Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie ogłoszenia raportu dla Komisji Europejskiej dotyczącego wspierania użycia w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych za 2007 r.

778

OBWIESZCZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 12 listopada 2008 r.

w sprawie og∏oszenia raportu dla Komisji Europejskiej dotyczàcego wspierania u˝ycia

w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych za 2007 r.

Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

(Dz. U. Nr 169, poz. 1199 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 217

i Nr 99, poz. 666) og∏asza si´ raport dla Komisji Europejskiej dotyczàcy wspierania u˝ycia w transporcie

biopaliw lub innych paliw odnawialnych za 2007 r.,

stanowiàcy za∏àcznik do obwieszczenia.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

Za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Gospodarki

z dnia 12 listopada 2008 r. (poz. 778)

RAPORT ZA 2007 R. DLA KOMISJI EUROPEJSKIEJ WYNIKAJÑCY Z ART. 4(1) DYREKTYWY 2003/30/WE

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Z DNIA 8 MAJA 2003 R. W SPRAWIE WSPIERANIA U˚YCIA

W TRANSPORCIE BIOPALIW LUB INNYCH PALIW ODNAWIALNYCH

Opracowano w Ministerstwie Gospodarki we wspó∏pracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

Ministerstwem Finansów, Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wy˝szego,

Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, Ministerstwem Ârodowiska i Ministerstwem Infrastruktury

Polska, wrzesieƒ 2008 r.

Dokument przyj´ty przez Rad´ Ministrów w dniu 16 wrzeÊnia 2008 r.

R a por t z a 2 0 07 r. d l a Ko m i sj i E u ro p ejsk ie j w y nik a jà cy z ar t . 4 (1 ) dy r e k t y w y 2 0 0 3 /3 0/ W E

Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie wspierania u˝ycia

w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych

Raport zosta∏ opracowany w celu realizacji przez

Polsk´ obowiàzku na∏o˝onego na paƒstwa cz∏onkowskie przepisem art. 4(1) dyrektywy 2003/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2003 r.

w sprawie wspierania u˝ycia w transporcie biopaliw

lub innych paliw odnawialnych.

I. Dzia∏ania podj´te dla promocji u˝ycia biopaliw ciek∏ych lub innych paliw odnawialnych w transporcie

Przedmiotowy raport stanowi realizacj´ zapisu

art. 32 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych (Dz. U. Nr 169,

poz. 1199 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 217 i Nr 99,

poz. 666), która transponuje wy˝ej wymienionà dyrektyw´ do polskiego prawa.

W Polsce stopniowo poszerzajà si´ mo˝liwoÊci

w zakresie wprowadzania na rynek biokomponentów.

Ju˝ w 2005 r. nie by∏o ˝adnych przeszkód w stosowaniu do 5 % dodatku estrów metylowych kwasów

t∏uszczowych do olejów nap´dowych (bioetanol jako

dodatek do benzyn silnikowych stosuje si´ od 1994 r.).

W roku 2006, w zwiàzku z wejÊciem w ˝ycie rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 wrzeÊnia 2006 r.

w sprawie wymagaƒ jakoÊciowych dla biopaliw ciek∏ych (Dz. U. Nr 166, poz. 1182), umo˝liwiono wprowadzenie do obrotu dwóch rodzajów biopaliw ciek∏ych

Raport obejmuje nast´pujàce zagadnienia

I. Dzia∏ania podj´te dla promocji u˝ycia biopaliw

ciek∏ych lub innych paliw odnawialnych w transporcie.

II. Ârodki krajowe przeznaczone na produkcj´ biomasy do wykorzystania energetycznego innego

ni˝ transport.

III. IloÊç i rodzaje paliw ciek∏ych i biopaliw ciek∏ych

wprowadzonych do obrotu oraz biopaliw ciek∏ych

wytworzonych przez rolników na w∏asny u˝ytek.

IV. Poziom i realizacja Narodowych Celów Wskaênikowych.

I. 1. Regulacje prawne dotyczàce funkcjonowania

rynku biokomponentów i biopaliw ciek∏ych

— estrów metylowych kwasów t∏uszczowych stanowiàcych samoistne paliwo,

— oleju nap´dowego zawierajàcego 20 % ww. estrów.

Obecnie trwajà prace nad projektem rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, które wprowadzi do obrotu

biopaliwo ciek∏e (tzw. mieszanka E85) sk∏adajàce si´

w 85 % z bioetanolu i 15 % z benzyny.

Ponadto w celu stworzenia lepszych warunków

rozwoju rynku biokomponentów i biopaliw w dniu

25 sierpnia 2006 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

uchwali∏ pakiet dwóch ustaw: ustawy z dnia

25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach

ciek∏ych (Dz. U. Nr 169, poz. 1199 oraz z 2007 r. Nr 35,

poz. 217 i Nr 99, poz. 666) oraz ustawy z dnia

25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakoÊci paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 oraz

z 2008 r. Nr 157, poz. 976). Ustawy te zapewni∏y pe∏nà

transpozycj´ dyrektywy 2003/30/WE do polskiego prawa. WÊród najwa˝niejszych elementów powy˝szych

regulacji nale˝y wyró˝niç

— Stworzenie mo˝liwoÊci wytwarzania przez rolników biopaliw ciek∏ych na w∏asny u˝ytek. Rolnicy

mogà wytwarzaç na w∏asny u˝ytek wszystkie rodzaje biopaliw ciek∏ych stanowiàcych samoistne

paliwo, a w przypadku czystego oleju roÊlinnego

i estrów nie jest konieczne sk∏adanie zabezpieczenia akcyzowego. Zgodnie z przepisami ustawy

o systemie monitorowania i kontrolowania jakoÊci paliw biopaliwa ciek∏e wytwarzane przez rolników na w∏asny u˝ytek powinny spe∏niaç jedynie

minimalne wymagania jakoÊciowe istotne ze

wzgl´du na ochron´ Êrodowiska. Roczny limit dozwolonej produkcji na w∏asny u˝ytek wynosi

100 litrów na hektar powierzchni u˝ytków rolnych

b´dàcych w posiadaniu rolnika.

— Wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2008 r. obowiàzku zapewnienia okreÊlonego udzia∏u biokomponentów w rynku paliw transportowych. Na∏o˝ony on zosta∏ na przedsi´biorców wykonujàcych

dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie wytwarzania

i importu lub nabycia wewnàtrzwspólnotowego

paliw ciek∏ych lub biopaliw ciek∏ych, którzy sprzedajà je lub zu˝ywajà na w∏asne potrzeby. Przedsi´biorcy ci okreÊlani sà jako podmioty realizujàce

Narodowy Cel Wskaênikowy.

— Wprowadzenie do polskiego prawa poj´cia „wybranej floty” definiowanego jako grupa co najmniej 10 pojazdów, ciàgników rolniczych lub maszyn nieporuszajàcych si´ po drogach albo grupa

lokomotyw lub statków, wyposa˝onych w silniki

przystosowane do spalania biopaliwa ciek∏ego,

b´dàcych w∏asnoÊcià lub u˝ytkowanych przez

osob´ fizycznà wykonujàcà dzia∏alnoÊç gospodarczà, osob´ prawnà lub jednostk´ organizacyjnà

nieposiadajàcà osobowoÊci prawnej. Wprowadzenie tego poj´cia umo˝liwi∏o zastosowanie

w pojazdach i maszynach nale˝àcych do „wybranych flot” szerokiej gamy biopaliw ciek∏ych innych ni˝ dopuszczone do powszechnego obrotu,

charakteryzujàcych si´ wysokim udzia∏em biokomponentów.

I. 2. Wspieranie zastosowania biokomponentów

w paliwach ciek∏ych i biopaliwach ciek∏ych

Obecnie w Polsce promocja stosowania biokomponentów odbywa si´ w drodze zach´t ekonomicznych, przede wszystkim poprzez system zwolnieƒ

i ulg podatkowych, który obowiàzuje na podstawie

przepisów zawartych w kolejnych rozporzàdzeniach

Ministra Finansów.

wie

Obowiàzujàce (od dnia 1 maja 2004 r.) na podstarozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia

Poz. 778

26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnieƒ od podatku akcyzowego (Dz. U. z 2006 r. Nr 72, poz. 500, z póên. zm.)

zach´ty w postaci zwolnieƒ od podatku akcyzowego dla paliw zawierajàcych biokomponenty zosta∏y

zmniejszone w zwiàzku z wejÊciem w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2007 r. rozporzàdzenia Ministra Finansów

z dnia 22 grudnia 2006 r. zmieniajàcego rozporzàdzenie w sprawie zwolnieƒ od podatku akcyzowego

(Dz. U. Nr 243, poz. 1766). Wprowadzenie tej regulacji

by∏o podyktowane koniecznoÊcià dostosowania krajowych przepisów do wymogów prawa Unii Europejskiej i spowodowa∏o os∏abienie mechanizmu wsparcia dla biokomponentów dodawanych do oleju nap´dowego (obni˝eniu uleg∏y kwoty zwolnienia od podatku akcyzowego dla paliw ciek∏ych z dodatkiem biokomponentów oraz dla biopaliw ciek∏ych). Zgodnie

z obowiàzujàcymi od dnia 1 stycznia 2007 r. przepisami zwalnia si´ od akcyzy

1) biokomponenty przeznaczone do paliw ciek∏ych

i biopaliw ciek∏ych, spe∏niajàce odpowiednie wymagania jakoÊciowe;

2) spe∏niajàce odpowiednie wymagania jakoÊciowe

i zawierajàce powy˝ej 2 % biokomponentów

a) benzyny silnikowe — w wysokoÊci 1,50 z∏ od

ka˝dego litra biokomponentów dodanych do

tych benzyn,

b) oleje nap´dowe — w wysokoÊci 1,00 z∏ od ka˝dego litra biokomponentów dodanych do tych

olejów nap´dowych;

3) biokomponenty, stanowiàce samoistne paliwo,

spe∏niajàce wymagania jakoÊciowe, okreÊlone

w odr´bnych przepisach — w wysokoÊci

1680 z∏/1000 l.

Komisja Europejska, której opisane wy˝ej rozwiàzania zosta∏y notyfikowane jako stanowiàce pomoc publicznà, uzna∏a je (w decyzji wydanej w dniu 8 marca

2007 r.) za zgodne z Traktatem WE. Nale˝y jednoczeÊnie podkreÊliç, ˝e w 2007 r. kwota opisanych powy˝ej

zwolnieƒ od podatku akcyzowego z tytu∏u stosowania

biokomponentów w paliwach wynios∏a 243 mln z∏.

Preferencje w zakresie podatku akcyzowego ulegnà zwi´kszeniu w zwiàzku z przepisami ustawy z dnia

11 maja 2007 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 99, poz. 666), które stanowià m.in., ˝e stawka akcyzy wynosi w przypadku

1) wyrobów powsta∏ych ze zmieszania benzyn z biokomponentami, zawierajàcych powy˝ej 2 % biokomponentów — stawka akcyzy dla benzyn silnikowych (1565 z∏/1000 l) obni˝ona o 1,565 z∏ od ka˝dego litra biokomponentów dodanych do tych

benzyn, z tym ˝e kwota nale˝nej akcyzy nie mo˝e

byç ni˝sza ni˝ 10 z∏/1000 l;

2) wyrobów powsta∏ych ze zmieszania olejów nap´dowych z biokomponentami, zawierajàcych powy˝ej 2 % biokomponentów — stawka akcyzy dla olejów nap´dowych (1048 z∏/1000 l) obni˝ona o 1,048 z∏

od ka˝dego litra biokomponentów dodanych do

tych olejów nap´dowych, z tym ˝e kwota nale˝nej

akcyzy nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 10 z∏/1000 l;

3) biokomponentów, stanowiàcych samoistne paliwa, przeznaczonych do nap´du silników spalinowych — 10 z∏/1000 l.

Ponadto w przepisach wy˝ej wymienionej ustawy z dnia 11 maja 2007 r. biokomponenty stanowiàce samoistne paliwa zosta∏y wy∏àczone z grupy wyrobów podlegajàcych op∏acie paliwowej, o której

mowa w ustawie z dnia 27 paêdziernika 1994 r. o autostradach p∏atnych oraz o Krajowym Funduszu

Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571,

z póên. zm.).

Z kolei w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 165, poz. 1169) wprowadzono przepis,

zgodnie z którym wytwórcy biokomponentów mogà

za lata podatkowe 2007—2014 odliczaç od podatku

kwot´ stanowiàcà 19 % nadwy˝ki kosztów wytworzenia biokomponentów nad kosztami wytworzenia paliw ciek∏ych o takiej samej wartoÊci opa∏owej (w razie

braku w danym roku podatkowym mo˝liwoÊci dokonania takiego odliczenia nieodliczonà kwot´ odlicza

si´ w nast´pnych latach podatkowych).

Poniewa˝ praktyczne stosowanie wskazanych

powy˝ej przepisów obu ustaw (tj. ustawy o zmianie

ustawy o podatku akcyzowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz ustawy o zmianie ustawy

o podatku dochodowym od osób prawnych) jest

uzale˝nione od uzyskania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodnoÊci ze wspólnym rynkiem

pomocy publicznej przewidzianej w tych ustawach,

dlatego prowadzone sà intensywne dzia∏ania celem

pilnego zakoƒczenia procesu notyfikacji tych regulacji.

Ponadto w celu zapewnienia dodatkowego wsparcia dla produkcji biokomponentów i biopaliw ciek∏ych

przygotowany zosta∏ projekt „Wieloletniego programu promocji biopaliw na lata 2008—2014”, który stanowi wykonanie art. 37 ustawy z dnia 25 sierpnia

2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych. Zawarte w nim rozwiàzania poprawià op∏acalnoÊç ekonomicznà ca∏ego procesu — poczàwszy od pozyskiwania surowców rolniczych, przez wytwarzanie biokomponentów, produkcj´ biopaliw ciek∏ych i paliw

ciek∏ych z dodatkiem biokomponentów, a skoƒczywszy na u˝yciu tego paliwa. Powinny równie˝ gwarantowaç stabilnoÊç warunków funkcjonowania dla

wszystkich podmiotów zwiàzanych z rynkiem biokomponentów i biopaliw ciek∏ych, co jest niezb´dne do

tworzenia d∏ugookresowych planów gospodarczych

oraz pozyskania przez przedsi´biorców finansowania

dla nowych inwestycji.

W trakcie prac nad programem kierowano si´ zasadà, ˝e wszelkie bariery rozwoju rynku biokomponentów i biopaliw ciek∏ych powinny byç skutecznie

usuwane w zwiàzku z korzyÊciami, jakie rozwój ten

przynosi, dotyczàcymi zwi´kszenia bezpieczeƒstwa

energetycznego, poprawy stanu Êrodowiska w drodze

redukcji emisji zanieczyszczeƒ, w tym szczególnie

dwutlenku w´gla, oraz aktywizacji terenów wiejskich

poprzez zwi´kszenie produkcji rolniczej na cele energetyczne (nie˝ywnoÊciowe) oraz zwiàzane z tym tworzenie nowych miejsc pracy. KorzyÊci te rekompensu-

Poz. 778

jà bowiem z nadwy˝kà ewentualne negatywne strony

procesu promowania biokomponentów, jak np. przejÊciowe uszczuplenie wp∏ywów bud˝etowych paƒstwa.

Program przewiduje, ˝e nadal rozwiàzania podatkowe b´dà mia∏y bardzo istotne znaczenie w systemie

zapewniania op∏acalnoÊci produkcji biokomponentów

i biopaliw ciek∏ych. Oprócz ulg w podatku akcyzowym

w wysokoÊci zbli˝onej do maksymalnej wysokoÊci dopuszczalnej dyrektywà 2003/96/WE z dnia 27 paêdziernika 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczàcych opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

(i zwiàzanego z tym znacznego obni˝enia akcyzy od

biokomponentów stanowiàcych samoistne paliwa)

planowane sà ulgi w podatku dochodowym od osób

prawnych oraz wy∏àczenia biokomponentów stanowiàcych samoistne paliwa z grupy wyrobów podlegajàcych op∏acie paliwowej (o czym by∏a mowa powy˝ej). Przyj´ty system ma przy tym zapewniç stabilnoÊç

w zakresie ulg i zwolnieƒ podatkowych przez ca∏y

okres funkcjonowania programu. WÊród dalszych instrumentów wsparcia finansowego program obejmuje: system dop∏at dla rolników uprawiajàcych roÊliny

energetyczne z przeznaczeniem na biokomponenty,

wsparcie inwestycyjne ze Êrodków unijnych oraz

zmniejszenie op∏at za wprowadzanie zanieczyszczeƒ

do powietrza dla podmiotów stosujàcych biopaliwa

ciek∏e w pojazdach.

Program wprowadza preferencje dla transportu

publicznego w aglomeracjach miejskich, uzdrowiskach czy na terenach chroniàcych przyrod´, którego

dzia∏anie jest oparte wy∏àcznie o pojazdy zu˝ywajàce

paliwa ekologiczne (biopaliwa ciek∏e, a tak˝e CNG

i LPG) lub nap´dzane silnikami elektrycznymi lub

hybrydowymi. Zach´tà do u˝ywania biopaliw, tak˝e

przez osoby fizyczne, b´dà ulgi w op∏atach parkingowych.

Jednym z rozwiàzaƒ zaplanowanych do realizacji

w programie jest wprowadzenie preferencji w zakupie

pojazdów i maszyn wyposa˝onych w silniki przystosowane do spalania biopaliw ciek∏ych w ramach zamówieƒ publicznych. Bardzo znaczàcy jest tak˝e zapis

dotyczàcy na∏o˝enia na administracj´ rzàdowà obowiàzku sukcesywnej wymiany w∏asnego parku samochodowego na pojazdy przystosowane do spalania

biopaliw ciek∏ych.

Istotnym elementem programu sà tak˝e przewidywane dzia∏ania o charakterze edukacyjno-informacyjnym obejmujàce m.in. wprowadzenie tematyki biopaliw ciek∏ych do programów na wszystkich poziomach

nauczania, prowadzenie szerokich kampanii informacyjnych adresowanych do wszystkich u˝ytkowników

pojazdów, a tak˝e akcji majàcych na celu zach´canie

i mobilizowanie producentów samochodów do ich

przystosowywania do spalania biopaliw.

I. 3. Wspieranie finansowe badaƒ zwiàzanych z tematykà biopaliw

Paƒstwo wspiera badania zwiàzane z tematykà

biopaliw w formie finansowania projektów badawczych oraz projektów rozwojowych.

Projekty badawcze zwiàzane z tematykà biopaliw

W 2007 r. realizowanych by∏o 6 ni˝ej wymienionych projektów badawczych. Nak∏ady na ich realizacj´ wynoszà ogó∏em 942 000 z∏.

1. Opracowanie metody utylizacji odpadów glicerynowych w produkcji biopaliwa z wykorzystaniem

grzybów mikroskopijnych.

2. Odpadowy glicerol z produkcji biopaliw jako substrat do biosyntezy kwasu cytrynowego przez

dro˝d˝e Yarrowia lipolytica.

3. Biosynteza polihydroksykwasów z wykorzystaniem jako surowca odpadów z produkcji biopaliw

(glicerolu).

4. Studium o wp∏ywie paliw odnawialnych na parametry eksploatacyjne silników o zap∏onie samoczynnym.

5. Recykling osadów Êciekowych w intensyfikacji

ekologicznej uprawy roÊlin energetycznych, wykorzystywanych jako ekobiopaliwa oraz w fitoremediacji zdegradowanych terenów i zeutrofizowanych wód.

6. Opracowanie technologii produkcji biopaliw poprzez przetwarzanie permeatów powstajàcych

podczas filtracji membranowej serwatki.

Projekty rozwojowe zwiàzane z tematykà biopaliw

W 2007 r. realizowanych by∏o 7 ni˝ej wymienionych projektów rozwojowych. Nak∏ady na ich realizacj´ wynoszà ogó∏em 7 061 900 z∏.

1. Opracowanie i przygotowanie do produkcji nowego biopaliwa estrowego pn. GLIPEROL z wykorzystaniem gliceryny.

2. Badania nad zmiennoÊcià genetycznà traw energetycznych z rodzaju Miscanthus oraz ich interakcjà ze Êrodowiskiem pod wzgl´dem plonowania

biomasy jako surowca na biopaliwa.

3. Zastosowanie surowego oleju rzepakowego jako

paliwa do silników wysokopr´˝nych ciàgników

i pojazdów rolniczych.

4. Badania kaloryczne i emisyjne biomasy odpadowej jako paliwa dla kot∏ów energetycznych.

5. Modernizacja uk∏adu zasilania t∏okowego silnika

lotniczego w celu przystosowania go do pracy na

paliwie etanolowym.

6. Badania i optymalizacja pracy ogniw paliwowych

typu PEM sprz´˝onych z uk∏adem regeneracji paliwa wodorowego w elektrolizerze.

7. Efektywne systemy produkcji biomasy na gruntach rolniczych i jej konwersja do paliw ciek∏ych

i gazowych.

Poz. 778

II. Ârodki krajowe przeznaczone na produkcj´ biomasy do wykorzystania energetycznego innego ni˝ transport

Dobrym stymulatorem rozwoju energetyki odnawialnej jest wsparcie finansowe inwestycji w tym zakresie. Jest to szczególnie korzystne na poczàtkowym

etapie wdra˝ania nowych technologii — jako mechanizm rozruchowy. W Polsce wsparcie finansowe inwestycji w zakresie odnawialnych êróde∏ energii (OZE)

ma wieloletnià tradycj´ i dokonywane jest przede

wszystkim ze Êrodków

● Narodowego

Funduszu Ochrony Ârodowiska

i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkich, powiatowych i gminnych funduszy ochrony Êrodowiska

i gospodarki wodnej. Na funduszach tych gromadzone sà Êrodki z op∏at i kar za korzystanie ze Êrodowiska, w tym tak˝e op∏at zast´pczych i kar zwiàzanych z funkcjonowaniem systemu zielonych certyfikatów. Ârodki te, zgodnie z ustawà z dnia

27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska

(Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z póên. zm.), przeznaczane sà m.in. na wspieranie wykorzystania

odnawialnych êróde∏ energii oraz pomoc dla

wprowadzania bardziej przyjaznych dla Êrodowiska noÊników energii.

● Fundacji EkoFundusz, która dysponuje Êrodkami

z konwersji polskiego d∏ugu na dzia∏ania w zakresie ochrony Êrodowiska (jednak w zwiàzku ze zbli˝ajàcym si´ terminem zakoƒczenia tego programu

wnioski o udzielenie dotacji dla projektów by∏y

przyjmowane tylko do dnia 30 czerwca 2008 r.).

Sprawy udzielania pomocy publicznej na odnawialne êród∏a energii reguluje rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 16 stycznia 2008 r. w sprawie

szczegó∏owych warunków udzielania pomocy publicznej na przedsi´wzi´cia b´dàce inwestycjami zwiàzanymi z odnawialnymi êród∏ami energii (Dz. U. Nr 14,

poz. 89).

Dokument Polityka energetyczna Polski do 2025 r.

nadaje odnawialnym êród∏om energii w∏aÊciwà pozycj´ w energetyce, okreÊlajàc, ˝e ze wzgl´du na rozwój

wykorzystania biomasy na cele energetyczne najistotniejsze sà nast´pujàce dzia∏ania

— zapewnienie stabilnoÊci mechanizmów wsparcia

wykorzystania odnawialnych êróde∏ energii, a tym

samym stworzenie warunków do bezpiecznego

inwestowania w OZE. Przewiduje si´ te˝ sta∏e monitorowanie stosowanych mechanizmów wsparcia i w miar´ potrzeb ich doskonalenie. Ewentualne zmiany tych mechanizmów wprowadzane b´dà z odpowiednim wyprzedzeniem, aby zagwarantowaç stabilne warunki inwestowania,

— wykorzystywanie biomasy do produkcji energii

elektrycznej i ciep∏a — w warunkach polskich

technologie wykorzystujàce biomas´ stanowiç

b´dà podstawowy kierunek rozwoju odnawialnych êróde∏ energii, przy czym wykorzystanie biomasy do celów energetycznych nie powinno powodowaç niedoborów drewna w przemyÊle

drzewnym, celulozowo-papierniczym i p∏ytowym

— drewnopochodnym (w tym celu wprowadzono

ograniczenie u˝ycia biomasy leÊnej w du˝ych

obiektach energetycznych, w tym przede wszystkim w obiektach, w których stosuje si´ proces

wspó∏spalania). Zak∏ada si´, ˝e pozyskiwana na

ten cel biomasa w znacznym stopniu pochodziç

b´dzie z upraw energetycznych, ale równie˝ z odpadów przemys∏owych i komunalnych, tak˝e spoza produkcji roÊlinnej i zwierz´cej. Ponadto rozwój

wykorzystania odnawialnych êróde∏ energii niesie

za sobà korzystne efekty zwiàzane z aktywizacjà

zawodowà na obszarach o wysokim stopniu bezrobocia, stymulujàc rozwój produkcji rolnej,

wzrost zatrudnienia oraz rozwój przemys∏u i us∏ug

na potrzeby energetyki odnawialnej.

Zapisy Polityki energetycznej majà zaplecze realizacyjne w postaci mechanizmów wsparcia wykorzystania odnawialnych zasobów energii. Podstawowym

aktem prawnym, regulujàcym dzia∏ania przedsi´biorstw energetycznych zmierzajàce do wzrostu wykorzystania odnawialnych êróde∏ energii, jest ustawa

z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.). Ustawa

okreÊla g∏ówny mechanizm wsparcia, jakim jest na∏o˝ony na przedsi´biorstwa energetyczne, zajmujàce si´

sprzeda˝à energii elektrycznej odbiorcom koƒcowym,

obowiàzek uzyskania i przedstawienia do umorzenia

Prezesowi Urz´du Regulacji Energetyki okreÊlonej iloÊci Êwiadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych êród∏ach energii bàdê uiszczenia op∏aty zast´pczej.

Wprowadzony w Polsce mieszany system wsparcia wykorzystuje mechanizmy rynkowe sprzyjajàce

rozwojowi, w tym: system kwotowy oparty na tzw.

„zielonych certyfikatach”, obowiàzek zakupu energii

Poz. 778

ze êróde∏ odnawialnych, zwolnienie energii elektrycznej z tych êróde∏ z podatku akcyzowego, u∏atwienia

dotyczàce przy∏àczeƒ i bilansowania niektórych rodzajów odnawialnych êróde∏ energii, a tak˝e wspomniane wczeÊniej wsparcie funduszy celowych.

Równie˝ istotnym elementem uzupe∏niajàcym te

mechanizmy jest finansowe wsparcie inwestycji ze

Êrodków unijnych. Nowa polityka spójnoÊci Unii Europejskiej na lata 2007—2013 k∏adzie du˝y nacisk na

zrównowa˝one podejÊcie do wykorzystania energii,

w tym ze êróde∏ odnawialnych. Wsparcie dla wytwarzania energii ze êróde∏ odnawialnych b´dzie mo˝na

uzyskaç w ramach zawartego w Programie Operacyjnym „Infrastruktura i Ârodowisko” priorytetu IX „Infrastruktura energetyczna przyjazna Êrodowisku

i efektywnoÊç energetyczna”, a tak˝e w ramach regionalnych programów operacyjnych. Komplementarne

wobec tych dzia∏aƒ jest wsparcie dla odnawialnych

êróde∏ energii w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

III. IloÊç i rodzaje paliw ciek∏ych i biopaliw

ciek∏ych wprowadzonych do obrotu oraz

biopaliw ciek∏ych wytworzonych przez

rolników na w∏asny u˝ytek *

III. 1. IloÊç paliw transportowych i udzia∏ biokomponentów wprowadzanych na rynek w latach

2000—2007

Jak wynika z analizy danych G∏ównego Urz´du

Statystycznego, Ministerstwa Finansów, Urz´du Regulacji Energetyki oraz Agencji Rynku Energii dotyczàcych zu˝ycia benzyn silnikowych i olejów nap´dowych, wskaêniki udzia∏u biokomponentów w paliwach

zu˝ytych w transporcie w latach 2000—2007 kszta∏towa∏y si´ nast´pujàco

Zu˝ycie w transporcie (w tys. ton)

benzyny

oleje nap´dowe

bioetanol

estry

Wskaênik wg

wartoÊci

opa∏owej

2000

4841

2343

40,6

0

0,35 %

2001

4484

2562

52,4

0

0,46 %

2002

4109

2940

65,3

0

0,57 %

2003

3941

3606

60,1

0

0,49 %

2004

4011

4303

38,3

0

0,29 %

2005

3915

5075

42,8

17,1

0,47 %

2006

4048

6042

84,3

44,9

0,92 %

2007

3997

7212

70,8

37,3

0,68 %

Rok

———————

* Przedstawione w niniejszym rozdziale dane dotyczàce iloÊci biokomponentów, biopaliw ciek∏ych i paliw ciek∏ych przeli-

czono w oparciu o Êrednie wartoÊci g´stoÊci zawarte w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r.

w sprawie wartoÊci opa∏owej poszczególnych biokomponentów i paliw ciek∏ych (Dz. U. z 2008 r. Nr 3, poz. 12).

III. 2. Liczba zarejestrowanych przedsi´biorców wytwarzajàcych, magazynujàcych lub wprowadzajàcych do obrotu biokomponenty

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia

2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych

dzia∏alnoÊç gospodarcza w zakresie wytwarzania, magazynowania lub wprowadzania do obrotu biokomponentów jest dzia∏alnoÊcià regulowanà w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej

i wymaga wpisu do rejestru wytwórców.

Z danych Agencji Rynku Rolnego wynika, ˝e na

dzieƒ 31 grudnia 2007 r. w rejestrze wytwórców by∏o

wpisanych

1) 14 wytwórców bioetanolu — deklarujàcych roczne

zdolnoÊci produkcyjne w wysokoÊci 458 tys. ton

bioetanolu;

2) 37 wytwórców estrów metylowych — deklarujàcych roczne zdolnoÊci produkcyjne w wysokoÊci

oko∏o 534 tys. ton estru.

III. 3. Liczba zarejestrowanych rolników wytwarzajàcych biopaliwa ciek∏e na w∏asny u˝ytek oraz rodzaj i iloÊç wytworzonych przez nich biopaliw

ciek∏ych

Poz. 778

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia

2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych rolnicy mogà wytwarzaç biopaliwa ciek∏e na w∏asny u˝ytek po uzyskaniu wpisu do rejestru rolników wytwarzajàcych biopaliwa ciek∏e na w∏asny u˝ytek prowadzonego przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego.

Z danych Agencji Rynku Rolnego wynika, ˝e na

dzieƒ 31 grudnia 2007 r. w rejestrze rolników wytwarzajàcych biopaliwa ciek∏e na w∏asny u˝ytek by∏o wpisanych 2 rolników wytwarzajàcych estry metylowe na

u˝ytek w∏asny — deklarujàcych roczne zdolnoÊci produkcyjne w wysokoÊci oko∏o 84,5 ton estrów metylowych. Rolnicy ci nie podj´li jednak produkcji biopaliw

ciek∏ych w 2007 r.

III. 4. Produkcja bioetanolu

Z danych przekazanych przez Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki wynika, ˝e w 2007 r. wytwórcy biokomponentów wytworzyli oko∏o 118,9 mln litrów bioetanolu (94,1 tys. ton). Na rynek paliwowy trafi∏o

oko∏o 89,6 mln litrów bioetanolu (70,8 tys. ton). Wykorzystanie bioetanolu w benzynach silnikowych w latach 1994—2007 przedstawiono poni˝ej

Rok

Zu˝ycie benzyn

— w tys. m3

W tym bioetanol

— w tys. m3

Udzia∏ % obj´toÊci

1994

7325

27,0

0,37

1995

8332

63,0

0,76

1996

6174

100,9

1,63

1997

6691

110,6

1,65

1998

6672

99,8

1,50

1999

7770

83,2

1,07

2000

6808

51,4

0,75

2001

6233

66,4

1,07

2002

5645

82,8

1,47

2003

5453

76,2

1,40

2004

5564

48,5

0,87

2005

5151

54,2

1,05

2006

5326

106,8

2,01

2007

89,6

1,65

W roku 2007 wytwórcy sprzedali producentom krajowym oko∏o 79,5 mln litrów (62,8 tys. ton) bioetanolu, czyli o 10,1 mln litrów (8 tys. ton) mniej ni˝ trafi∏o

na rynek paliwowy w paliwach ciek∏ych i biopaliwach

ciek∏ych. Ró˝nica zosta∏a najprawdopodobniej pozyskana w ramach importu lub nabycia wewnàtrzwspólnotowego. Nale˝y przy tym podkreÊliç, ˝e w pierwszym kwartale 2008 r. wytwórcy sprzedali producentom krajowym oko∏o 23,4 mln litrów (18,5 tys. ton) bioetanolu, a na rynek paliwowy trafi∏o oko∏o 49,1 mln

litrów (38,8 tys. ton), co oznacza, ˝e wspomniana ró˝nica wynios∏a a˝ 25,7 mln litrów (20,3 tys. ton). Przedstawione dane wskazujà na wyraêny wzrost udzia∏u

Poz. 778

bioetanolu pozyskiwanego w drodze importu lub nabycia wewnàtrzwspólnotowego.

III. 5. Produkcja estrów

Z danych przekazanych przez Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki wynika, ˝e w 2007 r. wytwórcy

biokomponentów wytworzyli oko∏o 49,8 mln litrów

estrów (43,8 tys. ton). Na rynek paliwowy trafi∏o

oko∏o 42,5 mln litrów (37,3 tys. ton). Wykorzystanie

estrów metylowych w olejach nap´dowych i jako

samoistne paliwo w latach 2005—2007 przedstawiono poni˝ej

Rok

Zu˝ycie olejów

nap´dowych — w tys. m3

W tym estry metylowe

— w tys. m3

Udzia∏ % obj´toÊci

2005

6092

19,4

0,32

2006

7253

51,0

0,70

2007

8700

42,5

0,49

IV. Poziom i realizacja Narodowych Celów

Wskaênikowych

IV. 1. Poziom Narodowych Celów Wskaênikowych

Do momentu wejÊcia w ˝ycie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych Narodowe Cele

Wskaênikowe (NCW) by∏y wyznaczane (na podstawie

art. 3 ust. 1a dyrektywy 2003/30/WE w sprawie wspierania u˝ycia w transporcie biopaliw lub innych paliw

odnawialnych) przez ministra w∏aÊciwego do spraw

gospodarki po przeprowadzeniu uzgodnieƒ z zainteresowanymi ministrami. WysokoÊç tak ustalonego

NCW (wg wartoÊci opa∏owej paliw zu˝ywanych

w transporcie) wynios∏a

— 2005 r. — 0,50 %,

— 2006 r. — 1,50 %,

— 2007 r. — 2,30 %.

WejÊcie w ˝ycie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciek∏ych zmieni∏o tryb okreÊlania NCW.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy Rada Ministrów, co

3 lata, do dnia 15 czerwca danego roku, okreÊla,

w drodze rozporzàdzenia, NCW na kolejne 6 lat, bioràc pod uwag´ mo˝liwoÊci surowcowe i wytwórcze,

mo˝liwoÊci bran˝y paliwowej oraz przepisy Unii Europejskiej w tym zakresie. W rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2007 r. w sprawie Narodowych Celów Wskaênikowych na lata 2008—2013

(Dz. U. Nr 110, poz. 757) ustalono nast´pujàce wysokoÊci NCW

— 2008 r. — 3,45 %,

— 2009 r. — 4,60 %,

— 2010 r. — 5,75 %,

— 2011 r. — 6,20 %,

— 2012 r. — 6,65 %,

— 2013 r. — 7,10 %.

Przedstawione wielkoÊci NCW sà zwiàzane ze zobowiàzaniami wynikajàcymi z cz∏onkostwa Polski

w Unii Europejskiej. W latach 2008—2010 w sposób liniowy prowadzà od ustalonego na rok 2007 wskaênika na poziomie 2,3 % do okreÊlonego w dyrektywie

2003/30/WE poziomu 5,75 % w 2010 r. Nast´pnie

w latach 2011—2013 NCW nadal rosnà liniowo, jednak w ni˝szym tempie. Przyj´to, ˝e tempo wzrostu

wysokoÊci NCW w tym okresie (jak równie˝ do roku

2020) powinno umo˝liwiç osiàgni´cie poziomu 10 %

w 2020 r. Jak bowiem podaje przygotowany przez Komisj´ Europejskà komunikat „Polityka energetyczna

dla Europy” potwierdzony konkluzjami z wiosennego

posiedzenia Rady Europejskiej w dniach 8—9 marca

2007 r., udzia∏ biokomponentów w rynku paliw transportowych ka˝dego z paƒstw cz∏onkowskich ma osiàgnàç poziom co najmniej 10 % w 2020 r. Cel ten, majàcy charakter obligatoryjny, zosta∏ równie˝ zapisany

w przedstawionym w styczniu br. projekcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie promowania stosowania energii ze êróde∏ odnawialnych.

IV. 2. Realizacja Narodowych Celów Wskaênikowych

Udzia∏ biokomponentów w rynku paliw wykorzystywanych w transporcie w 2007 r. by∏ znacznie poni˝ej poziomu NCW wyznaczonego na ten rok. WejÊcie

w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2007 r. rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2006 r. zmieniajàcego rozporzàdzenie w sprawie zwolnieƒ od podatku

akcyzowego, przy braku w tym czasie innych mechanizmów wsparcia rynku biopaliw, os∏abi∏o rozwój

produkcji oleju nap´dowego z udzia∏em biokomponentów oraz biokomponentów stanowiàcych samoistne paliwo. Zmniejszeniu uleg∏y rekompensaty dla

producentów paliw ciek∏ych z dodatkiem biokomponentów oraz biopaliw ciek∏ych, zwiàzane z kosztami

dodawania biokomponentów, co znalaz∏o swoje odzwierciedlenie w niskim poziomie realizacji NCW

w 2007 r.

Przyjmuje si´, ˝e w roku 2008 i w latach kolejnych

NCW zostanà wykonane na za∏o˝onym poziomie.

Zwiàzane jest to z wprowadzeniem od dnia 1 stycznia

2008 r., wynikajàcego z ustawy o biokomponentach

i biopaliwach ciek∏ych, obowiàzku zapewnienia okreÊlonego udzia∏u biokomponentów na rynku paliw

transportowych, który to mechanizm b´dzie w istotnym stopniu stymulowa∏ wzrost wykorzystania biokomponentów i biopaliw ciek∏ych. Wzrost wykorzystania biopaliw w transporcie widaç ju˝ na przyk∏adzie

pierwszego kwarta∏u 2008 r., w którym (jak wynika

Poz. 778

z danych przedstawionych w kwartalnym raporcie

Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki) poziom realizacji NCW wyniós∏ blisko 3 %.

Wa˝nym czynnikiem wp∏ywajàcym na zapewnienie pe∏nej realizacji NCW b´dzie zakoƒczenie notyfikacji i uzyskanie pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie rozwiàzaƒ zawartych w ustawie

o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz ustawie o zmianie

ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.