Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 16 września 2002 r. w sprawie wytycznych dotyczących wykonywania zadań obwodowych komisji wyborczych oraz trybu przekazywania i przyjmowania protokołów głosowania w obwodzie w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta stołecznego Warszawy i rad dzielnic w mieście stołecznym Warszawie oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarządzonych na dzień 27 października 2002 r.

§ 1. Ustala si´ wytyczne dotyczàce wykonywania

zadaƒ obwodowych komisji wyborczych oraz trybu

przekazywania i przyjmowania protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta sto∏ecznego

Warszawy i rad dzielnic w mieÊcie sto∏ecznym Warszawie oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarzàdzonych na dzieƒ 27 paêdziernika

2002 r., stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y.

§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia

i podlega og∏oszeniu.

Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej

z dnia 16 wrzeÊnia 2002 r. (poz. 676)

WYTYCZNE

dotyczàce wykonywania zadaƒ obwodowych komisji wyborczych

oraz trybu przekazywania i przyjmowania protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad gmin,

rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta sto∏ecznego Warszawy i rad dzielnic w m.st. Warszawie

oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarzàdzonych na dzieƒ 27 paêdziernika 2002 r.

Ilekroç w treÊci Wytycznych powo∏uje si´ przepisy

„Ordynacji”, oznacza to ustaw´ z dnia 16 lipca 1998 r.

— Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów

i sejmików województw (Dz. U. z 1998 r. Nr 95, poz. 602

i Nr 160, poz. 1060, z 2001 r. Nr 45, poz. 497 i Nr 89,

poz. 971 oraz z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 113, poz. 984

i Nr 127, poz. 1089); powo∏anie przepisów „ustawy

warszawskiej” oznacza ustaw´ z dnia 15 marca 2002 r.

o ustroju miasta sto∏ecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r.

Nr 41, poz. 361, Nr 127, poz. 1087); powo∏anie przepisów „ustawy o wyborze wójta” oznacza ustaw´ z dnia

20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113,

poz. 984 i Nr 127, poz. 1089).

i art. 159 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Ordynacji oraz art. 7 ust. 2

ustawy warszawskiej) oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 2

ustawy o wyborze wójta).

I.

Zadania obwodowych komisji wyborczych zwiàzane

z przeprowadzeniem g∏osowania w dniu

27 paêdziernika 2002 r.

Zasady organizacji pracy obwodowych komisji wyborczych, w tym sposób wyboru przewodniczàcego

i zast´pcy przewodniczàcego komisji, okreÊla regulamin obwodowych komisji wyborczych, ustalony

uchwa∏à Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia

12 sierpnia 1998 r. (M. P. z 1998 r. Nr 27, poz. 389).

Obwodowe komisje wyborcze powo∏ane na podstawie art. 18 ust. 1 Ordynacji przeprowadzajà g∏osowanie i ustalajà wyniki g∏osowania w obwodach w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic w mieÊcie

sto∏ecznym Warszawie (art. 85 pkt 2, art. 131 ust. 1

1. Pierwsze posiedzenia obwodowych komisji wyborczych

Pierwsze posiedzenia obwodowych komisji wyborczych organizuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Komisje na pierwszym posiedzeniu zbierajà si´ nie

póêniej ni˝ w 5 dniu od powo∏ania i wybierajà ze swego sk∏adu przewodniczàcego i zast´pc´ przewodniczàcego komisji.

Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisji wójt,

burmistrz lub prezydent miasta podaje do publicznej

wiadomoÊci, w sposób zwyczajowo przyj´ty, informacj´ o jej sk∏adzie, z uwzgl´dnieniem pe∏nionych funkcji

(art. 18 ust. 5 Ordynacji). Informacj´ o sk∏adzie komisji

wywiesza si´ tak˝e w lokalu wyborczym.

Obs∏ug´ i techniczno-materialne warunki pracy obwodowych komisji zapewnia wójt (burmistrz, prezydent miasta) — art. 23 ust. 3 Ordynacji. Wydaje on

cz∏onkom komisji zaÊwiadczenia o cz∏onkostwie i pe∏nionej w komisji funkcji, wyp∏aca Êwiadczenia przys∏ugujàce cz∏onkom komisji, zaopatruje komisj´ w materia∏y biurowe, przygotowuje lokal do g∏osowania, zapewnia sporzàdzenie i przekazanie spisu wyborców,

udziela pomocy przy przekazaniu i zabezpieczeniu kart

do g∏osowania i piecz´ci komisji, a tak˝e przy przekazaniu formularzy protoko∏ów g∏osowania, aktów prawnych, obwieszczeƒ wyborczych, zapewnia tak˝e komisji Êrodki transportu, ∏àcznoÊci itp.

2. Zadania obwodowych komisji wyborczych do dnia

wyborów

Cz∏onkowie komisji sà obowiàzani czynnie uczestniczyç we wszystkich pracach komisji oraz w szkoleniach. Udzia∏ wszystkich cz∏onków komisji w szkoleniach jest obowiàzkowy, a nieobecnoÊç mo˝e byç

usprawiedliwiona jedynie wa˝nymi wzgl´dami.

Zorganizowanie szkoleƒ cz∏onków obwodowych

komisji jest zadaniem w∏aÊciwego komisarza wyborczego, we wspó∏dzia∏aniu z terytorialnymi komisjami

wyborczymi oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast). Tematyka szkoleƒ powinna obejmowaç

• organizacj´ przygotowaƒ do dnia wyborów,

• sposób przeprowadzenia g∏osowania w obwodzie,

• sposób ustalenia wyników g∏osowania w obwodzie i prawid∏owe sporzàdzenie protoko∏u g∏osowania,

• tryb przekazywania protoko∏ów g∏osowania

w obwodzie oraz zasady usuwania w protoko∏ach

nieprawid∏owoÊci stwierdzonych przez komisje

terytorialne,

• post´powanie z dokumentami z wyborów.

W czasie szkoleƒ cz∏onkowie komisji zapoznajà si´

z przepisami prawa wyborczego, w tym z wytycznymi

i wyjaÊnieniami Paƒstwowej Komisji Wyborczej w zakresie ich zadaƒ i obowiàzków. Cz∏onkowie komisji powinni zapoznaç si´ z formularzami i drukami, które b´dà stosowaç w dniu g∏osowania, tj. z formularzem spisu wyborców, wzorami kart do g∏osowania i formularzami protoko∏ów g∏osowania.

Najpóêniej na 4 dni przed dniem wyborów obwodowa komisja skontroluje stan przygotowania lokalu,

w którym odb´dzie si´ g∏osowanie. Dokonujàc kontroli, nale˝y mieç na uwadze, ˝e lokal wyborczy powinien

byç ∏atwo dost´pny dla g∏osujàcych, w tym dla wyborców niepe∏nosprawnych. Niezb´dnym wyposa˝eniem

lokalu wyborczego sà: god∏o paƒstwowe, urna takich

wymiarów, aby pomieÊci∏a wszystkie oddane karty do

g∏osowania, miejsca za os∏onami (kabiny i podobne

Poz. 676

urzàdzenia) zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania, przygotowane w takiej liczbie, aby zapewnia∏y sprawny jego

przebieg. Miejsca zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania

powinny byç wyposa˝one w przybory do pisania.

W lokalu wyborczym wywiesza si´ na widocznym

miejscu wy∏àcznie urz´dowe obwieszczenia i informacje wyborcze

a) w zwiàzku z wyborami do rad gmin, rad powiatów

i sejmików województw wywiesza si´ nast´pujàce obwieszczenia i informacje

• o numerach i granicach okr´gów wyborczych

w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa (na obszarze m.st. Warszawy

w wyborach do sejmiku województwa, Rady miasta sto∏ecznego Warszawy i rad dzielnic) oraz

o liczbie radnych wybieranych w tych okr´gach,

• o numerach i granicach obwodów g∏osowania

oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych,

• o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych, numerach i nazwach tych list, wraz z danymi o kandydatach do poszczególnych rad,

• o skreÊleniu z listy kandydatów nazwiska kandydata, które pozosta∏o na karcie do g∏osowania,

wraz z informacjami o warunkach wa˝noÊci g∏osu

na takiej karcie (art. 113 ust. 2 Ordynacji),

• o uniewa˝nieniu rejestracji listy kandydatów, która pozosta∏a na karcie do g∏osowania, wraz z informacjami o warunkach wa˝noÊci g∏osu na takiej

karcie (art. 113 ust. 3 Ordynacji),

• informacje o sposobie g∏osowania i warunkach

wa˝noÊci g∏osu (art. 48 ust. 3 Ordynacji),

b) w zwiàzku z wyborami wójta, burmistrza i prezydenta miasta wywiesza si´ nast´pujàce obwieszczenia i informacje

• o zarejestrowanych kandydatach na wójta, wraz

z danymi o kandydatach,

• o skreÊleniu z listy kandydatów nazwiska kandydata na wójta, które pozosta∏o na karcie do g∏osowania, wraz z informacjà o warunkach wa˝noÊci

g∏osu na takiej karcie (art. 12 ust. 1 ustawy o wyborze wójta),

• o przeprowadzeniu g∏osowania tylko na jednego

kandydata (art. 11 ust. 5 ustawy o wyborze wójta),

• o nieprzeprowadzeniu g∏osowania z powodu braku kandydatów (art. 11 ust. 6 ustawy o wyborze

wójta),

• informacje o sposobie g∏osowania i warunkach

wa˝noÊci g∏osu.

W lokalu oraz na terenie budynku, w którym b´dzie

przeprowadzone g∏osowanie, nie mogà byç umieszczone plakaty i napisy o charakterze agitacyjnym ani

prowadzona w innej formie jakakolwiek agitacja wyborcza (art. 48 ust. 1 Ordynacji). Kontroli przestrzegania tego zakazu dokonujà cz∏onkowie komisji bezpoÊrednio przed dniem g∏osowania oraz ponownie przed

rozpocz´ciem g∏osowania i okresowo w czasie g∏osowania. W razie naruszenia omawianego zakazu stosownie do okolicznoÊci zdarzenia nale˝y usunàç elementy agitacyjne, wystàpiç do wójta o ich usuni´cie albo zwróciç si´ o pomoc do komendanta w∏aÊciwego

komisariatu Policji (art. 50 ust. 2 Ordynacji).

Komisja powinna mieç w swojej siedzibie zapewniony dost´p do telefonu oraz znaç numery telefonów,

pod którymi pe∏nione b´dà dy˝ury cz∏onków terytorialnych komisji wyborczych, komisarza wyborczego oraz

w urz´dzie gminy.

Komisja sygnalizuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) stwierdzone braki w przygotowaniu

lokalu wyborczego, a nast´pnie sprawdza, czy zosta∏y

one usuni´te.

W terminie do dnia 24 paêdziernika 2002 r. przewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie obwodowej komisji

poÊwi´cone organizacji pracy komisji w przeddzieƒ

i w dniu wyborów, w tym odbiorowi kart do g∏osowania, formularzy protoko∏ów g∏osowania, piecz´ci, spisu wyborców. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej dwie osoby ze swego sk∏adu, przy

czym jednà z nich powinien byç przewodniczàcy komisji lub jego zast´pca. Komisja ustala tak˝e miejsce

i sposób przechowywania odebranych materia∏ów do

dnia wyborów.

Wi´kszoÊç obwodowych komisji wyborczych otrzymuje 4 rodzaje kart do g∏osowania

1) w wyborach do rady gminy;

2) w wyborach do rady powiatu;

3) w wyborach do sejmiku województwa;

4) w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta.

JeÊli obwód g∏osowania obejmuje wi´cej ni˝ jeden

okr´g wyborczy do rady gminy, to dla ka˝dego okr´gu

sà inne karty do g∏osowania.

W miastach na prawach powiatu komisje obwodowe otrzymujà 3 rodzaje kart do g∏osowania

1) w wyborach do rady miasta na prawach powiatu;

2) w wyborach do sejmiku województwa;

3) w wyborach burmistrza (prezydenta miasta).

Na obszarze m.st. Warszawy wszystkie komisje obwodowe otrzymujà 4 rodzaje kart do g∏osowania, tj.

1) w wyborach do rady dzielnicy;

2) w wyborach do Rady m.st. Warszawy;

3) w wyborach do sejmiku województwa mazowieckiego;

4) w wyborach prezydenta m.st. Warszawy.

Poz. 676

Odbierajàc materia∏y, upowa˝nieni cz∏onkowie komisji sprawdzajà, czy

• karty do g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) zosta∏y dostarczone w odpowiedniej iloÊci oraz czy w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa dotyczà

w∏aÊciwego okr´gu. Je˝eli w wyborach do rady

gminy obwód obejmuje wi´cej ni˝ jeden okr´g

wyborczy, komisja jest obowiàzana sprawdziç,

czy dostarczono jej karty do wszystkich okr´gów

wchodzàcych w sk∏ad takiego obwodu i czy w∏aÊciwa jest iloÊç poszczególnych rodzajów kart,

• karty do g∏osowania sà prawid∏owo wydrukowane, np. czy nie majà b∏´dów i usterek drukarskich,

• przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy ka˝dego

z protoko∏ów g∏osowania na kandydatów na radnych, tj. protoko∏u g∏osowania na listy kandydatów na radnych wraz z wk∏adkami umo˝liwiajàcymi uj´cie w protokole wszystkich zarejestrowanych list w danym okr´gu w wyborach do rady

gminy i rady powiatu lub rady miasta na prawach

powiatu, sejmiku województwa, a na obszarze

m.st. Warszawy: w wyborach do sejmiku województwa, do Rady miasta sto∏ecznego Warszawy

i do rady dzielnicy,

• przekazano odpowiednià liczb´ formularzy protoko∏u g∏osowania na kandydatów na wójta (burmistrza, prezydenta miasta),

• przekazano w∏aÊciwy spis wyborców. Je˝eli obwód g∏osowania obejmuje wi´cej ni˝ jeden okr´g

wyborczy w wyborach do rady gminy, wówczas

komisja sprawdza, czy spis wyborców w obwodzie zosta∏ sporzàdzony w oddzielnych cz´Êciach

dla ka˝dego z okr´gów. Natomiast w obwodach

na terenie szpitali, zak∏adów karnych i innych zak∏adów tego rodzaju spis obejmuje tylko wyborców obj´tych rejestrem wyborców w gminie,

w której znajduje si´ dany zak∏ad, gdy˝ czynne

prawo wyborcze przys∏uguje tylko mieszkaƒcom

gminy,

• otrzymano w∏aÊciwà piecz´ç komisji (prawid∏owa

nazwa komisji i jej siedziba oraz w∏aÊciwy numer

obwodu),

• przygotowane zosta∏y dla komisji potrzebne materia∏y biurowe (kalkulator, poduszka do stempli,

arkusze pomocnicze, przybory do pisania, papier,

sznurek itp.).

Odbiór dokumentów wyborczych, po ich przeliczeniu, potwierdza si´ na piÊmie, wymieniajàc rodzaj

i iloÊç otrzymanych materia∏ów; w szczególnoÊci w pokwitowaniu nale˝y podaç iloÊç otrzymanych kart do

g∏osowania ka˝dego rodzaju, gdy˝ sà to druki podlegajàce Êcis∏emu rozliczeniu. Protokó∏ odbioru otrzymuje

organ dokonujàcy przekazania, kopi´ zaÊ protoko∏u

w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.

Spis wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu

obwodowej komisji wyborczej w przeddzieƒ g∏osowania (art. 38 Ordynacji). Gdyby zatem przekazanie wy-

mienionych wy˝ej materia∏ów wyborczych nastàpi∏o

przed przekazaniem spisu — jego przekazanie nale˝y

potwierdziç odr´bnie.

3. Dzieƒ g∏osowania

W dniu g∏osowania w lokalu wyborczym przy

wszystkich czynnoÊciach obwodowej komisji mogà

byç obecni m´˝owie zaufania, którzy przed przystàpieniem do wykonywania swoich czynnoÊci przedk∏adajà

komisji zaÊwiadczenie wydane przez pe∏nomocnika komitetu wyborczego lub upowa˝nionà przez niego osob´ (art. 111 ust. 3 Ordynacji), sporzàdzone wed∏ug wzoru ustalonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà

uchwa∏à z dnia 9 wrzeÊnia 2002 r. w sprawie ustalenia

wzoru potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji i wzoru

protoko∏u rejestracji listy kandydatów na radnych do

rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa,

wzoru potwierdzenia zg∏oszenia i wzoru protoko∏u rejestracji kandydata na wójta, burmistrza i prezydenta

miasta oraz zaÊwiadczenia dla m´˝a zaufania i dla zast´pcy pe∏nomocnika wyborczego komitetu wyborczego (M.P. z 2002 r. Nr 41, poz. 641). ZaÊwiadczenia wydane poszczególnym m´˝om zaufania przez pe∏nomocników komitetów wyborczych zawierajà treÊç

ustalonà w wy˝ej wymienionej uchwale Paƒstwowej

Komisji Wyborczej, co nie wyklucza — przy zachowaniu treÊci wymaganej uchwa∏à — mo˝liwoÊci zró˝nicowania ich wyglàdu i uk∏adu graficznego.

M´˝owie zaufania zg∏aszajà si´ do obwodowej komisji w dniu g∏osowania. Komisja sprawdza zgodnoÊç

treÊci przed∏o˝onego zaÊwiadczenia z ustalonym wzorem oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej zaÊwiadczenie.

Funkcji m´˝a zaufania w danym obwodzie g∏osowania

nie mo˝e pe∏niç osoba kandydujàca na radnego

w okr´gu wyborczym w∏aÊciwym dla tego obwodu,

a tak˝e kandydat na wójta (art. 111 ust. 2 Ordynacji

i art. 2 ust. 2 ustawy o wyborze wójta).

Pe∏nomocnik komitetu wyborczego mo˝e wyznaczyç po jednym m´˝u zaufania do ka˝dej obwodowej

komisji wyborczej na obszarze okr´gu wyborczego,

w którym zg∏oszona przez niego lista zosta∏a zarejestrowana (art. 111 ust. 2 Ordynacji). Mà˝ zaufania jest

przedstawicielem listy kandydatów na radnych, reprezentujàcym ich interesy w czasie g∏osowania i ustalania wyników g∏osowania w obwodzie (art. 111 ust. 1

Ordynacji).

M´˝owie zaufania mogà nosiç identyfikatory wy∏àcznie z imieniem, nazwiskiem i funkcjà oraz nazwà listy, którà reprezentujà, np. Jan Zaworski — mà˝ zaufania — lista Nr 11 komitetu A — w wyborach do rady powiatu. WielkoÊç identyfikatorów, a tak˝e ich uk∏ad graficzny nie mogà byç wykonane w taki sposób, by mog∏y stanowiç element agitacji wyborczej.

Przewodniczàcy komisji bàdê jego zast´pca informuje m´˝a zaufania o przys∏ugujàcych mu prawach, tj.

obserwacji wszystkich czynnoÊci wykonywanych przez

komisj´ w dniu g∏osowania (art. 43 ust. 2 Ordynacji).

Powinien tak˝e wskazaç m´˝om zaufania miejsce w lokalu wyborczym, które umo˝liwi im obserwacj´ prze-

Poz. 676

biegu g∏osowania. Niedopuszczalne jest wykonywanie

przez m´˝ów zaufania jakichkolwiek czynnoÊci wyborczych w zast´pstwie cz∏onków komisji. Nie mogà oni

tak˝e udzielaç pomocy wyborcom w czasie g∏osowania

ani udzielaç informacji o sposobie g∏osowania, nawet

wówczas, gdy wyborca zwróci si´ w tej sprawie do m´˝a zaufania. Przewodniczàcy komisji bàdê jego zast´pca mogà wydawaç polecenia o charakterze porzàdkowym, je˝eli uznajà, ˝e dzia∏ania m´˝ów zaufania wykraczajà poza ich uprawnienia lub w inny sposób zak∏ócajà tok czynnoÊci. Fakt ten nale˝y odnotowaç we wszystkich protoko∏ach g∏osowania.

W dniu g∏osowania komisja zbiera si´ w lokalu wyborczym w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie i na tyle wczeÊnie

— nie póêniej jednak ni˝ o godz. 500 — aby wykonaç

wszystkie czynnoÊci zwiàzane z przygotowaniem g∏osowania. Informacj´ o godzinie rozpocz´cia pracy podaje si´ do publicznej wiadomoÊci, w szczególnoÊci

przez jej wywieszenie w lokalu wyborczym i w urz´dzie

gminy. Komisja powinna w tym zakresie wspó∏dzia∏aç

z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Informacja ta jest niezb´dna, by m´˝owie zaufania mogli

byç obecni przy wszystkich czynnoÊciach obwodowej

komisji wyborczej.

Przed rozpocz´ciem g∏osowania obwodowa komisja wyborcza

1) przyjmuje dostarczone jej dokumenty;

2) dokonuje przeliczenia kart do g∏osowania — odr´bnie w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta);

3) ostemplowuje swojà piecz´cià, kolorowym tuszem,

karty do g∏osowania; karty stempluje si´ w oznaczonym miejscu. Zaleca si´ ostemplowanie

wszystkich kart do g∏osowania przed otwarciem lokalu wyborczego, tj. przed godzinà 600. W razie niemo˝noÊci wykonania tej czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏osowania, nale˝y ostemplowaç karty bezpoÊrednio po godzinie 600; czynnoÊç t´ wykonuje

si´ w lokalu wyborczym; niedopuszczalne jest wynoszenie kart do innego pomieszczenia. Po ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komisji nale˝y

je wraz z piecz´cià komisji odpowiednio zabezpieczyç. Potrzeb´ ostemplowania kart przed rozpocz´ciem g∏osowania uzasadniajà wzgl´dy praktyczne,

bowiem opatrywanie kart piecz´cià w czasie g∏osowania rodzi niebezpieczeƒstwo pomy∏ek, dezorganizuje prac´ komisji i opóênia przebieg g∏osowania, a ponadto mo˝e prowadziç do zagubienia piecz´ci;

4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowania

w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osowania;

w szczególnoÊci w obwodach obejmujàcych kilka

okr´gów w wyborach do rady gminy spis i w∏aÊciwe karty do g∏osowania rozk∏ada si´ wed∏ug tych

okr´gów;

5) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zamyka

jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona

w takim miejscu, by by∏a przez ca∏y czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komisji; mo˝liwe jest

tak˝e wyznaczenie jednego cz∏onka komisji, który

czuwa przy urnie;

sporzàdzajàc odpowiednià notatk´; potwierdzenia

te do∏àcza si´ do spisu (art. 44 ust. 2 Ordynacji).

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym znajdujà si´

urz´dowe obwieszczenia i informacje; w razie

stwierdzenia braków w tym zakresie, komisja podejmuje dzia∏ania dla ich usuni´cia;

Komisja nie jest uprawniona do dopisywania nazwisk innych wyborców do spisu ani do dokonywania

˝adnych zmian, poprawek lub wykreÊleƒ w spisie.

7) sprawdza, czy w lokalu wyborczym, a tak˝e wewnàtrz i na zewnàtrz budynku, w którym znajduje

si´ lokal, nie ma materia∏ów agitacyjnych, a w razie ich stwierdzenia zapewnia ich usuni´cie. Kontrol´ takà nale˝y przeprowadzaç równie˝ w toku

g∏osowania.

W razie stwierdzenia rozbie˝noÊci pomi´dzy danymi personalnymi wyborcy uj´tymi w spisie a danymi

w dokumencie przedstawionym przez wyborc´, komisja wyjaÊnia rozbie˝noÊç w urz´dzie gminy i, w zale˝noÊci od dokonanych ustaleƒ, rozstrzyga o dopuszczeniu do g∏osowania.

Komisja otwiera lokal wyborczy o godzinie 600. Od

chwili rozpocz´cia g∏osowania do czasu jego zakoƒczenia komisja wykonuje swoje zadania w sk∏adzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego zast´pcy.

Przy wydawaniu kart do g∏osowania komisja powinna dopilnowaç, by otrzymanie kart zosta∏o potwierdzone przez wyborc´ w∏asnor´cznym podpisem

w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców.

Cz∏onkowie komisji sà obowiàzani nosiç identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcjà pe∏nionà

w komisji.

Lokale wyborcze w obwodach utworzonych w szpitalach, zak∏adach pomocy spo∏ecznej, zak∏adach karnych i aresztach Êledczych oraz oddzia∏ach zewn´trznych takich zak∏adów i aresztów mogà byç otwarte

w innych godzinach ni˝ przewidziane w ustawie. Ustaleƒ o czasie g∏osowania w takich obwodach dokonuje

obwodowa komisja wyborcza w uzgodnieniu z w∏aÊciwà terytorialnà komisjà wyborczà. O ustaleniach tych

powiadamia si´ wczeÊniej wyborców przez wywieszenie informacji bàdê w inny sposób zwyczajowo przyj´ty i informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

oraz komisarza wyborczego (art. 40 ust. 2 Ordynacji).

Uwaga! W spisie wyborców miejsce na pokwitowanie

odbioru kart do g∏osowania zosta∏o podzielone na

dwie kratki. Pierwszà kratk´ w górnej cz´Êci kolumny

oznacza si´ datà 27.10.2002 r. W tej kratce wyborca

kwituje odbiór kart do g∏osowania w wyborach do rad

i sejmiku województwa oraz karty do g∏osowania na

kandydatów na wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Druga kratka jest przeznaczona na pokwitowanie

otrzymania karty do g∏osowania, jeÊli zajdzie koniecznoÊç przeprowadzenia ponownego g∏osowania w wyborach wójta w dniu 10 listopada 2002 r.

1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu umo˝liwiajàcego stwierdzenie jego to˝samoÊci (art. 44 ust. 1

Ordynacji). Dla stwierdzenia to˝samoÊci wymagane jest okazanie dokumentu ze zdj´ciem;

Obwodowa komisja wyborcza zwraca uwag´, aby

ka˝dy podpis by∏ umieszczany w miejscu (w linii) odpowiadajàcym nazwisku wyborcy; mo˝liwe jest sk∏adanie podpisu bez odwracania spisu i w kolumnie odpowiadajàcej dacie wyborów. W razie odmowy z∏o˝enia podpisu cz∏onek komisji w rubryce spisu „Uwagi”

czyni adnotacj´ „odmowa podpisu” i opatruje jà datà

oraz swoim podpisem. Podobnie nale˝y postàpiç

w wypadku, gdy wyborca odmówi∏ przyj´cia jednej

z przys∏ugujàcych mu kart do g∏osowania. Adnotacja

w rubryce „Uwagi” powinna wówczas brzmieç w skrócie — np. „bez gminy” lub „bez powiatu”, powinna byç

tak˝e podpisana przez cz∏onka komisji wydajàcego

kart´.

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osowania w tym obwodzie, sprawdzajàc, czy jego nazwisko jest uj´te w spisie wyborców; je˝eli nazwisko

wyborcy jest uj´te w spisie, komisja wydaje mu

karty do g∏osowania;

Na wniosek wyborcy komisja wyjaÊnia mu zasady

g∏osowania w wyborach do poszczególnych rad oraz

warunki wa˝noÊci g∏osu, zgodnie z informacjami

umieszczonymi na kartach do g∏osowania.

Przed wydaniem wyborcy kart do g∏osowania komisja

3) dopisuje do spisu i dopuszcza do g∏osowania wyborc´, którego nazwiska nie ma w spisie, je˝eli

udokumentuje on, ˝e stale zamieszkuje na terenie

danego obwodu g∏osowania (mo˝e to uczyniç np.

okazujàc dowód osobisty z wpisem o zameldowaniu na pobyt sta∏y na obszarze obwodu albo decyzj´ wójta o wpisaniu do rejestru wyborców na

wniosek zainteresowanego), i pod warunkiem, ˝e

organ ewidencji w urz´dzie gminy potwierdzi, ˝e

osoba ta jest wpisana do rejestru wyborców

w gminie; potwierdzenia tego dokonuje cz∏onek

komisji faksem, telefonicznie bàdê w inny sposób,

Wyborcy wydaje si´ po jednej karcie do g∏osowania w wyborach do ka˝dej wybieranej rady i sejmiku

województwa oraz w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Komisja odmawia powtórnego wydania karty do g∏osowania niezale˝nie od umotywowania

proÊby wyborcy o jej ponowne wydanie (np. z powodu

pomy∏kowego wype∏nienia karty przez wyborc´, zniszczenia jej).

Wyborcy g∏osujà osobiÊcie; niedopuszczalne jest

g∏osowanie za cz∏onków rodzin lub za inne osoby

(art. 2 ust. 2 i art. 45 ust. 5 Ordynacji).

Osobie niepe∏nosprawnej, na jej proÊb´, mo˝e

udzieliç niezb´dnej pomocy w g∏osowaniu jedynie inny wyborca; nie mo˝e to byç ani mà˝ zaufania, ani cz∏onek komisji (art. 46 Ordynacji). Komisja czuwa nad tym,

aby pomoc ta mia∏a tylko charakter techniczny; nie mo˝e ona polegaç na sugerowaniu wyborcy sposobu g∏osowania lub na g∏osowaniu w zast´pstwie tego wyborcy.

Przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie

porzàdku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, przestrzeganiem zakazu prowadzenia

agitacji i w∏aÊciwym tokiem czynnoÊci podczas g∏osowania. Ma on prawo ˝àdaç opuszczenia lokalu wyborczego przez osoby naruszajàce porzàdek i spokój,

a w razie potrzeby zwraca si´ do komendanta w∏aÊciwego komisariatu Policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 50 ust. 1 i 2 Ordynacji). Przypadki zak∏ócenia

g∏osowania odnotowuje si´ w protoko∏ach g∏osowania.

W czasie g∏osowania, tj. od godz. 600 do 2000, w lokalu wyborczym mogà byç obecni dziennikarze legitymujàcy si´ legitymacjami dziennikarskimi. Dziennikarze przebywajàcy w lokalu nie mogà na jego terenie

przeprowadzaç wywiadów z cz∏onkami komisji ani

z wyborcami.

G∏osowania nie mo˝na przerywaç, chyba ˝e w wyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. W sprawie zarzàdzenia

przerwy w g∏osowaniu, jego przed∏u˝enia lub odroczenia g∏osowania do dnia nast´pnego komisja podejmuje uchwa∏´ i podaje jà do publicznej wiadomoÊci oraz

przesy∏a terytorialnej komisji wyborczej, wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i komisarzowi wyborczemu (art. 47 ust. 1 Ordynacji).

W razie przerwania lub odroczenia g∏osowania komisja zapiecz´towuje wlot urny wyborczej, a tak˝e —

w odr´bnych pakietach — spis wyborców i niewykorzystane karty do g∏osowania, które nale˝y policzyç,

chyba ˝e okolicznoÊci czynià to niemo˝liwym. Przewodniczàcy komisji przyjmuje na przechowanie urn´

i wymienione pakiety. Piecz´ç komisji przekazuje si´ na

przechowanie zast´pcy przewodniczàcego komisji lub

innemu cz∏onkowi komisji (art. 47 ust. 2 Ordynacji).

Z przepisu tego wynika, ˝e pakietów z dokumentami

i urny nie mo˝e przechowywaç osoba przechowujàca

piecz´ç komisji. Z czynnoÊci tych nale˝y sporzàdziç

protokó∏.

Przed ponownym podj´ciem g∏osowania komisja

stwierdza protokolarnie, czy piecz´cie na urnie i pakiecie z kartami nie zosta∏y naruszone (art. 47 ust. 2 Ordynacji). Przerwanie lub odroczenie g∏osowania komisja

odnotowuje we wszystkich protoko∏ach g∏osowania.

4. CzynnoÊci wst´pne dotyczàce ustalania wyników

g∏osowania w obwodzie

Punktualnie o godz. 2000 obwodowa komisja wyborcza zamyka lokal wyborczy; osobom przyby∏ym do

lokalu (budynku, w którym mieÊci si´ lokal) przed tà

Poz. 676

godzinà nale˝y umo˝liwiç oddanie g∏osu. W lokalu wyborczym, po jego zamkni´ciu, poza cz∏onkami komisji

mogà przebywaç wy∏àcznie m´˝owie zaufania, nie mogà oni jednak uczestniczyç w liczeniu g∏osów oraz ustaleniu wyników g∏osowania. Ich rola ogranicza si´ do

obserwowania czynnoÊci wykonywanych przez komisj´. M´˝owie zaufania nie sà uprawnieni do wspó∏decydowania z cz∏onkami komisji o wa˝noÊci g∏osów oddanych na poszczególnych kartach, wa˝noÊci kart itp.

Przy sporzàdzaniu protoko∏u z g∏osowania mogà oni

wnosiç do protoko∏u uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów. Cz∏onkowie komisji nie mogà odbywaç

konsultacji z m´˝ami zaufania dotyczàcych wykonania

czynnoÊci wyborczych. W trakcie wykonywania czynnoÊci wyborczych przez komisj´ m´˝owie zaufania mogà informowaç przewodniczàcego komisji lub zast´pc´ o swoich uwagach lub zastrze˝eniach.

Po zamkni´ciu lokalu wyborczego i po zakoƒczeniu

g∏osowania komisja przyst´puje, w mo˝liwie pe∏nym

sk∏adzie, do wykonania kolejnych czynnoÊci wyborczych. Pierwszà czynnoÊcià komisji jest zaklejenie

i opiecz´towanie wlotu urny. Komisja przelicza nast´pnie niewykorzystane karty do g∏osowania odr´bnie do

ka˝dej z rad i do sejmiku województwa oraz karty do

g∏osowania na kandydatów na wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Karty po przeliczeniu nale˝y zapakowaç w odr´bne pakiety, oznaczyç je informacjà o rodzaju i iloÊci kart i opiecz´towaç. Liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania wpisuje si´ w pkt I.4 na stronie 1 ka˝dego protoko∏u g∏osowania w obwodzie.

Komisja sporzàdza oddzielne protoko∏y g∏osowania w wyborach do rady gminy, do rady powiatu lub do

rady miasta na prawach powiatu albo do Rady m.st.

Warszawy i do rady dzielnicy, do sejmiku województwa i z g∏osowania na wójta, burmistrza i prezydenta

miasta. Je˝eli w obwodzie prowadzone by∏o g∏osowanie do rady gminy w wi´cej ni˝ w jednym okr´gu, to dla

ka˝dego okr´gu sporzàdza si´ oddzielny protokó∏.

Przy wpisywaniu wszystkich liczb dotyczàcych

wyniku g∏osowania w obwodzie liczby wpisuje si´

w odpowiednich kratkach w pkt I i pkt II protoko∏ów

g∏osowania w ten sposób, ˝e liczby jednocyfrowe wpisuje si´ w protokole w ostatniej kratce z prawej strony, liczby dwucyfrowe — w dwóch ostatnich kratkach

z prawej strony, liczby trzycyfrowe w trzech ostatnich

kratkach z prawej strony itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypad∏a w ostatniej kratce z prawej strony.

Nast´pnie nale˝y ustaliç liczb´ osób uprawnionych

do g∏osowania. Jest nià liczba osób umieszczonych

w spisie wyborców ∏àcznie z osobami dopisanymi

przez komisj´ w dniu g∏osowania. Liczba ta jest wpisywana w pkt. I.1 na stronie 1 ka˝dego protoko∏u.

Kolejnà czynnoÊcià jest ustalenie liczby wyborców,

którym wydano karty do g∏osowania. Ustalenia tego

dokonuje si´ na podstawie liczby podpisów wyborców

potwierdzajàcych otrzymanie kart do g∏osowania. Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu, odnoszàce si´ do

przypadków niepobrania przez wyborc´ wszystkich

kart do g∏osowania, np. wyborca pobra∏ tylko karty do

g∏osowania do rady gminy bàdê tylko do rady powiatu

lub sejmiku województwa albo nie pobra∏ kart do g∏osowania w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta

miasta). Ustalone liczby wpisuje si´ w pkt I.3 na stronie 1 wszystkich protoko∏ów g∏osowania. Z podanych

wy˝ej powodów liczby mogà byç ró˝ne w poszczególnych protoko∏ach.

Komisja wpisuje nast´pnie do protoko∏ów ustalone w wyniku przeliczenia liczby otrzymanych kart do

g∏osowania (w pkt I.2 na stronie 1). Na podstawie danych wpisanych ju˝ do protoko∏ów (w pkt I.2, 3, 4) komisja sprawdza rozliczenie kart do g∏osowania, tzn. czy

liczba kart wydanych wyborcom i liczba kart niewykorzystanych stanowià w sumie liczb´ kart otrzymanych

przed rozpocz´ciem g∏osowania. W razie stwierdzenia

niezgodnoÊci nale˝y ponownie ustaliç liczb´ osób, którym wydano karty do g∏osowania, a je˝eli wynik rozliczenia kart do g∏osowania b´dzie ten sam — przypuszczalnà przyczyn´ niezgodnoÊci nale˝y podaç w protoko∏ach w pkt 12. Rozliczenia kart dokonuje si´ osobno

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach

wójta (burmistrza, prezydenta miasta). W razie braku

miejsca w protokole na opisanie przyczyn rozbie˝noÊci, nale˝y dokonaç tego na oddzielnej kartce papieru

stanowiàcej za∏àcznik do protoko∏u. W protokole nale˝y zamieÊciç informacj´ o sporzàdzeniu za∏àcznika. JeÊli liczba wyborców, którym wydano karty, i liczba niewykorzystanych kart równa si´ liczbie kart otrzymanych, w protokole nie wpisuje si´ informacji o tym

ustaleniu.

Poz. 676

Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi; na ich podstawie ustala si´ wyniki g∏osowania; nale˝y je policzyç

osobno do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta, a ich liczb´ wpisaç

w pkt II.5a protoko∏ów.

Suma kart niewa˝nych i kart wa˝nych stanowi liczb´ kart, którà wpisuje si´ w pkt II.5 protoko∏ów — liczba kart wyj´tych z urny.

Po dokonaniu tych czynnoÊci komisja pakuje karty

niewa˝ne osobno do poszczególnych rad oraz dotyczàce wyborów wójta (burmistrza, prezydenta miasta); pakiety z kartami piecz´tuje, opisuje i odk∏ada.

Na podstawie kart wa˝nych komisja b´dzie ustala∏a wyniki g∏osowania w obwodzie. Do dalszych czynnoÊci nale˝y pozostawiç jeden rodzaj kart, np. w wyborach do rad gmin, a pozosta∏e karty od∏o˝yç i zabezpieczyç.

5. Post´powanie w razie skreÊlenia kandydata na radnego z zarejestrowanej listy bàdê uniewa˝nienia rejestracji listy kandydatów na radnych

Je˝eli terytorialna komisja wyborcza dokona∏a

skreÊlenia kandydata z listy albo uniewa˝ni∏a rejestracj´ listy po wydrukowaniu kart do g∏osowania, to lista

taka bàdê nazwisko takiego kandydata b´dà znajdowaç

si´ na kartach do g∏osowania. Mimo ˝e informacja

o tym wywieszona b´dzie w lokalu wyborczym, mogà

wystàpiç sytuacje, ˝e wyborcy oddadzà g∏osy na takie

listy bàdê kandydatów. W takim przypadku komisja obwodowa post´puje nast´pujàco

Po wykonaniu powy˝szych czynnoÊci komisja

sprawdza, czy piecz´cie na urnie oraz na wlocie do

urny nie zosta∏y naruszone, a nast´pnie otwiera urn´.

Zaleca si´ zachowanie starannoÊci przy wyjmowaniu

kart z urny, aby poszczególne karty nie uleg∏y uszkodzeniu.

W wyborach do rad gmin w gminach liczàcych do

20 tys. mieszkaƒców za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, kiedy wyborca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku

skreÊlonego kandydata lub przy nazwisku kandydata

z listy uniewa˝nionej.

Po otwarciu urny komisja wydziela karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub wi´cej cz´Êci, których nie bierze si´ pod uwag´ przy obliczeniach (art. 52 ust. 4 Ordynacji). Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet, opiecz´towaç go, oznaczyç i od∏o˝yç.

Je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” przy nazwisku

kandydata skreÊlonego z listy oraz przy nazwisku innego kandydata z tej lub innej listy, to g∏os taki jest wa˝ny i zaliczany kandydatowi, którego nazwisko nie zosta∏o skreÊlone.

Nast´pnie komisja dzieli karty wed∏ug rodzajów

rad oraz na karty w g∏osowaniu na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. JeÊli w wyborach do rady

gminy w obwodzie g∏osowano na kandydatów z wi´cej ni˝ jednego okr´gu, karty do g∏osowania na kandydatów z poszczególnych okr´gów nale˝y wydzieliç.

Dalsze czynnoÊci wykonuje si´ oddzielnie z poszczególnymi rodzajami kart.

Komisja wydziela nast´pnie karty niewa˝ne, tj. karty inne ni˝ urz´dowo ustalone lub nieopatrzone piecz´cià obwodowej komisji wyborczej (art. 116 Ordynacji).

Karty te nale˝y policzyç osobno do poszczególnych rad

oraz w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta, a ich liczb´ wpisaç w pkt II.5b protoko∏ów. Kart tych

nie bierze si´ pod uwag´ przy obliczeniach wyników

g∏osowania.

Je˝eli oddano g∏os na kandydata bàdê kandydatów

z listy uniewa˝nionej i na innych kandydatów z innych

list, to bierze si´ pod uwag´ tylko g∏os oddany na kandydatów z list nieskreÊlonych. W tych przypadkach oddanie g∏osu na kandydata lub kandydatów z listy uniewa˝nionej nale˝y traktowaç jako dopisek w rozumieniu

art. 119 Ordynacji.

W wyborach do rad gmin w gminach liczàcych powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców, w wyborach do rad powiatów i sejmików województw za niewa˝ny uznaje

si´ g∏os oddany wy∏àcznie na kandydata z uniewa˝nionej listy.

Je˝eli wyborca odda∏ g∏os na kandydata z uniewa˝nionej listy i na kandydata z innej listy, to g∏os taki jest

wa˝ny i zalicza si´ kandydatowi z listy, której rejestracja nie zosta∏a uniewa˝niona.

G∏os jest niewa˝ny, jeÊli postawiono znak „x” przy

nazwisku kandydata skreÊlonego z listy, której rejestracja nie zosta∏a uniewa˝niona, i przy nazwisku kandydata z innej listy.

Zgodnie z art. 118 ust. 3 Ordynacji g∏os oddany wy∏àcznie na kandydata skreÊlonego z listy, której rejestracja nie zosta∏a uniewa˝niona, uznaje si´ za wa˝ny

i oddany na t´ list´.

6. Ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad gmin

SpoÊród wszystkich kart wa˝nych wyodr´bnia si´

karty z g∏osami niewa˝nymi i wa˝nymi.

Uwaga! Dopisanie na karcie do g∏osowania dodatkowych nazwisk lub nazw albo innych dopisków poza

kratkà nie wp∏ywa na wa˝noÊç g∏osu (art. 119 Ordynacji). Zamazanie kratki lub umieszczenie w kratce innego znaku ni˝ „x” powoduje niewa˝noÊç g∏osu. G∏osujàc wyborca stawia znak „x” w kratce z lewej strony,

obok nazwiska kandydata lub kandydatów, na których

g∏osuje. Za znak „x” uznaje si´ dwie linie przecinajàce

si´ w obr´bie kratki (np. „+”, „x”).

1) W wyborach do rad gmin w gminie liczàcej do

20 tys. mieszkaƒców wyborca mo˝e g∏osowaç na

tylu kandydatów, ilu radnych jest wybieranych

w danym okr´gu; mo˝e on g∏osowaç na kandydatów z ró˝nych list, mo˝e tak˝e g∏osowaç na mniejszà liczb´ kandydatów ni˝ liczba radnych wybieranych w okr´gu (art. 117 ust. 1—3 Ordynacji).

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy

• wyborca postawi∏ znaki „x” przy wi´kszej liczbie

nazwisk kandydatów ni˝ wynosi liczba radnych

wybieranych w danym okr´gu. Np. g∏osowanie

przeprowadzono w okr´gu 3-mandatowym, a wyborca postawi∏ znaki „x” z lewej strony obok nazwisk 4 kandydatów — g∏os taki jest niewa˝ny;

liczb´ g∏osów niewa˝nych wpisuje si´ w pkt II.6a

protoko∏u,

• wyborca nie postawi∏ znaku „x” przy nazwisku

˝adnego kandydata — pkt II.6b protoko∏u,

• wyborca postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku

kandydata skreÊlonego przez terytorialnà komisj´

wyborczà — pkt II.6c protoko∏u,

• wyborca postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku

kandydata z listy, której rejestracj´ terytorialna

komisja wyborcza uniewa˝ni∏a — pkt II.6d protoko∏u.

Tak wyodr´bnione karty z g∏osami niewa˝nymi liczy si´ i odk∏ada, a ich liczb´ wpisuje do protoko∏u

w pkt II.6. W pkt II.6a do 6d nale˝y wymieniç liczb´

g∏osów niewa˝nych, z podzia∏em na przyczyny ich

niewa˝noÊci.

Pozosta∏e karty zawierajà g∏osy wa˝ne. Dotyczy to

takich kart, na których wyborcy postawili znaki „x”

Poz. 676

w liczbie równej bàdê mniejszej od liczby radnych

wybieranych w danym okr´gu, a tak˝e kart, na których postawiono wi´cej znaków „x” ni˝ wybieranych radnych, jednak˝e nadwy˝kowe znaki „x” zosta∏y postawione przy nazwiskach skreÊlonych

kandydatów bàdê na uniewa˝nionych listach. Tak

ustalonà liczb´ kart wa˝nych z g∏osami wa˝nymi

wpisuje si´ w pkt II.7 protoko∏u.

Nast´pnie komisja przeglàda kolejno karty do g∏osowania z g∏osami wa˝nymi i ustala, na których

kandydatów z poszczególnych list wyborcy oddali

g∏osy. W tym celu mo˝na wykorzystaç wczeÊniej

przygotowane arkusze pomocnicze z umieszczonymi na nich numerami list i nazwiskami kandydatów.

Ustalone dane wpisuje si´ do odpowiednich rubryk protoko∏u g∏osowania w obwodzie w pkt III,

oddzielnie przy nazwiskach poszczególnych kandydatów z list uszeregowanych w kolejnoÊci numerów.

Komisja wype∏nia nast´pnie protokó∏ w pozosta∏ych punktach. Do protoko∏u mogà wnieÊç uwagi

m´˝owie zaufania obecni przy pracy komisji (pkt 10

protoko∏u). Uwagi te mogà zostaç wpisane bezpoÊrednio do protoko∏u bàdê do∏àczone w formie za∏àcznika. Fakt sporzàdzenia za∏àcznika nale˝y odnotowaç w protokole. Komisja ma obowiàzek ustosunkowaç si´ do wniesionych zarzutów (pkt 12 protoko∏u) lub do∏àczyç odr´bne wyjaÊnienie. Tak˝e

cz∏onkowie komisji mogà wnieÊç do protoko∏u

uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów

(pkt 11), co nie zwalnia ich z obowiàzku podpisania

protoko∏u g∏osowania (art. 54 ust. 5 i 6 Ordynacji).

Protokó∏ podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji

obecni przy jego sporzàdzaniu; ka˝dà ze stron protoko∏u parafujà ci sami cz∏onkowie komisji w miejscu na to przeznaczonym. Protokó∏ sporzàdza si´

w 3 jednobrzmiàcych egzemplarzach i opatruje

piecz´cià komisji. Komisja pakuje karty z g∏osami

wa˝nymi i niewa˝nymi w odr´bne pakiety, wed∏ug

numerów i nazw list, w∏aÊciwie je opisuje i ostemplowuje. StarannoÊç wykonania tej czynnoÊci pozwoli na szybkie wyjaÊnienie ewentualnych zarzutów wynikajàcych z protestów wyborców lub zastrze˝eƒ m´˝ów zaufania albo cz∏onków komisji.

2) W wyborach do rad gmin w gminie liczàcej powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców wyborca mo˝e g∏osowaç

tylko na jednà list´ i na jednego kandydata z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeƒstwo do

otrzymania mandatu (art. 118 ust. 1 Ordynacji); tak

oddane g∏osy wyborców sà g∏osami wa˝nymi.

G∏os uznaje si´ za wa˝ny tak˝e, gdy

• wyborca postawi∏ znak „x” przy nazwisku kandydata, które zosta∏o skreÊlone przez terytorialnà

komisj´ wyborczà. G∏os taki jest oddany na list´,

na której jest nazwisko skreÊlonego kandydata,

lecz g∏osu nie otrzymuje ˝aden kandydat. W takich sytuacjach suma g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów nie b´dzie si´ równa∏a

liczbie g∏osów oddanych na list´ — b´dzie od niej

mniejsza (art. 118 ust. 3 w zwiàzku z art. 113 ust. 2

Ordynacji),

• wyborca postawi∏ znak „x” na jednej liÊcie przy

nazwisku dwóch lub wi´cej kandydatów. G∏os zalicza si´ wówczas tej liÊcie i temu kandydatowi,

przy nazwisku którego postawiono znak „x”, a jego nazwisko znajduje si´ na liÊcie w pierwszej kolejnoÊci; np. je˝eli „x” postawiono przy nazwiskach kandydatów umieszczonych na liÊcie pod

pozycjami 2, 3 i 5, g∏os przyznaje si´ kandydatowi

pod pozycjà 2.

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy

• wyborca postawi∏ znak „x” przy nazwiskach

dwóch lub wi´kszej liczby kandydatów z ró˝nych

list — liczb´ tak oddanych g∏osów wpisuje si´

w pkt II.6a protoko∏u,

• wyborca nie postawi∏ znaku „x” przy nazwisku

˝adnego kandydata — pkt II.6b,

• wyborca postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku

kandydata na uniewa˝nionej liÊcie — pkt II.6c.

Tak wyodr´bnione karty z g∏osami wa˝nymi i niewa˝nymi komisja liczy i ustalonà ich liczb´ wpisuje do protoko∏u w pkt II.6 — liczba g∏osów niewa˝nych i w pkt II.7 — g∏osy wa˝ne z kart wa˝nych oddanych na wszystkie listy kandydatów, z podaniem

przyczyn ich niewa˝noÊci — pkt II.6a do 6c. Nast´pnie karty z g∏osami niewa˝nymi odk∏ada si´ i opisuje.

Poz. 676

rach do rad gmin w gminach liczàcych powy˝ej

20 tys. mieszkaƒców. Ustalenia komisji obwodowej dotyczàce wa˝noÊci i niewa˝noÊci g∏osów powinny byç zgodne z zasadami post´powania w wyborach do rad gmin w gminach powy˝ej 20 tys.

mieszkaƒców, wskazanymi w pkt 6 ppkt 2 niniejszych wytycznych.

Równie˝ post´powanie dotyczàce wype∏nienia

i podpisania protoko∏u, a tak˝e wnoszenia uwag

przez m´˝ów zaufania lub cz∏onków komisji jest takie, jak w wyborach do rad gmin, i zosta∏o omówione wczeÊniej w punkcie 6 ppkt 1 niniejszych wytycznych.

8. Ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie w wyborach do sejmiku województwa

W wyborach do sejmiku województwa wyborca

mo˝e g∏osowaç tylko na jednà list´ i na jednego

kandydata z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeƒstwo do otrzymania mandatu (art. 173 ust. 1

Ordynacji).

Sposób g∏osowania jest taki, jak w wyborach do

rad gmin w gminach powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców

i wyborach do rad powiatów.

Ustalenia komisji obwodowej dotyczàce wa˝noÊci

i niewa˝noÊci g∏osów powinny byç zgodne z zasadami post´powania w wyborach do rad gmin

w gminach powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców, a tak˝e

w wyborach do rad powiatów, wskazanymi w pkt 6

ppkt 2 niniejszych wytycznych.

Karty z g∏osami wa˝nymi nale˝y kolejno przeglàdaç i, pos∏ugujàc si´ arkuszami pomocniczymi zawierajàcymi numery list i nazwiska kandydatów,

ustaliç liczb´ g∏osów oddanych na kolejne listy

i poszczególnych kandydatów z tych list.

Post´powanie zwiàzane z wype∏nieniem i podpisaniem protoko∏u g∏osowania jest takie, jak w wyborach do rad gmin i rad powiatów, które zosta∏o

szczegó∏owo omówione wczeÊniej.

Ustalone dane wpisuje si´ do odpowiednich rubryk protoko∏u g∏osowania, dotyczàcych okreÊlonych list.

9. Ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta)

Dalsze post´powanie zwiàzane z wype∏nianiem

i podpisaniem protoko∏u g∏osowania, w tym

z wniesionymi zarzutami i uwagami m´˝ów zaufania lub cz∏onków komisji, jest takie, jak w wyborach

do rad gmin w gminach do 20 tys. mieszkaƒców, co

zosta∏o omówione w pkt 6 ppkt 1 niniejszych wytycznych.

Taki sam sposób ustalania wyników g∏osowania

i sporzàdzania protoko∏u g∏osowania jest stosowany w wyborach do Rady m.st. Warszawy i do rad

dzielnic w m.st. Warszawie.

7. Ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad powiatów

W wyborach do rad powiatów wyborca mo˝e g∏osowaç tylko na jednà list´ i na jednego kandydata

z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeƒstwo do

otrzymania mandatu (art. 147 ust. 1 Ordynacji).

Jest to taki sam sposób g∏osowania jak w wybo-

W wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta

obwodowa komisja wyborcza na podstawie kart

wa˝nych ustala liczb´ g∏osów niewa˝nych z podzia∏em tych g∏osów wed∏ug powodu niewa˝noÊci,

jak nast´puje

Za niewa˝ny uznaje si´ g∏os, gdy

• wyborca postawi∏ znak „x” obok nazwiska dwóch

lub wi´kszej liczby kandydatów (art. 16 ust. 2

ustawy o wyborze wójta) — liczb´ tak oddanych

g∏osów (kart do g∏osowania) wpisuje si´

w pkt II.6a protoko∏u g∏osowania,

• wyborca nie postawi∏ znaku „x” obok nazwiska

˝adnego kandydata (art. 16 ust. 2 ustawy o wyborze wójta) — liczb´ tak oddanych g∏osów wpisuje

si´ w pkt II.6b protoko∏u g∏osowania,

• wyborca postawi∏ znak „x” tylko obok nazwiska

kandydata, którego nazwisko zosta∏o skreÊlone —

liczb´ tak oddanych g∏osów wpisuje si´ w pkt II.6c

protoko∏u g∏osowania.

Liczb´ wszystkich g∏osów niewa˝nych (czyli kart

z g∏osami niewa˝nymi) komisja wpisuje w pkt II.6

protoko∏u g∏osowania. Karty do g∏osowania z g∏osami niewa˝nymi komisja odk∏ada, pakuje i opisuje.

Nast´pnie komisja ustala liczb´ g∏osów wa˝nych

z kart wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów oraz ∏àcznie na wszystkich kandydatów.

G∏os jest wa˝ny, je˝eli wyborca na karcie do g∏osowania postawi∏ znak „x” obok nazwiska tylko jednego kandydata.

Za g∏os wa˝ny nale˝y uznaç tak˝e g∏os oddany na

kandydata nieskreÊlonego oraz na drugiego kandydata, którego nazwisko zosta∏o skreÊlone. G∏os taki zalicza si´ kandydatowi, którego nazwisko nie zosta∏o skreÊlone.

Sum´ g∏osów wa˝nych oddanych na wszystkich

kandydatów komisja wpisuje w pkt II.7 protoko∏u

g∏osowania.

Ustalonà liczb´ g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów komisja wpisuje w pkt III

protoko∏u g∏osowania odpowiednio przy nazwiskach poszczególnych kandydatów.

W zakresie wype∏nienia pozosta∏ych punktów protoko∏u, w tym wnoszenia uwag do protoko∏u przez

m´˝ów zaufania i cz∏onków komisji, obowiàzujà

zasady stosowane w odniesieniu do protoko∏ów

g∏osowania sporzàdzonych dla wyborów do rad

gmin.

10. Tryb post´powania, gdy w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta kandyduje tylko jeden

kandydat

W przypadku gdy w wyborach wójta (burmistrza,

prezydenta miasta) kandyduje tylko jeden kandydat, wyborca g∏osuje za wyborem kandydata albo

przeciw wyborowi kandydata (art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o wyborze wójta).

Za g∏os niewa˝ny uznaje si´ g∏os oddany na karcie

wa˝nej, na której wyborca

• postawi∏ znak „x” jednoczeÊnie w kratce za wyborem kandydata i w kratce przeciw wyborowi kandydata — liczb´ tych g∏osów (kart) wpisuje si´

w pkt II.6a protoko∏u g∏osowania sporzàdzonego

wed∏ug odr´bnego wzoru,

Poz. 676

Sum´ g∏osów wa˝nych, o których wy˝ej mowa,

wpisuje si´ w pkt II.7 protoko∏u.

Liczb´ g∏osów wa˝nych za wyborem kandydata

i przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje

w odpowiednich pozycjach pkt III protoko∏u g∏osowania.

Pozosta∏e dane komisja ustala i wpisuje do protoko∏u g∏osowania wed∏ug zasad dotyczàcych wyborów do rady gminy.

11. Sprawdzenie zgodnoÊci danych w protoko∏ach

Po sporzàdzeniu protoko∏ów g∏osowania komisja

sprawdza, czy we wszystkich protoko∏ach (do

wszystkich rad) oraz w wyborach wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wpisano jednakowà liczb´ osób uprawnionych do g∏osowania (pkt I.1 protoko∏u). W obwodzie g∏osowania, w sk∏ad którego

wchodzi wi´cej ni˝ jeden okr´g wyborczy dla wyboru rady gminy, liczba uprawnionych do g∏osowania w protoko∏ach g∏osowania w wyborach do

rady powiatu, sejmiku województwa i w wyborach

wójta (burmistrza, prezydenta miasta) musi si´

równaç sumie liczby uprawnionych w wyborach

do rady gminy w okr´gach wchodzàcych w sk∏ad

obwodu g∏osowania. Równie˝ liczba wydanych

kart do g∏osowania we wszystkich radach i w wyborach wójta powinna byç identyczna, jeÊli nie

mia∏y miejsca przypadki odmowy przyj´cia przez

wyborców okreÊlonego rodzaju kart.

Komisja analizuje równie˝ wewn´trznà zgodnoÊç

danych liczbowych w poszczególnych protoko∏ach,

bioràc pod uwag´, ˝e

1) liczba wyborców, którym wydano karty do g∏osowania (w pkt I.3 protoko∏u), nie mo˝e byç

wi´ksza od liczby wyborców uprawnionych do

g∏osowania (w pkt I.1 protoko∏u);

2) liczba kart do g∏osowania wyj´tych z urny (w pkt

II.5 protoko∏u) musi byç równa sumie liczby kart

niewa˝nych (w pkt II.5a protoko∏u) i liczby kart

wa˝nych wyj´tych z urny (w pkt II.5b protoko∏u);

3) liczba kart wa˝nych wyj´tych z urny (w pkt

II.5b protoko∏u) musi byç równa sumie liczby

g∏osów niewa˝nych z wa˝nych kart do g∏osowania (w pkt II.6 protoko∏u) i liczby g∏osów wa˝nych

z kart wa˝nych (w pkt II.7 protoko∏u);

• nie postawi∏ znaku „x” ani za wyborem kandydata ani przeciw wyborowi kandydata — liczb´ tych

g∏osów (kart) wpisuje si´ w pkt II.6b protoko∏u

g∏osowania.

4) liczba g∏osów niewa˝nych z wa˝nych kart do g∏osowania (w pkt II.7 protoko∏u) nie musi byç równa sumie liczb g∏osów niewa˝nych z poszczególnych przyczyn wskazanych w protokole (w pkt

II.6a, 6b, 6c protoko∏u), gdy˝ katalog przyczyn

niewa˝noÊci g∏osów zawarty w tych punktach

protoko∏u nie jest wyczerpujàcy.

Sum´ g∏osów niewa˝nych komisja

w pkt II.6 protoko∏u g∏osowania.

Przyczynà niewa˝noÊci g∏osu z karty wa˝nej jest

równie˝

G∏osem wa˝nym jest zarówno g∏os

• za wyborem kandydata, jak te˝

• przeciw wyborowi kandydata.

wpisuje

• zamazanie kratki obok nazwiska kandydata lub

postawienie w kratce innego znaku ni˝ „x”,

• w g∏osowaniu w wyborach do rad gmin liczàcych

powy˝ej 20 tys. mieszkaƒców, rad powiatów i sej-

mików województw, Rady m.st. Warszawy i rad

dzielnic w m.st. Warszawie postawienie znaku

„x” przy nazwisku kandydata skreÊlonego z listy,

której rejestracja nie zosta∏a uniewa˝niona, i przy

nazwisku kandydata z innej listy.

wykorzystania dwóch formularzy (w jednym wype∏nia si´ strony parzyste, a w drugim nieparzyste). Dopuszczalne jest równie˝ sporzàdzenie kserokopii protoko∏u, z wyjàtkiem strony zawierajàcej

podpisy i piecz´ç komisji.

Te przyczyny niewa˝noÊci nie sà wliczane do przyczyn niewa˝noÊci wykazanych w pkt II.6a, 6b i 6c

protoko∏u.

W przypadku gdy w protokole by∏y dokonywane

sprostowania, np. w wyniku usterek wskazanych

przez w∏aÊciwà terytorialnà komisj´ wyborczà, komisja jest obowiàzana podaç tak˝e i te sprostowania protoko∏ów do publicznej wiadomoÊci.

Je˝eli ˝adna z dwóch wymienionych przyczyn niewa˝noÊci nie wyst´puje, suma liczb poszczególnych rodzajów g∏osów niewa˝nych jest liczbà g∏osów niewa˝nych (pkt II.6 protoko∏u);

5) w wyborach do rad gmin liczàcych powy˝ej

20 tys. mieszkaƒców, rad powiatów, sejmików

województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic

w m.st. Warszawie

13. Przekazywanie protoko∏ów g∏osowania i innych

dokumentów z g∏osowania

a) liczba g∏osów wa˝nych z kart wa˝nych oddanych ∏àcznie na wszystkie listy kandydatów

(pkt II.7 protoko∏u) ma si´ równaç sumie liczb

g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególne

listy (pkt III. protoko∏u),

Przed czynnoÊcià przekazania protoko∏ów przewodniczàcy obwodowej komisji ustala z cz∏onkami

sposób komunikowania si´ w razie potrzeby zwo∏ania posiedzenia obwodowej komisji wyborczej,

gdyby stwierdzone przez w∏aÊciwe terytorialne komisje wyborcze b∏´dy i omy∏ki w protoko∏ach wymaga∏y sprostowania i sporzàdzenia nowego protoko∏u, a tak˝e podania ustalonych ponownie wyników g∏osowania do publicznej wiadomoÊci.

b) liczba g∏osów wa˝nych oddanych na list´

(pkt III protoko∏u) musi byç równa sumie liczb

g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów z tej listy, jeÊli na liÊcie nie

ma kandydatów skreÊlonych po wydrukowaniu kart do g∏osowania (nie zachodzi sytuacja

opisana w art. 113 ust. 2 Ordynacji);

Jeden egzemplarz ka˝dego protoko∏u g∏osowania,

tj. w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa, a na obszarze m.st. Warszawy

— w wyborach do sejmiku województwa, do Rady

m.st. Warszawy i rad dzielnic, umieszcza si´

w osobnych kopertach, zakleja si´ je i piecz´tuje na

z∏àczach kopert oraz opisuje. Np.

6) w protokole g∏osowania na wójta, burmistrza

i prezydenta miasta liczba g∏osów wa˝nych

z kart wa˝nych oddanych ∏àcznie na wszystkich

kandydatów (pkt II.7 protoko∏u) musi si´ równaç

sumie liczb g∏osów wa˝nych oddanych na poszczególnych kandydatów (pkt III protoko∏u).

W protokole g∏osowania na jednego kandydata

na wójta, burmistrza i prezydenta miasta liczba

g∏osów wa˝nych z kart wa˝nych oddanych ∏àcznie za i przeciw wyborowi (pkt II.7 protoko∏u) stanowi sum´ liczby g∏osów wa˝nych za wyborem

kandydata i liczby g∏osów wa˝nych przeciwko

wyborowi kandydata.

12. Podanie do publicznej wiadomoÊci wyników g∏osowania w obwodzie

Niezw∏ocznie po sporzàdzeniu protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do poszczególnych

rad obwodowa komisja podaje do publicznej wiadomoÊci wyniki g∏osowania przez wywieszenie

w lokalu wyborczym, w miejscu ∏atwo dost´pnym

dla wyborców, po jednym egzemplarzu protoko∏u

g∏osowania w wyborach do ka˝dej rady oraz w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta

(art. 55 Ordynacji). Je˝eli wywieszenie protoko∏ów

w lokalu wyborczym nie spe∏nia, w ocenie komisji,

warunku miejsca ∏atwo dost´pnego dla wyborców

(np. lokal wyborczy by∏ w klasie szkolnej bàdê sali

gimnastycznej), komisja wywiesza wyniki g∏osowania w taki sposób, aby by∏y one widoczne dla

osób pozostajàcych na zewnàtrz budynku. Bioràc

pod uwag´, ˝e druk protoko∏u jest dwustronny,

przygotowanie protoko∏u do wywieszenia wymaga

Wybory do rady gminy .............................................

Okr´g wyborczy nr ............. bàdê okr´gi wyborcze

nr ............, ............

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr ..........................

w .................................................................................

(nazwa miejscowoÊci)

ul. ...............................................................................

(z ewentualnym wskazaniem siedziby,

np. szko∏a, dom kultury)

tel. ..................................

Kopert´ z protoko∏em g∏osowania w obwodzie

w wyborach do rady gminy dostarcza si´ w∏aÊciwej gminnej komisji wyborczej. Odbiór tak przekazanych protoko∏ów komisja kwituje na piÊmie. Protoko∏y g∏osowania w wyborach do rad dzielnic

w m.st. Warszawie dostarcza si´ dzielnicowym komisjom wyborczym. Do post´powania z kopertami

zawierajàcymi protoko∏y g∏osowania stosuje si´

zasady omówione poni˝ej.

Koperty z protoko∏ami w wyborach do rady powiatu i sejmiku województwa dostarcza si´ do rejonowego punktu odbioru utworzonego w ka˝dej gminie. Punkt rejonowy powinien mieÊciç si´ w urz´dzie gminy (miasta); na obszarach du˝ych aglomeracji miejskich mo˝na utworzyç kilka rejonowych

punktów odbioru protoko∏ów. W punkcie tym oso-

ba upowa˝niona przez w∏aÊciwà powiatowà komisj´ wyborczà, tj. komisj´ w∏aÊciwà dla powiatu, na

obszarze którego dana gmina si´ znajduje, odbiera

zapiecz´towane koperty z protoko∏ami g∏osowania

do rady powiatu i sejmiku województwa, kwitujàc

ich odbiór na piÊmie. Osoba odbierajàca koperty

dy˝uruje a˝ do chwili dostarczenia jej kopert ze

wszystkich obwodów g∏osowania. Koperty z protoko∏ami sà sukcesywnie przekazywane powiatowej

komisji wyborczej.

W miastach na prawach powiatu koperty z protoko∏ami w wyborach do sejmiku województwa odbiera miejska komisja wyborcza bezpoÊrednio

bàdê za poÊrednictwem upowa˝nionych przez nià

osób w punktach rejonowych.

Koperty z protoko∏ami nie mogà byç otwierane na

˝adnym etapie ich przekazywania. W stanie nienaruszonym sà dostarczone do w∏aÊciwej powiatowej komisji wyborczej.

W czasie przewo˝enia i przekazywania kopert mogà byç obecni m´˝owie zaufania. M´˝owie zaufania koƒczà wype∏nianie swej funkcji wraz z przekazaniem protoko∏ów w∏aÊciwej terytorialnej komisji

wyborczej.

Drugie egzemplarze protoko∏ów g∏osowania w obwodzie, spis wyborców oraz sporzàdzone wczeÊniej pakiety zawierajàce posegregowane karty do

g∏osowania, a tak˝e wszystkie arkusze pomocnicze

i niewykorzystane formularze protoko∏ów (tak˝e

b∏´dnie wype∏nione) pakuje si´, opisuje, piecz´tuje i zabezpiecza w lokalu wyborczym do czasu potwierdzenia przyj´cia protoko∏ów przez w∏aÊciwe

terytorialne komisje wyborcze, a nast´pnie przekazuje si´ w sposób uzgodniony wczeÊniej z urz´dem

gminy jako depozyt. JeÊli nie jest mo˝liwe przechowywanie materia∏ów w lokalu obwodowej komisji

wyborczej, materia∏y te oraz piecz´ç komisji przekazuje si´ niezw∏ocznie wójtowi, do urz´du gminy

jako depozyt. Dost´p do tych dokumentów — do

czasu potwierdzenia przez w∏aÊciwà terytorialnà

komisj´ wyborczà prawid∏owoÊci sporzàdzonych

przez nià protoko∏ów — majà wy∏àcznie cz∏onkowie obwodowej komisji wyborczej. Dalszy sposób

ich przekazywania i udost´pniania zostanie okreÊlony odr´bnymi przepisami.

II

Zadania obwodowej komisji wyborczej zwiàzane

z przeprowadzeniem ponownego g∏osowania

w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta

i ustaleniem jego wyników

1. Zadania obwodowej komisji wyborczej zwiàzane

z przygotowaniem i przeprowadzeniem ponownego g∏osowania

Ponowne g∏osowanie w wyborach wójta, burmistrza i prezydenta miasta przeprowadza si´ wówczas, gdy w pierwszym g∏osowaniu ˝aden z kandydatów nie uzyska∏ wi´cej ni˝ po∏owy wa˝nie oddanych g∏osów (art. 4 ust. 2 ustawy o wyborze wójta).

Poz. 676

O koniecznoÊci i przyczynach przeprowadzenia ponownego g∏osowania oraz imionach i nazwiskach

dwóch kandydatów kandydujàcych w ponownym

g∏osowaniu informuje w drodze uchwa∏y gminna

(miejska) komisja wyborcza (art. 4 ust. 6 ustawy

o wyborze wójta).

Ponowne g∏osowanie w takim wypadku odbywa

si´ 14 dnia po pierwszym g∏osowaniu, czyli b´dzie

przeprowadzone w niedziel´ 10 listopada 2002 r.

od godz. 600 do godz. 2000.

Ponowne g∏osowanie przeprowadza i ustala jego

wyniki w obwodzie ta sama obwodowa komisja

wyborcza w pe∏nym sk∏adzie, która przeprowadzi∏a

g∏osowanie w dniu 27 paêdziernika 2002 r.

Zadania obwodowej komisji wyborczej w zakresie

przygotowania i przeprowadzenia ponownego g∏osowania sà takie same, jak te, które by∏y zwiàzane

z przeprowadzeniem g∏osowania w dniu 27 paêdziernika 2002 r.

W zwiàzku z tym obwodowa komisja wyborcza powinna

• odbyç nie póêniej ni˝ na 5 dni przed dniem g∏osowania swoje posiedzenie w celu omówienia zadaƒ zwiàzanych z przygotowaniem ponownego

g∏osowania; ustaliç plan odbioru kart do g∏osowania, spisu wyborców, formularzy protoko∏ów

g∏osowania i innych materia∏ów wyborczych oraz

pracy w dniu g∏osowania,

• gdyby podczas posiedzenia okaza∏o si´, ˝e niektórzy cz∏onkowie komisji nie wzi´li w nim udzia∏u bez usprawiedliwienia, przewodniczàcy komisji powinien niezw∏ocznie zawiadomiç zarzàd

gminy o koniecznoÊci dokonania zmian w sk∏adzie komisji, tak aby komisja mog∏a przeprowadziç ponowne g∏osowanie i ustaliç jego wyniki

w ustawowym sk∏adzie (5—9 osób),

• dokonaç kontroli przygotowania lokalu wyborczego do dnia g∏osowania w zakresie niezb´dnego wyposa˝enia oraz usuni´cia ewentualnych

materia∏ów agitacyjnych zwiàzanych z prowadzonà kampanià wyborczà; w lokalu wyborczym powinny si´ znajdowaç wy∏àcznie urz´dowe obwieszczenia, a wi´c uchwa∏a gminnej komisji wyborczej o przeprowadzeniu ponownego g∏osowania, z informacjà o kandydatach bioràcych udzia∏

w ponownym g∏osowaniu, obwieszczenie o podziale gminy na obwody g∏osowania oraz informacja o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci oddanego g∏osu,

• odebraç za pokwitowaniem materia∏y wyborcze

karty do g∏osowania, spisy wyborców, piecz´ç komisji, formularze protoko∏u g∏osowania itp.

Praca komisji w dniu ponownego g∏osowania powinna rozpoczàç si´ o godz. 500 i przebiegaç w sposób identyczny jak w dniu 27 paêdziernika 2002 r.;

dlatego jest niezb´dne, aby komisja wczeÊniej

przypomnia∏a sobie zasady omówione w Wytycznych, dotyczàce przebiegu g∏osowania.

Podczas wszystkich czynnoÊci komisji w dniu ponownego g∏osowania w lokalu wyborczym mogà

przebywaç wy∏àcznie m´˝owie zaufania wyznaczeni przez pe∏nomocników wyborczych komitetów wyborczych, które zg∏osi∏y kandydatów

uczestniczàcych w ponownym g∏osowaniu. M´˝owie zaufania mogà legitymowaç si´ upowa˝nieniami dotyczàcymi wyborów przeprowadzanych

w dniu 27 paêdziernika 2002 r. Pe∏nomocnicy wyborczy, je˝eli zajdzie taka potrzeba, mogà wyznaczyç do pe∏nienia funkcji m´˝a zaufania nowà osob´. Obowiàzuje jednak zasada, ˝e ka˝dego kandydata uczestniczàcego w ponownym g∏osowaniu

mo˝e reprezentowaç tylko jeden mà˝ zaufania.

Ponowne g∏osowanie przeprowadzane jest na

podstawie tego samego spisu wyborców, który by∏

stosowany w g∏osowaniu przeprowadzonym

w dniu 27 paêdziernika 2002 r.

Obwodowa komisja wyborcza dopisuje do spisu

wyborców w dniu ponownego g∏osowania osob´

pomini´tà w spisie, która udokumentuje, i˝ stale

zamieszkuje na terenie obwodu g∏osowania,

a urzàd gminy potwierdzi, ˝e osoba ta jest wpisana

do rejestru wyborców w gminie (sposób post´powania jest omówiony w cz´Êci I pkt 3 niniejszych

wytycznych).

Otrzymujàc kart´ do g∏osowania w ponownym g∏osowaniu, ka˝dy wyborca kwituje jej odbiór w∏asnor´cznym podpisem w spisie wyborców w wolnej

kratce na to przeznaczonej.

2. Ustalenie wyników ponownego g∏osowania w obwodzie i przekazanie protoko∏u ponownego g∏osowania gminnej (miejskiej) komisji wyborczej

Tryb ustalania wyników ponownego g∏osowania

jest analogiczny do ustalania wyniku pierwszego

g∏osowania w dniu 27 paêdziernika 2002 r. W zwiàzku z tym obwodowa komisja wyborcza ustala i wpisuje w odpowiednich punktach I.1 do 4 liczb´

uprawnionych do g∏osowania w chwili zakoƒczenia g∏osowania — wed∏ug liczby wyborców

umieszczonych w spisie wyborców, liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania, liczb´ wyborców, którym wydano kart´ do g∏osowania — wed∏ug liczby

podpisów wyborców kwitujàcych odbiór karty do

g∏osowania, oraz liczb´ niewykorzystanych kart do

g∏osowania.

Liczba kart do g∏osowania, które komisja otrzyma∏a (pkt I.2) powinna si´ równaç sumie liczby wyborców, którym wydano karty do g∏osowania (pkt I.3)

i liczby niewykorzystanych kart do g∏osowania

(pkt I.4). Ewentualnà ró˝nic´ tych liczb, której nie

uda∏o si´ komisji usunàç, nale˝y wyjaÊniç

w pkt III.12 protoko∏u lub w formie za∏àcznika do

protoko∏u.

Poz. 676

Nast´pnie komisja otwiera urn´ i ustala liczb´ kart

wyj´tych z urny, wpisujàc jà w pkt II.5. Je˝eli liczba

kart wyj´tych z urny ró˝ni si´ od liczby wyborców,

którym wydano karty do g∏osowania, ró˝nic´ nale˝y wyjaÊniç w pkt III.8 protoko∏u. Komisja ustala

liczb´ kart niewa˝nych (czyli kart innych ni˝ urz´dowo ustalone lub nieopatrzonych piecz´cià obwodowej komisji wyborczej), wpisujàc t´ liczb´

w pkt II.5a. Pozosta∏e karty do g∏osowania sà kartami wa˝nymi, na których wyborcy mogli oddaç g∏osy wa˝ne lub g∏osy niewa˝ne.

G∏osem niewa˝nym z wa˝nej karty do g∏osowania

jest

• g∏os na karcie, na której wyborca postawi∏ znak

„x” obok nazwisk dwóch kandydatów (pkt II.6a

protoko∏u),

• g∏os na karcie, na której wyborca nie postawi∏

znaku „x” obok nazwiska ˝adnego kandydata

(pkt II.6b protoko∏u).

Niewa˝noÊç g∏osu powoduje równie˝ zamazanie

kratki obok nazwiska kandydata lub postawienie

w niej innego znaku ni˝ znak „x”.

Liczb´ g∏osów niewa˝nych z tych powodów komisja wpisuje w odpowiednich punktach protoko∏u,

a sum´ g∏osów niewa˝nych w pkt II.6 protoko∏u.

Komisja ustala nast´pnie liczb´ g∏osów wa˝nych.

Sum´ g∏osów wa˝nych, którà uzyskali obaj kandydaci, komisja wpisuje w pkt II.7 protoko∏u. Liczb´

g∏osów wa˝nych uzyskanych przez ka˝dego z kandydatów wpisuje si´ w rubrykach przy ich nazwiskach w pkt III.

W ponownym g∏osowaniu m´˝owie zaufania

i cz∏onkowie komisji mogà wnosiç uwagi do protoko∏u ze wskazaniem konkretnych zarzutów, do których komisja obowiàzana jest si´ ustosunkowaç

w protokole bàdê za∏àczniku do protoko∏u przekazywanym gminnej komisji wyborczej.

Protokó∏ podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji

obecni przy jego sporzàdzeniu.

Niezw∏ocznie po sporzàdzeniu protoko∏u komisja

podaje do wiadomoÊci wyborców ustalone wyniki ponownego g∏osowania w obwodzie przez ich

wywieszenie w widocznym miejscu.

Protokó∏ ponownego g∏osowania w obwodzie

przewodniczàcy komisji dostarcza gminnej komisji

wyborczej w zapiecz´towanej kopercie. Materia∏y

i dokumenty z przeprowadzonego g∏osowania komisja pakuje, piecz´tuje i przekazuje wraz z piecz´cià wójtowi gminy (burmistrzowi, prezydentowi

miasta) jako depozyt, do którego dost´p majà tylko cz∏onkowie komisji w zwiàzku z ewentualnymi

protestami wyborczymi lub na ˝àdanie sàdu lub

prokuratury.

676

UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 16 wrzeÊnia 2002 r.

w sprawie wytycznych dotyczàcych wykonywania zadaƒ obwodowych komisji wyborczych oraz trybu przekazywania i przyjmowania protoko∏ów g∏osowania w obwodzie w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw, Rady miasta sto∏ecznego Warszawy i rad dzielnic w mieÊcie sto∏ecznym Warszawie oraz

w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, zarzàdzonych na dzieƒ 27 paêdziernika 2002 r.

Na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 56 ust. 2 ustawy

z dnia 16 lipca 1998 r. — Ordynacja wyborcza do rad

gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U.

z 1998 r. Nr 95, poz. 602, Nr 160, poz. 1060, z 2001 r.

Nr 45, poz. 497 i Nr 89, poz. 971 oraz z 2002 r. Nr 23,

poz. 220, Nr 113, poz. 984 i Nr 127, poz. 1089), art. 7

ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta

sto∏ecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361

i Nr 127, poz. 1087) oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia

20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. z 2002 r. Nr 113,

poz. 984 i Nr 127, poz. 1089) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje