Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 stycznia 2003 r. w sprawie wytycznych dla komisarzy wyborczych i terytorialnych komisji wyborczych, dotyczących przygotowania i przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz wyborów wójtów (burmistrzów i prezydentów miast) w toku kadencji w latach 2002-2006

§ 1. W statucie Krajowego Biura Wyborczego stanowiàcym za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji

Wyborczej z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie nadania

statutu Krajowemu Biuru Wyborczemu (M.P. Nr 3,

poz. 60) w § 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„1. Jednostkami organizacyjnymi Krajowego Biura

Wyborczego zapewniajàcymi w szczególnoÊci or-

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem 1 marca

2003 r.

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

66

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 13 stycznia 2003 r.

w sprawie wytycznych dla komisarzy wyborczych

i terytorialnych komisji wyborczych, dotyczàcych przygotowania i przeprowadzenia wyborów do rad gmin,

rad powiatów i sejmików województw oraz wyborów wójtów (burmistrzów i prezydentów miast) w toku

kadencji w latach 2002—2006

Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca

1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95, poz. 602

i Nr 160, poz. 1060, z 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 89,

poz. 971 oraz z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 68, poz. 632,

Nr 100, poz. 922, Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089

i Nr 214, poz. 1806) i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia

20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984,

Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje

§ 1. Ustala si´ wytyczne dla komisarzy wyborczych

i terytorialnych komisji wyborczych, dotyczàce przygotowania i przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad

powiatów i sejmików województw oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w toku kadencji

w latach 2002—2006, stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y.

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 stycznia 2003 r. (poz. 66)

WYTYCZNE DLA KOMISARZY WYBORCZYCH I TERYTORIALNYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZÑCE

PRZYGOTOWANIA I PRZEPROWADZENIA WYBORÓW DO RAD GMIN, RAD POWIATÓW I SEJMIKÓW

WOJEWÓDZTW ORAZ WYBORÓW WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST W TOKU KADENCJI

W LATACH 2002—2006

W toku kadencji sà przeprowadzane wybory do rad,

je˝eli wystàpià warunki przewidziane w ustawach

— z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do

rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

(Dz. U. Nr 95, poz. 602 i Nr 160, poz. 1060, z 2001 r.

Nr 45, poz. 497 i Nr 89, poz. 971 oraz z 2002 r. Nr 23,

poz. 220, Nr 68, poz. 632, Nr 100, poz. 922, Nr 113,

poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806), zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà”,

— z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze

wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U.

Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214,

poz. 1806), zwanej dalej „ustawà o bezpoÊrednim wyborze wójta”,

— z dnia 8 marca 1990 r. o samorzàdzie gminnym

(Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 oraz z 2002 r.

Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984,

Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806), zwanej dalej

„ustawà o samorzàdzie gminnym”,

— z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzàdzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 oraz

z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113,

poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688

i Nr 214, poz. 1806), zwanej dalej „ustawà o samorzàdzie powiatowym”,

— z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorzàdzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 oraz z 2002 r.

Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 153, poz. 1271

i Nr 214, poz. 1806), zwanej dalej „ustawà o samorzàdzie województwa”,

— z dnia 15 wrzeÊnia 2000 r. o referendum lokalnym

(Dz. U. Nr 88, poz. 985 oraz z 2002 r. Nr 23, poz. 220,

Nr 113, poz. 984 i Nr 153, poz. 1271), zwanej dalej

„ustawà o referendum lokalnym”.

Wybory sà przeprowadzane na zasadach okreÊlonych w Ordynacji wyborczej, a w odniesieniu do Rady

m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy majà tak˝e zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 marca

2002 r. o ustroju miasta sto∏ecznego Warszawy (Dz. U.

Nr 41, poz. 361 i Nr 127, poz. 1087).

Zgodnie z powo∏anymi ustawami w toku kadencji

przeprowadza si´

— wybory ponowne zarzàdzane w wykonaniu orzeczeƒ sàdów o niewa˝noÊci wyborów lub wyboru

radnego (art. 61—63 Ordynacji wyborczej) albo

niewa˝noÊci wyboru wójta, burmistrza i prezydenta miasta (w zwiàzku z art. 2 ust. 2 ustawy o bezpoÊrednim wyborze wójta),

— wybory uzupe∏niajàce do rad gmin w gminach do

20 tys. mieszkaƒców w zwiàzku z nieobsadzeniem

mandatów lub wygaÊni´ciem mandatu radnego

(art. 192 ust. 1 Ordynacji wyborczej),

— wybory uzupe∏niajàce do rad gmin liczàcych powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców, rad powiatów i sejmików

województw, je˝eli obsadzenie wygas∏ych mandatów w trybie art. 194 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej

okaza∏o si´ niemo˝liwe, a sk∏ad rady zmniejszy∏ si´

wi´cej ni˝ o 1/5 (art. 194 ust. 3 Ordynacji wyborczej),

— wybory przedterminowe wskutek rozwiàzania rady

(sejmiku województwa) w przypadkach przewidzianych w ustawie o samorzàdzie gminnym, ustawie o samorzàdzie powiatowym, ustawie o samo-

Poz. 66

rzàdzie województwa oraz w ustawie o referendum

lokalnym (art. 96 ust. 1 ustawy o samorzàdzie

gminnym oraz art. 5 ust. 1 i art. 67 ust. 3 ustawy

o referendum lokalnym; art. 29 ust. 1 i 3, art. 83

ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o samorzàdzie powiatowym; art. 33 ust. 1, art. 84 ust. 1 oraz art. 17

ustawy o samorzàdzie województwa),

— wybory przedterminowe wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast w razie wygaÊni´cia mandatu

z przyczyn wymienionych w art. 26 ust. 1 ustawy

o bezpoÊrednim wyborze wójta lub odwo∏ania

w drodze referendum (art. 28a ust. 1 i art. 28b

ust. 1 ustawy o samorzàdzie gminnym, art. 5

ust. 1a—1c ustawy o referendum lokalnym),

— wybory nowych rad wskutek zmian dokonanych

w podziale terytorialnym paƒstwa (art. 197 ust. 1

pkt 4 oraz ust. 3 i 5 Ordynacji wyborczej).

Wyborów w toku kadencji rad nie przeprowadza

si´, je˝eli ich data przypada∏aby w okresie 6 miesi´cy

przed zakoƒczeniem kadencji rad.

Wybory ponowne, wybory uzupe∏niajàce, wybory

przedterminowe oraz wybory nowych rad w zwiàzku

ze zmianami w podziale terytorialnym paƒstwa, a tak˝e wybory przedterminowe wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast przeprowadza si´ na podstawie

ustaw wymienionych na poczàtku niniejszych wytycznych, stosujàc wydane na ich podstawie akty wykonawcze oraz wytyczne Paƒstwowej Komisji Wyborczej. W wyborach tych stosuje si´ wzory urz´dowych

formularzy i druków wyborczych ustalone dla wyborów przeprowadzanych w zwiàzku z up∏ywem kadencji, z uwzgl´dnieniem wzorów ustalonych uchwa∏à

Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 6 stycznia

2003 r. w sprawie ustalenia wzorów urz´dowych formularzy oraz druków wyborczych stosowanych w wyborach ponownych, uzupe∏niajàcych, przedterminowych, wyborach nowych rad i w wyborach przedterminowych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

oraz o zmianie uchwa∏y w sprawie sposobu zg∏aszania

kandydatów na cz∏onków komisji wyborczych, wzoru

zg∏oszenia oraz zasad powo∏ywania terytorialnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych

w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików

województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic

w m.st. Warszawie (M.P. Nr 3, poz. 33). Przy stosowaniu druków ustalonych dla wyborów w zwiàzku z up∏ywem kadencji nale˝y dokonaç zmian redakcyjnych

oraz dostosowaƒ zwiàzanych z rodzajem wyborów.

W wyborach przeprowadzanych w toku kadencji

rad terytorialne komisje wyborcze i komisarze wyborczy mogà korzystaç ze wspomagania informatycznego

przy ustalaniu wyników g∏osowania i wyników wyborów. Zasady korzystania ze wspomagania informatycznego zostanà okreÊlone odr´bnie.

I. Zadania komisarzy wyborczych

Stosownie do przepisów uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie

okreÊlenia w∏aÊciwoÊci terytorialnej komisarzy wyborczych, w∏aÊciwoÊci rzeczowej w zakresie wykonywania

czynnoÊci o charakterze ogólnowojewódzkim oraz trybu pracy komisarzy wyborczych (M.P. Nr 13, poz. 225

i Nr 37, poz. 589), zadania zwiàzane z przygotowaniem

i przeprowadzeniem wyborów wykonujà komisarze

wyborczy zgodnie z ich w∏aÊciwoÊcià terytorialnà. Wyznaczeni komisarze wyborczy wykonujà czynnoÊci

o charakterze ogólnowojewódzkim. Zadania te sà wymienione w § 2 ust. 1 wymienionej wy˝ej uchwa∏y, przy

czym w wyborach przeprowadzonych w czasie kadencji nie sà ustalane zbiorcze wyniki wyborów na obszarze województwa i w zwiàzku z tym podanie do publicznej wiadomoÊci wyników wyborów (do rady lub wyborów wójta) oraz og∏oszenie obwieszczenia w wojewódzkim dzienniku urz´dowym nale˝y do kompetencji

w∏aÊciwego miejscowo komisarza wyborczego.

Komisarze wyborczy, zgodnie z w∏aÊciwoÊcià miejscowà, wspó∏dzia∏ajà z wojewodà w sprawach zwiàzanych z zarzàdzeniem wyborów oraz czuwajà nad prawid∏owym wykonywaniem przez w∏aÊciwe organy

gminy zadaƒ wymienionych w art. 203a ust. 1 Ordynacji wyborczej (utworzenie obwodów g∏osowania, powo∏anie obwodowych komisji wyborczych, sporzàdzenie spisów wyborców, podzia∏ gminy na okr´gi wyborcze). Gdy zadania wyborcze wymienione w tym artykule nie sà wykonywane w terminie lub w sposób zgodny z prawem, po bezskutecznym up∏ywie wyznaczonego terminu ich wykonania komisarze wyborczy wyst´pujà do wojewodów o wykonanie zast´pcze.

Komisarze wyborczy sprawujà nadzór nad przestrzeganiem prawa wyborczego w sprawach zwiàzanych z wygaÊni´ciem i obsadzeniem mandatów radnych i wykonujà zadania wymienione w art. 12 ust. 1

Ordynacji wyborczej. Komisarze wyborczy czuwajà

nad terminowym podejmowaniem przez rady gmin

uchwa∏ zwiàzanych z wygaÊni´ciem mandatów oraz

uchwa∏ w sprawie obsadzenia wygas∏ych mandatów

i ich zgodnoÊcià z przepisami prawa. Aktualne pozostajà w tej mierze kierunki i formy wspó∏dzia∏ania okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Spraw Wewn´trznych

i Administracji z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie zasad

wspó∏dzia∏ania wojewodów z Krajowym Biurem Wyborczym (Dz. U. Nr 37, poz. 350).

Komisarze wyborczy obowiàzani sà powiadamiaç

przewodniczàcych rad i wojewodów o przypadkach,

gdy rada gminy nie podj´∏a w terminie uchwa∏y o wygaÊni´ciu mandatu radnego lub mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Dotyczy to równie˝ wygaÊni´cia mandatu radnego powiatu i wygaÊni´cia mandatu radnego sejmiku województwa.

Komisarze wyborczy sprawujà nadzór nad zgodnoÊcià z prawem czynnoÊci wykonywanych przez terytorialne i obwodowe komisje wyborcze, podajà do publicznej wiadomoÊci wyniki wyborów oraz og∏aszajà je

w wojewódzkim dzienniku urz´dowym, a tak˝e wykonujà inne czynnoÊci powierzone im przepisami prawa.

Komisarze wyborczy uczestniczà w post´powaniach w sprawach protestów wyborczych. Kopie

orzeczeƒ sàdów o niewa˝noÊci wyborów lub niewa˝noÊci wyboru radnego (wraz z uzasadnieniem) komisarze wyborczy przesy∏ajà Paƒstwowej Komisji Wyborczej.

Poz. 66

II. Komitety wyborcze

1. Informowanie terytorialnej komisji

o utworzeniu komitetu wyborczego

wyborczej

W wyborach uzupe∏niajàcych, wyborach przedterminowych oraz wyborach do nowych rad w zwiàzku ze

zmianami w podziale terytorialnym paƒstwa, a tak˝e

w wyborach przedterminowych wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast mogà uczestniczyç tylko komitety

wyborcze utworzone dla zarzàdzonych wyborów do

okreÊlonej rady lub wyborów wójta. Mo˝liwe jest

utworzenie jednego komitetu wyborczego w celu

udzia∏u w wyborach do ró˝nych rad, a tak˝e w wyborach wójtów, przeprowadzanych w tym samym dniu.

JeÊli wybory przedterminowe w danej gminie sà jednoczeÊnie wyborami do rady i wyborami wójta, to

utworzone dla udzia∏u w tych wyborach komitety wyborcze mogà zg∏aszaç kandydatów na radnych i kandydatów na wójtów.

Zgodnie z art. 64l ust. 1 Ordynacji wyborczej komitet wyborczy ulega rozwiàzaniu z mocy prawa po przyj´ciu sprawozdania finansowego lub po zakoƒczeniu

post´powania w sprawie odrzucenia sprawozdania.

Z tego powodu nie jest mo˝liwe utworzenie komitetów

wyborczych, które uczestniczy∏yby w wyborach przeprowadzanych w ró˝nych terminach w trakcie kadencji. Jedynie w wyborach ponownych, przeprowadzanych w zwiàzku z orzeczeniem sàdu o niewa˝noÊci wyborów, niewa˝noÊci wyborów radnego lub wójta, mogà uczestniczyç komitety wyborcze utworzone dla wyborów, przeciwko wa˝noÊci których wniesiono zasadny protest. Udzia∏ innych komitetów wyborczych w takich wyborach jest dopuszczalny jedynie wówczas, je˝eli z orzeczenia sàdu wynika∏oby, ˝e nale˝y powtórzyç

równie˝ czynnoÊci zwiàzane z rejestracjà komitetów

wyborczych.

W wyborach uzupe∏niajàcych, wyborach przedterminowych, wyborach do nowych rad w zwiàzku ze

zmianami w podziale terytorialnym paƒstwa oraz

w wyborach przedterminowych wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast komitety wyborcze nie zawiadamiajà o swoim utworzeniu Paƒstwowej Komisji Wyborczej ani komisarzy wyborczych (art. 64j ust. 1 Ordynacji wyborczej). Komitety wyborcze partii politycznych i koalicji partii politycznych, komitety wyborcze

organizacji, a tak˝e komitety wyborcze wyborców

(z wyjàtkiem komitetów wyborczych wyborców, o których mowa w art. 64f ust. 8 Ordynacji wyborczej) obowiàzane sà do∏àczyç do zg∏oszenia listy kandydatów

lub zg∏oszenia kandydatów na wójtów, sk∏adanego terytorialnej komisji wyborczej, dokumenty stwierdzajàce utworzenie komitetu wraz z dokumentami, o których

mowa w art. 64c ust. 5 i 6, art. 64d ust. 6 i 7,

art. 64e ust. 6 i 7 oraz art. 64f ust. 6 i 7 Ordynacji wyborczej (art. 64j ust. 2 Ordynacji wyborczej).

Dokumentami stwierdzajàcymi utworzenie komitetu wyborczego sà

a) dla komitetu wyborczego partii politycznej — dokument (uchwa∏a) organu partii politycznej upowa˝nionego do jej reprezentowania na zewnàtrz

stwierdzajàcy, ˝e partia postanowi∏a wziàç udzia∏

w wyborach zarzàdzonych na okreÊlony dzieƒ do

danej rady i w tym celu utworzy∏a komitet wyborczy,

b) dla komitetu wyborczego koalicji wyborczej —

umowa koalicyjna stwierdzajàca zawiàzanie koalicji partii politycznych i utworzenie komitetu wyborczego, celem udzia∏u w wyborach zarzàdzonych na

okreÊlony dzieƒ do danej rady,

c) dla komitetu wyborczego organizacji — dokument

(uchwa∏a) organu organizacji uprawnionego do jej

reprezentowania na zewnàtrz stwierdzajàcy, ˝e organizacja postanowi∏a wziàç udzia∏ w wyborach zarzàdzonych na okreÊlony dzieƒ do danej rady

i w tym celu utworzy∏a komitet wyborczy,

d) dla komitetu wyborczego wyborców — pisemne

oÊwiadczenie wyborców, o którym mowa

w art. 64f ust. 1 Ordynacji wyborczej.

Komitet wyborczy wyborców utworzony jedynie

w celu zg∏oszenia kandydatów na radnych do rady

gminy w gminie liczàcej do 20 tys. mieszkaƒców do∏àcza oÊwiadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego

do zg∏aszanej terytorialnej komisji wyborczej listy kandydatów lub zg∏oszenia kandydata na wójta

(art. 64f ust. 9 Ordynacji wyborczej) oraz dokument

o powo∏aniu pe∏nomocnika wyborczego, jeÊli informacja o powo∏aniu pe∏nomocnika nie jest zawarta

w oÊwiadczeniu. Pe∏nomocnik takiego komitetu wyborczego jest jednoczeÊnie pe∏nomocnikiem finansowym komitetu i w zwiàzku z tym musi spe∏niaç warunki okreÊlone w art. 82a Ordynacji wyborczej.

Poz. 66

ków w dokumentach o utworzeniu komitetu, wówczas

terytorialna komisja wyborcza wzywa pe∏nomocnika

do usuni´cia tych wad zgodnie z art. 106 ust. 1 Ordynacji wyborczej.

2. Sk∏adanie komisarzowi wyborczemu sprawozdaƒ

finansowych komitetów wyborczych

Pe∏nomocnik finansowy ka˝dego komitetu wyborczego uczestniczàcego w wyborach uzupe∏niajàcych

do rad gmin w gminach do 20 tys. mieszkaƒców, w wyborach przedterminowych oraz w wyborach nowych

rad w zwiàzku ze zmianami w podziale terytorialnym

paƒstwa, a tak˝e w wyborach przedterminowych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast obowiàzany jest

do z∏o˝enia komisarzowi wyborczemu sprawozdania

finansowego, o którym mowa w art. 84 ust. 2 Ordynacji wyborczej. Je˝eli komitet wyborczy zosta∏ utworzony w celu udzia∏u w wyborach organów samorzàdowych ró˝nych rad przeprowadzanych w tym samym

dniu, to obowiàzany jest z∏o˝yç oddzielne sprawozdania finansowe z przychodów i wydatków zwiàzanych

z udzia∏em w poszczególnych wyborach. Komisarze

wyborczy, przyjmujàc sprawozdania finansowe, wykonujà czynnoÊci, o których mowa w art. 84 ust. 6,

art. 84a ust. 1—4, art. 84b ust. 2, art. 84c i art. 84d

ust. 3 Ordynacji wyborczej.

— wad zg∏oszenia listy kandydatów lub zg∏oszenia

kandydata na wójta (z wyjàtkiem wady, o której

mowa w art. 105 ust. 1 Ordynacji wyborczej),

Komitet wyborczy uczestniczàcy w wyborach ponownych sk∏ada oddzielne sprawozdanie finansowe

z wyborów poprzedzajàcych wybory ponowne i oddzielne sprawozdanie finansowe z przychodów i wydatków zwiàzanych z udzia∏em w wyborach ponownych. Udzia∏ komitetu wyborczego w wyborach ponownych ma miejsce wówczas, gdy przeprowadzenie

wyborów ponownych obejmuje co najmniej ponowienie g∏osowania, a nie dotyczy sytuacji, gdy po uniewa˝nieniu wyborów podj´te zostajà wskazane przez

sàd czynnoÊci nieuzasadniajàce prowadzenia kampanii wyborczej, np. ponowne ustalenie wyników g∏osowania przez komisje wyborcze. W zwiàzku z udzia∏em

w wyborach ponownych komitetowi wyborczemu

przys∏uguje odr´bny limit wydatków na kampani´ wyborczà, wyliczony w sposób okreÊlony w art. 83e ust. 2

i 3 Ordynacji wyborczej (lub w art. 24 ust. 5 ustawy

o bezpoÊrednim wyborze wójta). W∏aÊciwym do rozpatrywania sprawozdania finansowego danego komitetu

wyborczego z wyborów ponownych jest organ wyborczy (Paƒstwowa Komisja Wyborcza lub komisarz wyborczy), który jest w∏aÊciwy do rozpatrzenia sprawozdania finansowego tego komitetu z wyborów, których

uniewa˝nienie by∏o przyczynà przeprowadzenia wyborów ponownych.

— obu wymienionych rodzajów wad ∏àcznie.

III. Wybory ponowne

Odmawiajàc przyj´cia zg∏oszenia z powodu braku

wymaganego poparcia wyborców (art. 105 ust. 1 Ordynacji wyborczej) lub odmawiajàc rejestracji zg∏oszenia,

terytorialna komisja wyborcza w uzasadnieniu postanowienia informuje równie˝ o stwierdzonych wadach

dotyczàcych dokumentów o utworzeniu komitetu. JeÊli komitet wyborczy dokona ponownego zg∏oszenia listy lub kandydata na wójta, usuwajàc braki dotyczàce

wymaganego poparcia wyborców, lecz nie usunie bra-

1. Podstawà zarzàdzenia wyborów ponownych jest

prawomocne orzeczenie w∏aÊciwego sàdu, stwierdzajàce niewa˝noÊç wyborów, niewa˝noÊç wyboru

radnego lub niewa˝noÊç wyboru wójta. Wybory

przeprowadza si´, poczynajàc od czynnoÊci wskazanej w postanowieniu sàdu (art. 61 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Je˝eli orzeczenie sàdu nie zawiera

wskazaƒ co do czynnoÊci, od których nale˝y ponowiç post´powanie wyborcze, bàdê budzi wàtpliwo-

Komitety wyborcze wyborców nie zbierajà podpisów wyborców popierajàcych utworzenie komitetu

wyborczego (art. 64f ust. 4 i 5 Ordynacji wyborczej).

Terytorialne komisje wyborcze badajà, czy dokumenty o utworzeniu komitetów wyborczych spe∏niajà

warunki, o których mowa w przepisach wymienionych

w art. 64j ust. 2 Ordynacji wyborczej. Wady dotyczàce

informacji o utworzeniu komitetu wyborczego terytorialne komisje wyborcze traktujà na równi z wadami

zg∏oszenia i w razie stwierdzenia takich wad post´pujà

w sposób okreÊlony w art. 106 ust. 1 Ordynacji wyborczej. Uchwa∏a terytorialnej komisji wyborczej wzywajàca do usuni´cia wad zg∏oszenia w terminie 3 dni od daty jej dor´czenia mo˝e wi´c dotyczyç

— wad dokumentów o utworzeniu komitetu wyborczego,

Êci, czy dla przeprowadzenia wyborów powinny

zostaç powo∏ane nowe komisje wyborcze, komisarz wyborczy wyst´puje do sàdu o uzupe∏nienie

postanowienia lub o rozstrzygni´cie wàtpliwoÊci

co do jego treÊci (art. 351 § 1 i art. 352 Kodeksu post´powania cywilnego w zw. z art. 61 ust. 2 i art. 63

ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej).

2. Odwo∏anie si´ w art. 62 ust. 2 Ordynacji wyborczej

do odpowiedniego stosowania w wyborach ponownych art. 26 tej ustawy oznacza, ˝e wojewoda wydaje zarzàdzenie o wyborach ponownych (bàdê o wykonaniu wskazanych czynnoÊci wyborczych) po zasi´gni´ciu opinii komisarza wyborczego. Wojewoda

obowiàzany jest zarzàdziç wybory w ciàgu 7 dni od

zakoƒczenia post´powania sàdowego (art. 62 ust. 1

Ordynacji wyborczej). Data tych wyborów lub wykonania wskazanych czynnoÊci musi przypadaç

w okresie 60 dni od dnia zakoƒczenia post´powania

sàdowego, a kalendarz wyborczy mo˝e przewidywaç krótsze terminy wykonania niektórych czynnoÊci wyborczych. Komisarz wyborczy wspó∏dzia∏a

i zapewnia stosownà pomoc wojewodzie w sprawach zwiàzanych z zarzàdzeniem wyborów, ustaleniem czynnoÊci post´powania wyborczego. W kalendarzu wyborczym muszà byç uwzgl´dnione nie

tylko te czynnoÊci, które wskaza∏ w postanowieniu

sàd, ale tak˝e inne, b´dàce nast´pstwem czynnoÊci

wskazanych przez sàd (np. podanie do wiadomoÊci

wyborców informacji o numerze i granicach okr´gu,

siedzibie komisji, a tak˝e danych o kandydatach).

Komisarze wyborczy udzielajà potrzebnej pomocy

komisjom wyborczym, organizujàc szkolenia, udzielajàc wyjaÊnieƒ prawnych oraz pomocy w sprawach

organizacyjnych.

3. Dla przeprowadzenia wyborów ponownych nie powo∏uje si´ nowych komisji, chyba ˝e podstawà

uniewa˝nienia wyborów by∏y zarzuty odnoszàce

si´ do komisji wyborczych (art. 63 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej). W takim wypadku komisarz wyborczy bàdê wójt, odpowiednio do rodzaju komisji,

powo∏ujà komisje spoÊród kandydatów zg∏oszonych przez pe∏nomocników tych komitetów wyborczych, które w danym okr´gu zarejestrowa∏y listy

kandydatów w wyborach uniewa˝nionych, na zasadach okreÊlonych w uchwale Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 sierpnia 2002 r. w sprawie

sposobu zg∏aszania kandydatów na cz∏onków

komisji wyborczych, wzoru zg∏oszenia oraz zasad

powo∏ywania terytorialnych komisji wyborczych

i obwodowych komisji wyborczych w wyborach

do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic

w m.st. Warszawie (M.P. Nr 37, poz. 588 oraz z

2003 r. Nr 3, poz. 33).

4. W wyborach ponownych sporzàdza si´ nowy spis

wyborców lub dokonuje aktualizacji spisu w sposób okreÊlony w § 7—9 rozporzàdzenia Ministra

Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia

26 sierpnia 2002 r. w sprawie wzoru spisu wyborców dla wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz sposobu jego sporzàdzania, aktualizacji i udost´pniania (Dz. U. Nr 134,

poz. 1136).

Poz. 66

JeÊli oba egzemplarze spisu wyborców by∏y wykorzystywane w zwiàzku z ponownym g∏osowaniem

na wójta i w obu rubrykach spisu przeznaczonych

na potwierdzenie otrzymania kart do g∏osowania

(w obu egzemplarzach spisu) znajdujà si´ podpisy

wyborców, to wówczas nale˝y r´cznie wykonaç dodatkowà rubryk´ za rubrykà „Uwagi” przeznaczonà

na potwierdzenie otrzymania przez wyborc´ karty

do g∏osowania i oznaczyç jà datà g∏osowania.

5. W czynnoÊciach wykonywanych w wyborach ponownych mogà uczestniczyç pe∏nomocnicy komitetów wyborczych, których kandydaci kandydujà

w okr´gu wyborczym, w którym czynnoÊci sà powtarzane. Dotyczy to równie˝ m´˝ów zaufania. Pe∏nomocników komitetów wyborczych powiadamia

si´ o terminie zg∏aszania kandydatów i powo∏ania

komisji. JeÊli powtarzane czynnoÊci wyborcze

w wyborach ponownych obejmujà równie˝ zg∏aszanie kandydatów na radnych, a podstawà uniewa˝nienia wyborów by∏y zarzuty odnoszàce si´ do

terytorialnej komisji wyborczej, kandydatów do tej

komisji mogà zg∏aszaç pe∏nomocnicy wszystkich

komitetów wyborczych.

6. Druki, formularze i inne dokumenty (karty do g∏osowania, protoko∏y sporzàdzane przez komisje wyborcze, obwieszczenia) nale˝y oznaczyç adnotacjà informujàcà, ˝e dotyczà tych w∏aÊnie wyborów. Równie˝ treÊç dokumentów sporzàdzonych w zwiàzku

z wykonywaniem wskazanych przez sàd czynnoÊci

wyborczych nale˝y dostosowaç do zakresu czynnoÊci wykonanych w konkretnych wyborach, zapewniajàc ich spójnoÊç z treÊcià zarzàdzenia wojewody

o wyborach ponownych. Oznacza to m.in., ˝e wype∏nia si´ tylko te cz´Êci protoko∏ów i zestawieƒ, które zawierajà informacje i dane dotyczàce czynnoÊci

przeprowadzonych w tych wyborach.

Komisje wyborcze majà obowiàzek wywieszenia

jednego egzemplarza odpowiednio protoko∏u g∏osowania i protoko∏u z wyborów (bàdê dokonanej

czynnoÊci) w miejscu ∏atwo dost´pnym dla wyborców (art. 64 Ordynacji wyborczej). W celu zapewnienia wyborcom zrozumia∏ej informacji o zakresie

wyborów ponownych komisja podaje w protokole,

w rubryce „Uwagi” bàdê w do∏àczonej do protoko∏u odr´bnej notatce, wyjaÊnienie o wykonanych

czynnoÊciach (dotyczy to np. ponownego losowania celem ustalenia, któremu kandydatowi przypada mandat, przeliczenia g∏osów).

7. W∏aÊciwy terytorialnie komisarz wyborczy sporzàdza obwieszczenie o wynikach przeprowadzonych

wyborów i og∏asza je w wojewódzkim dzienniku

urz´dowym oraz podaje do wiadomoÊci wyborców

na obszarze dzia∏ania rady, do której wybory by∏y

przeprowadzone.

IV. Wybory uzupe∏niajàce w gminach do 20 tys. mieszkaƒców

1. Wybory uzupe∏niajàce w gminach do 20 tys. mieszkaƒców przeprowadza si´

a) je˝eli mandat nie zosta∏ obsadzony z przyczyn

wskazanych w art. 108 ust. 2, art. 110 i 188 Ordynacji wyborczej,

b) wskutek wygaÊni´cia mandatu z przyczyn okreÊlonych w art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej, tj.

w wypadku odmowy z∏o˝enia Êlubowania, zrzeczenia si´ przez radnego mandatu, naruszenia

ustawowego zakazu ∏àczenia mandatu radnego

z wykonywaniem okreÊlonych w odr´bnych

przepisach funkcji lub dzia∏alnoÊci, utraty prawa

wybieralnoÊci bàdê braku tego prawa w dniu

wyborów, prawomocnego skazujàcego wyroku

sàdu orzeczonego za przest´pstwo umyÊlne

oraz Êmierci.

Zakaz ∏àczenia mandatu radnego z wykonywaniem okreÊlonych w odr´bnych przepisach funkcji lub dzia∏alnoÊci, którego naruszenie powoduje wygaÊni´cie mandatu, obejmuje

— wykonywanie mandatu pos∏a lub senatora,

wykonywanie funkcji wojewody lub wicewojewody oraz cz∏onkostwo w organie innej

jednostki samorzàdu terytorialnego (art. 25b

ustawy o samorzàdzie gminnym);

— pe∏nienie funkcji wójta lub jego zast´pcy

(art. 27 pkt 2 ustawy o samorzàdzie gminnym);

— zatrudnienie (stosunek pracy) w urz´dzie

gminy, w której radny uzyska∏ mandat, a tak˝e, niezale˝nie od podstawy prawnej, pe∏nienie funkcji kierownika lub jego zast´pcy

w jednostce organizacyjnej gminy (art. 24a

i art. 24b ustawy o samorzàdzie gminnym);

— prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej na

w∏asny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego

gminy, w której radny uzyska∏ mandat, a tak˝e zarzàdzanie takà dzia∏alnoÊcià albo pe∏nienie funkcji przedstawiciela lub pe∏nomocnika

w prowadzeniu takiej dzia∏alnoÊci (art. 24f

ust. 1 i 1a ustawy o samorzàdzie gminnym).

Omawiane przepisy, a w szczególnoÊci konstrukcja art. 190 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej, ustanawiajà zasad´, i˝ mandat radnego wygasa

z chwilà zaistnienia przyczyny powodujàcej wygaÊni´cie. W przypadkach gdy zakaz obejmuje

równoczesne wykonywanie mandatu radnego

z pe∏nieniem okreÊlonych funkcji lub prowadzeniem dzia∏alnoÊci, a ustawa nie okreÊla terminu,

w którym nale˝y zaprzestaç pe∏nienia funkcji lub

prowadzenia dzia∏alnoÊci, nale˝y przyjàç, ˝e skutek w postaci wygaÊni´cia mandatu radnego nast´puje wówczas, gdy radny z∏o˝y∏ Êlubowanie,

a wczeÊniej nie zrezygnowa∏ z pe∏nienia okreÊlonej funkcji (np. pos∏a, senatora, wojewody lub

wicewojewody).

W przypadku równoczesnego wyboru na radnego i wójta nale˝y przyjàç, ˝e z∏o˝enie Êlubowania

radnego powoduje wygaÊni´cie mandatu wójta,

a z∏o˝enie Êlubowania wójta powoduje wygaÊni´cie mandatu radnego.

Termin wygaÊni´cia mandatu radnego pozostajàcego w chwili wyboru w stosunku pracy

w urz´dzie gminy lub pe∏niàcego funkcj´ kierownika lub jego zast´pcy w jednostce organizacyjnej gminy okreÊla art. 24b ust. 1 i 5 ustawy o sa-

Poz. 66

morzàdzie gminnym. W myÊl tych przepisów

niez∏o˝enie przez radnego wniosku o urlop bezp∏atny w terminie 7 dni od dnia og∏oszenia wyniku wyborów jest równoznaczne ze zrzeczeniem si´ mandatu.

Termin na zaprzestanie prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej z wykorzystaniem mienia

gminnego, po którym nast´puje wygaÊni´cie

mandatu radnego, okreÊla art. 24f ust. 1a, w odniesieniu zaÊ do radnych wybranych w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 paêdziernika

2002 r. termin ten okreÊla art. 9 ustawy z dnia

23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorzàdzie gminnym oraz o zmianie niektórych

innych ustaw (Dz. U. Nr 214, poz. 1806). W myÊl

tego przepisu termin zaprzestania dzia∏alnoÊci

up∏ywa dnia 31 marca 2003 r.

2. Wybory uzupe∏niajàce zarzàdza wojewoda. Zarzàdza si´ je i przeprowadza w ciàgu 3 miesi´cy od daty stwierdzenia przez rad´ wygaÊni´cia mandatu.

Zarzàdzenie o wyborach podaje si´ niezw∏ocznie

do publicznej wiadomoÊci i og∏asza w wojewódzkim dzienniku urz´dowym najpóêniej w 60. dniu

przed dniem wyborów; w zarzàdzeniu podaje si´

tak˝e liczb´ wybieranych radnych. Ustalone terminy wykonania czynnoÊci wyborczych nie mogà byç

skracane; kalendarz wyborczy powinien wskazywaç czynnoÊci dostosowane do przeprowadzanych wyborów, np. zamiast powo∏ania terytorialnych komisji wyborczych — powo∏anie Gminnej

Komisji Wyborczej w ............... .

W wyborach uzupe∏niajàcych wykonuje si´ takie

same czynnoÊci jak w wyborach przeprowadzanych w zwiàzku z up∏ywem kadencji. Dla ka˝dych

wyborów uzupe∏niajàcych sà sporzàdzane nowe

spisy wyborców. Komisje wyborcze powo∏uje si´

zgodnie z zasadami ustalonymi uchwa∏à Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 26 sierpnia 2002 r.

(M.P. Nr 37, poz. 588).

3. Komisja terytorialna sprawdza w czasie zg∏oszenia

list kandydatów na radnych, czy wykaz podpisów

wyborców popierajàcych zg∏oszenie listy wyraênie

wskazuje, ˝e dotyczy wyborów uzupe∏niajàcych do

danej rady. Bada ponadto, czy na liÊcie zg∏oszono

wymaganà liczb´ kandydatów. Nale˝y pami´taç, i˝

stosownie do art. 98 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej, lista kandydatów mo˝e zawieraç najwy˝ej tyle nazwisk, ilu radnych wybiera si´ w okr´gu

w konkretnych wyborach. Np. je˝eli w wyborach

uzupe∏niajàcych w 4-mandatowym okr´gu wybiera si´ 1 radnego, ka˝da zg∏oszona lista mo˝e zawieraç tylko po 1 kandydacie.

Wraz ze zg∏oszeniem list kandydatów komitety wyborcze sk∏adajà dokumenty stwierdzajàce utworzenie komitetu wyborczego, o których mowa

w art. 64j ust. 2 Ordynacji wyborczej (kwestie zwiàzane z tymi czynnoÊciami zosta∏y omówione

w pkt II wytycznych).

W ka˝dych wyborach komisje terytorialne nadajà

zarejestrowanym listom numery w drodze losowania, poczynajàc od numeru 1 i stosujàc odpowied-

nio przepisy art. 109 ust. 3 i 4 Ordynacji wyborczej.

Nadanie numerów nast´puje w takim terminie, aby

obwieszczenie o zarejestrowanych listach oznaczonych numerami zosta∏o rozplakatowane w ustawowym terminie, tj. najpóêniej w 15. dniu przed

dniem wyborów.

Ustalajàc treÊç karty do g∏osowania, terytorialna

komisja wyborcza umieszcza na niej informacj´, ˝e

jest to karta do g∏osowania w wyborach uzupe∏niajàcych do danej rady. Pozosta∏e czynnoÊci komisji

terytorialnych i obwodowych, zwiàzane z przygotowaniem i przeprowadzeniem wyborów uzupe∏niajàcych, sà takie same jak w wyborach powszechnych i ich wykonanie zosta∏o omówione w wytycznych stanowiàcych za∏àczniki do uchwa∏ Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 wrzeÊnia 2002 r.

(M.P. Nr 41, poz. 640) i z dnia 30 wrzeÊnia 2002 r.

(M.P. Nr 46, poz. 681) oraz z dnia 7 paêdziernika

2002 r. w sprawie wytycznych dotyczàcych druku

i przechowywania kart do g∏osowania w wyborach

do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta sto∏ecznego Warszawy i rad

dzielnic w m.st. Warszawie oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarzàdzonych na dzieƒ

27 paêdziernika 2002 r. (M.P. Nr 47, poz. 694) i z dnia

16 wrzeÊnia 2002 r. w sprawie wytycznych dotyczàcych wykonywania zadaƒ obwodowych komisji

wyborczych oraz trybu przekazywania i przyjmowania protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta sto∏ecznego Warszawy i rad

dzielnic w mieÊcie sto∏ecznym Warszawie oraz

w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów

miast, zarzàdzonych na dzieƒ 27 paêdziernika

2002 r. (M.P. Nr 45, poz. 676). Wytyczne te zosta∏y

wydane w zwiàzku z wyborami zarzàdzonymi na

27 paêdziernika 2002 r. i w wyborach uzupe∏niajàcych nale˝y stosowaç je odpowiednio.

4. Je˝eli w wyniku wyborów mandat nie zostanie obsadzony, przeprowadza si´ powtórnie wybory uzupe∏niajàce mi´dzy 6. a 9. miesiàcem od daty pierwszych wyborów, w których mandat zosta∏ nieobsadzony (art. 193 ust. 2 Ordynacji wyborczej). W takiej sytuacji komisarz wyborczy wnioskuje do wojewody o zarzàdzenie wyborów.

V. Uzupe∏nianie sk∏adów rad w gminach powy˝ej

20 tys. mieszkaƒców, w powiatach i województwach

1. W razie wygaÊni´cia mandatu uzupe∏nienie sk∏adu

rady nast´puje przez wstàpienie na opró˝nione

miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyska∏ kolejno najwi´kszà liczb´ g∏osów,

a nie utraci∏ prawa wybieralnoÊci i nie zachodzi wobec niego przes∏anka, o której mowa w art. 190

ust. 1 pkt 4 Ordynacji wyborczej. Gdyby natomiast

dwaj kandydaci uzyskali równà liczb´ g∏osów,

mandat uzyskuje ten z nich, którego nazwisko jest

umieszczone na liÊcie w pierwszej kolejnoÊci

(art. 194 ust. 1 Ordynacji wyborczej).

Przyczyny wygaÊni´ç mandatów sà okreÊlone

w art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej oraz w usta-

Poz. 66

wach: o samorzàdzie gminnym (art. 25b, art. 27

pkt 2, art. 24a i art. 24b), o samorzàdzie powiatowym (art. 23, art. 24 i art. 25b ust. 1 i 2) i o samorzàdzie województwa (art. 25, art. 26 i art. 27b ust. 1

i 2).

Je˝eli uzupe∏nienie sk∏adów rad w trybie art. 194

ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej nie by∏o mo˝liwe,

w wyniku czego sk∏ad rady zmniejszy∏ si´ o ponad

1/5, wojewoda zarzàdza wybory uzupe∏niajàce do

tej rady. Informacj´ o wystàpieniu takiej sytuacji

komisarz wyborczy przekazuje wojewodzie. W wyborach uzupe∏niajàcych w gminach powy˝ej 20 tys.

mieszkaƒców, powiatach i województwach stosuje

si´ odpowiednio tryb post´powania omówiony

w pkt IV niniejszych wytycznych.

2. Obowiàzkiem komisarza wyborczego, zgodnie

z art. 182 i 183 w zw. z art. 194 ust. 1 i 2 Ordynacji

wyborczej, jest podanie do publicznej wiadomoÊci

i og∏oszenie w wojewódzkim dzienniku urz´dowym zmian w sk∏adach rad. Niezb´dne jest

w zwiàzku z tym bie˝àce wspó∏dzia∏anie komisarzy

wyborczych z w∏aÊciwymi radami, zapewniajàce

systematyczne przekazywanie uchwa∏ dotyczàcych

zmian w sk∏adach rad, czuwanie nad poprawnoÊcià

uchwa∏ rad w tych sprawach oraz udzielanie potrzebnej pomocy prawnej.

VI. Wybory przedterminowe

Wybory przedterminowe sà przeprowadzane, gdy

nastàpi rozwiàzanie rady (gminy, powiatu, sejmiku województwa) lub jej odwo∏anie w referendum przeprowadzonym na podstawie ustawy o referendum lokalnym oraz gdy dzia∏alnoÊç rady gminy uleg∏a zakoƒczeniu z mocy prawa na skutek nieodwo∏ania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w wa˝nym referendum

przeprowadzonym na wniosek rady, a tak˝e w razie wygaÊni´cia mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub odwo∏ania go w referendum lokalnym.

1. Wybory przedterminowe do rad gmin przeprowadza si´

— zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o samorzàdzie gminnym wskutek rozwiàzania rady gminy przez Sejm;

wybory zarzàdza Prezes Rady Ministrów,

— zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym wskutek odwo∏ania rady gminy w drodze referendum lub gdy dzia∏alnoÊç rady gminy uleg∏a

zakoƒczeniu z mocy prawa, co nast´puje, je˝eli

w wa˝nym referendum o odwo∏anie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadzonym na

wniosek rady gminy z innej przyczyny ni˝ nieudzielenie absolutorium, przeciwko odwo∏aniu oddano

wi´cej ni˝ po∏ow´ wa˝nych g∏osów (art. 67 ust. 3

ustawy o referendum lokalnym). Zakoƒczenie dzia∏alnoÊci rady nast´puje z chwilà og∏oszenia przez

wojewod´ w wojewódzkim dzienniku urz´dowym

protoko∏u wyniku referendum. Wybory przedterminowe zarzàdza Prezes Rady Ministrów (art. 67

ust. 4 ustawy o referendum lokalnym). Zgodnie

z art. 26 ust. 1 Ordynacji wyborczej wybory sà zarzàdzane i przeprowadzane w ciàgu 60 dni od po-

dania do publicznej wiadomoÊci wyników referendum.

2. Wybory przedterminowe do rad powiatów przeprowadza si´

— zgodnie z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy o samorzàdzie powiatowym wskutek rozwiàzania rady z mocy prawa

z powodu niedokonania wyboru zarzàdu powiatu

w ciàgu 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia wyników

wyborów do tej rady,

— zgodnie z art. 31b ust. 1 ustawy o samorzàdzie powiatowym w razie odwo∏ania lub rezygnacji ca∏ego

zarzàdu powiatu i niedokonania wyboru nowego

zarzàdu w ciàgu 3 miesi´cy od jego odwo∏ania albo od dnia przyj´cia rezygnacji,

— zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o samorzàdzie powiatowym wskutek rozwiàzania rady powiatu

przez Sejm na wniosek Prezesa Rady Ministrów,

Poz. 66

4. Wybory przedterminowe wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przeprowadza si´ w przypadku wygaÊni´cia mandatu wójta przed up∏ywem kadencji

(art. 28d ust. 1 ustawy o samorzàdzie gminnym).

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o bezpoÊrednim wyborze wójta przyczyny wygaÊni´cia mandatu wójta sà

nast´pujàce

1) odmowa z∏o˝enia Êlubowania;

2) pisemne zrzeczenie si´ mandatu;

3) utrata prawa wybieralnoÊci lub brak tego prawa

w dniu wyborów;

4) naruszenie ustawowych zakazów ∏àczenia funkcji

wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzenia

dzia∏alnoÊci gospodarczej, okreÊlonych w odr´bnych przepisach;

5) prawomocne skazanie wyrokiem sàdu, orzeczonym za przest´pstwo umyÊlne;

— wskutek odwo∏ania rady w referendum powiatowym, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o samorzàdzie powiatowym i art. 67 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym.

6) orzeczenie trwa∏ej niezdolnoÊci do pracy w trybie

okreÊlonym w przepisach o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych;

3. Wybory przedterminowe

wództw przeprowadza si´

8) odwo∏anie w drodze referendum;

do

sejmików

woje-

— zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o samorzàdzie województwa wskutek rozwiàzania sejmiku z mocy

prawa z powodu niedokonania wyboru zarzàdu

województwa w terminie 3 miesi´cy od og∏oszenia

wyników wyborów do tego sejmiku (art. 33 ust. 1

ustawy o samorzàdzie województwa),

— zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o samorzàdzie województwa w przypadku odwo∏ania albo rezygnacji

ca∏ego zarzàdu sejmiku województwa i niedokonania wyboru nowego zarzàdu w ciàgu 3 miesi´cy od

dnia odwo∏ania albo od dnia przyj´cia rezygnacji,

— zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o samorzàdzie województwa wskutek rozwiàzania sejmiku województwa przez Sejm na wniosek Prezesa Rady Ministrów,

— wskutek odwo∏ania sejmiku województwa w referendum wojewódzkim, o którym mowa w art. 17

ustawy o samorzàdzie województwa i art. 67 ust. 2

ustawy o referendum lokalnym.

Przygotowanie i przeprowadzenie wyborów przedterminowych odbywa si´, zgodnie z art. 196 Ordynacji

wyborczej, na zasadach i w trybie przepisów Ordynacji wyborczej przy zastosowaniu art. 26 ust. 1 Ordynacji wyborczej. W wykonaniu zadaƒ i czynnoÊci wyborczych stosuje si´ wytyczne Paƒstwowej Komisji Wyborczej ustalone dla wyborów powszechnych.

Referendum w sprawie odwo∏ania organu jednostki

samorzàdu terytorialnego nie przeprowadza si´

przed up∏ywem 12 miesi´cy od dnia wyborów albo

od dnia ostatniego referendum w tej sprawie, a tak˝e

jeÊli data wyborów przedterminowych przeprowadzonych w wyniku referendum mia∏aby przypaÊç

w okresie 6 miesi´cy przed zakoƒczeniem kadencji organu stanowiàcego (art. 5 ust. 2 ustawy o referendum

lokalnym).

7) Êmierç;

9) odwo∏anie wójta w trybie art. 96 ust. 2 ustawy o samorzàdzie gminnym;

10) zmiany w podziale terytorialnym, o których mowa

w art. 197 ust. 1 pkt 4 Ordynacji wyborczej.

Zakaz ∏àczenia funkcji wójta z wykonywaniem innych funkcji lub prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej obejmuje

— sprawowanie funkcji wójta lub jego zast´pcy w innej gminie,

— cz∏onkostwo w organach jednostek samorzàdu terytorialnego (w tym w gminie, w której jest wójtem),

— zatrudnienie w administracji rzàdowej,

— sprawowanie mandatu pos∏a lub senatora (art. 27

ustawy o samorzàdzie gminnym),

— cz∏onkostwo w zarzàdzie, radzie nadzorczej albo komisji rewizyjnej spó∏ki prawa handlowego,

— zatrudnienie lub wykonywanie innych zaj´ç w spó∏kach prawa handlowego, które mog∏yby wywo∏aç

podejrzenie o ich stronniczoÊç lub interesownoÊç,

— pe∏nienie funkcji cz∏onka zarzàdu, rady nadzorczej

lub komisji rewizyjnej spó∏dzielni, z wyjàtkiem rady nadzorczej spó∏dzielni mieszkaniowej,

— pe∏nienie funkcji cz∏onka zarzàdu fundacji prowadzàcej dzia∏alnoÊç gospodarczà,

— posiadanie w spó∏kach prawa handlowego wi´cej

ni˝ 10% akcji lub udzia∏ów przedstawiajàcych wi´cej ni˝ 10% kapita∏u zak∏adowego — w ka˝dej z tych

spó∏ek,

— prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej na w∏asny

rachunek lub wspólnie z innymi osobami, a tak˝e

zarzàdzanie takà dzia∏alnoÊcià lub pe∏nienie funkcji

przedstawiciela lub pe∏nomocnika w prowadzeniu

takiej dzia∏alnoÊci; nie dotyczy to dzia∏alnoÊci wy-

twórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roÊlinnej i zwierz´cej, w formie i zakresie gospodarstwa

rodzinnego (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia

dzia∏alnoÊci gospodarczej przez osoby pe∏niàce

funkcje publiczne — Dz. U. Nr 106, poz. 679, ze zm.).

Je˝eli wójt przed dniem wyboru wykonywa∏ wymienione wy˝ej funkcje lub prowadzi∏ dzia∏alnoÊç

gospodarczà, której nie mo˝na ∏àczyç z pe∏nieniem

funkcji wójta, obowiàzany jest do zrzeczenia si´

funkcji lub zaprzestania prowadzenia dzia∏alnoÊci

gospodarczej w ciàgu 3 miesi´cy od dnia z∏o˝enia

Êlubowania. W przeciwnym razie rada stwierdza

wygaÊni´cie mandatu wójta, w drodze uchwa∏y,

najpóêniej po up∏ywie miesiàca od up∏ywu tego

terminu (art. 26 ust. 4 i 5 ustawy o bezpoÊrednim

wyborze wójta).

Dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) wybranych w wyborach przeprowadzonych w dniu

27 paêdziernika 2002 r. 3-miesi´czny termin na zaprzestanie prowadzenia dzia∏alnoÊci gospodarczej,

zrzeczenie si´ funkcji albo zbycie wymienionych

wy˝ej akcji lub udzia∏ów biegnie od 1 stycznia

2003 r. (art. 9 i art. 16 ustawy z dnia 23 listopada

2002 r. o zmianie ustawy o samorzàdzie gminnym

oraz o zmianie niektórych innych ustaw — Dz. U.

Nr 214, poz. 1806).

W przypadkach wygaÊni´cia mandatu wójta z przyczyn okreÊlonych w art. 26 ust. 1 pkt 1—7 ustawy

o bezpoÊrednim wyborze wójta rada stwierdza wygaÊni´cie mandatu najpóêniej po up∏ywie miesiàca

od wystàpienia przes∏anek wygaÊni´cia mandatu

(art. 26 ust. 2).

Od uchwa∏y rady gminy o wygaÊni´ciu mandatu

wskutek utraty prawa wybieralnoÊci lub braku tego

prawa w dniu wyborów, a tak˝e naruszenia ustawowego zakazu ∏àczenia funkcji wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej okreÊlonych w odr´bnych przepisach

wójtowi przys∏uguje odwo∏anie do sàdu okr´gowego. WygaÊni´cie mandatu wójta nast´puje z dniem

wydania przez sàd orzeczenia oddalajàcego odwo∏anie (art. 27).

Przygotowanie i przeprowadzenie wyborów przedterminowych wójta odbywa si´ na zasadach okreÊlonych w ustawie o bezpoÊrednim wyborze wójta

i w Ordynacji wyborczej (art. 28d ust. 1 ustawy o samorzàdzie gminnym).

Wybory przedterminowe wójta sà zarzàdzane

w sposób okreÊlony w art. 26 Ordynacji wyborczej.

JeÊli w wyborach przedterminowych wybiera si´

tylko wójta, to do zg∏oszenia kandydata nale˝y do∏àczyç wykaz podpisów wyborców popierajàcych

zg∏oszenie w liczbie wskazanej w art. 7 ust. 4 ustawy o bezpoÊrednim wyborze wójta.

Wzór wykazu osób popierajàcych zg∏oszenie kandydata na wójta stanowi za∏àcznik do rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 listopada

2002 r. w sprawie wzoru wykazu osób popierajàcych zg∏oszenie kandydata na wójta, burmistrza al-

Poz. 66

bo prezydenta miasta w wyborach przedterminowych (Dz. U. Nr 197, poz. 1664).

W wyborach przedterminowych wójta przeprowadzanych ∏àcznie z wyborami przedterminowymi rady lub z wyborami nowej rady w zwiàzku ze zmianami w podziale terytorialnym prawo zg∏oszenia

kandydatów majà komitety wyborcze, które zarejestrowa∏y listy kandydatów na radnych w co najmniej po∏owie okr´gów wyborczych w danej gminie, przy czym w ka˝dym z tych okr´gów liczba zarejestrowanych przez ten komitet kandydatów nie

mo˝e byç mniejsza od liczby radnych wybieranych

w tym okr´gu (art. 7 ust. 2 ustawy o bezpoÊrednim

wyborze wójta). Do zg∏oszenia kandydatów nie do∏àcza si´ wykazów podpisów wyborców popierajàcych zg∏oszenie.

VII. Wybory w zwiàzku ze zmianami w podziale terytorialnym paƒstwa

1. W wyniku zmian dokonanych w podziale terytorialnym paƒstwa, o których mowa w art. 197 ust. 1

pkt 1 i 4 Ordynacji wyborczej, nast´puje rozwiàzanie rady z mocy prawa i przeprowadza si´ wybory

nowej rady.

Rada ulega rozwiàzaniu z mocy prawa tak˝e wówczas, gdy w wyniku zmian w podziale terytorialnym

nastàpi zmniejszenie jej sk∏adu poni˝ej 3/5 ustawowej liczby radnych (art. 197 ust. 5 Ordynacji wyborczej).

Komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomoÊci oraz og∏asza w wojewódzkim dzienniku urz´dowym, w formie obwieszczenia, informacj´ o rozwiàzaniu z mocy prawa rady z przyczyn wy˝ej wymienionych (art. 197 ust. 6 Ordynacji wyborczej).

Zgodnie z art. 197 ust. 3 wybory nowych rad przeprowadza si´ w trybie i na zasadach okreÊlonych

Ordynacjà wyborczà. Do przeprowadzenia wyborów nowych rad stosuje si´ art. 26 Ordynacji wyborczej: wybory zarzàdza Prezes Rady Ministrów

i sà one przeprowadzane w ciàgu 60 dni od wejÊcia

w ˝ycie rozporzàdzenia Rady Ministrów o dokonanych zmianach w podziale terytorialnym.

2. Zmiany w podziale terytorialnym paƒstwa polegajàce na przemieszczeniu pomi´dzy jednostkami samorzàdu terytorialnego poszczególnych okr´gów

wyborczych bàdê ich cz´Êci powodujà nast´pujàce

skutki

a) je˝eli radny mieszka∏ i by∏ wybrany w okr´gu

(bàdê jego cz´Êci) podlegajàcym przemieszczeniu — staje si´ radnym w jednostce powi´kszonej o ten okr´g wyborczy bàdê jego cz´Êç

(art. 197 ust. 1 pkt 2),

— je˝eli natomiast radny nie mieszka w okr´gu

bàdê cz´Êci przemieszczonego okr´gu, mandat wygasa z mocy prawa (art. 197 ust. 1

pkt 2);

b) je˝eli radny nie mieszka w okr´gu, w którym zosta∏ wybrany, ale ten okr´g (bàdê jego cz´Êç)

wraz z obszarem, gdzie radny mieszka, przemieszcza si´ do sàsiedniej jednostki, staje si´ on

urz´dowym informacje o wygaÊni´ciu mandatów radnych (art. 197 ust. 7 Ordynacji wyborczej).

radnym w jednostce powi´kszonej o oba te obszary (art. 197 ust. 2),

— je˝eli natomiast przemieszczony zostanie tylko jeden z tych obszarów (tj. albo okr´g, albo

teren zamieszkania radnego), mandat wygasa

z mocy prawa (art. 197 ust. 2).

3. Komisarze wyborczy systematycznie analizujà

zmiany w podziale terytorialnym i podejmujà dzia∏ania zwiàzane ze skutkami tych zmian. Czuwajà

tak˝e nad terminowym wykonaniem przez rady

obowiàzku podejmowania uchwa∏ o wygaÊni´ciu

mandatów, a tak˝e wspó∏dzia∏ajà z wojewodami

w sprawach zwiàzanych z zarzàdzeniem wyborów

do rad w zwiàzku ze zmianami w podziale terytorialnym paƒstwa.

W wypadku wygaÊni´cia mandatu radnego

z mocy prawa w∏aÊciwa rada podejmuje uchwa∏´ stwierdzajàcà wygaÊni´cie mandatu (art. 197

ust. 7 Ordynacji wyborczej).

Komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomoÊci i og∏asza w wojewódzkim dzienniku

67

OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY

z dnia 6 stycznia 2003 r.

w sprawie og∏oszenia zmiany w statucie paƒstwowego przedsi´biorstwa u˝ytecznoÊci publicznej

„Poczta Polska”

Na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 30 lipca

1997 r. o paƒstwowym przedsi´biorstwie u˝ytecznoÊci

publicznej „Poczta Polska” (Dz. U. Nr 106, poz. 675,

z 2000 r. Nr 120, poz. 1268 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253)

og∏asza si´ zmian´ w statucie paƒstwowego przedsi´biorstwa u˝ytecznoÊci publicznej „Poczta Polska”, stanowiàcym za∏àcznik do obwieszczenia Ministra ¸àcznoÊci z dnia 28 kwietnia 1998 r. w sprawie og∏oszenia

statutu paƒstwowego przedsi´biorstwa u˝ytecznoÊci

publicznej „Poczta Polska” (M.P. Nr 15, poz. 221), zatwierdzonà przeze mnie w dniu 27 listopada 2002 r.,

w brzmieniu ustalonym w za∏àczniku do obwieszczenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Za∏àcznik do obwieszczenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 stycznia 2003 r. (poz. 67)

W statucie paƒstwowego przedsi´biorstwa u˝ytecznoÊci publicznej „Poczta Polska” (M.P. z 1998 r.

Nr 15, poz. 221), w § 28 dodaje si´ ust. 3 w brzmieniu

„3. Wyboru bieg∏ego rewidenta, do badania rocznego

sprawozdania finansowego, dokonuje Rada Poczty Polskiej z zachowaniem obowiàzujàcych przepisów.”.

68

OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI

z dnia 6 stycznia 2003 r.

o zwolnieniu stanowiska s´dziowskiego

Na podstawie art. 56 § 2 ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. — Prawo o ustroju sàdów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070 i Nr 154, poz. 1787 oraz

z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, Nr 213, poz. 1802 i Nr 240,

poz. 2052) obwieszcza si´, co nast´puje

W sàdach powszechnych zosta∏y zwolnione

1) stanowisko s´dziego sàdu apelacyjnego w Sàdzie

Apelacyjnym we Wroc∏awiu;

2) trzy stanowiska s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie Okr´gowym w Bia∏ymstoku;

3) stanowisko s´dziego sàdu okr´gowego w Sàdzie

Okr´gowym w Bydgoszczy;

65

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 6 stycznia 2003 r.

w sprawie zmian w statucie Krajowego Biura Wyborczego

ganizacyjno-administracyjne, finansowe i techniczne warunki wykonywania zadaƒ zwiàzanych

z organizacjà i przeprowadzaniem wyborów i referendów na obszarze kraju sà nast´pujàce zespo∏y

1) Zespó∏ Prawny i Organizacji Wyborów,

2) Zespó∏ Kontroli Finansowania Partii Politycznych i Kampanii Wyborczych,

3) Zespó∏ Finansowy,

4) Zespó∏ Prezydialny.”.

Na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499, Nr 74, poz. 786 i Nr 154,

poz. 1802 oraz z 2002 r. Nr 14, poz. 128, Nr 113,

poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 153, poz. 1271) uchwala si´, co nast´puje