Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeństwem zaopatrzenia w gaz ziemny

DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Nr 29

Warszawa, dnia 7 kwietnia 2008 r.

TREÂå

Poz.

OBWIESZCZENIE

268 — Ministra Gospodarki z dnia 29 lutego 2008 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru

nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w gaz ziemny

. . . . . . . . . . .

873

268

OBWIESZCZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 29 lutego 2008 r.

w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w gaz ziemny

Na podstawie art. 15b ust. 4 ustawy z dnia

10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U.

z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.2)) og∏asza si´,

w za∏àczniku do obwieszczenia, sprawozdanie z wyni-

ków nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia

w gaz ziemny za okres od dnia 1 lipca 2006 r. do dnia

31 marca 2007 r.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Pre-

zesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U.

Nr 216, poz. 1593).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 158, poz. 1123

i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 124, Nr 52, poz. 343, Nr 115, poz. 790 i Nr 130, poz. 905.

Za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Gospodarki

z dnia 29 lutego 2008 r. (poz. 268)

MINISTER GOSPODARKI

SPRAWOZDANIE

Z WYNIKÓW NADZORU NAD BEZPIECZE¡STWEM

ZAOPATRZENIA W GAZ ZIEMNY

za okres od dnia 1 lipca 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r.

Warszawa 2007 r.

Spis treÊci

Str.

1. Informacje ogólne

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

876

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

878

3. èród∏a i kierunki zaopatrzenia gospodarki krajowej w gaz ziemny oraz mo˝liwoÊci dysponowania

tymi êród∏ami

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

882

4. Stan infrastruktury technicznej sektora gazowego (jakoÊç i poziom us∏ug konserwacyjnych i remontowych sieci) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

883

5. Dzia∏ania podejmowane dla pokrycia szczytowego zapotrzebowania na gaz ziemny oraz post´powanie w przypadku niedoborów jego dostaw . . . . . . . . . . . . . . . . .

885

6. Oddzia∏ywanie sektora gazowego na Êrodowisko

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

885

7. Poziom zapasów gazu ziemnego

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

886

8. Sytuacja ekonomiczna przedsi´biorstw energetycznych, w tym konkurencyjnoÊç cenowa gazu ziemnego

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

887

9. SkutecznoÊç podejmowanych dzia∏aƒ w zakresie bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w gaz ziemny

.

889

10. Planowane lub b´dàce w budowie krajowe êród∏a gazu ziemnego i inne sposoby dostaw gazu ziemnego do krajowego systemu gazowniczego . . . . . . . . . . . . . . . . .

891

11. Podejmowane dzia∏ania i wprowadzone ograniczenia dotyczàce sytuacji zagro˝enia bezpieczeƒstwa

paliwowego paƒstwa w zakresie gazu ziemnego

. . . . . . . . . . . . . . .

891

12. PojemnoÊç czynna instalacji magazynowych gazu ziemnego .

.

894

.

895

.

895

2. Popyt na gaz ziemny i jego poda˝

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

13. Wnioski wynikajàce ze sprawowania nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w gaz ziemny

14. èród∏a wykorzystane przy opracowaniu sprawozdania

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

1. Informacje ogólne

1.1. Wst´p

Podstaw´ prawnà do sporzàdzenia niniejszego sprawozdania stanowi przepis art. 15b ustawy z dnia

10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.), który obliguje ministra

w∏aÊciwego do spraw gospodarki do opracowania sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w gaz ziemny. Sprawozdanie obejmuje okres od dnia 1 lipca 2006 r. do dnia 31 marca 2007 r.

Przedmiotem niniejszego sprawozdania sà zagadnienia bezpieczeƒstwa energetycznego kraju, zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437,

z póên. zm.), w szczególnoÊci bezpieczeƒstwa dostaw gazu ziemnego do Polski, nad którym nadzór powierzono ministrowi w∏aÊciwemu do spraw gospodarki, zgodnie z przepisami ustawy — Prawo energetyczne.

Jednym z najbardziej istotnych zadaƒ postawionych przez Rad´ Ministrów przed Ministrem Gospodarki jest

zapewnienie bezpieczeƒstwa energetycznego kraju poprzez dywersyfikacj´ êróde∏ i kierunków dostaw gazu

ziemnego. Minister Gospodarki dà˝y do zwi´kszania bezpieczeƒstwa energetycznego kraju w szczególnoÊci poprzez monitorowanie utrzymania stabilnych i nieprzerwanych dostaw gazu ziemnego, co wià˝e si´ z koniecznoÊcià dywersyfikacji jego êróde∏ i kierunków, z rozbudowà infrastruktury przesy∏owej, dystrybucyjnej i magazynowej oraz podj´ciem dzia∏aƒ majàcych na celu realizacj´ inwestycji umo˝liwiajàcych zwi´kszenie wydobycia gazu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Bezpieczeƒstwo dostaw gazu ziemnego jest uzale˝nione od wielu czynników. WÊród najistotniejszych nale˝y wskazaç

— stopieƒ dywersyfikacji êróde∏ dostaw gazu ziemnego do kraju,

— dost´pne pojemnoÊci magazynowe gazu ziemnego w kraju,

— stan techniczny i funkcjonalnoÊç systemów dystrybucyjnych i systemu przesy∏owego gazu ziemnego,

— tempo wzrostu wydobycia gazu ziemnego w kraju,

— kontrol´ w∏aÊcicielskà paƒstwa nad kluczowà infrastrukturà przesy∏owà gazu ziemnego,

— jakoÊç regulacji prawnych w zakresie dotyczàcym inwestycji infrastrukturalnych (w tym liniowych),

— jakoÊç regulacji prawnych w zakresie funkcjonowania ca∏ego sektora gazowego, w szczególnoÊci w zakresie prowadzenia dzia∏alnoÊci zwiàzanej z obrotem, magazynowaniem, przesy∏em i dystrybucjà gazu ziemnego,

— jakoÊç regulacji prawnych w zakresie bezpieczeƒstwa energetycznego, w tym mechanizmów i procedur antykryzysowych,

— polityk´ paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej w zakresie bezpieczeƒstwa energetycznego.

W latach 2006/2007 obejmujàcych obecny okres sprawozdawczy kontynuowano prace, realizujàc zadania

na∏o˝one podj´tymi przez Rad´ Ministrów uchwa∏ami nr 3/2006 z dnia 3 stycznia 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ majàcych na celu dywersyfikacj´ dostaw noÊników energii oraz nr 77/2006 z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ zwi´kszajàcych bezpieczeƒstwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej.

1.2. Polityka dla przemys∏u gazu ziemnego

Dnia 20 marca 2007 r. Rada Ministrów przyj´∏a przygotowanà przez Ministra Gospodarki Polityk´ dla przemys∏u gazu ziemnego. Opracowanie tego dokumentu wynika∏o z koniecznoÊci

1) podsumowania realizacji Programu restrukturyzacji i prywatyzacji PGNiG SA przyj´tego przez Rad´ Ministrów w dniu 5 paêdziernika 2004 r. oraz Programu wprowadzania konkurencyjnego rynku gazu ziemnego

i harmonogramu jego wdra˝ania przyj´tego przez Rad´ Ministrów w dniu 27 kwietnia 2004 r.,

2) uwzgl´dnienia strategii dywersyfikacji êróde∏ dostaw gazu ziemnego do Polski wyra˝onej uchwa∏ami Rady

Ministrów z dnia 3 stycznia 2006 r. oraz z dnia 31 maja 2006 r.,

3) uwzgl´dnienia w dzia∏aniach na rzecz bezpieczeƒstwa energetycznego, prowadzonych przez spó∏ki energetyczne i administracj´ rzàdowà, zmian zachodzàcych w sektorze gazu ziemnego w otoczeniu zewn´trznym,

wynikajàcych z polityki Unii Europejskiej na rzecz liberalizacji sektora oraz polityki g∏ównych dostawców

gazu ziemnego do paƒstw cz∏onkowskich UE.

Polityka dla przemys∏u gazu ziemnego stanowi wytyczne dla administracji rzàdowej i spó∏ek strategicznych

sektora gazowego w odniesieniu do dzia∏aƒ majàcych na celu popraw´ bezpieczeƒstwa energetycznego Polski

oraz s∏u˝y wzmocnieniu struktury tego sektora. WÊród szczegó∏owych celów Polityki dla przemys∏u gazu ziemnego nale˝y wymieniç

1) kontraktowe zapewnienie zaspokojenia zapotrzebowania krajowego rynku na gaz ziemny w perspektywie

d∏ugoletniej,

2) budow´ i rozbudow´ infrastruktury umo˝liwiajàcej dywersyfikacj´ êróde∏ i dróg dostaw gazu ziemnego do

Rzeczypospolitej Polskiej z zapewnieniem nieprzerwanych dostaw do odbiorców,

3) stworzenie mechanizmu reagowania w sytuacjach kryzysowych,

4) zabezpieczenie interesów paƒstwa w strategicznych spó∏kach sektora gazowego.

Narz´dziami kreowania polityki w zakresie bezpieczeƒstwa energetycznego kraju sà dzia∏ania legislacyjne

regulujàce funkcjonowanie sektora gazowego, w tym w sytuacjach kryzysowych, oraz nadzór w∏aÊcicielski nad

strategicznymi spó∏kami energetycznymi.

Dzia∏ania Ministra Gospodarki wynikajàce z Polityki dla przemys∏u gazu ziemnego

1. Ze wzgl´du na ryzyko dla bezpieczeƒstwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zrealizowania celów Polityki nie przewiduje si´ dalszej prywatyzacji spó∏ki PGNiG SA, w tym udost´pniania tzw. akcji pracowniczych. Zbywanie przez Skarb Paƒstwa akcji spó∏ki mo˝e mieç negatywny wp∏yw na stan bezpieczeƒstwa

energetycznego kraju.

2. Utrzymanie przez paƒstwo nadzoru w∏aÊcicielskiego nad spó∏kami strategicznymi, tj. Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem SA (PGNiG SA), Operatorem Gazociàgów Przesy∏owych Gaz-System S.A.

(OGP Gaz-System S.A.).

3. Dà˝enie do utrzymania dotychczasowego wp∏ywu w SGT EuRoPol Gaz S.A.1).

4. Podj´cie dzia∏aƒ majàcych na celu przygotowanie decyzji inwestycyjnych i handlowych dla dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego przy pomocy terminalu LNG do odbioru gazu skroplonego.

5. Podj´cie dzia∏aƒ majàcych na celu przygotowanie decyzji inwestycyjnych i handlowych dla dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Rzeczypospolitej Polskiej z innych êróde∏, poprzez po∏àczenie gazociàgowe ze z∏o˝ami skandynawskimi poprzez duƒski system przesy∏owy (projekt Baltic Pipe).

1.3. Ustawa o zapasach

Na prze∏omie 2006 i 2007 r. prowadzono prace legislacyjne nad ustawà z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach

ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach post´powania w sytuacjach zagro˝enia

bezpieczeƒstwa paliwowego paƒstwa i zak∏óceƒ na rynku naftowym (Dz. U. Nr 52, poz. 343), zwanà dalej „ustawà o zapasach”. Ustawa ta, wraz z ustawà — Prawo energetyczne, wdra˝a w pe∏ni do polskiego porzàdku prawnego przepisy dyrektywy Rady 2004/67/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. dotyczàcej Êrodków zapewniajàcych bezpieczeƒstwo dostaw gazu ziemnego (Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2004, str. 92—96; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 12, t. 3, str. 19). G∏ównymi zagadnieniami, nad którymi pracowano w trakcie przygotowywania omawianej ustawy, by∏y kwestie dotyczàce wzmocnienia bezpieczeƒstwa paliwowego Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stworzenie regulacji okreÊlajàcej w sposób kompleksowy Êrodki przeciwdzia∏ania zak∏óceniom

w dostawach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego wraz z procedurami uruchamiania tych

Êrodków oraz mechanizmami ich wdra˝ania, w przypadku gdy wymaga tego sytuacja na rynku krajowym lub

jest to konieczne ze wzgl´du na zobowiàzania mi´dzynarodowe.

———————

1) Operator Gazociàgów Przesy∏owych Gaz-System S.A. powsta∏ dnia 16 kwietnia 2004 r. jako PGNiG — Przesy∏ sp. z o.o.,

nast´pnie realizujàc postanowienia rzàdowego Programu Restrukturyzacji i Prywatyzacji PGNiG SA, Gaz-System S.A. sta∏

si´ jednoosobowà spó∏kà Skarbu Paƒstwa. W dniu 18 wrzeÊnia 2006 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników podj´∏o uchwa∏´ o przekszta∏ceniu Operatora Gazociàgów Przesy∏owych Gaz-System sp. z o.o. w spó∏k´ akcyjnà. Decyzja Prezesa URE z dnia 23 czerwca 2006 r. wyznaczy∏a na podstawie KPA spó∏k´ na operatora systemu przesy∏owego do dnia

30 czerwca 2007 r. Decyzjà z dnia 18 grudnia 2006 r. Prezes URE przed∏u˝y∏ ten okres do 2014 r.

Zgodnie z przepisami ustawy o zapasach dla wzmocnienia bezpieczeƒstwa paliwowego Rzeczypospolitej

Polskiej zosta∏ stworzony kompleksowy system zabezpieczenia przed negatywnymi skutkami zak∏óceƒ w dostawach gazu ziemnego. Ustawa doprecyzowuje i uzupe∏nia obowiàzujàce przed jej wejÊciem w ˝ycie przepisy

w zakresie zasad tworzenia, utrzymywania i uruchamiania zapasów obowiàzkowych gazu ziemnego. W trakcie

prac nad ustawà okreÊlono katalog sytuacji, w których niezb´dne jest reagowanie dla utrzymania ciàg∏oÊci zaopatrzenia w gaz krajowych odbiorców, sformu∏owano zadania i podzia∏ odpowiedzialnoÊci podmiotów, przedstawiono tak˝e katalog Êrodków s∏u˝àcych przedsi´biorstwom obrotu, operatorom systemów oraz organom

administracji do zapobiegania lub reagowania na zak∏ócenia w dostawach gazu.

2. Popyt na gaz ziemny i jego poda˝

2.1. Wst´p

Gaz ziemny charakteryzuje si´ du˝à efektywnoÊcià energetycznà i jest najczystszym energetycznym surowcem naturalnym, a procesy zwiàzane z jego wydobyciem, transportem i magazynowaniem odbywajà si´ w warunkach przyjaznych dla Êrodowiska. Rozwój nowoczesnych technologii sprawi∏, ˝e gaz ziemny sta∏ si´ surowcem uniwersalnym, a jego udzia∏ w strukturze paliw pierwotnych Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 13 %2). Wydobywalne zasoby gazu ziemnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynoszà oko∏o 110 mld m3, ale krajowe mo˝liwoÊci produkcyjne sà niewystarczajàce dla pokrycia ca∏kowitego zapotrzebowania, co sprawia, i˝

konieczny jest jego import3).

2.2. Charakterystyka rynku gazu ziemnego w Polsce

Sieç przesy∏owa gazu ziemnego umo˝liwia dostarczanie paliw gazowych do wi´kszoÊci rejonów Polski.

Obecnie Spó∏ka OGP Gaz-System S.A. eksploatuje sieç gazociàgów o d∏ugoÊci 13 857,962 km (w tym w∏asnoÊcià spó∏ki jest 1 759,98 km, a 12 097,982 km jest leasingowane od PGNiG SA)4), t∏ocznie gazu ziemnego oraz

stacje redukcyjno-pomiarowe.

Celem funkcjonowania OGP Gaz-System S.A. jest organizacja i zabezpieczenie transportu gazu ziemnego

siecià przesy∏owà w skali ca∏ego kraju — niezale˝nie od êród∏a jego pochodzenia, a tak˝e równowa˝enie bilansu pracy sieci przesy∏owej. Do obowiàzków spó∏ki nale˝à w szczególnoÊci

— zagwarantowanie wszystkim odbiorcom uprawnionym, na zasadzie równoprawnego traktowania, Êwiadczenia us∏ug przesy∏owych, polegajàcych na dostarczaniu gazu ziemnego od wybranego przez nich sprzedawcy,

— zapewnienie bezpieczeƒstwa funkcjonowania systemu przesy∏owego gazu ziemnego,

— dostarczanie u˝ytkownikom systemu i operatorom innych systemów przesy∏owych bie˝àcych i wyprzedzajàcych informacji o warunkach Êwiadczenia us∏ug przesy∏owych,

— eksploatacja, konserwacja i remonty sieci gwarantujàce niezawodnoÊç funkcjonowania systemu przesy∏owego,

— rozbudowa infrastruktury sieci przesy∏owej oraz po∏àczeƒ z innymi systemami gazowymi.

W 2006 r. dominujàcym podmiotem na polskim rynku obrotu gazem ziemnym by∏a spó∏ka PGNiG SA5)

wchodzàca, wraz z szeÊcioma regionalnymi spó∏kami gazownictwa, w sk∏ad Grupy Kapita∏owej PGNiG SA.

WielkoÊç i struktur´ sprzeda˝y gazu ziemnego Grupy Kapita∏owej PGNiG SA do odbiorców koƒcowych

w 2006 r. przedstawia tabela nr 1.

———————

2) Sprawozdanie z dzia∏alnoÊci Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki w 2006 r., str. 36.

3) Sprawozdanie z dzia∏alnoÊci Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki w 2006 r., str. 37.

4) Informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 1.

5) Spó∏ka PGNiG SA od dnia 23 wrzeÊnia 2005 r. jest notowana na Gie∏dzie Papierów WartoÊciowych w Warszawie, sk∏ad

jej akcjonariatu to: 84,75 % Skarb Paƒstwa, 15,25 % pozostali akcjonariusze. Wed∏ug stanu na dzieƒ 31 grudnia 2006 r.

PGNiG posiada∏o udzia∏y lub akcje w 56 spó∏kach prawa handlowego. Sk∏ada∏o si´ na nie: 25 spó∏ek, w których PGNiG

posiada∏o ponad 50 % akcji/udzia∏ów lub g∏osów, 17 spó∏ek, w których PGNiG posiada∏o od 20 do 50 % akcji/udzia∏ów

lub g∏osów, 14 spó∏ek z udzia∏em kapita∏owym PGNiG poni˝ej 20 % akcji/udzia∏ów lub g∏osów. ¸àczna wartoÊç nominalna zaanga˝owania kapita∏owego PGNiG w spó∏kach prawa handlowego, wed∏ug stanu na 31 grudnia 2006 r., wynosi∏a

6,6 mld z∏.

Tabela nr 1. WielkoÊç i struktura sprzeda˝y gazu ziemnego Grupy Kapita∏owej PGNiG SA do odbiorców koƒcowych w 2006 r.

Wyszczególnienie

Sprzeda˝ gazu

ziemnego Grupy

Kapita∏owej

PGNiG SA

Sprzeda˝ gazu ziemnego

Grupy Kapita∏owej PGNiG SA

— w tym

sprzeda˝ gazu

ziemnego z systemu

przesy∏owego

i bezpoÊrednio

ze z∏ó˝

sprzeda˝ gazu

ziemnego spó∏ek

gazownictwa

[mln m3]

WielkoÊç sprzeda˝y

13 352,3

5 395,7

7 958,7

1. Przemys∏, w tym

8 090,2

5 235,8

2 854,4

Zak∏ady azotowe

2 399,3

2 399,3

0,0

Elektrociep∏ownie

1 013,6

960,8

52,3

Ciep∏ownie

237,1

12,6

265,2

Inni mali odbiorcy

(o zu˝yciu do 1 mln m3/rok)

657,4

10,1

647,3

Inni Êredni odbiorcy

(o zu˝yciu od 1 do 25 mln m3/rok)

2 104,5

536,8

1 567,7

Inni duzi odbiorcy

(o zu˝yciu powy˝ej 25 mln m3/rok)

1 678,9

1 316,2

362,7

1 333,6

33,0

1 300,6

Mali odbiorcy

(o zu˝yciu 1 mln m3/rok i poni˝ej)

1 206,1

4,7

1 201,4

Âredni odbiorcy

(o zu˝yciu od 1 do 25 mln m3/rok)

127,5

28,3

99,2

Duzi odbiorcy

(o zu˝yciu powy˝ej 25 mln m3/rok)

0,0

0,0

0,0

3 801,5

0,0

3 801,5

4. Eksport

40,6

40,6

0,0

5. OGP Gaz-System

86,3

86,3

0,0

2. Handel i us∏ugi

3. Gospodarstwa domowe

èród∏o: Urzàd Regulacji Energetyki na podstawie danych PGNiG SA oraz spó∏ek gazownictwa PGNiG SA, cyt. za „Sprawozdanie z dzia∏alnoÊci Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki w 2006 r.”, str. 46.

Ponadto PGNiG SA sprzedaje OGP Gaz-System S.A. gaz ziemny na potrzeby w∏asne operatora oraz na potrzeby bilansowania systemu. Pozosta∏y gaz ziemny jest sprzedawany z systemu dystrybucyjnego przez regionalne spó∏ki gazownictwa, a sprzeda˝ gazu ziemnego gospodarstwom domowym odbywa si´ w ca∏oÊci z systemu dystrybucyjnego.

Regionalne spó∏ki gazownictwa wchodzàce w sk∏ad Grupy Kapita∏owej PGNiG S.A. w okresie, który obejmuje sprawozdanie, prowadzi∏y dzia∏alnoÊç w zakresie obrotu detalicznego i dystrybucji gazu ziemnego, eksploatacji, remontów i rozbudowy systemu dystrybucyjnego.

Tabela nr 2 przedstawia 6 spó∏ek dystrybucyjnych PGNiG SA wraz z liczbà klientów, którà obs∏ugujà

— stan na koniec I kwarta∏u 2007 r.

Tabela nr 2. Spó∏ki dystrybucyjne PGNiG SA wraz z liczbà obs∏ugiwanych klientów

Nazwa spó∏ki dystrybucyjnej

Liczba klientów obs∏ugiwanych przez spó∏k´

Wielkopolska Spó∏ka Gazownictwa (WSG)

0,9 mln

Pomorska Spó∏ka Gazownictwa (PSG)

0,7 mln

Mazowiecka Spó∏ka Gazownictwa (MSG)

1,4 mln

Karpacka Spó∏ka Gazownictwa (KSG)

1,4 mln

GórnoÊlàska Spó∏ka Gazownictwa (GSG)

1,3 mln

DolnoÊlàska Spó∏ka Gazownictwa (DSG)

0,7 mln

èród∏o: Prezentacja PGNiG SA pt. „Aktualna informacja o GK PGNiG i liberalizacji rynku gazu w Polsce”, str. 15.

Struktur´ sprzeda˝y gazu ziemnego przez regionalne spó∏ki gazownictwa PGNiG SA przedstawia tabela nr 3.

Tabela nr 3. Struktura sprzeda˝y gazu ziemnego przez regionalne spó∏ki gazownictwa PGNiG SA

Razem spó∏ki gazownictwa

Rodzaj gazu ziemnego

wolumen sprzedanego gazu

w mln m3

wartoÊç sprzedanego gazu

w mln z∏

Gaz wysokometanowy E**

7 315,0

8 345,7

Gaz zaazotowany GZ Lw*

272,4

272,8

Gaz zaazotowany GZ Ls*

465,1

458,4

8 052,5

9 076,9

Razem

* W przeliczeniu na gaz wysokometanowy.

** W tym CNG 3,6 mln m3.

èród∏o: PGNiG SA.

Oprócz PGNiG SA i regionalnych spó∏ek gazownictwa pozostajàcych w Grupie Kapita∏owej PGNiG SA

w 2006 r. na polskim rynku dzia∏a∏y równie˝ inne przedsi´biorstwa energetyczne, a wÊród najaktywniej dzia∏ajàcych znalaz∏y si´

EuRoPol Gaz S.A. — spó∏ka posiada koncesj´ na przesy∏anie i dystrybucj´ paliw gazowych, koncesj´ na obrót paliwami gazowymi oraz koncesj´ na obrót gazem ziemnym z zagranicà, a tak˝e jest w∏aÊcicielem polskiego odcinka gazociàgu Jama∏ — Europa. Ponad 90 % gazu ziemnego t∏oczonego tym gazociàgiem jest dostarczana do odbiorców w Niemczech, pozosta∏a cz´Êç gazu ziemnego trafia do polskich odbiorców poprzez punkty zdawczo-odbiorcze we W∏oc∏awku oraz Lwówku Wielkopolskim.

Ca∏kowity zakup gazu przez spó∏k´ kszta∏tuje si´ na poziomie 314,330 mln m3 i jest w ca∏oÊci przeznaczony

na zu˝ycie w∏asne.

Polski odcinek systemu gazociàgów tranzytowych sk∏ada si´ z

■ stalowego gazociàgu o d∏ugoÊci 684 km,

■ 33 zespo∏ów zaporowo-upustowych,

■ 5 t∏oczni gazu z turbinami gazowymi, pomiarowni w Kondratkach i systemowej stacji redukcyjno-pomiaro-

wej we W∏oc∏awku,

■ systemu ∏àcznoÊci s∏u˝àcego do transmisji danych mi´dzy wszystkimi obiektami gazociàgu na terenie Pol-

ski oraz oÊrodkami dyspozytorskimi,

■ systemu sterowania (SCADA) oraz zarzàdzania przesy∏aniem gazu ziemnego, umo˝liwiajàcego automatycz-

nà kontrol´ i kierowanie procesem transportu tego gazu.

G.EN. GAZ ENERGIA S.A. — spó∏ka prowadzi∏a dzia∏alnoÊç gospodarczà polegajàcà na obrocie gazem

ziemnym. Posiada koncesj´ na obrót paliwami gazowymi, koncesj´ na dystrybucj´ paliw gazowych, koncesj´

na skraplanie gazu ziemnego i regazyfikacj´ skroplonego gazu ziemnego w instalacjach skroplonego gazu

ziemnego. W 2006 r. spó∏ka sprzeda∏a odbiorcom koƒcowym 9,001 mln m3 gazu ziemnego. System dystrybucyjny G.EN. GAZ ENERGIA S.A. obejmuje 47 gmin w 4 województwach (zachodniopomorskie, wielkopolskie,

pomorskie i dolnoÊlàskie). Gaz ziemny dostarczany jest przez G.EN. do ponad 15 tysi´cy odbiorców poprzez

prawie 2000 km sieci gazowych6).

MOW Sp. z o.o. — spó∏ka prowadzi∏a dzia∏alnoÊç gospodarczà polegajàcà na obrocie gazem ziemnym. Posiada koncesj´ na obrót paliwami gazowymi, koncesj´ na dystrybucj´ paliw gazowych oraz koncesj´ na obrót

gazem ziemnym z zagranicà. W 2006 r. spó∏ka sprzeda∏a odbiorcom koƒcowym 36,145 mln m3 gazu ziemnego.

System dystrybucyjny obejmuje 30 gmin w województwie wielkopolskim i dolnoÊlàskim, a w zasi´gu sieci gazowej firmy znalaz∏o si´ ponad 50 000 klientów. W 2006 r. spó∏ka rozszerzy∏a swój zasi´g na 5 nowych gmin7).

KRI S.A. — (przekszta∏cona w spó∏k´ akcyjnà w lutym 2007 r.) spó∏ka prowadzi∏a dzia∏alnoÊç gospodarczà

polegajàcà na dystrybucji i obrocie paliwami gazowymi, posiada równie˝ koncesj´ na obrót gazem ziemnym

z zagranicà oraz koncesj´ na skraplanie gazu ziemnego w instalacjach skroplonego gazu ziemnego. W 2006 r.

kupi∏a 15,702 mln m3 gazu od PGNiG SA i sprzeda∏a odbiorcom koƒcowym 15,656 mln m3 gazu. System dystrybucyjny obejmuje 9 gmin i miast: Z∏otów, Trzemeszna, MyÊlibórz, Lipiany, Chojna, Czempiƒ, S∏awa, Lubicz,

Przysucha8).

CP Energia S.A. — spó∏ka prowadzi∏a dzia∏alnoÊç gospodarczà polegajàcà na obrocie gazem ziemnym. Posiada koncesj´ na obrót paliwami gazowymi oraz koncesj´ na obrót gazem ziemnym z zagranicà. W okresie od

kwietnia 2006 r. do marca 2007 r. spó∏ka sprowadzi∏a z zagranicy 0,68 mln m3 . Spó∏ka posiada 141 km w∏asnych sieci gazowych zlokalizowanych w województwach dolnoÊlàskim, wielkopolskim, mazowieckim, podlaskim, opolskim, ∏ódzkim, lubuskim9).

2.3. Dostosowanie rynku gazowego do wymogów UE

W 2006 r. w Grupie Kapita∏owej PGNiG SA by∏y prowadzone prace nad dostosowaniem struktur organizacyjnych do wymogów dyrektywy 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczàcej

wspólnych zasad rynku wewn´trznego gazu ziemnego i uchylajàcej dyrektyw´ 98/30/WE (Dz. Urz. UE L 176

z 15.07.2003, str. 57—78; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 12, t. 2, str. 230) oraz do wymogów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.), która dokona∏a w zakresie swojej regulacji wdro˝enia ww. dyrektywy. Dyrektywa nak∏ada obowiàzek prawnego rozdzielenia

dzia∏alnoÊci dystrybucyjnej od dzia∏alnoÊci handlowej oraz wydzielenia operatorów systemu dystrybucyjnego

(OSD).

Spó∏ki obrotu gazem zosta∏y utworzone w wyniku prac nad rozdzieleniem dystrybucji gazu od dzia∏alnoÊci

handlowej na mocy przyj´tego przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PGNiG SA w dniu 3 listopada 2006 r.

opracowania Projekt Restrukturyzacji Grupy Kapita∏owej PGNiG dotyczàcy Integracji Obrotu w PGNiG SA

i przekszta∏cenia Regionalnych Spó∏ek Gazownictwa w Operatorów Systemu Dystrybucyjnego. Podzia∏ spó∏ek

gazownictwa zosta∏ przeprowadzony poprzez przeniesienie zorganizowanych cz´Êci przedsi´biorstwa spó∏ek

dzielonych na spó∏ki obrotu gazem (podzia∏ przez wydzielenie)10).

Tego typu przekszta∏ceniami nie by∏y obj´te mniejsze przedsi´biorstwa energetyczne spoza Grupy Kapita∏owej PGNiG SA dzia∏ajàce na polskim rynku gazu, poniewa˝ w myÊl postanowieƒ art. 9d ustawy z dnia

10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne oraz postanowieƒ art. 13 dyrektywy 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. obowiàzek rozdzielenia dzia∏alnoÊci dystrybucyjnej od dzia∏alnoÊci

handlowej nie dotyczy przedsi´biorstw o liczbie odbiorców przy∏àczonych do sieci nieprzekraczajàcej 100 tys.

i przedsi´biorstw, których wielkoÊç sprzeda˝y paliw gazowych w ciàgu roku nie przekracza 100 mln m3.

———————

6) www.gen.com.pl oraz dane ARE S.A.

7) www.mow.pl oraz dane ARE S.A.

8) www.kri.pl oraz dane ARE S.A.

9) www.cpenergia.pl

10) Skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za okresy kwartalne zakoƒczone 31 marca 2007 r. oraz 31 marca

2006 r.

3. èród∏a i kierunki zaopatrzenia gospodarki krajowej w gaz ziemny oraz mo˝liwoÊci dysponowania tymi êród∏ami

Struktura dostaw gazu ziemnego na polski rynek w 2006 r. przedstawia∏a si´ nast´pujàco: produkcja w∏asna — 4 277,1 mln m3, import z kierunku wschodniego (w tym poprzez gazociàg Jama∏ — Europa)

— 9 484,8 mln m3, pozosta∏y import (Niemcy, Norwegia) — 869,3 mln m3 .

Tabela nr 4 przedstawia struktur´ zaopatrzenia kraju w gaz ziemny w roku 2006

IloÊç

Udzia∏

w bilansie

Udzia∏

w imporcie

2006

[mln m3]

[%]

[%]

Bilans dostaw (1 + 2 – 3)

14 587,6

100,00 %

—

Sprzeda˝ (1 + 2 – 3 – 4 – 5)

13 6806,3

—

—

1.

wydobycie krajowe*

4 277,1

29,32 %

—

2.

import razem (2.1 + 2.2)**

10 354,1

70,98 %

100,00 %

2.1.

import ze wschodu

(2.1.1 + 2.1.2 + 2.1.3 + 2.1.4 + 2.1.5)

9 484,8

65,02 %

91,60 %

2.1.1.

import z Federacji Rosyjskiej

7 133,7

48,90 %

68,90 %

2.1.2.

import z Ukrainy

3,8

0,03 %

0,04 %

2.1.3.

import z Uzbekistanu

2 308,4

15,82 %

22,29 %

2.1.4.

import z Kazachstanu

0,0

0,00 %

0,00 %

2.1.5.

import z Turkmenistanu

38,9

0,27 %

0,38 %

2.2.

import z innych kierunków

(2.2.1 + 2.2.2 + 2.2.3)

869,3

5,96 %

8,40 %

2.2.1.

import z Republiki Federalnej Niemiec

510,0

3,50 %

4,93 %

2.2.2.

import z Norwegii

359,3

2,46 %

3,47 %

2.2.3.

import z Republiki Czeskiej

0,0

0,00 %

0,00 %

3.

eksport

43,6

0,30 %

—

4.

zmiana stanu zapasów

476,8

—

—

5.

straty i zu˝ycie w∏asne

430,2

—

—

èród∏o: Obliczenia w∏asne Ministerstwa Gospodarki na podstawie danych ARE S.A.

* W przeliczeniu na gaz wysokometanowy.

** Na potrzeby sprawozdania import rozumie si´ jako przywóz i nabycie wewnàtrzwspólnotowe.

Dostawy gazu ziemnego z kierunku wschodniego do Polski realizowane by∏y przede wszystkim przez

PGNiG SA na podstawie Porozumienia mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Federacji Rosyjskiej

o budowie systemu gazociàgów dla tranzytu gazu rosyjskiego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i dostawach gazu rosyjskiego do Rzeczypospolitej Polskiej, zawartego w dniu 25 sierpnia 1993 r. (z póêniejszymi

aneksami) oraz d∏ugoterminowego kontraktu handlowego, który na podstawie powy˝szego porozumienia zawar∏y w dniu 25 wrzeÊnia 1996 r. PGNiG SA i Gazexport sp. z o.o. (dnia 1 listopada 2006 r. nastàpi∏a zmiana nazwy na OOO Gazprom Export). Kontrakt ten obowiàzuje do 2022 r.

Dostawy te uzupe∏niane sà na podstawie kontraktów krótko- i Êrednioterminowych

■ umowy na import gazu ziemnego, zawartej w dniu 5 maja 1999 r. ze Statoil ASA, Norsk Hydro Produk-

sjon AS oraz Total E & P Norge AS, obowiàzujàcej do dnia 30 wrzeÊnia 2006 r.,

■ umowy na import gazu ziemnego, zawartej w dniu 15 wrzeÊnia 2004 r. z VNG Verbundnetz Gas AG/E.ON

Ruhrgas AG, obowiàzujàcej do dnia 30 wrzeÊnia 2008 r.,

■ umowy na import gazu ziemnego, zawartej w dniu 17 sierpnia 2006 r. z VNG Verbundnetz Gas AG, obowià-

zujàcej do dnia 1 paêdziernika 2016 r.,

■ umowy na import gazu Êrodkowoazjatyckiego, zawartej w dniu 10 sierpnia 2005 r. z RosUkrEnergo AG, obo-

wiàzujàcej do dnia 31 grudnia 2006 r., przed∏u˝onej od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2009 r.

z mo˝liwoÊcià przed∏u˝enia okresu dostaw o kolejne 3 lata.

W celu zapewnienia dostaw na kolejne lata w dniu 6 czerwca 2006 r. podpisana zosta∏a przez PGNiG SA

i Statoil ASA tzw. umowa ramowa, stanowiàca baz´ do zawierania poszczególnych transakcji na dostawy gazu ziemnego. W umowie zawarte zosta∏y postanowienia umo˝liwiajàce PGNiG SA dost´p do punktów dostaw

gazu norweskiego na terenie Europy, w tym do hubów TTF i BEB/VEP.

ElastycznoÊç dostaw oraz warunki kontraktowe stanowià tajemnic´ handlowà przedsi´biorstw, z tego powodu nie jest mo˝liwe umieszczenie w tym opracowaniu opisu mo˝liwoÊci reagowania na zak∏ócenie dostaw

z wykorzystaniem dost´pnych instrumentów kontraktowych.

4. Stan infrastruktury technicznej sektora gazowego (jakoÊç i poziom us∏ug konserwacyjnych i remontowych sieci)

W Polsce istniejà dwa oddzielne systemy przesy∏ajàce gaz ziemny

■ system przesy∏ajàcy gaz ziemny wysokometanowy, b´dàcy w ciàg∏ej rozbudowie,

■ system przesy∏ajàcy gaz ziemny zaazotowany, znaczàco mniejszy od pierwszego, który podlega stopniowe-

mu zast´powaniu przez gaz ziemny wysokometanowy.

System przesy∏owy gazu ziemnego wysokometanowego umo˝liwia odbiór gazu ziemnego importowanego

i gazu ze z∏ó˝ zlokalizowanych w Polsce po∏udniowej, jak równie˝ gazu ziemnego wysokometanowego uzyskanego w procesie odazotowania z gazu ziemnego zaazotowanego ze z∏ó˝ zlokalizowanych na zachodzie Polski.

System przesy∏owy gazu ziemnego zaazotowanego obejmuje swym zasi´giem teren zachodniej cz´Êci Polski

i zasilany jest ze z∏ó˝ zlokalizowanych na Ni˝u Polskim.

Gaz ziemny rozprowadzany jest w Polsce gazowà siecià przesy∏owà o d∏ugoÊci 13 858 km oraz gazowà siecià dystrybucyjnà o d∏ugoÊci 104 000 km11).

Charakterystyk´ sieci przesy∏owej przedstawia tabela nr 5.

Tabela nr 5. Sieç przesy∏owa zarzàdzana przez OGP Gaz-System S.A.

Elementy

systemu przesy∏owego

Majàtek w∏asny

Gaz-System S.A.

Majàtek leasingowany

od PGNiG SA

Majàtek razem

1 759,98 km

12 097,982 km

13 857,96 km

Stacje gazowe

81 szt.

1 175 szt.

1256 szt.

T∏ocznie gazu

10 szt.

5 szt.

15 szt.

Gazociàgi przesy∏owe

èród∏o: Informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 1.

———————

11) Stan na dzieƒ 31 grudnia 2006 r., informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 1.

W celu zapewnienia bezpieczeƒstwa dostaw gazu ziemnego systemem przesy∏owym Gaz-System S.A. realizowa∏ w 2006 r. prace modernizacyjne, remonty oraz przygotowa∏ plan wprowadzania ograniczeƒ na okres

od dnia 1 wrzeÊnia 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. Plan wprowadzania ograniczeƒ, zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 1 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie szczegó∏owych zasad i trybu wprowadzania

ograniczeƒ w sprzeda˝y paliw sta∏ych lub ciek∏ych oraz w dostarczaniu i poborze paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciep∏a (Dz. U. Nr 59, poz. 518 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 69)12), zosta∏ uzgodniony decyzjà Prezesa

URE z dnia 30 sierpnia 2006 r.13).

Realizacja zadaƒ modernizacyjnych odby∏a si´ na podstawie planu inwestycyjnego przygotowywanego

w podziale wynikajàcym ze êróde∏ finansowania, równie˝ w uzgodnieniu z Prezesem URE.

Plan remontów spó∏ki Gaz-System S.A. przygotowywany jest na podstawie wysokoÊci Êrodków finansowych okreÊlonych w planie dzia∏alnoÊci spó∏ki na dany rok obrotowy.

W roku 2006 i w I kwartale roku 2007 prace modernizacyjne sieci przesy∏owej prowadzone by∏y zarówno na

gazociàgach b´dàcych majàtkiem leasingowym (na podstawie Êrodków PGNiG SA), jak i majàtkiem w∏asnym

(na podstawie Êrodków w∏asnych przedsi´biorstwa Gaz-System S.A.).

Dla utrzymania systemu przesy∏owego w sta∏ej gotowoÊci do pracy, zgodnie ze standardami bezpieczeƒstwa technicznego i obowiàzujàcymi krajowymi i europejskimi standardami jakoÊci i niezawodnoÊci, operator

systemu przesy∏owego wykona∏ w okresie rozliczeniowym trwajàcym od maja 2006 r. do kwietnia 2007 r. nast´pujàce prace modernizacyjne

— w´ze∏ Tworzeƒ — remont ciàgów technologicznych,

— remont stacji Wroc∏aw Zgorzelisko Union,

— remont armatury zaporowo-upustowej na gazociàgu Pogórska Wola — rzeka Raba,

— remont armatury zaporowo-upustowej na gazociàgu Jaros∏aw — Pu∏awy,

— gazociàg Poznaƒ — Rogoêno — remont uk∏adów liniowych,

— gazociàg Odolanów — Adamów — w rejonie Izbicy Kujawskiej.14)

Infrastruktura systemu przesy∏owego (stan na 31 marca 2007 r.) wed∏ug struktury wiekowej istniejàcych gazociàgów przedstawiona zosta∏a w tabeli nr 6.

Tabela nr 6. Istniejàce gazociàgi przesy∏owe wed∏ug struktury wiekowej

Poni˝ej

5 lat

6—10 lat

11—15 lat

16—20 lat

21—25 lat

Powy˝ej

26 lat

D∏ugoÊç gazociàgów

w poszczególnej

grupie wiekowej [km] Stan

majàtku Gaz-System S.A.

120,072

104,830

288,029

159,634

108,565

978,849

D∏ugoÊç gazociàgów

w poszczególnej grupie

wiekowej [km] Gazociàgi obj´te

leasingiem

277,171

1229,687

2145,974

1399,208

1083,064

5962,878

¸àczna d∏ugoÊç gazociàgów

w poszczególnej grupie

wiekowej [km]

397,243

1334,517

2434,003

1558,842

1191,629

6941,727

¸àczna d∏ugoÊç gazociàgów przesy∏owych — 13 857,96 km

èród∏o: Informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, za∏àcznik nr 1.

———————

12) Rozporzàdzenie utraci∏o moc z dniem 20 marca 2007 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie usta-

wy — Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 158, poz. 1123).

13) Informacja spó∏ki Gaz-System S.A., z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 11.

14) Informacja spó∏ki Gaz-System S.A., z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 7.

W 2006 r. w systemie gazu ziemnego wysokometanowego oddano do u˝ytku nast´pujàce gazociàgi wchodzàce w sk∏ad systemu przesy∏owego

— W∏oc∏awek — Gdynia, Gustorzyn — Wiczlino — odcinek od w´z∏a Kwidzyn do przekroczenia rzeki Wis∏y

o d∏ugoÊci 13,1 km,

— W∏oc∏awek — Gdynia — odcinek na terenie gminy Gniew — etap I o d∏ugoÊci 1,7 km,

— Mory — Piotrków Trybunalski — odcinek Tomaszów Mazowiecki — Piotrków Trybunalski o d∏ugoÊci 21,2 km,

— Mory — Piotrków Trybunalski — odga∏´zienie do Wolborza o d∏ugoÊci 2,2 km,

— Sandomierz — Stalowa Wola, Turbia — Zaleszany — etap II o d∏ugoÊci 4,9 km,

— Zdzieszowice — Wroc∏aw — odga∏´zienie Rozwadza o d∏ugoÊci 7,7 km15).

5. Dzia∏ania podejmowane dla pokrycia szczytowego zapotrzebowania na gaz ziemny oraz

post´powanie w przypadku niedoborów jego dostaw

W bie˝àcym okresie sprawozdawczym pobór minimalny z systemu przesy∏owego nastàpi∏ w dniu 30 wrzeÊnia 2006 r. i wyniós∏, ∏àcznie z zat∏aczaniem magazynów gazu, 25,9 mln m3 na dob´16), natomiast pobór maksymalny z systemu przesy∏owego wystàpi∏ dnia 24 lutego 2007 r. i wyniós∏ 54,2 mln m3 na dob´.

PRZEBIEG ZU˚YCIA GAZU ZIEMNEGO WYSOKOMETANOWEGO (E)

I ÂREDNICH TEMPERATUR W LATACH 2005/06 I 2006/07

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

* Wykres ilustruje przebieg zapotrzebowania odbiorców na gaz bez uj´cia zat∏aczania gazu do magazynów.

W okresie, który obejmuje niniejsze sprawozdanie, nie mia∏o miejsca przerwanie dostaw gazu do Rzeczypospolitej Polskiej ani nie zosta∏y wprowadzone ograniczenia w dostarczaniu paliw do odbiorców.

6. Oddzia∏ywanie sektora gazowego na Êrodowisko

G∏ównym zadaniem stawianym przed sektorem gazowym jest zapewnienie bezpieczeƒstwa dostaw gazu

ziemnego z zachowaniem wymagaƒ dotyczàcych ochrony Êrodowiska. Zgodnie z za∏o˝eniami Polityki energetycznej Polski do 2025 r. oraz z ustawà — Prawo energetyczne zwi´kszone zu˝ycie gazu ziemnego, jako alternatywa dla w´gla, by∏o kluczowym sk∏adnikiem polskiego planu spe∏nienia rygorystycznych regulacji Unii Europejskiej w kwestii energii i ochrony Êrodowiska. W powy˝szych dokumentach wyraênie podkreÊlono potrzeb´

wzrostu udzia∏u gazu ziemnego w êród∏ach energii w Polsce, dajàc jednoznaczny sygna∏ popierajàcy technologie proekologiczne, w tym gazowe, pozwalajàce na zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery.

———————

15) Informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 2.

16) Informacja spó∏ki Gaz-System S.A. z dnia 31 marca 2007 r., sygn. OGP/RR/1017/2007, str. 3.

Gaz ziemny jest wykorzystywany zarówno w gospodarstwach domowych, ma∏ych przedsi´biorstwach, jak

i du˝ych zak∏adach przemys∏owych. W przemyÊle, zw∏aszcza chemicznym, wykorzystywany jest jako surowiec

do otrzymywania wodoru, stosowanego np. w procesach oczyszczania i uszlachetniania ropy naftowej, oraz

jest kluczowym pó∏produktem w ró˝nych syntezach organicznych, w przemyÊle azotowym stosuje si´ go do

produkcji amoniaku, a nast´pnie nawozów azotowych. Ponadto gaz ziemny jest idealnym paliwem do skojarzonej produkcji energii i ciep∏a — kogeneracji, co wynika z parametrów gazu ziemnego, tj. sta∏ej jakoÊci i wysokiej wartoÊci opa∏owej.

W grudniu 2006 r. Rzeczpospolita Polska przystàpi∏a do mi´dzynarodowego programu Methane to Markets

Partnership17). Wiodàcà rol´ w programie odgrywa Amerykaƒska Agencja ds. Ochrony Ârodowiska (US EPA),

a silne wsparcie finansowe daje rzàd USA oraz sektor prywatny. Program ma na celu zmniejszenie emisji metanu z czterech sektorów gospodarki Êwiatowej (górnictwo w´glowe, rolnictwo, sk∏adowanie odpadów, przemys∏ naftowy i gazowniczy) po∏àczone z rynkowym wykorzystaniem gazu niewyemitowanego do atmosfery.

Metan jest gazem cieplarnianym ponad dwudziestokrotnie bardziej efektywnym w zatrzymywaniu ciep∏a ni˝

dwutlenek w´gla, ograniczenie jego antropogenicznych emisji jest wi´c w pe∏ni uzasadnione. Uczestnictwo

Polski w Methane to Markets Partnership ma prowadziç do u∏atwienia w dost´pie do technologii sprawdzonych

ju˝ na Êwiecie, uczestnictwa w badaniach, wymiany doÊwiadczeƒ i wprowadzania nowoczesnych rozwiàzaƒ do

Polski.

7. Poziom zapasów gazu ziemnego

W∏aÊcicielem wszystkich magazynów gazu ziemnego znajdujàcych si´ na terenie Polski jest PGNiG SA. PojemnoÊç czynna podziemnych magazynów gazu w 2006 r., wynoszàca ok. 1,66 mld m3, odpowiada, w zale˝noÊci od pory roku, ok. 30—50 dniom krajowego zapotrzebowania i stanowi ponad 10 % rocznego zu˝ycia gazu

w Polsce. PojemnoÊci te s∏u˝à zaspokajaniu krótkotrwa∏ych, du˝ych nierównomiernoÊci w poborze gazu ziemnego, pozwalajà na zapewnienie mo˝liwoÊci utrzymania jego dostaw podczas awarii i krótkotrwa∏ych przerw

w dostawach z importu (KPMG Mogilno) oraz pokrywaniu d∏ugotrwa∏ych, znacznych zapotrzebowaƒ w okresach jesienno-zimowych (PMG Wierzchowice i PMG Husów).

WielkoÊci zapasów handlowych w podziemnych magazynach gazu przedstawia tabela nr 7.

Tabela nr 7. WielkoÊci zapasów handlowych w podziemnych magazynach gazu w 2006 r.

Nazwa

Rodzaj

Ca∏kowita

pojemnoÊç robocza

Stan na 31.12.2006 r.

[mln m3]

Wierzchowice

z∏o˝e wyeksploatowane

575,0

378,1

Mogilno

kawerny

371,6

359,2

Husów

z∏o˝e wyeksploatowane

400,0

373,8

Strachocina

z∏o˝e wyeksploatowane

150,0

162,0

Swarzów

z∏o˝e wyeksploatowane

90,0

86,2

Brzeênica

z∏o˝e wyeksploatowane

65,0

73,1

JaÊniny

z∏o˝e wyeksploatowane

10,0

0,0

1 661,6

1 632,8

Razem

èród∏o: PGNiG SA.

———————

17) Program rozpoczà∏ si´ w 2004 r. z inicjatywy prezydenta USA Georga W. Busha. Program zrzesza organizacje rzàdowe,

pozarzàdowe, sektor prywatny, instytucje naukowe i banki; z koƒcem 2006 r. w programie uczestniczy∏o 18 krajów i blisko 500 organizacji, Polska przystàpi∏a jako dziewi´tnasty kraj cz∏onkowski.

Obecnie stosunek pojemnoÊci czynnej podziemnych magazynów gazu w Polsce do rocznego zu˝ycia gazu

ziemnego przez klientów PGNiG SA wynosi oko∏o 12,4 %, co zapewnia pokrycie Êredniego zu˝ycia gazu przez

49 dni.

Na potrzeby techniczne bilansowania systemu przesy∏owego spó∏ka Gaz-System S.A. wykorzystywa∏a magazyny gazu w Mogilnie. PojemnoÊç udost´pniona na potrzeby operatora systemu przesy∏owego wynios∏a

50 mln m3.

W wieloletniej perspektywie inwestycyjnej planowana jest rozbudowa magazynów gazu ziemnego wysokometanowego w Wierzchowicach, Mogilnie i Strachocinie oraz budowa nowego obiektu w Kosakowie. W wyniku tych dzia∏aƒ mo˝liwe b´dzie zwi´kszenie pojemnoÊci magazynowych z obecnych 1,6 mld m3 do 2,8 mld m3.

Realizacja tych zamierzeƒ planowana jest przy wykorzystaniu Êrodków z europejskich funduszy strukturalnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Ârodowisko (Priorytet XI — Bezpieczeƒstwo energetyczne)18).

8. Sytuacja ekonomiczna przedsi´biorstw energetycznych, w tym konkurencyjnoÊç cenowa

gazu ziemnego

8.1. Grupa Kapita∏owa PGNiG SA

Struktura przedsi´biorstw funkcjonujàcych na rynku gazu ziemnego w Polsce w 2006 r. charakteryzowa∏a

si´ wysokim poziomem koncentracji we wszystkich obszarach dzia∏alnoÊci: wydobycia, magazynowania, obrotu, przesy∏u i dystrybucji. PGNiG SA jest najwi´kszym przedsi´biorstwem w sektorze wydobycia i dystrybucji

gazu ziemnego. Udzia∏ spó∏ki w hurtowym rynku gazu ziemnego wyniós∏ w okresie sprawozdawczym 99,5 %.

PGNiG SA jest równie˝ podmiotem dominujàcym w Grupie Kapita∏owej PGNiG SA.

Ze wzgl´du na obszar dzia∏alnoÊci oraz znaczenie dla PGNiG SA spó∏ki nale˝àce do Grupy Kapita∏owej podzielono na

— spó∏ki strategiczne — spó∏ki gazownictwa prowadzàce dzia∏alnoÊç w zakresie obrotu detalicznego i dystrybucji gazu ziemnego, obs∏ugi handlowej, a tak˝e dzia∏alnoÊci w obszarze eksploatacji, remontów oraz rozbudowy systemu dystrybucyjnego,

— spó∏ki podstawowe — spó∏ki o istotnym znaczeniu, których przedmiot dzia∏ania i wykonywane funkcje zabezpieczajà realizacj´ podstawowych zadaƒ PGNiG SA oraz pozwalajà na rozszerzanie êróde∏ pozyskiwania

gazu i rynku sprzeda˝y gazu,

— spó∏ki celowe — spó∏ki powo∏ane do realizacji d∏ugoterminowych celów strategicznych Grupy Kapita∏owej,

— spó∏ki pozosta∏e — spó∏ki wspomagajàce procesy dzia∏ania Grupy Kapita∏owej oraz funkcjonujàce jako niezwiàzane bezpoÊrednio z przedmiotem dzia∏ania PGNiG SA.

Opierajàc si´ na danych przekazanych przez PGNiG SA oraz publikowanych przez spó∏k´ w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, nale˝y stwierdziç, ˝e w okresie sprawozdawczym Grupa Kapita∏owa

PGNiG S.A. osiàgn´∏a przychody ze sprzeda˝y w wysokoÊci 15 197,6 mln z∏, tj. o 21 % wy˝sze ni˝ w 2005 r.

Zwi´kszenie wartoÊci sprzeda˝y zosta∏o zrealizowane g∏ównie dzi´ki wzrostowi cen sprzeda˝y gazu ziemnego,

w niewielkim zaÊ stopniu dzi´ki wzrostowi iloÊci sprzedanego gazu. SezonowoÊç i wysokie temperatury wyst´pujàce w sezonie zimowym 2006/2007 spowodowa∏y, ˝e wolumen gazu sprzedanego przez Grup´ Kapita∏owà

PGNiG SA by∏ ni˝szy ni˝ planowano w tym okresie.

Znaczny wzrost przychodów ze sprzeda˝y wygenerowa∏ zaledwie 66,9 mln z∏ (5 %) wzrostu zysku z dzia∏alnoÊci operacyjnej (EBIT). Przyczynà niskiego poziomu wzrostu zysku na dzia∏alnoÊci operacyjnej sà nast´pujàce zjawiska

• wzrost cen importowanego gazu,

• wysokoÊç stawek taryfowych zatwierdzanych przez Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki,

• spadek wyniku na sprzeda˝y ropy naftowej.

Wahania cen importowanego gazu sà istotnym czynnikiem oddzia∏ujàcym na poziom osiàganych przez

Grup´ Kapita∏owà PGNiG SA wyników ze wzgl´du na wysoki udzia∏ sprzeda˝y gazu z importu w ∏àcznym obrocie paliwami gazowymi (gaz z importu wynosi oko∏o 73 % ca∏ego wolumenu sprzeda˝y gazu), a koszty importu stanowià ponad 60 % kosztów operacyjnych ogó∏em.

———————

18) Obecnie Priorytet X — Bezpieczeƒstwo energetyczne, w tym dywersyfikacja êróde∏ energii.

Zasadniczymi czynnikami zapobiegajàcymi wi´kszemu spadkowi zysku z dzia∏alnoÊci operacyjnej by∏y wysoka rentownoÊç dzia∏alnoÊci wydobywczej i wzrost wyniku na sprzeda˝y w segmencie dystrybucji, g∏ównie

dzi´ki sprzeda˝y us∏ugi przesy∏ania gazu siecià Êredniego i niskiego ciÊnienia.

Zrealizowany w 2006 r. zysk brutto Grupy Kapita∏owej PGNiG SA w porównaniu z rokiem ubieg∏ym wzrós∏

o 313 mln z∏ (25 %) i wyniós∏ 1 567 mln z∏. Na jego wysokoÊç mia∏ wp∏yw wynik na dzia∏alnoÊci finansowej, który wzrós∏ o 245,4 mln z∏. Wzrost wyniku na dzia∏alnoÊci finansowej by∏ spowodowany ni˝szymi o 342,4 mln z∏

(41 %) kosztami finansowymi g∏ównie wskutek przeprowadzonej w 2005 r. restrukturyzacji zad∏u˝enia.

W 2006 r. zysk netto Grupy Kapita∏owej PGNiG SA wyniós∏ 1 324 mln z∏ i by∏ o 443 mln z∏ (50 %) wy˝szy

ni˝ w 2005 r. Na wysokoÊç zysku netto wp∏yn´∏o przede wszystkim zmniejszenie obcià˝eƒ podatkowych w wysokoÊci 15 % z tytu∏u utraty statusu jednoosobowej spó∏ki Skarbu Paƒstwa. W rezultacie znaczàcego wzrostu

zysku netto poprawie uleg∏y podstawowe wskaêniki charakteryzujàce efektywnoÊç gospodarowania, takie jak

rentownoÊç sprzeda˝y netto, rentownoÊç kapita∏ów w∏asnych (ROE) oraz rentownoÊç aktywów (ROA).

8.2. Operator Gazociàgów Przesy∏owych Gaz-System S.A.

Opierajàc si´ na danych przekazanych przez Gaz-System S.A. oraz publikowanych przez spó∏k´ w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych, nale˝y stwierdziç, ˝e spó∏ka systematycznie poprawia swoje wyniki

finansowe. W okresie obj´tym niniejszym sprawozdaniem OGP Gaz-System S.A. osiàgnà∏ przychody ze sprzeda˝y w wysokoÊci 1 443 mln PLN. Zysk brutto spó∏ki wyniós∏ 239 mln PLN, a zysk netto 163 mln PLN.

8.3. Inne podmioty dzia∏ajàce na polskim rynku

Poza spó∏kami z Grupy Kapita∏owej PGNiG SA oraz pozostajàcym w∏asnoÊcià Skarbu Paƒstwa Operatorze

Gazociàgów Przesy∏owych Gaz-System S.A. na rynku funkcjonujà równie˝ inne podmioty, które prowadzà

przede wszystkim dzia∏alnoÊç w sektorze dystrybucji gazu ziemnego. Nie wszystkie spó∏ki publikujà swoje sprawozdania finansowe, wobec tego nie jest mo˝liwe dokonanie czytelnego porównania ich wyników finansowych. Tabela nr 8 przedstawia liczb´ wydanych przez Prezesa URE koncesji dotyczàcych paliw gazowych.

Tabela nr 8. Liczba udzielonych koncesji wydanych przez Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

Wytwarzanie paliw gazowych

0

8

0

0

0

1

1

2

0

Przesy∏anie lub dystrybucja

paliw gazowych

0

34

15

12

7

6

5

10

5

Obrót paliwami gazowymi

0

33

15

13

8

9

9

14

8

Magazynowanie paliw

gazowych

0

0

0

0

0

0

0

0

1

Skraplanie gazu ziemnego

0

0

0

0

0

0

0

0

4

Obrót gazem ziemnym

z zagranicà

0

0

0

7

2

4

3

8

4

Razem

0

75

30

32

17

20

18

34

22

èród∏o: Urzàd Regulacji Energetyki.

Rynek gazu ziemnego w Polsce jest rynkiem regulowanym, w którym ceny gazu kszta∏towane sà poÊrednio

poprzez decyzje Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki w procesie zatwierdzania taryf, na mocy ustawy — Prawo energetyczne. W taryfach okreÊla si´ zarówno cen´ paliwa, jak i stawki op∏at sta∏ych i zmiennych za przesy∏anie i dystrybucj´, op∏aty abonamentowe, op∏aty za przy∏àczenie do sieci oraz kary za nielegalny pobór paliw gazowych.

Cena hurtowa gazu ziemnego wysokometanowego ustalana jest na podstawie Êredniowa˝onych kosztów

jego pozyskania ze êróde∏ krajowych i z importu oraz kosztów w∏asnych obrotu. W g∏ównej mierze — z uwagi

na fakt, ˝e znaczna cz´Êç gazu pochodzi z importu — o jej wysokoÊci decyduje koszt nabycia tego gazu za granicà, wyznaczany przez ceny importowe oraz kursy walutowe.

Ceny importowe gazu ziemnego ustalane sà kwartalnie, w wysokoÊci wynikajàcej z formu∏ kontraktowych

zale˝nych od cen olejów lekkich i ci´˝kich, jakie notowane sà na gie∏dzie w Rotterdamie w okresie dziewi´ciu

miesi´cy poprzedzajàcych dany kwarta∏. Ich dynamika pozostaje wi´c w Êcis∏ym zwiàzku z d∏ugookresowym

trendem zmian cen ropy naftowej.

Ceny gazów zaazotowanych (GZ-41,5 i GZ-35) — pochodzàcych wy∏àcznie ze êróde∏ krajowych — ustalane

sà na takim poziomie, ˝eby ceny 1 GJ ciep∏a wytworzonego z tych gazów by∏y zbli˝one do ceny 1 GJ ciep∏a wytworzonego z gazu wysokometanowego. Taki sposób ich ustalania zapewnia powiàzanie cen paliw gazowych

z ich jakoÊcià (wyra˝onà ciep∏em spalania), powodujàc jednoczeÊnie, ˝e obrót gazami zaazotowanymi jest wysoce op∏acalny. Pozwala to na stabilizacj´ cen paliw gazowych w ustalonym okresie, mimo wzrostu kosztów

zakupu gazu wysokometanowego z importu w stosunku do kosztów przyj´tych we wniosku o zatwierdzenie

taryfy.

KonkurencyjnoÊç cenowa gazu ziemnego w Polsce by∏a analizowana w uk∏adzie porównawczym do innych

paliw na rynku krajowym. Przedstawione poni˝ej dane wskazujà, ˝e na rynku krajowym gaz ziemny by∏ bardziej

konkurencyjnym paliwem ni˝ olej opa∏owy, ale mniej konkurencyjnym w odniesieniu do w´gla, zarówno dla

odbiorców domowych, jak i przemys∏owych.

Tabele nr 9 i 10 przedstawiajà kolejno ceny noÊników energii dla odbiorców w gospodarstwach domowych

i odbiorców przemys∏owych w 2006 r.

Tabela nr 9. Ceny noÊników energii dla gospodarstw domowych w 2006 r.

Nazwa noÊnika

Ceny brutto

[PLN/GJ]

Energia elektryczna

113,91

Lekki olej opa∏owy

71,97

Gaz ziemny

41,09

W´giel kamienny

20,25

èród∏o: Agencja Rynku Energii, Charakterystyka stanu sektora paliwowo-energetycznego w latach 2003—2006, str. 41.

Tabela nr 10. Ceny noÊników energii dla przemys∏u w 2006 r.

Nazwa noÊnika

Ceny netto

[PLN/GJ]

Energia elektryczna

63,28

Ci´˝ki olej opa∏owy

23,34

Gaz ziemny

21,81

W´giel kamienny

8,64

èród∏o: Agencja Rynku Energii, Charakterystyka stanu sektora paliwowo-energetycznego w latach 2003—2006, str. 40.

(Przeliczenia cen gazu na GJ dokonano w oparciu o ciep∏o spalania).

9. SkutecznoÊç podejmowanych dzia∏aƒ w zakresie bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w gaz

ziemny

WÊród dzia∏aƒ podejmowanych w omawianym przez sprawozdanie okresie, zmierzajàcych do zapewnienia

bezpieczeƒstwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dywersyfikacj´ dróg i kierunków dostaw gazu ziemnego, nale˝y wymieniç podj´cie dzia∏aƒ majàcych na celu przygotowanie decyzji inwestycyjnych i handlowych dla dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Rzeczypospolitej Polskiej z innych êróde∏, poprzez po∏àczenie gazociàgowe ze z∏o˝ami skandynawskimi poprzez duƒski system przesy∏owy (projekt Baltic Pipe), oraz

podj´cie dzia∏aƒ majàcych na celu przygotowanie decyzji inwestycyjnych i handlowych dla dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego przy pomocy terminalu LNG do odbioru gazu skroplonego w ÂwinoujÊciu.

9.1. Zakup z∏ó˝ na Morzu Pó∏nocnym i po∏àczenie ze z∏o˝ami gazu ziemnego na Norweskim Szelfie Kontynentalnym

Przedmiotem dzia∏aƒ Rady Ministrów i Ministra Gospodarki w 2006 r. by∏o mi´dzy innymi wspieranie dzia∏aƒ PGNiG SA majàcych na celu przygotowanie decyzji inwestycyjnych i handlowych celem dywersyfikacji dostaw noÊników energii do Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególnoÊci nabycie przez PGNiG SA 15 % po∏o˝onych na Norweskim Szelfie Kontynentalnym z∏ó˝ (Skarv, Snadd i Idun), wspieranie rozmów polsko-norweskich

a nast´pnie polsko-duƒskich celem zawarcia stosownych porozumieƒ o zakupie gazu ziemnego od producentów norweskich, wspieranie dzia∏aƒ majàcych na celu realizacj´ projektu Baltic Pipe oraz wspieranie dzia∏aƒ

majàcych na celu budow´ w ÂwinoujÊciu terminalu LNG do odbioru skroplonego gazu ziemnego.

Powy˝sze dzia∏ania by∏y zgodne ze strategià dywersyfikacji dostaw gazu do Polski opisanà i przyj´tà przez

Rad´ Ministrów w dniu 20 marca 2007 r. w Polityce dla przemys∏u gazu ziemnego, uchwale nr 3/2006 z dnia

3 stycznia 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ majàcych na celu dywersyfikacj´ dostaw noÊników energii oraz uchwale

nr 77/2006 z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ zwi´kszajàcych bezpieczeƒstwo energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej.

9.2. Budowa w ÂwinoujÊciu terminalu LNG do odbioru skroplonego gazu ziemnego

W okresie, który obejmuje niniejsze sprawozdanie, zosta∏a powo∏ana spó∏ka celowa dedykowana do budowy terminalu regazyfikacyjnego LNG w ÂwinoujÊciu. W spó∏ce Polskie LNG Sp. z o.o. (PLNG Sp. z o.o.) 100 %

udzia∏ów obj´∏a spó∏ka PGNiG SA. Celem spó∏ki jest budowa terminalu, a nast´pnie prowadzenie dzia∏alnoÊci

regazyfikacyjnej polegajàcej przede wszystkim na roz∏adunku, prze∏adunku i regazyfikacji skroplonego gazu

ziemnego. Syntetyczny harmonogram dzia∏aƒ zak∏ada realizacj´ budowy niezb´dnej infrastruktury regazyfikacyjnej w czterech etapach

1. 2005—2006 Etap studialny

2. 2006—2008 Etap wdro˝eniowy

3. 2008—2011 Etap inwestycyjny

4. 2011

Etap eksploatacyjny

Zgodnie z za∏o˝eniami poczàtkowa zdolnoÊç prze∏adunkowa terminalu ma wynosiç 2,5 mld m3 gazu rocznie. W zale˝noÊci od popytu na gaz mo˝liwe b´dzie zwi´kszenie przepustowoÊci do 5—7,5 mld m3.

9.3. Dzia∏ania wobec projektu budowy gazociàgu Nord Stream

We wspomnianym okresie Rada Ministrów, Minister Gospodarki i Pe∏nomocnik Rzàdu do Spraw Dywersyfikacji Dostaw NoÊników Energii wyra˝ali sprzeciw wobec wszelkich inwestycji mogàcych zagroziç bezpieczeƒstwu energetycznemu Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególnoÊci wobec budowy, z omini´ciem paƒstw tranzytowych, gazociàgu z Federacji Rosyjskiej do Republiki Federalnej Niemiec po dnie Morza Ba∏tyckiego (Gazociàg Nord Stream). Dzia∏ania te by∏y podejmowane równie˝ w ramach Mi´dzyresortowego Zespo∏u do Spraw

Polityki Bezpieczeƒstwa Energetycznego pod przewodnictwem Ministra Gospodarki.

9.4. Dzia∏ania w ramach Europejskiej Sieci Korespondentów Energetycznych (NESCO)

W 2006 r. Komisja Europejska rozpocz´∏a prace nad powo∏aniem i utworzeniem Europejskiej Sieci Korespondentów Energetycznych19). Potrzeba utworzenia sieci by∏a zwiàzana ze zwi´kszajàcym si´ popytem w ca∏ej UE na surowce energetyczne i zagro˝eniami przerwania ich dostaw. Sieç tworzà wyznaczeni przez paƒstwa

cz∏onkowskie korespondenci — w przypadku Polski sà to przedstawiciele Ministra Gospodarki. G∏ównym celem NESCO jest sta∏e monitorowanie sytuacji dostaw noÊników energii do UE oraz stworzenie mechanizmu

wczesnego ostrzegania o zagro˝eniach. Korespondenci komunikujà si´ poprzez specjalnie utworzony w tym celu portal internetowy, informujàc si´ nawzajem o sytuacjach zagro˝enia bezpieczeƒstwa dostaw.

9.5. Wykorzystanie funduszy UE

W listopadzie 2006 r. Rada Ministrów przyj´∏a projekt Programu Operacyjnego Infrastruktura i Ârodowisko

na lata 2007—2013, w ramach którego przewidywane jest wsparcie rozbudowy przesy∏owej i dystrybucyjnej sieci gazowej oraz podziemnych magazynów gazu. W styczniu 2007 r. Rada Ministrów przyj´∏a indykatywny wykaz

du˝ych projektów, stanowiàcy za∏àcznik do Programu Operacyjnego Infrastruktura i Ârodowisko 2007—2013,

który zosta∏ zaktualizowany przez Rad´ Ministrów w dniu 20 lutego 2007 r. Indykatywny wykaz du˝ych projek———————

19) Konkluzje w sprawie Europejskiej Sieci Korespondentów Energetycznych zosta∏y przyj´te przez Rad´ ds. Ogólnych i Sto-

sunków Zewn´trznych na posiedzeniu w dniach 11—12 grudnia 2006 r.

tów zawiera∏ 234 projekty o ∏àcznej ca∏kowitej wartoÊci 41,6 mld EUR i zosta∏ opracowany w podziale na list´

projektów podstawowych oraz list´ projektów rezerwowych. W ramach priorytetu Bezpieczeƒstwo energetyczne, w tym dywersyfikacja êróde∏ energii przewidziano do realizacji 17 projektów, w tym 3 projekty rezerwowe,

dotyczàcych rozbudowy infrastruktury gazowej o ∏àcznej orientacyjnej wartoÊci 1,37 mld EUR. Priorytet Bezpieczeƒstwo energetyczne, w tym dywersyfikacja êróde∏ energii zosta∏ przygotowany przez Ministra Gospodarki.

10. Planowane lub b´dàce w budowie krajowe êród∏a gazu ziemnego i inne sposoby dostaw

gazu ziemnego do krajowego systemu gazowniczego

W okresie sprawozdawczym PGNiG SA realizowa∏o szereg inwestycji w kraju i zagranicà, których celem by∏o pozyskanie nowych êróde∏ gazu i zwi´kszenie bezpieczeƒstwa energetycznego kraju. WÊród g∏ównych inwestycji krajowych nale˝y wymieniç

— rozbudow´ i budow´ nowych podziemnych magazynów gazu w Wierzchowicach, Mogilnie i Strachocinie

oraz budow´ nowego obiektu w Kosakowie; w wyniku tych dzia∏aƒ mo˝liwe b´dzie zwi´kszenie pojemnoÊci magazynowych z obecnych 1,6 mld m3 do 2,8 mld m3,

— budow´ Odazotowni Grodzisk, której celem jest przetworzenie gazu zaazotowanego do gazu wysokometanowego, budowa odazotowni w okolicach Grodziska Wielkopolskiego pozwoli na zwi´kszenie wydobycia

gazu zaazotowanego z istniejàcych kopalƒ i ze z∏ó˝ planowanych do zagospodarowania oraz umo˝liwi równomiernà eksploatacj´ z∏ó˝ tego gazu w okresach letnim i zimowym20),

— rozbudow´ krajowych z∏ó˝ gazu ziemnego i ropy naftowej Lubiatów — Mi´dzychód — Grotów — LMG, którego celem jest zagospodarowanie z∏ó˝ ropy naftowej i gazu ziemnego oraz umo˝liwienie transportu, magazynowania i sprzeda˝y ropy naftowej, gazu ziemnego, siarki i gazu p∏ynnego (LPG) z Kopalni Ropy Naftowej i Gazu Ziemnego LMG21),

— zagospodarowanie z∏o˝a gazu ziemnego Jasionka (I etap zosta∏ zrealizowany w styczniu 2007 r.) oraz pod∏àczenie do eksploatacji 5 odwiertów na z∏o˝ach ju˝ eksploatowanych o ∏àcznej zdolnoÊci wydobywczej

oko∏o 580 m3/min, co przy ca∏orocznej eksploatacji daje przyrost wydobycia gazu oko∏o 260 mln m3.

W 2008 r. przewiduje si´ w∏àczenie do eksploatacji z∏o˝a Jasionka (II etap), Cierpisz, ¸´kawica oraz 8 odwiertów na z∏o˝ach produkcyjnych o ∏àcznej zdolnoÊci wydobywczej oko∏o 600 m3/min, co daje przyrost zdolnoÊci produkcyjnych rz´du 280 mln m3 rocznie,

— w latach 2007—2008 przewiduje si´ w∏àczenie do eksploatacji 5 z∏ó˝ gazu ziemnego: Kaleje, Kaleje-E, ¸´ki,

Paproç-W, Nowy TomyÊl — o ∏àcznej zdolnoÊci wydobywczej 635 m3/min, co przy ca∏orocznej eksploatacji

daje przyrost wydobycia gazu oko∏o 320 mln m3. Spó∏ka planuje równie˝ budow´ dwóch podziemnych magazynów gazu zaazotowanego w Daszewie oraz w Bonikowie. Dzi´ki temu b´dzie mo˝liwa optymalizacja

dostaw gazu ziemnego w podsystemie gazu zaazotowanego oraz pokrycie zwi´kszonego zapotrzebowania

na gaz zaazotowany w tych regionach.

11. Podejmowane dzia∏ania i wprowadzone ograniczenia dotyczàce sytuacji zagro˝enia bezpieczeƒstwa paliwowego paƒstwa w zakresie gazu ziemnego

W okresie, którego dotyczy niniejsze sprawozdanie, nie wystàpi∏o ograniczenie w dostawach gazu ziemnego do Polski. Pojawi∏o si´ natomiast zagro˝enie w postaci doniesieƒ o mo˝liwoÊci wstrzymania dostaw gazu

ziemnego do Polski przez Ukrain´ oraz przez Bia∏oruÊ. Z tego powodu OGP Gaz-System S.A. we wspó∏pracy

z Ministrem Gospodarki podjà∏ nast´pujàce dzia∏ania na wypadek obni˝enia dostaw poprzez punkty odbiorcze

gazu ziemnego na granicy polsko-ukraiƒskiej i polsko-bia∏oruskiej

• Powo∏ano zespó∏ ds. przygotowania OGP do szczytu 2006/07. Zespó∏ pracowa∏ od sierpnia 2006 r. do kwietnia 2007 r. i na bie˝àco analizowa∏ prac´ systemu gazowniczego. W ramach zespo∏u przygotowywano prognozy bilansów gazu i mo˝liwoÊci pokrycia przewidywanych szczytów zapotrzebowania dobowego odbiorców. Rozpatrywano prawdopodobne scenariusze pracy systemu przesy∏owego, ∏àcznie z mo˝liwoÊcià

zmniejszenia kontraktowych dostaw z importu.

• Na bie˝àco, w porozumieniu z PGNiG SA, przygotowywane by∏y programy ruchu dla ró˝nych scenariuszy

pracy systemu przesy∏owego i szczytowych zapotrzebowaƒ odbiorców.

• Do koƒca grudnia 2006 r., wykorzystujàc ka˝dà sytuacj´ obni˝enia zapotrzebowania odbiorców z powodu

doÊç wysokich temperatur otoczenia, trwa∏o nape∏nianie podziemnych magazynów gazu. W ten sposób

osiàgni´to rekordowo wysoki poziom nape∏nienia PMG na dzieƒ 1 stycznia 2007 r.; tego dnia wszystkie zbiorniki dysponowa∏y maksymalnà dost´pnà pojemnoÊcià i maksymalnà zdolnoÊcià odbioru gazu.

———————

20) WartoÊç projektu wynosi oko∏o 330 mln z∏, a zakoƒczenie jest przewidywane na 2010 r.

21) WartoÊç projektu wynosi oko∏o 681,5 mln z∏, a zakoƒczenie jest przewidywane na koniec 2009 r.

STANY POJEMNOÂCI CZYNNYCH PMG NA PRZE¸OMIE LAT 2005/06 I 2006/07 ¸ÑCZNIE

Z POJEMNOÂCIÑ KPMG MOGILNO WYKORZYSTYWANÑ PRZEZ OGP Gaz-System S.A.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

PRZEBIEG ZAPOTRZEBOWANIA I DOSTAW GAZU ZIEMNEGO WYSOKOMETANOWEGO

od lipca 2006 r. do kwietnia 2007 r.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

11.1. Zagro˝enie mo˝liwoÊcià wstrzymania dostaw gazu ziemnego z Ukrainy do Polski

W paêdzierniku 2006 r. pojawi∏y si´ medialne informacje o mo˝liwym zmniejszeniu lub wstrzymaniu dostaw

gazu ziemnego dostarczanego do Polski tranzytem przez Ukrain´. Podobne zagro˝enie dotyczàce zmniejszenia

dostaw gazu importowanego przez punkt zdawczo-odbiorczy Drozdowicze, jakie wystàpi∏o pod koniec 2005 r.,

zakoƒczy∏o si´ obni˝eniem dostaw gazu z tego kierunku w styczniu 2006 r. W paêdzierniku 2006 r. nie dosz∏o

jednak do ograniczenia dostaw w punkcie Drozdowicze.

WartoÊci ciÊnienia i przebieg dostaw gazu i nominacji w punkcie Drozdowicze

paêdziernik 2006 r.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

Ârednie dobowe wartoÊci ciÊnienia i przebieg dostaw gazu w punkcie Drozdowicze

— lipiec 2006 r., kwiecieƒ 2007 r.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

11.2. Zagro˝enie mo˝liwoÊcià wstrzymania dostaw gazu ziemnego tranzytowanego przez terytorium Bia∏orusi do Polski

Na prze∏omie 2006/2007 pojawi∏o si´ zagro˝enie zmniejszeniem dostaw w punkcie Wysokoje wynikajàce

z nierozstrzygni´tej kwestii zaleg∏oÊci p∏atniczych Bie∏transgazu wobec Gazpromu. Zmniejszenie dostaw, w tym

z tego kierunku, nie nastàpi∏o, gdy˝ strony (Bia∏oruÊ i Federacja Rosyjska) dosz∏y do porozumienia w sprawie

p∏atnoÊci za gaz.

Ârednie dobowe wartoÊci ciÊnienia i przebieg dostaw gazu w punkcie Wysokoje

— lipiec 2006 r., kwiecieƒ 2007 r.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

WartoÊci ciÊnienia i przebieg gazu w punkcie Wysokoje — od 30 XII 2006 r. do1 I 2007 r.

èród∏o: Gaz-System S.A. Dzia∏ Programowania Ruchu.

12. PojemnoÊç czynna instalacji magazynowych gazu ziemnego

Uwzgl´dniajàc potrzeby zwiàzane z utrzymaniem bezpieczeƒstwa sta∏ych dostaw do odbiorców, spó∏ka

PGNiG SA rozpocz´∏a prace zwiàzane z budowà i rozbudowà magazynów gazu ziemnego w nast´pujàcych

miejscowoÊciach: Bonikowo, Kosakowo, Daszewo, Wierzchowice, Mogilno i Strachocina.

Tabela nr 13 przedstawia magazyny gazu znajdujàce si´ w budowie i rozbudowywane wraz z ich pojemnoÊciami czynnymi.

Tabela nr 13. Magazyny gazu znajdujàce si´ w budowie oraz rozbudowywane z uwzgl´dnieniem ich pojemnoÊci.

Nazwa magazynu

Rodzaj

PojemnoÊç czynna

(mld m3)

PojemnoÊç

docelowa (mld m3)

Planowane

ukoƒczenie

Bonikowo

Budowa

0,20

2009 r.

Kosakowo

Budowa

0,045

2012 r.

Daszewo

Budowa

0,03

2009 r.

Wierzchowice

Rozbudowa

0,5

1,20

2011 r.

Mogilno

Rozbudowa

0,37

0,44

2011 r.

Strachocina

Rozbudowa

0,15

0,30

2009 r.

Razem

Budowa/Rozbudowa

1,02

2,215

2012 r.

èród∏o: Prezentacja PGNiG SA pt. Aktualna informacja o GK PGNiG i liberalizacji rynku gazu w Polsce, str. 13.

13. Wnioski wynikajàce ze sprawowania nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w gaz

ziemny

Konieczne jest kontynuowanie dzia∏aƒ majàcych na celu zapewnienie bezpieczeƒstwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dywersyfikacj´ dróg i kierunków dostaw noÊników energii (gazu ziemnego). Dotyczy to równie˝ kontynuowania dzia∏aƒ majàcych na celu uzyskiwanie dost´pu do z∏ó˝ zagranicznych (inwestycje w upstream).

Niezb´dne jest tak˝e kontynuowanie prac majàcych na celu zwi´kszenie pojemnoÊci magazynowych gazu

ziemnego w Polsce, dla zabezpieczenia ciàg∏oÊci dostaw dla odbiorców krajowych.

Przy zwi´kszajàcym si´ stale zu˝yciu gazu ziemnego na Êwiecie oraz przy rosnàcym jednoczeÊnie uzale˝nieniu si´ UE od dostaw noÊników energii z Federacji Rosyjskiej, a tak˝e w kontekÊcie inwestycji majàcych na celu omini´cie Rzeczypospolitej Polskiej i paƒstw ba∏tyckich w transporcie tych noÊników niezb´dne jest uniezale˝nienie si´ od dostaw z jednego kierunku i prowadzenie zdecydowanej i spójnej polityki mi´dzynarodowej.

Sytuacjà jak najbardziej po˝àdanà jest taka sytuacja, w której Rzeczpospolita Polska w swoim bilansie energetycznym uzyskuje gaz ziemny w oko∏o 30 % z w∏asnego wydobycia, oko∏o 30 % z kierunku pó∏nocnego i poprzez terminal LNG oraz pozosta∏à cz´Êç z kierunku wschodniego.

14. èród∏a wykorzystane przy opracowaniu sprawozdania

— dyrektywa Rady 2004/67/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. dotyczàca Êrodków zapewniajàcych bezpieczeƒstwo

dostaw gazu ziemnego

— dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczàca wspólnych zasad rynku wewn´trznego gazu ziemnego i uchylajàca dyrektyw´ 98/30/WE

— ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne

— ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach post´powania w sytuacjach zagro˝enia bezpieczeƒstwa paliwowego paƒstwa i zak∏óceƒ na rynku naftowym

— uchwa∏a nr 3/2006 Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ majàcych na celu dywersyfikacj´ dostaw noÊników energii

— uchwa∏a nr 77/2006 Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie dzia∏aƒ zwi´kszajàcych bezpieczeƒstwo

energetyczne Rzeczypospolitej Polskiej

— rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie szczegó∏owych zasad i trybu wprowadzania ograniczeƒ w sprzeda˝y paliw sta∏ych lub ciek∏ych oraz w dostarczaniu i poborze paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciep∏a

— Polityka dla przemys∏u gazowego przygotowana przez Ministra Gospodarki, przyj´ta przez Rad´ Ministrów

dnia 20 marca 2007 r.

— Polityka energetyczna Polski do 2025 r. z dnia 1 lipca 2005 r. przyj´ta przez Rad´ Ministrów dnia 4 stycznia

2005 r.

— Porozumienie mi´dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzàdem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu

gazociàgów dla tranzytu gazu rosyjskiego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i dostawach gazu rosyjskiego do Rzeczypospolitej Polskiej, zawarte w dniu 25 sierpnia 1993 r. (z póêniejszymi aneksami)

— sprawozdanie z dzia∏alnoÊci Prezesa Urz´du Regulacji Energetyki w 2006 r.

— sprawozdanie Zarzàdu z dzia∏alnoÊci spó∏ki PGNiG SA za 2006 r.

— informacja spó∏ki Gaz System S.A. z dnia 31 marca 2007 r.

— dane statystyczne zbierane przez Agencj´ Rynku Energii S.A.

— prezentacja PGNiG SA pt. Aktualna informacja o GK PGNiG i liberalizacji rynku gazu w Polsce

— materia∏y i opracowania w∏asne Departamentu Ropy i Gazu Ministerstwa Gospodarki.

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 73, tel. 0-22 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 0-22 629-61-73

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Wydzia∏u Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 646/W/C/2008

ISSN 0209-214X

Cena 3,90 z∏ (w tym 7 % VAT)