Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 października 2006 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarządzonych na dzień 12 listopada 2006 r.

§ 1. Ustala si´ wytyczne dla obwodowych komisji

wyborczych, dotyczàce zadaƒ i trybu pracy w przygo-

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia

i podlega og∏oszeniu.

———————

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 25, poz. 219, Nr 102, poz. 1055

i Nr 167, poz. 1760, z 2005 r. Nr 175, poz. 1457 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 34, poz. 242, Nr 146, poz. 1055 i Nr 159,

poz. 1127.

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806, z 2004 r. Nr 102,

poz. 1055 oraz z 2005 r. Nr 175, poz. 1457.

Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej

z dnia 2 paêdziernika 2006 r. (poz. 709)

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZÑCE ZADA¡ I TRYBU PRACY

W PRZYGOTOWANIU I PRZEPROWADZENIU G¸OSOWANIA W WYBORACH DO RAD GMIN,

RAD POWIATÓW, SEJMIKÓW WOJEWÓDZTW, RADY M.ST. WARSZAWY I RAD DZIELNIC M.ST. WARSZAWY

ORAZ W WYBORACH WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST,

ZARZÑDZONYCH NA DZIE¡ 12 LISTOPADA 2006 R.

Ilekroç w niniejszych wytycznych jest mowa o

1) Ordynacji wyborczej — nale˝y przez to rozumieç

ustaw´ z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw;

2) ustawie o wyborze wójta — nale˝y przez to rozumieç ustaw´ z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta

miasta;

3) radzie — nale˝y przez to rozumieç równie˝ sejmik

województwa;

4) wójcie — nale˝y przez to rozumieç odpowiednio

wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Cz∏onkowie komisji

1. Cz∏onkowie komisji otrzymujà od przewodniczàcego komisji dokumenty potwierdzajàce cz∏onkostwo

i funkcje pe∏nione w komisji. Dokument potwierdzajàcy pe∏nienie funkcji przewodniczàcego komisji wystawia zast´pca przewodniczàcego.

W dniu wyborów cz∏onkowie komisji noszà identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcjà pe∏nio-

nà w komisji; nie mogà swoim zachowaniem, jak równie˝ przez u˝ywanie elementów ubioru (np. krawat,

opaska, znaczek itp.) akcentowaç swojej przynale˝noÊci partyjnej bàdê sympatii politycznych.

Cz∏onkowie komisji nie mogà udzielaç wyborcom

pomocy w g∏osowaniu.

2. Przewodniczàcy komisji kieruje pracami komisji,

zwo∏uje jej posiedzenia i przewodniczy im. W razie

nieobecnoÊci przewodniczàcego jego obowiàzki pe∏ni

zast´pca przewodniczàcego komisji.

Podczas g∏osowania przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie porzàdku i spokoju, czuwa nad

przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie kampanii wyborczej i przestrzeganiem w∏aÊciwego toku

czynnoÊci podczas g∏osowania. Ma prawo za˝àdaç

opuszczenia lokalu przez osoby zak∏ócajàce porzàdek

i spokój oraz prowadzàce agitacj´ wyborczà (art. 50

ust. 1 Ordynacji wyborczej), a w razie potrzeby zwróciç si´ do komendanta w∏aÊciwej jednostki policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 50 ust. 2 Ordynacji

wyborczej). Przypadki zak∏ócenia g∏osowania odnotowuje si´ w protokole g∏osowania.

M´˝owie zaufania

3. M´˝owie zaufania wyznaczeni przez pe∏nomocników wyborczych komitetów wyborczych (lub upowa˝nione przez nich osoby), które zarejestrowa∏y list´

kandydatów w danym okr´gu, mogà byç obecni

w dniu wyborów w lokalu wyborczym podczas

wszystkich czynnoÊci wykonywanych przez komisj´.

Do ka˝dej komisji pe∏nomocnik ka˝dego komitetu

wyborczego mo˝e zg∏osiç po jednym m´˝u zaufania

(art. 111 ust. 2 Ordynacji wyborczej). M´˝owie zaufania przedstawià komisji zaÊwiadczenie podpisane

przez pe∏nomocnika wyborczego lub upowa˝nionà

przez niego osob´, sporzàdzone wed∏ug wzoru ustalonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà uchwa∏à

z dnia 18 wrzeÊnia 2006 r. w sprawie ustalenia wzoru

zaÊwiadczenia dla m´˝a zaufania i zast´pcy pe∏nomocnika komitetu wyborczego, stosowanego w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (M. P. Nr 66, poz. 677). Je˝eli zaÊwiadczenie

wystawi∏a osoba upowa˝niona przez pe∏nomocnika,

mà˝ zaufania okazuje komisji kserokopi´ tego upowa˝nienia. ZaÊwiadczenia mogà ró˝niç si´ mi´dzy sobà wyglàdem i uk∏adem graficznym, ale ich treÊç musi odpowiadaç wzorowi ustalonemu przez Paƒstwowà

Komisj´ Wyborczà. Komisja sprawdza zgodnoÊç treÊci

przed∏o˝onego zaÊwiadczenia z ustalonym wzorem

oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej zaÊwiadczenie.

4. Funkcji m´˝a zaufania w danym obwodzie g∏osowania nie mo˝e pe∏niç osoba kandydujàca na radnego

w okr´gu wyborczym w∏aÊciwym dla tego obwodu,

a tak˝e kandydat na wójta (art. 111 ust. 2a Ordynacji

wyborczej i art. 2 ust. 2 ustawy o wyborze wójta).

5. Podczas obecnoÊci w lokalu wyborczym m´˝owie zaufania noszà identyfikatory z imieniem, nazwiskiem, funkcjà oraz nazwà komitetu wyborczego, który reprezentujà. Identyfikatory nie mogà zawieraç elementów kampanii wyborczej; do m´˝ów zaufania majà równie˝ zastosowanie przepisy o zakazie prowadzenia agitacji wyborczej w lokalu wyborczym (art. 48

ust. 1 Ordynacji wyborczej, zob. punkt 1.

M´˝owie zaufania majà prawo obserwowaç

wszystkie czynnoÊci komisji, zg∏aszaç przewodniczàcemu komisji na bie˝àco uwagi i zastrze˝enia oraz

wnosiç uwagi do protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

M´˝owie zaufania nie mogà wykonywaç ˝adnych

czynnoÊci cz∏onka komisji, pomagaç wyborcom w g∏osowaniu ani udzielaç im wyjaÊnieƒ. Wykonywanie

uprawnieƒ m´˝ów zaufania nie mo˝e tak˝e utrudniaç

pracy komisji, zak∏ócaç powagi g∏osowania ani naruszaç jego tajnoÊci. Przewodniczàcy komisji mo˝e wydawaç polecenia o charakterze porzàdkowym, w przypadku gdy dzia∏ania m´˝ów zaufania wykraczajà poza

ich uprawnienia. Fakt ten nale˝y odnotowaç w punkcie 13 protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad oraz w punkcie 10 protoko∏u g∏osowania

w obwodzie w wyborach wójta. Przewodniczàcy komisji informuje m´˝ów zaufania o przys∏ugujàcych im prawach i wskazuje im miejsce w lokalu wyborczym, z którego b´dà mogli obserwowaç przebieg g∏osowania.

Dziennikarze

6. W czasie g∏osowania w lokalu mogà przebywaç

dziennikarze posiadajàcy wa˝ne legitymacje dziennikarskie.

Poz. 709

Dziennikarze sà obowiàzani zg∏osiç swojà obecnoÊç przewodniczàcemu komisji oraz stosowaç si´ do

zarzàdzeƒ majàcych na celu zapewnienie powagi i tajnoÊci g∏osowania. Dziennikarze nie mogà przeprowadzaç wywiadów w lokalu, w którym odbywa si´ g∏osowanie, ani przebywaç w tym lokalu przed rozpocz´ciem i po zakoƒczeniu g∏osowania.

Lokal wyborczy

7. W lokalu powinny znajdowaç si´: god∏o paƒstwowe, urna mogàca pomieÊciç wszystkie oddane

karty do g∏osowania, pomieszczenia lub os∏ony zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania umieszczone w takiej

liczbie i w taki sposób, aby zapewniç sprawny jego

przebieg. Miejsca za os∏onami powinny byç wyposa˝one w przybory do pisania. W miejscach tych nale˝y

tak˝e umieÊciç plakat informacyjny o sposobie g∏osowania w∏aÊciwym dla przeprowadzanych wyborów

i warunkach wa˝noÊci g∏osu.

8. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza si´

urz´dowe obwieszczenia i informacje

1) o numerach i granicach okr´gów wyborczych w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa (na obszarze m.st. Warszawy w wyborach

do sejmiku województwa, Rady m.st. Warszawy i rady dzielnicy) oraz o liczbie radnych wybieranych

w tych okr´gach; mogà to byç wyciàgi z obwieszczeƒ dotyczàce w∏aÊciwych okr´gów wyborczych;

2) o numerach i granicach obwodów g∏osowania

oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych;

3) o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych, numerach tych list i skrótach nazw komitetów, wraz z danymi o kandydatach do poszczególnych rad;

4) o skreÊleniu z listy kandydatów na radnych nazwiska kandydata, które pozosta∏o na karcie do g∏osowania, wraz z informacjami o warunkach wa˝noÊci

g∏osu na takiej karcie (art. 113 ust. 2 Ordynacji wyborczej);

5) o uniewa˝nieniu rejestracji listy kandydatów na

radnych, która pozosta∏a na karcie do g∏osowania,

wraz z informacjami o warunkach wa˝noÊci g∏osu

na takiej karcie (art. 113 ust. 3 Ordynacji wyborczej);

6) o zarejestrowanych kandydatach na wójta, wraz

z danymi o kandydatach;

7) o skreÊleniu z listy kandydatów na wójta nazwiska

kandydata, które pozosta∏o na karcie do g∏osowania, wraz z informacjà o warunkach wa˝noÊci g∏osu na takiej karcie;

8) o przeprowadzeniu g∏osowania tylko na jednego

kandydata na wójta (art. 11 ust. 5 ustawy o wyborze wójta);

9) o nieprzeprowadzeniu g∏osowania w wyborach

wójta z powodu braku kandydatów (art. 11 ust. 6

ustawy o wyborze wójta);

10) o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci g∏osu (art. 48 ust. 3 Ordynacji wyborczej);

11) o sk∏adzie komisji.

9. Komisja powinna mieç w swojej siedzibie zapewniony dost´p do telefonu oraz znaç numery tele-

fonów, pod którymi pe∏nione b´dà dy˝ury cz∏onków

terytorialnych komisji wyborczych i komisarza wyborczego oraz dy˝ury w urz´dzie gminy.

W miastach na prawach powiatu komisje obwodowe otrzymujà 3 rodzaje kart do g∏osowania

10. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku

(wewnàtrz i na zewnàtrz), w którym mieÊci si´ ten lokal, nie mogà byç umieszczone has∏a, napisy lub ulotki oraz inne materia∏y o charakterze agitacyjnym

(art. 48 ust. 1 Ordynacji wyborczej). Kontroli w tym zakresie komisja dokonuje bezpoÊrednio przed dniem

g∏osowania oraz ponownie przed rozpocz´ciem g∏osowania. W razie umieszczenia takich materia∏ów komisja usuwa je; w przypadku gdyby usuni´cie ich przez

komisj´ we w∏asnym zakresie nie by∏o mo˝liwe, zwraca si´ ona o pomoc do wójta.

2) w wyborach do sejmiku województwa;

11. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie póêniej

jednak ni˝ w przeddzieƒ g∏osowania, komisja kontroluje stan przygotowania lokalu i budynku, w którym

odb´dzie si´ g∏osowanie. O stwierdzonych brakach

lub nieprawid∏owoÊciach komisja zawiadamia wójta,

a nast´pnie sprawdza, czy zosta∏y one usuni´te.

Zadania komisji przed dniem wyborów

12. Nie póêniej ni˝ w 5. dniu po powo∏aniu komisja

odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje

wyboru przewodniczàcego komisji i jego zast´pcy,

oraz, po zapoznaniu si´ z niniejszymi wytycznymi,

ustala tryb swojej pracy oraz sposób wykonania zadaƒ.

Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisja podaje do publicznej wiadomoÊci, w sposób zwyczajowo

przyj´ty, informacj´ o swoim sk∏adzie, z uwzgl´dnieniem pe∏nionych funkcji. W dniu g∏osowania informacj´

o sk∏adzie komisji wywiesza si´ w lokalu wyborczym.

13. Nie póêniej ni˝ na 3 dni przed dniem g∏osowania przewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie komisji poÊwi´cone organizacji jej pracy w przeddzieƒ i w dniu

g∏osowania. W czasie tego posiedzenia komisja ustala

w szczególnoÊci godziny rozpocz´cia pracy w dniu

g∏osowania. Informacj´ o godzinie rozpocz´cia pracy

podaje si´ do publicznej wiadomoÊci, przede wszystkim przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieÊci si´ lokal wyborczy, i w urz´dzie gminy. Informacja

ta jest przeznaczona dla m´˝ów zaufania w celu umo˝liwienia im obecnoÊci przy wszystkich czynnoÊciach

komisji poprzedzajàcych otwarcie lokalu. Komisja

wspó∏dzia∏a w tym zakresie z wójtem.

14. Komisja odbiera, najpóêniej w przeddzieƒ g∏osowania, karty do g∏osowania, formularze protoko∏ów

g∏osowania, piecz´ç oraz spis wyborców. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej dwie

osoby ze swego sk∏adu, przy czym jednà z nich powinien byç przewodniczàcy komisji lub jego zast´pca.

Komisja ustala tak˝e miejsce i sposób przechowywania odebranych materia∏ów do dnia wyborów. Wi´kszoÊç obwodowych komisji wyborczych otrzymuje

4 rodzaje kart do g∏osowania

1) w wyborach do rady gminy;

2) w wyborach do rady powiatu;

3) w wyborach do sejmiku województwa;

4) w wyborach wójta.

JeÊli obwód g∏osowania obejmuje wi´cej ni˝ jeden okr´g wyborczy do rady gminy, to dla ka˝dego

okr´gu sà inne karty do g∏osowania.

1) w wyborach do rady miasta na prawach powiatu;

3) w wyborach burmistrza (prezydenta miasta).

Na obszarze m.st. Warszawy wszystkie komisje obwodowe otrzymujà 4 rodzaje kart do g∏osowania, tj.

1) w wyborach do rady dzielnicy;

2) w wyborach do Rady m.st. Warszawy;

3) w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowieckiego;

4) w wyborach Prezydenta m.st. Warszawy.

15. Przy odbiorze upowa˝nieni cz∏onkowie komisji

dok∏adnie sprawdzajà, czy

1) karty do g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta zosta∏y dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy w wyborach do

rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa

dotyczà w∏aÊciwego okr´gu wyborczego. Je˝eli

w wyborach do rady gminy obwód obejmuje wi´cej

ni˝ jeden okr´g wyborczy, komisja jest obowiàzana

sprawdziç, czy dostarczono jej karty do wszystkich

okr´gów wchodzàcych w sk∏ad takiego obwodu i czy

w∏aÊciwa jest liczba poszczególnych rodzajów kart;

2) karty do g∏osowania sà prawid∏owo wydrukowane, np. czy nie majà b∏´dów i usterek drukarskich;

3) karty do g∏osowania sà kompletne, tj. czy zawierajà wszystkie listy kandydatów zarejestrowane

w danym okr´gu oraz wszystkich kandydatów

w wyborach wójta;

4) przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy protoko∏u

g∏osowania (po 6 egzemplarzy)

a) na kandydatów na radnych, tj. protoko∏u g∏osowania na listy kandydatów na radnych wraz

z wk∏adkami umo˝liwiajàcymi uj´cie w protokole

wszystkich zarejestrowanych list w danym okr´gu w wyborach do rady gminy i rady powiatu lub

rady miasta na prawach powiatu, sejmiku województwa, a na obszarze m.st. Warszawy: w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowieckiego, do Rady m.st. Warszawy i do rady dzielnicy,

b) protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na wójta;

5) przekazano w∏aÊciwy spis wyborców. Je˝eli obwód g∏osowania obejmuje wi´cej ni˝ jeden okr´g

wyborczy w wyborach do rady gminy, wówczas

komisja sprawdza, czy spis wyborców w obwodzie

zosta∏ sporzàdzony w oddzielnych cz´Êciach dla

ka˝dego z okr´gów. Natomiast dla obwodów odr´bnych (szpitali, zak∏adów karnych itp.) spis obejmuje tylko wyborców wpisanych do rejestru wyborców w gminie, w której znajduje si´ dany zak∏ad, gdy˝ czynne prawo wyborcze przys∏uguje

tylko sta∏ym mieszkaƒcom gminy. W przypadku

gdy nie zosta∏ sporzàdzony spis wyborców w cz´Êci B, nale˝y tak˝e sprawdziç, czy przekazano czysty formularz cz´Êci B spisu wyborców (dla ewentualnego dopisania wyborcy w dniu g∏osowania);

6) przekazano w∏aÊciwà piecz´ç komisji (nazwa i siedziba (miejscowoÊç) komisji oraz numer obwodu);

Zadania komisji w

otwarciem lokalu

7) przygotowane zosta∏y potrzebne materia∏y biurowe (poduszka do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, nawil˝acze, taÊma klejàca itp.).

16. W dniu wyborów komisja zbiera si´ w lokalu

wyborczym w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie, z udzia∏em

przewodniczàcego komisji lub jego zast´pcy, na tyle

wczeÊnie, aby wykonaç wszystkie czynnoÊci zwiàzane

z przygotowaniem g∏osowania, lecz nie póêniej ni˝

o godz. 500.

Odbiór dokumentów potwierdza si´ na piÊmie,

wymieniajàc ich rodzaj i iloÊç, w tym liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania (odr´bnie do ka˝dego rodzaju). Protokó∏ odbioru otrzymuje organ przekazujàcy,

a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.

dniu

wyborów

przed

17. Przed rozpocz´ciem g∏osowania komisja,

w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie

Spis wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu

komisji w przeddzieƒ g∏osowania; gdyby zatem przekazanie pozosta∏ych dokumentów wymienionych wy˝ej nastàpi∏o wczeÊniej, przekazanie spisu nale˝y potwierdziç odr´bnie.

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz piecz´ç

komisji;

Ponadto, w przypadku gdy komisji zapewniono

obs∏ug´ informatycznà, przewodniczàcy komisji odbiera, za poÊrednictwem koordynatora gminnego do

spraw obs∏ugi informatycznej, login i has∏o upowa˝niajàce do pobrania z systemu komputerowego dostarczonego komisji przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà licencji do potwierdzenia prawdziwoÊci danych

z protoko∏ów g∏osowania w obwodzie, sporzàdzanych

w systemie informatycznym, i ich zapisu na noÊniku

elektronicznym (dyskietce). W przypadku gdy przewodniczàcy komisji nie mo˝e odebraç loginu i has∏a,

odbioru dokonuje zast´pca przewodniczàcego komisji.

Odbiór loginu i has∏a potwierdza si´ na piÊmie. Protokó∏ odbioru otrzymuje organ dokonujàcy przekazania,

a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.

3) ostemplowuje karty do g∏osowania — w miejscu

na karcie do tego przeznaczonym — swojà piecz´cià; zaleca si´ ostemplowanie wszystkich kart do

g∏osowania przed otwarciem lokalu, tj. przed godzinà 600; w razie niemo˝noÊci wykonania tej czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏osowania nale˝y

ostemplowaç karty bezpoÊrednio po godzinie 600,

w lokalu wyborczym; po ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komisji nale˝y je wraz z piecz´cià komisji odpowiednio zabezpieczyç;

Informacja o loginie i haÊle zostanie przekazana na

kartce zabezpieczonej przed odczytaniem przez osoby

niepowo∏ane w cz´Êci obejmujàcej login i has∏o. Na

kartce zostanà umieszczone dane identyfikujàce komisj´, dla której przeznaczony jest login i has∏o (okreÊlenie gminy, numeru i siedziby w∏aÊciwej obwodowej

komisji wyborczej oraz imi´ i nazwisko przewodniczàcego komisji obwodowej). Przewodniczàcy pobiera licencj´ najpóêniej do godziny 1200 w dniu g∏osowania.

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym

miejscu wywieszone sà w∏aÊciwe urz´dowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w punkcie 8; w razie stwierdzenia nieprawid∏owoÊci

w tym zakresie komisja podejmuje dzia∏ania dla

ich usuni´cia;

W trakcie procedury pobierania licencji przewodniczàcy ustali indywidualne has∏o zabezpieczajàce t´

licencj´. Za pomocà licencji przewodniczàcy uwierzytelnia protoko∏y wyników g∏osowania w obwodzie.

Przewodniczàcy komisji zabezpieczy otrzymanà licencj´ przed dost´pem innych osób.

W razie zniszczenia lub utraty otrzymanego loginu

i/lub has∏a przed pobraniem licencji albo utraty licencji,

przewodniczàcy komisji powinien niezw∏ocznie skontaktowaç si´ z koordynatorem gminnym do spraw obs∏ugi informatycznej w celu uniewa˝nienia utraconego

loginu i has∏a lub licencji i otrzymania nowego loginu

i has∏a. Na podstawie nowego loginu i has∏a przewodniczàcy komisji mo˝e pobraç nowà licencj´.

2) ponownie przelicza karty do g∏osowania, odr´bnie

w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach

wójta;

4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowania

w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osowania;

w obwodach obejmujàcych kilka okr´gów w wyborach do rady gminy spis i w∏aÊciwe karty do

g∏osowania rozk∏ada si´ wed∏ug tych okr´gów;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnàtrz

i na zewnàtrz budynku, w którym mieÊci si´ lokal,

nie znajdujà si´ elementy s∏u˝àce prowadzeniu

kampanii wyborczej (plakaty, ulotki, napisy), i usuwa je; w przypadku gdyby komisja nie mog∏a tego

uczyniç sama, zwraca si´ o pomoc do wójta; kontrol´ w tym zakresie nale˝y przeprowadzaç równie˝ w toku g∏osowania;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zamyka

jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona

w takim miejscu, by by∏a przez ca∏y czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komisji i m´˝ów zaufania; ponadto mo˝liwe jest wyznaczenie cz∏onków

komisji, którzy rotacyjnie b´dà czuwaç przy urnie.

Zadania komisji w trakcie g∏osowania

Ze wzgl´du na koniecznoÊç zachowania poufnoÊci

has∏a przekazanie nowego has∏a w dniu g∏osowania

mo˝e okazaç si´ niemo˝liwe; w takim przypadku utrata has∏a ograniczy mo˝liwoÊç korzystania przez komisj´ ze wspomagania informatycznego.

18. O godzinie 600 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpocz´cia g∏osowania do czasu jego zakoƒczenia

komisja wykonuje swoje zadania w sk∏adzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego zast´pcy (art. 43

ust. 1 Ordynacji wyborczej).

Przewodniczàcy komisji najpóêniej w przeddzieƒ

g∏osowania ustala z osobà odpowiedzialnà za obs∏ug´

informatycznà miejsce i harmonogram jej pracy.

19. Lokale wyborcze w obwodach utworzonych

w szpitalach, zak∏adach pomocy spo∏ecznej, zak∏adach

karnych i aresztach Êledczych mogà byç otwarte w in-

nych godzinach ni˝ przewidziane w ustawie. Ustaleƒ

o czasie g∏osowania w takich obwodach dokonuje obwodowa komisja wyborcza w uzgodnieniu z gminnà

komisjà wyborczà. O ustaleniach tych powiadamia si´

wczeÊniej wyborców przez wywieszenie informacji

bàdê w inny sposób zwyczajowo przyj´ty i informuje

wójta oraz komisarza wyborczego (art. 40 ust. 2 Ordynacji wyborczej).

20. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, terytorialna komisja wyborcza skreÊli z zarejestrowanej listy nazwisko

kandydata lub (oraz) uniewa˝ni rejestracj´ listy kandydatów, wówczas obowiàzana jest niezw∏ocznie zawiadomiç o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszarze swojej w∏aÊciwoÊci.

W takim przypadku nie dokonuje si´ druku nowych kart do g∏osowania. Terytorialna komisja wyborcza sporzàdza wi´c informacj´ o nowym, prawid∏owym brzmieniu karty do g∏osowania, oraz o warunkach wa˝noÊci g∏osu oddanego na takiej karcie.

Otrzymanà

informacj´

komisja

obwodowa

umieszcza w lokalu wyborczym przy w∏aÊciwym obwieszczeniu oraz zwraca na nià uwag´ wyborcom.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisj´

jakichkolwiek skreÊleƒ i adnotacji na kartach do g∏osowania.

21. Przed wydaniem karty do g∏osowania komisja

1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu z fotografià (art. 44 ust. 1 Ordynacji wyborczej);

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osowania w tym obwodzie, przez sprawdzenie, czy jego

nazwisko jest uj´te w spisie wyborców; obywatele

polscy umieszczeni sà w cz´Êci A spisu wyborców,

natomiast pozostali obywatele Unii Europejskiej

w cz´Êci B spisu wyborców.

22. W dniu g∏osowania komisja dopisuje, zgodnie

z art. 44 ust. 2 Ordynacji wyborczej, do spisu wyborców i umo˝liwia g∏osowanie osobie pomini´tej w spisie (w cz´Êci A lub w cz´Êci B), je˝eli udokumentuje

ona (np. przedstawiajàc dowód osobisty), i˝ stale zamieszkuje na terenie obwodu g∏osowania, a urzàd

gminy, na ˝àdanie komisji, potwierdzi telefonicznie, ˝e

osoba ta jest wpisana do rejestru wyborców w gminie; cz∏onek komisji, który otrzyma∏ potwierdzenie

z urz´du gminy, sporzàdza notatk´, którà do∏àcza si´

do spisu wyborców.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie wyborców.

23. Wyborcom — obywatelom polskim (wyborcy

uj´ci w cz´Êci A spisu wyborców) wydaje si´ po jednej karcie do g∏osowania w wyborach do ka˝dej z wybieranych rad oraz w wyborach wójta.

Wyborcom — pozosta∏ym obywatelom Unii Europejskiej (wyborcy uj´ci w cz´Êci B spisu wyborców)

wydaje si´ wy∏àcznie karty do g∏osowania w wyborach do rady gminy oraz w wyborach wójta. W m.st.

Warszawie ta grupa wyborców otrzymuje karty do

g∏osowania w wyborach do Rady m.st. Warszawy, rady dzielnicy i Prezydenta m.st. Warszawy.

Poz. 709

24. Na obszarze m.st. Warszawy w obwodach

utworzonych w szpitalach, zak∏adach pomocy spo∏ecznej, zak∏adach karnych i aresztach Êledczych karty do

g∏osowania w wyborach do rady dzielnicy otrzymujà

wy∏àcznie wyborcy (uj´ci w cz´Êci A i cz´Êci B spisu

wyborców) stale zamieszkali na terenie dzielnicy,

w której znajduje si´ obwód. Przed wydaniem karty do

g∏osowania w wyborach do rady dzielnicy komisja

ustala zatem, czy wyborca otrzymujàcy kart´ zamieszkuje na terenie dzielnicy, w której znajduje si´ odr´bny obwód. Po stwierdzeniu tego faktu obwodowa komisja wyborcza wpisuje w rubryce „uwagi” spisu wyborców wyraz „dzielnica”. Inni wyborcy uj´ci w cz´Êci A spisu wyborców otrzymujà karty do g∏osowania

w wyborach do Rady m.st. Warszawy, Sejmiku Województwa Mazowieckiego i Prezydenta m.st. Warszawy, a wyborcy uj´ci w cz´Êci B spisu wyborców — tylko w wyborach do Rady m.st. Warszawy i Prezydenta

m.st. Warszawy.

25. Komisja odmawia ponownego wydania karty

niezale˝nie od przyczyn tego ˝àdania (np. z powodu

pomy∏kowego wype∏nienia karty, zniszczenia jej itp.).

26. Przy wydawaniu kart do g∏osowania komisja

sprawdza, czy wydawane karty sà ostemplowane jej

piecz´cià.

Ponadto komisja baczy, by wyborca potwierdzi∏ fakt

otrzymania kart w∏asnor´cznym podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców. W przypadku odmowy z∏o˝enia podpisu wydajàcy karty cz∏onek komisji

w rubryce spisu „Uwagi” czyni adnotacj´ „odmowa

podpisu” i opatruje jà czytelnym podpisem. Podobnie

nale˝y postàpiç w przypadku, gdy wyborca odmówi∏

przyj´cia jednej z kart do g∏osowania. Adnotacja w rubryce „Uwagi” powinna wówczas brzmieç odpowiednio

„bez gminy”, „bez powiatu”, „bez sejmiku”, „bez wójta

(burmistrza, prezydenta miasta)”.

Przy czynnoÊci potwierdzania przez wyborców

otrzymania kart nale˝y baczyç, by podpisy sk∏adane

by∏y w miejscach (w linii) odpowiadajàcych nazwiskom wyborców oraz we w∏aÊciwej rubryce przeznaczonej na pokwitowanie odbioru karty w pierwszym

g∏osowaniu (12.11.2006 r.) i ewentualnie w ponownym g∏osowaniu (26.11.2006 r.). Mo˝liwe jest sk∏adanie podpisu bez odwracania spisu. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiàzana wyjaÊniç mu sposób g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad i wyborach wójta oraz warunki wa˝noÊci g∏osu, zgodnie z informacjami umieszczonymi na karcie do g∏osowania.

27. W czasie g∏osowania komisja baczy, by uprawnieni g∏osowali osobiÊcie. Niedopuszczalne jest g∏osowanie za cz∏onka rodziny lub za innà osob´. Osobie niepe∏nosprawnej, na jej proÊb´, mo˝e pomagaç w g∏osowaniu inna osoba, jednak˝e pomoc ta mo˝e mieç tylko

techniczny charakter; nie mo˝e ona polegaç na sugerowaniu wyborcy sposobu g∏osowania lub na g∏osowaniu w zast´pstwie tego wyborcy; dopuszczalne jest, aby

na ˝yczenie osoby niepe∏nosprawnej w pomieszczeniu

za zas∏onà przebywa∏a osoba udzielajàca pomocy. Pomocy w g∏osowaniu nie mo˝e udzielaç cz∏onek komisji

ani mà˝ zaufania (art. 46 Ordynacji wyborczej).

28. G∏osowania nie wolno przerywaç, chyba ˝e

w wyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. Przez nadzwyczajne

wydarzenie nale˝y rozumieç takie, które realnie uniemo˝liwia g∏osowanie (np. katastrofa budowlana dotyczàca budynku, w którym znajduje si´ lokal wyborczy);

nie sà nadzwyczajnymi wydarzeniami sytuacje o charakterze techniczno-organizacyjnym (brak w∏aÊciwej piecz´ci, trudnoÊç w dostaniu si´ do budynku lub lokalu przed

rozpocz´ciem g∏osowania itp.). Zarzàdzenie o przerwie

w g∏osowaniu, jego przed∏u˝eniu lub odroczeniu komisja bezzw∏ocznie podaje do publicznej wiadomoÊci.

Uchwa∏´ w tej sprawie przesy∏a si´ w∏aÊciwym terytorialnym komisjom wyborczym oraz wójtowi i komisarzowi wyborczemu (art. 47 ust. 1 Ordynacji wyborczej).

W razie przerwania lub odroczenia g∏osowania komisja zakleja i opiecz´towuje wlot urny, a spis wyborców

i niewykorzystane karty do g∏osowania umieszcza w odr´bnych pakietach, opiecz´towuje je i opisuje. Nast´pnie

urn´ wraz z pakietem zawierajàcym spis wyborców oddaje na przechowanie przewodniczàcemu komisji. Niewykorzystane karty do g∏osowania nale˝y policzyç.

Z czynnoÊci tych nale˝y sporzàdziç protokó∏ i podaç

w nim liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania, odr´bnie do ka˝dej z wybieranych rad i do wyborów wójta.

Pakiet z niewykorzystanymi kartami oddaje si´ równie˝

przewodniczàcemu komisji. Piecz´ç komisji oddaje si´

natomiast zast´pcy przewodniczàcego, a gdyby zast´pca by∏ nieobecny — innemu cz∏onkowi komisji.

Przed wznowieniem g∏osowania komisja stwierdza

protokolarnie, czy piecz´cie na urnie i pakietach kart

oraz na pakiecie zawierajàcym spis wyborców nie zosta∏y naruszone. Uchwa∏´ o przerwaniu lub odroczeniu

g∏osowania komisja za∏àcza do protoko∏ów g∏osowania w obwodzie i czyni o tym adnotacj´ w protoko∏ach

g∏osowania (w punkcie 13 protoko∏u g∏osowania

w obwodzie w wyborach do rad oraz w pkt 10 protoko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta).

W razie naruszenia piecz´ci lub braku dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protoko∏ach g∏osowania, zawiadamia o tym niezw∏ocznie terytorialnà komisj´ wyborczà oraz wójta i komisarza wyborczego,

a nast´pnie wykonuje czynnoÊci wskazane przez terytorialnà komisj´ wyborczà.

29. Komisja przeka˝e Paƒstwowej Komisji Wyborczej dane o liczbie osób uprawnionych do g∏osowania

oraz o liczbie wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w trakcie g∏osowania. Dane te przekazuje si´

wed∏ug stanu na godzin´ 1200 oraz na godzin´ 1630,

w trybie i na zasadach okreÊlonych w odr´bnej

uchwale Paƒstwowej Komisji Wyborczej.

Zadania komisji po zakoƒczeniu g∏osowania

30. O godz. 2000 komisja zamyka lokal; osobom

przyby∏ym do lokalu przed tà godzinà nale˝y umo˝liwiç oddanie g∏osu. Po opuszczeniu lokalu przez ostatniego wyborc´ komisja zapiecz´towuje wlot urny, zaklejajàc go paskiem papieru opatrzonym piecz´cià komisji i podpisami jej cz∏onków. W przypadku podj´cia

przez komisj´ uchwa∏y o przed∏u˝eniu g∏osowania lokal wyborczy jest zamykany póêniej ni˝ o godz. 2000

— tj. o godzinie wynikajàcej z uchwa∏y.

31. Po zamkni´ciu lokalu i po zakoƒczeniu g∏osowania komisja przyst´puje w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie do wykonania kolejnych czynnoÊci. W lokalu mogà przebywaç oprócz cz∏onków komisji wy∏àcznie m´-

Poz. 709

˝owie zaufania. Nie mogà oni uczestniczyç w liczeniu

g∏osów ani pomagaç cz∏onkom komisji w wykonywaniu ich zadaƒ.

W przypadku gdy komisji zapewniono obs∏ug´ informatycznà, w lokalu mo˝e przebywaç równie˝ osoba

odpowiedzialna za t´ obs∏ug´, w miejscu wyznaczonym przez przewodniczàcego.

32. Komisja przyst´puje do ustalenia wyników g∏osowania i sporzàdzenia protoko∏ów g∏osowania w obwodzie: w wyborach do rady gminy, do rady powiatu

lub do rady miasta na prawach powiatu albo do Rady

m.st. Warszawy i do rady dzielnicy, do sejmiku województwa i na wójta, wykorzystujàc w tym celu dostarczone formularze protoko∏ów. Je˝eli w obwodzie

przeprowadzone by∏o g∏osowanie do rady gminy

w wi´cej ni˝ jednym okr´gu, to dla ka˝dego okr´gu

sporzàdza si´ oddzielny protokó∏.

CzynnoÊci opisane w punktach 33—44 dotyczà

przygotowaƒ do sporzàdzenia protoko∏ów, ale nale˝y

wykonywaç je na formularzach protoko∏ów g∏osowania. Ze wzgl´dów praktycznych we wskazanych wy˝ej

punktach dla uproszczenia u˝ywane jest poj´cie „protoko∏u g∏osowania”, a nie „projektu protoko∏u g∏osowania” lub „formularza protoko∏u g∏osowania”.

33. Liczby w protoko∏ach g∏osowania w obwodzie

wpisuje si´ w nast´pujàcy sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje si´ w ostatniej kratce z prawej strony,

liczby dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach

z prawej strony, liczby trzycyfrowe — w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypad∏a w ostatniej kratce z prawej strony.

Je˝eli ustalona przez komisj´ liczba wynosi zero,

w ostatniej kratce z prawej strony nale˝y wpisaç cyfr´ „0”.

34. W pierwszej kolejnoÊci komisja dokonuje rozliczenia kart do g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad i wyborach wójta.

Komisja wpisuje w punkcie 2 w∏aÊciwego protoko∏u g∏osowania w obwodzie ustalonà przed rozpocz´ciem g∏osowania liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania w wyborach do danej rady oraz w wyborach wójta.

Nast´pnie komisja przelicza niewykorzystane karty

do g∏osowania, odr´bnie w wyborach do ka˝dej z wybieranych rad i w wyborach wójta. Ustalonà przez komisj´ liczb´ niewykorzystanych danego rodzaju kart

do g∏osowania wpisuje si´ w punkcie 4 odpowiedniego protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

Karty niewykorzystane nale˝y zapakowaç w pakiety, odr´bnie w wyborach ka˝dej rady i wójta, opiecz´towaç je i opisaç.

Komisja ustala liczb´ wyborców uprawnionych do

g∏osowania, tj. umieszczonych w spisie, ∏àcznie z osobami dopisanymi przez komisj´ w trakcie g∏osowania.

Liczby uprawnionych do g∏osowania w wyborach do

rady gminy i wójta, a na terenie m.st. Warszawy równie˝ w wyborach do rady dzielnicy (poza obwodami

odr´bnymi) muszà byç równe.

Jedynie w obwodach odr´bnych na terenie m.st.

Warszawy liczba uprawnionych do g∏osowania w wy-

borach do rad dzielnic mo˝e byç wi´ksza lub równa

liczbie uprawnionych do g∏osowania w wyborach do

Rady m.st. Warszawy.

Liczby wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta, mogà byç ró˝ne.

Liczba osób uprawnionych do g∏osowania w wyborach rady gminy (rady dzielnicy) i wyborach wójta

stanowi sum´ osób uj´tych w cz´Êci A i cz´Êci B spisu wyborców.

Liczb´ wyborców, którym wydano karty do g∏osowania w wyborach do danej rady lub wójta, wpisuje

si´ w punkcie 3 odpowiedniego protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

Liczb´ t´ wpisuje si´ w punkcie 1 protoko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach rady gminy (rady

dzielnicy) i protoko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta.

Liczba ta nie mo˝e byç wi´ksza od liczby wyborców

uprawnionych do g∏osowania (punkt 1 protoko∏u).

Równe muszà byç równie˝ liczby wyborców uprawnionych do g∏osowania umieszczonych

1) w cz´Êci A spisu (punkt 1a protoko∏u g∏osowania

w obwodzie w wyborach rady gminy (rady dzielnicy) i w wyborach wójta);

W wyborach do rady gminy, w wyborach wójta,

a na terenie m.st. Warszawy równie˝ w wyborach do

rady dzielnicy, liczb´ wyborców uj´tych

1) w cz´Êci A spisu wyborców, którym wydano karty

do g∏osowania w wyborach do danej rady lub wójta, wpisuje si´ w punkcie 3a odpowiedniego protoko∏u g∏osowania w obwodzie;

2) w cz´Êci B spisu (punkt 1a protoko∏u g∏osowania

w obwodzie w wyborach rady gminy (rady dzielnicy)i w wyborach wójta).

2) w cz´Êci B spisu wyborców, którym wydano karty

do g∏osowania w wyborach do danej rady lub wójta, wpisuje si´ w punkcie 3b odpowiedniego protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

Suma liczb wpisanych w punkcie 1a i 1b protoko∏u g∏osowania w obwodzie musi byç równa liczbie

wpisanej w punkcie 1 protoko∏u.

Suma liczb wpisanych w punkcie 3a i 3b protoko∏u g∏osowania w obwodzie musi byç równa liczbie

wpisanej w punkcie 3 protoko∏u.

W obwodzie g∏osowania, w sk∏ad którego wchodzi

wi´cej ni˝ jeden okr´g wyborczy dla wyboru rady gminy, liczba uprawnionych do g∏osowania w protokole

g∏osowania w wyborach wójta musi si´ równaç sumie

liczb osób uprawnionych w wyborach do rady gminy

w okr´gach wchodzàcych w sk∏ad obwodu g∏osowania.

Na podstawie ustalonych danych komisja dokonuje rozliczenia kart do g∏osowania, tzn. ustala, czy liczba kart niewykorzystanych (punkt 4 protoko∏u) i liczba

wyborców, którym wydano karty do g∏osowania

(punkt 3 protoko∏u), stanowià w sumie liczb´ kart, które otrzyma∏a komisja (punkt 2 protoko∏u).

Liczb´ wyborców uprawnionych do g∏osowania

w wyborach do rady powiatu i do sejmiku województwa stanowi liczba osób uj´tych w cz´Êci A spisu wyborców. Liczb´ t´ wpisuje si´ w punkcie 1 protoko∏u

g∏osowania w obwodzie w wyborach do rady powiatu i punkcie 1 protoko∏u g∏osowania w obwodzie

w wyborach do sejmiku województwa.

Rozliczenia nale˝y dokonaç oddzielnie w ka˝dym

z protoko∏ów.

Liczba ta musi byç równa liczbie osób wskazanych

w punkcie 1a protoko∏u g∏osowania w obwodzie

w wyborach rady gminy i punkcie 1a protoko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta.

Kolejnà czynnoÊcià komisji jest ustalenie liczby

wyborców, którym wydano karty do g∏osowania.

Ustalenia tego dokonuje si´ na podstawie liczby

podpisów potwierdzajàcych otrzymanie karty do g∏osowania (∏àcznie z adnotacjami „odmowa podpisu”

zast´pujàcymi podpisy). Nale˝y zwróciç szczególnà

uwag´ na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi”

spisu dotyczàce sytuacji, gdy wyborcy nie pobrali

wszystkich kart do g∏osowania, np. „bez gminy” bàdê

„bez powiatu”, a w wyborach do rady dzielnicy m.st.

Warszawy równie˝ na adnotacje „dzielnica”.

Nale˝y pami´taç, ˝e w wyborach do rady gminy

i wójta, a na terenie m.st. Warszawy równie˝ w wyborach do rady dzielnicy, nale˝y uwzgl´dniç podpisy

w cz´Êci A i B spisu wyborców.

W wyborach do rady powiatu i do sejmiku województwa nale˝y uwzgl´dniç wy∏àcznie podpisy w cz´Êci A spisu wyborców.

W razie stwierdzenia niezgodnoÊci nale˝y ponownie przeliczyç podpisy w spisie, a jeÊli wynik rozliczenia kart b´dzie ten sam — przypuszczalnà przyczyn´

niezgodnoÊci nale˝y opisaç w punkcie 11 w∏aÊciwego

protoko∏u g∏osowania do rady, a w przypadku wyborów wójta — w punkcie 8 protoko∏u.

W razie braku miejsca w protokole na opisanie

przyczyn rozbie˝noÊci, nale˝y dokonaç tego na oddzielnej kartce papieru stanowiàcej za∏àcznik do protoko∏u. W protokole nale˝y zamieÊciç informacj´ o sporzàdzeniu za∏àcznika. Je˝eli niezgodnoÊç nie wyst´puje, w punkcie przeznaczonym na uwagi nale˝y wpisaç

wyrazy „brak uwag”.

35. Komisja sprawdza, czy piecz´cie na urnie oraz

na wlocie do urny pozosta∏y nienaruszone, po czym

otwiera urn´ i wyjmuje z niej karty do g∏osowania.

Zaleca si´ zachowanie starannoÊci przy wyjmowaniu kart z urny, aby karty do g∏osowania nie zosta∏y

uszkodzone.

36. Komisja przeglàda wszystkie karty i wydziela

z nich karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub wi´cej cz´Êci, których nie bierze si´ pod uwag´ przy obliczeniach.

Jako karty ca∏kowicie przedarte traktuje si´, w przypadku kart zbroszurowanych, tak˝e te karty, w których od∏àczono poszczególne strony lub arkusze bàdê ich cz´Êci.

Karty takie nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç go i opisaç.

37. Komisja oddziela karty do g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

JeÊli w wyborach do rady gminy w obwodzie g∏osowano na kandydatów z wi´cej ni˝ jednego okr´gu, karty do g∏osowania na kandydatów z poszczególnych

okr´gów nale˝y wydzieliç.

Ustalone liczby kart wyj´tych z urny dla danych

wyborów komisja wpisuje w punkcie 5 w∏aÊciwego

protoko∏u.

Je˝eli liczba kart wyj´tych z urny (punkt 5 protoko∏u) nie jest równa liczbie wyborców, którym wydano

karty do g∏osowania (punkt 3 protoko∏u), wówczas

przypuszczalnà przyczyn´ tego stanu rzeczy nale˝y

omówiç w punkcie 12 protoko∏u w∏aÊciwego protoko∏u g∏osowania do rady, a w przypadku wyborów

wójta — w punkcie 9 protoko∏u.

Przyczyn´ t´ nale˝y ustaliç po przeliczeniu kart

wa˝nych i niewa˝nych.

W razie braku miejsca w protokole na opisanie

przyczyn rozbie˝noÊci, nale˝y dokonaç tego na oddzielnej kartce papieru, którà za∏àcza si´ do protoko∏u.

W protokole nale˝y zamieÊciç informacj´ o sporzàdzeniu za∏àcznika. Je˝eli niezgodnoÊç nie wyst´puje,

w punkcie przeznaczonym na „Uwagi” nale˝y wpisaç

wyrazy „brak uwag”.

Sprawdzenia wykonuje si´ odr´bnie w ka˝dym

protokole g∏osowania.

38. Komisja wydziela i liczy karty niewa˝ne, tj. inne

ni˝ ustalone urz´dowo lub nieopatrzone piecz´cià komisji obwodowej, oddzielnie karty do ka˝dej z rad

i w wyborach wójta. Ustalone liczby kart niewa˝nych

wpisuje si´ w punkcie 6 w∏aÊciwego protoko∏u g∏osowania w wyborach do rad i punkcie 5a protoko∏u g∏osowania w wyborach wójta. Karty niewa˝ne nale˝y

zapakowaç w pakiety, odr´bnie do ka˝dej z wybieranych rad i do wyborów wójta, opiecz´towaç je i opisaç. Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi i na ich podstawie ustala si´ wyniki g∏osowania. Karty wa˝ne nale˝y policzyç, odr´bnie do ka˝dej z wybieranych rad

i w wyborach wójta.

Liczb´ kart wa˝nych wpisuje si´ w punkcie 7 w∏aÊciwego protoko∏u g∏osowania w wyborach do rad

i punkcie 5b protoko∏u g∏osowania w wyborach wójta.

Suma kart niewa˝nych (punkt 6 protoko∏u g∏osowania w wyborach do rad, a w przypadku wyborów wójta punkt 5a) i kart wa˝nych (punkt 7 protoko∏u g∏osowania w wyborach do rad, a w przypadku wyborów wójta punkt 5b) musi byç równa liczbie kart wyj´tych z urny

(punkt 5 protoko∏u g∏osowania w wyborach do rad).

Do dalszych czynnoÊci nale˝y pozostawiç jeden rodzaj kart wa˝nych, np. w wyborach do rady gminy,

a pozosta∏e karty wa˝ne nale˝y zabezpieczyç i od∏o˝yç.

39. Z kart wa˝nych w wyborach do rady komisja

ustala liczb´ g∏osów niewa˝nych oraz g∏osów wa˝nych.

Komisja jest obowiàzana przejrzeç ca∏à kart´ do

g∏osowania.

W trakcie przeglàdania kart do g∏osowania komisja odk∏ada osobno karty z g∏osami niewa˝nymi (z po-

Poz. 709

dzia∏em na przyczyny niewa˝noÊci) i osobno karty

z g∏osami wa˝nymi.

Uznania g∏osu za niewa˝ny komisja dokonuje po

okazaniu karty wszystkim cz∏onkom komisji uczestniczàcym w ustalaniu wyniku g∏osowania.

Ustalajàc, czy g∏os na karcie jest wa˝ny, czy niewa˝ny, komisja stosuje poni˝sze regu∏y

— w przypadkach wàtpliwych nale˝y przyjmowaç, ˝e

znakiem „x” postawionym w kratce sà dwie linie

przecinajàce si´, których punkt przeci´cia znajduje

si´ w obr´bie kratki. Ustalenie, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza nià, nale˝y do komisji;

— wszelkie znaki, wykreÊlenia, przekreÊlenia, w tym

równie˝ i znak „x” postawiony przez wyborc´ poza

przeznaczonà na to kratkà, traktuje si´ jako dopiski,

które nie wp∏ywajà na wa˝noÊç g∏osu. Natomiast

wszelkie znaki graficzne naniesione w obr´bie kratki, w szczególnoÊci zamazanie kratki, przekreÊlenie

znaku w kratce itp., powoduje niewa˝noÊç g∏osu.

Ponadto nale˝y mieç na uwadze, ˝e

w wyborach do rad gmin w gminach liczàcych do

20 tys. mieszkaƒców wyborca mo˝e g∏osowaç na tylu

kandydatów, ilu radnych jest wybieranych w danym

okr´gu; mo˝e on g∏osowaç na kandydatów z ró˝nych

list, mo˝e tak˝e g∏osowaç na mniejszà liczb´ kandydatów ni˝ liczba radnych wybieranych w okr´gu (art. 117

ust. 1—3 Ordynacji wyborczej).

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy wyborca

1) postawi∏ znak „x” przy wi´kszej liczbie nazwisk

kandydatów ni˝ wynosi liczba radnych wybieranych w danym okr´gu; liczb´ g∏osów niewa˝nych

z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8a protoko∏u g∏osowania;

2) nie postawi∏ znaku „x” przy nazwisku ˝adnego kandydata; liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny

wpisuje si´ w punkcie 8b protoko∏u g∏osowania;

3) postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku kandydata

skreÊlonego przez terytorialnà komisj´ wyborczà;

liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje

si´ w punkcie 8c protoko∏u g∏osowania;

4) postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku kandydata

z listy, której rejestracj´ terytorialna komisja wyborcza uniewa˝ni∏a; liczb´ g∏osów niewa˝nych

z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8d protoko∏u g∏osowania.

Je˝eli wyborca postawi∏ znak „x przy nazwisku

kandydata skreÊlonego z listy oraz przy nazwisku innego kandydata z tej lub innej listy, to g∏os taki jest wa˝ny i zaliczany kandydatowi, którego nazwisko nie zosta∏o skreÊlone.

Je˝eli oddano g∏os na kandydata bàdê kandydatów z listy uniewa˝nionej i na innych kandydatów z innych list, to bierze si´ pod uwag´ tylko g∏os oddany

na kandydatów z list nieuniewa˝nionych. W tych przypadkach oddanie g∏osu na kandydata lub kandydatów

z listy uniewa˝nionej nale˝y traktowaç jako dopisek

w rozumieniu art. 119 Ordynacji wyborczej.

Wyodr´bnione karty z g∏osami niewa˝nymi liczy

si´ i odk∏ada, a ich liczb´ wpisuje do protoko∏u

w punkcie 8 protoko∏u g∏osowania. W punktach

od 8a do 8d nale˝y wymieniç liczb´ g∏osów niewa˝nych, z podzia∏em na przyczyny ich niewa˝noÊci. Suma liczb z punktów od 8a do 8d powinna byç równa

liczbie z punktu 8. Rozbie˝noÊç mo˝e wyst´powaç wy∏àcznie w sytuacji, gdy komisja stwierdzi∏a niewa˝noÊç

g∏osów z powodu naniesienia przez wyborc´ znaków

graficznych w obr´bie kratki, w szczególnoÊci zamazania kratki, przekreÊlenia znaku w kratce. Karty wa˝ne

z g∏osami niewa˝nymi nale˝y zapakowaç w pakiet,

opiecz´towaç go i opisaç „G∏osy niewa˝ne z kart wa˝nych w wyborach do rady gminy (miasta)

— ...............................”;

(liczba)

w wyborach do rad gmin w gminach liczàcych powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców wyborca mo˝e g∏osowaç

tylko na jednà list´ i na jednego kandydata z tej listy,

przez co wskazuje jego pierwszeƒstwo do otrzymania

mandatu (art. 118 ust. 1 Ordynacji wyborczej); tak oddane g∏osy wyborców sà g∏osami wa˝nymi.

G∏os uznaje si´ za wa˝ny tak˝e, gdy wyborca postawi∏ znak „x”

1) na jednej liÊcie przy nazwisku dwóch lub wi´cej

kandydatów. G∏os taki traktuje si´ jako oddany na

kandydata, którego nazwisko jest umieszczone

wy˝ej na tej liÊcie od innych nazwisk, przy których

postawiono znak „x”;

2) przy nazwisku skreÊlonego kandydata oraz przy

nazwisku innego kandydata z tej samej listy. G∏os

taki traktuje si´ jako oddany na nieskreÊlonego

kandydata;

3) przy nazwisku kandydata skreÊlonego z jednej listy i przy nazwisku kandydata z innej listy. G∏os taki traktuje si´ jako oddany na nieskreÊlonego kandydata z tej innej listy;

4) przy nazwisku kandydata z uniewa˝nionej listy i przy

nazwisku kandydata z innej (ale tylko jednej) listy.

G∏os taki traktuje si´ jako oddany na kandydata z listy, której rejestracja nie zosta∏a uniewa˝niona.

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy

1) wyborca postawi∏ znak „x” przy nazwiskach

dwóch lub wi´kszej liczby kandydatów z ró˝nych

list; liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8a protoko∏u g∏osowania;

2) wyborca nie postawi∏ znaku „x” przy nazwisku

˝adnego kandydata; liczb´ g∏osów niewa˝nych

z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8b protoko∏u g∏osowania;

3) wyborca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku kandydata, które zosta∏o skreÊlone przez terytorialnà komisj´ wyborczà; liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8c protoko∏u g∏osowania;

4) wyborca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku kandydata z listy uniewa˝nionej; liczb´ g∏osów

niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 8d protoko∏u g∏osowania.

Wyodr´bnione karty z g∏osami niewa˝nymi liczy

si´ i odk∏ada, a ich liczb´ wpisuje do protoko∏u

w punkcie 8 protoko∏u g∏osowania. W punktach

od 8a do 8d nale˝y wymieniç liczb´ g∏osów niewa˝nych, z podzia∏em na przyczyny ich niewa˝noÊci. Su-

Poz. 709

ma liczb z punktów od 8a do 8d powinna byç równa

liczbie z punktu 8.

Rozbie˝noÊç mo˝e wyst´powaç wy∏àcznie w sytuacji, gdy komisja stwierdzi∏a niewa˝noÊç g∏osów z powodu naniesienia przez wyborc´ znaków graficznych

w obr´bie kratki, w szczególnoÊci zamazania kratki,

przekreÊlenia znaku w kratce. Karty wa˝ne z g∏osami

niewa˝nymi nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç

go i opisaç „G∏osy niewa˝ne z kart wa˝nych w wyborach do rady gminy (miasta)

— ...............................”.

(liczba)

40. Po wydzieleniu i policzeniu g∏osów niewa˝nych

komisja liczy g∏osy wa˝ne i ich liczb´ wpisuje w punkcie 9 protoko∏u.

Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów niewa˝nych (punkt 8 protoko∏u) i g∏osów wa˝nych (punkt 9

protoko∏u) i porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà

liczbà w punkcie 7. Liczby te muszà byç identyczne.

Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç przyczyny b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u.

41. Komisja ustala wyniki g∏osowania na poszczególne listy i kandydatów w nast´pujàcy sposób

w wyborach do rad gmin w gminach liczàcych do

20 tys. mieszkaƒców Komisja ustala liczb´ g∏osów

wa˝nych oddanych na ka˝dego z kandydatów z poszczególnych list i wpisuje jà przy nazwisku kandydata na przygotowanych wczeÊniej arkuszach pomocniczych z umieszczonymi na nich numerami list i skrótami ich nazw oraz nazwiskami i imionami kandydatów.

Ustalone dane wpisuje si´ do odpowiednich rubryk protoko∏u g∏osowania w obwodzie w punkcie 10,

oddzielnie przy nazwiskach poszczególnych kandydatów z list uszeregowanych w kolejnoÊci numerów.

Liczba g∏osów otrzymanych przez któregokolwiek

kandydata nie mo˝e byç wi´ksza od liczby g∏osów

wa˝nych (punkt 9 protoko∏u).

Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania terytorialna komisja wyborcza skreÊli∏a z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreÊlone nazwisko

kandydata umieszcza si´ (pozostawia) w odpowiedniej cz´Êci protoko∏u g∏osowania w obwodzie,

a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby g∏osów

uzyskanych przez tego kandydata wpisuje si´ „XXXX”.

Analogicznie post´puje si´ w przypadku uniewa˝nionej listy kandydatów — „XXXX” wpisuje si´

w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby g∏osów

oddanych na poszczególnych kandydatów z tej listy;

w wyborach do rad gmin w gminach liczàcych powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców Komisja ustala — na podstawie kart z g∏osami wa˝nymi — liczb´ g∏osów wa˝nych

oddanych na ka˝dà z list. W tym celu odr´bnie grupuje

karty z g∏osami oddanymi na poszczególne listy. Oblicza

liczb´ kart z g∏osami oddanymi na ka˝dà z list i wpisuje

jà przy numerze i skrócie nazwy listy na przygotowanych

wczeÊniej arkuszach pomocniczych — odr´bnych dla

ka˝dej listy z jej numerem i skrótem nazwy oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na niej kandydatów.

Po dokonaniu tej czynnoÊci nale˝y podsumowaç

g∏osy wa˝ne oddane na wszystkie listy kandydatów.

Otrzymana liczba musi byç identyczna z liczbà wpisanà w punkcie 9.

Kolejnà czynnoÊcià jest ustalenie liczby g∏osów

oddanych na poszczególnych kandydatów z ka˝dej listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów.

Nast´pnie komisja sprawdza prawid∏owoÊç ustalenia liczby g∏osów wa˝nych oddanych na ka˝dà z list.

W tym celu dodaje liczby g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej listy i uzyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”. Uzyskany wynik powinien byç taki, jak liczba

g∏osów wa˝nych oddanych na list´. Dane dotyczàce

punktu 10 („Na poszczególne listy kandydatów i kandydatów z tych list oddano nast´pujàcà Iiczb´ g∏osów wa˝nych”) wype∏nia si´ odr´bnie, wpisujàc z arkuszy pomocniczych do protoko∏u po prawej stronie

przy numerze i nazwie ka˝dej listy liczb´ g∏osów, które oddano na t´ list´, a przy nazwiskach i imionach

kandydatów — otrzymanà przez nich liczb´ g∏osów.

Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania terytorialna komisja wyborcza skreÊli∏a z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreÊlone nazwisko kandydata umieszcza si´ (pozostawia) w odpowiedniej cz´Êci protoko∏u g∏osowania w obwodzie,

a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby g∏osów wpisuje si´ „XXXX”.

Analogicznie post´puje si´ w przypadku uniewa˝nionej listy kandydatów — „XXXX” wpisuje si´ zarówno w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby g∏osów

wa˝nych oddanych na list´, w miejscu przeznaczonym

na wpisanie liczby g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów z tej listy, jak i w rubryce „RAZEM”.

42. Po sprawdzeniu prawid∏owoÊci danych komisja

pakuje, w odr´bne pakiety wed∏ug numerów i nazw list,

karty wa˝ne z g∏osami wa˝nymi, podajàc ich liczb´.

Staranne wykonanie tej czynnoÊci pozwoli na

szybkie wyjaÊnienie ewentualnych b∏´dów w obliczeniach, a tak˝e zarzutów wynikajàcych z zarzutów m´˝ów zaufania lub protestów wyborców.

Nast´pnie komisja wype∏nia w pozosta∏ych punktach

protokó∏ g∏osowania w obwodzie w wyborach do rady.

43. Komisja sprawdza nienaruszalnoÊç pakietu zawierajàcego wa˝ne karty do g∏osowania w wyborach

do kolejnej rady i przyst´puje do ustalenia wyników

g∏osowania. Ustalenie wyników g∏osowania w wyborach do rady dzielnicy m.st. Warszawy, rady powiatu

i sejmiku województwa nast´puje w taki sam sposób, jak w przypadku wyborów do rady gminy powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców.

44. Po ustaleniu wyników g∏osowania w wyborach

do rad komisja przyst´puje do ustalenia wyników g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta.

Komisja sprawdza nienaruszalnoÊç pakietu zawierajàcego wa˝ne karty do g∏osowania w wyborach wójta.

Poz. 709

Komisja odpowiednio stosuje opisane w punkcie 39 zasady dotyczàce interpretacji znaku „x” i ewentualnych dopisków na karcie do g∏osowania.

Ustalenie wyników g∏osowania w przypadku, gdy

w wyborach wójta kandyduje dwóch lub wi´cej kandydatów

G∏os jest wa˝ny, je˝eli wyborca na karcie do g∏osowania postawi∏ znak „x” obok nazwiska tylko jednego

kandydata.

Za g∏os wa˝ny nale˝y uznaç tak˝e g∏os oddany na

kandydata nieskreÊlonego oraz na drugiego kandydata,

którego nazwisko zosta∏o skreÊlone. G∏os taki zalicza si´

kandydatowi, którego nazwisko nie zosta∏o skreÊlone.

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy wyborca

1) postawi∏ znak „x” obok nazwiska dwóch lub wi´kszej liczby kandydatów (art. 16 ust. 2 ustawy o wyborze wójta); liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny

wpisuje si´ w punkcie 6a protoko∏u g∏osowania;

2) nie postawi∏ znaku „x” obok nazwiska ˝adnego

kandydata (art. 16 ust. 2 ustawy o wyborze wójta);

liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje

si´ w punkcie 6b protoko∏u g∏osowania;

3) postawi∏ znak „x” tylko obok nazwiska kandydata,

którego nazwisko zosta∏o skreÊlone; liczb´ g∏osów

niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 6c protoko∏u g∏osowania.

Liczb´ wszystkich g∏osów niewa˝nych komisja

wpisuje w punkcie 6 protoko∏u g∏osowania.

W punktach od 6a do 6c nale˝y wymieniç liczb´

g∏osów niewa˝nych, z podzia∏em na przyczyny ich niewa˝noÊci.

Suma liczb z punktów od 6a do 6c powinna byç

równa liczbie z punktu 6. Rozbie˝noÊç mo˝e wyst´powaç wy∏àcznie w sytuacji, gdy komisja stwierdzi∏a niewa˝noÊç g∏osów z powodu naniesienia przez wyborc´

znaków graficznych w obr´bie kratki, w szczególnoÊci

zamazania kratki, przekreÊlenia znaku w kratce.

Karty do g∏osowania z g∏osami niewa˝nymi komisja

odk∏ada, pakuje i opisuje „G∏osy niewa˝ne z kart wa˝nych w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

— ...............................”.

(liczba)

Nast´pnie komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych

z kart wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów oraz ∏àcznie na wszystkich kandydatów.

Sum´ g∏osów wa˝nych oddanych na wszystkich

kandydatów komisja wpisuje w punkcie 7 protoko∏u

g∏osowania.

Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów niewa˝nych (punkt 6 protoko∏u) i g∏osów wa˝nych (punkt 7

protoko∏u) i porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà

liczbà w punkcie 5b. Liczby te muszà byç identyczne.

Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç przyczyny b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u.

Komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych

na poszczególnych kandydatów na wójta.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wczeÊniej arkuszach pomocniczych z nazwiskami

i imionami wszystkich kandydatów na wójta. Ustalonà

liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych

kandydatów komisja wpisuje w cz´Êci III protoko∏u

g∏osowania odpowiednio przy nazwiskach poszczególnych kandydatów.

Liczba g∏osów wa˝nych z kart wa˝nych oddanych

∏àcznie na wszystkich kandydatów (punkt 7 protoko∏u)

musi si´ równaç sumie liczb g∏osów wa˝nych oddanych

na poszczególnych kandydatów (cz´Êç III protoko∏u).

W przypadku gdy w wyborach wójta kandyduje

tylko jeden kandydat, wyborca g∏osuje za wyborem

kandydata albo przeciw wyborowi kandydata (art. 17

ust. 1 i 2 ustawy o wyborze wójta).

G∏osem wa˝nym jest g∏os

1) za wyborem kandydata, jak równie˝

2) przeciw wyborowi kandydata.

Za g∏os niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy wyborca

1) postawi∏ znak „x” jednoczeÊnie w kratce za wyborem kandydata i w kratce przeciw wyborowi kandydata; liczb´ g∏osów niewa˝nych z tej przyczyny

wpisuje si´ w punkcie 6a protoko∏u g∏osowania;

2) nie postawi∏ znaku „x” ani za wyborem kandydata,

ani przeciw wyborowi kandydata; liczb´ g∏osów

niewa˝nych z tej przyczyny wpisuje si´ w punkcie 6b protoko∏u g∏osowania;

Liczb´ wszystkich g∏osów niewa˝nych komisja

wpisuje w punkcie 6 protoko∏u g∏osowania.

W punktach 6a i 6b nale˝y wymieniç liczb´ g∏osów niewa˝nych, z podzia∏em na przyczyny ich niewa˝noÊci.

Suma liczb z punktów 6a i 6b powinna byç równa

liczbie z punktu 6. Rozbie˝noÊç mo˝e wyst´powaç wy∏àcznie w sytuacji, gdy komisja stwierdzi∏a niewa˝noÊç

g∏osów z powodu naniesienia przez wyborc´ znaków

graficznych w obr´bie kratki, w szczególnoÊci zamazania kratki, przekreÊlenia znaku w kratce.

Liczb´ g∏osów wa˝nych za wyborem kandydata

i przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje w odpowiednich pozycjach cz´Êci III protoko∏u g∏osowania.

Liczba g∏osów wa˝nych z kart wa˝nych oddanych

∏àcznie za i przeciw wyborowi (punkt 7 protoko∏u) stanowi sum´ liczby g∏osów wa˝nych za wyborem kandydata (cz´Êç III.1 protoko∏u) i liczby g∏osów wa˝nych

przeciwko wyborowi kandydata (cz´Êç III.2 protoko∏u).

45. Komisja pakuje karty wa˝ne z g∏osami wa˝nymi w pakiet, opiecz´towuje go i opisuje „G∏osy wa˝ne

z kart wa˝nych w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

— ...............................”.

(liczba)

Nast´pnie komisja wype∏nia w pozosta∏ych punktach protokó∏ g∏osowania w obwodzie na kandydatów

na wójta.

46. Do protoko∏ów g∏osowania w obwodzie mogà

wnieÊç zarzuty m´˝owie zaufania obecni przy pracach

komisji oraz cz∏onkowie komisji uczestniczàcy w jej pracach. Zarzuty m´˝ów zaufania wpisuje si´ bezpoÊrednio

do protoko∏u w punkcie 14 odpowiedniego protoko∏u

g∏osowania w obwodzie do rady lub w punkcie 11 pro-

Poz. 709

toko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta,

a zarzuty cz∏onków komisji odpowiednio w punkcie 15

protoko∏u g∏osowania w obwodzie do rady lub w punkcie 12 protoko∏u g∏osowania w obwodzie w wyborach

wójta, bàdê do∏àcza w formie za∏àcznika do protoko∏u.

Komisja ma obowiàzek ustosunkowaç si´ do wniesionych zarzutów, za∏àczajàc do protoko∏u wyjaÊnienia.

47. Komisja sporzàdza protoko∏y g∏osowania wed∏ug wzorów okreÊlonych uchwa∏à Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 wrzeÊnia 2006 r. w sprawie ustalenia wzorów protoko∏ów sporzàdzanych przez obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad

powiatów i sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów miast (M. P. Nr 68, poz. 699). Protoko∏y g∏osowania mogà byç sporzàdzone przy u˝yciu

dostarczonego komisji systemu informatycznego, zatwierdzonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà. Je˝eli komisja nie ma zapewnionej obs∏ugi informatycznej lub zachodzà przeszkody w wykorzystaniu systemu

informatycznego, protoko∏y sporzàdza si´ r´cznie.

48. Sporzàdzenie protoko∏ów w systemie informatycznym obywa si´ w nast´pujàcy sposób

1) przewodniczàcy komisji przekazuje osobie odpowiedzialnej za obs∏ug´ informatycznà projekty protoko∏ów g∏osowania w obwodzie do rad i w wyborach

wójta; osoba ta dwukrotnie wprowadza wszystkie

dane z projektów protoko∏ów do systemu informatycznego. Po wprowadzeniu danych system mo˝e

sygnalizowaç na ekranie monitora b∏´dy (w kolorze

czerwonym) i ostrze˝enia (w kolorze niebieskim);

2) w przypadku gdy system sygnalizuje b∏´dy i ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç raport b∏´dów i ostrze˝eƒ, bowiem bez usuni´cia b∏´dów protokó∏ nie zostanie wydrukowany. Obowiàzkiem komisji jest zlokalizowanie b∏´du i jego usuni´cie przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawid∏owych

danych liczbowych. W tym celu komisja powinna

przeanalizowaç treÊç sygnalizacji b∏´du, sprawdziç

odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdziç prawid∏owoÊç dzia∏aƒ arytmetycznych, a jeÊli to jest konieczne — powtórzyç

czynnoÊci zwiàzane z ustaleniem wyników g∏osowania. Wydrukowany raport b∏´dów i ostrze˝eƒ

podpisujà wszystkie osoby wchodzàce w sk∏ad komisji obwodowej uczestniczàce w ustalaniu wyników g∏osowania. Dokument ten nie jest przesy∏any

do terytorialnej komisji wyborczej;

3) w przypadku gdy system informatyczny nie sygnalizuje b∏´dów (zosta∏y usuni´te lub ich nie by∏o), a jedynie sygnalizuje ostrze˝enia, nale˝y wydrukowaç

raport ostrze˝eƒ. Obowiàzkiem komisji jest przeanalizowanie ostrze˝eƒ i w razie stwierdzenia ich zasadnoÊci dokonanie korekty danych liczbowych. Je˝eli

komisja dojdzie do wniosku, po analizie ostrze˝eƒ,

˝e dane liczbowe sà prawid∏owe, powinna wpisaç

zaj´te stanowisko na wydruku ostrze˝enia. W ka˝dym przypadku raport ostrze˝eƒ podpisujà wszystkie osoby wchodzàce w sk∏ad komisji obwodowej

uczestniczàce w ustalaniu wyników g∏osowania.

Obwodowa komisja wyborcza przesy∏a wraz z protoko∏em do w∏aÊciwej terytorialnej komisji wyborczej podpisany wydruk raportu ostrze˝eƒ, jeÊli

aprobowa∏a protokó∏ bez wprowadzania zmian

w zakresie sygnalizowanym raportem ostrze˝eƒ;

4) po wprowadzeniu danych z wszystkich protoko∏ów do wszystkich rad i z wyborów wójta system

informatyczny b´dzie sygnalizowa∏ ewentualne

niezgodnoÊci liczby uprawnionych do g∏osowania

(uj´tych w cz´Êci A i B spisu); nale˝y dokonaç analizy sygnalizowanych niezgodnoÊci i usunàç je;

5) jeÊli system informatyczny nie sygnalizowa∏ b∏´dów lub zosta∏y one usuni´te, drukowane sà protoko∏y g∏osowania. Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu protoko∏ów nie zwalniajà komisji posiadajàcej obs∏ug´ informatycznà

z obowiàzku wprowadzenia danych z protoko∏ów

do systemu informatycznego;

6) komisja sprawdza zgodnoÊç danych w wydrukowanych protoko∏ach z ustalonymi wynikami g∏osowania; sprawdzenia dokonuje si´ poprzez odczytanie na g∏os danych z wydrukowanego protoko∏u i porównanie ich z danymi z projektu protoko∏u przekazanego osobie odpowiedzialnej za obs∏ug´ informatycznà komisji;

7) je˝eli pozwalajà na to mo˝liwoÊci techniczne, osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatycznà komisji dokonuje transmisji danych z protoko∏ów za

poÊrednictwem publicznej sieci przesy∏ania danych; przewodniczàcy komisji uwierzytelnia za pomocà licencji, o której mowa w punkcie 15, zgodnoÊç przesy∏anych danych z danymi zawartymi

w protoko∏ach przyj´tych przez komisj´;

8) osoba odpowiedzialna za obs∏ug´ informatycznà

komisji dokonuje zapisu danych z protoko∏ów na

noÊniku elektronicznym (dyskietce); przewodniczàcy komisji uwierzytelnia licencjà, o której mowa w punkcie 15, zgodnoÊç danych zapisanych na

dyskietce z danymi zawartymi w protoko∏ach przyj´tych przez komisj´. Dyskietka przekazywana jest

terytorialnej komisji wyborczej.

49. Protoko∏y g∏osowania w obwodzie (ka˝dy

w trzech egzemplarzach) podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy ich sporzàdzeniu, tak˝e ci,

którzy wnieÊli do nich zarzuty; opatruje si´ je piecz´cià komisji. Powy˝sze obowiàzki dotyczà zarówno

komisji, w których protoko∏y zosta∏y sporzàdzone

r´cznie, jak i komisji, w których protoko∏y zosta∏y

sporzàdzone w systemie informatycznym.

50. Jeden egzemplarz ka˝dego protoko∏u g∏osowania w obwodzie komisja wywiesza w miejscu ∏atwo

dost´pnym dla zainteresowanych i widocznym po zamkni´ciu lokalu. Wywieszenie protoko∏ów powinno

nastàpiç niezw∏ocznie po ich sporzàdzeniu (art. 55 Ordynacji wyborczej). Je˝eli wywieszenie protoko∏ów

w lokalu wyborczym nie spe∏nia, w ocenie komisji,

warunku miejsca ∏atwo dost´pnego dla wyborców

(np. lokal wyborczy by∏ w klasie szkolnej bàdê sali

gimnastycznej), komisja wywiesza wyniki g∏osowania

w taki sposób, aby by∏y one widoczne dla osób pozostajàcych na zewnàtrz budynku. Bioràc pod uwag´, ˝e

druk protoko∏u jest dwustronny, przygotowanie protoko∏u do wywieszenia wymaga wykorzystania dwóch

formularzy (w jednym wype∏nia si´ strony parzyste,

a w drugim nieparzyste). Dopuszczalne jest równie˝

sporzàdzenie kserokopii protoko∏u, z wyjàtkiem strony

zawierajàcej podpisy i piecz´ç komisji.

Poz. 709

W przypadku gdy w protokole by∏y dokonywane

sprostowania, np. w wyniku usterek wskazanych przez

w∏aÊciwà terytorialnà komisj´ wyborczà, komisja jest

obowiàzana podaç tak˝e i te sprostowania protoko∏ów

do publicznej wiadomoÊci.

51. Po jednym egzemplarzu ka˝dego sporzàdzonego przez komisj´ protoko∏u g∏osowania w obwodzie

umieszcza si´ w odr´bnych kopertach, zakleja si´

je i piecz´tuje na z∏àczeniach oraz odpowiednio opisuje. Np.

„Wybory do rady gminy .................................................

Okr´g wyborczy nr ......, bàdê okr´gi wyborcze nr ......

Obwód g∏osowania nr ........ w .......................................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...........................................................................................

tel. .............................”.

Przed przekazaniem protoko∏ów terytorialnej komisji

wyborczej przewodniczàcy komisji ustala z cz∏onkami

sposób komunikowania si´ w razie potrzeby zwo∏ania

posiedzenia.

52. Kopert´ z protoko∏em g∏osowania w obwodzie

w wyborach do rady gminy dostarcza si´ w∏aÊciwej

gminnej komisji wyborczej.

Kopert´ z protoko∏em g∏osowania w obwodzie

w wyborach do rady dzielnicy m.st. Warszawy dostarcza si´ w∏aÊciwej dzielnicowej komisji wyborczej.

Odbiór tak przekazanych protoko∏ów komisja kwituje na piÊmie.

53. Koperty z protoko∏ami w wyborach do rady powiatu i sejmiku województwa dostarcza si´ do rejonowego punktu odbioru utworzonego w gminie. Punkt

rejonowy powinien mieÊciç si´ w urz´dzie gminy

(miasta); na obszarach du˝ych aglomeracji miejskich

mo˝na utworzyç kilka rejonowych punktów odbioru

protoko∏ów. W punkcie tym osoba upowa˝niona przez

w∏aÊciwà powiatowà komisj´ wyborczà, tj. komisj´

w∏aÊciwà dla powiatu, na obszarze którego dana gmina si´ znajduje, odbiera zapiecz´towane koperty z protoko∏ami g∏osowania do rady powiatu i sejmiku województwa, kwitujàc ich odbiór na piÊmie. Osoba odbierajàca koperty dy˝uruje a˝ do chwili dostarczenia jej

kopert z wszystkich obwodów g∏osowania. Koperty

z protoko∏ami sà sukcesywnie przekazywane powiatowej komisji wyborczej.

W miastach na prawach powiatu koperty z protoko∏ami w wyborach do sejmiku województwa odbiera

miejska komisja wyborcza bezpoÊrednio bàdê za poÊrednictwem upowa˝nionych przez nià osób w punktach rejonowych. Koperty z protoko∏ami nie mogà byç

otwierane na ˝adnym etapie ich przekazywania.

W stanie nienaruszonym sà dostarczone do w∏aÊciwej

powiatowej komisji wyborczej. W czasie przewo˝enia

i przekazywania kopert mogà byç obecni m´˝owie zaufania. M´˝owie zaufania koƒczà wype∏nianie swej

funkcji wraz z przekazaniem protoko∏ów w∏aÊciwej terytorialnej komisji wyborczej.

54. Drugie egzemplarze protoko∏ów g∏osowania

w obwodzie, spis wyborców oraz sporzàdzone wczeÊniej pakiety zawierajàce posegregowane karty do

g∏osowania, a tak˝e wszystkie arkusze pomocnicze

i niewykorzystane formularze protoko∏ów (tak˝e b∏´d-

nie wype∏nione) pakuje si´ w jednà paczk´, którà opisuje si´, piecz´tuje i zabezpiecza. Pozosta∏à dokumentacj´ komisji (protoko∏y posiedzeƒ, uchwa∏y, drugie

egzemplarze raportu ostrze˝eƒ, o którym mowa

w punkcie 48 podpunkt 3 itp.) komisja pakuje w jednà

paczk´, którà opisuje i piecz´tuje.

rów przeprowadzanych w dniu pierwszego g∏osowania. Pe∏nomocnicy wyborczy, je˝eli zajdzie taka potrzeba, mogà wyznaczyç do pe∏nienia funkcji m´˝a zaufania nowà osob´. Obowiàzuje jednak zasada, ˝e ka˝dego kandydata uczestniczàcego w ponownym g∏osowaniu mo˝e reprezentowaç tylko jeden mà˝ zaufania.

55. Po otrzymaniu informacji o przyj´ciu protoko∏ów g∏osowania przez w∏aÊciwe terytorialne komisje

wyborcze przewodniczàcy obwodowej komisji przekazuje w depozyt wójtowi wszystkie paczki z dokumentami oraz piecz´ç komisji. Sposób przekazania nale˝y

uzgodniç wczeÊniej z osobami, którym dokumentacja

jest przekazywana. Dokumenty stanowiàce depozyt

przechowywane sà w archiwum urz´du i mogà byç

udost´pnione wy∏àcznie na ˝àdanie Paƒstwowej Komisji Wyborczej, Sàdu Najwy˝szego, sàdów powszechnych i prokuratury.

61. G∏osowanie ponowne przeprowadza si´ na

podstawie tych samych spisów wyborców podlegajàcych aktualizacji polegajàcej w szczególnoÊci na

umieszczeniu w spisie osób, które najpóêniej w dniu

ponownego g∏osowania ukoƒczà 18 lat.

Ponowne g∏osowanie

56. O koniecznoÊci i przyczynach przeprowadzenia

ponownego g∏osowania oraz imionach i nazwiskach

dwóch kandydatów kandydujàcych w ponownym g∏osowaniu informuje w drodze uchwa∏y gminna (miejska)

komisja wyborcza (art. 4 ust. 6 ustawy o wyborze wójta).

57. Ponowne g∏osowanie odbywa si´ 14. dnia

po pierwszym g∏osowaniu, czyli b´dzie przeprowadzone w niedziel´ 26 listopada 2006 r. od godz. 600

do godz. 2000.

58. Ponowne g∏osowanie przeprowadza i ustala jego wyniki w obwodzie ta sama obwodowa komisja

wyborcza, która przeprowadzi∏a g∏osowanie w dniu

12 listopada 2006 r.

59. Zadania obwodowej komisji wyborczej w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego

g∏osowania sà takie same, jak te zwiàzane z przeprowadzeniem g∏osowania w dniu 12 listopada 2006 r.

60. Podczas wszystkich czynnoÊci komisji w dniu

ponownego g∏osowania w lokalu wyborczym mogà

przebywaç wy∏àcznie m´˝owie zaufania wyznaczeni

przez pe∏nomocników wyborczych komitetów wyborczych, które zg∏osi∏y kandydatów uczestniczàcych

w ponownym g∏osowaniu. M´˝owie zaufania mogà

legitymowaç si´ upowa˝nieniami dotyczàcymi wybo-

Obwodowa komisja wyborcza dopisuje do spisu

wyborców w dniu ponownego g∏osowania osob´ pomini´tà w spisie, która udokumentuje, i˝ stale zamieszkuje na terenie obwodu g∏osowania, a urzàd

gminy potwierdzi, ˝e osoba ta jest wpisana do rejestru

wyborców w gminie (sposób post´powania jest omówiony w punkcie 22).

62. Otrzymujàc kart´ do g∏osowania w ponownym

g∏osowaniu, ka˝dy wyborca kwituje jej odbiór w∏asnor´cznym podpisem w spisie wyborców w wolnej kratce na to przeznaczonej.

63. Tryb ustalenia wyników ponownego g∏osowania w obwodzie i sporzàdzania protoko∏u jest analogiczny do ustalania wyniku pierwszego g∏osowania

w dniu 12 listopada 2006 r., z tym ˝e komisja sporzàdza protokó∏ zgodnie z wzorem w∏aÊciwym dla g∏osowania ponownego, ustalonym przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà uchwa∏à, o której mowa w punkcie 47.

64. Niezw∏ocznie po sporzàdzeniu protoko∏u komisja podaje do wiadomoÊci wyborców ustalone wyniki ponownego g∏osowania w obwodzie przez wywieszenie protoko∏u g∏osowania w widocznym miejscu.

65. Protokó∏ ponownego g∏osowania w obwodzie

przewodniczàcy komisji dostarcza gminnej komisji

wyborczej w zapiecz´towanej i opisanej kopercie. Materia∏y i dokumenty z przeprowadzonego g∏osowania

komisja pakuje, piecz´tuje i przekazuje wraz z piecz´cià wójtowi gminy (burmistrzowi, prezydentowi miasta) jako depozyt.

710

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 2 paêdziernika 2006 r.

w sprawie ustalenia wzorów kart do g∏osowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów

i sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy

Na podstawie art. 115 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad

powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r.

Nr 159, poz. 1547, z póên. zm.1)), art. 7 ust. 2 ustawy

z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta sto∏ecznego

Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 i Nr 127, poz. 1087)

Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje

———————

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 25, poz. 219, Nr 102, poz. 1055

i Nr 167, poz. 1760, z 2005 r. Nr 175, poz. 1457 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 34, poz. 242, Nr 146, poz. 1055 i Nr 159,

poz. 1127.

709

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 2 paêdziernika 2006 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych zadaƒ i trybu pracy

w przygotowaniu i przeprowadzeniu g∏osowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów,

sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast, zarzàdzonych na dzieƒ 12 listopada 2006 r.

Na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 56 ust. 2 ustawy

z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad

gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U.

z 2003 r. Nr 159, poz. 1547, z póên. zm.1)) w zwiàzku

z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju

miasta sto∏ecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361

i Nr 127, poz. 1087) oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia

20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta,

burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113,

poz. 984, z póên. zm.2)) Paƒstwowa Komisja Wyborcza

uchwala, co nast´puje

towaniu i przeprowadzeniu g∏osowania w wyborach

do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw,

Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy

oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów

miast, zarzàdzonych na dzieƒ 12 listopada 2006 r., stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y.