Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 września 2007 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 21 października 2007 r.

§ 1. Ustala si´ wytyczne w sprawie zadaƒ i trybu

pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczàce

przygotowania i przeprowadzenia g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ

21 paêdziernika 2007 r., stanowiàce za∏àcznik do

uchwa∏y.

z 2001 r. Nr 74, poz. 786 i Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 14,

poz. 128, Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 153,

poz. 1271, z 2003 r. Nr 57, poz. 507 i Nr 130, poz. 1188,

z 2004 r. Nr 25, poz. 219, z 2005 r. Nr 140, poz. 1173,

z 2006 r. Nr 218, poz. 1592 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162,

Nr 112, poz. 766 i Nr 176, poz. 1238.

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia

i podlega og∏oszeniu.

1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji

Wyborczej z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r. (poz. 741)

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZÑCE ZADA¡ I TRYBU PRZYGOTOWANIA

I PRZEPROWADZENIA G¸OSOWANIA W WYBORACH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

I DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, ZARZÑDZONYCH NA DZIE¡ 21 PAèDZIERNIKA 2007 R.

Cz∏onkowie komisji

1. Cz∏onkowie komisji otrzymujà od przewodniczàcego komisji dokumenty potwierdzajàce cz∏onkostwo

i funkcje pe∏nione w komisji. Dokument potwierdzajàcy pe∏nienie funkcji przewodniczàcego komisji wystawia zast´pca przewodniczàcego.

W dniu wyborów cz∏onkowie komisji sà obowiàzani nosiç identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz

funkcjà pe∏nionà w komisji.

Cz∏onkowie komisji nie mogà udzielaç wyborcom

pomocy w g∏osowaniu.

2. Przewodniczàcy komisji kieruje pracami komisji,

zwo∏uje jej posiedzenia i przewodniczy im. W razie

nieobecnoÊci przewodniczàcego jego obowiàzki pe∏ni

zast´pca przewodniczàcego komisji.

Podczas g∏osowania przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie porzàdku i spokoju, czuwa nad

przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie kampanii wyborczej i przestrzeganiem w∏aÊciwego toku

czynnoÊci podczas g∏osowania. Ma prawo za˝àdaç

opuszczenia lokalu przez osoby naruszajàce porzàdek

i spokój (art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 12 kwietnia

2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,

zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà”), a w razie potrzeby zwróciç si´ do komendanta w∏aÊciwej jednostki

Policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 66 ust. 3

Ordynacji wyborczej). Przypadki zak∏ócenia g∏osowania odnotowuje si´ w protokole g∏osowania.

M´˝owie zaufania

3. M´˝owie zaufania wyznaczeni przez pe∏nomocników wyborczych komitetów, które zarejestrowa∏y listy okr´gowe lub kandydatów na senatorów w danym

okr´gu wyborczym (lub upowa˝nione przez nich osoby), mogà byç obecni w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas wszystkich czynnoÊci wykonywanych przez komisj´. Do ka˝dej komisji pe∏nomocnik

ka˝dego komitetu wyborczego mo˝e zg∏osiç po jednym m´˝u zaufania (art. 154 ust. 1 Ordynacji wyborczej). M´˝owie zaufania przedstawià komisji zaÊwiadczenie podpisane przez pe∏nomocnika wyborczego

lub upowa˝nionà przez niego osob´, sporzàdzone wed∏ug wzoru ustalonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà uchwa∏à z dnia 13 sierpnia 2001 r. w sprawie

wzoru zaÊwiadczenia dla m´˝ów zaufania do obwodowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej (M. P. Nr 27, poz. 445). Je˝eli zaÊwiadczenie

wystawi∏a osoba upowa˝niona przez pe∏nomocnika,

mà˝ zaufania okazuje komisji kserokopi´ tego upo-

wa˝nienia. ZaÊwiadczenia mogà ró˝niç si´ mi´dzy sobà wyglàdem i uk∏adem graficznym, ale ich treÊç musi odpowiadaç wzorowi ustalonemu przez Paƒstwowà

Komisj´ Wyborczà. Komisja sprawdza zgodnoÊç treÊci

przed∏o˝onego zaÊwiadczenia z ustalonym wzorem

oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej zaÊwiadczenie.

4. Podczas obecnoÊci w lokalu wyborczym m´˝owie zaufania noszà identyfikatory z imieniem, nazwiskiem, funkcjà oraz nazwà komitetu wyborczego, który reprezentujà. Identyfikatory nie mogà zawieraç elementów kampanii wyborczej.

M´˝owie zaufania majà prawo obserwowaç

wszystkie czynnoÊci komisji, zg∏aszaç przewodniczàcemu komisji na bie˝àco uwagi i zastrze˝enia oraz

wnosiç uwagi do protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

M´˝owie zaufania nie mogà wykonywaç ˝adnych

czynnoÊci cz∏onka komisji, pomagaç wyborcom w g∏osowaniu ani udzielaç im wyjaÊnieƒ. Wykonywanie

uprawnieƒ m´˝ów zaufania nie mo˝e tak˝e utrudniaç

pracy komisji, zak∏ócaç powagi g∏osowania ani naruszaç jego tajnoÊci. Przewodniczàcy komisji mo˝e wydawaç polecenia o charakterze porzàdkowym, w wypadku gdy dzia∏ania m´˝ów zaufania wykraczajà

poza ich uprawnienia. Fakt ten nale˝y odnotowaç

w punkcie 13 protoko∏ów g∏osowania w obwodzie.

Przewodniczàcy komisji informuje m´˝ów zaufania o przys∏ugujàcych im prawach i wskazuje im miejsce w lokalu wyborczym, z którego b´dà mogli obserwowaç przebieg g∏osowania.

Dziennikarze

5. W czasie g∏osowania w lokalu mogà przebywaç

dziennikarze posiadajàcy wa˝ne legitymacje dziennikarskie.

Dziennikarze sà obowiàzani zg∏osiç swojà obecnoÊç przewodniczàcemu komisji oraz stosowaç si´ do

zarzàdzeƒ majàcych na celu zapewnienie powagi i tajnoÊci g∏osowania. Dziennikarze nie mogà przeprowadzaç wywiadów w lokalu, w którym odbywa si´ g∏osowanie, ani przebywaç w tym lokalu przed rozpocz´ciem i po zakoƒczeniu g∏osowania.

Lokal wyborczy

6. W lokalu powinny znajdowaç si´: god∏o paƒstwowe, urna mogàca pomieÊciç wszystkie oddane karty do

g∏osowania, pomieszczenia lub os∏ony zapewniajàce

tajnoÊç g∏osowania umieszczone w takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewniç sprawny jego przebieg. Miejsca za os∏onami powinny byç wyposa˝one w przybory

do pisania. W miejscach tych nale˝y tak˝e umieÊciç plakat informacyjny Paƒstwowej Komisji Wyborczej o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci g∏osu.

Lokal powinien — w miar´ mo˝liwoÊci — byç tak

urzàdzony, aby wyborca po otrzymaniu kart do g∏osowania bezpoÊrednio kierowa∏ si´ do miejsca za os∏onà, a nast´pnie w stron´ urny.

Komisja obowiàzana jest sprawdziç, czy urna wykonana jest w taki sposób, aby przez ca∏y czas, od jej

zamkni´cia i opiecz´towania do jej otwarcia po zakoƒczeniu g∏osowania, nie by∏o mo˝liwe wrzucenie do

niej kart w inny sposób ni˝ przez otwór do tego przeznaczony ani wyj´cie (wysypanie si´) kart.

7. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza si´

urz´dowe obwieszczenia i informacje

1) o numerze i granicach okr´gu wyborczego do Sejmu i liczbie pos∏ów wybieranych w tym okr´gu oraz

o numerze i granicach okr´gu wyborczego do Senatu i liczbie senatorów wybieranych w tym okr´gu;

2) o numerach i granicach obwodów g∏osowania

oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych;

3) o zarejestrowanych w danym okr´gu wyborczym

okr´gowych listach kandydatów na pos∏ów, tj.

o numerach i nazwach tych list wraz z danymi

o kandydatach;

4) o zarejestrowanych kandydatach na senatorów;

5) Paƒstwowej Komisji Wyborczej o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci g∏osu;

6) o sk∏adzie komisji.

W lokalach przystosowanych do g∏osowania dla

osób niepe∏nosprawnych obwieszczenia i informacje

powinny byç dodatkowo umieszczone na wysokoÊci

umo˝liwiajàcej ich odczytanie z wózka inwalidzkiego.

8. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku

(wewnàtrz i na zewnàtrz), w którym mieÊci si´ ten lokal, nie mogà byç umieszczone has∏a, napisy lub ulotki oraz inne materia∏y o charakterze agitacyjnym

(art. 87 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Kontroli w tym zakresie komisja dokonuje bezpoÊrednio przed dniem

g∏osowania oraz ponownie przed rozpocz´ciem g∏osowania. W razie umieszczenia takich materia∏ów komisja usuwa je; w wypadku gdyby usuni´cie ich przez

komisj´ we w∏asnym zakresie nie by∏o mo˝liwe, zwraca si´ ona o pomoc do wójta (burmistrza, prezydenta

miasta).

9. W terminie uzgodnionym z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), nie póêniej jednak ni˝

w przeddzieƒ g∏osowania, komisja skontroluje stan

przygotowania lokalu i budynku, w którym odb´dzie

si´ g∏osowanie. O stwierdzonych brakach lub nieprawid∏owoÊciach komisja zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a nast´pnie sprawdza, czy

zosta∏y one usuni´te.

Poz. 741

Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisja podaje do publicznej wiadomoÊci, w sposób zwyczajowo

przyj´ty, informacj´ o swoim sk∏adzie z uwzgl´dnieniem

pe∏nionych funkcji. W dniu g∏osowania informacj´

o sk∏adzie komisji wywiesza si´ w lokalu wyborczym.

11. Nie póêniej ni˝ na 3 dni przed dniem g∏osowania przewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie komisji poÊwi´cone organizacji jej pracy w przeddzieƒ i w dniu

g∏osowania. W czasie tego posiedzenia komisja ustala

w szczególnoÊci godziny rozpocz´cia pracy w dniu

g∏osowania. Informacj´ o godzinie rozpocz´cia pracy

podaje si´ do publicznej wiadomoÊci przede wszystkim przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieÊci si´ lokal wyborczy, i w urz´dzie gminy. Informacja

ta jest przeznaczona dla m´˝ów zaufania w celu umo˝liwienia im obecnoÊci przy wszystkich czynnoÊciach

komisji poprzedzajàcych otwarcie lokalu. Komisja

wspó∏dzia∏a w tym zakresie z wójtem (burmistrzem,

prezydentem miasta).

12. Komisja odbiera, najpóêniej w przeddzieƒ g∏osowania, karty do g∏osowania, formularze protoko∏u

g∏osowania, piecz´ç oraz spis wyborców. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej dwie

osoby ze swego sk∏adu, przy czym jednà z nich powinien byç przewodniczàcy komisji lub jego zast´pca.

Komisja ustala tak˝e miejsce i sposób przechowywania odebranych materia∏ów do dnia wyborów. Przy

odbiorze upowa˝nieni cz∏onkowie komisji dok∏adnie

sprawdzajà, czy

1) karty do g∏osowania zosta∏y dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy dotyczà one w∏aÊciwego

okr´gu;

2) karty do g∏osowania w wyborach do Sejmu sà

kompletne, tj. czy zawierajà wszystkie listy okr´gowe zarejestrowane w danym okr´gu;

3) przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy protoko∏u

g∏osowania (po 6 egzemplarzy)

a) protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów wraz z wk∏adkami do protoko∏u zawierajàcymi wszystkie okr´gowe listy kandydatów zarejestrowane w danym okr´gu,

b) protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów wraz z wydrukowanymi nazwiskami zarejestrowanych kandydatów na senatorów;

4) przekazano w∏aÊciwy spis wyborców;

5) przekazano w∏aÊciwà piecz´ç komisji (nazwa komisji, numer i siedziba — miejscowoÊç);

Zadania komisji przed dniem wyborów

6) przygotowane zosta∏y potrzebne materia∏y biurowe (poduszka do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, nawil˝acze, taÊma klejàca itp.).

10. Niezw∏ocznie po powo∏aniu komisja odbywa

pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje wyboru

przewodniczàcego komisji i jego zast´pcy oraz, po zapoznaniu si´ z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób

wykonania swoich zadaƒ.

Odbiór dokumentów potwierdza si´ na piÊmie,

wymieniajàc ich rodzaj i iloÊç, w tym liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania (odr´bnie do Sejmu i do Senatu). Protokó∏ odbioru otrzymuje organ przekazujàcy,

a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.

Spis wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu

komisji w przeddzieƒ g∏osowania, gdyby zatem przekazanie pozosta∏ych dokumentów wymienionych wy˝ej nastàpi∏o wczeÊniej, przekazanie spisu nale˝y potwierdziç odr´bnie.

Ponadto, w przypadku gdy komisji zapewniono

obs∏ug´ informatycznà, przewodniczàcy komisji odbiera, za poÊrednictwem koordynatora gminnego do

spraw obs∏ugi informatycznej, login i has∏o upowa˝niajàce do pobrania, z systemu komputerowego dostarczonego komisji przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà, licencji do potwierdzenia prawdziwoÊci danych

z protoko∏ów g∏osowania w obwodzie, sporzàdzanych

w systemie informatycznym, i ich zapisu na noÊniku

elektronicznym (dyskietce). W przypadku gdy przewodniczàcy komisji nie mo˝e odebraç loginu i has∏a,

odbioru dokonuje zast´pca przewodniczàcego komisji.

Odbiór loginu i has∏a potwierdza si´ na piÊmie. Protokó∏ odbioru otrzymuje organ dokonujàcy przekazania,

a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.

Informacja o loginie i haÊle zostanie przekazana

na kartce zabezpieczonej w cz´Êci obejmujàcej login

i has∏o przed odczytaniem przez osoby niepowo∏ane.

Na kartce zostanà umieszczone dane identyfikujàce

komisj´, dla której przeznaczone sà login i has∏o

(okreÊlenie gminy, numeru i siedziby w∏aÊciwej obwodowej komisji wyborczej oraz imi´ i nazwisko przewodniczàcego komisji obwodowej). Przewodniczàcy

pobiera licencj´ najpóêniej do godziny 1200 w dniu

g∏osowania.

W trakcie procedury pobierania licencji przewodniczàcy ustali indywidualne has∏o zabezpieczajàce t´

licencj´. Za pomocà licencji przewodniczàcy uwierzytelnia protoko∏y wyników g∏osowania w obwodzie.

Przewodniczàcy komisji zabezpieczy otrzymanà licencj´ przed dost´pem innych osób.

W razie zniszczenia lub utraty otrzymanego loginu

i/lub has∏a przed pobraniem licencji albo utraty licencji przewodniczàcy komisji powinien niezw∏ocznie

skontaktowaç si´ z koordynatorem gminnym do

spraw obs∏ugi informatycznej w celu uniewa˝nienia

utraconego loginu i has∏a lub licencji i otrzymania nowego loginu i has∏a. Na podstawie nowego loginu

i has∏a przewodniczàcy komisji mo˝e pobraç nowà licencj´.

Ze wzgl´du na koniecznoÊç zachowania poufnoÊci

has∏a przekazanie nowego has∏a w dniu g∏osowania

mo˝e okazaç si´ niemo˝liwe; w takim przypadku utrata has∏a ograniczy mo˝liwoÊç korzystania przez komisj´ ze wspomagania informatycznego.

Zadania komisji w

otwarciem lokalu

Poz. 741

dniu

wyborów

przed

13. W dniu wyborów komisja zbiera si´ w lokalu

wyborczym w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie, z udzia∏em

przewodniczàcego komisji lub jego zast´pcy, na tyle

wczeÊnie, aby wykonaç wszystkie czynnoÊci zwiàzane

z przygotowaniem g∏osowania, lecz nie póêniej ni˝

o godz. 500.

14. Przed rozpocz´ciem g∏osowania komisja,

w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz piecz´ç

komisji;

2) ponownie przelicza karty do g∏osowania, odr´bnie

do Sejmu i do Senatu;

3) ostemplowuje karty do g∏osowania swojà piecz´cià; zaleca si´ ostemplowanie wszystkich kart do

g∏osowania przed otwarciem lokalu, tj. przed godzinà 600; w razie niemo˝noÊci wykonania tej czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏osowania nale˝y

ostemplowaç karty bezpoÊrednio po godzinie 600,

w lokalu wyborczym; po ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komisji nale˝y je wraz z piecz´cià komisji odpowiednio zabezpieczyç;

4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowania

w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym

miejscu wywieszone sà urz´dowe obwieszczenia

i informacje, o których mowa w punkcie 7; w razie

stwierdzenia nieprawid∏owoÊci w tym zakresie komisja podejmuje dzia∏ania dla ich usuni´cia;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnàtrz

i na zewnàtrz budynku, w którym mieÊci si´ lokal,

nie znajdujà si´ elementy s∏u˝àce prowadzeniu

kampanii wyborczej (plakaty, ulotki, napisy) i usuwa je; w wypadku gdyby to nie by∏o mo˝liwe,

zwraca si´ ona o pomoc do wójta (burmistrza, prezydenta miasta);

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zamyka

jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona

w takim miejscu, by by∏a przez ca∏y czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komisji i m´˝ów zaufania; ponadto mo˝liwe jest wyznaczenie jednego

cz∏onka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem b´dzie czuwanie nad urnà.

Zadania komisji w trakcie g∏osowania

Przewodniczàcy komisji najpóêniej w przeddzieƒ

g∏osowania ustala z osobà odpowiedzialnà za obs∏ug´

informatycznà komisji miejsce i harmonogram jej pracy.

15. O godzinie 600 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpocz´cia g∏osowania do czasu jego zakoƒczenia

komisja wykonuje swoje zadania w sk∏adzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego zast´pcy (art. 61

ust. 3 Ordynacji wyborczej).

W wypadku gdy komisji zapewniono obs∏ug´

informatycznà, przewodniczàcy komisji najpóêniej

w przeddzieƒ g∏osowania ustala z osobà odpowiedzialnà za obs∏ug´ informatycznà miejsce i harmonogram jej pracy.

16. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komisja

wyborcza skreÊli z zarejestrowanej listy okr´gowej nazwisko kandydata na pos∏a lub (oraz) uniewa˝ni rejestracj´ listy okr´gowej kandydatów bàdê skreÊli kandy-

data na senatora, wówczas obowiàzana jest niezw∏ocznie zawiadomiç o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszarze swojej w∏aÊciwoÊci.

20. W dniu g∏osowania komisja dopisuje, zgodnie

z art. 67 ust. 2 i 3 Ordynacji wyborczej, do spisu wyborców i umo˝liwia g∏osowanie

W takim przypadku nie dokonuje si´ druku nowych

kart do g∏osowania. Okr´gowa komisja wyborcza sporzàdza wi´c informacj´ o nowym, prawid∏owym

brzmieniu karty do g∏osowania przez odwzorowanie

w∏aÊciwego arkusza takiej karty ze skreÊlonym nazwiskiem kandydata lub skreÊlonà listà kandydatów oraz

o warunkach wa˝noÊci g∏osu oddanego na takiej karcie.

Otrzymanà informacj´ o dokonanych skreÊleniach i nowym brzmieniu karty do g∏osowania komisja obwodowa umieszcza w lokalu wyborczym przy w∏aÊciwym obwieszczeniu oraz informuje ustnie o tym wyborców.

1) osobie przedk∏adajàcej zaÊwiadczenie o prawie do

g∏osowania, które to zaÊwiadczenie zatrzymuje

i do∏àcza do spisu; odnosi si´ to tak˝e do osób,

które na podstawie zaÊwiadczenia chcà g∏osowaç

w „swoim” obwodzie (wyborca otrzyma∏ zaÊwiadczenie w zwiàzku z zamiarem g∏osowania np. w innej miejscowoÊci, a póêniej odstàpi∏ od tego zamiaru);

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisj´ jakichkolwiek skreÊleƒ i adnotacji na kartach do g∏osowania.

2) osobie pomini´tej w spisie, je˝eli udokumentuje

ona (np. przedstawiajàc dowód osobisty), i˝ stale

zamieszkuje na terenie obwodu g∏osowania,

a dzia∏ ewidencji ludnoÊci urz´du gminy, na ˝àdanie komisji, potwierdzi telefonicznie, ˝e pomini´cie jest wynikiem pomy∏ki powsta∏ej przy sporzàdzaniu spisu;

17. Przed wydaniem karty do g∏osowania komisja

1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu z fotografià (art. 68 ust. 1 Ordynacji wyborczej);

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osowania w tym obwodzie, przez sprawdzenie, czy jego

nazwisko jest uj´te w spisie wyborców.

Wyborca g∏osujàcy za granicà otrzymuje kart´ do

g∏osowania po okazaniu komisji obwodowej wa˝nego

polskiego paszportu. W obwodach g∏osowania utworzonych za granicà na obszarze Unii Europejskiej wyborca mo˝e zamiast paszportu okazaç komisji dowód

osobisty.

18. Wyborcy wydaje si´ po jednej karcie do g∏osowania w wyborach do Sejmu i Senatu.

Komisja odmawia ponownego wydania karty niezale˝nie od przyczyn tego ˝àdania (np. z powodu pomy∏kowego wype∏nienia karty, zniszczenia jej itp.).

19. Przy wydawaniu kart do g∏osowania komisja

sprawdza, czy wydawane karty sà ostemplowane

piecz´cià komisji obwodowej.

Ponadto komisja baczy, by wyborca potwierdzi∏

w∏asnor´cznym podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania kart. W wypadku odmowy z∏o˝enia podpisu przewodniczàcy komisji w rubryce spisu „Uwagi” czyni adnotacj´ „odmowa podpisu” i opatruje jà swojà parafà. Podobnie nale˝y postàpiç w wypadku, gdy wyborca odmówi∏ przyj´cia jednej z kart do g∏osowania. Adnotacja powinna

wówczas brzmieç „bez Sejmu” lub „bez Senatu”.

Przy czynnoÊci potwierdzania przez wyborców

otrzymania kart nale˝y baczyç, by podpisy sk∏adane by∏y w miejscach (w linii) odpowiadajàcych nazwiskom.

Mo˝liwe jest sk∏adanie podpisu bez odwracania spisu.

Na wniosek wyborcy komisja jest obowiàzana wyjaÊniç mu sposób g∏osowania w wyborach do Sejmu

i do Senatu oraz warunki wa˝noÊci g∏osu, zgodnie z informacjami umieszczonymi na karcie do g∏osowania.

3) osobie skreÊlonej ze spisu dla danego obwodu

g∏osowania w zwiàzku z umieszczeniem w spisie

wyborców w szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej, je˝eli udokumentuje ona, i˝ opuÊci∏a szpital lub zak∏ad pomocy spo∏ecznej w przeddzieƒ

wyborów;

4) obywatelowi polskiemu stale zamieszkujàcemu za

granicà, a g∏osujàcemu w kraju na podstawie wa˝nego polskiego paszportu, jeÊli udokumentuje, i˝

stale zamieszkuje za granicà. Podstawà dopisania

takiego wyborcy do spisu nie mo˝e byç okazanie

dowodu osobistego, nawet w przypadku wyborców zamieszkujàcych stale za granicà na obszarze Unii Europejskiej. Udokumentowanie zamieszkiwania za granicà polega na okazaniu komisji dokumentu potwierdzajàcego ten fakt. Dokumentem

takim jest na przyk∏ad: karta sta∏ego pobytu, dokument potwierdzajàcy zatrudnienie za granicà, dokument potwierdzajàcy uprawnienie do korzystania ze Êwiadczeƒ ubezpieczenia spo∏ecznego za

granicà itp. Dane obj´te spisem wpisuje si´ w odpowiednich rubrykach spisu na podstawie paszportu. W rubryce spisu „Uwagi” wpisuje si´ numer paszportu oraz miejsce i dat´ jego wydania.

Przed dopisaniem do spisu obywatela polskiego

stale zamieszka∏ego za granicà komisja jest obowiàzana sprawdziç, czy w paszporcie nie ma odcisku piecz´ci innej komisji z datà 21 paêdziernika

2007 r.; w takim przypadku nale˝y odmówiç dopisania nazwiska wyborcy do spisu, gdy˝ odcisk piecz´ci komisji w paszporcie Êwiadczy o wczeÊniejszym udziale w g∏osowaniu. Po dopisaniu do spisu obywatela polskiego zamieszka∏ego za granicà

komisja jest obowiàzana umieÊciç w paszporcie

na ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej piecz´ci i wpisaç dat´

g∏osowania. Umieszczanie odcisku piecz´ci obwodowej komisji w paszporcie nie dotyczy przypadków, gdy do g∏osowania przyst´puje osoba zamieszka∏a w kraju, której nazwisko jest uj´te

w spisie, lub osoba przedk∏adajàca zaÊwiadczenie

o prawie do g∏osowania, pos∏ugujàca si´ paszportem w celu umo˝liwienia ustalenia jej to˝samoÊci;

5) osobie, która chce g∏osowaç w obwodzie utworzonym w szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej,

a przyby∏a do szpitala lub zak∏adu w przeddzieƒ

wyborów; dla dopisania tej osoby do spisu nie jest

wymagane posiadanie zaÊwiadczenia o prawie do

g∏osowania; w celu unikni´cia trudnoÊci z bie˝àcym potwierdzaniem przybycia do szpitala lub do

zak∏adu pomocy spo∏ecznej komisja wczeÊniej powinna zwróciç si´ do dyrektora placówki o udost´pnienie wykazu osób, które zosta∏y przyj´te

w przeddzieƒ wyborów.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie wyborców.

21. W czasie g∏osowania komisja baczy, by uprawnieni g∏osowali osobiÊcie, w taki sposób, aby nie naruszona zosta∏a tajnoÊç g∏osowania, a tak˝e aby g∏osowanie nie zosta∏o wykorzystane przez wyborców do

prowadzenia agitacji wyborczej. Niedopuszczalne jest

g∏osowanie za cz∏onka rodziny lub za innà osob´. Osobie niepe∏nosprawnej, na jej proÊb´, mo˝e pomagaç

w g∏osowaniu inna osoba; pomocy w g∏osowaniu nie

mo˝e udzielaç cz∏onek komisji ani mà˝ zaufania

(art. 69 Ordynacji wyborczej). Przeprowadzanie g∏osowania poza lokalem mo˝liwe jest wy∏àcznie w szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej przy zastosowaniu

urny pomocniczej, o czym mowa w punktach 53 i 54.

Komisja baczy, by wyborcy nie wynosili kart do g∏osowania poza lokal wyborczy.

22. G∏osowania nie wolno przerywaç, chyba ˝e

w wyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono

przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie nale˝y rozumieç wy∏àcznie takie,

które realnie uniemo˝liwia g∏osowanie (np. katastrofa

budowlana dotyczàca budynku, w którym znajduje si´

lokal wyborczy); nie sà nadzwyczajnymi wydarzeniami

sytuacje o charakterze techniczno-organizacyjnym

(brak w∏aÊciwej piecz´ci, trudnoÊç w dostaniu si´ do

budynku lub lokalu przed rozpocz´ciem g∏osowania

itp.). Zarzàdzenie o przerwie w g∏osowaniu, jego przed∏u˝eniu lub odroczeniu komisja bezzw∏ocznie podaje

do publicznej wiadomoÊci. Uchwa∏´ w tej sprawie

przesy∏a si´ w∏aÊciwej okr´gowej komisji wyborczej

oraz wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta).

W razie przerwania lub odroczenia g∏osowania komisja zakleja i opiecz´towuje wlot urny, a spis wyborców i niewykorzystane karty do g∏osowania umieszcza

w odr´bnych pakietach, opiecz´towuje je i opisuje.

Nast´pnie urn´ wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczàcemu komisji. Niewykorzystane

karty do g∏osowania nale˝y policzyç. Z czynnoÊci tych

nale˝y sporzàdziç protokó∏ i podaç w nim liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania, odr´bnie do Sejmu i do Senatu. Piecz´ç komisji oddaje si´ zast´pcy

przewodniczàcego, a gdyby zast´pca by∏ nieobecny —

innemu cz∏onkowi komisji.

Przed wznowieniem g∏osowania komisja stwierdza protokolarnie, czy piecz´cie na urnie i pakietach

kart oraz spisie nie zosta∏y naruszone. Uchwa∏´ o przerwaniu lub odroczeniu g∏osowania komisja za∏àcza do

Poz. 741

protoko∏ów g∏osowania w obwodzie i czyni o tym adnotacj´ w protoko∏ach g∏osowania (w punkcie 13).

W razie naruszenia piecz´ci lub braku dokumentów

komisja opisuje stwierdzony stan w protoko∏ach g∏osowania, zawiadamia o tym niezw∏ocznie okr´gowà

komisj´ wyborczà oraz wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) i nast´pnie wykonuje czynnoÊci wskazane

przez okr´gowà komisj´ wyborczà.

23. Komisja przeka˝e Paƒstwowej Komisji Wyborczej dane o liczbie osób uprawnionych do g∏osowania

oraz o liczbie wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w trakcie g∏osowania. Dane te przekazuje si´

wed∏ug stanu na godzin´ 1030 oraz na godzin´ 1630,

w trybie i na zasadach okreÊlonych w uchwale Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 wrzeÊnia 2007 r.

w sprawie wytycznych dla okr´gowych i obwodowych

komisji wyborczych, dotyczàcych trybu i zasad przekazywania Paƒstwowej Komisji Wyborczej danych o liczbie osób uprawnionych do g∏osowania oraz o liczbie

wyborców, którym wydano karty do g∏osowania,

w trakcie g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r.

(M. P. Nr 63, poz. 720).

Zadania komisji po zakoƒczeniu g∏osowania

24. O godz. 2000 komisja zamyka lokal; osobom

przyby∏ym do lokalu przed tà godzinà nale˝y umo˝liwiç oddanie g∏osu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatniego wyborc´ komisja zapiecz´towuje wlot urny, zaklejajàc go paskiem papieru opatrzonym piecz´cià komisji i podpisami jej cz∏onków.

W obwodach g∏osowania utworzonych w szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej komisja mo˝e zarzàdziç wczeÊniejsze zakoƒczenie g∏osowania po oddaniu g∏osu przez wszystkich wyborców. Skrócenie czasu

g∏osowania zarzàdza si´ po porozumieniu z kierownikiem szpitala lub zak∏adu pomocy spo∏ecznej, powiadamiajàc o tym wyborców, wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) oraz w∏aÊciwà okr´gowà komisj´ wyborczà.

25. Po zamkni´ciu lokalu i po zakoƒczeniu g∏osowania komisja przyst´puje w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie do wykonania kolejnych czynnoÊci. W lokalu mogà przebywaç poza cz∏onkami komisji wy∏àcznie m´˝owie zaufania. Nie mogà oni uczestniczyç w liczeniu

g∏osów ani pomagaç cz∏onkom komisji w wykonywaniu ich zadaƒ.

W wypadku gdy komisji zapewniono obs∏ug´ informatycznà, w lokalu mo˝e przebywaç równie˝ osoba

odpowiedzialna za t´ obs∏ug´, w miejscu wyznaczonym przez przewodniczàcego.

26. Komisja przyst´puje do sporzàdzenia projektów: protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe

listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u g∏osowania

w obwodzie na kandydatów na senatorów, wykorzystujàc w tym celu dostarczone formularze protoko∏ów.

CzynnoÊci opisane w punktach 27—42 dotyczà przygotowania projektów protoko∏ów, ale nale˝y wykonywaç je na formularzach protoko∏ów g∏osowania.

Ze wzgl´dów praktycznych we wskazanych wy˝ej

punktach dla uproszczenia u˝ywane jest poj´cie „protoko∏u g∏osowania”, a nie „projektu protoko∏u g∏osowania” lub „formularza protoko∏u g∏osowania”.

27. Liczby w protoko∏ach g∏osowania w obwodzie

wpisuje si´ w nast´pujàcy sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje si´ w ostatniej kratce z prawej strony,

liczby dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach

z prawej strony, liczby trzycyfrowe — w trzech ostat-

Poz. 741

nich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypad∏a w ostatniej kratce z prawej strony.

Je˝eli ustalona przez komisj´ liczba wynosi zero,

w ostatniej kratce z prawej strony nale˝y wpisaç cyfr´ „0”.

28. W pierwszej kolejnoÊci komisja dokonuje rozliczenia kart do g∏osowania.

I. ROZLICZENIE KART DO G¸OSOWANIA

1.

Liczba wyborców uprawnionych do g∏osowania

(umieszczonych w spisie) w chwili zakoƒczenia

g∏osowania

2.

Komisja otrzyma∏a kart do g∏osowania

3.

Liczba wyborców, którym wydano karty do g∏osowania (liczba podpisów w spisie)

4.

Nie wykorzystano kart do g∏osowania

Komisja wpisuje w punkcie 2 protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na

pos∏ów ustalonà przed rozpocz´ciem g∏osowania

liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania w wyborach

do Sejmu, a do protoko∏u g∏osowania w obwodzie na

kandydatów na senatorów ustalonà przed rozpocz´ciem g∏osowania liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania w wyborach do Senatu.

Nast´pnie komisja przelicza niewykorzystane karty

do g∏osowania, odr´bnie do Sejmu i do Senatu. Liczb´

niewykorzystanych kart do g∏osowania w wyborach do

Sejmu wpisuje si´ w punkcie 4 protoko∏u g∏osowania

w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów,

a liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania w wyborach do Senatu wpisuje si´ w punkcie 4 protoko∏u

g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów.

Karty niewykorzystane nale˝y zapakowaç w pakiety, odr´bnie karty do Sejmu i do Senatu, opiecz´towaç

je i opisaç.

Komisja ustala liczb´ wyborców uprawnionych do

g∏osowania, tj. umieszczonych w spisie, ∏àcznie z osobami dopisanymi przez komisj´ w trakcie g∏osowania.

Liczby uprawnionych do g∏osowania w wyborach do

Sejmu i do Senatu muszà byç równe.

Liczb´ t´ wpisuje si´ w punkcie 1 protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów

na pos∏ów i protoko∏u g∏osowania w obwodzie na

kandydatów na senatorów.

Kolejnà czynnoÊcià komisji jest ustalenie liczby

wyborców, którym wydano karty do g∏osowania do

Sejmu i do Senatu.

Ustalenia tego dokonuje si´ na podstawie liczby

podpisów potwierdzajàcych otrzymanie karty do g∏oso-

wania (∏àcznie z adnotacjami „odmowa podpisu” zast´pujàcymi podpisy). Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu

dotyczàce sytuacji, gdy wyborcy pobrali jednà kart´ do

g∏osowania, np. tylko do Sejmu bàdê tylko do Senatu.

Liczby wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w wyborach do Sejmu i do Senatu, mogà byç

ró˝ne.

Liczb´ wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w wyborach do Sejmu, wpisuje si´ w punkcie 3 protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów, a liczb´ wyborców,

którym wydano karty do g∏osowania w wyborach do

Senatu, wpisuje si´ w punkcie 3 protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów.

Na podstawie ustalonych danych komisja dokonuje rozliczenia kart do g∏osowania, tzn. ustala, czy liczba kart niewykorzystanych (punkt 4 protoko∏u) i liczba

wyborców, którym wydano karty do g∏osowania

(punkt 3 protoko∏u), stanowià w sumie liczb´ kart, które otrzyma∏a komisja (punkt 2 protoko∏u). Rozliczenia

nale˝y dokonaç oddzielnie w ka˝dym z protoko∏ów.

W razie stwierdzenia niezgodnoÊci nale˝y ponownie przeliczyç podpisy w spisie, a jeÊli wynik rozliczenia kart b´dzie ten sam — przypuszczalnà przyczyn´

niezgodnoÊci nale˝y opisaç w punkcie 11 w∏aÊciwego

protoko∏u.

29. Komisja sprawdza, czy piecz´cie na urnie oraz

na wlocie do urny pozosta∏y nienaruszone, po czym

otwiera urn´ i wyjmuje z niej karty do g∏osowania.

Zaleca si´ zachowanie starannoÊci przy wyjmowaniu kart z urny, aby karty do g∏osowania nie zosta∏y

uszkodzone.

30. Komisja przeglàda wszystkie karty i wydziela

z nich karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub wi´cej

cz´Êci, których nie bierze si´ pod uwag´ przy obliczeniach. Jako karty ca∏kowicie przedarte traktuje si´,

w przypadku kart zbroszurowanych, tak˝e te karty,

w których od∏àczono poszczególne strony lub arkusze

bàdê ich cz´Êci.

5.

Poz. 741

Karty takie nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç go i opisaç.

31. Komisja oddziela karty do g∏osowania w wyborach do Sejmu od kart do g∏osowania w wyborach do

Senatu, liczy je (odr´bnie do Sejmu i do Senatu) i odpowiednie liczby wpisuje w punkcie 5 w∏aÊciwego

protoko∏u.

Liczba kart wyj´tych z urny

Je˝eli liczba kart wyj´tych z urny (punkt 5 protoko∏u) nie jest równa liczbie wyborców, którym wydano

karty do g∏osowania (punkt 3 protoko∏u), wówczas

przypuszczalnà przyczyn´ tego stanu rzeczy nale˝y

omówiç w punkcie 12 protoko∏u. Przyczyn´ t´ nale˝y

ustaliç po przeliczeniu kart wa˝nych i niewa˝nych.

CzynnoÊci te wykonuje si´ odr´bnie w protokole g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów

na pos∏ów i w protokole g∏osowania w obwodzie na

kandydatów na senatorów.

komisji obwodowej, oddzielnie karty do Sejmu i do

Senatu. Ustalone liczby kart niewa˝nych wpisuje si´

w punkcie 6 w∏aÊciwego protoko∏u. Karty niewa˝ne

nale˝y zapakowaç w pakiety, odr´bnie do Sejmu i do

Senatu, opiecz´towaç je i opisaç.

32. Komisja wydziela i liczy karty niewa˝ne, tj. inne ni˝ ustalone urz´dowo lub nieopatrzone piecz´cià

Liczb´ kart wa˝nych wpisuje si´ w punkcie 7 w∏aÊciwego protoko∏u.

6.

Liczba kart niewa˝nych

7.

Liczba kart wa˝nych

Suma kart niewa˝nych (punkt 6 protoko∏u) i kart

wa˝nych (punkt 7 protoko∏u) musi byç równa liczbie

kart wyj´tych z urny (punkt 5 protoko∏u).

Komisja opiecz´towuje i odk∏ada karty do g∏osowania w wyborach do Senatu.

33. Z kart wa˝nych do Sejmu komisja ustala liczb´

g∏osów niewa˝nych oraz g∏osów wa˝nych oddanych

na wszystkie okr´gowe listy kandydatów.

Komisja jest obowiàzana przejrzeç ca∏à kart´ do

g∏osowania, a nie poprzestaç na miejscu, w którym

wyborca postawi∏ znak „x”, gdy˝ mo˝e si´ okazaç, ˝e

znak taki wyborca postawi∏ przy nazwiskach kandydatów na wi´cej ni˝ jednej liÊcie, co powoduje niewa˝noÊç g∏osu.

W trakcie przeglàdania kart do g∏osowania komisja odk∏ada osobno karty z g∏osami niewa˝nymi

i osobno karty z g∏osami wa˝nymi.

Ustalajàc, czy g∏os na karcie jest wa˝ny, czy niewa˝ny, komisja stosuje poni˝sze regu∏y

— uznania g∏osu za niewa˝ny komisja dokonuje po

okazaniu karty wszystkim cz∏onkom komisji

uczestniczàcym w ustalaniu wyniku g∏osowania;

— niewa˝ne sà g∏osy, je˝eli na karcie do g∏osowania

wyborca postawi∏ znak „x” w kratce przy nazwiskach kandydatów z ró˝nych list okr´gowych

(tj. z wi´cej ni˝ jednej listy) bàdê nie postawi∏ zna-

Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi i na ich podstawie ustala si´ wyniki g∏osowania.

Karty wa˝ne nale˝y policzyç, odr´bnie do Sejmu

i do Senatu.

ku „x” w kratce przy nazwisku kandydata na ˝adnej liÊcie (art. 160 ust. 2 Ordynacji wyborczej);

— je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca postawi∏

znak „x” w kratce obok nazwiska dwóch lub wi´cej

kandydatów z tej samej listy, to g∏os taki uwa˝a si´

za wa˝nie oddany na danà list´ i zalicza kandydatowi, którego nazwisko jest umieszczone wy˝ej na

tej liÊcie od innych nazwisk, przy których postawiono znak „x” (art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej);

— je˝eli znak „x” zosta∏ postawiony przy nazwisku

kandydata, którego okr´gowa komisja wyborcza

skreÊli∏a z zarejestrowanej listy kandydatów na

pos∏ów lub (oraz) uniewa˝ni∏a rejestracj´ listy

okr´gowej, wówczas przy ocenie, czy g∏os jest

wa˝ny, nale˝y kierowaç si´ tak˝e zasadami, o których mowa w punkcie 38;

— w przypadkach wàtpliwych nale˝y przyjmowaç, ˝e

znakiem „x” postawionym w kratce sà dwie linie

przecinajàce si´, których punkt przeci´cia znajduje

si´ w obr´bie kratki. Ustalenie, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza nià, nale˝y do komisji;

— wszelkie znaki, wykreÊlenia, przekreÊlenia, w tym

równie˝ i znak „x” postawiony przez wyborc´ poza przeznaczonà na to kratkà, traktuje si´ jako dopiski, które nie wp∏ywajà na wa˝noÊç g∏osu. Natomiast wszelkie znaki graficzne naniesione

w obr´bie kratki, w szczególnoÊci zamazanie

kratki, przekreÊlenie znaku w kratce itp. powoduje niewa˝noÊç g∏osu.

Karty z g∏osami niewa˝nymi nale˝y policzyç

i ustalonà liczb´ wpisaç w punkcie 8 protoko∏u g∏osowania na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów.

8.

Poz. 741

Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç

go i opisaç „G∏osy niewa˝ne z kart wa˝nych do Sejmu”.

Liczba g∏osów niewa˝nych

34. Po wydzieleniu i policzeniu g∏osów niewa˝nych komisja liczy g∏osy wa˝ne i ich liczb´ wpisuje w punkcie 9.

9.

Liczba g∏osów wa˝nych oddanych ∏àcznie na

wszystkie listy okr´gowe

Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów niewa˝nych (punkt 8 protoko∏u) i g∏osów wa˝nych (punkt 9

protoko∏u) i porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà

liczbà w punkcie 7. Liczby te muszà byç identyczne.

Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç przyczyny b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u.

35. Komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych na ka˝dà z list okr´gowych. W tym celu odr´bnie

grupuje g∏osy oddane na poszczególne listy. Oblicza

liczb´ g∏osów oddanych na ka˝dà z list i wpisuje jà

przy numerze i nazwie listy na przygotowanych wczeÊniej arkuszach pomocniczych — odr´bnych dla ka˝dej

listy z jej numerem i nazwà oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na niej kandydatów.

Liczba Liczba

g∏osówg∏osów

wa˝nych

wa˝nych

oddanych

oddanych

na list´

na list´

Po dokonaniu tej czynnoÊci nale˝y podsumowaç

g∏osy wa˝ne oddane na wszystkie listy okr´gowe.

Otrzymana liczba musi byç identyczna z liczbà wpisanà w punkcie 9.

36. Kolejnà czynnoÊcià jest ustalenie liczby g∏osów

oddanych na poszczególnych kandydatów z ka˝dej listy.

Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach poszczególnych kandydatów na arkuszach pomocniczych.

Nast´pnie komisja sprawdza prawid∏owoÊç ustalenia liczby g∏osów wa˝nych oddanych na ka˝dà z list.

W tym celu dodaje liczby g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej listy i uzyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”. Uzyskany wynik powinien byç taki, jak liczba

g∏osów wa˝nych oddanych na list´, ustalona w sposób opisany w punkcie 35. Wyjàtkiem od tej zasady

jest sytuacja, gdy na liÊcie znajduje si´ nazwisko skreÊlonego kandydata.

37. Dane dotyczàce punktu 10 („Na poszczególne

listy okr´gowe i umieszczonych na nich kandydatów

oddano nast´pujàce liczby g∏osów wa˝nych”) wype∏nia si´ odr´bnie, wpisujàc z arkuszy pomocniczych do

protoko∏u po prawej stronie przy numerze i nazwie

ka˝dej listy liczb´ g∏osów, które oddano na t´ list´,

a przy nazwiskach i imionach kandydatów — otrzymanà przez nich liczb´ g∏osów.

38. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komisja

wyborcza skreÊli∏a z zarejestrowanej listy nazwisko

kandydata na pos∏a, wówczas przy ustalaniu wyników

g∏osowania obwodowa komisja traktuje skreÊlonego

kandydata tak, jak gdyby nazwiska kandydata nie by∏o

na karcie do g∏osowania, a znak „x” postawiony przez

wyborc´ w kratce obok nazwiska skreÊlonego kandydata traktuje na równi z dopiskiem niewp∏ywajàcym na

wa˝noÊç g∏osu. Wyjàtek od tej zasady dotyczy sytuacji,

gdy wyborca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku kandydata z jednej tylko listy, a kandydat zosta∏

skreÊlony. Wówczas g∏os uznaje si´ za wa˝ny i oddany

na t´ list´ (art. 160 ust. 4 Ordynacji wyborczej).

Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komisja

wyborcza uniewa˝ni∏a rejestracj´ listy okr´gowej kandydatów, wówczas przy ustalaniu wyników g∏osowania obwodowa komisja traktuje list´, której rejestracj´

uniewa˝niono, tak, jak gdyby listy nie by∏o na karcie

do g∏osowania, a znak „x” postawiony w kratce obok

nazwiska któregokolwiek kandydata z uniewa˝nionej

listy traktuje na równi z dopiskiem niewp∏ywajàcym

na wa˝noÊç g∏osu.

Tryb post´powania przy obliczaniu i ustalaniu wyników g∏osowania jest zatem nast´pujàcy

1) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok

nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏

znak „x” w kratce obok nazwiska innego kandydata z tej samej listy, to g∏os jest wa˝ny i zalicza si´

nieskreÊlonemu kandydatowi;

2) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok

nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏

znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata z innej (ale tylko jednej) listy, to g∏os jest wa˝ny i oddany na kandydata z innej listy i t´ list´;

3) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie w kratce

obok nazwiska skreÊlonego kandydata, to g∏os jest

wa˝ny i oddany na list´, ale g∏osu tego nie zalicza

si´ ˝adnemu kandydatowi z tej listy (art. 160 ust. 4

Ordynacji wyborczej);

4) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata z listy, której rejestracj´ uniewa˝niono, oraz postawi∏ znak „x” w kratce obok

nazwiska kandydata z innej (ale tylko jednej) listy,

to g∏os jest wa˝ny i oddany na kandydata z innej listy i t´ list´;

5) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie w kratce

obok nazwiska kandydata z listy, której rejestracj´

uniewa˝niono, to g∏os jest niewa˝ny.

SkreÊlone nazwisko kandydata umieszcza si´ (pozostawia si´) w odpowiedniej cz´Êci protoko∏u g∏osowania w obwodzie z adnotacjà przy jego nazwisku

„skreÊlony” w miejscu przeznaczonym na wpisanie

liczby g∏osów. Analogicznie post´puje si´ w przypadku uniewa˝nionej listy kandydatów.

39. Po sprawdzeniu prawid∏owoÊci danych komisja pakuje, w odr´bne pakiety wed∏ug numerów

i nazw list, karty wa˝ne z g∏osami wa˝nymi.

Staranne wykonanie tej czynnoÊci pozwoli na

szybkie wyjaÊnienie ewentualnych b∏´dów w obliczeniach, a tak˝e zarzutów wynikajàcych z zastrze˝eƒ m´˝ów zaufania lub protestów wyborców.

Nast´pnie komisja wype∏nia w pozosta∏ych punktach protokó∏ g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów.

40. Komisja sprawdza nienaruszalnoÊç pakietu zawierajàcego wa˝ne karty do g∏osowania w wyborach

do Senatu i przyst´puje do ustalenia wyników g∏osowania na kandydatów na senatorów.

Przy ustalaniu wyników g∏osowania w wyborach

do Senatu komisja odpowiednio stosuje opisane

8.

w punkcie 33 zasady dotyczàce interpretacji znaku „x”

i ewentualnych dopisków na karcie do g∏osowania.

Komisja uznaje za niewa˝ne g∏osy, je˝eli na karcie

do g∏osowania wyborca postawi∏ znak „x” w kratkach

przy nazwiskach wi´kszej liczby kandydatów, ni˝ wynosi liczba mandatów w danym okr´gu wyborczym

(zgodnie z pouczeniem umieszczonym na karcie do

g∏osowania w okr´gu wyborczym), bàdê nie postawi∏

znaku „x” w kratce przy ˝adnym nazwisku kandydata.

Je˝eli okr´gowa komisja wyborcza skreÊli∏a kandydata na senatora, wówczas przy ocenie, czy g∏os jest

wa˝ny, nale˝y stosowaç odpowiednio zasady, o których mowa w punkcie 38, z tym ˝e

1) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok nazwiska skreÊlonego kandydata na senatora oraz

postawi∏ znaki „x” w kratkach obok nazwisk nie

wi´kszej liczby kandydatów, ni˝ wynosi liczba

mandatów w danym okr´gu wyborczym, g∏os taki

uwa˝a si´ za wa˝ny i oddany na tych (nieskreÊlonych) kandydatów;

2) je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” tylko w kratce

obok nazwiska skreÊlonego kandydata, g∏os taki

uwa˝a si´ za niewa˝ny.

Karty z g∏osami niewa˝nymi nale˝y policzyç i ustalonà liczb´ wpisaç w punkcie 8 protoko∏u g∏osowania

na kandydatów na senatorów.

Nale˝y przy tym pami´taç, ˝e jednym g∏osem niewa˝nym jest jedna karta do g∏osowania, na której

wyborca g∏osowa∏ w sposób powodujàcy niewa˝noÊç g∏osu, bez wzgl´du na to, ile razy wystàpi∏a wada g∏osowania i na ilu kandydatów g∏osowa∏.

Liczba g∏osów niewa˝nych

Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç

go i opisaç „G∏osy niewa˝ne z kart wa˝nych do Senatu”.

Nast´pnie ustala si´ liczb´ kart wa˝nych z g∏osami wa˝nymi. Nale˝y przy tym pami´taç, ˝e jed9.

Poz. 741

nym g∏osem wa˝nym jest jedna karta do g∏osowania, niezale˝nie, czy wyborca odda∏ wa˝ny g∏os na

jednego, czy wi´cej kandydatów, i wpisuje w punkcie 9 protoko∏u g∏osowania na kandydatów na senatorów.

Liczba g∏osów wa˝nych

Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów niewa˝nych (punkt 8 protoko∏u) i g∏osów wa˝nych (punkt 9

protoko∏u) i porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà

liczbà w punkcie 7. Liczby te muszà byç identyczne.

Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç przyczyny b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u.

41. Komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów na senatorów.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wczeÊniej arkuszach pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na senatorów.

˚aden z kandydatów nie mo˝e otrzymaç wi´cej

g∏osów, ni˝ wynosi liczba g∏osów wa˝nych. W wypadku gdyby liczba g∏osów otrzymanych przez kandydata

by∏a wi´ksza, nale˝y dokonaç ponownego przeliczenia

g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów.

Komisja oblicza sum´ g∏osów oddanych na wszystkich kandydatów i sprawdza, czy nie jest ona mniejsza

ni˝ liczba g∏osów wa˝nych oraz czy nie jest wi´ksza od

g∏osów wa˝nych pomno˝onych przez liczb´ mandatów

w danym okr´gu wyborczym. W wypadku gdy któryÊ

z powy˝szych warunków nie jest spe∏niony, komisja ponownie sprawdza poprawnoÊç ustalenia wyników g∏osowania na kandydatów na senatorów.

Po sprawdzeniu prawid∏owoÊci ustalenia liczby g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów

na senatorów komisja wype∏nia punkt 10 protoko∏u.

Komisja pakuje karty wa˝ne z g∏osami wa˝nymi

w pakiet, opiecz´towuje go i opisuje „G∏osy wa˝ne

z kart wa˝nych do Senatu”.

Nast´pnie komisja wype∏nia w pozosta∏ych punktach protokó∏ g∏osowania w obwodzie na kandydatów

na senatorów.

42. Do protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i do protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów

mogà wnieÊç uwagi m´˝owie zaufania obecni przy

pracach komisji oraz cz∏onkowie komisji uczestniczàcy

w jej pracach. Uwagi m´˝ów zaufania wpisuje si´ bezpoÊrednio do protoko∏u w punkcie 14, a uwagi cz∏onków komisji w punkcie 15, bàdê do∏àcza w formie za∏àcznika do protoko∏u. Komisja ma obowiàzek ustosunkowaç si´ do wniesionych zarzutów, za∏àczajàc do

protoko∏u wyjaÊnienia.

43. Komisja jest obowiàzana sporzàdziç protoko∏y

g∏osowania i zestawienia wyników g∏osowania wed∏ug wzorów okreÊlonych uchwa∏à Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie wzorów protoko∏ów g∏osowania i protoko∏ów wyborów

stosowanych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P.

Nr 36, poz. 503 oraz z 2007 r. Nr 58, poz. 659) oraz

uchwa∏à Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia

27 czerwca 2005 r. w sprawie wzorów zestawieƒ wyników g∏osowania w obwodzie stosowanych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. Nr 39, poz. 532). Protoko∏y g∏osowania i zestawienia wyników g∏osowania

sporzàdza si´ w dostarczonym komisji systemie informatycznym, zatwierdzonym do u˝ytku przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà. Je˝eli komisja nie ma obs∏ugi

informatycznej lub zachodzà przeszkody w wykorzystaniu systemu informatycznego, protoko∏y i zestawienia sporzàdza si´ r´cznie.

44. Sporzàdzenie protoko∏ów i zestawieƒ w systemie informatycznym odbywa si´ w nast´pujàcy sposób

1) przewodniczàcy komisji przekazuje osobie odpowiedzialnej za obs∏ug´ informatycznà projekty: protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów, sporzàdzone

zgodnie z punktami 27—42; osoba ta wprowadza

wszystkie dane z projektów protoko∏ów do systemu

informatycznego. W trakcie wprowadzania danych

system mo˝e sygnalizowaç na ekranie monitora

b∏´dy (w kolorze czerwonym) i ostrze˝enia (w kolorze niebieskim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe nale˝y wprowadziç do koƒca;

2) w wypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych system sygnalizuje b∏´dy

i ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç zestawienia b∏´dów i ostrze˝eƒ, bowiem bez usuni´cia b∏´dów

protokó∏ nie zostanie wydrukowany. Obowiàzkiem

komisji jest zlokalizowanie b∏´du i jego usuni´cie

Poz. 741

przez wprowadzenie do systemu informatycznego

w odpowiednich rubrykach prawid∏owych danych

liczbowych. W tym celu komisja powinna przeanalizowaç treÊç komunikatu o b∏´dzie, sprawdziç odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdziç prawid∏owoÊç dzia∏aƒ arytmetycznych, a jeÊli to jest konieczne — powtórzyç

czynnoÊci zwiàzane z ustaleniem wyników g∏osowania. Wydrukowane zestawienie b∏´dów i ostrze˝eƒ podpisujà wszystkie osoby wchodzàce w sk∏ad

komisji obwodowej uczestniczàce w ustalaniu wyników g∏osowania. Dokument ten nie jest przesy∏any do okr´gowej komisji wyborczej;

3) w wypadku gdy system informatyczny nie sygnalizuje b∏´dów (zosta∏y usuni´te lub ich nie by∏o),

a jedynie sygnalizuje ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç raport ostrze˝eƒ. Obowiàzkiem komisji jest

przeanalizowanie treÊci ostrze˝eƒ i — w razie

stwierdzenia ich zasadnoÊci — dokonanie korekty

danych liczbowych w protokole. Je˝eli komisja, po

analizie ostrze˝eƒ, dojdzie do wniosku, ˝e dane

liczbowe sà prawid∏owe, powinna wpisaç swoje

stanowisko na wydruku raportu ostrze˝enia.

W ka˝dym przypadku raport ostrze˝eƒ podpisujà

wszystkie osoby wchodzàce w sk∏ad komisji obwodowej uczestniczàce w ustalaniu wyników g∏osowania. Obwodowa komisja wyborcza przesy∏a

wraz z protoko∏em do okr´gowej komisji wyborczej podpisany wydruk raportu ostrze˝eƒ, jeÊli

aprobowa∏a protokó∏ bez wprowadzania zmian

w zakresie sygnalizowanym raportem ostrze˝eƒ;

4) jeÊli system informatyczny nie sygnalizowa∏ b∏´dów lub zosta∏y one usuni´te, drukowane sà protoko∏y g∏osowania; w przypadku powo∏ania przez

okr´gowà komisj´ wyborczà pe∏nomocnika do

sprawdzenia zgodnoÊci arytmetycznej ustalonych

przez komisj´ obwodowà wyników g∏osowania

w obwodzie (art. 47 ust. 1 Ordynacji wyborczej), ale

tylko wówczas, gdy ze wzgl´dów technicznych nie

dokonano transmisji danych do okr´gowej komisji

wyborczej i nie by∏o mo˝liwe dokonanie zapisu danych z protoko∏u na noÊniku elektronicznym (dyskietce), drukowane sà równie˝ dodatkowe protoko∏y wyników g∏osowania; nale˝y w nich skreÊliç

— wyraz „protokó∏” i wpisaç „zestawienie wyników” g∏osowania,

— punkty 11—16,

— ramk´ z miejscem na symbol kontrolny systemu informatycznego.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu protoko∏ów nie zwalniajà komisji posiadajàcej obs∏ug´ informatycznà z obowiàzku wprowadzenia danych z protoko∏ów do systemu informatycznego;

5) komisja sprawdza zgodnoÊç danych w wydrukowanych protoko∏ach i zestawieniach z ustalonymi

wynikami g∏osowania; sprawdzenia dokonuje si´

poprzez odczytanie na g∏os danych z wydrukowanego protoko∏u i porównanie ich z danymi z zestawienia i z projektu protoko∏u przekazanego

osobie odpowiedzialnej za obs∏ug´ informatycznà komisji;

6) je˝eli pozwalajà na to mo˝liwoÊci techniczne, osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatycznà komisji dokonuje transmisji danych z protoko∏u za

poÊrednictwem publicznej sieci przesy∏ania danych; przewodniczàcy komisji uwierzytelnia licencjà, o której mowa w punkcie 12, zgodnoÊç przesy∏anych danych z danymi zawartymi w protokole

przyj´tym przez komisj´;

„Wybory do Senatu

7) osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatycznà

komisji dokonuje zapisu danych z protoko∏ów na

noÊniku elektronicznym (dyskietce); przewodniczàcy komisji uwierzytelnia w systemie zapis licencjà, o której mowa w punkcie 12, zgodnoÊç danych zapisanych na dyskietce z danymi zawartymi

w protoko∏ach przyj´tych przez komisj´. Dyskietka

przekazywana jest pe∏nomocnikowi okr´gowej komisji wyborczej, a jeÊli pe∏nomocnika nie powo∏ano — okr´gowej komisji wyborczej.

tel. ..................................................”.

45. Protoko∏y g∏osowania w obwodzie (ka˝dy

w dwóch egzemplarzach) podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy ich sporzàdzeniu, tak˝e ci,

którzy wnieÊli do nich uwagi; opatruje si´ je piecz´cià

komisji. Powy˝sze obowiàzki dotyczà zarówno komisji, w których protoko∏y zosta∏y sporzàdzone r´cznie,

jak i komisji, w których protoko∏y zosta∏y sporzàdzone w systemie informatycznym.

46. Komisja sporzàdza po jednej kopii protoko∏u

g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u g∏osowania w obwodzie na

kandydatów na senatorów, które wywiesza w miejscu

∏atwo dost´pnym dla zainteresowanych i widocznym

po zamkni´ciu lokalu. Wywieszenie kopii protoko∏ów

powinno nastàpiç niezw∏ocznie po ich sporzàdzeniu.

Jako kopi´ protoko∏u mo˝na wykorzystaç wydruk

dodatkowego egzemplarza projektu protoko∏u (w komisjach korzystajàcych ze wspomagania informatycznego), kserokopi´ protoko∏u lub odr´cznie sporzàdzonà

kopi´ na formularzu protoko∏u. Kopi´ poÊwiadczajà za

zgodnoÊç z orygina∏em cz∏onkowie komisji obecni przy

jej sporzàdzeniu, podpisujàc jà, parafujàc ka˝dà stron´

kopii i opatrujàc jà piecz´cià obwodowej komisji wyborczej tak samo jak przy sporzàdzaniu protoko∏u.

W wypadku sprostowaƒ dokonywanych w protokole komisja obowiàzana jest podaç treÊç sprostowanego protoko∏u do publicznej wiadomoÊci.

47. Po jednym egzemplarzu protoko∏u g∏osowania

w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów

i protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów

na senatorów umieszcza si´ w odr´bnych kopertach;

koperty zakleja si´, piecz´tuje na z∏àczeniach oraz odpowiednio opisuje

„Wybory do Sejmu

Okr´g wyborczy nr ......

Obwód g∏osowania nr ...... Gmina .................................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej ............

...........................................................................................

tel. ..................................................”,

Poz. 741

Okr´g wyborczy nr ......

Obwód g∏osowania nr ...... Gmina ..................................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej ............

...........................................................................................

Przed przekazaniem protoko∏ów okr´gowej komisji wyborczej przewodniczàcy komisji ustala z cz∏onkami sposób komunikowania si´ w razie potrzeby zwo∏ania posiedzenia.

48. Je˝eli okr´gowa komisja wyborcza powo∏a∏a pe∏nomocnika do sprawdzenia zgodnoÊci arytmetycznej

ustalonych przez komisj´ obwodowà wyników g∏osowania w obwodzie, komisja dor´cza pe∏nomocnikowi zestawienie wyników g∏osowania na listy okr´gowe i zestawienie wyników g∏osowania na kandydatów na senatorów tylko w razie niekorzystania ze wspomagania informatycznego lub gdyby komisja obwodowa nie mia∏a

mo˝liwoÊci transmisji danych liczbowych z protoko∏u do

okr´gowej komisji wyborczej. W przypadku komisji posiadajàcych obs∏ug´ informatycznà pe∏nomocnikowi dor´cza si´ równie˝ noÊnik, o którym mowa w punkcie 44

podpunkt 7, oraz raport ostrze˝eƒ, o którym mowa

w punkcie 44 podpunkt 3 (je˝eli zosta∏ sporzàdzony).

Zestawienia w komisjach, które nie majà obs∏ugi

informatycznej, sporzàdza si´ z wykorzystaniem dodatkowych formularzy protoko∏ów g∏osowania, odr´bnie do Sejmu i do Senatu; w tytule formularza nale˝y wykreÊliç wyraz „protokó∏” i wpisaç „zestawienie

wyników”. W zestawieniu wpisuje si´ wy∏àcznie dane

w tabeli na górze pierwszej strony oraz dane liczbowe

w tabelach w punktach 1—10; pozosta∏e punkty oraz

ramk´ z miejscem na symbol kontrolny systemu informatycznego nale˝y wykreÊliç.

Zestawienia podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy ich sporzàdzeniu; opatruje si´ je piecz´cià komisji. Obowiàzki te dotyczà zarówno komisji, w których zestawienia zosta∏y sporzàdzone r´cznie, jak i komisji, w których zestawienia zosta∏y sporzàdzone w systemie informatycznym, w sposób

okreÊlony w punkcie 44 podpunkt 4.

W wypadku gdy pe∏nomocnik stwierdzi, ˝e ustalone wyniki g∏osowania w obwodzie zawierajà b∏´dy

arytmetyczne, komisja obwodowa obowiàzana jest

wyeliminowaç pomy∏ki. Je˝eli jest to konieczne dla

sprostowania pomy∏ek, komisja powinna ponownie

obliczyç wyniki g∏osowania w obwodzie, przeliczajàc

karty do g∏osowania i oddane g∏osy.

O sposobie sprostowania b∏´dów arytmetycznych

komisja obwodowa zawiadamia telefonicznie pe∏nomocnika okr´gowej komisji wyborczej i po uzyskaniu

potwierdzenia, ˝e b∏´dy usuni´to, sporzàdza nowy

protokó∏ g∏osowania z poprawnymi danymi arytmetycznymi. Protokó∏ zawierajàcy b∏´dy stanowi dokument z g∏osowania. Nale˝y uczyniç na pierwszej stronie protoko∏u adnotacj´ „WADLIWY”. Adnotacj´ t´

opatrujà podpisami wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy tej czynnoÊci. Adnotacj´ opatruje si´ piecz´cià.

(Tryb przekazywania i post´powania z zestawieniami ustalony zgodnie z art. 74 ust. 3 Ordynacji wyborczej).

49. W wypadku gdy w komisji posiadajàcej obs∏ug´ informatycznà nie by∏o mo˝liwoÊci dokonania

transmisji danych z protoko∏u za poÊrednictwem publicznej sieci przesy∏ania danych, pe∏nomocnik, o którym mowa w punkcie 48, w zast´pstwie komisji obwodowej dokonuje transmisji tych danych (zapisanych

na dyskietce dostarczonej przez przewodniczàcego komisji) do okr´gowej komisji wyborczej.

Dane z protoko∏ów dostarczonych przez komisje,

które nie posiada∏y obs∏ugi informatycznej, wprowadzane sà do systemu informatycznego przez pe∏nomocnika, o którym mowa w punkcie 48, i przez niego

sà przesy∏ane do okr´gowej komisji wyborczej.

Przewodniczàcy komisji obwodowej uwierzytelnia

licencjà, o której mowa w punkcie 12, zgodnoÊç danych przesy∏anych przez pe∏nomocnika z danymi zawartymi w protoko∏ach przyj´tych przez komisj´.

50. Koperty z protoko∏ami przewodniczàcy komisji

obwodowej lub jego zast´pca dor´cza okr´gowej komisji wyborczej. Ponadto, je˝eli komisja obwodowa

mia∏a obs∏ug´ informatycznà, okr´gowej komisji wyborczej przekazywany jest noÊnik, o którym mowa

w punkcie 44 podpunkt 7, oraz raport ostrze˝eƒ, o którym mowa w punkcie 44 podpunkt 3 (je˝eli zosta∏ sporzàdzony).

Przekazanie mo˝e byç dokonane bezpoÊrednio do

okr´gowej komisji wyborczej, a jeÊli zgodnie z ustaleniami organizacyjnymi utworzono rejonowe punkty

odbioru protoko∏ów — za ich poÊrednictwem.

W rejonowym punkcie odbioru protoko∏y mo˝e

odbieraç wy∏àcznie osoba upowa˝niona przez okr´gowà komisj´ wyborczà, a przekazanie protoko∏ów z komisji obwodowych potwierdza si´ na piÊmie; protoko∏y z punktu odbioru dostarcza si´ okr´gowej komisji

wyborczej w odr´bnych zapiecz´towanych kopertach.

W osobnej kopercie dostarcza si´ noÊnik, o którym

mowa w punkcie 44 podpunkt 7, wraz z raportem

ostrze˝eƒ, o którym mowa w punkcie 44 podpunkt 3

(je˝eli zosta∏ sporzàdzony). W czasie przewo˝enia

i przekazywania kopert z protoko∏ami mogà byç obecni m´˝owie zaufania.

(Tryb przekazywania i przyjmowania protoko∏ów

ustalony zgodnie z art. 76 ust. 2 Ordynacji wyborczej).

51. Drugie egzemplarze protoko∏ów g∏osowania

w obwodzie, spis wyborców wraz z do∏àczonymi do

niego zaÊwiadczeniami oraz sporzàdzone wczeÊniej

pakiety zawierajàce posegregowane karty do g∏osowania, a tak˝e wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protoko∏ów (tak˝e b∏´dnie wype∏nione) pakuje si´ w jednà paczk´, którà opisuje si´,

piecz´tuje i zabezpiecza. Pozosta∏à dokumentacj´ komisji (protoko∏y posiedzeƒ, uchwa∏y, drugie egzemplarze raportu ostrze˝eƒ, o którym mowa w punkcie 44 podpunkt 3, itp.) komisja pakuje w jednà paczk´, którà opisuje i piecz´tuje.

Poz. 741

52. Po otrzymaniu informacji o przyj´ciu protoko∏ów g∏osowania w obwodzie przez okr´gowà komisj´

wyborczà przewodniczàcy obwodowej komisji przekazuje w depozyt wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi

miasta) wszystkie paczki z dokumentami oraz piecz´ç

komisji. Sposób przekazania nale˝y uzgodniç wczeÊniej

z osobami, którym dokumentacja jest przekazywana.

Dokumenty stanowiàce depozyt przechowywane sà

w archiwum urz´du i mogà byç udost´pnione wy∏àcznie na ˝àdanie Paƒstwowej Komisji Wyborczej, Sàdu

Najwy˝szego, sàdów powszechnych i prokuratury.

(Sposób przekazywania dokumentów z g∏osowania i piecz´ci komisji ustalony zgodnie z art. 77 Ordynacji wyborczej).

Szczególne zadania komisji w obwodach

utworzonych w szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej

53. Jedynie w obwodach g∏osowania utworzonych

w szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej dopuszczalne jest g∏osowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej.

Komisja obwodowa powo∏ana dla takiego obwodu,

po uzgodnieniu z okr´gowà komisjà wyborczà, mo˝e

stosowaç w g∏osowaniu (oprócz urny zasadniczej) urn´

pomocniczà (art. 62 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej).

Urna pomocnicza s∏u˝y do g∏osowania poza lokalem tylko tym osobom, które figurujà w spisie wyborców w danym obwodzie g∏osowania i wyra˝à wol´ takiego g∏osowania.

54. G∏osowanie przy u˝yciu urny pomocniczej odbywa si´ w nast´pujàcy sposób

1) komisja og∏asza w szpitalu lub zak∏adzie pomocy

spo∏ecznej przed dniem g∏osowania informacj´

o mo˝liwoÊci g∏osowania w pomieszczeniach, w których przebywajà pacjenci ob∏o˝nie chorzy i pensjonariusze majàcy trudnoÊci w poruszaniu si´;

2) komisja zbiera informacje, którzy wyborcy chcà

g∏osowaç w pomieszczeniu, w którym przebywajà,

a nast´pnie sporzàdza roboczy wykaz nazwisk

i imion tych osób, ze wskazaniem numerów pomieszczeƒ, do których cz∏onkowie komisji powinni

przynieÊç urn´;

3) komisja ustala orientacyjnà liczb´ kart do g∏osowania, z pewnà nadwy˝kà w stosunku do wczeÊniejszych zg∏oszeƒ (na wypadek zg∏oszeƒ dodatkowych dokonanych w trakcie g∏osowania), i przygotowuje pokwitowanie przyj´cia tych kart przez

cz∏onków komisji, którzy przeprowadzà g∏osowanie poza lokalem wyborczym;

4) komisja w formie uchwa∏y okreÊla czas (godziny)

g∏osowania poza lokalem wyborczym i przerw´

w g∏osowaniu, w tym czasie, w lokalu przy wykorzystaniu urny zasadniczej i spisu wyborców. Zaleca

si´, aby przerw´ w g∏osowaniu zarzàdziç w czasie,

gdy wi´kszoÊç wyborców umieszczonych w spisie

odda∏a g∏osy w lokalu wyborczym. Uchwa∏´ komisji

obwodowej o przerwie w g∏osowaniu nale˝y wywiesiç przed rozpocz´ciem g∏osowania na drzwiach

lokalu wyborczego;

5) przed przystàpieniem do g∏osowania poza lokalem wyborczym komisja piecz´tuje wlot urny zasadniczej, a cz∏onkom komisji, którzy b´dà prowadzili g∏osowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje za pokwitowaniem spis wyborców,

odpowiednià liczb´ kart do g∏osowania oraz roboczy wykaz pacjentów szpitala lub pensjonariuszy

zak∏adu pomocy spo∏ecznej umo˝liwiajàcy sprawne dotarcie do uprawnionych, którzy wyrazili wol´ g∏osowania w pomieszczeniu, w którym przebywajà; nast´pnie komisja sprawdza, czy urna jest

pusta i piecz´tuje jà. Komisja jest obowiàzana dotrzeç z urnà do ka˝dego wyborcy, który wyrazi∏

wol´ skorzystania z tej formy udzia∏u w g∏osowaniu, a tak˝e umo˝liwiç g∏osowanie innym wyborcom;

6) g∏osowanie poza lokalem wyborczym mo˝e prowadziç co najmniej 2 cz∏onków komisji przez nià

wyznaczonych; cz∏onkom komisji mogà towarzyszyç m´˝owie zaufania;

7) wyborca po otrzymaniu kart do g∏osowania kwituje ich odbiór podpisem w spisie, a cz∏onek komisji

w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza litery „UP”

(jako skrót od nazwy „urna pomocnicza”) w celu

póêniejszego rozliczenia kart do g∏osowania; podczas g∏osowania nale˝y dbaç o to, aby zachowana

by∏a tajnoÊç g∏osowania;

8) po zakoƒczeniu g∏osowania poza lokalem komisji

cz∏onkowie komisji rozliczajà si´ protokolarnie

z liczby otrzymanych wczeÊniej kart do g∏osowania (uwzgl´dniajàc ich liczb´ wymienionà w pokwitowaniu oraz liczb´ znaków „UP” w spisie),

zwracajà niewykorzystane karty do g∏osowania

i piecz´tujà wlot urny pomocniczej; zapiecz´towanà urn´ oddaje si´ pod dozór przewodniczàcemu

komisji;

Poz. 741 i 742

9) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje po

zakoƒczeniu g∏osowania w obwodzie, przed otwarciem urny zasadniczej; po otwarciu urny pomocniczej komisja sprawdza, czy liczba kart ka˝dego rodzaju wyj´tych z urny pomocniczej odpowiada liczbie osób, które g∏osowa∏y przy wykorzystaniu urny

pomocniczej. Je˝eli komisja nie stwierdzi rozbie˝noÊci, karty wyj´te z urny pomocniczej w∏àcza si´

do obliczeƒ wyników g∏osowania dokonywanych

dla ca∏ego obwodu; w wypadku stwierdzenia ró˝nic nale˝y wyjaÊniç ich przypuszczalnà przyczyn´

i omówiç w punkcie 12 odpowiedniego protoko∏u

g∏osowania lub w formie za∏àcznika do protoko∏u;

10) w aktach komisji pozostajà: roboczy wykaz wyborców, którzy zamierzali g∏osowaç przy u˝yciu urny

pomocniczej, uchwa∏a komisji o przerwie w g∏osowaniu, pokwitowanie kart do g∏osowania, protokó∏ rozliczenia kart do g∏osowania, a tak˝e protokó∏ sprawdzenia, czy piecz´cie urny zasadniczej na

wlocie zapiecz´towanym na czas przerwy nie zosta∏y naruszone.

Zadania komisji w obwodach utworzonych za

granicà oraz na polskich statkach morskich

55. Komisje w obwodach utworzonych za granicà

oraz na polskich statkach morskich wykonujà swoje

zadania w sposób okreÊlony w niniejszych wytycznych, z tym ˝e

1) zadania wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

zwiàzane z obs∏ugà i zapewnieniem techniczno-materialnych warunków pracy komisji wykonuje

odpowiednio konsul lub kapitan statku;

2) komisji tych nie dotyczà punkty 48—50; tryb przekazania wyników g∏osowania oraz protoko∏ów g∏osowania okr´gowym komisjom wyborczym reguluje

odr´bna uchwa∏a Paƒstwowej Komisji Wyborczej.

742

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r.

w sprawie zasad i trybu przekazywania okr´gowej komisji wyborczej w∏aÊciwej dla siedziby armatora

wyników g∏osowania i protoko∏ów g∏osowania z obwodów utworzonych na polskich statkach morskich

w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej,

zarzàdzonych na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r.

Na podstawie art. 76 ust. 5 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499, z póên. zm.1)) Paƒstwowa

Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje

———————

1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 74, poz. 786 i Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 14,

poz. 128, Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 153,

poz. 1271, z 2003 r. Nr 57, poz. 507 i Nr 130, poz. 1188,

z 2004 r. Nr 25, poz. 219, z 2005 r. Nr 140, poz. 1173,

z 2006 r. Nr 218, poz. 1592 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162,

Nr 112, poz. 766 i Nr 176, poz. 1238.

§ 1. Zasady i tryb przekazywania okr´gowej komisji wyborczej w∏aÊciwej dla siedziby armatora wyników g∏osowania i protoko∏ów g∏osowania z obwodów

utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ

21 paêdziernika 2007 r., okreÊla za∏àcznik do uchwa∏y.

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia

i podlega og∏oszeniu.

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 1 paêdziernika 2007 r.

Nr 67

TREÂå

Poz.

UCHWA¸Y PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

741 — z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych,

dotyczàcych zadaƒ i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r.

. . . . . . . . . . . . . 2285

742 — z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania okr´gowej komisji wyborczej w∏aÊciwej dla siedziby armatora wyników g∏osowania i protoko∏ów g∏osowania

z obwodów utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2298

743 — z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r. w sprawie sposobu sporzàdzania i przekazania kart do g∏osowania dla obwodów g∏osowania utworzonych na polskich statkach morskich w wyborach

do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych

na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . 2300

ZARZÑDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

744 — nr 101 z dnia 27 wrzeÊnia 2007 r. zmieniajàce zarzàdzenie w sprawie nadania statutu

Agencji Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego

. . . . . . . . . . . . . . 2300

KOMUNIKAT PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

745 — z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r. w sprawie przyj´cia zawiadomieƒ o zamiarze zg∏oszenia przez

komitety wyborcze partii politycznych kandydatów na pos∏ów i senatorów oraz zawiadomieƒ o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego i komitetów wyborczych wyborców . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2301

741

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 24 wrzeÊnia 2007 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych zadaƒ i trybu pracy

w przygotowaniu i przeprowadzeniu g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ 21 paêdziernika 2007 r.

Na podstawie art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy

z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499, z póên.

zm.1)) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje

———————