Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2008 r. w 90. rocznicę wybuchu powstania wielkopolskiego 1918-1919

2

UCHWA¸A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 19 grudnia 2008 r.

w 90. rocznic´ wybuchu powstania wielkopolskiego 1918—1919

Senat Rzeczypospolitej Polskiej, oddajàc czeÊç ojcom i dziadom, którzy przed 90 laty trudem zbrojnym

i dyplomatycznà zapobiegliwoÊcià doprowadzili do

odzyskania przez Polsk´ niepodleg∏oÊci, sk∏ada ho∏d

uczestnikom zwyci´skiego powstania, które w latach

1918—1919 kolebk´ naszej Ojczyzny, Wielkopolsk´,

przywróci∏o odrodzonej Rzeczypospolitej.

Od chwili upadku I Rzeczypospolitej w 1795 roku

nie by∏o powstania narodowego na ziemiach polskich, w którym nie uczestniczyliby ochotnicy rodem

znad Warty, Obry i Prosny. To w Wielkopolsce w latach 1806—1807 dosz∏o do pierwszego zwyci´skiego

powstania przeciwko zaborcy pruskiemu, opisanego

przez Adama Mickiewicza na kartach „Pana Tadeusza”. ˚o∏nierz znad Warty uczestniczy∏ te˝ w wojnie

z Austriakami w 1809 roku, w powstaniu listopadowym, w czasie Wiosny Ludów 1848 roku, kiedy na polach Mi∏os∏awia i Soko∏owa rozstrzyga∏y si´ losy regionu oraz w powstaniu styczniowym.

Po upadku Napoleona, a szczególnie po upadku

powstania listopadowego, pojawi∏a si´ idea wielkopolskiej drogi do niepodleg∏oÊci. By∏a to konsekwentna, pe∏na uporu i samozaparcia praca organiczna, po∏àczona z gotowoÊcià do udzia∏u w walce zbrojnej. Nie

od˝egnywano si´ od uczestnictwa w kolejnych powstaniach, lecz przez ca∏e dziesi´ciolecia szykowano

si´ do tego jedynego — ostatecznego, zwyci´skiego.

Wielkopolski dzia∏acz pracy organicznej cz´sto by∏ ˝o∏nierzem dwóch powstaƒ, a równoczeÊnie przygotowywa∏ spo∏eczeƒstwo — gospodarczo i organizacyjnie — do zachowania polskoÊci i do przysz∏ej walki.

Doktor Karol Marcinkowski, Hipolit Cegielski, Edward

Raczyƒski, Tytus Dzia∏yƒski, ksiàdz Piotr Wawrzyniak,

ksiàdz Wac∏aw Bliziƒski to postacie wyjàtkowe

z owych czterech pokoleƒ, dzia∏aczy pracy i walki. Nieprzypadkowo te˝ bohaterowie naszego hymnu paƒ-

stwowego, Jan Henryk Dàbrowski i Józef Wybicki,

osiedli na sta∏e w Wielkopolsce.

Powstanie wielkopolskie z lat 1918—1919 by∏o

jednym z ogniw ∏aƒcucha niepodleg∏oÊciowych poczynaƒ, rozpocz´tych Insurekcjà KoÊciuszkowskà

1794 roku, a zakoƒczonych zaanga˝owaniem ˝o∏nierzy

z tego regionu na frontach wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku, a nast´pnie w trzecim — tak˝e zwyci´skim — powstaniu Êlàskim. Powstanie wielkopolskie

stanowi∏o jeden z najwa˝niejszych elementów kszta∏towania si´ niepodleg∏ego paƒstwa polskiego odrodzonego dzi´ki ofiarnoÊci spo∏eczeƒstwa, poÊwi´ceniu i krwi ˝o∏nierza, a tak˝e myÊli niepodleg∏oÊciowej,

paƒstwowotwórczej. Wyra˝a∏o wol´ Narodu, jednego, choç podzielonego pomi´dzy trzech zaborców.

WielkoÊç powstania z lat 1918—1919 polega∏a nie

tylko na bohaterstwie na polu walki, na ofierze z ˝ycia

ponad dwóch tysi´cy m∏odych patriotów, lecz tak˝e

na màdrej organizacji i zapobiegliwoÊci, która pozwoli∏a funkcjonowaç regionowi jako oddzielne, niezale˝ne, w pe∏ni samowystarczalne paƒstwo, a˝ do chwili

podpisania traktatu wersalskiego i w∏àczenia Wielkopolski w granice niepodleg∏ej ojczyzny.

W wyniku powstania z lat 1918—1919 Wielkopolska znalaz∏a si´ w granicach Rzeczypospolitej, a Polska wróci∏a do Macierzy, do Wielkopolski, do kolebki

swej paƒstwowoÊci. Oddajàc ho∏d powstaƒcom wielkopolskim czcimy dzielnoÊç w walce i bohaterstwo

w pracy — te walory, bez których odrodzenie naszej

Ojczyzny by∏oby niemo˝liwe.

Uchwa∏a podlega og∏oszeniu w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Marsza∏ek Senatu: B. Borusewicz