Uchwała Rady Polityki Pieniężnej z dnia 28 września 2005 r. w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2006

§ 1. Ustala si´ za∏o˝enia polityki pieni´˝nej na rok

2006, stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y.

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia

2006 r.

Przewodniczàcy Rady Polityki Pieni´˝nej

L. Balcerowicz

Cz∏onkowie Rady Polityki Pieni´˝nej

J. Czekaj, D. Filar, S. Nieckarz, M. Noga, S. Owsiak,

M. Pietrewicz, A. S∏awiƒski, H. Wasilewska-Trenkner,

A. Wojtyna

Za∏àcznik do uchwa∏y Rady Polityki Pieni´˝nej

z dnia 28 wrzeÊnia 2005 r. (poz. 884)

ZA¸O˚ENIA POLITYKI PIENI¢˚NEJ NA ROK 2006

I. Strategia bezpoÊredniego celu inflacyjnego

Zgodnie z art. 227 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej „Narodowy Bank Polski odpowiada za

wartoÊç polskiego pieniàdza”. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim w art. 3 okreÊla, ˝e „podstawowym celem dzia∏alnoÊci NBP jest

utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rzàdu, o ile

nie ogranicza to podstawowego celu NBP”.

Wspó∏czeÊnie banki centralne przez stabilnoÊç cen

rozumiejà inflacj´ na tyle niskà, aby nie wywiera∏a ona

negatywnego wp∏ywu na inwestycje, oszcz´dnoÊci

i inne wa˝ne decyzje podejmowane przez uczestników

˝ycia gospodarczego. Zapewnienie tak rozumianej

stabilnoÊci cen jest podstawowym sposobem, w jaki

bank centralny przyczynia si´ swoimi decyzjami do

osiàgania wysokiego i trwa∏ego wzrostu gospodarczego. Banki centralne traktujà stabilnoÊç cen symetrycznie, co oznacza, ˝e reagujà zarówno na zagro˝enia inflacyjne, jak i deflacyjne.

Rada Polityki Pieni´˝nej opiera polityk´ pieni´˝nà

na strategii bezpoÊredniego celu inflacyjnego. DoÊwiadczenia mi´dzynarodowe pokazujà, ˝e taka strategia jest skutecznym sposobem zapewnienia stabilnoÊci cen. Po sprowadzeniu inflacji do niskiego pozio-

mu, poczàwszy od 2004 r. RPP przyj´∏a ciàg∏y cel inflacyjny na poziomie 2,5 % z symetrycznym przedzia∏em

odchyleƒ o szerokoÊci ± 1 punkt procentowy. Horyzontem jego obowiàzywania mo˝e byç wejÊcie Polski

do ERM II lub zakoƒczenie kadencji obecnej Rady. RPP

dà˝y do realizacji celu w warunkach p∏ynnego kursu

walutowego, który powinien byç utrzymany do momentu przystàpienia Polski do ERM II. System p∏ynnego kursu nie wyklucza prowadzenia interwencji na

rynku walutowym, gdyby okaza∏o si´ to niezb´dne do

realizacji celu inflacyjnego.

Rada podtrzymuje przedstawiony w Za∏o˝eniach

polityki pieni´˝nej na 2005 r. sposób rozumienia celu

inflacyjnego i jego realizacji.

— Po pierwsze, okreÊlenie cel ciàg∏y oznacza, ˝e odnosi si´ on do inflacji mierzonej rocznà zmianà

cen towarów i us∏ug konsumpcyjnych w ka˝dym

miesiàcu w stosunku do analogicznego miesiàca

poprzedniego roku. Dla lepszego zrozumienia procesów inflacyjnych uzasadnione jest równie˝ pos∏ugiwanie si´ rocznymi i kwartalnymi wskaênikami inflacji, takimi jak stosowane w projekcji inflacji NBP i w bud˝ecie paƒstwa. Przy ocenie presji

inflacyjnej wa˝nà rol´ odgrywajà tak˝e miary inflacji bazowej.

— Po drugie, przyj´te rozwiàzanie oznacza, ˝e polityka pieni´˝na jest jednoznacznie ukierunkowana na

utrzymanie inflacji jak najbli˝ej celu 2,5 %, a nie jedynie wewnàtrz przedzia∏u wahaƒ bez okreÊlenia

jego Êrodka. Rozwiàzanie takie pozwala na zakotwiczenie oczekiwaƒ inflacyjnych, co sprzyja prowadzeniu polityki pieni´˝nej, która w reakcji na

wstrzàsy wymaga mniejszych i rzadszych zmian

stóp procentowych.

— Po trzecie, w gospodarce nieuniknione jest pojawianie si´ wstrzàsów. W zale˝noÊci od si∏y wstrzàsu i stopnia inercyjnoÊci oczekiwaƒ inflacyjnych

ró˝ne sà skala i okres odchylenia inflacji od przyj´tego celu. Bank centralny zazwyczaj nie reaguje

na takie odchylenia inflacji, które uznaje za przejÊciowe i które mieszczà si´ w przedziale wahaƒ

wokó∏ celu. W krajach o trwale niskiej stopie inflacji bank nie musi reagowaç nawet wówczas, gdy

przejÊciowo inflacja odchyli si´ poza granice tego

przedzia∏u. W przypadku wstrzàsów, które oceniane sà jako powodujàce trwa∏e odchylenie inflacji

od celu, bank centralny odpowiednio modyfikuje

polityk´ pieni´˝nà.

— Po czwarte, reakcja polityki pieni´˝nej na wstrzàsy

b´dzie tak˝e zale˝a∏a od ich przyczyn i charakteru.

Reakcja na wstrzàsy popytowe stanowi problem

relatywnie ∏atwiejszy, poniewa˝ w tym przypadku

inflacja i produkcja zmieniajà si´ w tym samym

kierunku. Przy inercyjnym charakterze oczekiwaƒ

inflacyjnych podwy˝ka stóp procentowych os∏abia

aktywnoÊç gospodarczà i w dalszej kolejnoÊci presj´ inflacyjnà.

Poz. 884

Wstrzàsy poda˝owe stanowià trudniejszy problem

dla polityki pieni´˝nej, bowiem w tym przypadku

produkcja i inflacja zmieniajà si´ w przeciwnych

kierunkach. Niew∏aÊciwa reakcja polityki pieni´˝nej mo˝e mieç daleko idàce niekorzystne skutki dla

gospodarki. Próba ca∏kowitego zneutralizowania

przez polityk´ pieni´˝nà wp∏ywu wstrzàsu poda˝owego na inflacj´ mo˝e prowadziç niepotrzebnie do

znacznego spadku produkcji, poniewa˝ ju˝ sam

wstrzàs poda˝owy wp∏ywa niekorzystnie na popyt

i inwestycje. Z kolei, próba pe∏nego zamortyzowania skutków wstrzàsu poda˝owego wywo∏ujàcego

wzrost cen i spadek produkcji — na drodze prowadzenia zbyt ∏agodnej polityki pieni´˝nej — powoduje z regu∏y utrwalenie si´ wy˝szej inflacji i wymaga podj´cia w nast´pnych okresach znacznie

bardziej restrykcyjnej polityki pieni´˝nej, powodujàcej relatywnie silne spowolnienie tempa wzrostu

gospodarczego. Reakcja banku centralnego powinna zale˝eç od oceny trwa∏oÊci wstrzàsu.

— Po piàte, znaczna cz´Êç wstrzàsów poda˝owych

ma przejÊciowy charakter i niewielkà skal´,

w zwiàzku z czym nie ma potrzeby natychmiastowego reagowania na nie. Przy wi´kszych wstrzàsach nawet przejÊciowe przyspieszenie wzrostu

cen mo˝e wywo∏aç wzgl´dnie trwa∏y wzrost oczekiwaƒ inflacyjnych, a w konsekwencji wzrost inflacji ze wzgl´du na pojawienie si´ ˝àdaƒ p∏acowych.

Zadaniem polityki pieni´˝nej jest wi´c w takiej sytuacji zapobiegni´cie pojawieniu si´ wtórnych

skutków wstrzàsu poda˝owego (tzw. efektów drugiej rundy). Ryzyko powstania tego rodzaju efektów jest znaczne w krajach o krótkiej historii niskiej inflacji. Przy analizie wstrzàsów poda˝owych

bardzo przydatne stajà si´ miary inflacji bazowej,

które pozwalajà przynajmniej cz´Êciowo odró˝niç

skutki przejÊciowe od trwa∏ych zmian presji inflacyjnej.

— Po szóste, ze wzgl´du na opóênienia reakcji produkcji i inflacji na prowadzonà polityk´ pieni´˝nà,

wp∏ywa ona w niewielkim stopniu na poziom bie˝àcej inflacji. Bie˝àce decyzje w∏adz monetarnych

oddzia∏ujà na zachowanie cen w przysz∏oÊci, podobnie jak bie˝àca inflacja pozostaje pod wp∏ywem zmian stóp procentowych dokonanych kilka

kwarta∏ów wczeÊniej. Niestety d∏ugoÊç tych opóênieƒ nie jest wielkoÊcià sta∏à i zale˝y w du˝ej mierze od zachodzàcych w gospodarce zmian strukturalnych i instytucjonalnych. Zmiany w mechanizmie transmisji impulsów monetarnych powodujà, ˝e banki centralne tylko w przybli˝eniu mogà

okreÊliç opóênienie, jakie wyst´puje od podj´cia

decyzji do zaobserwowania najsilniejszego jej

wp∏ywu na wielkoÊci realne (produkcj´, zatrudnienie), a nast´pnie na inflacj´.

— Po siódme, polityka pieni´˝na oddzia∏uje na gospodark´ nie tylko poprzez zmiany stóp procentowych, ale równie˝ poprzez utrzymanie ich przez

pewien czas na okreÊlonym poziomie. Utrzymanie

stóp procentowych przez kilka okresów (miesi´cy

lub kwarta∏ów) na niezmienionym poziomie jest

równie˝ decyzjà o istotnych konsekwencjach dla

gospodarki, gdy˝ prowadzi do stopniowego zamykania albo otwierania si´ luki popytowej.

— Po ósme, polityka pieni´˝na jest prowadzona

w warunkach niepewnoÊci. Wysoka niepewnoÊç

wynika mi´dzy innymi z faktu, ˝e modele wykorzystywane przez bank centralny do prognozowania inflacji mogà zaczàç gorzej odwzorowywaç

zachowanie gospodarki ze wzgl´du na zachodzàce w niej zmiany strukturalne. Oznacza to, ˝e: a)

przy podejmowaniu decyzji konieczne jest

uwzgl´dnianie ca∏okszta∏tu dost´pnej informacji,

a nie tylko wyników projekcji inflacji, b) nie jest

mo˝liwe pos∏ugiwanie si´ prostà regu∏à polityki,

która ex ante mog∏aby byç znana uczestnikom

rynku, oraz c) ukierunkowana na przysz∏oÊç polityka pieni´˝na musi byç przedstawiana otoczeniu

jako dà˝enie do zrealizowania celu inflacyjnego

w warunkach niepewnoÊci, a nie jako sprawowanie Êcis∏ej kontroli nad przebiegiem procesów

gospodarczych.

— Po dziewiàte, przy ocenie stopnia restrykcyjnoÊci

polityki pieni´˝nej nale˝y braç pod uwag´ nie tylko wysokoÊç realnych stóp procentowych, ale tak˝e poziom realnego kursu walutowego.

— Po dziesiàte, istotnà przes∏ankà podejmowania

decyzji w polityce pieni´˝nej jest bilans czynników wp∏ywajàcych na prawdopodobieƒstwa

ukszta∏towania si´ przysz∏ej inflacji powy˝ej lub

poni˝ej celu. Bilans ten jest tworzony na podstawie projekcji inflacji, oceny rzeczywistego przebiegu procesów gospodarczych, które mogà odbiegaç od przebiegu przedstawionego w projekcji, a tak˝e kszta∏towania si´ zmiennych oraz informacji nieuwzgl´dnionych bezpoÊrednio w projekcji. Oceniajàc czynniki wp∏ywajàce na kszta∏towanie si´ przysz∏ej inflacji, Rada b´dzie tak˝e bra∏a pod uwag´ d∏ugoÊç okresu utrzymywania si´

niskiej inflacji.

Rada podtrzymuje przekonanie, ˝e najbardziej korzystna dla Polski by∏aby realizacja strategii gospodarczej nastawionej na stworzenie warunków zapewniajàcych wprowadzenie euro w najbli˝szym mo˝liwym

terminie.

II. Warunki realizacji polityki pieni´˝nej

W okresie od czerwca 2004 r. do lutego 2005 r. inflacja w Polsce kszta∏towa∏a si´ powy˝ej górnej granicy przedzia∏u odchyleƒ od celu inflacyjnego. Utrzymywanie si´ podwy˝szonej inflacji by∏o w g∏ównej

mierze efektem wzrostu cen zwiàzanego z przystàpieniem Polski do Unii Europejskiej (wzrost cen ˝ywno-

Poz. 884

Êci i zwi´kszenie stawki podatków poÊrednich) oraz

wzrostu cen ropy i innych surowców na rynkach

Êwiatowych. O wp∏ywie tych czynników na stop´ inflacji Êwiadczy fakt, ˝e od kwietnia 2004 r. wskaênik inflacji netto, który nie uwzgl´dnia zmian cen ˝ywnoÊci

i napojów bezalkoholowych oraz paliw, kszta∏towa∏

si´ na poziomie znacznie ni˝szym ni˝ inflacja mierzona wskaênikiem cen towarów i us∏ug konsumpcyjnych.

W miesiàcach poprzedzajàcych wejÊcie Polski do

Unii Europejskiej nastàpi∏ tak˝e wzrost popytu krajowego. Produkcja i sprzeda˝ szybko ros∏y, co znalaz∏o

odzwierciedlenie we wzroÊcie PKB w I kwartale 2004 r.

o 7 %.

W obliczu silnych wstrzàsów cenowych oraz wzrostu popytu krajowego, którego trwa∏oÊç trudno by∏o

poczàtkowo oceniç, RPP uzna∏a, ˝e mimo utrzymywania si´ wysokiego bezrobocia pojawi∏o si´ ryzyko wystàpienia tzw. efektów drugiej rundy, czyli wzrostu

p∏ac w wyniku zwi´kszenia si´ oczekiwaƒ inflacyjnych.

Ryzyko takie jest wi´ksze w krajach o krótkiej historii

niskiej inflacji. Chcàc zapobiec urzeczywistnieniu si´

tego ryzyka, bank centralny zaostrzy∏ polityk´ pieni´˝nà, podnoszàc stopy procentowe ∏àcznie o 125 punktów bazowych. Podwy˝ki stóp procentowych by∏y

dokonywane stopniowo, w trzech kolejnych miesiàcach (czerwiec—sierpieƒ 2004 r.).

Poczàwszy od drugiej po∏owy 2004 r., skutki cenowe wstrzàsu akcesyjnego szybko wygasa∏y, o czym

Êwiadczy∏y mi´dzy innymi spadek bie˝àcej inflacji

oraz zmniejszanie si´ ró˝nicy pomi´dzy wskaênikiem

cen towarów i us∏ug konsumpcyjnych oraz inflacjà

netto. Tempo wzrostu gospodarczego obni˝a∏o si´

szybciej ni˝ wskazywa∏y projekcje opracowane

w 2004 r. Obni˝eniu inflacji sprzyja∏y tak˝e brak efektów drugiej rundy, wi´ksza ni˝ oczekiwano aprecjacja

kursu walutowego oraz wyjàtkowo wysokie zbiory

zbó˝ w 2004 r. W kierunku wy˝szej inflacji oddzia∏ywa∏y natomiast szybko rosnàce ceny paliw. W wyniku jednorazowego wzrostu cen zwiàzanego z wejÊciem Polski do UE roczny wskaênik inflacji utrzymywa∏ si´ na podwy˝szonym poziomie do I kwarta∏u

2005 r. i uleg∏ istotnemu obni˝eniu dopiero w II kwartale br.

Obni˝enie si´ bie˝àcego i prognozowanego poziomu inflacji sk∏oni∏o RPP do z∏agodzenia polityki pieni´˝nej w pierwszej po∏owie 2005 r. W marcu i kwietniu 2005 r. RPP obni˝y∏a stopy procentowe ∏àcznie

o 100 punktów bazowych, a obni˝ki te zosta∏y poprzedzone zmianà nastawienia w polityce pieni´˝nej. Dane

makroekonomiczne za I kwarta∏ 2005 r., Êwiadczàce

o zmniejszeniu presji inflacyjnej w gospodarce, sk∏oni∏y RPP do dalszego obni˝ania stóp procentowych

w miesiàcach letnich 2005 r., ∏àcznie o 100 punktów

bazowych.

Obecnie gospodarka polska wesz∏a w faz´ stopniowego o˝ywienia, jednak niepewne sà jego skala

i trwa∏oÊç. Aktualne prognozy mówià, ˝e wzrost PKB

w 2006 r. przyspieszy do 4—5 % i nie b´dzie mu towarzyszy∏ znaczàcy wzrost presji inflacyjnej. Wyniki projekcji inflacji NBP, opublikowanej w sierpniu 2005 r.

i sporzàdzonej przy za∏o˝eniu sta∏ych stóp procentowych NBP w horyzoncie projekcji na poziomie 4,75 %,

wskazywa∏y, ˝e w po∏owie 2007 r. powinien nastàpiç

powrót inflacji w pobli˝e celu.

Czynnikami, które mogà prowadziç do odchyleƒ

przysz∏ej inflacji od wyników projekcji, sà zmiany

ceny ropy naftowej, kursu walutowego oraz cen

˝ywnoÊci. Ceny ropy, kursy walut i ceny ˝ywnoÊci sà

zmiennymi, których wszelkie prognozy sà wysoce

niepewne. Dodatkowo w przypadku cen ropy wyst´puje niepewnoÊç, w jakim stopniu ich wzrost wp∏ynie na spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego.

Nale˝y te˝ zauwa˝yç, ˝e wedle obecnych przewidywaƒ ceny ropy mogà w Êrednim okresie rosnàç lub

utrzymywaç si´ na podwy˝szonym poziomie. Niekorzystne skutki dla gospodarki mia∏aby tak˝e silna

aprecjacja z∏otego, gdyby by∏a ona wi´ksza od

wzrostu wydajnoÊci. RównoczeÊnie zmiany strukturalne zachodzàce w polskiej gospodarce wprowadzajà niepewnoÊç dotyczàcà stopnia adekwatnoÊci

samych modeli ekonometrycznych do rzeczywistej

sytuacji w gospodarce. W szczególnoÊci takie czynniki jak wzrost elastycznoÊci rynku pracy, restrukturyzacja przedsi´biorstw oraz konkurencja mi´dzynarodowa mogà oddzia∏ywaç w kierunku os∏abienia

presji inflacyjnej.

Na warunki realizacji polityki pieni´˝nej oddzia∏uje

tak˝e polityka fiskalna, wp∏ywajàc na poziom cen poprzez zmiany w podatkach poÊrednich. Trwa∏oÊç tego

efektu dla stopy inflacji zale˝y mi´dzy innymi od stopnia inercyjnoÊci oczekiwaƒ inflacyjnych. Kszta∏t polityki fiskalnej (w tym zw∏aszcza deficyt sektora finansów

publicznych) wp∏ywa równie˝ na wielkoÊç ∏àcznego

popytu. Oprócz tego, stan finansów publicznych mo˝e

oddzia∏ywaç na zmiennoÊç cen aktywów finansowych, w tym kursu walutowego.

W ostatnich latach deficyt sektora finansów publicznych kszta∏towa∏ si´ na wysokim poziomie, co

w po∏àczeniu z ni˝szymi ni˝ w latach poprzednich

wp∏ywami z prywatyzacji prowadzi∏o do szybkiego narastania d∏ugu publicznego. Po przekroczeniu

w 2003 r. granicy 50 %, w 2004 r. nastàpi∏o zahamowanie wzrostu relacji d∏ugu do PKB. W 2005 r. Sejm

uchwali∏ tylko cz´Êç ustaw, których przyj´cie przez

parlament przewidywa∏ Program Uporzàdkowania

i Ograniczania Wydatków Publicznych. Przyj´to natomiast ustawy, które zwi´kszà wydatki publiczne, co

pogorszy∏o perspektywy konsolidacji finansów publicznych. Stworzenie sytuacji, w której zosta∏oby zminimalizowane ryzyko przekroczenia ustawowych progów relacji d∏ugu publicznego do PKB, wymaga

Poz. 884

zmniejszania wydatków bud˝etu. Konsolidacja finansów publicznych jest konieczna tak˝e dla zmniejszenia

obcià˝eƒ fiskalnych przedsi´biorstw krajowych i osiàgni´cia dzi´ki temu poprawy ich konkurencyjnoÊci na

rynku mi´dzynarodowym.

Istotnym czynnikiem warunkujàcym sposób prowadzenia polityki pieni´˝nej sà równie˝ instytucjonalne uwarunkowania gospodarki. Mimo reform dokonanych w ostatnich 15 latach, w gospodarce polskiej nadal utrzymujà si´ liczne s∏aboÊci instytucjonalne, które obni˝ajà poziom zatrudnienia i zmniejszajà efektywnoÊç wykorzystywania czynników produkcji. A zatem,

reformy ograniczajàce s∏aboÊci instytucjonalne pozwoli∏yby gospodarce zwi´kszaç potencja∏ i znaleêç si´

na wy˝szej, nieinflacyjnej Êcie˝ce wzrostu. Ponadto,

poprzez wp∏yw na zwi´kszenie elastycznoÊci rynków,

reformy te pozwoli∏yby zmniejszyç wahania rzeczywistego PKB wokó∏ produkcji potencjalnej.

III. Cele polityki pieni´˝nej w 2006 r.

Zgodnie z realizowanà przez NBP strategià bezpoÊredniego celu inflacyjnego, g∏ównym celem polityki pieni´˝nej RPP jest stabilizowanie inflacji na poziomie 2,5 % w Êrednim okresie. Rada b´dzie dà˝yç

do utrwalenia oczekiwaƒ inflacyjnych na niskim poziomie. Z tego punktu widzenia 2006 r. b´dzie mia∏

bardzo istotne znaczenie. Gdyby uda∏o si´ silniej zakotwiczyç oczekiwania inflacyjne, to w przysz∏oÊci

realizacja celu inflacyjnego by∏aby mo˝liwa przy

mniejszej zmiennoÊci stóp procentowych oraz produkcji. Utrwalenie niskich oczekiwaƒ inflacyjnych

w najbli˝szych miesiàcach i w przysz∏ym roku mo˝e

si´ jednak okazaç trudne. G∏ównym czynnikiem

komplikujàcym proces stabilizowania inflacji wokó∏

celu mogà byç kolejne znaczne podwy˝ki cen ropy.

Ocena wp∏ywu potencjalnych podwy˝ek cen ropy na

przysz∏orocznà inflacj´ jest bardzo trudna, przede

wszystkim ze wzgl´du na niepewnoÊç dotyczàcà ich

skali i trwa∏oÊci. W oddzia∏ywaniu tym mo˝na wyró˝niç efekty pierwszej i drugiej rundy. Efekty pierwszej

rundy obejmujà zarówno bezpoÊredni wp∏yw wzrostu cen ropy na ceny dóbr konsumpcyjnych, jak

i efekt poÊredni dokonujàcy si´ poprzez wzrost kosztów i cen producenta w kolejnych stadiach procesu

wytwórczego. Si∏a efektów poÊrednich zale˝y od

mo˝liwoÊci przenoszenia przez przedsi´biorstwa

podwy˝szonych kosztów na odbiorców, na co z kolei

decydujàcy wp∏yw ma ich pozycja konkurencyjna

oraz faza cyklu koniunkturalnego. Trwa∏e podwy˝ki

cen ropy podnoszà w sposób trwa∏y poziom cen

konsumpcyjnych, ale ich wp∏yw na stop´ inflacji mo˝e mieç jedynie przejÊciowy charakter. Sytuacja mo˝e si´ jednak znaczàco skomplikowaç, jeÊli pojawia

si´ ryzyko wystàpienia efektów drugiej rundy, polegajàcych na uwzgl´dnieniu w negocjacjach p∏acowych rekompensat z tytu∏u niekorzystnego wp∏ywu

cen ropy na wysokoÊç realnych dochodów. Podwy˝-

ki p∏ac mogà pobudziç oczekiwania inflacyjne, co

mo˝e wtórnie sk∏oniç przedsi´biorstwa do podwy˝ek

cen. Wówczas wstrzàs naftowy nie tylko trwale podnosi poziom cen, ale wywo∏uje tak˝e bardziej d∏ugotrwa∏e efekty inflacyjne.

Podobnie jak to mia∏o miejsce w przypadku

wstrzàsu akcesyjnego z 2004 r., równie˝ w 2006 r. Rada b´dzie bardzo wnikliwie analizowaç sytuacj´ pod

kàtem ryzyka wystàpienia efektów drugiej rundy wynikajàcych zarówno z dotychczasowych, jak i mo˝liwych dalszych podwy˝ek cen ropy. JeÊli prawdopodobieƒstwo takich efektów by∏oby znaczne, Rada podejmie konieczne dzia∏ania przeciwdzia∏ajàce podwy˝szaniu si´ oczekiwaƒ inflacyjnych. Nale˝y zauwa˝yç, ˝e

ryzyko wystàpienia efektów drugiej rundy mo˝e byç

ograniczane przez wcià˝ wysoki poziom bezrobocia

i wolne tempo jego spadku.

Mo˝liwoÊç ukszta∏towania si´ inflacji na poziomie

celu w wyniku prowadzonej polityki pieni´˝nej jest

okreÊlana przez d∏ugoÊç opóênieƒ cechujàcych mechanizm transmisji impulsów polityki pieni´˝nej. Szacuje si´ obecnie, ˝e w Polsce instrumenty polityki pieni´˝nej banku centralnego oddzia∏ujà najsilniej na inflacj´ z opóênieniem 5—7 kwarta∏ów. Polityka pieni´˝na b´dzie prowadzona tak, aby osiàgnàç cel w takim

horyzoncie. Okres ten mo˝e byç krótszy lub d∏u˝szy zale˝nie od typu i si∏y wstrzàsów oddzia∏ujàcych na polskà gospodark´.

Opóênienia, które wyst´pujà pomi´dzy zmianà

stóp procentowych przez bank centralny a jej wp∏ywem na gospodark´ i inflacj´, sprawiajà, ˝e wa˝nà

przes∏ankà polityki pieni´˝nej banków centralnych

sà projekcje inflacji. Dlatego RPP b´dzie nadal bra∏a

pod uwag´ w swej polityce pieni´˝nej wyniki kolejnych projekcji inflacji przygotowywanych przez ekonomistów NBP oraz wyniki prognoz inflacji innych

oÊrodków badawczych. Poniewa˝ modele ekonometryczne sà uproszczonym odwzorowaniem rzeczywistoÊci, RPP b´dzie równie˝ uwzgl´dnia∏a kszta∏towanie si´ bilansu czynników wp∏ywajàcych na prawdopodobieƒstwa ukszta∏towania si´ przysz∏ej inflacji

powy˝ej lub poni˝ej celu. Rada b´dzie równie˝ bra∏a

pod uwag´ odchylenia rzeczywistej Êcie˝ki inflacji

od wczeÊniej prognozowanej. Odchylenia takie

Êwiadczà bowiem, ˝e przysz∏y przebieg zjawisk

w gospodarce mo˝e ró˝niç si´ od wczeÊniej prognozowanego.

Wa˝nym elementem w procesie realizacji celu

inflacyjnego jest komunikacja z uczestnikami szeroko poj´tego otoczenia gospodarczego. W jej ramach

Rada przedstawia swoje oceny aktualnego stanu

gospodarki oraz przysz∏ego przebiegu procesów gospodarczych.

Najwa˝niejszymi

instrumentami

w sferze komunikacji pozostajà Raporty o inflacji,

komunikaty i konferencje prasowe po posiedzeniach RPP. Rada do∏o˝y nale˝ytej starannoÊci w dà-

Poz. 884

˝eniu do przejrzystoÊci i jednoznacznoÊci tych instrumentów.

Stabilizacja inflacji na poziomie celu inflacyjnego u∏atwia tak˝e spe∏nienie kryteriów z Maastricht

i wykorzystania szans, jakie stworzy dla Polski

cz∏onkostwo w strefie euro. Narodowy Bank Polski

b´dzie nadal prowadzi∏ dzia∏ania umo˝liwiajàce zrealizowanie scenariusza mo˝liwie najszybszego przystàpienia do strefy euro, wspó∏pracujàc w tym

wzgl´dzie z Rzàdem. Przyj´cie wspólnej waluty musi byç poprzedzone co najmniej dwuletnim uczestnictwem w ERM II. Cz∏onkostwo Polski w tym systemie b´dzie oznacza∏o koniecznoÊç stabilizowania

kursu walutowego. Mo˝liwoÊci stabilizowania kursu

b´dà tym wi´ksze, im lepsza b´dzie sytuacja w sektorze finansów publicznych. Rada Polityki Pieni´˝nej

podtrzymuje stanowisko, ˝e uczestnictwo w systemie ERM II powinno byç mo˝liwie krótkie. Przystàpienie do tego mechanizmu kursowego powinno zatem nastàpiç w takim momencie, aby najpóêniej

w drugim roku uczestnictwa w ERM II mo˝liwe by∏o

spe∏nienie pozosta∏ych kryteriów konwergencji. Ponadto podj´cie decyzji o przystàpieniu do ERM II powinno uwzgl´dniç koniecznoÊç i mo˝liwoÊç przeprowadzenia zmian w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych zmian legislacyjnych umo˝liwiajàcych zastàpienie z∏otego przez euro. Bardzo wa˝ne

b´dzie wi´c stanowisko, jakie w tej kwestii przyjmie

koalicja rzàdowa wy∏oniona w wyborach do parlamentu.

RPP wyra˝a przekonanie, ˝e trwa∏a konsolidacja finansów publicznych jest wa˝na nie tylko jako warunek

konieczny dla wykorzystania szans, jakie stworzy Polsce jej cz∏onkostwo w strefie euro. Poprawi∏oby to tak˝e trwale pozycj´ konkurencyjnà Polski. Kraj, który

udowadnia, ˝e umiej´tnie zarzàdza finansami publicznymi i w sposób trwa∏y utrzymuje inflacj´ na poziomie

celu, ma szans´ zwi´kszyç inwestycje w gospodarce,

co pozwoli∏oby na przyspieszenie procesu realnej konwergencji.

IV. Instrumenty polityki pieni´˝nej

W 2005 r. nastàpi∏ wzrost nadp∏ynnoÊci sektora

bankowego. Wynika∏ on g∏ównie ze skupu walut obcych przez NBP oraz spadku salda lokat terminowych

Ministerstwa Finansów w banku centralnym.

W 2006 r. nadp∏ynnoÊç sektora bankowego powinna utrzymywaç si´ na poziomie porównywalnym

z 2005 r. G∏ównymi czynnikami oddzia∏ujàcymi na jej

skal´ b´dà transakcje walutowe banku centralnego,

skala i zmiennoÊç lokat Ministerstwa Finansów w NBP

oraz zmiany poziomu pieniàdza gotówkowego w obiegu.

W 2006 r. poziom limitu lokat terminowych Ministerstwa Finansów w NBP, uzgodniony z Minister-

stwem Finansów, ukszta∏tuje si´ Êrednio w roku na poziomie 5,6 mld z∏.

Poz. 884

cje strukturalne: emisja obligacji, przedterminowy

wykup obligacji, zakup i sprzeda˝ papierów wartoÊciowych na rynku wtórnym.

1. Stopa procentowa

3. Rezerwa obowiàzkowa

Podstawowym instrumentem polityki pieni´˝nej

jest krótkoterminowa stopa procentowa. Zmiany wysokoÊci stopy referencyjnej NBP okreÊlajà kierunek

prowadzonej polityki pieni´˝nej. Poziomy stóp depozytowej oraz lombardowej NBP wyznaczajà pasmo

wahaƒ stóp procentowych overnight na rynku mi´dzybankowym.

a) Stopa referencyjna NBP okreÊla minimalnà rentownoÊç podstawowych operacji otwartego rynku, wp∏ywajàc jednoczeÊnie na poziom oprocentowania lokat mi´dzybankowych o porównywalnym

terminie zapadalnoÊci.

Podstawowà funkcjà rezerwy obowiàzkowej jest

ograniczanie wahaƒ stóp procentowych poprzez ∏agodzenie wp∏ywu zmian p∏ynnoÊci w sektorze bankowym.

Obni˝enie stopy rezerwy i wprowadzanie dalszych

zmian w systemie rezerwy b´dzie uzale˝nione od

kszta∏towania si´ warunków p∏ynnoÊciowych na rynku

mi´dzybankowym. Ewentualne zmiany w systemie rezerwy obowiàzkowej b´dà mia∏y na celu stopniowe

zbli˝anie tego instrumentu do wymogów Eurosystemu.

4. Operacje depozytowo-kredytowe

b) Stopa lombardowa NBP wyznacza koszt pozyskania pieniàdza w NBP. OkreÊla w ten sposób górny

pu∏ap wzrostu rynkowych stóp overnight.

Operacje te majà na celu stabilizowanie poziomu

p∏ynnoÊci na rynku mi´dzybankowym i skali wahaƒ

stóp overnight. Operacje depozytowo-kredytowe przeprowadzane sà z inicjatywy banków komercyjnych.

c) Stopa depozytowa NBP wyznacza oprocentowanie depozytu w NBP. OkreÊla w ten sposób dolny

pu∏ap spadku rynkowych stóp overnight.

Depozyt na koniec dnia umo˝liwia bankom komercyjnym lokowanie nadwy˝ek na rachunku lokat terminowych w banku centralnym.

2. Operacje otwartego rynku

Kredyt lombardowy umo˝liwia bankom zaciàganie kredytu na termin overnight. Kredyt ten zabezpieczany jest papierami wartoÊciowymi, a jego oprocentowanie okreÊla koszt pozyskania pieniàdza w banku

centralnym.

Operacje otwartego rynku sà podstawowym instrumentem umo˝liwiajàcym utrzymywanie krótkoterminowych stóp procentowych na poziomie spójnym

z realizacjà ustalonego przez RPP celu inflacyjnego.

W ramach tego rodzaju operacji NBP mo˝e stosowaç

nast´pujàcy zestaw instrumentów

a) Operacje podstawowe w postaci emisji 7-dniowych

bonów pieni´˝nych NBP. Przetargi na bony b´dà

si´ odbywaç regularnie raz w tygodniu, a ich minimalna rentownoÊç okreÊlona b´dzie wysokoÊcià

stopy referencyjnej NBP. Bank centralny b´dzie

przeprowadza∏ operacje podstawowe w skali pozwalajàcej na osiàgni´cie równowagi p∏ynnoÊciowej na rynku, a przez to na kszta∏towanie si´ stawki WIBOR 1 tydzieƒ wokó∏ stopy referencyjnej NBP.

b) Operacje dostrajajàce mogà byç podj´te w przypadku nieoczekiwanej krótkoterminowej zmiany

p∏ynnoÊci sektora bankowego, prowadzàcej do

niepo˝àdanych — z punktu widzenia polityki pieni´˝nej — wahaƒ krótkoterminowych stóp procentowych. Operacje te mogà obejmowaç operacje

absorbujàce i zasilajàce (emisj´ bonów pieni´˝nych NBP, operacje repo i reverse repo oraz przedterminowy wykup bonów pieni´˝nych NBP).

c) Operacje strukturalne majà na celu d∏ugoterminowà zmian´ struktury p∏ynnoÊci w sektorze bankowym. Gdyby wystàpi∏a taka koniecznoÊç, bank

centralny mo˝e przeprowadziç nast´pujàce opera-

Wa˝nym elementem systemu rozliczeniowego pozostanie kredyt techniczny b´dàcy formà po˝yczki

z banku centralnego sp∏acanej w ciàgu tego samego

dnia operacyjnego. Jest on zabezpieczany skarbowymi papierami wartoÊciowymi.

5. Interwencje walutowe

Instrumentem polityki pieni´˝nej, który mo˝e byç

wykorzystany przez NBP, sà interwencje na rynku walutowym. W gospodarce polskiej zmiany kursu walutowego wywierajà istotny wp∏yw na inflacj´. Dlatego du˝e

wahania kursu walutowego mogà utrudniaç stabilizacj´

inflacji. Mogà tym samym zaistnieç okolicznoÊci, w których NBP zadecyduje, ˝e dà˝enie do stabilizowania inflacji wymaga dokonania interwencji na rynku walutowym.

***

Narodowy Bank Polski b´dzie prowadzi∏ dalsze prace

majàce na celu przygotowanie krajowego systemu

operacyjnego polityki pieni´˝nej do uczestnictwa

w Eurosystemie. W 2006 r. zostanie rozszerzony dost´p do podstawowych operacji otwartego rynku oraz

zakres publikowanych danych na temat warunków

p∏ynnoÊciowych w sektorze bankowym.

883

Rej. 127/2005

POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 25 maja 2005 r.

o nadaniu odznaczeƒ

Na podstawie art. 138 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz ustawy z dnia

16 paêdziernika 1992 r. o orderach i odznaczeniach

(Dz. U. Nr 90, poz. 450, z 1999 r. Nr 101, poz. 1177,

z 2000 r. Nr 62, poz. 718 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676),

za zas∏ugi dla kultury prawos∏awnej, odznaczeni zostajà

Z¸OTYM KRZY˚EM ZAS¸UGI

SREBRNYM KRZY˚EM ZAS¸UGI

2. OÊwieciƒska Halina, 3. Wysocka Dorota,

BRÑZOWYM KRZY˚EM ZAS¸UGI

4. Pop∏awska Katarzyna, 5. Wyspiaƒska-Miroƒczuk

Katarzyna.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

1. ks. Misijuk Grzegorz,

884

UCHWA¸A RADY POLITYKI PIENI¢˚NEJ

z dnia 28 wrzeÊnia 2005 r.

w sprawie ustalenia za∏o˝eƒ polityki pieni´˝nej na rok 2006

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U.

z 2005 r. Nr 1, poz. 2 i Nr 167, poz. 1398) uchwala si´,

co nast´puje