MP_2007_1037

Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeństwem zaopatrzenia w energię elektryczną

1 Articles / Provisions · Poland

Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Statutory Text (1 Articles)

M.P. 2007 nr 95 poz. 1037 inForce

Treść Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeństwem zaopatrzenia w energię elektryczną Open official source

DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 19 grudnia 2007 r.

Nr 95

TREÂå

Poz.

OBWIESZCZENIA

1037 — Ministra Gospodarki z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w energi´ elektrycznà . . . . . . . 4149

1038 — Ministra SprawiedliwoÊci z dnia 10 grudnia 2007 r. o zwolnieniu stanowiska s´dziowskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4172

1039 — Pierwszego Prezesa Sàdu Najwy˝szego z dnia 12 grudnia 2007 r. o liczbie, przewidzianych do obj´cia, stanowisk s´dziego Sàdu Najwy˝szego . . . . . . . . . 4172

1040 — Prezesa G∏ównego Urz´du Statystycznego z dnia 5 grudnia 2007 r. w sprawie przeci´tnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów . . . . . . . . . 4173

KOMUNIKAT

1041 — Prezesa Zak∏adu Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie wysokoÊci

odsetek nale˝nych z tytu∏u nieprzekazania w terminie sk∏adek do otwartego funduszu

emerytalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4183

1037

OBWIESZCZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 15 listopada 2007 r.

w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w energi´ elektrycznà

Na podstawie art. 15b ust. 4 ustawy z dnia

10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne (Dz. U.

z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.2)) og∏asza si´

w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia sprawo-

zdanie z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w energi´ elektrycznà za 2005 i 2006 r.

Minister Gospodarki: P. G. Woêniak

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Pre-

zesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U.

Nr 131, poz. 909 oraz z 2007 r. Nr 135, poz. 954).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 158, poz. 1123

i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 124, Nr 52, poz. 343, Nr 115, poz. 790 i Nr 130, poz. 905.

Za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Gospodarki

z dnia 15 listopada 2007 r. (poz. 1037)

SPRAWOZDANIE Z WYNIKÓW NADZORU

NAD BEZPIECZE¡STWEM ZAOPATRZENIA

W ENERGI¢ ELEKTRYCZNÑ

WARSZAWA, 2007 r.

SPIS TREÂCI

Wst´p . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4152

Wa˝niejsze skróty i symbole . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4152

1. Informacje dotyczàce bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà . . . . . . . . . . 4153

1.1. Poda˝ i popyt energii elektrycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4153

1.2. èród∏a i kierunki zaopatrzenia gospodarki krajowej w energi´ elektrycznà oraz mo˝liwoÊci dysponowania tymi êród∏ami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4153

èród∏a dostaw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4153

Kierunki dostaw na rynku hurtowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4154

Kierunki dostaw na rynku detalicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4155

1.3. Stan infrastruktury technicznej sektora elektroenergetycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4155

Wytwarzanie energii elektrycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4155

Sieç przesy∏owa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4156

Dystrybucja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4157

Zmiany strukturalne sektora elektroenergetycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4157

1.4. Oddzia∏ywanie sektora elektroenergetycznego na Êrodowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4158

1.5. Sytuacja ekonomiczna przedsi´biorstw energetycznych, w tym konkurencyjnoÊç cenowa energii

elektrycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4160

Sytuacja przedsi´biorstw energetycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4160

KonkurencyjnoÊç cenowa energii elektrycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4162

Rynek hurtowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4162

Rynek detaliczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4162

1.6. Poziom zapasów paliw wykorzystywanych do wytwarzania energii elektrycznej . . . . . . . . . . . . . 4165

1.7. Podejmowanie dzia∏aƒ w zakresie bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà . . . . . . . . 4165

1.7.1. Dzia∏ania podejmowane dla pokrycia szczytowego zapotrzebowania na energi´ elektrycznà oraz post´powanie w przypadku niedoborów jej dostaw . . . . 4165

Regulacje prawne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4165

Podstawowe czynniki ryzyka dla bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej w perspektywie najbli˝szych pi´ciu lat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4166

Dzia∏ania ograniczajàce ryzyko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4167

1.7.2. SkutecznoÊç podejmowanych dzia∏aƒ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4168

1.8. Przewidywane zapotrzebowanie na energi´ elektrycznà . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4169

1.9. Planowane lub b´dàce w budowie nowe moce êróde∏ energii elektrycznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4170

2. Wnioski wynikajàce z analizy bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà . . 4171

Wst´p

Poz. 1037

Wa˝niejsze skróty i symbole

Podstaw´ prawnà do sporzàdzenia niniejszego

sprawozdania stanowi przepis art. 15b ust. 1 ustawy

z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne

(Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z póên. zm.), który

zobowiàzuje Ministra Gospodarki do opracowania

sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia w energi´ elektrycznà. Nadzór

nad bezpieczeƒstwem energetycznym paƒstwa sprawuje minister w∏aÊciwy do spraw gospodarki —

zgodnie z przepisami ustawy — Prawo energetyczne

oraz ustawy z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437,

z póên. zm.).

ARE S.A. — Agencja Rynku Energii S.A.

CEER

— Council of European Energy Regulators

(Rada Europejskich Regulatorów Energii)

— Grupa Energetyczna Po∏udnie

GWh

— gigawatogodzina

IRiESP

— Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesy∏owej

JWCD

— Jednostka Wytwórcza Centralnie Dysponowana

KDT

— kontrakty d∏ugoterminowe (umowy d∏ugoterminowe sprzeda˝y mocy i energii elektrycznej zawarte pomi´dzy PSE S.A.

a wytwórcami energii elektrycznej)

— Komisja Europejska

KSE

— Krajowy System Elektroenergetyczny

— kilowolt

kWh

— kilowatogodzina

— megawat

— wzajemnych relacji pomi´dzy popytem i poda˝à

energii elektrycznej,

MWh

— megawatogodzina

— niskie napi´cia

— charakterystyki stanu technicznego podmiotów

sektora elektroenergetycznego,

— najwy˝sze napi´cia

OECD

— Organization for Economic Co-operation

and Development (Organizacja Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju)

OSD

— Operator Systemu Dystrybucyjnego

OSP

— Operator Systemu Przesy∏owego

— wielkoÊci przewidywanego zapotrzebowania na

energi´ elektrycznà w perspektywie d∏ugookresowej.

OZE

— odnawialne êród∏a energii

PGE

— Polska Grupa Energetyczna

— przedsi´biorstwo obrotu

Poziom bezpieczeƒstwa dostaw w zakresie energii elektrycznej zale˝y od wielu ró˝norodnych czynników i okolicznoÊci, w tym przede wszystkim od

sprawnego zarzàdzania pracà systemu elektroenergetycznego, stanu technicznego majàtku wytwórczego, jak równie˝ sprawnoÊci urzàdzeƒ i instalacji systemów: przesy∏owego oraz dystrybucyjnych, w∏aÊciwych rezerw mocy produkcyjnych i stosownego

poziomu mocy przesy∏owych, w tym mocy transgranicznych.

PSE S.A. — Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

Sprawozdanie zawiera informacje obejmujàce

2005 i 2006 r.

Przedmiotem niniejszego sprawozdania

w szczególnoÊci informacje dotyczàce

sà

— charakterystyki polskiego sektora elektroenergetycznego w zakresie oceny mo˝liwoÊci zaopatrzenia

odbiorców w energi´ elektrycznà, z uwzgl´dnieniem kierunków zaopatrzenia w t´ energi´, w tym

ze êróde∏ wytwórczych krajowych,

— wielkoÊci istniejàcej rezerwy mocy elektrycznej

oraz poziomu zapasów paliw wykorzystywanych

do wytwarzania energii elektrycznej,

— sytuacji ekonomicznej bran˝y elektroenergetycznej

oraz oceny jej oddzia∏ywania na Êrodowisko,

Bezpieczeƒstwo dostarczania energii elektrycznej stanowi jeden z g∏ównych filarów bezpieczeƒstwa energetycznego paƒstwa, zdefiniowanego

w przyj´tym przez Rad´ Ministrów w dniu 4 stycznia 2005 r. dokumencie Polityka energetyczna Polski do 2025 r.

— spó∏ka dystrybucyjna

— Êrednie napi´cia

TPA

— third party access (dost´p do sieci stron

trzecich)

TWh

— terawatogodzina

UCTE

— Union for the Co-ordination of Transmission of Electricity (Unia ds. Koordynacji

Przesy∏u Energii Elektrycznej)

— Unia Europejska

URE

— Urzàd Regulacji Energetyki

— wysokie napi´cia

1. Informacje

dotyczàce

bezpieczeƒstwa

zaopatrzenia w energi´ elektrycznà

˝ycia tej energii przez odbiorców koƒcowych oraz iloÊci energii elektrycznej przeznaczonej na eksport.

Bezpieczeƒstwo energetyczne kraju w zakresie

zaopatrzenia w energi´ elektrycznà zale˝y od

W latach 2005—2006 produkcja energii elektrycznej w Polsce zaspokaja∏a krajowe zapotrzebowanie na

energi´ elektrycznà. Wyst´powa∏ te˝ znaczny eksport.

Polska by∏a w tym okresie jednym z wi´kszych eksporterów energii elektrycznej w Europie.

— wielkoÊci poda˝y energii elektrycznej na rynku krajowym ze êróde∏ krajowych oraz importu,

— mo˝liwoÊci technicznych zaspokojenia zapotrzebowania na energi´ elektrycznà,

1.1. Poda˝ i popyt energii elektrycznej

Rozwój gospodarczy w Polsce w ostatnich latach

spowodowa∏ wzrost zapotrzebowania na energi´ elektrycznà. Dodatkowym czynnikiem wp∏ywajàcym na

zwi´kszenie popytu na energi´ elektrycznà w 2006 r.

by∏a mroêna zima i upalne lato.

Dostaw´ energii elektrycznej na rynek krajowy zapewniajà elektrownie i elektrociep∏ownie zawodowe,

elektrociep∏ownie przemys∏owe oraz przedsi´biorstwa

importujàce energi´ elektrycznà. Zapotrzebowanie na

energi´ elektrycznà zale˝y od wielkoÊci krajowego zu-

Produkcja energii elektrycznej brutto w kraju

kszta∏towa∏a si´ w 2006 r. na poziomie 161 692 GWh

i by∏a wi´ksza o 3,03 % w stosunku do 2005 r., zaÊ krajowe jej zu˝ycie w 2006 r. wynios∏o 150 706 GWh i by∏o wy˝sze od zu˝ycia w 2005 r. o 3,40 %.

— stanu infrastruktury technicznej s∏u˝àcej realizacji

procesu zaopatrzenia w energi´ elektrycznà.

Tabela 1. Krajowy bilans energii elektrycznej w latach 2005—2006

2005

2006

Dynamika

Wyszczególnienie

GWh

PRZYCHÓD (PODA˚)

161 938

166 481

102,81

156 936

161 692

103,03

5 002

4 789

95,74

161 938

166 481

102,81

Zu˝ycie krajowe

145 750

150 706

103,40

w tym: potrzeby energetyczne elektrowni

12 266

12 774

104,14

Eksport (oddanie)

16 188

15 775

97,45

z tego

Produkcja ogó∏em

Import (pobór)

ROZCHÓD (POPYT)

z tego na

èród∏o: Dane ARE S.A.

Wzrost produkcji energii elektrycznej umo˝liwia∏a, wyst´pujàca w KSE, rezerwa mocy. W latach

2005—2006 nadwy˝ka mocy osiàgalnej ponad zapotrzebowanie, w dniu maksymalnego jej zapotrzebowania, wynosi∏a odpowiednio 32,3 % oraz 28,8 %.

W analizowanym okresie wyst´powa∏a zdecydowana przewaga eksportu energii elektrycznej nad jej

importem. W 2006 r. saldo wymiany mi´dzynarodowej wynios∏o 10 986 GWh.

1.2. èród∏a i kierunki zaopatrzenia gospodarki krajowej w energi´ elektrycznà oraz mo˝liwoÊci dysponowania tymi êród∏ami

èród∏a dostaw

èród∏em zaopatrzenia gospodarki krajowej w energi´ elektrycznà w 2006 r. by∏a, przede wszystkim, jej

produkcja z w∏asnych êróde∏ oraz w nieznacznym

stopniu import.

Na wielkoÊç poda˝y energii elektrycznej decydujàcy wp∏yw mia∏a produkcja elektrowni cieplnych zawodowych, oparta o krajowe zasoby w´gla, której

udzia∏ w rynku wynosi∏ w 2006 r. prawie 93 %.

W stosunku do 2005 r. zwi´kszy∏ si´ udzia∏ produkcji

energii z elektrowni na w´giel kamienny, kosztem

energii z elektrowni na w´giel brunatny. Zmniejszy∏a

si´ produkcja energii elektrycznej w elektrociep∏owniach. W wyniku stosowania przez paƒstwo preferencyjnych zasad w stosunku do energii wytwarzanej w êród∏ach odnawialnych, produkcja tej energii

wzros∏a z 3 842,8 GWh w 2005 r. do 4 203,7 GWh

w 2006 r., tj. o 9,4 %.

Tabela 2. Struktura produkcji energii elektrycznej w 2005 i 2006 r.

Produkcja

2005

Wyszczególnienie

2006

Struktura produkcji

Dynamika

GWh

Produkcja w kraju

z tego

Elektrownie zawodowe

cieplne

w´giel kamienny

w tym: elektrociep∏ownie

w´giel brunatny

gaz

wspó∏spalanie biomasy

wodne

Elektrownie przemys∏owe

Pozosta∏e

2005

2006

156 936

161 692

103,03

100,00

148 427

144 899

86 315

22 613

54 865

2 944

774

3 528

8 019

490

153 016

150 246

93 060

22 089

53 464

2 570

1 151

2 770

8 060

616

103,09

103,69

107,81

97,68

97,45

87,30

148,71

78,51

100,51

125,71

94,58

92,33

55,00

14,41

34,96

1,88

0,49

2,25

5,11

0,31

94,63

92,92

57,55

13,66

33,07

1,59

0,71

1,71

4,98

0,38

èród∏o: Dane ARE S.A.

W 2006 r. w stosunku do 2005 r. nastàpi∏o zmniejszenie importu energii elektrycznej do Polski o 23 %.

W 2005 r. wynosi∏ on 3 119 GWh, a w 2006 r. —

2 420 GWh.

Kierunki dostaw na rynku hurtowym

Energia elektryczna wyprodukowana przez elektrownie i elektrociep∏ownie zawodowe by∏a sprzedawana na rynku hurtowym. Elektrociep∏ownie przemys∏owe pokrywa∏y g∏ównie potrzeby energetyczne rodzimych zak∏adów przemys∏owych.

Handel hurtowy energià elektrycznà na rynku

krajowym odbywa∏ si´ przede wszystkim na podsta-

wie kontraktów bilateralnych: d∏ugoterminowych zawartych pomi´dzy elektrowniami i elektrociep∏owniami zawodowymi a PSE S.A., krótko- i Êrednioterminowych zawieranych przez elektrownie i elektrociep∏ownie ze spó∏kami dystrybucyjnymi i przedsi´biorstwami obrotu. Natomiast sprzeda˝ energii

przez wytwórców na rynku gie∏dowym mia∏a znaczenie marginalne i stanowi∏a jedynie 0,2 % ogó∏u jej

sprzeda˝y.

Znaczne zró˝nicowanie kierunków dostaw energii

elektrycznej przez elektrownie i elektrociep∏ownie

Êwiadczy o rozwoju rynku hurtowego.

Tabela 3. Sprzeda˝ energii elektrycznej przez przedsi´biorstwa wytwórcze na rynku hurtowym

Sprzeda˝ energii elektrycznej

Wyszczególnienie

Ogó∏em

na rynku

z tego do

hurtowym

przez El i Ec PSE S.A. rynek biSD

lansujàcy

zawodowe

rynek

gie∏dowy

GWh

2005

143 773,4

143 641,3

33,91

8,70

20,29

36,34

0,75

2006

146 432,9

144 474,6

38,17

5,64

19,44

36,54

0,21

èród∏o: Dane ARE S.A.

W 2006 r. widoczny wzrost sprzeda˝y energii elektrycznej wystàpi∏ na podstawie kontraktów d∏ugoterminowych (12,7 %). Cz´Êç energii kupowanej od

wytwórców przez PSE S.A., przedsi´biorstwa obrotu

oraz spó∏ki dystrybucyjne by∏a sprzedawana zw∏asz-

cza do Niemiec, a tak˝e Czech i S∏owacji — w ramach

realizacji kontraktów historycznych. W 2006 r. w stosunku do 2005 r. wystàpi∏ spadek eksportu energii

elektrycznej o 6 % — w 2005 r. wynosi∏ on 14 290 GWh,

a w 2006 r. — 13 434 GWh.

Kierunki dostaw na rynku detalicznym

Energi´ elektrycznà zakupionà na rynku hurtowym

spó∏ki dystrybucyjne oraz przedsi´biorstwa obrotu

sprzedawa∏y na rynku detalicznym odbiorcom koƒcowym taryfowym oraz odbiorcom korzystajàcym z prawa wyboru sprzedawcy (wed∏ug tzw. zasady TPA —

third party access).

W latach 2005—2006 post´p w zakresie liberalizacji rynku energii elektrycznej mierzony wielkoÊcià

energii sprzedanej odbiorcom korzystajàcym z prawa

wyboru sprzedawcy kszta∏towa∏ si´ na niskim poziomie. W 2006 r. ∏àczny udzia∏ tych grup odbiorców

w ogólnej sprzeda˝y energii elektrycznej odbiorcom

Poz. 1037

koƒcowym na rynku detalicznym wynosi∏ 11,8 %,

a w 2005 r. — 11,6 %.

Odbiorcy taryfowi spó∏ek dystrybucyjnych — to

odbiorcy podzieleni na cztery podstawowe grupy

— odbiorcy zasilani z sieci elektroenergetycznych wysokich napi´ç (grupa taryfowa A),

— odbiorcy zasilani z sieci elektroenergetycznych

Êrednich napi´ç (grupa taryfowa B),

— odbiorcy zasilani z sieci elektroenergetycznych niskich napi´ç (grupa taryfowa C),

— gospodarstwa domowe oraz inni odbiorcy komunalni zasilani z sieci elektroenergetycznych dowolnego napi´cia (grupa taryfowa G).

Tabela 4. Sprzeda˝ energii elektrycznej odbiorcom koƒcowym na rynku detalicznym

Z tego

Wyszczególnienie

Ogó∏em1)

Odbiorcy

taryfowi

odbiorcy taryfowi=100

Odbiorcy

koƒcowi

SD koelektrowrzystajàni1)

cy z TPA

Odbiorcy

koƒcowi

przedsi´biorstw

obrotu

2005

GWh

108 036

100

95 536

88,43

14 311 33 397 19 807 27 990

14,98

34,96 20,73 29,30

3 168

2,93

5 363

4,96

3 969

3,67

2006

GWh

113 153

100

99 788

88,19

15 098 34 906 20 826 28 919

15,13

34,98 20,87 28,98

5 121

4,53

4 064

3,59

4 180

3,69

Dynamika

rok 2005=100

104,74

104,45

105,50 104,52 105,14 103,32

161,61

75,78

105,33

1) Nie obejmuje sprzeda˝y do odbiorców koƒcowych elektrociep∏owni przemys∏owych.

èród∏o: Dane ARE S.A.

Na wzrost sprzeda˝y energii elektrycznej na rynku

detalicznym w 2006 r. decydujàcy wp∏yw wywar∏o wysokie tempo rozwoju gospodarczego kraju oraz mroêna zima i upalne lato.

W nast´pstwie utrzymujàcego si´ w 2006 r. wysokiego tempa wzrostu produkcji zosta∏ zahamowany

spadek zakupu energii przez du˝ych odbiorców przy∏àczonych do sieci wysokiego napi´cia. W 2006 r. dynamika zakupu energii przez odbiorców w grupie taryfowej A niekorzystajàcych z prawa wyboru sprzedawcy

by∏a wy˝sza ni˝ w innych grupach taryfowych. Wzrost

sprzeda˝y energii elektrycznej w grupie taryfowej B

i C by∏ konsekwencjà rozwoju us∏ug oraz produkcji

w grupie ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw.

Wzrost zapotrzebowania na energi´ w gospodarstwach domowych wynika∏ z coraz lepszego wyposa˝enia mieszkaƒ w nowoczesny sprz´t gospodarstwa

domowego, urzàdzenia audiowizualne oraz komputerowe. W 2006 r. odbiorcy grupy taryfowej G zu˝yli prawie 29 % energii sprzedawanej odbiorcom niekorzystajàcym z prawa wyboru sprzedawcy; stanowili oni

90 % ogólnej liczby odbiorców taryfowych.

Nastàpi∏ wzrost sprzeda˝y energii elektrycznej

przez spó∏ki dystrybucyjne (przy zastosowaniu zasady

TPA) z 2,93 % w 2005 r. do 4,53 % w 2006 r. Pe∏ne

uwolnienie rynku od dnia 1 lipca 2007 r. powinno

wp∏ynàç na dalszy wzrost sprzeda˝y w grupie odbiorców korzystajàcych z prawa wyboru sprzedawcy.

W przekroju regionalnym, najwi´ksze zapotrzebowanie na energi´ elektrycznà wykazywa∏y województwa: Êlàskie, mazowieckie, wielkopolskie oraz dolnoÊlàskie.

Dostawy energii elektrycznej kierowane by∏y g∏ównie do miast (ok. 74 %). W miastach wy˝szy udzia∏ ni˝

na wsi stanowili odbiorcy w grupie taryfowej A i B,

a ni˝szy udzia∏ — odbiorcy w grupie taryfowej G.

1.3. Stan infrastruktury technicznej sektora elektroenergetycznego

Infrastruktur´ technicznà sektora elektroenergetyki

tworzy∏y przedsi´biorstwa dzia∏ajàce w zakresie wytwarzania, przesy∏ania oraz dystrybucji energii elektrycznej.

Wytwarzanie energii elektrycznej

Energi´ elektrycznà wytwarza∏y przede wszystkim

przedsi´biorstwa energetyki zawodowej (92 % mocy

zainstalowanej) oraz elektrownie i elektrociep∏ownie

przemys∏owe (7 %).

Moc zainstalowana elektrowni, na koniec 2006 r.,

wynosi∏a 35 715 MW, w tym w elektrowniach zawodowych 32 897 MW.

Tabela 5. Moc elektryczna zainstalowana na koniec roku

Wyszczególnienie

2005

2006

Elektrownie zawodowe

cieplne

w´giel kamienny

w tym: elektrociep∏ownie

w´giel brunatny

gaz

wodne

Elektrociep∏ownie przemys∏owe

Pozosta∏e

RAZEM

32 655

30 476

20 413

5 227

9 216

847

2 179

2 522

227

35 404

Dynamika

32 897

30 713

20 629

5 303

9 216

847

2 184

2 535

283

35 715

100,74

100,78

101,06

101,45

100,00

100,23

100,52

124,67

100,88

èród∏o: Dane ARE S.A.

W okresie obj´tym sprawozdaniem dominowa∏y

elektrownie wytwarzajàce energi´ elektrycznà ze spalania w´gla kamiennego i brunatnego.

W porównaniu do 2005 r. nastàpi∏o minimalne

zwi´kszenie w KSE mocy zainstalowanej (1 %).

Wzrost tej mocy odnotowano we wszystkich grupach

elektrowni i elektrociep∏owni (z wyjàtkiem elektrowni

na w´giel brunatny — wystàpi∏a tam stabilizacja). Najwy˝szà dynamikà charakteryzowa∏y si´ natomiast êród∏a energii odnawialnej.

Majàtek trwa∏y elektrowni i elektrociep∏owni jest

w znacznej mierze wyeksploatowany, zu˝yty technicznie i ekonomicznie. W 2006 r. w elektrowniach i elektrociep∏owniach zawodowych umorzenie maszyn

i urzàdzeƒ wynios∏o 69,9 %, a budowli 64 %. Wiek

64,9 % kot∏ów oraz 62,4 % turbozespo∏ów wyniós∏

powy˝ej 25 lat.

Zgodnie z Programem dla elektroenergetyki —

przyj´tym przez Rad´ Ministrów w dniu 28 marca 2006 r.,

zwanym w dalszej treÊci „Programem”, przy istniejàcych w Polsce ponad 30 000 MW mocy wytwórczych

i okresie ˝ycia instalacji wytwórczych 30—35 lat, corocznie powinno powstawaç oko∏o 800—1 000 MW nowych mocy w celu odbudowy koƒczàcych prac´ instalacji. Realizacja Programu b´dzie mia∏a wp∏yw na

wzrost nak∏adów inwestycyjnych w sektorze wytwarzania energii elektrycznej.

W latach 2005—2006 nak∏ady inwestycyjne na

elektrownie i elektrociep∏ownie zawodowe wynios∏y

2—2,2 mld z∏. W 2006 r. zwi´kszy∏y si´ w stosunku do

2005 r. o oko∏o 10 %.

W celu zwi´kszenia zdolnoÊci produkcyjnych realizowano budow´ Elektrowni Pàtnów II (blok 460 MW).

W 2006 r. rozpocz´to prace przy budowie bloku

460 MW w Elektrowni ¸agisza S.A. W tym samym roku trwa∏y równie˝ prace przygotowawcze do budowy

bloku 860 MW w Elektrowni Be∏chatów II.

Sieç przesy∏owa

Dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie przesy∏ania

energii elektrycznej wykonuje, powsta∏a w wyniku wydzielenia z dniem 1 lipca 2004 r. ze struktur PSE S.A.,

spó∏ka PSE-Operator S.A., wyznaczona przez Prezesa

URE do pe∏nienia funkcji Operatora Systemu Przesy∏owego. Spó∏ce tej nie zosta∏ jeszcze przekazany majàtek przesy∏owy.

Na koniec 2006 r. w sk∏ad infrastruktury sieciowej

b´dàcej w∏asnoÊcià spó∏ki PSE S.A. wchodzi∏y 232 linie o ∏àcznej d∏ugoÊci 12 975 km, w tym

— 1 linia o napi´ciu 750 kV i d∏ugoÊci 114 km (wy∏àczona z eksploatacji),

— 66 linii o napi´ciu 400 kV i d∏ugoÊci 4 919 km,

— 165 linii o napi´ciu 220 kV i d∏ugoÊci 8 140 km,

Niezb´dne Êrodki na inwestycje mo˝e zapewniç

przeprowadzana, zgodnie z Programem, konsolidacja

pionowa i pozioma przedsi´biorstw energetycznych

oraz prywatyzacja tych przedsi´biorstw.

oraz 98 stacji energetycznych najwy˝szych napi´ç

i 168 transformatorów. Znaczna liczba obiektów,

szczególnie o napi´ciu 220 kV, charakteryzowa∏a si´

znacznym stopniem zu˝ycia.

Konieczne b´dzie podniesienie sprawnoÊci wytwarzania energii elektrycznej. W wielu paƒstwach UE

urzàdzenia generacyjne osiàgajà sprawnoÊç 45 %.

W porównywalnych uk∏adach konwencjonalnych

Êrednia sprawnoÊç krajowych bloków energetycznych

nie przekroczy∏a 37 %. Âwiadczy to o du˝ej przewadze

technologicznej tych paƒstw i w przysz∏oÊci mo˝e spowodowaç zwi´kszenie kosztów wytwarzania energii

elektrycznej, a tym samym obni˝enie konkurencyjnoÊci krajowych producentów energii.

KSE posiada po∏àczenia mi´dzysystemowe ze

Szwecjà poprzez po∏àczenie 450 kV pràdu sta∏ego,

z Bia∏orusià linià 220 kV, z Ukrainà liniami 220 kV

i 750 kV, ze S∏owacjà dwutorowà linià 400 kV, z Republikà Czeskà liniami 220 kV i 400 kV oraz z Niemcami

liniami 220 kV i 400 kV.

Wyst´pujàce ograniczenia zdolnoÊci przesy∏owych

w zakresie eksportu energii elektrycznej stanowi∏y

istotnà barier´ dla wymiany tej energii z zagranicà.

Zmiany strukturalne sektora

elektroenergetycznego

Mo˝e to mieç szczególne znaczenie dla zaopatrzenia

kraju w energi´ elektrycznà, w przypadku wystàpienia

jej deficytu na rynku krajowym.

W 2006 r. zrealizowano nast´pujàce inwestycje

majàce wp∏yw na zwi´kszenie zdolnoÊci przesy∏owych

wymiany mi´dzysystemowej oraz bezpieczeƒstwa

energetycznego kraju

— zmodernizowano lini´ 400 kV Krosno-Lemesany,

— zwi´kszono zdolnoÊci przesy∏owe linii przesy∏owej

220 kV Krajnik-Vierraden.

W latach 2005—2006 nak∏ady inwestycyjne na sieç

przesy∏owà by∏y wy˝sze ni˝ w poprzednich latach

i wynios∏y odpowiednio 474,9 mln z∏ oraz 415,8 mln z∏.

W zakresie rozbudowy systemu przesy∏owego

oraz po∏àczeƒ transgranicznych wykonywane by∏y, we

wspó∏pracy z UE oraz krajami trzecimi, stosowne analizy techniczne. PSE-Operator S.A. prowadzi negocjacje z operatorami z Niemiec, Czech i S∏owacji w sprawie rozbudowy po∏àczeƒ transgranicznych. W zale˝noÊci od wyniku negocjacji ze stronà litewskà przewiduje si´ budow´ mostu energetycznego ∏àczàcego

systemy elektroenergetyczne Litwy i Polski.

Dystrybucja

W 2006 r. dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie dystrybucji energii elektrycznej prowadzi∏o 14 przedsi´biorstw energetycznych posiadajàcych koncesje

udzielone przez Prezesa URE. Do ich zadaƒ nale˝a∏ rozdzia∏ energii elektrycznej za pomocà sieci 110 kV, sieci

Êredniego i niskiego napi´cia. W okresie tym przedsi´biorstwa te posiada∏y

— 232 km linii napowietrznych o napi´ciu 220 kV,

— 32 369 km linii napowietrznych o napi´ciu 110 kV,

— 283 656 km linii Êredniego napi´cia,

— 409 191 km linii niskiego napi´cia.

Natomiast liczba stacji transformatorowych o górnym napi´ciu 110 kV wynios∏a 1 351 sztuk, a na Êrednim napi´ciu — 231 960 sztuk.

Sieç dystrybucyjna, szczególnie wiejska, wymaga

rozbudowy i gruntownych remontów, co stwarza koniecznoÊç zwi´kszenia nak∏adów inwestycyjnych.

W 2006 r. stopieƒ zamortyzowania majàtku spó∏ek

dystrybucyjnych wynosi∏ ponad 50 %. Modernizacji

wymaga∏o 60 tys. km sieci Êredniego napi´cia,

237 tys. km sieci niskiego napi´cia oraz 67,5 tys. sztuk

transformatorów SN/nN. ¸àczne nak∏ady niezb´dne

do przeprowadzenia modernizacji sieci dystrybucyjnych szacuje si´ na ok. 9,5 mld euro1).

W latach 2005—2006 nak∏ady inwestycyjne

w spó∏kach dystrybucyjnych mia∏y tendencj´ niewielkiego wzrostu i wynosi∏y odpowiednio 2,4 mld z∏ oraz

2,5 mld z∏.

———————

1) Dane Polskiego Towarzystwa Przesy∏u i Rozdzia∏u Energii

Elektrycznej.

Poz. 1037

W 2006 r., zgodnie z Programem, podj´to dzia∏ania

majàce na celu realizacj´ przekszta∏ceƒ struktury sektora elektroenergetycznego. Dzia∏ania te w zasadniczy

sposób zwi´kszà zdolnoÊci inwestycyjne tego sektora,

co poprawi m.in. bezpieczeƒstwo energetyczne kraju

w zakresie zaopatrzenia w energi´ elektrycznà.

W 2006 r. powsta∏a spó∏ka holdingowa Grupa

Energetyczna Po∏udnie (EP), utworzona przez Skarb

Paƒstwa oraz Enion S.A., Energi´ Pro S.A. i Elektrowni´ Stalowa Wola S.A.

W maju 2007 r. Skarb Paƒstwa wniós∏ do spó∏ki

Energetyka Po∏udnie S.A. z siedzibà w Katowicach

85 % akcji Po∏udniowego Koncernu Energetycznego

S.A. i pozosta∏ych trzech podmiotów. Zakoƒczony zosta∏ te˝ II etap konsolidacji przedsi´biorstw, w ramach

powstajàcej Polskiej Grupy Energetycznej (PGE), na

bazie BOT Górnictwo i Energetyka S.A., Zespo∏u Elektrowni Dolna Odra S.A., aktywów pozosta∏ych po wydzieleniu z PSE S.A. Operatora Systemu Przesy∏owego wraz z majàtkiem, spó∏ek dystrybucyjnych

z grup ¸-22), L-53) oraz Rzeszowskiego Zak∏adu Energetycznego.

PGE powsta∏a poprzez wniesienie 85 % pakietów

akcji spó∏ek PGE - Energia i BOT Górnictwo i Energetyka do PSE S.A. w zamian za obj´cie przez Skarb Paƒstwa nowej emisji w podwy˝szonym kapitale spó∏ki

PSE S.A. Nazwa spó∏ki PSE S.A. zosta∏a zmieniona na

PGE Polska Grupa Energetyczna Spó∏ka Akcyjna. Dalszym dzia∏aniem b´dzie prywatyzacja PGE oraz EP.

W czerwcu 2007 r. powsta∏a trzecia grupa energetyczna — ENERGA, o aktywach 8,5 mld z∏. W sk∏ad holdingu wesz∏y (pakiety po 85 % akcji) Koncern Energetyczny Energa S.A. i Zespó∏ Elektrowni Ostro∏´ka.

W dniu 23 lipca 2007 r. podj´to decyzj´ o konsolidacji

Grupy Energetycznej Centrum, w sk∏ad której wesz∏y

Elektrownia Kozienice S.A. oraz koncern dystrybucyjny ENEA S.A. Skarb Paƒstwa wniós∏ 100 % akcji Elektrowni Kozienice S.A. na podwy˝szenie kapita∏u zak∏adowego ENEA S.A. z siedzibà w Poznaniu, w zamian

za obj´cie akcji nowej emisji w podwy˝szonym kapitale zak∏adowym tej spó∏ki. W czerwcu 2007 r. Minister

Skarbu Paƒstwa podjà∏ decyzj´ o wy∏àczeniu z planów

konsolidacji, w Grupie Centrum, Kopalni W´gla Kamiennego Bogdanka S.A. Grupa ENEA-Centrum,

zgodnie z planem MSP, b´dzie pierwszà grupà prywatyzowanà poprzez gie∏d´.

Powstanie pionowo skonsolidowanych grup energetycznych poprawi mo˝liwoÊci inwestycyjne przedsi´biorstw energetycznych, jak równie˝ szanse ich

konkurowania na wspólnym, europejskim rynku energii elektrycznej.

———————

2) ¸ódzki

Zak∏ad Energetyczny S.A., Zak∏ad Energetyczny

¸ódê-Teren S.A.

3) Zak∏ad Energetyczny Warszawa-Teren S.A., Zak∏ady Energetyczne Okr´gu Radomsko-Kieleckiego S.A., Lubelskie

Zak∏ady Energetyczne S.A. LUBZEL, Zak∏ady Energetyczne

Bia∏ystok S.A., Zamojska Korporacja Energetyczna S.A.

1.4. Oddzia∏ywanie sektora elektroenergetycznego

na Êrodowisko

przez emitowanie do atmosfery szkodliwych substancji.

Sektor elektroenergetyczny nale˝y do tych dzia∏ów gospodarki, które majà znaczàcy wp∏yw na zanieczyszczanie Êrodowiska, przede wszystkim po-

Elektroenergetyka zawodowa odpowiedzialna jest

za ok. 55 % emisji krajowej SO2, 30 % emisji NOx,

10 % emisji py∏u oraz ok. 45 % emisji CO2.

Tabela 6. Emisje zanieczyszczeƒ do atmosfery z elektroenergetyki zawodowej w latach 2005—2006

Wyszczególnienie

2005

2006*

Zmiana 2005/2006

Emisja py∏u

tys. ton

–4,77 %

Emisja SO2

tys. ton

641,6

680

–4,50 %

Emisja NOx

tys. ton

246,5

246

–1,6 %

Emisja CO2

mln ton

150

147

–2 %

* Dane szacunkowe.

èród∏o: Bazy danych ARE S.A. oraz dane z raportu Rzeczypospolitej Polskiej z wdra˝ania w Polsce dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady nr 2001/81/WE z dnia 23 paêdziernika 2001 r. w sprawie krajowych pu∏apów emisji niektórych zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego (Warszawa, sierpieƒ 2007 r.).

Ochrona Êrodowiska w sektorze elektroenergetycznym wià˝e si´ z ponoszeniem przez przedsi´biorstwa okreÊlonych kosztów budowy instalacji odpylania i odsiarczania, które ze wzgl´du na skomplikowane i nowoczesne rozwiàzania technologiczne sà bardzo wysokie, ale równoczeÊnie relatywnie niskie

w stosunku do wysokoÊci kar, które przedsi´biorstwo

musia∏oby p∏aciç w razie ich braku. Prowadzenie aktywnej polityki ochrony Êrodowiska wp∏ywa na wysokoÊç kosztów wytworzenia energii elektrycznej, ale

wzrost ten jest uzasadniony potrzebami ochrony Êrodowiska oraz podniesieniem jakoÊci ˝ycia obywateli.

Dzia∏ania w zakresie ochrony Êrodowiska w sektorze elektroenergetycznym sà okreÊlone zarówno dla

organów rzàdowych, jak i podmiotów gospodarczych

przez krajowe akty prawne oraz regulacje UE, w szczególnoÊci postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2001/80/WE z dnia 23 paêdziernika 2001 r. w sprawie ograniczania emisji niektórych

zanieczyszczeƒ do powietrza z du˝ych êróde∏ spalania

paliw (tzw. dyrektywa LCP), której celem jest ograniczenie emisji SO2, NOx i py∏u ze êróde∏ o mocy w paliwie wi´kszej ni˝ 50 MW. Dyrektywa okreÊla dopuszczalne standardy emisji, obowiàzujàce dla istniejàcych obiektów od 2008 r. Nowe êród∏a powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w dyrektywie. Sà one ∏agodniejsze dla obiektów, które uzyska∏y pozwolenia

na budow´ przed dniem 1 sierpnia 1997 r., oraz bardziej restrykcyjne dla êróde∏ nowych.

tacie o Przystàpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii

Europejskiej sumaryczny limit emisji dla SO2 i NOx

w latach 2008, 2010 i 2012 dla instalacji obj´tych regulacjami dyrektywy, który praktycznie oznacza zwi´kszenie zobowiàzaƒ ponad regulacje dyrektywy

2001/80/WE i powoduje, ˝e uzyskane derogacje stajà

si´ niemo˝liwe do realizacji.

Rzàd Rzeczypospolitej Polskiej w lutym 2007 r. przedstawi∏ Komisji Europejskiej koncepcj´ realizacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2001/80/WE

z dnia 23 paêdziernika 2001 r. w sprawie ograniczania

emisji niektórych zanieczyszczeƒ do powietrza z du˝ych

êróde∏ spalania paliw oraz postanowieƒ zapisanych

w Traktacie o Przystàpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do

Unii Europejskiej, stwarzajàcej realnà szans´ na zrealizowanie przez RP zobowiàzaƒ wynikajàcych z Traktatu

o Przystàpieniu i osiàgni´cia zapisanych w nim pu∏apów

emisyjnych.

Wype∏nienie zobowiàzaƒ, dotyczàcych emisji zanieczyszczeƒ, wynikajàcych z Traktatu o Przystàpieniu

i dyrektywy nie jest jednak mo˝liwe bez poniesienia

znacznych nak∏adów inwestycyjnych na budow´ instalacji ograniczajàcych emisj´ zanieczyszczeƒ i ograniczenia produkcji w istniejàcych krajowych elektrowniach i elektrociep∏owniach.

Polska uzyska∏a odst´pstwa od wype∏nienia indywidualnych norm emisji SO2 i NOx dla imiennie podanej w Traktacie o Przystàpieniu listy kot∏ów. Lista ta

zosta∏a wdro˝ona do prawa krajowego na mocy rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 20 grudnia

2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji

(Dz. U. Nr 260, poz. 2181, z póên. zm.).

Podejmowane w latach 1999—2006 przez Rzàd

Rzeczypospolitej Polskiej dzia∏ania doprowadzi∏y do

znaczàcej poprawy w zakresie redukcji SO2. W tym

okresie emisja SO2 z elektrowni opalanych w´glem

brunatnym zmniejszy∏a si´ o ponad 35 %. Zmniejszy∏y si´ równie˝ emisje z elektrowni opalanych w´glem

kamiennym. G∏ównym dzia∏aniem elektrowni w celu

redukcji emisji SO2 by∏a budowa instalacji odsiarczania spalin. Liczba instalacji w poszczególnych elektrowniach i elektrociep∏owniach systemowych przedstawia si´ nast´pujàco

Polsce, jako jedynemu krajowi UE, dodatkowo ponad wymogi dyrektywy 2001/80/WE, ustalono w Trak-

— w elektrowniach zawodowych na ∏àcznà liczb´

100 turbozespo∏ów o ∏àcznej mocy znamionowej

29 210 MW przypada 148 instalacji odpylania oraz

57 instalacji odsiarczania,

— w elektrociep∏owniach zawodowych na ∏àcznà liczb´ 27 turbozespo∏ów o ∏àcznej mocy znamionowej

1 670,7 MW przypada 56 instalacji odpylania oraz

11 instalacji odsiarczania.

Sektor elektroenergetyczny odpowiedzialny jest

równie˝ za emisj´ oko∏o 80 % ca∏oÊci emisji gazów

cieplarnianych.

KE, dzia∏ajàc w ramach dyrektywy 2001/81/WE, na

lata 2005—2007 przyzna∏a Polsce limity emisyjne

dwutlenku w´gla w wysokoÊci 239,1 mln ton. Limit

ten by∏ wystarczajàcy w latach 2005—2006 oraz wydaje si´ byç wystarczajàcy w 2007 r. Odmienna sytuacja

mo˝e zaistnieç w latach 2008—2013, poniewa˝ Polska

w drugim Krajowym Planie Rozdzia∏u Uprawnieƒ do

emisji dwutlenku w´gla (KPRU 2) wystàpi∏a o uprawnienia do wyemitowania 284 mln ton CO2 rocznie. KE

podj´∏a decyzj´ o zmniejszeniu proponowanego przez

Rzàd Rzeczypospolitej Polskiej limitu o 76 mln ton

Poz. 1037

rocznie, do poziomu 208,6 mln ton, co jest wielkoÊcià

ni˝szà ni˝ w latach 2005—2006. Rzàd Rzeczypospolitej

Polskiej odwo∏a∏ si´ od tej decyzji, postulujàc podniesienie przyznanych limitów. Nieuwzgl´dnienie polskich postulatów mo˝e skutkowaç zahamowaniem

wzrostu gospodarczego kraju, pogorszeniem sytuacji

ekonomicznej sektora energetycznego, co mo˝e

w perspektywie prze∏o˝yç si´ na wzrost cen energii

elektrycznej (wywo∏any koniecznoÊcià zakupu przez

przedsi´biorstwa energetyczne dodatkowych pozwoleƒ na emisje CO2).

Rozwój wykorzystania odnawialnych êróde∏ energii jest jednym ze sposobów ochrony Êrodowiska, jak

równie˝ zapewnienia bezpieczeƒstwa energetycznego

paƒstwa. Polska stara si´ rozwijaç t´ ga∏àê pozyskiwania energii, zwi´kszajàc systematycznie jej udzia∏

w ca∏oÊci wytwarzanej energii w kraju. Potencja∏ wytwórczy odnawialnych êróde∏ energii (bez uwzgl´dnienia technologii wspó∏spalania) na podstawie udzielonych koncesji wa˝nych na dzieƒ 31 grudnia 2006 r.

przedstawia si´ nast´pujàco

Tabela 7. Potencja∏ wytwórczy odnawialnych êróde∏ energii, wed∏ug stanu na dzieƒ 31 grudnia 2006 r.

Rodzaj êróde∏ OZE

Moc zainstalowana (MW)

Liczba instalacji (szt.)

Elektrownie na biomas´

238,79

Elektrownie na biogaz

36,76

Elektrownie wiatrowe

152,56

104

Elektrownie wodne

1 081,43

684

¸àcznie

1 307,54

868

èród∏o: Dane URE.

Rozwój wytwarzania energii z odnawialnych êróde∏ jest koniecznoÊcià wynikajàcà z przyj´tych zobowiàzaƒ. W dyrektywie 2001/77/WE, dla Polski ustalono

udzia∏ energii elektrycznej wytworzonej ze êróde∏ odnawialnych w krajowym zu˝yciu brutto energii elektrycznej na rok 2010 w wysokoÊci 7,5 %. Powstawaniu

elektrowni bazujàcych na odnawialnych êród∏ach

energii majà sprzyjaç odpowiednie regulacje prawne.

Obowiàzujàce w latach 2005—2006 przepisy

umo˝liwi∏y szersze wsparcie odnawialnych êróde∏

energii. Dzia∏aniem majàcym na celu wspieranie rozwoju êróde∏ odnawialnych by∏o wprowadzenie ustawà z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy — Prawo

energetyczne oraz ustawy — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 552, z póên. zm.) praw majàtkowych wynikajàcych ze Êwiadectw pochodzenia energii

elektrycznej wytworzonej w êród∏ach odnawialnych.

Przepisy tej ustawy zosta∏y przygotowane na podstawie doÊwiadczeƒ zwiàzanych z funkcjonowaniem krajowego systemu Êwiadectw pochodzenia oraz doÊwiadczeƒ krajów cz∏onkowskich UE. Âwiadectwa te

majà na celu efektywne i sprawne promowanie odnawialnych êróde∏ przy za∏o˝eniu, ˝e podstawà wsparcia

jest obowiàzek ich posiadania lub uiszczenie op∏aty

zast´pczej. Regulacje zawarte w ww. ustawie wprowadzi∏y nie tylko nowy system wype∏niania i rozliczania

obowiàzku zakupu, ale tak˝e dokona∏y zmian w systemie wydawania i umarzania Êwiadectw pochodzenia.

Najwa˝niejszà konsekwencjà rozwiàzaƒ przyj´tych

w ustawie o zmianie ustawy — Prawo energetyczne

oraz ustawy — Prawo ochrony Êrodowiska by∏o rozdzielenie przychodów ze sprzeda˝y energii wyprodukowanej w êród∏ach odnawialnych na dwa strumienie

— przychody ze sprzeda˝y energii elektrycznej fizycznej, które zapewniajà bezpoÊrednie gwarantowane

dochody êróde∏ odnawialnych (wytwórca otrzymuje p∏atnoÊç za sprzedanà energi´ po cenie energii

konwencjonalnej),

— przychody ze sprzeda˝y praw majàtkowych wynikajàcych ze Êwiadectw pochodzenia (wytwórca otrzymuje p∏atnoÊç z chwilà nabycia przez podmiot

zainteresowany praw majàtkowych, wynikajàcych

ze Êwiadectw pochodzenia zapisanych na koncie

wytwórcy prowadzonym przez Towarowà Gie∏d´

Energii).

Powy˝sze mechanizmy wytwarzania i obrotu energià elektrycznà ze êróde∏ odnawialnych obwarowane

zosta∏y systemem kar nak∏adanych na przedsi´biorstwa energetyczne za niewype∏nienie wy˝ej wymienionych obowiàzków. Ârodki uzyskane z op∏at zast´pczych i kar zasilajà konto Narodowego Funduszu

Ochrony Ârodowiska i Gospodarki Wodnej i sà przeznaczane wy∏àcznie na wsparcie finansowe inwestycji

zwiàzanych z odnawialnymi êród∏ami energii.

Spodziewany udzia∏ energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych êród∏ach energii znajdujàcych si´

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w krajowym

zu˝yciu energii elektrycznej w latach 2005—2014, zosta∏ okreÊlony w „Raporcie okreÊlajàcym cele w zakresie udzia∏u energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych êród∏ach energii znajdujàcych si´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w krajowym zu˝yciu

energii elektrycznej w latach 2005—2014”, stanowiàcym za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Gospodarki

i Pracy z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie og∏oszenia

raportu okreÊlajàcego cele w zakresie udzia∏u energii

elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych êród∏ach

energii znajdujàcych si´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w krajowym zu˝yciu energii elektrycznej

w latach 2005—2014 (M. P. Nr 53, poz. 731).

Rzàd Rzeczypospolitej Polskiej podjà∏ równie˝ dzia∏ania wywierajàce pozytywny wp∏yw na Êrodowisko

naturalne, a majàce na celu zmniejszenie zanieczyszczeƒ podczas wytwarzania energii w skojarzeniu (kogeneracji) w oparciu o zapotrzebowanie na ciep∏o u˝ytkowe na rynku wewn´trznym. Rozwój skojarzonego

wytwarzania ciep∏a i energii elektrycznej przyczynia si´

do zwi´kszenia efektywnoÊci energetycznej i zmniejszenia negatywnego oddzia∏ywania energetyki na Êrodowisko. Jest to sposób jednoczesnego wykorzystania

ró˝norodnych paliw do produkcji ciep∏a i energii elektrycznej o wysokiej efektywnoÊci i niskich poziomach

emisji zanieczyszczeƒ. Zasady dotyczàce wytwarzania

energii w skojarzeniu, obowiàzujàce w UE, zawarte zosta∏y w dyrektywie 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciep∏o

u˝ytkowe na rynku wewn´trznym energii oraz zmieniajàcej dyrektyw´ 92/42/EWG. Mimo ˝e Polska ju˝ od

Poz. 1037

2000 r. prowadzi aktywne dzia∏ania promujàce produkcj´ energii elektrycznej w skojarzeniu, to osiàgane wyniki nie sà zadowalajàce. W latach 2000—2006 wyst´powa∏ stan permanentnego niedoboru poda˝y w relacji do za∏o˝onych celów indykatywnych. W 2006 r.

udzia∏ tej energii w sprzeda˝y odbiorcom koƒcowym

wyniós∏ ok. 12 %, wobec wymaganych 15 %. Z tego

wzgl´du konieczne sà dalsze dzia∏ania w celu zwi´kszenia udzia∏u energii wytworzonej w skojarzeniu w ca∏oÊci wytwarzanej energii.

1.5. Sytuacja ekonomiczna przedsi´biorstw energetycznych, w tym konkurencyjnoÊç cenowa energii elektrycznej

Sytuacja przedsi´biorstw energetycznych

Rok 2006 by∏ kolejnym rokiem, w którym sektor

elektroenergetyczny odnotowa∏ wzrost wyniku na

sprzeda˝y

energii

elektrycznej.

Wypracowano

5 404 mln z∏ zysku netto i by∏ to wzrost o 44 % w stosunku do 2005 r. Podobnie wysokà dynamik´ wzrostu

wyniku odnotowano w latach 2004/2003 (dynamika

136 %). W okresie 2005/2004 wzrost by∏ nieco wolniejszy (o 7,6 %). Przychody z dzia∏alnoÊci energetycznej

wzros∏y w stosunku do 2005 r. o 6,7 %.

Wzrost wyniku na dzia∏alnoÊci energetycznej zaobserwowano we wszystkich podsektorach. Najwy˝szà

kwot´ zysku wypracowa∏y przedsi´biorstwa wytwórcze, przy czym kwota ponad 360 mln z∏ to zysk na pozosta∏ej dzia∏alnoÊci energetycznej (w tym ze sprzeda˝y praw majàtkowych do Êwiadectw pochodzenia dla

energii uzyskiwanej w procesie wspó∏spalania). Znaczàcà pozycjà kosztów wytwórców by∏ podatek akcyzowy — wynoszàcy 2 700 mln z∏ — co stanowi w przybli˝eniu 13 % kosztów uzyskania przychodów. Ponoszone w 2006 r. koszty finansowe to 843 mln z∏ — co

stanowi 4,1 % kosztów uzyskania przychodów. Sytuacja w poszczególnych jednostkach wytwórczych by∏a

zró˝nicowana, w 20 na 55 odnotowano straty na dzia∏alnoÊci energetycznej w wysokoÊci od 0,1 do ponad

54 mln z∏ (w sumie 252,5 mln z∏).

Wzrost przychodów prze∏o˝y∏ si´ na inwestycje

w sektorze, które w 2006 r. w stosunku do 2005 r. wzros∏y o oko∏o 10 %.

Tabela 8. ¸àczny wynik na dzia∏alnoÊci energetycznej

Wyszczególnienie

2005

2006

mln z∏

Dynamika

Wytwórcy

w tym: elektrownie cieplne na w´glu brunatnym

elektrownie cieplne na w´glu kamiennym

elektrociep∏ownie

Przesy∏

Dystrybucja

w tym: obrót

dystrybucja

Przedsi´biorstwa obrotu

1 508,4

171,3

910,5

330,5

838,6

1 320,4

296,5

681,2

83,9

2 176,8

314,2

1 126,0

706,3

1 515,7

1 608,4

179,2

1 199,2

103,0

144,3

183,4

123,7

213,7

180,7

121,8

60,4

176,0

122,8

Razem

3 751,3

5 403,9

144,1

èród∏o: Dane ARE S.A.

W podsektorze dystrybucji przedsi´biorstwa

odnotowa∏y zysk na dzia∏alnoÊci energetycznej.

Zdecydowanie lepsze wyniki uzyskano na dzia∏alnoÊci dystrybucyjnej — tylko jedna spó∏ka odnotowa∏a strat´. Na dzia∏alnoÊci obrotowej odnotowano

strat´ w szeÊciu spó∏kach dystrybucyjnych, a wypracowany wynik by∏ blisko szeÊciokrotnie ni˝szy

ni˝ na dzia∏alnoÊci dystrybucyjnej. Jednà z przyczyn korzystniejszych wyników dzia∏alnoÊci dystrybucyjnej jest mo˝liwoÊç, od 2002 r., stopniowego

uwzgl´dniania zwrotu z zaanga˝owanego kapita∏u

w kosztach uzasadnionych dzia∏alnoÊci regulowanej. W 2007 r. po raz pierwszy w kosztach zostanie

uwzgl´dniony pe∏ny zwrot z zaanga˝owanego kapita∏u.

Poz. 1037

Przedsi´biorstwa obrotu zakupi∏y w 2006 r.

117 028 GWh energii, co stanowi wzrost o 35 % w porównaniu do 2005 r. Dzia∏ajà one g∏ównie na rynku hurtowym, a ich udzia∏ w zaspokojeniu zapotrzebowania

odbiorców koƒcowych wynosi∏ jedynie 3,7 %. Przedsi´biorstwa te wypracowa∏y niewielki zysk na dzia∏alnoÊci energetycznej, a ich wskaênik rentownoÊci w kolejnych latach nie przekracza∏ 1 %. Z roku na rok poprawia si´ rentownoÊç sektora. Na dzia∏alnoÊci energetycznej rentownoÊç podsektora wytwarzania osiàgn´∏a

w 2006 r. 8,1 %, podsektora dystrybucji 5,5 %, a przesy∏u 9,9 %. Wyraênie wzros∏y równie˝ wskaêniki rentownoÊci kapita∏ów w∏asnych i aktywów. W stosunku

do 2005 r. niewielkiej poprawie uleg∏a równie˝ p∏ynnoÊç finansowa poszczególnych podsektorów.

Tabela 9. Wybrane wskaêniki ekonomiczne

Lata

Dynamika

Podsektor

dystrybucji

Przesy∏

Podsektor

wytwarzania

Wskaênik rentownoÊci obrotu netto (%)

2005

2006

3,63

4,00

110,19

3,41

8,60

252,20

4,41

6,99

158,50

Wskaênik rentownoÊci kapita∏u w∏asnego (%)

2005

2006

4,57

5,77

126,26

16,64

31,79

191,05

5,75

8,62

149,91

P∏ynnoÊç bie˝àca (krotnoÊç)

2005

2006

0,63

0,69

109,52

0,98

1,35

137,76

1,06

1,10

107,55

Stopieƒ finansowania wewn´trznego inwestycji (%)

2005

2006

135,47

131,74

97,25

243,42

549,77

225,85

191,35

185,92

97,16

Wskaênik zad∏u˝enia d∏ugoterminowego (%)

2005

2006

1,11

0,99

89,19

16,64

6,03

36,24

52,29

42,26

80,82

Inwestycje/sprzeda˝ (%)

2005

2006

7,79

8,04

103,21

2,30

2,04

88,70

7,66

8,44

110,18

Wyszczególnienie

èród∏o: Dane ARE S.A.

Stopieƒ zad∏u˝enia w podsektorze wytwarzania

jest znacznie wy˝szy ni˝ w podsektorach przesy∏u

i dystrybucji, ze wzgl´du na sp∏at´ kredytów zaciàgni´tych na inwestycje modernizacyjno-odtworzeniowe w ramach zawartych KDT.

Starzejàce si´ moce i linie energetyczne to istotny

problem przedsi´biorstw sektora, gdy˝, mi´dzy innymi, od stanu infrastruktury technicznej zale˝y bezpieczeƒstwo w zakresie zaopatrzenia w energi´ elektrycznà. Stopieƒ umorzenia Êrodków trwa∏ych w 2006 r.

w podsektorze wytwarzania wyniós∏ 66,25 %,

a w podsektorze dystrybucji — 50,1 %.

W 2006 r. skala inwestowania zarówno w podsektorze wytwarzania, jak i dystrybucji charakteryzowa∏a

si´ zbyt niskim poziomem w stosunku do wielkoÊci

potrzeb — inwestycje w podsektorze wytwarzania stanowi∏y oko∏o 8 % przychodów ze sprzeda˝y, a w pod-

sektorze przesy∏u tylko 2 %. W poszczególnych przedsi´biorstwach wytwórczych obserwowano bardzo wyraêne zró˝nicowanie poziomu inwestowania od 0,1 %

do 23,8 % wielkoÊci przychodów ze sprzeda˝y (w czterech przedsi´biorstwach powy˝ej 14 %), w przedsi´biorstwach dystrybucyjnych znacznie mniejsze zró˝nicowanie od 4,7 % do 12,7 %. W podsektorze dystrybucji wielkoÊç nak∏adów inwestycyjnych (oko∏o

2 500 mln z∏) by∏a o ponad 20 % wy˝sza ni˝ w podsektorze wytwarzania. Tylko w czterech przedsi´biorstwach wytwórczych wypracowane Êrodki (zysk netto

∏àcznie z amortyzacjà) nie wystarczy∏y na pokrycie ponoszonych wydatków inwestycyjnych.

Prezes URE — wed∏ug stanu na dzieƒ 3 lutego

2006 r., udzieli∏ 1 210 koncesji na prowadzenie dzia∏alnoÊci zwiàzanej z wytwarzaniem, przesy∏aniem, dystrybucjà lub obrotem energià elektrycznà.

Tabela 10. Liczba koncesji udzielonych przez Prezesa URE wg stanu na dzieƒ 3 lutego 2006 r.

Wyszczególnienie

Koncesje udzielone

Wydane promesy

Wytwarzanie (WEE)

Przesy∏ i dystrybucja (PEE)

Obrót (OEE)

Dystrybucja (DEE)

702

182

308

Ogó∏em

1210

èród∏o: Dane URE.

KonkurencyjnoÊç cenowa energii

elektrycznej

Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r.

— Prawo energetyczne, do zakresu dzia∏ania Prezesa

URE nale˝y, mi´dzy innymi, zatwierdzanie taryf dla

energii elektrycznej i kontrolowanie ich stosowania.

Ustawowym kryterium regulacji cen jest pokrycie

kosztów uzasadnionych, ochrona interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen oraz eliminowanie subsydiowania skroÊnego. W latach

2005—2006 obowiàzkowi zatwierdzenia przez Prezesa

URE podlega∏y ceny i taryfy stosowane w spó∏kach

dystrybucyjnych. Pozostali uczestnicy rynku energii

(wytwórcy, przedsi´biorstwa obrotu, gie∏da) na podstawie art. 49 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne, zostali zwolnieni z obowiàzku przedk∏adania taryf dla energii elektrycznej do zatwierdzenia, gdy˝ Prezes URE uzna∏ rynek, na którym dzia∏ajà

te przedsi´biorstwa, za konkurencyjny.

Rynek hurtowy

Ârednie ceny sprzeda˝y energii elektrycznej kszta∏tujàce si´ w segmencie rynku hurtowego, dla poszczególnych kierunków jej sprzeda˝y, przedstawia poni˝sza tabela.

Tabela 11. Ceny sprzeda˝y energii elektrycznej na rynku hurtowym (z∏/MWh)

Wyszczególnienie

Ârednia

cena

wa˝ona*)

Gie∏da

Kierunki sprzeda˝y

Wytwórcy

2005

2006

dynamika (%)

140,7

142,1

101,00

124,8

127,5

102,14

111,8

116,9

104,64

117,4

138,6

118,04

Przedsi´biorstwa obrotu

2005

2006

dynamika (%)

115,2

121,0

105,04

114,7

122,6

106,89

116,3

119,4

102,67

117,7

126,0

107,05

*) Ceny uwzgl´dniajà równie˝ sprzeda˝ energii elektrycznej w ramach KDT.

W 2006 r. Êrednie ceny wa˝one energii sprzedawanej przez wytwórców wzros∏y o 1 % w stosunku do

2005 r. Najwy˝sze ceny dotyczy∏y sprzeda˝y energii

elektrycznej do PSE S.A., g∏ównie w ramach kontraktów d∏ugoterminowych (rynek niekonkurencyjny).

Ârednie ceny sprzeda˝y energii elektrycznej w obszarze poddanym mechanizmom konkurencji wzros∏y natomiast o 3,6 % i osiàgn´∏y 120,65 z∏/MWh. Z analizy

cen energii, w zale˝noÊci od rodzaju paliwa, wynika,

˝e ceny za energi´ wytwarzanà w elektrowni opalanej

w´glem kamiennym by∏y o 16 % wy˝sze od cen energii sprzedawanej z elektrowni opalanej w´glem brunatnym. W 2005 r. ró˝nica by∏a jeszcze wyraêniejsza

(24,3 %).

Konkurencj´ na rynku kontraktów bezpoÊrednich

ogranicza∏y, na∏o˝one na dostawców energii, obowiàzki zwiàzane z koniecznoÊcià kupowania dro˝szej

energii produkowanej w kogeneracji lub ze êróde∏ odnawialnych (zakup praw majàtkowych wynikajàcych

ze Êwiadectw pochodzenia lub uiszczanie op∏aty za-

st´pczej). W 2006 r. udzia∏ tej energii w strukturze zakupu SD stanowi∏ oko∏o 14 %, a w strukturze zakupu

przedsi´biorstw obrotu 2,03 %. Istotne ograniczenie

konkurencji na rynku energii elektrycznej stanowi∏y

kontrakty d∏ugoterminowe.

Rynek detaliczny

Sprzeda˝ energii elektrycznej na rynku detalicznym, w analizowanym okresie, realizowa∏y przede

wszystkim spó∏ki dystrybucyjne. Udzia∏ pozosta∏ych

uczestników rynku stanowi∏ niespe∏na 8 %. Na wzrost

cen energii dla odbiorców koƒcowych mia∏y wp∏yw

nast´pujàce czynniki: koniecznoÊç finansowania rosnàcego udzia∏u energii ze êróde∏ odnawialnych i skojarzonych, potrzeba stopniowego zapewnienia przedsi´biorstwom sieciowym wynagrodzenia majàtku zaanga˝owanego w dzia∏alnoÊç koncesjonowanà, jak równie˝ potrzeba zapewnienia podmiotom wytwórczym

mo˝liwoÊci finansowania inwestycji modernizacyjnych i rozwojowych.

Ponad 88 % energii sprzedawanej odbiorcom koƒcowym w 2006 r. stanowi∏a energia sprzedawana odbiorcom taryfowym spó∏ek dystrybucyjnych (ceny regulowane). Ceny oraz warunki ich stosowania musia∏y

byç uj´te w taryfie przedsi´biorstw i podlega∏y zatwierdzeniu przez Prezesa URE. Przepisy4) obowiàzujàce

Poz. 1037

w 2006 r. okreÊla∏y dopuszczalny limit wzrostu cen dla

subsydiowanych grup taryfowych (o ile ochrona interesów odbiorców wymaga subsydiowania niektórych

grup taryfowych lub wzrost cen jest skutkiem eliminowania subsydiowania skroÊnego). Ceny te mog∏y wzrosnàç co najwy˝ej 3 % ponad poziom inflacji z 2005 r.

Tabela 12. Ârednie ceny wa˝one energii elektrycznej sprzedanej do odbiorców koƒcowych (z∏/MWh)

Lata

Dynamika

Wyszczególnienie

SD (Taryfowi)

El i EC

(TPA)

SD (TPA)

PO (TPA)

energia

elektryczna

przesy∏

energia

elektryczna

przesy∏

energia elektryczna

2005

2006

120,8

124,9

103,4

73,2

74,4

101,6

119,3

126,0

105,6

54,4

59,0

108,5

119,0

125,2

105,2

121,3

122,8

101,2

2005

2006

125,7

127,7

101,6

101,4

104,0

102,6

119,8

130,1

108,7

92,7

100,1

108,0

—

120,0

124,0

103,3

(w SD grupa C)

2005

2006

138,2

137,1

99,2

199,6

204,4

102,4

—

135,3

—

163,0

—

306,6

159,2

57,1

gospodarstwa domowe

i rolne (taryfowi SD)

2005

2006

144,0

146,0

101,4

176,3

187,9

106,6

—

Ârednia cena

2005

2006

133,0

134,5

101,1

139,5

144,8

103,8

119,3

126,0

105,6

58,3

65,6

112,5

119,0

125,2

105,2

121,1

124,0

102,4

Ceny nie zawierajà podatku VAT. èród∏o: ARE S.A.

Ceny energii elektrycznej dla odbiorców koƒcowych taryfowych spó∏ek dystrybucyjnych ros∏y

wolniej (o 1,1 %) ni˝ us∏ug przesy∏owych dla tej

grupy odbiorców (o 3,8 %). Najwy˝szy wzrost dotyczy∏ ceny energii dla odbiorców koƒcowych na

WN (o 3,4 %) oraz op∏aty przesy∏owej dla grupy

gospodarstw domowych i rolnych (o 6,6 %). Na

wysokoÊç cen dla odbiorcy koƒcowego w kraju

wp∏yw majà równie˝ obcià˝enia fiskalne. Koszt

produkcji energii elektrycznej podwy˝szy∏, wprowadzony w 2002 r., podatek akcyzowy w wysokoÊci

20 z∏/MWh. Kolejnym obcià˝eniem jest podatek VAT

w wysokoÊci 22 %, który jest jednym z najwy˝szych

w Europie.

Tabela 13. Obcià˝enia fiskalne energii elektrycznej w krajach UE

Gospodarstwa domowe

o rocznym zu˝yciu 3,5 MWh

Przemys∏

o rocznym zu˝yciu 50 GWh

Akcyza

Podatek VAT

Akcyza

Podatek VAT

Euro/MWh

Francja

Hiszpania

Holandia

W. Brytania

W∏ochy

Niemcy

Belgia

Irlandia

12,5

5,2

43,0

45,9

20,5

7,8

—

3,5

2,4

1,3

22,8

12,3

3,9

—

Polska

5,1

Kraj

èród∏o: Opracowania w∏asne ARE S.A. (2006 r. wg danych EUROSTATU).

———————

4) § 27 rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owych

zasad kszta∏towania i kalkulacji taryf oraz rozliczeƒ w obrocie energià elektrycznà (Dz. U. Nr 105, poz. 1114).

Obcià˝enia podatkiem akcyzowym i VAT w 2006 r.

stanowi∏y ponad 22,4 % ceny energii elektrycznej

dla gospodarstw domowych (o rocznym Êrednim

zu˝yciu do 3,5 MW), podczas gdy np. w Wielkiej

Poz. 1037

Brytanii jedynie 4,8 %. W grupie odbiorców du˝ych przemys∏owych udzia∏ ten wynosi∏ 26,13 %

w Polsce, w Irlandii — 12,95 %, a w Wielkiej Brytanii

— 16,36 %.

Tabela 14. Ceny energii elektrycznej w krajach UE

Gospodarstwa domowe

Kraj

Przemys∏ (bez VAT)

Euro/MWh

Austria

Czechy

Finlandia

Francja

Hiszpania

Holandia

Portugalia

S∏owacja

W´gry

W. Brytania

143,9

98,4

105,1

115,6

209,0

157,1

146,6

124,1

126,7

163,9

87,5

75,6

—

40,7

—

107,0

87,7

81,8

88,6

—

Polska

107,9

59,9

èród∏o: Opracowania w∏asne ARE S.A. (IV kwarta∏ 2006 r. wg danych OECD).

Ceny energii elektrycznej w Polsce, na tle innych

krajów UE, wydawa∏y si´ niskie. Porównujàc te ceny,

nale˝y jednak eliminowaç ró˝nic´ ich poziomów

w poszczególnych krajach. OkreÊlajàc ceny wed∏ug

parytetu si∏y nabywczej, w styczniu 2006 r. cena

energii elektrycznej w Polsce by∏a jednà z trzech

najwy˝szych w UE. W gospodarstwach domowych

udzia∏ wydatków na paliwa i energi´ by∏ 2,5 razy

wi´kszy ni˝ w krajach europejskich o zbli˝onym klimacie5), co oznacza, ˝e koszty energii stanowi∏y znaczàce obcià˝enie dla bud˝etów domowych w naszym

kraju.

KonkurencyjnoÊç cen energii elektrycznej w Polsce, w stosunku do innych noÊników energii, przedstawiajà poni˝sze tabele.

Tabela 15. Ceny noÊników energii dla gospodarstw domowych (bez podatku VAT)

IV kwarta∏ 2005 r.

IV kwarta∏ 2006 r.

z∏/GJ

Euro/GJ

z∏/GJ

Euro/GJ

97,31

34,77

57,64

14,98

25,40

9,08

15,05

3,91

113,67

42,72

55,53

17,44

29,24

10,99

14,29

4,49

Dynamika

Nazwa noÊnika energii

Energia elektryczna

Gaz ziemny

Lekki olej opa∏owy

W´giel kamienny

(%) Euro/GJ

116,81

122,86

96,34

116,42

115,10

121,08

94,97

114,82

èród∏o: Opracowania w∏asne ARE S.A.

Tabela 16. Ceny noÊników energii dla przemys∏u (bez podatku VAT)

IV kwarta∏ 2005 r.

IV kwarta∏ 2006 r.

z∏/GJ

Euro/GJ

z∏/GJ

Euro/GJ

54,97

66,00

22,77

52,55

8,73

14,35

17,23

5,94

13,72

2,28

56,26

65,17

24,86

57,01

8,78

14,48

16,77

6,40

14,67

2,26

Dynamika

Nazwa noÊnika energii

Energia elektryczna WN

Energia elektryczna SN

Gaz ziemny wielcy odbiorcy

Lekki olej opa∏owy

W´giel kamienny

èród∏o: Opracowania w∏asne ARE S.A.

———————

5) èród∏o: materia∏y URE.

(%) Euro/GJ

102,35

98,74

109,18

108,49

100,57

100,91

97,33

107,67

106,94

99,12

Przedstawione informacje wyraênie wskazujà, ˝e

ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych

w Polsce sà znacznie wy˝sze od cen pozosta∏ych noÊników energii. Jedynie dla odbiorców na WN,

w 2006 r. cena energii elektrycznej by∏a nieco ni˝sza

od ceny oleju opa∏owego.

Wydobycie w´gla kamiennego w kraju, w 2006 r.,

wynios∏o 94,3 mln ton, z tego przedsi´biorstwa energetyki zawodowej zajmujàce si´ wytwarzaniem energii elektrycznej zakupi∏y 44,6 mln ton. Stan zapasów

w´gla kamiennego w kopalniach na koniec 2005 r. wyniós∏ 3,5 mln ton, a w 2006 r. wzrós∏ do 7,7 mln ton.

1.6. Poziom zapasów paliw wykorzystywanych do

wytwarzania energii elektrycznej

Wskaênik stanu zapasów paliw sta∏ych jest na poziomie zapewniajàcym zachowanie bezpieczeƒstwa

energetycznego paƒstwa.

Struktura wytwarzania energii elektrycznej jest historycznie bardzo silnie uzale˝niona od dost´pnoÊci

do krajowych zasobów poszczególnych rodzajów paliw. W energetyce wykorzystuje si´ przede wszystkim

w´giel kamienny oraz brunatny, które sà podstawà

wytwarzania oko∏o 93 % energii w kraju. Taka struktura wytwarzania umo˝liwia samowystarczalnoÊç energetycznà paƒstwa, jeÊli chodzi o zaopatrzenie kraju

w energi´ elektrycznà.

Do czynników kszta∏tujàcych poziom bezpieczeƒstwa energetycznego nale˝y stan zapasów paliw w iloÊci zapewniajàcej utrzymanie produkcji oraz ciàg∏oÊci

dostaw do odbiorców. Zapewnieniu tego bezpieczeƒstwa s∏u˝à regulacje prawne zawarte w ustawie —

Prawo energetyczne. Ustawa na∏o˝y∏a, na przedsi´biorstwa wytwarzajàce energi´ i ciep∏o, obowiàzek

utrzymania zapasów paliw w iloÊciach zapewniajàcych utrzymanie ciàg∏oÊci dostaw energii elektrycznej

i ciep∏a do odbiorców. WielkoÊç zapasów zosta∏a okreÊlona w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 lutego 2003 r. w sprawie

zapasów paliw w przedsi´biorstwach energetycznych

(Dz. U. Nr 39, poz. 338). Przepisy tego rozporzàdzenia

gwarantujà, ˝e w przypadkach zak∏óceƒ w dostawach

paliw ze êróde∏ pierwotnych wielkoÊç zgromadzonych

zapasów pozwoli utrzymaç ciàg∏oÊç wytwarzania i dostaw energii elektrycznej oraz cieplnej do odbiorców.

Rozporzàdzenie okreÊla wielkoÊç zapasów dla w´gla

kamiennego w sposób nast´pujàcy

— zapas ma odpowiadaç co najmniej 3-dobowemu

zu˝yciu, jeÊli w´giel dostarczany jest z kopalni wy∏àcznie taÊmociàgami i jednoczeÊnie kopalnia

utrzymuje na potrzeby wytwórcy energii elektrycznej lub ciep∏a zapas co najmniej 14-dobowy,

— zapas ma odpowiadaç co najmniej 20-dobowemu

zu˝yciu, jeÊli w´giel jest dostarczany dowolnymi

Êrodkami transportu (kolejà, samochodami, taÊmociàgami), ale odleg∏oÊç wytwórcy energii elektrycznej lub ciep∏a jest nie wi´ksza ni˝ 50 km od kopalƒ,

które dostarczajà ∏àcznie co najmniej 70 % wielkoÊci zu˝ycia w´gla,

— zapas ma odpowiadaç co najmniej 30-dobowemu

zu˝yciu w pozosta∏ych przypadkach.

W przypadku w´gla brunatnego zapas ma odpowiadaç co najmniej 20-dobowemu zu˝yciu, przy czym

do iloÊci tej mo˝na zaliczyç zapas utrzymywany przez

kopalni´ na rzecz wytwórcy energii elektrycznej i/lub

ciep∏a. Kopalnia mo˝e uznawaç za zapas równie˝ w´giel niewydobyty, znajdujàcy si´ w z∏o˝u przygotowanym do wydobycia.

Wed∏ug d∏ugoterminowych prognoz zapotrzebowania na paliwa i energi´, w´giel kamienny i brunatny b´dzie dominujàcym surowcem energetycznym

dla produkcji energii elektrycznej w perspektywie najbli˝szych lat — do 2025 r. (prognozy sporzàdzone zosta∏y w Ministerstwie Gospodarki).

1.7. Podejmowanie dzia∏aƒ w zakresie bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà

1.7.1. Dzia∏ania podejmowane dla pokrycia

szczytowego zapotrzebowania na energi´ elektrycznà oraz post´powanie

w przypadku niedoborów jej dostaw

Regulacje prawne

Nadzór nad bezpieczeƒstwem zaopatrzenia

w energi´ elektrycznà sprawuje minister w∏aÊciwy do

spraw gospodarki, natomiast monitorowanie funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, w zakresie

m.in. bezpieczeƒstwa dostarczania energii elektrycznej, prowadzi Prezes URE.

Aktem prawnym tworzàcym podstawy zabezpieczenia ciàg∏oÊci dostaw energii elektrycznej jest ustawa — Prawo energetyczne wraz z aktami wykonawczymi. Ustawa nak∏ada na odpowiednie instytucje

i przedsi´biorstwa energetyczne szereg obowiàzków

oraz zobowiàzuje operatora systemu przesy∏owego

oraz operatorów systemów dystrybucyjnych do podejmowania okreÊlonych dzia∏aƒ, w przypadku wystàpienia zagro˝eƒ w krajowym systemie elektroenergetycznym lub niedoborów w dostawach energii elektrycznej do odbiorców. Aktem prawnym regulujàcym

bezpieczne i niezawodne funkcjonowanie systemu

elektroenergetycznego oraz okreÊlajàcym wymagania

w zakresie budowy i prawid∏owej eksploatacji sieci,

urzàdzeƒ oraz instalacji, a tak˝e parametry jakoÊciowe

energii elektrycznej i standardy jakoÊciowe obs∏ugi

odbiorców jest rozporzàdzenie Ministra Gospodarki

z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegó∏owych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego

(Dz. U. Nr 93, poz. 623), które uchyli∏o, obowiàzujàce

w latach 2005—2006, rozporzàdzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owych warunków przy∏àczenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, ruchu i eksploatacji tych

sieci (Dz. U. z 2005 r. Nr 2, poz. 6).

W przypadku zaistnienia mo˝liwoÊci wystàpienia

zagro˝enia bezpieczeƒstwa energetycznego paƒstwa,

polegajàcego na braku równowagi na rynku paliwowo-energetycznym, majà zastosowanie odpowiednie

procedury post´powaƒ dotyczàce wprowadzania

ograniczeƒ w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Procedury te zosta∏y okreÊlone w rozporzàdzeniu

Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie

szczegó∏owych zasad i trybu wprowadzania ograniczeƒ w sprzeda˝y paliw sta∏ych oraz w dostarczaniu

i poborze energii elektrycznej lub ciep∏a (Dz. U. Nr 133,

poz. 924). W latach 2005—2006 obowiàzywa∏o rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 11 marca 2003 r.

w sprawie szczegó∏owych zasad i trybu wprowadzania

ograniczeƒ w sprzeda˝y paliw sta∏ych lub ciek∏ych

oraz w dostarczaniu i poborze paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciep∏a (Dz. U. Nr 59, poz. 518,

z póên. zm.), które utraci∏o moc z dniem 20 marca

2007 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 21 lipca

2006 r. o zmianie ustawy — Prawo energetyczne

(Dz. U. Nr 158, poz. 1123). W przypadku energii elektrycznej za prowadzenie tych dzia∏aƒ odpowiedzialni

sà OSP oraz OSD pod nadzorem Prezesa URE.

W 2006 r. zosta∏y dokonane stosowne uzgodnienia

dotyczàce aktualizacji planu wprowadzenia ograniczeƒ w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej,

ustalajàc tym samym procedury dzia∏ania w przypadku stanów awaryjnych. Decyzjà z dnia 29 sierpnia

2006 r. Prezes URE zatwierdzi∏ aktualizacj´ planu

wprowadzenia ograniczeƒ w dostarczaniu i poborze

energii elektrycznej. Zaktualizowany plan obowiàzywa∏ w okresie od dnia 1 wrzeÊnia 2006 r. do dnia

31 sierpnia 2007 r.

Utrzymanie okreÊlonej wielkoÊci zapasów paliw

w iloÊci zapewniajàcej ciàg∏oÊç dostaw energii elektrycznej do odbiorców wynika z rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia

12 lutego 2003 r. w sprawie zapasów paliw w przedsi´biorstwach energetycznych (Dz. U. Nr 39, poz. 338).

Ustawa — Prawo energetyczne zawiera równie˝

regulacje umo˝liwiajàce przeprowadzenie przetargów

na budow´ nowych mocy wytwórczych energii elektrycznej lub realizacj´ przedsi´wzi´ç zmniejszajàcych

zapotrzebowanie na energi´, w przypadku stwierdzenia, przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki,

˝e istniejàce i b´dàce w trakcie budowy moce wytwórcze energii elektrycznej oraz przedsi´wzi´cia racjonalizujàce jej zu˝ycie nie zapewniajà d∏ugookresowego

bezpieczeƒstwa dostaw tej energii. Przetargi te, z uwagi na wyst´pujàcy dotychczas wysoki poziom bezpieczeƒstwa w zakresie mo˝liwoÊci d∏ugookresowych dostaw energii elektrycznej w Polsce, nie by∏y przeprowadzane.

Podstawowe czynniki ryzyka dla bezpieczeƒstwa

dostaw energii elektrycznej

w perspektywie najbli˝szych pi´ciu lat

Istotnymi zagro˝eniami pracy systemu sà

— zani˝enia mocy, spowodowane remontami kapitalnymi i Êrednimi oraz warunkami pracy sieci przesy∏owej,

— wzrost zapotrzebowania na moc biernà, stwarzajàcy dodatkowe trudnoÊci w dotrzymaniu wymaganych poziomów napi´cia w sieci przesy∏owej,

Poz. 1037

— ograniczenia uprawnieƒ do emisji do atmosfery gazów cieplarnianych, przewidziane w regulacjach

prawnych oraz warunki gospodarowania tymi

uprawnieniami.

Wysokie temperatury i upa∏y przyczyni∏y si´ poÊrednio do awarii w KSE w czerwcu 2006 r., która obj´∏a centralnà cz´Êç kraju, oraz wystàpienia zagro˝enia

niezbilansowania KSE w lipcu i sierpniu 2006 r. W celu zapobiegania podobnym awariom w przysz∏oÊci,

okreÊlono zakres dzia∏aƒ

1) w okresie najbli˝szym — przewiduje si´, mi´dzy

innymi

— rozpocz´cie doraênych inwestycji sieciowych

w postaci instalacji baterii kondensatorów,

— zwi´kszenie zakresu monitorowanych zagro˝eƒ

pracy KSE,

— wzmocnienie funkcji koordynacyjnych w obszarze sieci zamkni´tej 400/220/110 kV,

— zwi´kszenie zakresu pracy interwencyjnej êróde∏ wytwórczych,

— szkolenia s∏u˝b ruchowych;

2) w okresie dalszym — przewiduje si´, mi´dzy innymi, dokonanie zmian ustawy — Prawo energetyczne wraz z aktami wykonawczymi oraz IRiESP.

Ponadto podstawowe czynniki ryzyka dla bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej majà charakter

strukturalny. W okresie najbli˝szych pi´ciu lat b´dà

nimi

— wy˝szy, od planowanego, wzrost zapotrzebowania

na moc elektrycznà,

— ograniczone mo˝liwoÊci budowy nowych linii przesy∏owych,

— brak oczekiwanej tendencji wzrostowej sumarycznej mocy osiàgalnej krajowych êróde∏ wytwórczych.

W przypadku znacznego wzrostu zapotrzebowania

na energi´ elektrycznà przedstawione dzia∏ania PSE-Operator S.A. mogà okazaç si´ w przysz∏oÊci niewystarczajàce dla skutecznej minimalizacji zagro˝eƒ. Konieczne b´dzie podejmowanie dzia∏aƒ nadzwyczajnych, wykraczajàcych poza kompetencje OSP. Dzia∏ania te powinny byç nastawione na minimalizacj´ ryzyka wystàpienia zagro˝eƒ, a tak˝e na wyposa˝enie operatora w niezb´dne instrumenty, umo˝liwiajàce

sprawne jego dzia∏anie w przypadku wystàpienia zagro˝eƒ.

Wzrost zapotrzebowania na moc elektrycznà

Zak∏adane w najbli˝szych latach szybkie tempo

wzrostu gospodarczego spowoduje wzrost krajowego

zu˝ycia energii elektrycznej wynikajàcy zarówno z potrzeb rozwijajàcej si´ gospodarki, jak i potrzeb gospodarstw domowych. Z punktu widzenia bezpieczeƒstwa

dostaw, istotne znaczenie ma wzrost zapotrzebowania

na moc elektrycznà. Rejestrowane aktualnie dane6)

———————

6) „Bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej w perspekty-

wie najbli˝szych pi´ciu lat” — PSE-Operator S.A., maj

2007 r.

wskazujà na tendencj´ wzrostowà — ok. 5 % w skali

roku. Nowym zjawiskiem by∏ znacznie wy˝szy, od

przeci´tnego, wzrost zapotrzebowania na moc w okresie letnim oraz jego koncentracja w aglomeracji warszawskiej. W latach 2005—2006 zanotowano blisko

20 % wzrost zapotrzebowania na moc w okresie letnim.

Ograniczone mo˝liwoÊci budowy nowych linii

przesy∏owych

Mo˝liwoÊci budowy nowych linii przesy∏owych

okreÊlone zosta∏y w planie inwestycji PSE S.A.

Uwzgl´dniajà one d∏ugotrwa∏oÊç procesu inwestycyjnego, w tym szczególnie d∏ugi okres pozyskiwania lokalnych pozwoleƒ na budow´. Aktualne doÊwiadczenia wskazujà na systematyczne wyd∏u˝anie si´ cyklu

inwestycyjnego (do kilkunastu lat). Zgodnie z planem

inwestycji PSE S.A., w perspektywie najbli˝szych 5 lat

jedynymi nowymi liniami przesy∏owymi b´dà

— linia 400 kV Pàtnów-Plewiska,

— linia 400 kV Plewiska-Ostrów,

— linia 400 kV Ostrów-Bràsz´cin.

W okresie tym nie jest mo˝liwe wybudowanie,

istotnych dla bezpieczeƒstwa dostaw, nowych po∏àczeƒ

w relacji centrum-pó∏noc, nowych linii zasilajàcych

aglomeracj´ warszawskà oraz zapewnienie drugostronnego zasilania dla stacji Narew. Dodatkowym

efektem braku tych po∏àczeƒ b´dzie rosnàcy poziom,

wyst´pujàcych w okresie letnim, ograniczeƒ w wyprowadzeniu mocy z niektórych du˝ych elektrowni (m.in.

Be∏chatów, Kozienice). Brak nowych linii przesy∏owych uniemo˝liwia∏ cz´sto przeprowadzenie wymaganych modernizacji w sieci przesy∏owej — np. modernizacji starej linii 400 kV Pasikurowice-Dobrzeƒ, majàcej istotne znaczenie dla zasilania aglomeracji wroc∏awskiej. Modernizacja tej linii b´dzie mo˝liwa po oddaniu do eksploatacji linii 400 kV Plewiska-Ostrów.

Malejàce nadwy˝ki mocy w Krajowym Systemie

Elektroenergetycznym (KSE)

Oczekiwany wzrost krajowego zapotrzebowania

na energi´ elektrycznà nie jest w wystarczajàcym

stopniu kompensowany uruchamianiem nowych êróde∏ wytwórczych. Jedynymi planowanymi nowymi

êród∏ami wytwórczymi o istotnym znaczeniu dla krajowego bilansu mocy, w perspektywie najbli˝szych pi´ciu lat, sà trzy inwestycje o ∏àcznej mocy zainstalowanej wynoszàcej 1 753 MW netto. Uruchamianiu nowych jednostek wytwórczych, w tym okresie, towarzyszyç b´dà d∏ugookresowe odstawienia pracujàcych

jednostek wytwórczych, w celu przeprowadzania remontów, a tak˝e likwidacja niektórych jednostek. Brak

jest nowych lokalizacji w pó∏nocnej cz´Êci kraju.

Planowane, na lata 2005—2009, bilanse mocy wykazujà systematyczny spadek nadwy˝ki mocy dost´pnej dla OSP. Szczególnie niepokojàcy jest znacznie

szybszy spadek tej nadwy˝ki w okresie letnim w zwiàzku z prowadzonà kampanià remontowà i wyst´pujàcymi ograniczeniami w wyprowadzeniu mocy z niektórych elektrowni w wyniku zmniejszenia dopuszczalnej

Poz. 1037

obcià˝alnoÊci linii przesy∏owych w warunkach wysokich temperatur. Operator systemu przesy∏owego ma

ograniczony wp∏yw na zmian´, zg∏oszonych przez

elektrownie, harmonogramów odstawieƒ remontowych bloków. Obserwuje si´ ponadto zmniejszenie

produkcji energii elektrycznej w okresie letnim przez

elektrociep∏ownie, któremu towarzyszy∏y malejàce

mo˝liwoÊci wykorzystania elektrociep∏owni do produkcji mocy biernej.

W sytuacjach nadzwyczajnych, stwarzajàcych zagro˝enie wystàpienia awarii o znacznych rozmiarach

(podobnej do tej, która wystàpi∏a w KSE latem 2006 r.),

bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej polegajàce na natychmiastowym imporcie energii z zagranicy

mo˝e, w ograniczony sposób, zapewniç integracja

synchroniczna krajowego systemu elektroenergetycznego z po∏àczonymi systemami elektroenergetycznymi krajów UE w ramach UCTE. Ewentualne niedobory

krajowych zdolnoÊci wytwórczych nie mogà byç jednak skutecznie zastàpione importem energii elektrycznej za pomocà po∏àczeƒ mi´dzysystemowych. Przyczynà tego sà coraz wi´ksze przep∏ywy ko∏owe wywo∏ane przez elektrownie wiatrowe, zlokalizowane w pó∏nocnej cz´Êci Niemiec. Istotnà barier´ stanowià równie˝ bardzo wysokie ceny energii elektrycznej w sàsiadujàcych krajach UE (szczególnie w Niemczech), które

w przypadku koniecznoÊci importu energii w stanach

zagro˝enia jej dostarczania nie uzyska∏yby akceptacji

spo∏ecznej.

Dzia∏ania ograniczajàce ryzyko

Dzia∏ania podejmowane przez PSE-Operator S.A.

W perspektywie najbli˝szych lat, z powodu braku

istotnej rozbudowy sieci przesy∏owej i faktycznej stabilizacji sumarycznej mocy osiàgalnej krajowych êróde∏ wytwórczych, konieczne jest podj´cie dzia∏aƒ

przez PSE-Operator S.A. majàcych na celu minimalizacj´ zagro˝eƒ dla bezpieczeƒstwa dostaw. WÊród najwa˝niejszych nale˝y wymieniç

— organizowanie przetargów na rezerw´ operacyjnà

OSP,

— instalacj´ dodatkowych êróde∏ mocy biernej,

— rozbudow´ linii przesy∏owych,

— uruchomienie

dodatkowych

transformatorów

pracujàcych w sieciach najwy˝szych napi´ç

(NN/110 kV),

— zwi´kszenie technicznych mo˝liwoÊci

z po∏àczonych systemów UCTE.

importu

Inne dzia∏ania

Popraw´ bezpieczeƒstwa dostarczania energii

elektrycznej mo˝e zapewniç tak˝e

— zmiana przepisów umo˝liwiajàcych szybsze prowadzenie inwestycji sieciowych (dotyczy to

w szczególnoÊci projektów istotnych ze wzgl´du na

bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej),

— przekazanie majàtku sieciowego do OSP (usprawni

to proces inwestycyjny sieci przesy∏owej).

Wymagane dzia∏ania nadzwyczajne

W przypadku znacznego wzrostu zapotrzebowania

na energi´ elektrycznà, gdy dzia∏ania PSE-Operator

S.A. oka˝à si´ niewystarczajàce, dla skutecznej minimalizacji zagro˝eƒ, do czasu uruchomienia nowych linii przesy∏owych i oddania do eksploatacji nowych

zdolnoÊci wytwórczych, dzia∏ania nadzwyczajne powinny podejmowaç organy odpowiedzialne za bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej. Dotyczà one zarówno dzia∏aƒ nastawionych na minimalizacj´ ryzyka

wystàpienia zagro˝eƒ, jak i wyposa˝enia operatora

w niezb´dne instrumenty w przypadku ich wystàpienia. Jako najwa˝niejsze dzia∏ania o charakterze nadzwyczajnym nale˝y wymieniç

— zainstalowanie interwencyjnych êróde∏ wytwórczych,

— zwi´kszenie mo˝liwoÊci importowych na granicy

wschodniej,

— wprowadzenie ograniczeƒ w poborze energii elektrycznej.

1.7.2. SkutecznoÊç podejmowanych dzia∏aƒ

Dzia∏ania, które powinny zostaç zrealizowane

w najbli˝szej przysz∏oÊci, w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà okreÊla

Program dla elektroenergetyki. W Programie tym planuje si´

— wprowadzenie mechanizmów rynkowych, stymulujàcych rozwój inwestycji w êród∏a wytwórcze

energii elektrycznej,

— promocj´ nowych, ekonomicznie efektywnych technologii wytwarzania w oparciu o paliwa krajowe,

— rozbudow´ po∏àczeƒ sieciowych z sàsiednimi systemami elektroenergetycznymi,

— wspó∏dzia∏anie przy tworzeniu regionalnego i europejskiego rynku energii elektrycznej z krajami sàsiednimi i na forum Komisji Europejskiej,

— podj´cie dzia∏aƒ zmierzajàcych do poprawy efektywnoÊci wytwarzania, przesy∏ania i dystrybucji

energii elektrycznej,

— szersze wykorzystanie i wspieranie inwestycji

w odnawialne êród∏a energii.

W warunkach wdra˝ania rynku konkurencyjnego,

wzrost bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà i niezawodnoÊci dostaw energii do odbiorców

odbywaç si´ mo˝e w wyniku prowadzonej restrukturyzacji, modernizacji technologicznej i zmian organizacyjnych w sektorze elektroenergetycznym. Wzrost ten

mo˝e byç zapewniony poprzez wykreowanie i budow´

odpowiednio silnych struktur organizacyjnych firm

elektroenergetycznych, zdolnych do ponoszenia niezb´dnych nak∏adów na inwestycje w zdolnoÊci wytwórcze, przesy∏owe i dystrybucyjne, jak równie˝ dzi´ki wdro˝eniu dzia∏aƒ na rzecz poprawy efektywnoÊci

energetycznej gospodarki.

Stosowanie mechanizmów rynkowych w elektroenergetyce mo˝e spowodowaç (przyk∏adem sà wyst´pujàce w minionych latach awarie w systemach elektroenergetycznych niektórych paƒstw europejskich)

powstawanie sytuacji nieprzewidywalnych, stwarzajàcych zagro˝enie dla bezpieczeƒstwa pracy tych syste-

Poz. 1037

mów. Zagro˝eƒ tych nie da si´ wyeliminowaç tylko na

gruncie przepisów prawa i regulacji. Niezwykle wa˝ne

jest ustanowienie nowych zasad monitoringu i koordynacji dzia∏aƒ, gwarantujàcych bezpieczeƒstwo dostaw energii w d∏u˝szym horyzoncie czasowym. Jednym z takich mechanizmów jest aktywna wspó∏praca

mi´dzynarodowa i uczestnictwo w pracach organizacji

koordynujàcych prac´ nad zapewnieniem bezpieczeƒstwa po∏àczonych systemów. Rol´ takà zapewnia Polsce udzia∏ w UCTE, która prowadzi prace nad tzw.

Operational Handbook, czyli dokumentem kompleksowym definiujàcym standardy techniczne i procedury

konieczne dla bezpiecznej pracy systemów w warunkach liberalizacji rynku energii i podzia∏u zintegrowanych przedsi´biorstw na wytwarzanie, przesy∏ i dystrybucj´. Monitorowanie funkcjonowania bezpieczeƒstwa systemów elektroenergetycznych nale˝y do obowiàzków regulatorów zgrupowanych w CEER, w tym

równie˝ do zakresu dzia∏ania Prezesa URE. Jest to

dzia∏anie wa˝ne, które umo˝liwia Prezesowi URE prowadzenie zorganizowanego, d∏ugoterminowego procesu obserwacji: procedur i mechanizmów zapewnienia bezpieczeƒstwa oraz wype∏niania obowiàzków informacyjnych przez operatorów systemów przesy∏owych i dystrybucyjnych.

W 2006 r. pod nadzorem Prezesa URE

— na bie˝àco aktualizowano baz´ informacyjnà

o przedsi´biorstwach sektora energetycznego,

w szczególnoÊci dane, o mocach zainstalowanych

w êród∏ach wytwórczych oraz szczytowego zapotrzebowania na moc, pozyskiwano od OSP oraz

z innych êróde∏ np. ARE S.A. czy UCTE,

— obserwowano funkcjonowanie systemu elektroenergetycznego, ze szczególnym uwzgl´dnieniem

realizacji decyzji Prezesa URE o wyznaczeniu

przedsi´biorstwa energetycznego PSE-Operator

S.A. operatorem systemu elektroenergetycznego

przesy∏owego. W toku post´powania uzyskano informacje m.in. o realizacji dzia∏alnoÊci dotyczàcej

zarzàdzania systemem i zdolnoÊciami przesy∏owymi po∏àczeƒ transgranicznych, potwierdzajàce w∏aÊciwe post´powanie operatora w zapewnieniu niezawodnoÊci i jakoÊci dostaw energii elektrycznej,

— dokonano uzgodnienia aktualizacji planu wprowadzania ograniczeƒ w dostarczaniu i poborze energii

elektrycznej, dzi´ki temu w stanach kryzysowych

bezpieczeƒstwo b´dzie mog∏o byç utrzymywane

na podstawowym poziomie,

— w toku kontroli zgodnoÊci wielkoÊci zapasów paliw, niezb´dnych do utrzymania ciàg∏oÊci dostaw

energii elektrycznej do odbiorców, z wielkoÊciami

okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 lutego

2003 r. w sprawie zapasów paliw w przedsi´biorstwach energetycznych, uzyskano potwierdzenie,

˝e nie jest zagro˝one bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej,

— wykorzystano równie˝ procedur´ post´powania

w sprawie zatwierdzania IRiESP odnoszàce si´ do

bilansowania systemu i zarzàdzania ograniczeniami systemowymi, w szczególnoÊci do zasad ustalania wysokoÊci ceny energii elektrycznej w generacji wymuszonej.

Popraw´ stabilnoÊci i bezpieczeƒstwa energetycznego paƒstwa zapewnia udzia∏ Polski w planowanych

inwestycjach w paƒstwach regionu ba∏tyckiego.

W grudniu 2006 r. w Wilnie podpisano porozumienie

w sprawie po∏àczenia transgranicznego systemów

elektroenergetycznych Polski i Litwy, natomiast

w I po∏owie 2007 r. odbywa∏y si´ cykliczne spotkania

z udzia∏em przedstawicieli Polski, Litwy, ¸otwy i Estonii w sprawie budowy nowych bloków energetycznych w elektrowni jàdrowej w Ignalinie na Litwie. Nowe moce b´dà odpowiedzià na wzrost zapotrzebowania na energi´ elektrycznà i zapewnià energi´ taƒszà

w porównaniu z innymi êród∏ami. Przyczynià si´ do

wzrostu bezpieczeƒstwa energetycznego w regionie

obejmujàcym tak˝e pó∏nocno-wschodnià cz´Êç Polski.

Informacje przekazywane z rynku hurtowego energii elektrycznej mogà stanowiç podstawy do nowych

inwestycji w moce wytwórcze. Je˝eli inwestycje nie

zostanà podj´te, to ustawa — Prawo energetyczne

przewiduje mo˝liwoÊç rozpisania przez Prezesa URE

przetargu na budow´ nowych mocy wytwórczych. Poprawa warunków dla zapewnienia odpowiedniego poziomu mocy wytwórczych powinna nastàpiç po wdro˝eniu dyrektywy 2005/89/WE z dnia 18 stycznia 2006 r.

dotyczàcej dzia∏aƒ na rzecz zagwarantowania bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej i inwestycji infrastrukturalnych.

Zgodnie z ustawà — Prawo energetyczne, przetargi na nowe moce wytwórcze energii elektrycznej powinny byç przeprowadzane, je˝eli rynek konkurencyjny energii nie zapewnia odpowiedniej poda˝y inwestycji w nowe êród∏a energii elektrycznej. Przetarg b´dzie og∏aszany w szczególnych sytuacjach, gdy procedury w odniesieniu do nowych mocy wytwórczych lub

podj´te przedsi´wzi´cia w zakresie zapewnienia bezpieczeƒstwa dostaw b´dà niewystarczajàce dla osiàgni´cia tego celu. Stosownie do art. 16a ust. 1 ustawy

z dnia 10 kwietnia 1997 r. — Prawo energetyczne

w przypadku mo˝liwoÊci wystàpienia niedoboru w zakresie zaspokojenia d∏ugookresowego zapotrzebowania na energi´ elektrycznà, po stwierdzeniu przez

ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki, ˝e dotychczasowe dzia∏ania nie zapewniajà d∏ugookresowego

Poz. 1037

bezpieczeƒstwa dostaw tej energii, Prezes URE og∏asza, organizuje i przeprowadza przetarg.

W celu wprowadzenia rozwiàzaƒ zmierzajàcych do

poprawy bezpieczeƒstwa energetycznego nale˝y podjàç nast´pujàce dzia∏ania

— opracowaç rozwiàzania systemowe znoszàce bariery w rozwoju infrastruktury sieciowej,

— zidentyfikowaç mo˝liwoÊç wykorzystania funduszy

UE i opracowaç sposoby ich efektywnej absorpcji

na rozwój sieci i po∏àczeƒ transgranicznych,

— implementowaç dyrektyw´ dotyczàcà bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej oraz rozwoju infrastruktury, w tym przesy∏owej infrastruktury

transgranicznej,

— pozyskaç Êrodki UE na wykonanie analiz op∏acalnoÊci budowy linii elektroenergetycznych zapewniajàcych alternatywne drogi zaopatrzenia w energi´ elektrycznà,

— wspieraç rozbudow´ sieci dystrybucyjnych energii

elektrycznej.

Przewiduje si´ tak˝e ograniczenie strat energii

w krajowym systemie elektroenergetycznym poprzez

zwi´kszenie przepustowoÊci linii elektroenergetycznych, popraw´ rozdzia∏u energii i ograniczenie przesy∏u energii liniami 110 kV na dalekie odleg∏oÊci. Planuje si´ równie˝ rozbudow´ po∏àczeƒ z krajami sàsiednimi w celu zwi´kszenia zdolnoÊci przesy∏u energii.

Zwi´kszenie zdolnoÊci przesy∏owych sieci elektroenergetycznych oraz zmniejszenie strat w przesyle stanowi

istotny element tworzenia konkurencyjnego rynku

energii.

1.8. Przewidywane zapotrzebowanie na energi´ elektrycznà7)

Szacuje si´, ˝e prognozowane zapotrzebowanie na

finalnà energi´ elektrycznà w gospodarce krajowej

w latach 2006—2030 wzroÊnie o oko∏o 109 %, przy

czym najwy˝szy wzrost spoÊród sektorów gospodarki

prognozowany jest w us∏ugach (o 176 %) i gospodarstwach domowych (o 110 %), najni˝szy w transporcie

— o 56 %.

Tabela 17. Zapotrzebowanie na finalnà energi´ elektrycznà w sektorach gospodarki (TWh)

Sektor

2005

2010

2015

2020

2025

2030

Przemys∏

25,1

27,87

31,39

36,16

43,99

52,72

Transport

41,25

47,33

49,43

56,59

65,06

70,44

Rolnictwo

4,41

4,38

5,28

6,19

6,91

Us∏ugi

1,50

2,27

2,49

2,88

2,86

2,91

Gospodarstwa domowe

26,99

33,47

42,15

47,91

61,10

74,58

RAZEM

99,25

115,35

130,38

148,82

179,20

207,56

———————

7) Opracowano na podstawie dokumentu ARE S.A. „Aktualizacja d∏ugoterminowej prognozy zapotrzebowania na paliwa

i energi´ oraz wyznaczenie prawdopodobnego poziomu potrzeb energetycznych gospodarki do roku 2030” — Warszawa,

sierpieƒ 2007 r. (wariant podstawowy).

Zapotrzebowanie na finalnà energi´ elektrycznà

b´dzie wzrastaç w okresie do 2030 r. ze Êrednim tempem 3,0 % i osiàgnie w 2030 r. wartoÊç ok. 208 TWh.

1.9. Planowane lub b´dàce w budowie nowe moce

êróde∏ energii elektrycznej

Podpisane w latach 90 kontrakty d∏ugoterminowe

(KDT) na zakup przez PSE S.A. energii elektrycznej od

wybranych wytwórców umo˝liwi∏y podj´cie w tych latach dzia∏aƒ inwestycyjnych, majàcych na celu popraw´ efektywnoÊci wytwarzania energii elektrycznej

i ochrony Êrodowiska. KDT sta∏y si´ zabezpieczeniem

dla inwestycji o wartoÊci ok. 30 mld z∏. Obj´to nimi

wówczas 18 130 MW, co stanowi∏o oko∏o 52 % mocy

Poz. 1037

zainstalowanej w energetyce krajowej w 2006 r.

Ogólna wartoÊç zaciàgni´tych przez wytwórców kredytów na realizacj´ inwestycji odtworzeniowych

i modernizacyjnych, liczona w cenach bie˝àcych,

osiàgn´∏a wartoÊç 20 mld z∏. Do 2006 r. wytwórcy

sp∏acili ponad 50 % zad∏u˝enia. Najd∏u˝szy z KDT

wygaÊnie w 2027 r. Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r.

o zasadach pokrywania kosztów powsta∏ych u wytwórców w zwiàzku z przedterminowym rozwiàzaniem

umów d∏ugoterminowych sprzeda˝y mocy i energii

elektrycznej (Dz. U. Nr 130, poz. 905) wprowadzi∏a

mechanizmy umo˝liwiajàce dobrowolne rozwiàzanie KDT oraz uregulowa∏a sposób pokrywania kosztów zwiàzanych z przedterminowym rozwiàzaniem

tych KDT.

Tabela 18. Inwestycje w jednostki wytwórcze w przedsi´biorstwach energetycznych zakoƒczone

w latach 2005—2006

Nazwa przedsi´biorstwa

Data podpisania

Zadanie/nr jednostki wytwórczej

i obowiàzywania kontraktu

BOT El elektrownia Be∏chatów

01.08.1997—31.12.2005

Modernizacja bloków 1—12

Elektrownia ¸agisza (PKE)

13.05.1996—31.12.2006

Modernizacja bloków 6—7 wraz z budowà

IOS

Elektrownia ¸aziska

25.07.1995—31.12.2005

Instalacja ciep∏ownicza na bloku nr 7

Modernizacja i budowa IOS pó∏suchej na

bloki 1—2

Elektrownia Jaworzno III

12.04.1995—31.12.2006

Modernizacja bloku nr 1—6 oraz budowa

IOS na czterech blokach

Electrabel Po∏aniec

26.03.1996—31.12.2006

Modernizacja bloków nr 5—8 z mokrà IOS

Dalkia Poznaƒ Zespó∏ EC

09.10.1996—31.12.2006

Dokoƒczenie budowy skojarzonego bloku

nr 3 w EC Poznaƒ-Karolin

Po∏udniowy Koncern Energetyczny

KDT przyczyni∏y si´ do modernizacji ponad 50 %

mocy zainstalowanej w energetyce zawodowej, zastosowanie nowoczesnych technologii zmniejszy∏o emisj´ szkodliwych substancji do Êrodowiska, w szczególnoÊci py∏u o ponad 60 % i dwutlenku siarki oko∏o

40 %. Wzros∏a te˝ sprawnoÊç wytwarzania energii

elektrycznej o 3—4 %.

Wiele krajowych jednostek wytwórczych jest technologicznie przestarza∏ych i wymagane sà du˝e inwestycje na odtworzenie ich mocy i modernizacje. Niezb´dne sà równie˝ nowe moce w celu zaspokojenia

rosnàcego zapotrzebowania na energi´ elektrycznà

przy uwzgl´dnieniu coraz ostrzejszych wymogów

ochrony Êrodowiska naturalnego.

Obecnie zdeterminowane sà trzy inwestycje w zakresie budowy nowych systemowych êróde∏ wytwórczych

— Blok — 464 MW w Elektrowni Pàtnów II,

— Blok — 833 MW w Elektrowni Be∏chatów,

— Blok — 460 MW w Elektrowni ¸agisza.

Jak wynika z d∏ugoterminowych strategii rozwoju,

opracowanych przez przedsi´biorstwa wytwórcze,

planowane sà budowy nowych mocy wytwórczych.

WielkoÊç potencjalnych jednostek wytwórczych, jak

równie˝ miejsca ich lokalizacji sà przedmiotem bie˝àcej analizy tych przedsi´biorstw, operatora systemu

przesy∏owego i wykonawców tych inwestycji. Na ostateczne decyzje inwestycyjne, poza dotychczasowymi

uwarunkowaniami ekonomicznymi, spo∏ecznymi,

ekologicznymi, niewàtpliwy wp∏yw b´dà mia∏y mi´dzy innymi

— europejska i krajowa polityka klimatyczna,

— polityka energetyczna Polski w odniesieniu do paliw pierwotnych i energetyki jàdrowej,

— rozbudowa sieci transgranicznych oraz krajowych

sieci 400 kV,

— rewizje istotnych dla funkcjonowania energetyki

dyrektyw,

— koniecznoÊç uzyskania certyfikatów dla ca∏ej energii „kolorowej”.

2. Wnioski wynikajàce z analizy bezpieczeƒstwa zaopatrzenia w energi´ elektrycznà

1. W latach 2005—2006 wykorzystanie istniejàcej

w KSE rezerwy mocy umo˝liwi∏o zaspokojenie

zwi´kszonego zapotrzebowania na energi´ elektrycznà przez krajowà produkcj´ energii elektrycznej, mimo wystàpienia krótkotrwa∏ych zagro˝eƒ

b´dàcych mi´dzy innymi wynikiem ekstremalnych

warunków pogodowych. Posiadany potencja∏ produkcyjny stwarza∏ równie˝ warunki i mo˝liwoÊci

do znacznego eksportu energii elektrycznej.

W 2006 r. margines mocy wyniós∏ 32 %, co oznacza, ˝e w perspektywie krótkoterminowej nie ma

wi´kszego zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa dostaw

energii elektrycznej.

2. W zwiàzku z dalszym przewidywanym wzrostem

zapotrzebowania na energi´ elektrycznà, sukcesywnym zmniejszaniem si´ rezerw mocy oraz

znacznym zu˝yciem majàtku produkcyjnego, dla

poprawy bezpieczeƒstwa energetycznego kraju

niezb´dna jest budowa nowych mocy, rozbudowa

i modernizacja sieci przesy∏owej i dystrybucyjnej

oraz po∏àczeƒ transgranicznych, umo˝liwiajàcych

w razie potrzeby wi´kszà wymian´ mi´dzynarodowà (import) energii elektrycznej. Budowa po∏àczeƒ

mi´dzysystemowych (poza wzmocnieniem wewnàtrz KSE) powinna byç równie˝ skoordynowana na poszczególnych granicach paƒstwa. Skoordynowana rozbudowa po∏àczeƒ transgranicznych

jest najlepszym sposobem na zapewnienie bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej oraz umo˝liwia wykorzystanie tranzytowego po∏o˝enia Polski.

3. Majàtek trwa∏y zarówno w podsektorze wytwarzania, jak i dystrybucji jest w du˝ym stopniu wyeksploatowany i wymaga znacznych nak∏adów odtworzeniowo-rozwojowych. Dzia∏ania inwestycyjne krajowego podsektora wytwarzania energii

elektrycznej sprowadzajà si´ jednak w du˝ym

stopniu do odtwarzania, w stopniu niewystarczajàcym (w oparciu o te same niskosprawne technologie) zamortyzowanych mocy wytwórczych.

W odniesieniu do post´pu, jaki si´ dokonuje

w krajach UE w zakresie wzrostu sprawnoÊci wytwarzania energii elektrycznej, stawia to naszà

elektroenergetyk´ w trudnej pozycji rynkowej wobec elektroenergetyk innych paƒstw UE. W d∏u˝szej perspektywie czasowej taki stan mo˝e doprowadziç do problemów z pokryciem zapotrzebowania na energi´ elektrycznà.

4. Dzia∏ania przewidziane w przyj´tym przez Rad´

Ministrów w marcu 2006 r. Programie dla elektroenergetyki dotyczàce powstania skonsolidowanych grup energetycznych sà aktualnie wdra˝ane

w ˝ycie. Budowa du˝ych i silnych firm energetycznych jest istotnym celem polityki energetycznej

Poz. 1037

paƒstwa dla zachowania bezpieczeƒstwa dostaw

energii elektrycznej oraz mo˝liwoÊci finansowania

niezb´dnych inwestycji. Ma to szczególne znaczenie w kontekÊcie prognozowanego wzrostu o ponad 109 % spo˝ycia finalnego energii elektrycznej, w perspektywie 2030 r.

5. Uchwalenie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powsta∏ych u wytwórców w zwiàzku z przedterminowym rozwiàzaniem umów d∏ugoterminowych sprzeda˝y mocy

i energii elektrycznej, rozwiàzujàcej KDT, daje nadziej´ na przyspieszenie rozwoju konkurencyjnego

rynku energii elektrycznej w Polsce oraz zapewni

utrzymanie stabilnej sytuacji finansowej w przedsi´biorstwach wytwórczych elektroenergetyki.

6. Analiza sytuacji ekonomiczno-finansowej pokazuje

popraw´ rentownoÊci podsektorów elektroenergetyki, wyraêniejszà w podsektorach wytwarzania

i przesy∏u. Na ni˝szy poziom wskaênika rentownoÊci obrotu w dystrybucji niewàtpliwy wp∏yw ma

poziom osiàganych przychodów w sektorze.

W poszczególnych przedsi´biorstwach rentownoÊç obrotu netto zmienia∏a si´ od –10,2 % do

17,39 % — by∏a wi´c mocno zró˝nicowana.

7. Skala wzrostu (oko∏o 1 %) Êrednich cen energii

elektrycznej sprzedawanej w obrocie hurtowym

przez wytwórców by∏a podobna do dynamiki

wzrostu Êredniej ceny energii dla odbiorców koƒcowych taryfowych spó∏ek dystrybucyjnych, którzy w 2006 r. stanowili blisko 89 % odbiorców koƒcowych przedsi´biorstw energetyki zawodowej.

Wyraêniej wzros∏y natomiast stawki op∏at przesy∏owych (3,8 %). Nale˝y mieç ÊwiadomoÊç, ˝e ceny

energii elektrycznej w Polsce wed∏ug parytetu si∏y

nabywczej nale˝à do najwy˝szych w UE.

8. Bezpieczeƒstwo dostaw energii elektrycznej dla

odbiorców w najbli˝szych kilku latach powinna zagwarantowaç wyst´pujàca obecnie w KSE nadwy˝ka mocy wytwórczych oraz du˝e, w∏asne zasoby podstawowego paliwa, wykorzystywanego

w elektroenergetyce, jakim jest w´giel kamienny

i brunatny. Zapewnienie wystarczalnoÊci podsektora wytwarzania w dalszej perspektywie wymaga

budowy nowych êróde∏ wytwórczych. Niezb´dne

inicjatywy inwestycyjne muszà rozpoczàç si´ ju˝

dziÊ. W przypadku ich braku nie mo˝na wykluczyç

zastosowania przetargów na niezb´dne zdolnoÊci

wytwórcze zgodnie z zapisami ustawy — Prawo

energetyczne.

9. Zapewnienie bezpieczeƒstwa dostaw energii elektrycznej wymagaç b´dzie podj´cia dzia∏aƒ dla zachowania stabilnej, bezpiecznej i niezawodnej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego.

W tym celu nale˝y m.in. doprowadziç do istotnego

skrócenia cyklu budowy nowych linii przesy∏owych

poprzez uproszczenie procesu pozyskiwania „prawa drogi” oraz zapewniç budow´ interwencyjnych

êróde∏ energii, jeÊli wyst´pujàce zagro˝enia nie mogà byç usuni´te poprzez zrealizowanà w wymaganym czasie rozbudow´ sieci przesy∏owej.

10. Celowym jest przyj´cie rozwiàzaƒ w zakresie rozwoju mechanizmu bilansowania KSE oparte na integracji procesu bilansowania energii i rezerwy

operacyjnej, uwzgl´dniajàce w dalszej perspektywie aspekty lokalizacyjne. PSE-Operator S.A. po-

Poz. 1037, 1038 i 1039

winien zostaç zobowiàzany do opracowania, przeprowadzenia konsultacji z zainteresowanymi podmiotami i przedstawienia Prezesowi URE do zatwierdzenia stosownych zmian mechanizmu bilansowania KSE.

1038

OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI

z dnia 10 grudnia 2007 r.

o zwolnieniu stanowiska s´dziowskiego

Na podstawie art. 56 § 3 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. — Prawo o ustroju sàdów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z póên. zm.1)) obwieszcza si´,

co nast´puje

W sàdach powszechnych zosta∏y zwolnione

1) stanowisko s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie

Okr´gowym w Gorzowie Wielkopolskim;

2) stanowisko s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie

Okr´gowym w Kielcach;

———————

1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 154, poz. 1787, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271,

Nr 213, poz. 1802 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 188,

poz. 1838 i Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 34, poz. 304,

Nr 130, poz. 1376, Nr 185, poz. 1907 i Nr 273, poz. 2702

i 2703, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 131, poz. 1102, Nr 167,

poz. 1398, Nr 169, poz. 1410, 1413 i 1417, Nr 178, poz. 1479

i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1044 i Nr 218,

poz. 1592 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162, Nr 64, poz. 433,

Nr 73, poz. 484, Nr 99, poz. 664, Nr 112, poz. 766, Nr 136,

poz. 959, Nr 138, poz. 976, Nr 204, poz. 1482 i Nr 230,

poz. 1698.

3) stanowisko s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie

Okr´gowym w Tarnowie;

4) trzy stanowiska s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie Okr´gowym w Warszawie;

5) stanowisko s´dziego sàdu rejonowego w Sàdzie

Rejonowym w G∏ogowie;

6) stanowisko s´dziego sàdu rejonowego w Sàdzie

Rejonowym w Kutnie;

7) stanowisko s´dziego sàdu rejonowego w Sàdzie

Rejonowym dla ¸odzi-Widzewa w ¸odzi;

8) dwa stanowiska s´dziego sàdu rejonowego w Sàdzie Rejonowym w Skierniewicach;

9) stanowisko s´dziego sàdu rejonowego w Sàdzie

Rejonowym w Zambrowie.

Minister SprawiedliwoÊci: Z. åwiàkalski

1039

OBWIESZCZENIE PIERWSZEGO PREZESA SÑDU NAJWY˚SZEGO

z dnia 12 grudnia 2007 r.

o liczbie, przewidzianych do obj´cia, stanowisk s´dziego Sàdu Najwy˝szego

Na podstawie art. 24 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sàdzie Najwy˝szym (Dz. U. Nr 240,

poz. 2052, z 2004 r. Nr 25, poz. 219 oraz z 2006 r.

Nr 157, poz. 1119) obwieszcza si´, ˝e w Sàdzie Najwy˝-

szym sà, przewidziane do obj´cia, dwa stanowiska s´dziego Sàdu Najwy˝szego w Izbie Karnej.

Pierwszy Prezes Sàdu Najwy˝szego: L. Gardocki

Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie sprawozdania z wyników nadzoru nad bezpieczeństwem zaopatrzenia w energię elektryczną

Statutory Text (1 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?