anie ró˝nych

osi priorytetowych/Êrodków, takie jak strategia dla

chowu i hodowli ryb, strategia komunikacji, analiza rynku.

2) Dzia∏ania komunikacyjne: przygotowana zostanie

strategia komunikacji zatwierdzana przez Komitet

Monitorujàcy. Strategia zak∏adaç b´dzie

— ciàg∏e upowszechnianie informacji wÊród potencjalnych beneficjentów o mo˝liwoÊciach

finansowania w ramach ró˝nych Êrodków,

zgodnie z art. 51 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006;

— informowanie spo∏eczeƒstwa o roli odgrywanej

przez UE w Programie Operacyjnym i o efektach Programu Operacyjnego.

3) Wydatki zwiàzane z wdra˝aniem Programu Operacyjnego, w tym koszty operacyjne systemów zarzàdzania i kontroli wszystkich zaanga˝owanych

organów, znajdujà si´ pod nadzorem Instytucji Zarzàdzajàcej. G∏ównym Êrodkiem b´dzie znaczàce

wzmocnienie zasobów ludzkich. Ponadto intencjà

jest zapewnienie w∏aÊciwych obiektów biurowych

i wyposa˝enia u∏atwiajàcego wdra˝anie Programu

Operacyjnego, w tym odpowiedniego sprz´tu

debacie na temat post´pów wdra˝ania Krajowych

Planów Strategicznych, przewidzianej w art. 16

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006.

4) Wydatki zwiàzane z zamkni´ciem Finansowego

Instrumentu Wspierania Rybo∏ówstwa za okres

programowania 2004—2006.

7) Ustanowienie krajowej sieci grup rybackich korzystajàcych z osi 4 w ramach tego Programu Operacyjnego zgodnie z art. 45 ust. 5 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006, w∏àczajàc wydatki zwiàzane

z procesem ustanawiania LGR.

v. p

l

informatycznego i w∏aÊciwych szkoleƒ, jak równie˝ wniesienie wk∏adu w wynagrodzenia zaanga˝owanych urz´dników i ekspertów.

5) Wydatki zwiàzane z podniesieniem potencja∏u zasobów ludzkich w s∏u˝bach zwiàzanych z nadzorem egzekwowania WPR. B´dzie wiàza∏o si´ to

z organizacjà szkoleƒ i wk∏adem odpowiednich organów w wynagrodzenia personelu, wliczajàc wydatki zwiàzane z wdra˝aniem Planu Dostosowania

Nak∏adu Po∏owowego oraz ewentualnie Planu na

rzecz Dostosowania Floty, o którym mowa w rozporzàdzeniu Rady (WE) nr 744/2008.

4. Wk∏ad finansowy

6) Oceny i inne studia, wraz z dokonaniem oceny poÊredniej, której wyniki b´dà mog∏y byç wykorzystane przez Komisj´ Europejskà w strategicznej

Kwota pomocy publicznej w ramach tego Êrodka

wynosi 100 % kosztów kwalifikowalnych (75 % EFR

i 25 % krajowy wk∏ad publiczny).

go

8) Dzia∏ania na rzecz rozpowszechniania informacji,

tworzenia sieci, podnoszenia poziomu ÊwiadomoÊci, propagowania wspó∏pracy i wymiany doÊwiadczeƒ na terenie ca∏ej Wspólnoty.

VII. Plan finansowy Programu Operacyjnego. Podzia∏ Êrodków finansowych

(wszystkie kwoty sà podane w cenach bie˝àcych)

w.

rcl

.

Tabela 1. Ârodki finansowe z EFR w podziale na poszczególne lata okresu 2007—2013 (w euro)

ww

Tabela 2. Tabela finansowa dla Programu Operacyjnego w podziale na osie priorytetowe (w euro)

1. Zasady i procedury zarzàdzania i wdra˝ania

1.1. Funkcje Instytucji Zarzàdzajàcej

ww

w.

rcl

.

go

Instytucjà Zarzàdzajàcà Programem Operacyjnym

jest minister w∏aÊciwy ds. rybo∏ówstwa, reprezentowany przez Dyrektora Departamentu Rybo∏ówstwa

Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpowiada

on za realizacj´ Programu Operacyjnego zgodnie

z zasadà nale˝ytego zarzàdzania finansami, a w szczególnoÊci za

a) opracowanie Programu Operacyjnego zgodnie

z celami i priorytetami ustanowionymi przez Krajowy Plan Strategiczny dla sektora rybo∏ówstwa,

b) monitorowanie osiàgni´cia g∏ównych rezultatów

oraz wp∏ywu okreÊlonego w Programie Operacyjnym,

c) monitorowanie rozwoju zdolnoÊci administracyjnych struktur uczestniczàcych w wykonaniu Programu Operacyjnego,

d) zapewnienie realizacji Programu Operacyjnego

zgodnie z decyzjami Komitetu Monitorujàcego

rozporzàdzeƒ UE oraz zasad i polityk wspólnotowych, zw∏aszcza w dziedzinach rybo∏ówstwa, konkurencji, zamówieƒ publicznych, ochrony Êrodowiska i równoÊci p∏ci,

e) rozwój i promocj´ partnerstw na szczeblu centralnym oraz pomi´dzy podmiotami na szczeblach

centralnym, regionalnym i lokalnym,

f) analizowanie i zg∏aszanie poprawek do Programu

Operacyjnego, a tak˝e przekazywanie propozycji

poprawek do Komitetu Monitorujàcego w kwestii

przesuni´cia funduszy w ramach Programu Operacyjnego,

g) opracowanie procedur realizacji Programu Operacyjnego,

h) przygotowanie kryteriów oceny i wyboru operacji

oraz zatwierdzanie operacji zg∏oszonych przez beneficjentów,

i) prowadzenie kontroli jakoÊci zadaƒ delegowanych

do Instytucji PoÊredniczàcych,

j) zatwierdzenie projektów procedur dla Programu

Operacyjnego,

k) zapewnienie odpowiedniego rozpowszechniania

informacji dotyczàcych roli UE w wykonaniu Programu Operacyjnego wÊród obywateli oraz w mediach, a tak˝e zwi´kszenie ÊwiadomoÊci wÊród potencjalnych beneficjentów odnoÊnie mo˝liwoÊci

stwarzanych przez Program Operacyjny,

l) zapewnienie skutecznego, efektywnego i przejrzystego korzystania ze Êrodków EFR przeznaczonych

do wspó∏finansowania Programu Operacyjnego,

m) uczestniczenie w corocznych posiedzeniach z przedstawicielami Komisji Europejskiej, majàcych na celu zbadanie rezultatów realizacji Programu Operacyjnego,

n) dodatkowo, zgodnie z art. 59 rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 1198/2006, Instytucja Zarzàdzajàca odpowiedzialna jest tak˝e za zapewnienie tego, aby

operacje do finansowania wybierane by∏y zgodnie

z kryteriami zawartymi w Programie Operacyjnym

i szczegó∏owymi zasadami ustanowionymi na

szczeblu wspólnotowym i krajowym. Instytucja

Zarzàdzajàca zapewnia, ˝e operacje te spe∏niajà

ww. wymagania przez ca∏y okres ich realizacji,

o) zapewnienie, ˝e oceny Programu Operacyjnego,

o których mowa w art. 48 i 49 ww. rozporzàdzenia,

sà przeprowadzane zgodnie z art. 47 rozporzàdzenia,

p) ustanowienie procedur dla zapewnienia, ˝e

wszystkie dokumenty dotyczàce wydatków i audytów, wymagane do zapewnienia w∏aÊciwej Êcie˝ki

audytu, sà przechowywane zgodnie z wymogami

art. 87 ww. rozporzàdzenia,

q) zapewnienie otrzymywania przez Instytucj´ Certyfikujàcà i Instytucj´ Audytowà wszystkich niezb´dnych informacji o procedurach i weryfikacjach prowadzonych w zwiàzku z wydatkami dla

potrzeb odpowiednio certyfikacji i audytu,

r) kierowanie pracà Komitetu Monitorujàcego i dostarczanie mu dokumentacji wymaganej w celu

umo˝liwienia monitorowania jakoÊciowego realizacji Programu Operacyjnego w Êwietle jego

szczegó∏owych celów,

s) opracowywanie i przedk∏adanie Komisji Europejskiej rocznych i koƒcowych sprawozdaƒ z realizacji, po ich uprzednim zatwierdzeniu przez Komitet

Monitorujàcy,

t) zapewnienie przestrzegania wymogów w zakresie

informacji i promocji ustanowionych w art. 51

ww. rozporzàdzenia,

u) kontrola wykorzystania funduszy i kwalifikowalnoÊci wydatków poniesionych przez beneficjentów

w ramach realizowanych operacji, w∏àczajàc kontrol´ na miejscu, zgodnie z zakresem art. 59 lit. b,

v) zbieranie danych na temat realizacji poszczególnych operacji w zakresie Programu Operacyjnego,

niezb´dnych do celów zarzàdzania finansowego,

monitorowania, weryfikacji, audytu i oceny Programu Operacyjnego za pomocà systemu informatycznego.

l

VIII. SYSTEM REALIZACJI PROGRAMU OPERACYJNEGO

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Instytucja Zarzàdzajàca zostanie poddana restrukturyzacji w celu wykonania wszystkich zadaƒ i zobowiàzaƒ

zgodnie z art. 59 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Na ten cel zostanie zwi´kszona liczba zatrudnionych

i zostanà utworzone nowe stanowiska dla urz´dników, którzy b´dà odpowiedzialni za konkretne obszary zarzàdzania Programem Operacyjnym. Sà to nast´pujàce obszary

— zarzàdzanie Komitetem Monitorujàcym;

— kontrola realizacji pi´ciu osi priorytetowych;

— zadania sprawozdawcze i monitorujàce;

— dzia∏ania kontrolne na miejscu.

Przewidywane jest tak˝e po∏àczenie us∏ug Finansowego Instrumentu Orientacji Rybo∏ówstwa (FIFG) w ramach organu zarzàdzajàcego; wzmocnione zostanà istniejàce us∏ugi prawne, analityczne oraz planowania

strategicznego. Oczekuje si´, ˝e restrukturyzacja Instytucji Zarzàdzajàcej zostanie zakoƒczona szeÊç miesi´cy

po zatwierdzeniu niniejszego Programu Operacyjnego.

Zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006 Instytucja Zarzàdzajàca mo˝e wyznaczyç

jednà lub kilka instytucji poÊredniczàcych w celu wykonania cz´Êci lub ca∏oÊci zadaƒ Instytucji Zarzàdzajàcej. W zwiàzku z powy˝szym do pe∏nienia funkcji instytucji poÊredniczàcych na potrzeby Programu Operacyjnego wyznacza si´ poni˝sze instytucje

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

(ARiMR) — Instytucja PoÊredniczàca w zakresie realizacji osi 1—3 Programu Operacyjnego pe∏ni w szczególnoÊci nast´pujàce zadania

3) przyjmuje i weryfikuje wnioski o p∏atnoÊç, a nast´pnie przekazuje je ARiMR do realizacji;

4) przedstawia ARiMR zestawienia poÊwiadczonych

wydatków oraz przygotowuje i przedstawia

ARiMR zapotrzebowania na Êrodki finansowe;

5) kontroluje wykorzystanie Êrodków finansowych

poniesionych przez beneficjentów w ramach realizowanych operacji, w tym kontrole na miejscu,

m.in. w zakresie wskazanym w art. 59 lit. b rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006;

go

1) wspó∏pracuje z IZ w zakresie przestrzegania wymogów w zakresie informacji i komunikacji przewidzianych w art. 51 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006;

2) przyjmuje wnioski o dofinansowanie operacji, weryfikuje je w zakresie zgodnoÊci z Lokalnà Strategià Rozwoju Obszarów Rybackich i podpisuje

umowy o dofinansowanie, na podstawie upowa˝nienia wydanego przez IZ, zgodnie z kryteriami

Programu Operacyjnego i szczegó∏owymi zasadami ustanowionymi na szczeblu wspólnotowym

i krajowym, i zapewnia, ˝e operacje te spe∏niajà

ww. wymagania przez ca∏y okres ich realizacji;

l

1.2. Instytucje PoÊredniczàce

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

2) przyjmuje wnioski o dofinansowanie operacji, weryfikuje je i ocenia, wydaje decyzje i podpisuje

umowy o dofinansowanie na podstawie upowa˝nienia wydanego przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà,

zgodnie z kryteriami zawartymi w Programie Operacyjnym i szczegó∏owymi zasadami ustanowionymi na szczeblu wspólnotowym i krajowym oraz

zapewnia, ˝e wspó∏finansowane operacje spe∏niajà ww. wymagania przez ca∏y okres ich realizacji;

7) przekazuje dane zwiàzane z realizacjà operacji

w ramach Programu Operacyjnego, w szczególnoÊci dane niezb´dne do sporzàdzania rocznego

sprawozdania, o którym mowa w art. 67 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006;

rcl

.

3) zatwierdza operacje z∏o˝one przez beneficjentów

w ramach pionu innego ni˝ ten, który dokonuje

oceny operacji;

6) zbiera dane na temat realizacji poszczególnych

operacji w zakresie osi 4 Programu Operacyjnego,

niezb´dnych do celów zarzàdzania finansowego,

monitorowania, weryfikacji, audytu i oceny Programu Operacyjnego i przekazuje je IZ;

4) przyjmuje i weryfikuje wnioski o p∏atnoÊç, przedstawia IZ zestawienia poÊwiadczonych wydatków,

dokonuje p∏atnoÊci na rzecz beneficjentów oraz

przygotowuje i przedstawia IZ prognoz´ bud˝etu,

w tym dla osi priorytetowej 4;

w.

5) kontroluje wykorzystanie funduszy w zwiàzku z wydatkami poniesionymi przez beneficjentów, w∏àczajàc w to kontrol´ na miejscu zgodnie z art. 59 lit. b

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006;

6) przekazuje dane na temat realizacji Programu

Operacyjnego do IZ na potrzeby przygotowania

sprawozdania rocznego, zgodnie z art. 67 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006;

ww

7) wykrywa nieprawid∏owoÊci i zg∏asza je na bie˝àco

IZ oraz odzyskuje nienale˝nie wyp∏acone Êrodki finansowe od beneficjentów;

8) przechowuje dokumentacj´ zwiàzanà z realizacjà

operacji wymaganà do zapewnienia w∏aÊciwej

Êcie˝ki audytu, zgodnie z art. 87 rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 1198/2006.

Szczegó∏y dotyczàce przekazanych zadaƒ znajdà si´

w porozumieniu lub umowie podpisanymi pomi´dzy

ministrem w∏aÊciwym ds. rybo∏ówstwa a ARiMR.

Samorzàd województwa — Instytucja PoÊredniczàca dla osi 4 Programu Operacyjnego pe∏ni w szczególnoÊci nast´pujàce zadania

1) wspó∏pracuje z IZ w zwiàzku z przestrzeganiem

wymogów w zakresie informacji i komunikacji

przewidzianych w art. 51 rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 1198/2006;

8) przechowuje dokumentacj´ zwiàzanà z realizacjà

operacji, wymaganà do zapewnienia w∏aÊciwej

Êcie˝ki audytu, zgodnie z art. 87 rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 1198/2006.

Szczegó∏y dotyczàce przekazanych zadaƒ znajdà si´

w porozumieniu lub umowie podpisanymi pomi´dzy

ministrem w∏aÊciwym do spraw rybo∏ówstwa a samorzàdem województwa.

1.3. Instytucja Certyfikujàca

Instytucjà Certyfikujàcà Programu Operacyjnego jest

Minister Finansów, reprezentowany przez Dyrektora

Departamentu Instytucji P∏atniczej. Minister Finansów

odpowiada w szczególnoÊci za

a) opracowanie i przed∏o˝enie Komisji poÊwiadczonych deklaracji wydatków i wniosków o p∏atnoÊç,

b) poÊwiadczenie, ˝e

• deklaracja wydatków jest dok∏adna, wynika

z wiarygodnych systemów ksi´gowych i jest

oparta na weryfikowalnej dokumentacji uzupe∏niajàcej,

• zadeklarowane wydatki sà zgodne z majàcymi

zastosowanie zasadami wspólnotowymi i krajowymi oraz zosta∏y poniesione w zwiàzku z operacjami wybranymi do finansowania zgodnie z kryteriami majàcymi zastosowanie do Programu

Operacyjnego oraz spe∏niajà zasady wspólnotowe i krajowe,

d) zapewnienie otrzymania przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà i Instytucj´ Certyfikujàcà wszystkich niezb´dnych informacji o przeprowadzonych audytach i kontrolach,

d) uwzgl´dnienie, do celów poÊwiadczenia, wyników wszystkich audytów przeprowadzanych przez

Instytucj´ Audytowà lub na odpowiedzialnoÊç Instytucji Audytowej,

e) do dnia 31 grudnia ka˝dego roku w latach

2008—2015

1.4. Instytucja Audytowa

• przed∏o˝enie Komisji rocznego sprawozdania

audytowego, przedstawiajàcego wyniki audytów przeprowadzonych w okresie 12 miesi´cy,

zakoƒczonego dnia 30 czerwca danego roku,

zgodnie ze strategià audytu dla Programu Operacyjnego oraz informujàcego o wszelkich brakach wykrytych w systemach zarzàdzania i kontroli Programu Operacyjnego. Pierwsze sprawozdanie, które nale˝y z∏o˝yç do dnia 31 grudnia 2008 r., obejmuje okres od dnia 1 stycznia

2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. Informacje

dotyczàce audytów przeprowadzonych po dniu

1 lipca 2015 r. zostajà w∏àczone do koƒcowego

sprawozdania audytowego, stanowiàcego uzupe∏nienie deklaracji zamkni´cia, o której mowa

poni˝ej (lit. f),

go

f) prowadzenie ewidencji kwot podlegajàcych procedurze odzyskiwania i kwot wycofanych po anulowaniu ca∏oÊci lub cz´Êci wk∏adu dla operacji.

Kwoty odzyskane przed zamkni´ciem Programu

Operacyjnego, które majà zostaç zwrócone do bud˝etu ogólnego Unii Europejskiej po korektach

finansowych poczynionych zgodnie z art. 97 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie

Europejskiego Funduszu Rybackiego, sà potràcane z nast´pnej deklaracji wydatków.

v. p

e) utrzymywanie w formie elektronicznej zapisów

ksi´gowych dotyczàcych wydatków zadeklarowanych Komisji,

l

c) upewnianie si´, ˝e otrzymane informacje, dotyczàce

procedur i weryfikacji przeprowadzonych w zwiàzku

z wydatkami uj´tymi w deklaracjach, stanowià odpowiednià podstaw´ poÊwiadczenia,

rcl

.

Instytucjà Audytowà Programu Operacyjnego jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, reprezentowany przez Dyrektora Departamentu Ochrony Interesów

Finansowych Unii Europejskiej. Generalny Inspektor

Kontroli Skarbowej odpowiada w szczególnoÊci za

• wydawanie opinii, na podstawie kontroli i audytów przeprowadzonych na odpowiedzialnoÊç Instytucji Audytowej, w kwestii tego czy system

zarzàdzania i kontroli funkcjonuje skutecznie, tak

aby dawaç racjonalne zapewnienie, ˝e deklaracje

wydatków przedstawione Komisji sà prawid∏owe, jak równie˝ dawaç racjonalne zapewnienie,

˝e transakcje b´dàce ich podstawà sà zgodne

z prawem i prawid∏owe,

a) zapewnienie prowadzenia audytów w celu weryfikacji skutecznego funkcjonowania systemu zarzàdzania i kontroli Programu Operacyjnego,

b) zapewnienie prowadzenia audytów operacji na

podstawie stosownej próby w celu weryfikacji zadeklarowanych wydatków,

ww

w.

c) przedstawienie Komisji, w terminie dziewi´ciu

miesi´cy od zatwierdzenia Programu Operacyjnego, strategii audytu obejmujàcej podmioty, które

b´dà przeprowadzaç audyty, o których mowa powy˝ej, metodologi´, która zostanie zastosowana,

metody doboru próbek danych dla potrzeb audytu

operacji oraz indykatywne rozplanowanie audytów w celu zapewnienia przeprowadzenia audytu

g∏ównych podmiotów oraz równomiernego rozk∏adu audytów w ca∏ym okresie programowania,

• przedk∏adanie, w stosownych przypadkach,

zgodnie z art. 85 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006, deklaracji cz´Êciowego zamkni´cia, zawierajàcej ocen´ zgodnoÊci z prawem

i prawid∏owoÊci danych wydatków,

f) przed∏o˝enie Komisji, nie póêniej ni˝ dnia 31 marca 2017 r., deklaracji zamkni´cia, zawierajàcej ocen´ zasadnoÊci wniosku o wyp∏at´ salda oraz zgodnoÊci z prawem i prawid∏owoÊci transakcji b´dàcych podstawà wydatków obj´tych koƒcowà deklaracjà wydatków, do której do∏àcza si´ koƒcowe

sprawozdanie audytowe.

Instytucja Audytowa zapewnia, ˝e czynnoÊci audytowe uwzgl´dniajà uznane w skali mi´dzynarodowej

standardy audytu.

rcl

.

go

v. p

l

2. System wdra˝ania Programu Operacyjnego

ww

w.

Struktura organizacyjna Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

w zakresie wdra˝ania Programu Operacyjnego

3. Organ w∏aÊciwy do otrzymywania p∏atnoÊci pochodzàcych z Komisji oraz organy odpowiedzialne

za dokonywanie p∏atnoÊci na rzecz beneficjentów

przypisany do Europejskiego Funduszu Rybackiego,

prowadzony w euro i zarzàdzany przez Ministerstwo

Finansów.

Komisja Europejska przekazuje Êrodki finansowe na

realizacj´ Programu Operacyjnego w formie: p∏atnoÊci zaliczkowej, p∏atnoÊci okresowych i p∏atnoÊci salda na rachunek bankowy (rachunek programowy)

Ârodki finansowe, przewalutowane na z∏ote, przekazywane sà z rachunku otwartego dla Programu Operacyjnego na centralny rachunek dochodów bud˝etu

paƒstwa na podstawie dyspozycji Ministra Finansów

Instytucja Zarzàdzajàca dokonuje co roku szacunku

wydatków zgodnie z krajowymi przepisami dotyczàcymi bud˝etu paƒstwa.

Instytucja PoÊredniczàca (ARiMR) jest odpowiedzialna za dokonanie p∏atnoÊci na rzecz beneficjentów.

Instytucja PoÊredniczàca weryfikuje wydatki oraz sporzàdza deklaracj´ wydatków i przekazuje jà do Instytucji Zarzàdzajàcej.

Instytucja Certyfikujàca, na podstawie otrzymanych

dokumentów, opracowuje i przedk∏ada Komisji Europejskiej poÊwiadczenie i deklaracj´ wydatków oraz

wniosek o p∏atnoÊç. Dokumenty te stanowià podstaw´ do przekazania Êrodków finansowych przez Komisj´ Europejskà.

l

i stanowià dochód bud˝etu paƒstwa. Ârodki takie sà

przekazywane na finansowanie operacji w ramach

Programu Operacyjnego Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich

2007—2013.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Zob. schemat obiegu poni˝ej.

4. Opis procedur w zakresie uruchamiania i obiegu przep∏ywów finansowych w celu zapewnienia ich przejrzystoÊci

ww

w.

rcl

.

go

Schemat przep∏ywu Êrodków finansowych w ramach EFR

Przep∏yw Êrodków

Wniosek o refundacj´

* Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt b rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego

Funduszu Rybackiego.

ww

w.

rcl

.

go

v. p

l

Obieg wniosków o dofinansowanie

ww

w.

rcl

.

go

v. p

l

Obieg wniosków o p∏atnoÊç

Program Operacyjny podlega monitorowaniu zgodnie z zasadami okreÊlonymi w art. 62 rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 1198/2006. Monitorowanie s∏u˝y badaniu prawid∏owej realizacji Programu Operacyjnego

i jest prowadzone przez Komitet Monitorujàcy oraz Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

Komisja uczestniczy w monitorowaniu poprzez udzia∏

w Komitecie Monitorujàcym oraz poprzez coroczny

przeglàd Programu Operacyjnego, który obejmuje

w szczególnoÊci analiz´ rocznych sprawozdaƒ z realizacji i kontroli.

Komitet Monitorujàcy

W sk∏ad Komitetu Monitorujàcego wchodziç b´dà

1) przedstawiciele Instytucji Zarzàdzajàcej;

2) przedstawiciele Instytucji Certyfikujàcej;

5) analizowanie i zatwierdzanie wszelkich wniosków

o zmian´ Programu Operacyjnego adresowanych

do Komisji.

W celu zapewnienia odpowiedniej jakoÊci i efektywnoÊci realizowanych zadaƒ Komitet mo˝e powo∏ywaç

podkomitety i grupy robocze, a tak˝e korzystaç z opinii niezale˝nych ekspertów.

Szczegó∏owe zasady funkcjonowania Komitetu Monitorujàcego oraz zakres jego zadaƒ regulowaç b´dà

przepisy krajowe przygotowane przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

6. Zapewnienie koordynacji pomi´dzy programami

operacyjnymi realizowanymi w ramach NSRO

a programami operacyjnymi wspó∏finansowanymi

przez EFRROW i EFR

go

Komitet Monitorujàcy Program Operacyjny zostanie

powo∏any w terminie 3 miesi´cy od daty zatwierdzenia Programu Operacyjnego, zgodnie z zasadami

okreÊlonymi w art. 63 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006.

4) analizowanie i zatwierdzanie rocznych i koƒcowych sprawozdaƒ z realizacji Programu Operacyjnego przed ich przes∏aniem Komisji;

l

5. Opis systemu monitorowania i oceny oraz sk∏ad

Komitetu Monitorujàcego

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

3) przedstawiciele Instytucji PoÊredniczàcych;

W Polsce przewidziano nast´pujàce rozwiàzanie

rcl

.

4) przedstawiciele partnerów spo∏ecznych i gospodarczych (zaanga˝owane strony);

Dla efektywnego osiàgni´cia celów okreÊlonych w ramach Strategii Rozwoju Rybo∏ówstwa 2007—2013

oraz spójnoÊci w realizacji tych celów z innymi narz´dziami Wspólnoty konieczna jest ich odpowiednia koordynacja.

5) przedstawiciele organizacji pozarzàdowych z obszaru ochrony Êrodowiska;

6) przedstawiciele organizacji krajowych zainteresowanych wspó∏udzia∏em w realizacji Programu

Operacyjnego;

7) przedstawiciel Morskiego Instytutu Rybackiego;

8) Instytut Rybactwa Âródlàdowego;

w.

9) przedstawiciel Komisji Europejskiej z g∏osem doradczym;

10) przedstawiciel Instytucji Audytowej z g∏osem doradczym.

Posiedzenia Komitetu Monitorujàcego odbywaç si´

b´dà w zale˝noÊci od potrzeb, jednak nie rzadziej ni˝

dwa razy w roku.

ww

Zgodnie z art. 65 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006 do zadaƒ Komitetu Monitorujàcego nale˝y w szczególnoÊci

1) analizowanie i zatwierdzanie kryteriów wyboru

operacji w okresie 6 miesi´cy od daty przyj´cia

Programu Operacyjnego, a tak˝e zatwierdzanie

wszelkich zmian tych kryteriów, dokonanych

zgodnie z potrzebami programowania;

2) dokonywanie okresowego przeglàdu post´pów

w realizacji okreÊlonych celów Programu Operacyjnego na podstawie dokumentów przedstawionych przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà;

3) analizowanie efektów realizacji Programu Operacyjnego, w szczególnoÊci okreÊlanie czy cele ustalone dla ka˝dej osi priorytetowej i dla Êródokresowego przeglàdu zosta∏y zrealizowane;

a) ustanowienie zespo∏u pod kierownictwem Ministra Rozwoju Regionalnego, w sk∏ad którego wejdà przedstawiciele wszystkich Instytucji Zarzàdzajàcych i PoÊredniczàcych dla programów operacyjnych oraz ministrów odpowiadajàcych za poszczególne obszary obj´te dzia∏alnoÊcià programów operacyjnych, Ministerstwa Finansów, Prezesa Urz´du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Prezesa G∏ównego Urz´du Statystycznego

i Prezesa Urz´du Zamówieƒ Publicznych.

Do g∏ównych zadaƒ tego zespo∏u nale˝eç b´dzie bie˝àcy monitoring stanu realizacji programów operacyjnych i w razie potrzeby podejmowanie w∏aÊciwych

dzia∏aƒ.

b) ustanowienie Komitetu NSRO Ministra Rozwoju

Regionalnego, z∏o˝onego z przedstawicieli ministrów zaanga˝owanych w realizacj´ poszczególnych programów operacyjnych, ministra w∏aÊciwego do spraw finansów publicznych, marsza∏ków województw, wojewodów, przedstawicieli

zrzeszeƒ jednostek samorzàdu terytorialnego

i przedstawicieli partnerów spo∏ecznych (organizacje zrzeszone w Komisji Trójstronnej, organizacje pozarzàdowe, inne). W obradach Komitetu b´dà braç udzia∏ równie˝, z g∏osem doradczym, przedstawiciele Komisji Europejskiej oraz

przedstawiciele Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego.

Ten powi´kszony Komitet koordynuje wdra˝anie

wspólnotowych polityk horyzontalnych, osiàganie celów strategicznych i dzia∏ania oceniajàce. Komitet Koordynacyjny b´dzie monitorowa∏ realizacj´ polityk nale˝àcych do polityki rozwoju, w szczególnoÊci polityki

Komitet Koordynacyjny b´dzie spotyka∏ si´ zasadniczo co 6 miesi´cy i dokonywa∏ okresowego przeglàdu

stanu realizacji NSRO. Do jego zadaƒ b´dzie nale˝a∏o

w szczególnoÊci

• przedstawianie ministrowi w∏aÊciwemu do spraw

rozwoju regionalnego rekomendacji dotyczàcych

przebiegu realizacji NSRO oraz poszczególnych

programów operacyjnych na podstawie raportów

monitorujàcych;

3. krzy˝owe kontrole operacji;

4. oÊwiadczenia beneficjentów.

Komitet Koordynacyjny NSRO ustanowi grup´ roboczà, w której reprezentowane b´dà Instytucje Zarzàdzajàce odpowiednimi programami operacyjnymi finansowanymi w ramach EFR, EFROW, EFRR i EFS.

W celu unikni´cia podwójnego finansowania i zagwarantowania przestrzegania linii demarkacyjnych zadaniem grupy b´dzie przygotowanie propozycji mechanizmów kontroli krzy˝owej (takich jak: odpowiednie

pytania we wnioskach, kontrole wyrywkowe, wspólny

dost´p do baz danych) inwestycji wspieranych w ramach ró˝nych programów.

7. Wymiana danych w formie elektronicznej mi´dzy

Komisjà a Polskà w celu spe∏nienia wymagaƒ oraz

w celu zarzàdzania, monitorowania i oceny

go

• przedstawianie ministrowi w∏aÊciwemu do spraw

rozwoju regionalnego rekomendacji wynikajàcych

z badaƒ ewaluacyjnych;

2. stosowne komitety monitorujàce;

l

konkurencyjnoÊci, spójnoÊci, Wspólnej Polityki Rolnej

i Wspólnej Polityki Rybackiej. W celu zapewnienia

spójnej realizacji polityki rozwoju Komitet Koordynacyjny b´dzie formu∏owa∏ opinie i rekomendacje na temat przebiegu wdra˝ania polityk horyzontalnych.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

• przedstawianie ministrowi w∏aÊciwemu do spraw

rozwoju regionalnego wniosków i rekomendacji na

temat zgodnoÊci programów operacyjnych z politykami Wspólnoty;

rcl

.

• opiniowanie

propozycji

modyfikacji

NSRO,

w szczególnoÊci dotyczàcych ewentualnych przesuni´ç Êrodków pomi´dzy programami operacyjnymi, a tak˝e wykorzystania krajowej rezerwy wykonania;

Zgodnie z przepisami art. 20 ust. 1 lit. g podpunkt VI

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w celu spe∏nienia wymagaƒ dotyczàcych p∏atnoÊci, monitorowania i oceny, okreÊlonych w wymienionym rozporzàdzeniu, wymiana danych pomi´dzy paƒstwem cz∏onkowskim (za poÊrednictwem Instytucji Zarzàdzajàcej

Programu Operacyjnego Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich

2007—2013) a Komisjà Europejskà odbywaç si´ b´dzie za poÊrednictwem stworzonego w tym celu przez

Komisj´ systemu komputerowego SFC 2007 (Client

Certificate Request Procedure).

• wydawanie opinii na temat zgodnoÊci i komplementarnoÊci operacji realizowanych w ramach krajowych programów operacyjnych z operacjami realizowanymi w ramach regionalnych programów

operacyjnych i programów operacyjnych wspó∏finansowanych przez UE.

w.

Komitet Koordynacyjny b´dzie monitorowa∏ równie˝

stosowanie horyzontalnych zasad równoÊci szans kobiet i m´˝czyzn oraz zrównowa˝onego rozwoju we

wszystkich programach operacyjnych.

Komitet Koordynacyjny NSRO b´dzie monitorowa∏

stosowanie horyzontalnych zasad równoÊci p∏ci

i zrównowa˝onego rozwoju we wszystkich programach operacyjnych.

ww

W celu wyeliminowania potencjalnego pokrywania

si´ interwencji z poszczególnych programów operacyjnych finansowanych z EFR, EFROW, funduszy

strukturalnych i Funduszu SpójnoÊci, Instytucja Zarzàdzajàca stosowaç si´ b´dzie do zapisów dokumentu

zatwierdzonego przez Komitet Koordynacyjny NSRO

„Linia demarkacyjna pomi´dzy Programami Operacyjnymi Polityki SpójnoÊci, Wspólnej Polityki Rolnej

i Wspólnej Polityki Rybackiej”.

Aby zagwarantowaç przestrzeganie linii demarkacyjnej mi´dzy niniejszym Programem Operacyjnym a innymi programami operacyjnymi na etapie wdra˝ania,

zapewnione zostanà nast´pujàce instrumenty koordynacji

1. Komitet Koordynacyjny NSRO (w którym uczestniczyç b´dà równie˝ przedstawiciele Instytucji Zarzàdzajàcej niniejszego Programu Operacyjnego

i instytucji zarzàdzajàcej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich);

Wype∏niajàc przepisy art. 66 ust. 2 rozporzàdzenia Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiajàcego szczegó∏owe zasady wykonania rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 120

z 10.05.2007, str. 1), strona polska wyznaczy∏a koordynatora systemu na potrzeby Programu Operacyjnego

Zrównowa˝ony rozwój sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013.

8. Wyznaczenie partnerów o których mowa w art. 8

rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006 i wyniki

ich wspó∏pracy. Lista partnerówz którymi przeprowadzono konsultacje oraz streszczenie wyników

konsultacji

W ramach przygotowania Programu Operacyjnego

konsultacje przeprowadzono z szerokim gronem partnerów spo∏ecznych i gospodarczych. Celem tych spotkaƒ by∏o zasi´gni´cie opinii sektora na temat strategii

rozwoju sektora rybackiego w Êwietle mo˝liwoÊci jakie stwarza Europejski Fundusz Rybacki.

Interesariusze z sektora rybackiego od samego poczàtku przygotowywania Programu Operacyjnego na

ró˝nych etapach jego tworzenia informowani byli

o jego zawartoÊci. Utworzono grup´ roboczà ds. Programu Operacyjnego Zrównowa˝ony rozwój sektora

rybackiego i przybrze˝nych obszarów rybackich

2007—2013, sk∏adajàcà si´ z 46 cz∏onków wybranych

spoÊród przedstawicieli sektora rybackiego, kr´gów

naukowych i administracji regionalnej (przedstawicieli województw i urz´dów marsza∏kowskich). Zob. za∏àcznik.

Podczas ró˝nych spotkaƒ przedstawiciele sektora

sformu∏owali nast´pujàce g∏ówne rekomendacje

A. DoÊwiadczenia we wdra˝aniu Programu Operacyjnego „Rybo∏ówstwo i przetwórstwo ryb

2004—2006”

1) Rybo∏ówstwo morskie — koniecznoÊç wsparcia

finansowego w zakresie wymiany silników na

statkach rybackich oraz budowy nowych statków rybackich, kontynuowanie trwa∏ego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej, podwy˝szenie wysokoÊci rekompensat z tytu∏u tymczasowego zaprzestania dzia∏alnoÊci po∏owowej;

1. KoniecznoÊç wyeliminowania post´pujàcego

ska˝enia Êrodowiska naturalnego, pogarszajàcy si´ stan zasobów powodujàcy ograniczenia

w dost´pie do surowca.

2. Potrzeba zwi´kszenia wspó∏czynnika absorpcji

Êrodków UE mi´dzy innymi poprzez u∏atwienie

prefinansowania projektów wdra˝anych przez

beneficjentów oraz uproszczenie ram prawnych.

Pod uwag´ wzi´to znaczàcà liczb´ rekomendacji,

a w szczególnoÊci te dotyczàce alokacji Êrodków pomi´dzy poszczególne osie priorytetowe, wysokoÊci

wspó∏finansowania, finansowania nowych silników

o mniejszym zu˝yciu paliwa, modernizacji istniejàcych portów, jak równie˝ finansowania kampanii promocyjnych.

go

2) Akwakultura i rybo∏ówstwo Êródlàdowe —

wskazanie na wa˝noÊç realizacji inwestycji

w zakresie budowy i modernizacji urzàdzeƒ

umo˝liwiajàcych w´drówk´ ryb dwuÊrodowiskowych, a w zwiàzku z tym wypracowanie

uproszczeƒ prawnych i procedur na wdra˝anie

dzia∏aƒ na to skierowanych, a tak˝e zwi´kszenie

alokacji na ten Êrodek;

Zagro˝enia

l

Od lutego 2006 r. do grudnia 2006 r. zorganizowano

w sumie 10 spotkaƒ. Pe∏na lista interesariuszy, z którymi

prowadzono konsultacje, zawarta jest w za∏àczniku 4.

Poz. 739

v. p

Monitor Polski Nr 51

Instytucja Zarzàdzajàca, zgodnie z art. 51 rozporzàdzenia Rady (WE) nr 1198/2006, zobowiàzana jest do

przeprowadzenia dzia∏aƒ informacyjnych skierowanych do potencjalnych beneficjentów oraz innych instytucji zaanga˝owanych we wdra˝anie Programu

Operacyjnego, które dotyczyç b´dà takich kwestii jak

rcl

.

3) Porty — zbyt ma∏a alokacja Êrodków finansowych w stosunku do potrzeb w tym obszarze,

ze wskazaniem na koniecznoÊç modernizacji

dróg dojazdowych do przystani i portów s∏u˝àcych rybo∏ówstwu;

9. Elementy majàce na celu zapewnienie informacji

na temat Programu Operacyjnego i jego promocji

zgodnie z art. 28 rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 1198/2006

4) Przetwórstwo — zbyt ma∏a alokacja Êrodków

i skomplikowane rozwiàzania prawne i proceduralne;

5) Promocja w zakresie produktów rybnych

i udzia∏u w targach — zbyt wàski kràg beneficjentów oraz zagwarantowanie 100 % dofinansowania tylko podmiotom publicznym, co powoduje ma∏e zainteresowanie podmiotów

z udzia∏em Êrodków prywatnych;

w.

6) Organizacje producenckie — skomplikowane

przepisy prawne i procedury udzielania pomocy finansowej;

7) Rybo∏ówstwo przybrze˝ne — brak jednoznacznego okreÊlenia wymogów dotyczàcych zasad

ubiegania si´ o uzyskanie premii w zakresie

zintegrowanych projektów.

ww

B. Szanse i zagro˝enia dla sektora

Szanse

1. Rozwój organizacji dzia∏ajàcych na rynku produktów rybnych w Êwietle potrzeby konsolidacji producentów ryb w celu lepszej reprezentacji ich interesów.

2. Wskazano na znaczenie funkcjonowania instytucji pierwszej sprzeda˝y ryb i zacieÊnienia ∏aƒcucha produkcji oraz potrzeb´ wyeliminowania

poÊredników, którzy podbijajà cen´ produktów

rybnych i zani˝ajà ceny skupu.

3. Aspekty rekreacyjne w´dkarstwa przybrze˝nego i Êródlàdowego.

4. KoniecznoÊç przygotowania kampanii promocyjnych w celu zwi´kszenia spo˝ycia ryb.

a) informowanie potencjalnych beneficjentów, organizacji zawodowych, partnerów spo∏ecznych i gospodarczych, organów zwiàzanych z promowaniem równoÊci p∏ci, zainteresowanych organizacji

pozarzàdowych o mo˝liwoÊciach wynikajàcych

z dzia∏aƒ Programu Operacyjnego, a tak˝e zasad

i metod uzyskania dost´pu do finansowania,

b) warunków, jakie nale˝y spe∏niç, by kwalifikowaç

si´ do wsparcia w ramach EFR,

c) procedur zwiàzanych z wyborem wniosków,

d) kryteriów wyboru projektów,

e) informowanie beneficjentów o wielkoÊci wspó∏finansowania ze strony Wspólnoty,

f) punktów informacyjnych, Êwiadczàcych us∏ug

w zakresie pozyskiwania informacji na temat Programu Operacyjnego i zasad ubiegania si´ o Êrodki finansowe.

Dzia∏ania te realizowane b´dà m.in. przez wydawanie

publikacji i organizowanie szkoleƒ, doradztwo, organizacj´ seminariów i spotkaƒ z potencjalnymi beneficjentami.

9.1. Dzia∏ania skierowane do ogó∏u spo∏eczeƒstwa

Dzia∏ania informacyjne na temat g∏ównych za∏o˝eƒ

Programu Operacyjnego skierowane b´dà do ogó∏u

spo∏eczeƒstwa. Ponadto wa˝ne b´dzie informowanie

spo∏eczeƒstwa o wdra˝aniu i stanie realizacji Programu Operacyjnego. Celem tych dzia∏aƒ b´dzie przede

wszystkim uwydatnienie roli Wspólnoty oraz zapewnienie przejrzystoÊci przyznawania pomocy w ramach

funduszu, a tak˝e jego znaczenia dla rozwoju sektora

rybackiego w Polsce i Unii Europejskiej.

Istotnym elementem tych kampanii b´dzie organizowanie w regionach rybackich, przede wszystkim nadmorskich, ale równie˝ innych regionach kraju, gdzie

znajdujà si´ tereny zale˝ne od rybactwa, spotkaƒ,

szkoleƒ, seminariów itp. Podobnie jak w poprzednim

okresie programowania b´dà one polegaç na bezpoÊrednich spotkaniach przedstawicieli Instytucji Zarzàdzajàcej i Instytucji PoÊredniczàcych z rybakami i pracownikami sektora rybackiego. B´dzie to jednoczeÊnie mo˝liwoÊç skonfrontowania z opiniami Êrodowiska rybackiego, w poszczególnych okresach programowania, wyników realizacji oraz przysz∏ych celów

Programu Operacyjnego.

Ponadto prowadzona jest odr´bna strona internetowa,

poÊwi´cona wy∏àcznie sektorowi rybackiemu. W dalszej perspektywie znajdà si´ na niej, w du˝ej mierze, informacje dotyczàce pomocy z EFR. Pe∏niç b´dzie funkcj´ informacyjnà. B´dà na niej umieszczane aktualne

informacje dotyczàce Programu Operacyjnego, inne

dokumenty oraz akty prawne dotyczàce udzielania pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego.

Dzi´ki temu mo˝liwe b´dzie szybkie odnalezienie informacji z nim zwiàzanych oraz wszelkich dokumentów

niezb´dnych do ubiegania si´ o pomoc.

Rolà spotkaƒ b´dzie zapoznanie wszystkich zainteresowanych z mo˝liwoÊciami zwiàzanymi z korzystaniem ze Êrodków EFR, a tak˝e warunkami, procedurami i trybem udzielania dofinansowania.

Wszystkie dzia∏ania majà na celu najdalej idàce u∏atwienia w dost´pie do Êrodków potencjalnym beneficjentom, a w konsekwencji jak najlepsze ich wykorzystanie.

go

v. p

l

Dzia∏ania w tym zakresie przeprowadzane b´dà g∏ównie poprzez Êrodki masowego przekazu, tj. pras´ i telewizj´. Szczególnie du˝a kampania promocyjna przeprowadzona zostanie wraz z rozpocz´ciem wdra˝ania

Programu Operacyjnego. Jej celem b´dzie poinformowanie spo∏eczeƒstwa o uruchomieniu Programu

Operacyjnego, dzia∏aniach przewidzianych do realizacji oraz zasadach i mo˝liwoÊciach dofinansowania tak,

aby ka˝dy, kto chcia∏by ubiegaç si´ o dofinansowanie,

dowiedzia∏ si´ o takiej mo˝liwoÊci. Wa˝nà funkcjà takich kampanii jest równie˝ informacja o êródle finansowania, tj. EFR i roli Wspólnoty na rzecz poprawy

sektora rybackiego.

rcl

.

Na stronie internetowej Instytucji Zarzàdzajàcej lub

Instytucji PoÊredniczàcej, odpowiedzialnej za wdra˝anie poszczególnych osi priorytetowych, publikowany

b´dzie tak˝e wykaz beneficjentów korzystajàcych

z Programu Operacyjnego oraz informacje dotyczàce

realizacji poszczególnych operacji.

Mi´dzy innymi planuje si´ stworzenie sieci punktów

informacyjnych w regionach. Ich zadaniem by∏by bezpoÊredni kontakt z potencjalnymi beneficjentami oraz

informowanie ich na temat Programu Operacyjnego,

procedur zwiàzanych z wyborem wniosków, kryteriów

wyboru projektów itp.

w.

Instytucja Zarzàdzajàca zorganizuje wspó∏prac´ w zakresie informacji i promocji z w∏aÊciwymi w∏adzami

regionalnymi, lokalnymi i innymi w∏adzami o charakterze publicznym, partnerami spo∏ecznymi i gospodarczymi, organizacjami pozarzàdowymi, stowarzyszeniami bran˝owymi i zawodowymi, Êrodowiskiem

biznesu, instytucjami oÊwiatowymi oraz centrami informacji o Unii Europejskiej i Przedstawicielstwem

Komisji w Polsce. Stosownie do obowiàzujàcych przepisów i praktyk krajowych zapewni tak˝e szeroki i skuteczny udzia∏ wszystkich w∏aÊciwych podmiotów,

w tym przede wszystkim Instytucji PoÊredniczàcych

dla poszczególnych osi priorytetowych, uwzgl´dniajàc potrzeb´ propagowania równoÊci kobiet i m´˝czyzn oraz potrzeb´ zrównowa˝onego rozwoju.

ww

Przygotowane zostanie tak˝e logo Programu Operacyjnego. B´dzie to znak graficzny promujàcy Program

Operacyjny, jednoznacznie z nim kojarzony, zwi´kszajàcy jego rozpoznawalnoÊç. Logo tematycznie nawiàzywaç b´dzie do sektora rybackiego oraz Unii Europejskiej, co zapewni szybkie skojarzenie ze wsparciem

wspólnotowym i rodzajem tego wsparcia, tj. rybactwem i przetwórstwem ryb.

9.2. Dzia∏ania skierowane do potencjalnych beneficjentów

W celu informacji o Programie Operacyjnym i promocji tego programu prowadzone b´dà zró˝nicowane

dzia∏ania skierowane do potencjalnych beneficjentów.

Dzia∏ania przeprowadzane b´dà g∏ównie w regionach,

w których wa˝nà rol´ w gospodarce oraz ˝yciu codziennym mieszkaƒców odgrywa sektor rybacki.

W ramach sprawozdaƒ rocznych i koƒcowych, jak

równie˝ podczas obrad Komitetu Monitorujàcego,

Instytucja Zarzàdzajàca corocznie informuje Komisj´

Europejskà o inicjatywach podj´tych w zwiàzku z informacjà i promocjà.

9.3. Finansowanie dzia∏aƒ z zakresu informacji i promocji

Na ca∏oÊç dzia∏aƒ zwiàzanych z promocjà i informacjà

planuje si´ przeznaczyç oko∏o 10 mln euro, co stanowi 1 % ca∏oÊci Êrodków przeznaczonych na Program

Operacyjny. Wyliczeƒ dokonano na podstawie doÊwiadczeƒ zwiàzanych z dzia∏aniami promocyjnymi

w poprzednim okresie programowania 2004—2006.

Wzi´to tak˝e pod uwag´ liczb´ potencjalnych beneficjentów, jak równie˝ obecne koszty kompanii promocyjnych, w tym najbardziej kosztownych, takich jak

emisja spotów reklamowych w Êrodkach masowego

przekazu. W Êwietle post´pów we wdra˝aniu tego

dzia∏ania kwota ta mo˝e zostaç zmieniona przez Instytucj´ Zarzàdzajàcà.

9.4. Instytucje odpowiedzialne za wdra˝anie zadaƒ

z zakresu informacji i promocji oraz ich monitoring

Instytucja Zarzàdzajàca b´dzie odpowiedzialna za zarzàdzanie tymi dzia∏aniami. W d∏u˝szej perspektywie

czasu planowane jest równie˝ powo∏anie Zespo∏u do

spraw promocji i informacji oraz pomocy technicznej

w ramach Instytucji Zarzàdzajàcej.

Ocena dzia∏aƒ promocyjnych i informacyjnych b´dzie

przeprowadzana okresowo.

Za∏àczniki do Programu Operacyjnego

ww

w.

rcl

.

go

v. p

l

Za∏àcznik 1. Lista portów krajowych, w których dokonywane sà wy∏adunki organizmów morskich

ww

l

v. p

go

rcl

.

Tabela 2. Struktura wy∏adunków w wybranych portach krajowych (2006 r.)

w.

Za∏àcznik 2. Struktura wy∏adunków w wybranych portach krajowych

Za∏àcznik 3. Informacja na temat cen produktów rybactwa

go

v. p

l

3.1. Rybo∏ówstwo morskie. Ceny pierwszej sprzeda˝y ryb w portach

a) 2004 r. ceny skupu, b) od 2006 r. dorsz patr. z/g∏ niesortowalny.

rcl

.

èród∏o: MIR

w.

3.2. Chów i hodowla. Ceny Êwie˝ych karpi i pstràgów na poszczególnych poziomach rynku PLN/kg

ww

èród∏o: Dane GUS oraz dane Magazynu Przemys∏u Rybnego

Za∏àcznik 4. Lista partnerów, którzy brali udzia∏ w konsultacjach Programu Operacyjnego

1) Akademia Morska w Szczecinie;

3) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

4) Departament Rybo∏ówstwa, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

5) Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

25) Organizacja Producentów Rybnych W∏adys∏awowo Sp. z o.o.;

v. p

2) Akademia Rolnicza w Szczecinie;

l

24) Organizacja Pracodawców-Producentów Ryb Âródlàdowych w Toruniu;

26) Polski Zwiàzek W´dkarski;

27) Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb w Koszalinie;

28) Polskie Towarzystwo Rybackie w Poznaniu;

6) Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej,

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego;

8) Departament Strategii Kultury i Spraw Europejskich, Ministerstwo Kultury;

9) Departament Ochrony Przyrody, Ministerstwo

Ârodowiska;

10) Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa;

11) G∏ówny Urzàd Statystyczny;

30) Pó∏nocnoatlantycka Organizacja Producentów;

go

7) Departament Bezpieczeƒstwa Morskiego, Ministerstwo Gospodarki Morskiej;

29) Polskie Towarzystwo Rybackie w Poznaniu — Oddzia∏ Hodowców Ryb ¸ososiowatych;

31) Przedsi´biorstwo Po∏owów i Us∏ug Rybackich

„Szkuner”;

32) Przedsi´biorstwo Po∏owów, Przetwórstwa i Handlu „Dalmor” S.A.;

33) Stowarzyszenie Armatorów Rybackich w Ko∏obrzegu;

34) Stowarzyszenie Rozwoju Rynku Rybnego w Gdyni;

13) Ko∏obrzeska Grupa Producentów Ryb;

35) Stowarzyszenie Rybactwa Dolnej i Ârodkowej

Wis∏y;

rcl

.

12) Instytut Rybactwa Âródlàdowego w Olsztynie;

14) Krajowa Grupa Producentów Ryb w Ustce;

15) Krajowy Zwiàzek Rolników, Kó∏ek i Organizacji

Rolniczych;

36) Stowarzyszenie Rybaków Zalewu WiÊlanego;

37) Uniwersytet Warmiƒsko-Mazurski w Olsztynie;

16) Morski Instytut Rybacki w Gdyni;

38) Urzàd Komitetu Integracji Europejskiej;

17) NSZZ SolidarnoÊç;

w.

18) Ogólnopolski Zwiàzek Pracodawców Rybackich

w Toruniu;

19) Ogólnopolskie Porozumienie Zwiàzków Zawodowych;

20) Ogólnopolskie Stowarzyszenie Dzier˝awców i Administratorów NieruchomoÊci Rybackich Skarbu

Paƒstwa;

ww

21) Okr´gowy Inspektorat Rybo∏ówstwa Morskiego

w Gdyni;

22) Okr´gowy Inspektorat Rybo∏ówstwa Morskiego

w S∏upsku;

23) Okr´gowy Inspektorat Rybo∏ówstwa Morskiego

w Szczecinie;

39) Urzàd Marsza∏kowski Województwa Pomorskiego;

40) Urzàd Marsza∏kowski Województwa Warmiƒsko-Mazurskiego;

41) Urzàd Marsza∏kowski Województwa Zachodniopomorskiego;

42) WWF Polska;

43) Zrzeszenie Producentów Ryb w Katowicach;

44) Zrzeszenie Rybaków Morskich — Organizacja Producentów w Gdyni;

45) Zwiàzek Producentów Ryb w Poznaniu;

46) Zwiàzek Województw Rzeczpospolitej Polskiej.

SPIS TABEL I WYKRESÓW

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2800

v. p

Tabela 2. Stan rybackiej floty ba∏tyckiej w latach 2004 i 2007

l

Tabela 1. Struktura polskiej floty rybackiej w koƒcu 2007 r. w podziale na d∏ugoÊç jednostek i rodzaj stosowanych narz´dzi po∏owowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2799

Tabela 3. Po∏owy ba∏tyckie wed∏ug g∏ównych gatunków ryb (w tonach)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2801

Tabela 4. Po∏owy wybranych gatunków ryb wed∏ug segmentów jednostek (w tonach), 2007

.

.

.

.

.

2801

Tabela 5. WartoÊç dodana brutto (GVA) i przep∏ywy gotówkowe brutto (GCF) floty ba∏tyckiej (w EUR)

2005—2006 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2802

Tabela 6. Po∏owy floty dalekomorskiej wed∏ug gatunków (w tonach)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2803

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2805

Tabela 8. Produkcja ryb s∏odkowodnych w tys. ton (bez materia∏u zarybieniowego) .

.

.

.

.

.

.

.

2807

Tabela 7. Ewolucja kosztów paliwa w Polsce wed∏ug segmentów floty

Tabela 9. Liczba zak∏adów przetwórczych uprawnionych do sprzeda˝y na rynku europejskim (czerwiec 2008 r.) 2808

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2808

Tabela 11. IloÊç pracowników w przedsi´biorstwach zatrudniajàcych wi´cej ni˝ 9 osób .

.

.

.

.

.

.

2809

Wykres 1. Zmiana iloÊci i tona˝u jednostek w poszczególnych segmentach pomi´dzy rokiem 2004 i 2007

.

2800

Wykres 2. WartoÊç dodana na osob´ zatrudnionà w rybo∏ówstwie ba∏tyckim 2004—2006

.

.

.

.

.

.

2802

Wykres 3. Ceny pierwszej sprzeda˝y ryb (PLN/kg) .

go

Tabela 10. Szacunek produkcji finalnej przetwórstwa rybnego na làdzie

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2809

Wykres 4. Obroty handlu zagranicznego: ryby i produkty rybne (w tys. ton)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

2810

ww

w.

rcl

.

Wykres 5. Wp∏yw sumaryczny oddzia∏ywania na Êrodowisko Programu Operacyjnego „Zrównowa˝ony rozwój

sektora rybo∏ówstwa i nadbrze˝nych obszarów rybackich 2007—2013” . . . . . . . . 2818