Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 maja 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej - Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
Table of Provisions (183)
Statutory Text (183 Articles)
Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
11) art. 2 i 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 4 lipca 1996 r. w sprawie zmiany uchwa∏y —
Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 43, poz. 419), które stanowià
„Art. 2. Post´powania w sprawach dyscyplinarnych pos∏ów, wszcz´te przed dniem wejÊcia w ˝ycie uchwa∏y, toczà si´ a˝ do ich
ostatecznego zakoƒczenia wed∏ug przepisów dotychczasowych.
Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem 1 sierpnia 1996 r., z wyjàtkiem przepisu art. 1
pkt 6, który wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia.”,
12) art. 2 i 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 22 maja 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 34, poz. 323), które stanowià
„Art. 2. Tracà moc
1) uchwa∏a Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 wrzeÊnia 1995 r. w sprawie powo∏ania Komisji Nadzwyczajnej
do rozpatrzenia raportu o Polityce Regionalnej wraz z aneksem «Procesy
Zró˝nicowaƒ Regionalnych w latach
1990—1994 oraz Zasady Polityki Regionalnej Paƒstwa»,
2) uchwa∏a Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 wrzeÊnia 1995 r. w sprawie wyboru sk∏adu osobowego Komisji
Nadzwyczajnej do rozpatrzenia raportu
o Polityce Regionalnej wraz z aneksem
Procesy Zró˝nicowaƒ Regionalnych
w latach 1990—1994 oraz Zasady Polityki Regionalnej Paƒstwa.
Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni
od dnia og∏oszenia.”,
Poz. 398
13) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 4 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 58, poz. 558), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem 17 paêdziernika 1997 r.”,
14) art. 2 i 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 28 paêdziernika 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 80, poz. 779), które stanowià
„Art. 2. Do czasu powo∏ania Komisji Etyki Poselskiej sprawy nale˝àce do jej zakresu dzia∏ania rozpatruje Komisja Regulaminowa
i Spraw Poselskich wed∏ug przepisów dotychczasowych.
Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia.”,
15) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 3 kwietnia 1998 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 10, poz. 181), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
16) art. 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 30 wrzeÊnia 1998 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 34, poz. 483), który stanowi
„Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.”,
17) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 19 marca 1999 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 11, poz. 150), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.”,
18) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 25 czerwca 1999 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 23, poz. 331), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
19) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 17 marca 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 9, poz. 177), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
20) art. 2 i 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 13 lipca 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 21, poz. 428), które stanowià
„Art. 2. Przepisy uchwa∏y nie majà zastosowania
do projektów ustaw, co do których odby∏o
si´ pierwsze czytanie.
Art. 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
21) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 15 grudnia 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 42, poz. 804), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.”,
22) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 19 paêdziernika 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 37, poz. 586), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
23) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 26 paêdziernika 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 38, poz. 613), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
24) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 44, poz. 708), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
Poz. 398
25) art. 2 i 4 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 14 lutego 2002 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 9, poz. 162), które stanowià
„Art. 2. Przepisy art. 1 pkt 4—7, 11 i 19 nie majà zastosowania do projektów, co do których
odby∏o si´ pierwsze czytanie przed dniem
wejÊcia w ˝ycie niniejszej uchwa∏y.”
„Art. 4. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.”,
26) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 8 maja 2002 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 18, poz. 304), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”
Marsza∏ek Sejmu: M. Borowski
Za∏àcznik do obwieszczenia Marsza∏ka
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
29 maja 2002 r. (poz. 398)
UCHWA¸A SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 30 lipca 1992 r.
Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
DZIA¸ I
Przepisy ogólne
Rozdzia∏ 1
Pierwsze posiedzenie
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 1. 1. Pierwsze posiedzenie nowo wybranego
Sejmu odbywa si´ w terminie oznaczonym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Pierwsze posiedzenie Sejmu otwiera Marsza∏ek-Senior, powo∏ywany przez Prezydenta spoÊród najstarszych wiekiem pos∏ów.
Art. 2. 1. Pos∏owie na pierwszym posiedzeniu Sejmu sk∏adajà Êlubowanie wed∏ug roty ustalonej w Konstytucji.
2. Marsza∏ek-Senior przeprowadza z∏o˝enie Êlubowania poselskiego oraz wybór Marsza∏ka Sejmu przy
pomocy powo∏anych przez siebie w tym celu, spoÊród
najm∏odszych wiekiem pos∏ów, sekretarzy tymczasowych w liczbie niezb´dnej do dokonania tych czynnoÊci.
3. Âlubowanie poselskie odbywa si´ w ten sposób,
˝e po odczytaniu roty ka˝dy z kolejno wywo∏anych pos∏ów, powstawszy, wypowiada s∏owo „Êlubuj´”. Pose∏
mo˝e dodaç zdanie „Tak mi dopomó˝ Bóg”.
4. Pos∏owie nieobecni na posiedzeniu Sejmu oraz
pos∏owie, którzy uzyskali mandat w czasie trwania kadencji, sk∏adajà Êlubowanie poselskie na pierwszym
posiedzeniu, na którym sà obecni.
Art. 3. 1. WygaÊni´cie mandatu pos∏a z powodu odmowy z∏o˝enia Êlubowania albo uchylania si´ od z∏o˝enia Êlubowania Marsza∏ek Sejmu stwierdza po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.
2. Postanowienia Marsza∏ka Sejmu w sprawie
stwierdzenia wygaÊni´cia mandatu pos∏a oraz obsadzenia mandatu opró˝nionego og∏asza si´ w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 4. 1. Po z∏o˝eniu przez pos∏ów Êlubowania Marsza∏ek-Senior przeprowadza wybór Marsza∏ka Sejmu.
2. Kandydata na Marsza∏ka Sejmu mo˝e zg∏osiç co
najmniej 15 pos∏ów. Pose∏ mo˝e poprzeç tylko jednà
kandydatur´.
3. Sejm wybiera Marsza∏ka Sejmu bezwzgl´dnà
wi´kszoÊcià g∏osów; wybór nast´puje w g∏osowaniu
imiennym, chyba ˝e Sejm postanowi inaczej.
4. Je˝eli zg∏oszono wi´cej ni˝ jednego kandydata,
a w pierwszym g∏osowaniu ˝aden z kandydatów nie
uzyska∏ bezwzgl´dnej wi´kszoÊci g∏osów, przed kolejnymi turami g∏osowania usuwa si´ z listy kandydatów
nazwisko tego kandydata, który w poprzedniej turze
uzyska∏ najmniejszà liczb´ g∏osów. Je˝eli t´ samà najmniejszà liczb´ g∏osów uzyska∏o dwóch lub wi´cej kandydatów, przed kolejnà turà g∏osowania usuwa si´ nazwiska tych kandydatów.
5. Je˝eli w wyniku zastosowania procedury okreÊlonej w ust. 3 i 4 nie dojdzie do dokonania wyboru,
wybór Marsza∏ka Sejmu przeprowadza si´ ponownie.
Art. 5. 1. Marsza∏ek Sejmu obejmuje przewodnictwo obrad.
2. Sejm, w drodze uchwa∏y, ustala liczb´ wicemarsza∏ków.
3. Projekt uchwa∏y mo˝e wnieÊç co najmniej 15 pos∏ów.
4. Do projektu nie stosuje si´ przepisów o terminie
wniesienia i dor´czenia projektów. Projekt uchwa∏y
rozpatruje si´ w jednym czytaniu.
5. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza wybory wicemarsza∏ków Sejmu.
6. Do wyboru wicemarsza∏ków Sejmu stosuje si´
odpowiednio przepisy art. 4 ust. 2—5.
Art. 6. Sejm wybiera 20 sekretarzy Sejmu. Wybór
odbywa si´ ∏àcznie, chyba ˝e Sejm postanowi inaczej.
Rozdzia∏ 2
Pos∏owie
Art. 7. 1. Pos∏a obowiàzuje obecnoÊç i czynny
udzia∏ w posiedzeniach Sejmu oraz organów Sejmu,
do których zosta∏ wybrany. Na posiedzeniach Sejmu
pos∏owie zajmujà sta∏e, wyznaczone miejsca na sali
posiedzeƒ.
2. Pose∏ mo˝e byç cz∏onkiem nie wi´cej ni˝ dwóch
komisji sta∏ych.
3. Pose∏ pe∏niàcy funkcj´ ministra lub sekretarza
stanu nie mo˝e byç cz∏onkiem komisji.
4. Do podstawowych obowiàzków pos∏a nale˝y
w szczególnoÊci
1) udzia∏ w g∏osowaniach podczas posiedzeƒ Sejmu
i w komisjach sejmowych,
2) stosowanie si´ do wynikajàcych z Regulaminu Sejmu poleceƒ Marsza∏ka Sejmu.
Poz. 398
5. ObecnoÊç pos∏a na posiedzeniu Sejmu potwierdzana jest na liÊcie obecnoÊci wyk∏adanej ka˝dego dnia
posiedzenia przez dwie godziny od rozpocz´cia obrad
oraz poprzez potwierdzony wydrukami udzia∏ w g∏osowaniach. Lista obecnoÊci, po up∏ywie czasu, na jaki zosta∏a wy∏o˝ona, deponowana jest ka˝dorazowo u Marsza∏ka Sejmu.
6. Pose∏ potwierdza swojà obecnoÊç na posiedzeniu komisji lub podkomisji podpisem na liÊcie obecnoÊci.
7. W razie niemo˝noÊci wzi´cia udzia∏u w posiedzeniu Sejmu lub komisji, pose∏ w miar´ mo˝liwoÊci zawiadamia przed terminem posiedzenia odpowiednio
Marsza∏ka Sejmu lub przewodniczàcego komisji, a nast´pnie jest obowiàzany w ciàgu 7 dni usprawiedliwiç
w formie pisemnej swojà nieobecnoÊç odpowiednio
przed Marsza∏kiem Sejmu lub przewodniczàcym komisji. Tryb sk∏adania usprawiedliwieƒ okreÊli Prezydium
Sejmu.
8. Za przyczyny usprawiedliwiajàce niemo˝noÊç
wzi´cia przez pos∏a udzia∏u w posiedzeniu Sejmu lub
komisji bàdê w g∏osowaniu uwa˝a si´
1) chorob´ albo koniecznoÊç opieki nad chorym,
2) wyjazdy zagraniczne lub krajowe z polecenia Sejmu, Marsza∏ka Sejmu lub komisji, akceptowane
przez Prezydium Sejmu,
3) zbieg posiedzeƒ komisji lub podkomisji, do których
pose∏ nale˝y, je˝eli bra∏ udzia∏ w jednym z tych posiedzeƒ, a w razie zbiegu posiedzenia Sejmu oraz
komisji lub podkomisji, z zastrze˝eniem art. 152
ust. 4 — wykonywanie funkcji pos∏a sprawozdawcy lub zabieranie g∏osu na posiedzeniu Sejmu,
4) urlop udzielony pos∏owi przez Marsza∏ka Sejmu,
z zastrze˝eniem ust. 10,
5) inne wa˝ne, niemo˝liwe do przewidzenia lub nieuchronne przeszkody.
9. Informacje o nieusprawiedliwionych nieobecnoÊciach pos∏ów na posiedzeniu Sejmu lub komisji sejmowej sà jawne.
10. Pose∏ mo˝e z wa˝nych przyczyn zwróciç si´ do
Marsza∏ka Sejmu o udzielenie urlopu od wykonywania
obowiàzków poselskich; Marsza∏ek Sejmu udziela urlopu w porozumieniu z prezydium klubu lub ko∏a, którego pose∏ jest cz∏onkiem. Za czas trwania urlopu d∏u˝szego ni˝ 14 dni nie wyp∏aca si´ diety poselskiej.
11. Dost´p pos∏a do wiadomoÊci stanowiàcych tajemnic´ paƒstwowà i s∏u˝bowà okreÊlajà przepisy
o ochronie tajemnicy paƒstwowej i s∏u˝bowej. Pose∏
jest obowiàzany do z∏o˝enia pisemnego zobowiàzania
zachowania tajemnicy w zakresie wiadomoÊci stanowiàcych tajemnic´ paƒstwowà i s∏u˝bowà, z którymi
zapozna si´ w trakcie wykonywania mandatu. Zachowanie tajemnicy obowiàzuje pos∏a zarówno w czasie
trwania mandatu, jak i po jego wygaÊni´ciu.
Art. 8. 1. Pos∏owie mogà tworzyç w Sejmie kluby
poselskie lub ko∏a poselskie oparte na zasadzie politycznej.
2. Klub tworzy co najmniej 15 pos∏ów.
3. Ko∏o tworzy co najmniej 3 pos∏ów.
4. Pose∏ mo˝e nale˝eç tylko do jednego klubu poselskiego lub ko∏a poselskiego.
5. Kluby poselskie lub ko∏a poselskie mogà na zasadzie wzajemnych porozumieƒ ustanawiaç wspólnà
reprezentacj´ w Konwencie Seniorów.
6. Pos∏owie mogà tworzyç w Sejmie zespo∏y zorganizowane na innych zasadach ni˝ okreÊlone w ust. 1.
7. W∏adze klubów poselskich, kó∏ poselskich, zespo∏ów oraz porozumieƒ podajà do wiadomoÊci Marsza∏ka Sejmu ich sk∏ady osobowe oraz regulaminy
(statuty) wewn´trzne.
Rozdzia∏ 3
Organy Sejmu
Art. 9. Organami Sejmu sà
1) Marsza∏ek Sejmu,
2) Prezydium Sejmu,
3) Konwent Seniorów,
4) komisje sejmowe.
Art. 10. 1. Marsza∏ek Sejmu
1) stoi na stra˝y praw i godnoÊci Sejmu,
2) reprezentuje Sejm,
3) zwo∏uje posiedzenia Sejmu,
4) przewodniczy obradom Sejmu,
5) czuwa nad tokiem i terminowoÊcià prac Sejmu i jego organów,
6) kieruje pracami Prezydium Sejmu i przewodniczy
jego obradom,
7) zwo∏uje Konwent Seniorów i przewodniczy jego
obradom,
8) nadaje bieg inicjatywom ustawodawczym i uchwa∏odawczym oraz wnioskom organów paƒstwa skierowanym do Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Prezydium Sejmu,
9) prowadzi sprawy z zakresu stosunków z Senatem,
Poz. 398
13) sprawuje piecz´ nad spokojem i porzàdkiem na ca∏ym obszarze nale˝àcym do Sejmu oraz wydaje
stosowne zarzàdzenia porzàdkowe, w tym o u˝yciu
w razie koniecznoÊci Stra˝y Marsza∏kowskiej,
14) nadaje, w drodze zarzàdzenia, statut Kancelarii Sejmu,
15) ustala projekt bud˝etu Kancelarii Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich i Prezydium Sejmu, oraz nadzoruje jego
wykonanie,
16) powo∏uje i odwo∏uje Szefa Kancelarii Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw
Poselskich,
17) powo∏uje i odwo∏uje zast´pców Szefa Kancelarii
Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Szefa Kancelarii Sejmu,
18) podejmuje inne czynnoÊci wynikajàce z Regulaminu Sejmu.
2. Marsza∏ek Sejmu wykonuje tak˝e inne zadania
przewidziane w Konstytucji i w ustawach.
3. Marsza∏ka Sejmu w zakresie przez niego okreÊlonym zast´pujà wicemarsza∏kowie Sejmu.
Art. 11. Prezydium Sejmu tworzà Marsza∏ek i wicemarsza∏kowie.
Art. 12. Prezydium Sejmu
1) ustala plan prac Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów,
2) ustala tak zwane tygodnie posiedzeƒ z wyprzedzeniem co najmniej 3-miesi´cznym,
3) dokonuje wyk∏adni Regulaminu Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich,
4) opiniuje sprawy wniesione przez Marsza∏ka Sejmu,
5) organizuje wspó∏prac´ mi´dzy komisjami sejmowymi i koordynuje ich dzia∏ania,
6) ustala zasady organizowania doradztwa naukowego na rzecz Sejmu i jego organów, powo∏ywania
doradców sejmowych oraz korzystania z opinii
i ekspertyz,
7) podejmuje inne czynnoÊci wynikajàce z Regulaminu Sejmu.
10) prowadzi sprawy z zakresu stosunków Sejmu z parlamentami innych krajów,
Art. 13. 1. Porzàdek dzienny i termin posiedzenia
Prezydium Sejmu ustala Marsza∏ek Sejmu.
11) przedstawia okresowe oceny wykonania przez organy administracji paƒstwowej obowiàzków wobec Sejmu i jego organów oraz pos∏ów; wnioski
w tym zakresie przekazuje Prezesowi Rady Ministrów, prezydiom komisji sejmowych oraz pos∏om,
2. W posiedzeniach Prezydium Sejmu bierze udzia∏
z g∏osem doradczym Szef Kancelarii Sejmu. Marsza∏ek
Sejmu mo˝e zaprosiç na posiedzenie Prezydium Sejmu równie˝ inne osoby.
12) udziela pos∏om niezb´dnej pomocy w ich pracy,
w tym czuwa nad wykonaniem wobec pos∏ów
przez organy administracji rzàdowej i samorzàdu
terytorialnego oraz inne jednostki organizacyjne
obowiàzków okreÊlonych w ustawie o wykonywaniu mandatu pos∏a i senatora,
3. Z posiedzeƒ Prezydium Sejmu sporzàdza si´ protokó∏, który podpisuje Marsza∏ek Sejmu. Protokó∏ stanowi jedyne urz´dowe stwierdzenie przebiegu posiedzenia Prezydium.
4. Prezydium Sejmu podejmuje uchwa∏y wi´kszoÊcià g∏osów. W wypadku równej liczby g∏osów decyduje g∏os Marsza∏ka Sejmu.
Art. 14. Konwent Seniorów jest organem zapewniajàcym wspó∏dzia∏anie klubów w sprawach zwiàzanych z dzia∏alnoÊcià i tokiem prac Sejmu.
Poz. 398
9) Infrastruktury,
10) Kultury Fizycznej i Sportu,
11) Kultury i Ârodków Przekazu,
Art. 15. 1. W sk∏ad Konwentu Seniorów wchodzà
Marsza∏ek, wicemarsza∏kowie, przewodniczàcy lub wiceprzewodniczàcy klubów oraz przedstawiciele porozumieƒ, o których mowa w art. 8 ust. 5, a tak˝e klubów
parlamentarnych, jeÊli reprezentujà co najmniej 15 pos∏ów oraz kó∏ parlamentarnych reprezentujàcych
w dniu rozpocz´cia kadencji Sejmu osobnà list´ wyborczà.
12) ¸àcznoÊci z Polakami za Granicà,
2. W posiedzeniach Konwentu Seniorów bierze
udzia∏ z g∏osem doradczym Szef Kancelarii Sejmu.
17) Polityki Spo∏ecznej i Rodziny,
3. Marsza∏ek Sejmu z w∏asnej inicjatywy bàdê na
wniosek cz∏onków Konwentu Seniorów mo˝e zaprosiç
na posiedzenie Konwentu inne osoby.
19) Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
Art. 16. 1. Konwent Seniorów opiniuje w szczególnoÊci
22) Spraw Zagranicznych,
1) projekty planów prac Sejmu,
24) Ustawodawczà,
2) projekty porzàdku dziennego poszczególnych posiedzeƒ Sejmu i ich terminy,
25) Zdrowia.
3) wnioski co do trybu dyskusji nad poszczególnymi
punktami porzàdku dziennego posiedzenia Sejmu,
2. Przedmiotowy zakres dzia∏ania komisji, o których
mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik do Regulaminu Sejmu.
4) wnioski co do wyboru przez Sejm jego organów,
5) zadania i przebieg pracy Kancelarii Sejmu,
6) inne sprawy przekazane przez Marsza∏ka lub Prezydium Sejmu.
2. Konwent Seniorów zwo∏uje Marsza∏ek Sejmu
z w∏asnej inicjatywy, z inicjatywy Prezydium Sejmu, na
wniosek klubu reprezentowanego w Konwencie Seniorów lub grupy co najmniej 15 pos∏ów.
3. Z posiedzeƒ Konwentu Seniorów sporzàdza si´
zapis ustaleƒ.
Art. 17. 1. Komisje sejmowe sà organami powo∏anymi do
1) rozpatrywania i przygotowywania spraw stanowiàcych przedmiot prac Sejmu,
2) wyra˝ania opinii w sprawach przekazanych pod ich
obrady przez Sejm, Marsza∏ka Sejmu lub Prezydium Sejmu.
2. Komisje sejmowe sà organami kontroli sejmowej w zakresie okreÊlonym Konstytucjà i ustawami.
Art. 18. 1. Ustanawia si´ nast´pujàce komisje sta∏e
1) Administracji i Spraw Wewn´trznych,
13) MniejszoÊci Narodowych i Etnicznych,
14) Obrony Narodowej,
15) Ochrony Ârodowiska, Zasobów Naturalnych i LeÊnictwa,
16) OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej,
18) Regulaminowà i Spraw Poselskich,
20) Samorzàdu Terytorialnego i Polityki Regionalnej,
21) Skarbu Paƒstwa,
23) SprawiedliwoÊci i Praw Cz∏owieka,
3. Podzia∏u cz´Êci bud˝etowych pomi´dzy komisje
sejmowe dokonuje Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu
opinii Prezydium Sejmu, kierujàc si´ przedmiotowym
zakresem dzia∏ania komisji okreÊlonym w za∏àczniku,
o którym mowa w ust. 2.
Art. 19. 1. Sejm mo˝e powo∏ywaç i odwo∏ywaç komisje nadzwyczajne; powo∏ujàc takie komisje, Sejm
okreÊla cel, zasady i tryb ich dzia∏ania.
2. Przepisy ust. 1 stosuje si´ równie˝ do komisji powo∏ywanych na podstawie art. 111 Konstytucji.
Art. 20. 1. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu po
zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów, w drodze
uchwa∏y, wybiera sk∏ad osobowy poszczególnych komisji.
2. Pierwsze posiedzenie komisji zwo∏uje i prowadzi
Marsza∏ek Sejmu; na posiedzeniu tym komisja wybiera ze swego grona prezydium komisji w sk∏adzie: przewodniczàcy oraz zast´pcy przewodniczàcego.
3. Komisja powo∏uje i odwo∏uje cz∏onków prezydium w g∏osowaniu jawnym wi´kszoÊcià g∏osów.
Rozdzia∏ 4
2) do Spraw S∏u˝b Specjalnych,
3) do Spraw Kontroli Paƒstwowej,
4) Edukacji, Nauki i M∏odzie˝y,
Zasady odpowiedzialnoÊci regulaminowej pos∏ów
7) Finansów Publicznych,
Art. 21. 1. Za naruszenie lub niedope∏nienie obowiàzków okreÊlonych w art. 33—35 ustawy o wykonywaniu mandatu pos∏a i senatora Prezydium Sejmu,
w drodze uchwa∏y podj´tej po rozpatrzeniu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich, mo˝e
8) Gospodarki,
1) zwróciç pos∏owi uwag´,
5) Etyki Poselskiej,
6) Europejskà,
2) udzieliç pos∏owi upomnienia,
3) udzieliç pos∏owi nagany.
2. Od uchwa∏y Prezydium Sejmu przys∏uguje pos∏owi, w terminie 14 dni od dnia jej dor´czenia, odwo∏anie do Sejmu. Prezydium Sejmu wprowadza odwo∏anie do porzàdku dziennego najbli˝szego posiedzenia
Sejmu, który je rozpatruje wys∏uchujàc przedstawiciela Prezydium Sejmu; prawo do zabrania g∏osu przys∏uguje równie˝ pos∏owi, który wniós∏ odwo∏anie. Nad odwo∏aniem nie przeprowadza si´ dyskusji.
3. Sejm po rozpatrzeniu odwo∏ania mo˝e, w drodze
uchwa∏y, uchyliç uchwa∏´ Prezydium Sejmu lub utrzymaç jà w mocy.
4. W przypadku niewniesienia odwo∏ania w terminie okreÊlonym w ust. 2, uchwa∏´, o której mowa
w ust. 1, Prezydium Sejmu podaje do wiadomoÊci Sejmu.
Art. 22. 1. Za niewykonywanie obowiàzków poselskich Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich mo˝e, w drodze uchwa∏y
1) zwróciç pos∏owi uwag´,
2) udzieliç pos∏owi upomnienia,
3) udzieliç pos∏owi nagany.
2. Od uchwa∏y Komisji przys∏uguje pos∏owi, w terminie 14 dni od dnia dor´czenia, odwo∏anie do Prezydium Sejmu.
3. Prezydium Sejmu mo˝e, w drodze uchwa∏y
1) uchyliç uchwa∏´ Komisji,
2) utrzymaç uchwa∏´ Komisji w mocy.
Art. 23. 1. W przypadku uniemo˝liwiania przez pos∏a pracy Sejmu lub jego organów, a w szczególnoÊci
zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 175 ust. 4,
Prezydium Sejmu mo˝e podjàç uchwa∏´ o obni˝eniu
uposa˝enia lub diety parlamentarnej pos∏a, w wysokoÊci nieprzekraczajàcej 1/2 uposa˝enia poselskiego lub
pe∏nej diety parlamentarnej miesi´cznie na okres nie
d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce.
2. Od uchwa∏y o obni˝eniu uposa˝enia lub diety
parlamentarnej, o której mowa w ust. 1, pos∏owi przys∏uguje, w terminie 7 dni od dnia dor´czenia uchwa∏y,
wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydium Sejmu. Prezydium Sejmu ponownie rozpatruje
spraw´ po zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów.
3. Potràcenia dokonuje si´ nie wczeÊniej ni˝ po
up∏ywie 7 dni od dnia podj´cia uchwa∏y o obni˝eniu
uposa˝enia lub diety parlamentarnej, o której mowa
w ust. 1, albo po ponownym rozpatrzeniu sprawy,
o którym mowa w ust. 2. Informacje dotyczàce potràceƒ sà jawne.
Art. 24. 1. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza obni˝enie
uposa˝enia i diety parlamentarnej albo jednego z tych
Êwiadczeƒ, je˝eli tylko ono przys∏uguje pos∏owi
1) o 1/30 za ka˝dy dzieƒ nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci na posiedzeniu Sejmu lub za niewzi´cie
w danym dniu udzia∏u w wi´cej ni˝ 1/5 g∏osowaƒ,
Poz. 398
2) o 1/30 za ka˝dy dzieƒ nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci na posiedzeniu komisji, je˝eli liczba tych
nieobecnoÊci przekroczy∏a 1/5 liczby posiedzeƒ komisji w miesiàcu kalendarzowym.
2. W razie zbiegu w danym dniu, z wy∏àczeniem
przypadków okreÊlonych w art. 7 ust. 8 pkt 3, nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci na
1) posiedzeniu Sejmu i posiedzeniu komisji, stosuje
si´ obni˝enie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,
2) posiedzeniach komisji, stosuje si´ obni˝enie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
3. W stosunku do pos∏ów, którzy nie pobierajà uposa˝enia i diety parlamentarnej, stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 21.
4. O zarzàdzeniu potràcenia Marsza∏ek Sejmu powiadamia pos∏a, podajàc liczb´ i wykaz dni nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci.
5. Wykazy nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci pos∏ów na posiedzeniu Sejmu lub komisji sporzàdza si´
w terminie 14 dni od zakoƒczenia ka˝dego miesiàca kalendarzowego.
6. Od zarzàdzenia Marsza∏ka Sejmu w zakresie
ustalenia liczby dni nieusprawiedliwionej nieobecnoÊci pos∏owi przys∏uguje, w terminie 14 dni od dor´czenia powiadomienia, wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy przez Marsza∏ka Sejmu.
7. Potràcenia dokonuje si´ nie wczeÊniej ni˝ po
up∏ywie 14 dni od dnia, w którym Marsza∏ek Sejmu zarzàdzi∏ potràcenie, lub po ponownym rozpatrzeniu
sprawy, o którym mowa w ust. 6. Informacje dotyczàce potràceƒ sà jawne.
Art. 25. 1. W przypadku wykluczenia pos∏a z posiedzenia Sejmu, w trybie art. 175 ust. 5, Marsza∏ek Sejmu
zarzàdza obni˝enie jego uposa˝enia poselskiego lub
diety parlamentarnej na zasadach, o których mowa
w art. 24 ust. 1 pkt 1 i ust. 3—7.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Prezydium Sejmu mo˝e podjàç uchwa∏´ o obni˝eniu pos∏owi uposa˝enia w wysokoÊci nieprzekraczajàcej 1/2 uposa˝enia poselskiego lub o utracie prawa do pe∏nej diety parlamentarnej na okres do 6 miesi´cy.
3. Od uchwa∏y, o której mowa w ust. 2, pos∏owi przys∏uguje, w terminie 7 dni od dnia dor´czenia uchwa∏y,
wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydium Sejmu. Prezydium Sejmu ponownie rozpatruje
spraw´ po zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów.
4. Potràcenia dokonuje si´ nie wczeÊniej ni˝ po
up∏ywie 7 dni od dnia podj´cia uchwa∏y, o której mowa w ust. 2, albo po ponownym rozpatrzeniu sprawy,
o którym mowa w ust. 3. Informacje dotyczàce potràceƒ sà jawne.
Rozdzia∏ 5
Wybór oraz powo∏ywanie i odwo∏ywanie organów
paƒstwowych
Art. 26. 1. Sejm wybiera zast´pców przewodniczàcego i cz∏onków Trybuna∏u Stanu, s´dziów Trybuna∏u
Konstytucyjnego, cz∏onków Kolegium Instytutu Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu, cz∏onków Rady Polityki Pieni´˝nej, cz∏onków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
a tak˝e pos∏ów — cz∏onków Krajowej Rady Sàdownictwa.
2. Wybór cz∏onków Trybuna∏u Stanu odbywa si´
∏àcznie, chyba ˝e Sejm postanowi inaczej. W tym samym trybie odbywa si´ wybór cz∏onków Rady Polityki
Pieni´˝nej oraz pos∏ów — cz∏onków Krajowej Rady Sàdownictwa.
3. W razie opró˝nienia poszczególnych stanowisk
w Trybunale Stanu Sejm dokonuje wyboru uzupe∏niajàcego, stosujàc odpowiednio przepisy o Trybunale
Stanu. Wybór uzupe∏niajàcy na poszczególne stanowiska odbywa si´ oddzielnie, chyba ˝e Sejm postanowi
inaczej.
4. Do wyboru uzupe∏niajàcego pos∏ów — cz∏onków
Krajowej Rady Sàdownictwa stosuje si´ odpowiednio
ust. 3.
Art. 27. 1. Sejm, na wniosek Prezydenta, powo∏uje
Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
2. Sejm odwo∏uje Prezesa Narodowego Banku Polskiego w przypadkach okreÊlonych ustawà.
Art. 28. 1. Sejm, na wniosek Kolegium Instytutu Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, powo∏uje Prezesa Instytutu
Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
2. Sejm, na wniosek Kolegium Instytutu Pami´ci
Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, odwo∏uje Prezesa Instytutu Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu oraz cz∏onka Kolegium Instytutu
Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w przypadkach okreÊlonych w ustawie.
3. Uchwa∏y Sejmu w sprawie powo∏ania i odwo∏ania Prezesa Instytutu Pami´ci Narodowej — Komisji
Âcigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Marsza∏ek Sejmu przesy∏a niezw∏ocznie Marsza∏kowi Senatu w celu wyra˝enia zgody przez Senat.
Art. 29. 1. Sejm powo∏uje Prezesa Najwy˝szej Izby
Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika
Praw Dziecka i Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
2. Sejm odwo∏uje Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw
Dziecka i Generalnego Inspektora Ochrony Danych
Osobowych w wypadkach okreÊlonych ustawà.
3. Uchwa∏y Sejmu, w sprawach wymienionych
w ust. 1 i 2, Marsza∏ek Sejmu, w wypadkach okreÊlonych ustawà, przesy∏a niezw∏ocznie Marsza∏kowi Senatu w celu wyra˝enia zgody przez Senat.
Poz. 398
Art. 30. 1. Wnioski w sprawie wyboru lub powo∏ania przez Sejm poszczególnych osób na stanowiska
paƒstwowe okreÊlone w art. 26 i 29 mogà zg∏aszaç
Marsza∏ek Sejmu albo co najmniej 35 pos∏ów, z tym ˝e
na stanowisko s´dziego Trybuna∏u Konstytucyjnego —
Prezydium Sejmu albo co najmniej 50 pos∏ów, a na stanowisko Rzecznika Praw Dziecka — Marsza∏ek Sejmu,
Marsza∏ek Senatu, grupa co najmniej 35 pos∏ów lub co
najmniej 15 senatorów. Art. 4 ust. 2 zdanie drugie stosuje si´ odpowiednio.
2. Do wniosku do∏àcza si´ uzasadnienie, dane
o kandydacie i jego zgod´ na kandydowanie.
3. Wnioski sk∏ada si´ Marsza∏kowi Sejmu w terminie
1) 30 dni przed up∏ywem kadencji,
2) 21 dni od dnia odwo∏ania lub stwierdzenia wygaÊni´cia mandatu,
3) ustalonym przez Marsza∏ka Sejmu w pierwszym
dniu pierwszego posiedzenia Sejmu — w stosunku
do kandydatów na zast´pców przewodniczàcego
i cz∏onków Trybuna∏u Stanu,
4) ustalonym przez Marsza∏ka Sejmu w przypadku wyboru organu po raz pierwszy, je˝eli ustawa nie
okreÊli∏a terminów zg∏aszania kandydatów, a tak˝e
kolejnych wyborów, je˝eli up∏yw kadencji nie wynika z aktów og∏oszonych w Dzienniku Urz´dowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
4. G∏osowanie nie mo˝e odbyç si´ wczeÊniej ni˝
siódmego dnia od dor´czenia pos∏om druku zawierajàcego kandydatury.
5. Wnioski w sprawie wyboru lub powo∏ania przez
Sejm poszczególnych osób na stanowiska paƒstwowe
okreÊlone w art. 26—29 albo odwo∏ania z tych stanowisk Marsza∏ek Sejmu kieruje do w∏aÊciwej komisji sejmowej w celu zaopiniowania. Inna zainteresowana komisja mo˝e delegowaç swoich przedstawicieli na posiedzenie komisji w∏aÊciwej.
6. Opini´ w sprawie wniosku, o którym mowa
w ust. 1, komisja przedstawia na piÊmie Marsza∏kowi
Sejmu.
7. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza dor´czenie pos∏om
druku zawierajàcego opini´ komisji.
8. Rozpatrzenie przez Sejm wniosku, o którym mowa w ust. 1, mo˝e si´ odbyç nie wczeÊniej ni˝ nast´pnego dnia po dniu dor´czenia pos∏om druku zawierajàcego opini´ komisji.
9. Sejm w szczególnych wypadkach mo˝e skróciç
post´powanie przez przystàpienie do rozpatrzenia
wniosku
1) bez przesy∏ania go do w∏aÊciwej komisji,
2) w terminie krótszym ni˝ okreÊlony w ust. 8.
Art. 31. 1. Wybór albo powo∏anie poszczególnych
osób
na
stanowiska
paƒstwowe
okreÊlone
w art. 26—29 nast´puje bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià
g∏osów, z tym ˝e powo∏anie i odwo∏anie Prezesa In-
2. W przypadku zg∏oszenia wi´cej ni˝ jednego kandydata na dane stanowisko, a w razie wyboru osób,
o których mowa w art. 26 ust. 2 — wi´kszej liczby kandydatów ni˝ wynosi liczba stanowisk, których wybór
dotyczy, stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 4 ust. 4
i 5.
3. Uzasadnienie powinno przedstawiaç równie˝
wyniki przeprowadzanych konsultacji oraz informowaç
o przedstawionych wariantach i opiniach, w szczególnoÊci je˝eli obowiàzek zasi´gania takich opinii wynika
z przepisów ustawy. W wypadku komisyjnych i poselskich projektów ustaw, w stosunku do których nie przeprowadzono konsultacji, Marsza∏ek Sejmu przed skierowaniem do pierwszego czytania kieruje projekt do
konsultacji w trybie i na zasadach okreÊlonych w odr´bnych ustawach.
3. Uchwa∏´ o wyborze, powo∏aniu albo odwo∏aniu
og∏asza si´ w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”.
4. Do uzasadnienia wniesionego przez Rad´ Ministrów projektu ustawy do∏àcza si´ projekty podstawowych aktów wykonawczych.
DZIA¸ II
5. Do uzasadnienia wniesionego przez Prezydenta,
Rad´ Ministrów, Senat lub komisj´ sejmowà projektu
ustawy dostosowawczej, o którym mowa w art. 96,
wnioskodawca do∏àcza, przet∏umaczony na j´zyk polski, tekst przepisów Unii Europejskiej, do których ma
byç dostosowane prawo polskie.
stytutu Pami´ci Narodowej — Komisji Âcigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nast´puje
wi´kszoÊcià 3/5 g∏osów.
Post´powanie w Sejmie
Rozdzia∏ 1
Post´powanie z projektami ustaw i uchwa∏
Art. 32. 1. Inicjatywa ustawodawcza przys∏uguje
pos∏om, Senatowi, Prezydentowi i Radzie Ministrów,
a tak˝e grupie co najmniej 100 000 obywateli majàcych
prawo wybierania do Sejmu.
2. Poselskie projekty ustaw mogà byç wnoszone
przez komisje sejmowe lub co najmniej 15 pos∏ów podpisujàcych projekt.
Art. 33. Projekt uchwa∏y Sejmu mo˝e byç, z zastrze˝eniem art. 203, wniesiony przez Prezydium Sejmu, komisj´ sejmowà lub co najmniej 15 pos∏ów podpisujàcych projekt.
Art. 34. 1. Projekty ustaw i uchwa∏ sk∏ada si´ w formie pisemnej na r´ce Marsza∏ka Sejmu; wnoszàc projekt wnioskodawca wskazuje swego przedstawiciela
upowa˝nionego do reprezentowania go w pracach nad
tym projektem.
2. Do projektu ustawy do∏àcza si´ uzasadnienie,
które powinno
1) wyjaÊniaç potrzeb´ i cel wydania ustawy,
2) przedstawiaç rzeczywisty stan w dziedzinie, która
ma byç unormowana,
3) wykazywaç ró˝nic´ pomi´dzy dotychczasowym
a projektowanym stanem prawnym,
4) przedstawiaç przewidywane skutki spo∏eczne, gospodarcze, finansowe i prawne,
5) wskazywaç êród∏a finansowania, je˝eli projekt ustawy pociàga za sobà obcià˝enie bud˝etu paƒstwa
lub bud˝etów jednostek samorzàdu terytorialnego,
6) przedstawiaç za∏o˝enia projektów podstawowych
aktów wykonawczych,
7) zawieraç oÊwiadczenie o zgodnoÊci projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej lub o stopniu i powodach niezgodnoÊci z tym prawem albo oÊwiadczenie, ˝e przedmiot projektowanej regulacji nie
jest obj´ty prawem Unii Europejskiej.
6. Marsza∏ek Sejmu mo˝e za˝àdaç do∏àczenia uzasadnienia do projektu uchwa∏y, je˝eli nak∏ada ona na
okreÊlone podmioty obowiàzki.
7. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zwróciç wnioskodawcy
projekt ustawy lub uchwa∏y, je˝eli uzasadnienie do∏àczone do projektu nie odpowiada wymogom okreÊlonym w ust. 2 i 3.
8. Projekty ustaw i uchwa∏, co do których istnieje
wàtpliwoÊç, czy nie sà sprzeczne z prawem, Marsza∏ek
Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Prezydium Sejmu, mo˝e
skierowaç celem wyra˝enia opinii do Komisji Ustawodawczej, która mo˝e wi´kszoÊcià 3/5 g∏osów zaopiniowaç projekt jako niedopuszczalny.
9. Marsza∏ek Sejmu po otrzymaniu projektu ustawy, z wyjàtkiem projektów wnoszonych przez Prezydenta oraz Rad´ Ministrów, przed skierowaniem projektu do pierwszego czytania zarzàdza sporzàdzenie
przez ekspertów Kancelarii Sejmu opinii w sprawie
zgodnoÊci wniesionego projektu z prawem Unii Europejskiej.
10. W przypadku gdy opinia, o której mowa
w ust. 9, wskazuje na niezgodnoÊç projektu z prawem
Unii Europejskiej, Marsza∏ek Sejmu kieruje projekt do
Komisji Europejskiej celem wyra˝enia przez nià opinii.
Opini´ Komisji Marsza∏ek Sejmu przekazuje wnioskodawcy.
Art. 35. 1. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie
projektów ustaw, uchwa∏ i opinii Komisji, o których
mowa w art. 34 ust. 10, oraz dor´czenie ich pos∏om.
2. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a wniesione projekty
ustaw i uchwa∏ Prezydentowi, Marsza∏kowi Senatu
i Prezesowi Rady Ministrów.
Art. 36. 1. Rozpatrywanie projektów ustaw odbywa
si´ w trzech czytaniach, a uchwa∏ — w dwóch czytaniach.
2. Wnioskodawca do czasu zakoƒczenia drugiego
czytania mo˝e wycofaç wniesiony przez siebie projekt.
3. Projekt poselski uwa˝a si´ równie˝ za wycofany,
je˝eli do czasu zakoƒczenia drugiego czytania, na skutek cofni´cia poparcia, projekt popiera mniej ni˝ 15 pos∏ów spoÊród tych, którzy podpisali projekt przed jego
wniesieniem.
3. Sejm, kierujàc projekt do komisji, mo˝e wyznaczyç im równie˝ termin przedstawienia sprawozdania.
4. Do czasu zakoƒczenia drugiego czytania wnioskodawca mo˝e wnosiç poprawki do zg∏oszonego
przez siebie projektu.
2. Komisje, do których skierowany zosta∏ do rozpatrzenia projekt, obradujà nad nim wspólnie; komisje te
mogà zwróciç si´ do innych komisji sejmowych o wyra˝enie opinii o projekcie lub jego cz´Êci.
5. Do poprawek wnoszonych przez wnioskodawc´
projektu stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 34
ust. 2 i 3.
3. Komisje, na wniosek prezydiów, ustalajà tok prac
nad projektem.
6. Rozpatrywanie ustaw (uchwa∏), których przyj´cie
mo˝e powodowaç zmiany w funkcjonowaniu samorzàdu terytorialnego, obejmuje zasi´ganie opinii organizacji samorzàdowych, tworzàcych stron´ samorzàdowà
Komisji Wspólnej Rzàdu i Samorzàdu Terytorialnego.
7. Organizacje samorzàdowe, o których mowa
w ust. 6, majà prawo, w ciàgu 14 dni od otrzymania
projektu ustawy (uchwa∏y), do przedstawienia opinii.
8. Opinie przekazywane w terminie, o którym mowa w ust. 7, dostarcza si´ odpowiednio cz∏onkom komisji sejmowych bàdê wszystkim pos∏om.
9. Przedstawiciele samorzàdów majà prawo do zaprezentowania opinii na posiedzeniu komisji sejmowych.
Art. 37. 1. Pierwsze czytanie przeprowadza si´ na
posiedzeniu Sejmu lub komisji.
2. Pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu przeprowadza si´ w odniesieniu do projektów ustaw
o zmianie Konstytucji, bud˝etowych, podatkowych,
dotyczàcych wyboru Prezydenta, Sejmu i Senatu oraz
organów samorzàdu terytorialnego, regulujàcych
ustrój i w∏aÊciwoÊç w∏adz publicznych, a tak˝e kodeksów.
3. Marsza∏ek Sejmu mo˝e skierowaç do pierwszego
czytania na posiedzeniu Sejmu równie˝ inne ni˝ okreÊlone w ust. 2 projekty ustaw, a tak˝e projekty uchwa∏
Sejmu, je˝eli przemawiajà za tym wa˝ne wzgl´dy.
4. Pierwsze czytanie mo˝e si´ odbyç nie wczeÊniej
ni˝ siódmego dnia od dor´czenia pos∏om druku projektu, chyba ˝e Sejm lub komisja postanowià inaczej.
Art. 38. O posiedzeniu komisji, na którym odbywaç
si´ ma pierwsze czytanie, zawiadamia si´ wszystkich
pos∏ów; ka˝dy pose∏ mo˝e wziàç udzia∏ w tym posiedzeniu albo pisemnie zg∏osiç uwagi lub propozycje poprawek.
Art. 39. 1. Pierwsze czytanie projektu ustawy
(uchwa∏y) obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawc´, debat´ w sprawie ogólnych zasad projektu
oraz pytania pos∏ów i odpowiedzi wnioskodawcy.
2. Pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu koƒczy
si´ skierowaniem projektu do komisji, chyba ˝e Sejm
w zwiàzku ze zg∏oszonym wnioskiem odrzuci projekt
w ca∏oÊci.
Art. 40. 1. Projekty ustaw (uchwa∏) kieruje si´ do
w∏aÊciwych komisji.
Art. 41. 1. Do szczegó∏owego rozpatrzenia projektu
komisje mogà powo∏aç podkomisj´.
2. Podkomisja przedstawia komisjom sprawozdanie o rozpatrzonym projekcie.
Art. 42. 1. Przy rozpatrywaniu projektów ustaw
(uchwa∏) komisje i podkomisja biorà pod uwag´ opinie
przedstawione przez inne komisje sejmowe i pos∏ów;
komisje i podkomisja mogà wys∏uchiwaç tak˝e opinii
zaproszonych ekspertów.
2. W posiedzeniach komisji i podkomisji jest obowiàzany uczestniczyç upowa˝niony przedstawiciel
wnioskodawcy.
3. Komisje mogà przekazaç spraw´ redakcyjnego
opracowania przyj´tych poprawek prezydiom lub powo∏anemu w tym celu zespo∏owi poselskiemu, które
przedstawiajà komisji do zatwierdzenia wyniki swych
prac.
4. W sprawach dotyczàcych zgodnoÊci przepisów
rozpatrywanych projektów ustaw z prawem Unii Europejskiej zasi´ganie opinii Komitetu Integracji Europejskiej jest obowiàzkowe. Termin przedstawienia opinii
przez Komitet okreÊla komisja.
5. Marsza∏ek Sejmu, na wniosek komisji, mo˝e
zwróciç si´ do wnioskodawcy o przepracowanie projektu z rozwa˝eniem zmian postulowanych przez komisje oraz przedstawienie skutków, zw∏aszcza finansowych, tych zmian; wniesiony projekt Marsza∏ek Sejmu
kieruje wprost do komisji.
Art. 43. 1. Komisje, do których skierowany zosta∏
projekt ustawy (uchwa∏y), przedstawiajà Sejmowi
wspólne sprawozdanie o tym projekcie; sprawozdanie
okreÊla stanowisko komisji w odniesieniu do projektu.
Do sprawozdania do∏àcza si´ opini´, o której mowa
w art. 42 ust. 4.
2. W sprawozdaniu komisje przedstawiajà wniosek
o
1) przyj´cie projektu bez poprawek,
2) przyj´cie projektu z okreÊlonymi poprawkami
w formie tekstu jednolitego projektu,
3) odrzucenie projektu.
3. Wnioski i propozycje poprawek odrzucone przez
komisje, po ich zg∏oszeniu w formie pisemnej, na ˝àdanie wnioskodawcy, zamieszcza si´ w sprawozdaniu ja-
ko wnioski mniejszoÊci; wniosek mniejszoÊci dotyczàcy konkretnego przepisu lub jego cz´Êci powinien zawieraç wynikajàce z tego wniosku konsekwencje dla
tekstu projektu ustawy; wnioski mniejszoÊci sà traktowane w g∏osowaniu jak inne poprawki. Do wniosków
mniejszoÊci stosuje si´ odpowiednio art. 42 ust. 4.
4.1) Je˝eli komisje przedstawiajà w sprawozdaniu
wniosek o odrzucenie projektu, w sprawozdaniu nie zamieszcza si´ wniosków mniejszoÊci i wniosków Komisji Ustawodawczej, o których mowa w art. 83 ust. 2.
5. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie sprawozdaƒ komisji oraz dor´czenie ich pos∏om.
6. Na posiedzeniu Sejmu sprawozdanie komisji
przedstawia wybrany z ich sk∏adu pose∏ sprawozdawca, który w szczególnoÊci informuje o proponowanych
przez komisj´ i przez poszczególnych pos∏ów zmianach
w przed∏o˝onym projekcie oraz o nieprzyj´tych przez
komisj´ opiniach innych komisji i pos∏ów oraz motywach ich odrzucenia; sprawozdawca informuje tak˝e
o wnioskach mniejszoÊci.
7. Pose∏ sprawozdawca nie mo˝e w swoim sprawozdaniu przedstawiaç innych wniosków ni˝ zamieszczone w sprawozdaniu komisji.
Art. 44. 1.2) Drugie czytanie obejmuje
1) przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji
o projekcie ustawy,
2) przeprowadzenie debaty oraz zg∏aszanie poprawek
i wniosków.
1.3) Drugie czytanie obejmuje
1) przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji o projekcie ustawy oraz w przypadku, o którym mowa w art. 47
ust. 2 pkt 2, sprawozdania poprawionego,
2) przeprowadzenie debaty oraz zg∏aszanie poprawek
i wniosków, z zastrze˝eniem art. 46.
2.2) Poprawki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, po ustnym zg∏oszeniu przedstawia si´ Marsza∏kowi Sejmu na
piÊmie w odpowiedniej formie.
2.3) Poprawki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, po ustnym zg∏oszeniu przedstawia si´ na piÊmie Marsza∏kowi Sejmu. Poprawki powinny zawieraç wynikajàce z nich konsekwencje dla tekstu projektu ustawy.
—————————
1) Ma zastosowanie do projektów, co do których pierwsze
czytanie odby∏o si´ poczàwszy od dnia 13 marca 2002 r.,
stosownie do art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 14 lutego 2002 r. w sprawie zmiany
Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 9, poz. 162), która wesz∏a w ˝ycie z dniem
13 marca 2002 r.
2) W tym brzmieniu ma zastosowanie do projektów, co do
których pierwsze czytanie odby∏o si´ przed dniem
13 marca 2002 r., stosownie do art. 2 uchwa∏y, o której
mowa w przypisie 1.
3) W tym brzmieniu ma zastosowanie do projektów, co do
których pierwsze czytanie odby∏o si´ poczàwszy od dnia
13 marca 2002 r., stosownie do art. 2 uchwa∏y, o której
mowa w przypisie 1.
Poz. 398
3. Drugie czytanie mo˝e si´ odbyç nie wczeÊniej ni˝
siódmego dnia od dor´czenia pos∏om sprawozdania
komisji, chyba ˝e Sejm postanowi inaczej.
Art. 45. Prawo wnoszenia poprawek do projektów
ustaw w trakcie ich rozpatrywania przez Sejm przys∏uguje wnioskodawcy, pos∏om i Radzie Ministrów.
Art. 46.1) 1. W przypadku, o którym mowa w art. 43
ust. 2 pkt 3, na posiedzeniu Sejmu przedstawiane jest
sprawozdanie komisji o projekcie ustawy, a nast´pnie
przeprowadza si´ debat´ bez prawa zg∏aszania poprawek i wniosków.
2. Je˝eli Sejm odrzuci przedstawiony w sprawozdaniu komisji wniosek o odrzucenie projektu, projekt kieruje si´ do komisji, które rozpatrywa∏y projekt, w celu
ponownego rozpatrzenia. Przepisy art. 40—43 stosuje
si´ odpowiednio.
Art. 47. 1.2) W razie zg∏oszenia w drugim czytaniu
nowych poprawek i wniosków projekt kieruje si´ ponownie do komisji, które go rozpatrywa∏y, chyba ˝e
Sejm postanowi inaczej. Do poprawek i wniosków stosuje si´ odpowiednio art. 42 ust. 4.
1.3) Projekt kieruje si´ ponownie do komisji, które go
rozpatrywa∏y, w razie zg∏oszenia w drugim czytaniu nowych
poprawek i wniosków, o ile Sejm nie postanowi inaczej, lub
w celu sporzàdzenia poprawionego sprawozdania, o którym
mowa w ust. 2 pkt 2. Do poprawek i wniosków stosuje si´
odpowiednio art. 42 ust. 4.
2.2) Komisje, po rozpatrzeniu z udzia∏em wnioskodawców zg∏oszonych poprawek i wniosków, przedk∏adajà Sejmowi dodatkowe sprawozdanie, w którym
przedstawiajà wniosek o ich przyj´cie lub odrzucenie;
przepis art. 43 ust. 6 stosuje si´ odpowiednio.
2.3) Komisje
1) po rozpatrzeniu z udzia∏em wnioskodawców zg∏oszonych poprawek i wniosków, przedk∏adajà Sejmowi dodatkowe sprawozdanie, w którym przedstawiajà wniosek o ich przyj´cie lub odrzucenie; przepisy art. 43 ust. 6
stosuje si´ odpowiednio, albo
2) kierujàc si´ przeprowadzonà dotychczas debatà, zg∏oszonymi poprawkami i wnioskami, wnioskami Komisji Ustawodawczej, wnioskami mniejszoÊci, przedk∏adajà Sejmowi poprawione sprawozdanie w formie
tekstu jednolitego projektu. Do poprawionego sprawozdania przepisy art. 43 ust. 1, 3 i 5—7 stosuje si´ odpowiednio.
3.1) Poprawione sprawozdanie sporzàdza si´
w wyniku ponownego skierowania sprawozdania,
o którym mowa w art. 43 ust. 1, przez Prezydium Sejmu do komisji, które rozpatrywa∏y projekt. Poprawione sprawozdanie mo˝e byç równie˝ sporzàdzone na
zaakceptowany przez Prezydium Sejmu wniosek komisji, do których projekt zosta∏ skierowany w trybie
ust. 1.
4.2) W razie nieobecnoÊci wnioskodawcy komisja
mo˝e nie rozpatrywaç zg∏oszonej przez niego poprawki.
4.3) W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, komisja mo˝e nie rozpatrywaç poprawki zg∏oszonej przez wnioskodawc´ w razie nieobecnoÊci wnioskodawcy lub je˝eli poprawka nie spe∏nia wymagaƒ, o których mowa w art. 44
ust. 2.
1) przystàpienie do pierwszego czytania niezw∏ocznie
po otrzymaniu przez pos∏ów projektu,
5. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie dodatkowego sprawozdania komisji.
3) przystàpienie do drugiego czytania niezw∏ocznie po
otrzymaniu przez pos∏ów druku sprawozdania komisji.
6. Rozpatrzenie przez Sejm sprawozdania, o którym
mowa w ust. 2, odbywa si´ po jego dor´czeniu pos∏om.
Art. 48. Trzecie czytanie mo˝e si´ odbyç niezw∏ocznie, je˝eli w drugim czytaniu projekt nie zosta∏ skierowany ponownie do komisji.
Art. 49. Trzecie czytanie projektu obejmuje
1) przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji lub — je˝eli projekt nie zosta∏ ponownie skierowany do komisji — przedstawienie przez pos∏a
sprawozdawc´ poprawek i wniosków zg∏oszonych
podczas drugiego czytania,
2) g∏osowanie.
Art. 50. 1. Porzàdek g∏osowania jest nast´pujàcy
1) g∏osowanie wniosku o odrzucenie projektu w ca∏oÊci, je˝eli wniosek taki zosta∏ postawiony,
2) g∏osowanie poprawek do poszczególnych artyku∏ów, przy czym w pierwszej kolejnoÊci g∏osuje si´
poprawki, których przyj´cie lub odrzucenie rozstrzyga o innych poprawkach,
3) g∏osowanie projektu w ca∏oÊci w brzmieniu zaproponowanym przez komisje, ze zmianami wynikajàcymi z przeg∏osowanych poprawek.
2. Marsza∏ek Sejmu ustala porzàdek g∏osowania
projektów uchwa∏ i poprawek do nich.
3. Marsza∏ek Sejmu mo˝e z w∏asnej inicjatywy odmówiç poddania pod g∏osowanie poprawki, która
uprzednio nie by∏a przed∏o˝ona komisji w formie pisemnej.
4. Marsza∏ek Sejmu mo˝e odroczyç g∏osowanie
nad ca∏oÊcià projektu ustawy na czas potrzebny do
stwierdzenia, czy wskutek przyj´tych poprawek nie zachodzà sprzecznoÊci pomi´dzy poszczególnymi przepisami.
5. Marsza∏ek Sejmu kieruje projekt, o którym mowa
w ust. 4, do komisji, które go rozpatrywa∏y, lub do Komisji Ustawodawczej w celu przedstawienia opinii, czy
wskutek przyj´tych poprawek nie zachodzà sprzecznoÊci pomi´dzy poszczególnymi przepisami. Opinia zawiera równie˝ stanowisko komisji w sprawie przyj´cia
albo odrzucenia projektu ustawy przez Sejm.
6. Sejm mo˝e postanowiç poddanie projektu ustawy pod g∏osowanie w ca∏oÊci, ∏àcznie z poprawkami,
je˝eli nie zg∏oszono w tym zakresie sprzeciwu.
Art. 51. Sejm w szczególnie uzasadnionych wypadkach mo˝e skróciç post´powanie z projektami ustaw
oraz uchwa∏ przez
2) przystàpienie do drugiego czytania niezw∏ocznie po
zakoƒczeniu pierwszego bez odsy∏ania projektu do
komisji,
Art. 52. 1. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a niezw∏ocznie
Marsza∏kowi Senatu i Prezydentowi potwierdzony
swoim podpisem tekst uchwalonej przez Sejm ustawy.
2. Tekst ustawy, o którym mowa w ust. 1, dostarcza
si´ pos∏om.
Art. 53. 1. O powzi´tych przez Sejm uchwa∏ach
Marsza∏ek Sejmu zawiadamia Prezydenta, Marsza∏ka
Senatu i Prezesa Rady Ministrów oraz przesy∏a im podpisane przez siebie teksty uchwa∏.
2. Prezes Rady Ministrów zarzàdza og∏oszenie
uchwa∏y Sejmu w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, je˝eli Marsza∏ek Sejmu tak postanowi.
Art. 54. 1. Uchwa∏´ Senatu zawierajàcà poprawki
do ustawy uchwalonej przez Sejm albo odrzucajàcà
ustaw´ w ca∏oÊci Marsza∏ek Sejmu kieruje do rozpatrzenia przez komisje, które projekt ustawy rozpatrywa∏y. Do poprawek Senatu stosuje si´ odpowiednio
art. 42 ust. 1 oraz 4.
2. Do udzia∏u w posiedzeniu, na którym jest rozpatrywana uchwa∏a Senatu, komisje zapraszajà senatora
sprawozdawc´ reprezentujàcego komisje Senatu, które omawianà ustaw´ rozpatrywa∏y. Przewodniczàcy
posiedzenia udziela g∏osu senatorowi sprawozdawcy,
na jego wniosek, poza kolejnoÊcià wystàpieƒ. NieobecnoÊç senatora sprawozdawcy nie wstrzymuje rozpatrzenia uchwa∏y.
3. Komisje po rozpatrzeniu uchwa∏y Senatu przedk∏adajà Sejmowi sprawozdanie. W sprawozdaniu tym
komisje przedstawiajà wniosek o odrzucenie lub przyj´cie wszystkich albo niektórych poprawek zawartych
w uchwale Senatu bàdê o odrzucenie albo przyj´cie
uchwa∏y Senatu o odrzuceniu ustawy w ca∏oÊci.
4. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie uchwa∏y
Senatu i sprawozdania komisji oraz dor´czenie ich pos∏om.
5. Rozpatrzenie sprawozdania komisji przez Sejm
mo˝e odbyç si´ nie wczeÊniej ni˝ trzeciego dnia od dor´czenia pos∏om tego sprawozdania, chyba ˝e Sejm
postanowi inaczej.
6. Marsza∏ek Sejmu poddaje pod g∏osowanie wnioski o odrzucenie poszczególnych poprawek, chyba ˝e
ze sprawozdania komisji wynika celowoÊç g∏osowania
∏àcznego nad cz´Êcià lub ca∏oÊcià poprawek zawartych
w uchwale Senatu.
7. Uchwa∏´ Senatu o odrzuceniu ustawy lub poprawk´ zaproponowanà w uchwale Senatu uwa˝a si´
za przyj´tà, je˝eli Sejm nie odrzuci jej bezwzgl´dnà
wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy
ustawowej liczby pos∏ów.
8. Sejm, na wniosek Marsza∏ka Sejmu, mo˝e rozpatrzyç poprawki zawarte w uchwale Senatu bez uprzedniego skierowania jej do komisji.
Art. 55. Marsza∏ek Sejmu informuje Sejm o uchwa∏ach Senatu przyjmujàcych bez zmian ustaw´ uchwalonà przez Sejm oraz o ustawach uchwalonych przez
Sejm, co do których Senat nie podjà∏ uchwa∏y.
Art. 56. Niezw∏ocznie po ustaleniu tekstu ustawy
w wyniku rozpatrzenia uchwa∏y Senatu albo po uzyskaniu informacji o przyj´ciu ustawy przez Senat bàdê po
bezskutecznym up∏ywie terminu do podj´cia uchwa∏y
Senatu Marsza∏ek Sejmu przesy∏a Prezydentowi tekst
ustawy, potwierdzony swoim podpisem.
Art. 57. 1. Wystàpienie Prezydenta o przedstawienie opinii w sprawie ustawy, której poszczególne przepisy Trybuna∏ Konstytucyjny uzna∏ za niezgodne z Konstytucjà, Marsza∏ek Sejmu kieruje do komisji, które rozpatrywa∏y projekt ustawy przed uchwaleniem jej przez
Sejm, przekazujàc im jednoczeÊnie wyrok Trybuna∏u
Konstytucyjnego dotyczàcy tej ustawy, wraz z uzasadnieniem.
2. Komisje, nie póêniej ni˝ w ciàgu 14 dni od dnia
skierowania pisma Prezydenta do komisji, przedstawiajà Marsza∏kowi Sejmu stanowisko co do celowoÊci
zwrócenia ustawy Sejmowi albo podpisania jej przez
Prezydenta z pomini´ciem przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucjà.
3. Marsza∏ek Sejmu mo˝e ustaliç krótszy termin
przedstawienia stanowiska komisji.
Art. 58. 1. Usuni´ciem niezgodnoÊci, w wypadku
zwrócenia ustawy Sejmowi przez Prezydenta, jest
uchwalenie tekstu odpowiednich zmian przepisów,
które Trybuna∏ Konstytucyjny uzna∏ za niezgodne
z Konstytucjà, z zachowaniem ich dotychczasowego
zakresu przedmiotowego.
2. Usuni´cie niezgodnoÊci mo˝e dotyczyç równie˝
niezb´dnych zmian redakcyjnych majàcych na celu dostosowanie innych przepisów ustawy do przepisów
zmienionych z zachowaniem zakresu, o którym mowa
w ust. 1.
Art. 59. 1. Zwróconà ustaw´ Marsza∏ek Sejmu kieruje do komisji, które rozpatrywa∏y jej projekt przed uchwaleniem przez Sejm; Marsza∏ek Sejmu mo˝e wyznaczyç
komisjom termin przedstawienia sprawozdania.
2. Pierwsze posiedzenie komisji obejmuje przedstawienie wyroku Trybuna∏u Konstytucyjnego oraz wystàpienia Prezydenta w sprawie zwrócenia ustawy Sejmowi, a tak˝e debat´ w sprawie za∏o˝eƒ koniecznych
zmian w ustawie; do udzia∏u w tym posiedzeniu komisje zapraszajà równie˝ przedstawiciela Prezydenta.
3. Sprawozdanie komisji obejmuje propozycje tekstu zmian zwróconej ustawy oraz uzasadnienie koniecznoÊci ich wprowadzenia w rozumieniu art. 58.
Poz. 398
4. W sprawach nieuregulowanych stosuje si´ przepisy art. 38, 40, 41, 42 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 43.
Art. 60. 1. W debacie nad sprawozdaniem komisji
niedopuszczalne jest zg∏aszanie poprawek wykraczajàcych poza zakres, o którym mowa w art. 58.
2. W sprawach nieuregulowanych stosuje si´ przepisy art. 44—49.
Art. 61. 1. Porzàdek g∏osowania jest nast´pujàcy
1) g∏osowanie poszczególnych poprawek do zmian,
2) g∏osowanie tekstu zmian w ca∏oÊci, z uwzgl´dnieniem przyj´tych poprawek.
2. Marsza∏ek Sejmu odmawia poddania pod g∏osowanie poprawek wykraczajàcych poza zakres okreÊlony w art. 58.
3. Przed podj´ciem decyzji, o której mowa w ust. 2,
Marsza∏ek Sejmu mo˝e zasi´gnàç opinii Komisji Ustawodawczej.
4. W sprawach nieuregulowanych stosuje si´ przepisy art. 50 ust. 3—6.
Art. 62. 1. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a Marsza∏kowi
Senatu i Prezydentowi uchwa∏´ Sejmu w sprawie usuni´cia niezgodnoÊci w ustawie oraz uzasadnienie koniecznoÊci ich wprowadzenia w rozumieniu art. 58.
2. W sprawach nieuregulowanych stosuje si´ przepisy art. 52, 54 i 55.
Art. 63. 1. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a Prezydentowi
tekst ustawy ze wskazaniem zmian wynikajàcych z usuni´cia niezgodnoÊci, ustalonych w wyniku rozpatrzenia
jej przez Sejm i Senat, oraz uzasadnienie koniecznoÊci
ich wprowadzenia w rozumieniu art. 58.
2. W sprawach nieuregulowanych stosuje si´ przepis art. 56.
Art. 64. 1. Ustaw´, której podpisania Prezydent odmówi∏, przekazujàc jà wraz z umotywowanym wnioskiem Sejmowi do ponownego rozpatrzenia, Marsza∏ek Sejmu kieruje do komisji, które rozpatrywa∏y projekt ustawy przed uchwaleniem jej przez Sejm.
2. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie wniosku
Prezydenta, o którym mowa w ust. 1, i dor´czenie go
pos∏om.
3. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta komisje, do
których wniosek ten zosta∏ skierowany, przedk∏adajà
Sejmowi sprawozdanie. W sprawozdaniu tym komisje
przedstawiajà wniosek o ponowne uchwalenie ustawy
w brzmieniu dotychczasowym bàdê wniosek przeciwny.
4. Na posiedzeniu Sejmu przedstawiciel Prezydenta, w jego imieniu, przedstawia motywacj´ wniosku
o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm, a nast´pnie pose∏ sprawozdawca przedstawia stanowisko komisji.
5. O ponownym uchwaleniu przez Sejm ustawy
w brzmieniu dotychczasowym, wi´kszoÊcià 3/5 g∏osów
w obecnoÊci co najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów, Marsza∏ek Sejmu powiadamia niezw∏ocznie Prezydenta.
Art. 69. 1. W trybie przewidzianym dla uchwa∏ Sejm
mo˝e podejmowaç
6. Je˝eli Sejm ponownie nie uchwali ustawy
w brzmieniu dotychczasowym, post´powanie ustawodawcze ulega zamkni´ciu.
2) deklaracje — zawierajàce zobowiàzanie do okreÊlonego post´powania.
Art. 65. 1. Sejm rozpatruje wniosek o przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego przedstawiony
przez podmioty wskazane w ustawie.
1) apele — zawierajàce wezwanie do okreÊlonego zachowania si´, podj´cia inicjatywy lub zadania,
2. Wniosek o przeprowadzenie referendum przedstawiciel lub pe∏nomocnik wnioskodawcy sk∏ada na r´ce Marsza∏ka Sejmu.
3. Sejm mo˝e postanowiç o poddaniu okreÊlonej
sprawy pod referendum z w∏asnej inicjatywy na wniosek z∏o˝ony przez Prezydium Sejmu, komisj´ sejmowà
lub co najmniej 69 pos∏ów; art. 34 ust. 1 stosuje si´ odpowiednio; do wniosku do∏àcza si´ uzasadnienie.
4. Marsza∏ek Sejmu kieruje wniosek na posiedzenie
Sejmu; art. 37 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
5. Przedstawiciel lub pe∏nomocnik wnioskodawcy
na posiedzeniu Sejmu uzasadnia wniosek i odpowiada
na pytania pos∏ów, a tak˝e ma prawo uczestniczenia
w posiedzeniach komisji, o której mowa w art. 66
ust. 3.
Art. 66. 1. Rozpatrzenie wniosku obejmuje jego
uzasadnienie przez wnioskodawc´, pytania pos∏ów
i odpowiedzi wnioskodawcy oraz debat´.
2. Po rozpatrzeniu wniosku Sejm bezwzgl´dnà
wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy
ustawowej liczby pos∏ów podejmuje uchwa∏´ w sprawie jego przyj´cia; niepodj´cie uchwa∏y w sprawie
przyj´cia wniosku oznacza jego nieuwzgl´dnienie.
3. W razie przyj´cia wniosku Sejm kieruje go do Komisji Ustawodawczej w celu przygotowania i przedstawienia projektu uchwa∏y o przeprowadzeniu referendum.
Art. 67. 1. Projekt uchwa∏y opracowany przez komisj´ na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 65
ust. 1, w cz´Êci dotyczàcej treÊci karty do g∏osowania
nie mo˝e zmieniaç zakresu przedmiotowego wniosku
rozpatrzonego przez Sejm ani merytorycznej treÊci pytaƒ lub wariantów rozwiàzaƒ.
2. W przypadkach okreÊlonych w ust. 1 Marsza∏ek
Sejmu nie poddaje pod g∏osowanie poprawek, w tym
równie˝ pochodzàcych od wnioskodawcy, albo wniosków mniejszoÊci, zmieniajàcych zakres przedmiotowy
wniosku lub merytorycznà treÊç pytaƒ lub wariantów
rozwiàzaƒ.
Art. 68. Sejm podejmuje uchwa∏´ o przeprowadzeniu referendum bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów
w obecnoÊci co najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów.
1) rezolucje — zawierajàce wezwanie okreÊlonego organu paƒstwowego do podj´cia wskazanego w rezolucji jednorazowego dzia∏ania,
2. Ponadto Sejm mo˝e podejmowaç
2) oÊwiadczenia — zawierajàce stanowisko w okreÊlonej sprawie.
Art. 70. 1. W post´powaniu dotyczàcym projektów
ustaw i uchwa∏ uczestniczy przedstawiciel s∏u˝by
prawnej Kancelarii Sejmu, przedstawiajàc wnioski lub
uwagi w zakresie problematyki prawno-legislacyjnej,
w tym w sprawie zgodnoÊci projektów ustaw z prawem
Unii Europejskiej.
2. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zwróciç si´ do komisji
o ustosunkowanie si´ do nieuwzgl´dnionych wniosków lub uwag s∏u˝by prawnej Kancelarii Sejmu dotyczàcych istotnych problemów legislacyjnych, a tak˝e
zgodnoÊci z prawem Unii Europejskiej. W przypadku
wniosków i uwag dotyczàcych niezgodnoÊci z prawem
Unii Europejskiej Marsza∏ek Sejmu mo˝e je przekazaç
Komisji Europejskiej.
Rozdzia∏ 2
Post´powanie z pilnymi projektami ustaw
Art. 71. 1. Marsza∏ek Sejmu, nadajàc bieg projektowi ustawy wniesionemu do Sejmu przez Rad´ Ministrów w trybie art. 123 Konstytucji, zwanemu dalej „pilnym projektem ustawy”, ustala jednoczeÊnie orientacyjny kalendarz prac w Sejmie nad projektem.
2. Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Prezydium Sejmu, mo˝e zwróciç Radzie Ministrów pilny projekt ustawy w celu uzupe∏nienia, je˝eli uzasadnienie
do∏àczone do projektu jest niekompletne. Art. 34 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 72. 1. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie
pilnych projektów ustaw niezw∏ocznie po ich otrzymaniu.
2. Dor´czenie projektu pos∏om mo˝e byç — w uzasadnionych wypadkach — zastàpione podaniem do
wiadomoÊci, ˝e druki projektu sà wy∏o˝one do odbioru
w Kancelarii Sejmu. Art. 35 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 73. 1. Pierwsze czytanie pilnego projektu ustawy przeprowadza si´ na posiedzeniu Sejmu lub komisji. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zarzàdziç przeprowadzenie
pierwszego czytania bez zachowania terminu okreÊlonego w art. 37 ust. 4.
2. Marsza∏ek Sejmu, kierujàc pilny projekt ustawy
do komisji, ustala im jednoczeÊnie termin przedstawienia sprawozdania, nie d∏u˝szy jednak ni˝ 30 dni.
3. Przepisy art. 38, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 40—43 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 74. Pilny projekt ustawy Marsza∏ek Sejmu
wprowadza do porzàdku dziennego posiedzenia Sejmu, najbli˝szego po zakoƒczeniu prac komisji.
Art. 75. Przed rozpocz´ciem drugiego czytania Rada Ministrów mo˝e wycofaç klauzul´ pilnoÊci.
Art. 76. 1. Drugie czytanie pilnego projektu ustawy
obejmuje
1) przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji
o projekcie ustawy,
2) przeprowadzenie debaty i zg∏aszanie poprawek.
2. Do trzeciego czytania pilnego projektu ustawy
stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 47—49.
3. Marsza∏ek Sejmu odmawia poddania pod g∏osowanie poprawki dotyczàcej pilnego projektu ustawy,
która uprzednio nie by∏a przedstawiona komisji w formie pisemnej.
4. Przepisy art. 44 ust. 2 i art. 50 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 77. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a niezw∏ocznie,
nie póêniej jednak ni˝ w ciàgu 3 dni od dnia uchwalenia przez Sejm ustawy pilnej, Marsza∏kowi Senatu
i Prezydentowi, potwierdzony swoim podpisem, tekst
uchwalonej ustawy. Art. 52 ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 78. 1. Uchwa∏´ Senatu zawierajàcà propozycj´
dokonania okreÊlonych zmian w uchwalonej przez
Sejm ustawie pilnej lub jej odrzucenia Sejm rozpatruje
na posiedzeniu najbli˝szym po jej dor´czeniu.
2. Marsza∏ek Sejmu — ze wzgl´du na z∏o˝onoÊç
propozycji Senatu — mo˝e uprzednio skierowaç
uchwa∏´ Senatu do rozpatrzenia przez komisje, które
pilny projekt ustawy rozpatrywa∏y. Art. 54 ust. 2—4 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 79. Tekst ustawy pilnej, ustalony w wyniku rozpatrzenia propozycji Senatu, Marsza∏ek Sejmu przesy∏a Prezydentowi niezw∏ocznie, nie póêniej jednak ni˝
w ciàgu 3 dni od dnia jej uchwalenia.
Art. 80. W post´powaniu w sprawie ustawy pilnej,
której podpisania Prezydent odmówi∏, Prezydium Sejmu tak okreÊla tok prac nad wnioskiem Prezydenta
o ponowne rozpatrzenie ustawy pilnej, aby od dnia
wp∏yni´cia wniosku Prezydenta do dnia ostatecznego
rozstrzygni´cia sprawy przez Sejm nie up∏yn´∏o wi´cej
ni˝ 7 dni. Art. 64 stosuje si´ odpowiednio.
Rozdzia∏ 31)
Poz. 398
Komisji Ustawodawczej przedstawicieli, którzy uczestniczà w posiedzeniach komisji, do których projekt zosta∏ skierowany, zwanych dalej w niniejszym rozdziale
„komisjami w∏aÊciwymi” .
2. Przepisy ust. 1 nie majà zastosowania do post´powania, o którym mowa w dziale II rozdzia∏ 4.
3. Przedstawiciele Komisji Ustawodawczej, uczestniczàc w posiedzeniach komisji w∏aÊciwych, zg∏aszajà
wnioski lub propozycje poprawek w imieniu Komisji
Ustawodawczej, bez prawa udzia∏u w g∏osowaniu.
Art. 82. 1. Po rozpatrzeniu projektu przez komisje
w∏aÊciwe wnioski lub propozycje poprawek, zg∏oszone
przez przedstawicieli Komisji Ustawodawczej, o których mowa w art. 81 ust. 1, i nieuwzgl´dnione przez komisje w∏aÊciwe, mogà zostaç przed∏o˝one Prezydium
Komisji Ustawodawczej przez przedstawicieli Komisji
Ustawodawczej.
2. Je˝eli Prezydium Komisji Ustawodawczej uzna
wnioski lub propozycje poprawek, o których mowa
w ust. 1, za zasadne w ca∏oÊci lub w cz´Êci, kieruje je na
posiedzenie Komisji Ustawodawczej, która sporzàdza
stanowisko zawierajàce wnioski lub propozycje poprawek do projektu. Je˝eli Prezydium Komisji Ustawodawczej nie uzna wniosków lub propozycji poprawek
za zasadne, informuje o tym Marsza∏ka Sejmu.
3. Komisja Ustawodawcza powiadamia przewodniczàcych komisji w∏aÊciwych o posiedzeniu, którego
przedmiotem jest rozpatrzenie wniosków lub propozycji poprawek, o których mowa w ust. 1. W posiedzeniu
uczestniczà przedstawiciele komisji w∏aÊciwych. NieobecnoÊç przedstawicieli komisji nie wstrzymuje rozpatrzenia przez Komisj´ Ustawodawczà wniosków lub
propozycji poprawek, o których mowa w ust. 1.
Art. 83. 1. Stanowisko Komisji Ustawodawczej,
o którym mowa w art. 82 ust. 2, Marsza∏ek Sejmu kieruje do komisji w∏aÊciwych w celu ponownego rozpatrzenia projektu zawartego w sprawozdaniu w zakresie
wniosków lub propozycji poprawek zawartych w stanowisku Komisji Ustawodawczej.
2. Wnioski lub propozycje poprawek zawarte w stanowisku Komisji Ustawodawczej, odrzucone przez komisje w∏aÊciwe, zamieszcza si´ w sprawozdaniu jako
wnioski Komisji Ustawodawczej. Do wniosków Komisji Ustawodawczej przepisy art. 43 ust. 3 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 84. 1. Je˝eli przedstawiciele Komisji Ustawodawczej uczestniczyli w post´powaniu, o którym mowa w art. 81—83, mogà uczestniczyç równie˝ w posiedzeniu komisji, do której projekt zosta∏ skierowany
w trybie art. 47 ust. 1.
Przepisy dotyczàce udzia∏u Komisji Ustawodawczej
w post´powaniu z projektami ustaw i uchwa∏
2. Przedstawiciele Komisji Ustawodawczej mogà
przedstawiaç odr´bne wnioski o przyj´cie lub odrzucenie poprawek i wniosków zg∏oszonych w drugim czytaniu, z zastrze˝eniem ust. 5.
Art. 81. 1. Je˝eli projekt ustawy nie zostanie skierowany do Komisji Ustawodawczej, Prezydium Komisji
Ustawodawczej mo˝e wyznaczyç spoÊród cz∏onków
3. Wnioski, o których mowa w ust. 2, zg∏oszone
przez przedstawicieli Komisji Ustawodawczej i nieuwzgl´dnione przez komisje w∏aÊciwe sà przedk∏adane
Prezydium Komisji Ustawodawczej przez przedstawicieli Komisji Ustawodawczej.
4. Je˝eli Prezydium Komisji Ustawodawczej uzna
wnioski, o których mowa w ust. 2, za zasadne w ca∏oÊci lub w cz´Êci, kieruje je na posiedzenie Komisji Ustawodawczej, która sporzàdza stanowisko zawierajàce
odr´bne wnioski o przyj´cie lub odrzucenie poprawek
i wniosków zg∏oszonych w drugim czytaniu. Je˝eli Prezydium Komisji Ustawodawczej nie uzna wniosków za
zasadne, informuje o tym Marsza∏ka Sejmu. Przepisy
art. 82 ust. 3 stosuje si´ odpowiednio. Odr´bne wnioski, o których mowa w zdaniu pierwszym, zamieszcza
si´ w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 47 ust. 2
pkt 1.
5. W przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 3, do
udzia∏u Komisji Ustawodawczej w pracach komisji
w∏aÊciwych przepisy art. 82 i art. 83 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 85. Wnioski, o których mowa w art. 83 ust. 2
i art. 84 ust. 4, przedstawia na posiedzeniu Sejmu pose∏ wskazany przez Prezydium Komisji Ustawodawczej
spoÊród cz∏onków Komisji Ustawodawczej, który zabiera g∏os po sprawozdawcy.
Art. 86. Do post´powania z uchwa∏à Senatu zawierajàcà poprawki do ustawy uchwalonej przez Sejm albo odrzucajàcà ustaw´ w ca∏oÊci przepisy art. 84
i art. 85 stosuje si´ odpowiednio.
Rozdzia∏ 4
Post´powanie z projektami kodeksów
Art. 87. 1. Do post´powania z projektami kodeksów, projektami zmian kodeksów oraz z projektami
przepisów wprowadzajàcych kodeksy i ich zmian stosuje si´ przepisy dzia∏u II rozdzia∏u 1 i 14, chyba ˝e przepisy niniejszego rozdzia∏u stanowià inaczej.
2. Marsza∏ek Sejmu, nadajàc bieg projektowi, rozstrzyga ostatecznie, czy jest on jednym z projektów
ustaw, o których mowa w ust. 1.
Art. 88. Projekty, o których mowa w art. 87 ust. 1,
wniesione ∏àcznie i po∏àczone tematycznie sà rozpatrywane przez Sejm w tym samym post´powaniu legislacyjnym.
Art. 89. 1. Pierwsze czytanie projektu kodeksu lub
projektu przepisów wprowadzajàcych kodeks mo˝e si´
odbyç nie wczeÊniej ni˝ trzydziestego dnia od dor´czenia pos∏om druku projektu.
2. Pierwsze czytanie projektu zmian kodeksu lub
projektu zmian przepisów wprowadzajàcych kodeks
mo˝e si´ odbyç nie wczeÊniej ni˝ czternastego dnia od
dor´czenia pos∏om druku projektu.
Poz. 398
3. Komisja Nadzwyczajna mo˝e w ka˝dym czasie
wystàpiç do Sejmu z wnioskiem o debat´ na temat wybranych zagadnieƒ dotyczàcych projektu kodeksu.
Art. 91. 1. Komisja Nadzwyczajna mo˝e tworzyç
podkomisje sta∏e do szczegó∏owego rozpatrzenia projektu oraz zespo∏y robocze, tak˝e w ramach podkomisji.
2. Cz∏onek Komisji Nadzwyczajnej mo˝e wchodziç
w sk∏ad nie wi´cej ni˝ dwóch jej podkomisji.
3. Podkomisje mogà odbywaç posiedzenia wspólne.
Art. 92. 1. Komisja Nadzwyczajna powo∏uje zespó∏
sta∏ych ekspertów, z których 1/3 wskazuje wnioskodawca projektu kodeksu.
2. Podkomisja mo˝e powo∏aç zespó∏ sta∏ych ekspertów podkomisji.
3. Przewodniczàcy Komisji Nadzwyczajnej mo˝e
powo∏aç doraênie ekspertów do opracowania poszczególnych zagadnieƒ.
Art. 93. 1. Komisja Nadzwyczajna mo˝e przedstawiç Sejmowi sprawozdanie w formie zestawienia przyj´tych przez nià poprawek odnoszàcych si´ do projektu wniesionego przez wnioskodawców.
2. Wnioski i propozycje poprawek odrzucone przez
Komisj´ Nadzwyczajnà mogà byç zamieszczone
w sprawozdaniu Komisji jako wnioski mniejszoÊci, po
ich zg∏oszeniu w formie pisemnej, na ˝àdanie co najmniej 5 pos∏ów — cz∏onków Komisji Nadzwyczajnej.
3. Do wniosku mniejszoÊci wnioskodawcy do∏àczajà uzasadnienie, które powinno wskazaç ró˝nice mi´dzy sprawozdaniem Komisji a proponowanà zmianà,
a tak˝e jej cel oraz przewidywane skutki prawne i finansowe.
4. Komisja Nadzwyczajna poddaje analizie koƒcowej wnioski mniejszoÊci pod wzgl´dem ich wzajemnej
zale˝noÊci, wskazanych przez wnioskodawców skutków oraz konsekwencji dla tekstu projektu kodeksu,
a tak˝e innych projektów oraz ustaw i kodeksów z nim
zwiàzanych. Wniosku mniejszoÊci niespe∏niajàcego
wymogów zawartych w ust. 3 Komisja Nadzwyczajna
mo˝e nie umieÊciç w sprawozdaniu.
Art. 94. 1. Drugie czytanie projektu wymienionego
w art. 87 ust. 1 obejmuje
1) przedstawienie Sejmowi sprawozdania Komisji
Nadzwyczajnej o projekcie,
2) przeprowadzenie debaty oraz zg∏aszanie poprawek
i wniosków.
Art. 90. 1. Do rozpatrzenia projektów, o których mowa w art. 87 ust. 1, mo˝na powo∏aç Komisj´ Nadzwyczajnà.
2. Prawo wnoszenia poprawek w drugim czytaniu
przys∏uguje wnioskodawcy, grupie co najmniej 15 pos∏ów oraz Radzie Ministrów.
2. Komisja Nadzwyczajna mo˝e zostaç powo∏ana
przed pierwszym czytaniem projektów, o których mowa w ust. 1.
3. Poprawki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, po ustnym zg∏oszeniu przedstawia si´ Marsza∏kowi Sejmu na
piÊmie w odpowiedniej formie.
4. Drugie czytanie mo˝e odbyç si´ nie wczeÊniej ni˝
czternastego dnia od dor´czenia pos∏om sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej.
nogram w miar´ potrzeby zawiera tak˝e zakres wspó∏pracy z innymi komisjami. Komisja przesy∏a harmonogram do wiadomoÊci Marsza∏kowi Sejmu.
Art. 95. W razie zg∏oszenia w drugim czytaniu poprawki lub wniosku projekt kieruje si´ ponownie do
Komisji Nadzwyczajnej.
Art. 101. 1. Komisja mo˝e zwróciç si´ o przedstawienie opinii o projekcie ustawy dostosowawczej przez
inne komisje; komisje majà obowiàzek przedstawiç pisemnà opini´ w terminie zgodnym z harmonogramem, o którym mowa w art. 100.
Rozdzia∏ 5
Post´powanie z projektami ustaw dostosowujàcych
polskie ustawodawstwo do prawa Unii Europejskiej
Art. 96. Do post´powania z projektami ustaw, co do
których Rada Ministrów zadeklarowa∏a, ˝e majà one na
celu dostosowanie polskiego ustawodawstwa do prawa Unii Europejskiej, zwanymi dalej „projektami
ustaw dostosowawczych”, stosuje si´ przepisy dzia∏u
II rozdzia∏u 1, 2 i 14, chyba ˝e przepisy niniejszego rozdzia∏u stanowià inaczej.
Art. 97. 1. Komisjà w∏aÊciwà do rozpatrywania projektów ustaw dostosowawczych jest Komisja Europejska, zwana dalej w niniejszym rozdziale „Komisjà”.
2. Komisja jest w∏aÊciwa równie˝, gdy projekt ustawy dostosowawczej jest równoczeÊnie projektem kodeksu, projektem zmiany kodeksu, projektem ustawy
wprowadzajàcej kodeks albo projektem zmiany takiej
ustawy.
3. W uzasadnionych przypadkach Marsza∏ek Sejmu
mo˝e, po zasi´gni´ciu opinii Prezydium Komisji, skierowaç projekt ustawy dostosowawczej do innej przedmiotowo w∏aÊciwej komisji sta∏ej lub, je˝eli projekt ma
cechy okreÊlone w art. 87 ust. 1, do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. W takim przypadku przepisy niniejszego rozdzia∏u nie majà zastosowania.
Art. 98. 1. Komisja mo˝e ustaliç zasady okreÊlania
terminów posiedzeƒ oraz powiadamiania o nich.
2. Komisja mo˝e powo∏aç sta∏y zespó∏ ekspertów.
Art. 99. 1. Pierwsze czytanie projektu ustawy dostosowawczej mo˝e si´ odbyç nie wczeÊniej ni˝ trzeciego
dnia od dnia dor´czenia pos∏om druku projektu.
2. Dor´czenie projektu ustawy dostosowawczej pos∏om mo˝e byç zastàpione podaniem do wiadomoÊci,
˝e druki projektu sà wy∏o˝one do odbioru w Kancelarii
Sejmu, oraz przekazaniem druku projektu w formie zapisu elektronicznego z jednoczesnym powiadomieniem o tym pocztà elektronicznà.
3. Post´powanie nad projektem ustawy dostosowawczej nie mo˝e byç podj´te, je˝eli najpóêniej w dniu
dor´czenia projektu ustawy dostosowawczej nie zostanà dor´czone pos∏om polskie t∏umaczenia przepisów
prawa europejskiego, do których dostosowane ma byç
prawo polskie zmieniane przez ustaw´ dostosowawczà.
Art. 100. Przed przystàpieniem do szczegó∏owego
rozpatrzenia projektu ustawy dostosowawczej Komisja
ustala harmonogram prac nad tym projektem; harmo-
2. Na posiedzeniu Komisji opinie, o których mowa
w ust. 1, mogà byç prezentowane przez przedstawicieli odpowiednich komisji.
Art. 102. 1. Poprawk´ do projektu ustawy dostosowawczej na posiedzeniu Komisji mo˝e z∏o˝yç grupa co
najmniej 3 pos∏ów — cz∏onków Komisji, w formie pisemnej.
2. ˚àdanie umieszczenia w sprawozdaniu poprawki odrzuconej przez Komisj´ jako wniosku mniejszoÊci
musi z∏o˝yç na piÊmie, wraz z wynikajàcymi z tego
wniosku konsekwencjami dla tekstu projektu ustawy
dostosowawczej, co najmniej 3 pos∏ów — wnioskodawców odrzuconej poprawki.
3. Do zg∏oszenia wniosku o odrzucenie projektu
ustawy dostosowawczej stosuje si´ odpowiednio
ust. 1 i 2; przyj´cie wniosku przez Komisj´ nast´puje
bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów.
Art. 103. 1. Drugie czytanie projektu ustawy dostosowawczej odbywa si´ na posiedzeniu Sejmu, najbli˝szym po dor´czeniu pos∏om sprawozdania Komisji,
chyba ˝e Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Prezydium Komisji, postanowi inaczej.
2. Poprawki do projektu ustawy dostosowawczej
w czasie drugiego czytania mo˝e z∏o˝yç na piÊmie,
wraz z wynikajàcymi z tej poprawki konsekwencjami
dla tekstu projektu, grupa co najmniej 5 pos∏ów.
Art. 104. Rozpatrzenie poprawek Senatu nast´puje
na posiedzeniu Sejmu, najbli˝szym po dor´czeniu
sprawozdania Komisji.
Rozdzia∏ 6
Post´powanie z projektami ustaw bud˝etowych i innymi planami finansowymi paƒstwa oraz rozpatrywanie sprawozdaƒ z ich wykonania
Art. 105. 1. Wniesione do Sejmu projekty ustawy
bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa
Sejm rozpatruje w trybie przewidzianym w rozdziale 1,
ze zmianami wynikajàcymi z niniejszego rozdzia∏u.
2. W tym samym trybie Sejm rozpatruje sprawozdania z wykonania ustawy bud˝etowej i innych planów
finansowych paƒstwa.
Art. 106. 1. Projekty, a tak˝e sprawozdania, o których mowa w art. 105, Sejm kieruje do rozpatrzenia do
Komisji Finansów Publicznych.
2. Poszczególne cz´Êci projektów i sprawozdaƒ,
o których mowa w art. 105, rozpatrujà tak˝e w∏aÊciwe
komisje sejmowe, które przekazujà Komisji Finansów
Publicznych stanowiska zawierajàce wnioski, opinie
lub propozycje poprawek — wraz z uzasadnieniem.
3. Wnioski, opinie lub propozycje poprawek, odrzucone przez komisje, na ˝àdanie wnioskodawców do∏àcza si´ do stanowiska komisji jako zdania odr´bne.
4. Przed∏o˝one przez Najwy˝szà Izb´ Kontroli uwagi do sprawozdaƒ z wykonania ustawy bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa Marsza∏ek Sejmu
kieruje odpowiednio do w∏aÊciwych komisji sejmowych rozpatrujàcych poszczególne cz´Êci sprawozdaƒ.
5. Prezydium Sejmu, na wniosek Komisji Finansów
Publicznych, okreÊla tryb prac w komisjach sejmowych
w sprawach projektów i sprawozdaƒ, o których mowa
w art. 105.
6. W posiedzeniach w∏aÊciwych komisji sejmowych, na których rozpatrywane sà poszczególne cz´Êci
projektów i sprawozdaƒ, o których mowa w art. 105,
uczestniczà przedstawiciele Komisji Finansów Publicznych.
7. Komisja Finansów Publicznych oraz komisje rozpatrujàce cz´Êci bud˝etowe mogà wyst´powaç do w∏aÊciwych komisji sejmowych o dodatkowe opinie, a tak˝e zwracaç si´ do nich z pytaniami w celu uzyskania informacji w sprawie poszczególnych cz´Êci projektów
lub sprawozdaƒ, o których mowa w art. 105.
Art. 107. 1. Na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych przed∏o˝one stanowiska w∏aÊciwych komisji
sejmowych do poszczególnych cz´Êci projektów i sprawozdaƒ, o których mowa w art. 105, przedstawiajà
przedstawiciele tych komisji. Nie mogà oni przedstawiaç niezawartych w stanowiskach w∏aÊciwych komisji wniosków, opinii i propozycji poprawek. Przedstawiciele Komisji Finansów Publicznych, którzy uczestniczyli w pracach w∏aÊciwych komisji sejmowych, przedstawiajà na piÊmie opinie w sprawie przed∏o˝onych
przez te komisje stanowisk.
2. Poprawki do projektu ustawy bud˝etowej, zg∏aszane na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych,
wymagajà formy pisemnej.
Art. 108. 1. Komisja Finansów Publicznych, po rozpatrzeniu przy udziale przedstawicieli poszczególnych
komisji sejmowych projektów oraz sprawozdaƒ, o których mowa w art. 105, a tak˝e stanowisk przekazanych
przez komisje, przedstawia na posiedzeniu Sejmu
sprawozdanie wraz z wnioskami
1) w odniesieniu do projektów ustawy bud˝etowej
i innych planów finansowych paƒstwa — w sprawie ich przyj´cia bez poprawek lub przyj´cia z poprawkami,
2) w odniesieniu do sprawozdaƒ z wykonania ustawy
bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa
— w sprawie ich przyj´cia lub odrzucenia oraz
w przedmiocie absolutorium.
2. Komisja Finansów Publicznych przedk∏ada równoczeÊnie Sejmowi informacje o nieuwzgl´dnionych
wnioskach poszczególnych komisji sejmowych.
Poz. 398
Art. 109. W razie zaistnienia koniecznoÊci przedstawienia dodatkowego sprawozdania do projektu ustawy bud˝etowej, Sejm rozpatruje je na najbli˝szym posiedzeniu po zakoƒczeniu prac Komisji Finansów Publicznych.
Art. 110. Zg∏oszone Sejmowi przez Senat propozycje okreÊlonych zmian w ustawie bud˝etowej Marsza∏ek Sejmu przekazuje do Komisji Finansów Publicznych, która przedstawia Sejmowi swoje sprawozdanie.
Art. 111. Uchwa∏´ w przedmiocie absolutorium
Sejm podejmuje po wys∏uchaniu opinii Najwy˝szej
Izby Kontroli przedstawionej przez jej Prezesa.
Rozdzia∏ 7
Uchwalanie wotum zaufania i wotum nieufnoÊci;
wybór Rady Ministrów
Art. 112. 1. W debacie nad programem dzia∏ania
i wnioskiem o udzielenie wotum zaufania Radzie Ministrów powo∏anej przez Prezydenta w trybie art. 154
ust. 1 Konstytucji, przedstawionymi przez Prezesa Rady Ministrów po wyczerpaniu listy mówców i zadaniu
pytaƒ, g∏os mo˝e zabraç tylko Prezes Rady Ministrów.
2. Marsza∏ek Sejmu poddaje pod g∏osowanie wniosek Prezesa Rady Ministrów. Inne wnioski w tej sprawie sà niedopuszczalne.
3. Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzgl´dnà
wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy
ustawowej liczby pos∏ów.
Art. 113. 1. W razie niepowo∏ania Rady Ministrów
przez Prezydenta w trybie art. 154 ust. 1 Konstytucji albo nieudzielenia przez Sejm powo∏anej Radzie Ministrów wotum zaufania w trybie art. 154 ust. 2 Konstytucji, kandydata na Prezesa Rady Ministrów mo˝e zg∏osiç co najmniej 46 pos∏ów.
2. Termin zg∏aszania kandydatur na Prezesa Rady
Ministrów wyznacza Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu
opinii Konwentu Seniorów.
3. Sejm wybiera Prezesa Rady Ministrów w g∏osowaniu imiennym.
4. Prezes Rady Ministrów przedstawia Sejmowi na
posiedzeniu program dzia∏ania Rzàdu oraz proponowany przez niego sk∏ad Rady Ministrów.
5. Wniosek Prezesa Rady Ministrów w sprawie wyboru Rady Ministrów jest g∏osowany ∏àcznie. Art. 112
ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.
6. Sejm wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz proponowanych przez niego cz∏onków Rady Ministrów
bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów.
7. Uchwa∏´ o wyborze Rady Ministrów Marsza∏ek
Sejmu przekazuje niezw∏ocznie Prezydentowi.
Art. 114. W wypadku powo∏ania Rady Ministrów
przez Prezydenta w trybie art. 155 Konstytucji Sejm
udziela wotum zaufania tak powo∏anej Radzie Ministrów wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów.
Art. 115. 1. Wniosek o wyra˝enie wotum nieufnoÊci
Radzie Ministrów sk∏ada si´ w formie pisemnej na r´ce Marsza∏ka Sejmu.
2. Po z∏o˝eniu wniosku podpisy pos∏ów popierajàcych wniosek nie mogà byç wycofane, a tak˝e nie mogà byç pod nim sk∏adane dalsze podpisy.
3. O zg∏oszeniu wniosku Marsza∏ek Sejmu zawiadamia niezw∏ocznie Prezydenta i Prezesa Rady Ministrów.
Poz. 398
Rozdzia∏ 8
Post´powanie z zawiadomieniem Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przed∏o˝enia Prezydentowi do ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej, której ratyfikacja
nie wymaga zgody wyra˝onej w ustawie
Art. 118. 1. W razie zawiadomienia Sejmu przez
Prezesa Rady Ministrów o zamiarze przed∏o˝enia Prezydentowi do ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej,
której ratyfikacja nie wymaga zgody wyra˝onej w ustawie, Marsza∏ek Sejmu zarzàdza drukowanie zawiadomienia wraz z tekstem umowy mi´dzynarodowej oraz
dor´czenie ich pos∏om.
4. Rozpatrzenie wniosku o wyra˝enie wotum nieufnoÊci przez Sejm i poddanie go pod g∏osowanie nast´puje na najbli˝szym posiedzeniu Sejmu przypadajàcym po up∏ywie 7 dni od dnia jego zg∏oszenia i nie póêniej ni˝ na nast´pnym posiedzeniu.
2. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, Marsza∏ek Sejmu kieruje niezw∏ocznie do Komisji Spraw
Zagranicznych celem zaj´cia stanowiska co do zasadnoÊci wybranego przez Rad´ Ministrów trybu ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej, okreÊlajàc zarazem termin przed∏o˝enia przez Komisj´ sprawozdania.
5. Je˝eli zg∏oszono wi´cej ni˝ jeden wniosek o wyra˝enie wotum nieufnoÊci, sà one rozpatrywane ∏àcznie, jednak poddanie ich pod g∏osowanie nast´puje
oddzielnie wed∏ug kolejnoÊci zg∏oszenia. W wypadku
wyra˝enia wotum nieufnoÊci na podstawie jednego
wniosku, pozosta∏e wnioski nie podlegajà g∏osowaniu.
Art. 119. 1. Pose∏ ma prawo zg∏osiç Komisji Spraw
Zagranicznych, w terminie okreÊlonym przez Marsza∏ka Sejmu, pisemne zastrze˝enie co do zasadnoÊci wybranego przez Rad´ Ministrów trybu ratyfikacji umowy
mi´dzynarodowej. Zastrze˝enie sk∏ada si´ wraz z pisemnym uzasadnieniem.
6. W debacie nad wnioskiem o wyra˝enie wotum
nieufnoÊci, po wyczerpaniu listy mówców, g∏os mo˝e
zabraç tylko Prezes Rady Ministrów.
2. O terminie i miejscu posiedzenia Komisji poÊwi´conego rozpatrzeniu zawiadomienia, o którym mowa
w art. 118, zawiadamia si´ wszystkich pos∏ów, którzy
zg∏osili zastrze˝enia.
7. Sejm wyra˝a Radzie Ministrów wotum nieufnoÊci wi´kszoÊcià ustawowej liczby pos∏ów.
8. Uchwa∏´ o wyra˝eniu wotum nieufnoÊci Radzie
Ministrów i wyborze nowego Prezesa Rady Ministrów
Marsza∏ek Sejmu przesy∏a niezw∏ocznie Prezydentowi
i Prezesowi Rady Ministrów.
3. Po rozpatrzeniu zawiadomienia oraz zastrze˝eƒ,
o których mowa w ust. 1, Komisja Spraw Zagranicznych przedstawia sprawozdanie, które zawiera wniosek o
1) przyj´cie zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów
bez zastrze˝eƒ albo
Art. 116. 1. Sejm mo˝e wyraziç ministrowi wotum
nieufnoÊci.
2) wyra˝enie przez Sejm negatywnej opinii co do zasadnoÊci wybranego przez Rad´ Ministrów trybu
ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej.
2. Do wniosku o wyra˝enie wotum nieufnoÊci ministrowi stosuje si´ odpowiednio przepis art. 115, z tym
˝e wniosek kieruje si´ do odpowiednich komisji sejmowych.
4. W wypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, Komisja przedstawia równoczeÊnie projekt odpowiedniej
uchwa∏y Sejmu.
Art. 117. 1. Rozpatrzenie wniosku Prezesa Rady Ministrów o wyra˝enie Radzie Ministrów wotum zaufania
nast´puje na najbli˝szym posiedzeniu Sejmu, a w wypadku zg∏oszenia wniosku w trakcie posiedzenia Sejmu — w czasie jego trwania.
5. Zastrze˝enie, o którym mowa w ust. 1, odrzucone przez Komisj´, na wniosek sk∏adajàcego zastrze˝enie zamieszcza si´ w sprawozdaniu Komisji jako wniosek mniejszoÊci. W takim wypadku zastrze˝enie to musi byç sformu∏owane w postaci odpowiedniego projektu uchwa∏y Sejmu.
2. Debata nad wnioskiem obejmuje wy∏àcznie zadawanie pytaƒ Prezesowi Rady Ministrów i jego odpowiedzi na pytania.
3. Sejm wyra˝a Radzie Ministrów wotum zaufania
wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy
ustawowej liczby pos∏ów.
4. O uchwaleniu lub nieuchwaleniu wotum zaufania Radzie Ministrów Marsza∏ek Sejmu niezw∏ocznie
zawiadamia Prezydenta i Prezesa Rady Ministrów.
Art. 120. 1. W wypadkach, o których mowa
w art. 119 ust. 3 pkt 2 lub ust. 5, Marsza∏ek Sejmu
wprowadza spraw´ wybranego przez Rad´ Ministrów
trybu ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej do porzàdku dziennego posiedzenia Sejmu najbli˝szego po
przed∏o˝eniu sprawozdania Komisji. Przepisy art. 43
ust. 5—7 stosuje si´ odpowiednio. Przepisy art. 37
ust. 4 i art. 44 ust. 3 nie majà zastosowania.
2. Uchwa∏´ Sejmu wyra˝ajàcà negatywnà opini´
o wybranym przez Rad´ Ministrów trybie ratyfikacji
umowy mi´dzynarodowej Marsza∏ek Sejmu przekazuje niezw∏ocznie Prezesowi Rady Ministrów i Prezydentowi.
3. W razie niepodj´cia przez Sejm uchwa∏y wyra˝ajàcej negatywnà opini´ co do zasadnoÊci wybranego
przez Rad´ Ministrów trybu ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej uznaje si´, ˝e Sejm przyjà∏ zawiadomienie,
o którym mowa w art. 118, bez zastrze˝eƒ.
4. W wypadku, o którym mowa w art. 119 ust. 3
pkt 1, je˝eli sprawozdanie Komisji nie zawiera wniosków mniejszoÊci, Marsza∏ek Sejmu informuje Sejm na
najbli˝szym posiedzeniu o braku zastrze˝eƒ co do zasadnoÊci wybranego przez Rad´ Ministrów trybu ratyfikacji umowy mi´dzynarodowej.
Poz. 398
4. Rozpatrzenie przez Sejm spraw, o których mowa
w ust. 1 i 2, nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ w terminie
3 miesi´cy od dnia dor´czenia pos∏om tych informacji,
sprawozdaƒ i uwag.
Art. 125. 1. Sejm rozpatruje przedstawione przez
Krajowà Rad´ Radiofonii i Telewizji sprawozdanie z jej
dzia∏alnoÊci oraz informacj´ o podstawowych problemach radiofonii i telewizji.
2. Sprawozdanie i informacj´ dor´cza si´ pos∏om.
3. Rozpatrzenie sprawozdania i informacji nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ w terminie 3 miesi´cy od dnia
ich dor´czenia pos∏om.
Rozdzia∏ 9
4. Sprawozdanie przesy∏a si´ do komisji, która po
jego rozpatrzeniu przedstawia Sejmowi projekt uchwa∏y o jego przyj´ciu lub odrzuceniu.
Post´powanie w sprawach orzeczeƒ, sprawozdaƒ,
informacji, wniosków i uwag organów paƒstwowych
5. Sejm podejmuje uchwa∏´ o przyj´ciu lub odrzuceniu sprawozdania.
Art. 121. 1. W post´powaniu przed Trybuna∏em
Konstytucyjnym w sprawie stwierdzenia zgodnoÊci
ustawy z przepisami konstytucyjnymi Sejm jest reprezentowany przez przedstawiciela, którego wyznacza
Marsza∏ek Sejmu spoÊród pos∏ów.
6. Sejm rozstrzyga o sposobie wykorzystania wniosków wynikajàcych ze sprawozdania i z informacji,
o których mowa w ust. 1, a w razie potrzeby kieruje te
wnioski do w∏aÊciwych komisji.
2. Komisja Ustawodawcza przed terminem rozprawy wydaje opini´ o zawartych we wniosku o rozpatrzenie sprawy przez Trybuna∏ Konstytucyjny zarzutach co
do niezgodnoÊci ustawy z przepisami konstytucyjnymi. Pose∏ wyznaczony na przedstawiciela Sejmu ma
obowiàzek uczestniczyç w posiedzeniu Komisji.
Art. 122. Orzeczenia Trybuna∏u Konstytucyjnego
stwierdzajàce niezgodnoÊç z przepisami konstytucyjnymi aktu ustawodawczego oraz informacje o istotnych problemach wynikajàcych z jego dzia∏alnoÊci
i orzecznictwa Prezes Trybuna∏u Konstytucyjnego przekazuje Prezydium Sejmu.
Art. 123. 1. Sejm rozpatruje, po wczeÊniejszym dor´czeniu pos∏om, informacje Trybuna∏u Konstytucyjnego o istotnych problemach wynikajàcych z jego dzia∏alnoÊci i orzecznictwa oraz uwagi Trybuna∏u Konstytucyjnego o stwierdzonych uchybieniach i lukach w prawie.
2. Rozpatrzenie przez Sejm spraw, o których mowa
w ust. 1, nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ w terminie
3 miesi´cy od dnia dor´czenia pos∏om tych informacji
i uwag.
Art. 124. 1. Sejm zapoznaje si´ z przedk∏adanymi
przez Trybuna∏ Stanu informacjami o jego dzia∏alnoÊci.
Informacje te Przewodniczàcy Trybuna∏u Stanu przekazuje Prezydium Sejmu.
2. Sejm rozpatruje przedk∏adane przez Rzecznika
Praw Obywatelskich coroczne sprawozdania z jego
dzia∏alnoÊci oraz uwagi o stanie przestrzegania praw
i wolnoÊci obywateli. Sprawozdania te i uwagi Rzecznik Praw Obywatelskich przekazuje Prezydium Sejmu.
3. Informacje Trybuna∏u Stanu oraz sprawozdania
i uwagi Rzecznika Praw Obywatelskich dor´cza si´ pos∏om.
Art. 126. 1. Przedk∏adane Sejmowi przez Najwy˝szà
Izb´ Kontroli
1) uwagi do sprawozdania Rady Ministrów z wykonania ustawy bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa,
2) sprawozdania z wyników kontroli zleconych przez
Sejm i jego organy (Marsza∏ka Sejmu, Prezydium
Sejmu, komisje sejmowe) oraz przeprowadzonych
na wniosek Prezydenta i Prezesa Rady Ministrów,
a tak˝e informacje o wynikach innych kontroli,
3) wnioski w sprawie rozpatrzenia przez Sejm lub jego organy okreÊlonych problemów spo∏eczno-gospodarczych i organizacyjno-prawnych zwiàzanych z dzia∏alnoÊcià organów administracji paƒstwowej
— Prezes Najwy˝szej Izby Kontroli przedstawia Prezydium Sejmu.
2. Prezydium Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji
do Spraw Kontroli Paƒstwowej, rozpatruje wnioski,
o których mowa w ust. 1 pkt 3, i decyduje o nadaniu im
dalszego biegu, a tak˝e rozpatruje przedk∏adane przez
Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli okresowe plany pracy Najwy˝szej Izby Kontroli.
3. Uwagi, sprawozdania i informacje okreÊlone
w ust. 1 pkt 1 i 2 Marsza∏ek Sejmu kieruje do Komisji
do Spraw Kontroli Paƒstwowej i do w∏aÊciwych komisji sejmowych.
4. Przedk∏adane przez Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli sprawozdanie z rocznej dzia∏alnoÊci Najwy˝szej
Izby Kontroli rozpatruje Prezydium Sejmu; przed rozpatrzeniem tego sprawozdania Prezydium Sejmu przesy∏a je do zaopiniowania Komisji do Spraw Kontroli
Paƒstwowej oraz mo˝e przes∏aç je do ustosunkowania
si´ w∏aÊciwym komisjom sejmowym.
Rozdzia∏ 10
Post´powanie w sprawach odpowiedzialnoÊci konstytucyjnej
Art. 127. 1. Wst´pne wnioski w sprawach pociàgni´cia do odpowiedzialnoÊci konstytucyjnej osób zajmujàcych okreÊlone ustawà najwy˝sze stanowiska
paƒstwowe Marsza∏ek Sejmu kieruje do Komisji OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej; w post´powaniu przed
tà Komisjà stosuje si´ odpowiednio przepisy Kodeksu
post´powania karnego.
Poz. 398
Art. 130. Uchwa∏y o pociàgni´ciu do odpowiedzialnoÊci konstytucyjnej lub o umorzeniu post´powania
w sprawie Sejm podejmuje bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià
g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy ogólnej liczby pos∏ów.
Rozdzia∏ 11
Post´powanie w sprawach dyscyplinarnych pos∏ów
oraz w sprawach o pociàgni´cie pos∏ów do odpowiedzialnoÊci za przest´pstwa lub wykroczenia albo
o aresztowanie bàdê zatrzymanie
2. Je˝eli wst´pny wniosek nie odpowiada warunkom okreÊlonym w ustawie, Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej, wzywa wnioskodawc´ do jego uzupe∏nienia
w terminie 14 dni.
Art. 131. 1. Sprawy pos∏ów, którym zarzuca si´ naruszenie lub niedope∏nienie obowiàzków okreÊlonych
w art. 33—35 ustawy o wykonywaniu mandatu pos∏a
i senatora, Prezydium Sejmu kieruje do rozpatrzenia
przez Komisj´ Regulaminowà i Spraw Poselskich.
3. W przypadku nieuzupe∏nienia wst´pnego wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 2, Marsza∏ek
Sejmu pozostawia wniosek bez biegu.
2. Po rozpatrzeniu sprawy Komisja przedstawia
Prezydium Sejmu sprawozdanie zawierajàce opini´
w sprawie oraz ewentualnie projekt uchwa∏y, o której
mowa w art. 21, albo wniosek o umorzenie post´powania w sprawie zarzutów.
Art. 128. 1. Przewodniczàcy Komisji OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej przesy∏a osobie obj´tej wnioskiem odpis wniosku wraz z za∏àcznikami, wyznaczajàc
jej termin do z∏o˝enia pisemnych wyjaÊnieƒ i przedstawienia wniosków dowodowych.
2. Komisja, po wst´pnym zapoznaniu si´ ze zg∏oszonymi zarzutami oraz wyjaÊnieniami i wnioskami
osoby obj´tej zarzutami, okreÊla zakres i sposób przeprowadzenia post´powania dowodowego.
3. Osoba obj´ta wst´pnym wnioskiem oraz jej
obroƒca mogà braç udzia∏ w posiedzeniach Komisji, na
których przeprowadza si´ post´powanie dowodowe,
oraz w czynnoÊciach podejmowanych z upowa˝nienia
Komisji.
Art. 129. 1. Komisja OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej przedstawia Sejmowi sprawozdanie z przeprowadzonego post´powania wraz z wnioskiem o pociàgni´cie do odpowiedzialnoÊci konstytucyjnej lub umorzenie post´powania w sprawie; wraz ze sprawozdaniem Komisja przedstawia Sejmowi tak˝e wnioski
w sprawie wyboru przez Sejm oskar˝ycieli.
2. Wniosek o pociàgni´cie do odpowiedzialnoÊci
konstytucyjnej powinien zawieraç wszystkie dane wymagane przez przepisy Kodeksu post´powania karnego w stosunku do aktu oskar˝enia, a w wypadku wniosku o umorzenie post´powania — uzasadnienie faktyczne i prawne tego wniosku.
3. Sprawozdanie i wnioski dor´cza si´ wszystkim
pos∏om wraz z informacjà o udost´pnieniu do wglàdu
pos∏ów akt sprawy, której dotyczy sprawozdanie, z tym
˝e akta sprawy powinny byç udost´pnione pos∏om
w okresie nie krótszym ni˝ 21 dni przed posiedzeniem
Sejmu, na którym ma byç rozpatrzona sprawa.
4. Sejm mo˝e przed∏o˝one sprawozdanie zwróciç
Komisji w celu uzupe∏nienia post´powania; w tym wypadku Sejm okreÊla kierunek i zakres dalszego post´powania Komisji.
3. W posiedzeniu Komisji, na którym nast´puje rozpatrzenie zarzutów, ma prawo braç udzia∏ pose∏, którego zarzuty dotyczà; ma on te˝ prawo do zabierania g∏osu poza kolejnoÊcià.
Art. 132. 1. Sprawy pos∏ów, w stosunku do których
przedstawia si´ zarzut, ˝e nie wykonujà obowiàzków
poselskich, Prezydium Sejmu kieruje do rozpatrzenia
przez Komisj´ Regulaminowà i Spraw Poselskich.
2. Odwo∏anie od uchwa∏y Komisji sk∏ada si´ za poÊrednictwem przewodniczàcego Komisji, który przedstawia je Prezydium Sejmu, do∏àczajàc materia∏y z posiedzenia (posiedzeƒ) Komisji w tej sprawie. Prezydium Sejmu mo˝e ponadto zasi´gnàç opinii klubu albo
ko∏a, którego pose∏ jest cz∏onkiem.
Art. 133. 1. Wniosek w sprawie wyra˝enia zgody na
pociàgni´cie pos∏a do odpowiedzialnoÊci za przest´pstwa lub wykroczenia albo aresztowanie bàdê zatrzymanie sk∏ada si´ do Prezydium Sejmu, które przekazuje ten wniosek do rozpatrzenia przez Komisj´ Regulaminowà i Spraw Poselskich.
2. Komisja powiadamia pos∏a, którego wniosek dotyczy, o treÊci wniosku oraz terminie jego rozpatrzenia
przez Komisj´.
3. Pose∏, którego wniosek dotyczy, przedstawia Komisji wyjaÊnienia i w∏asne wnioski w tej sprawie w formie pisemnej lub ustnie.
4. Po rozpatrzeniu sprawy Komisja uchwala sprawozdanie wraz z propozycjà przyj´cia lub odrzucenia
wniosku.
5. Sprawozdanie Komisji dor´cza si´ niezw∏ocznie
pos∏om.
6. Sejm rozpatruje sprawozdanie Komisji wys∏uchujàc jedynie sprawozdawcy. Prawo do zabrania g∏osu przys∏uguje równie˝ pos∏owi, którego wniosek do-
tyczy. Nad sprawozdaniem tym nie przeprowadza si´
dyskusji.
7. Sejm po rozpatrzeniu sprawozdania rozstrzyga
wi´kszoÊcià co najmniej dwóch trzecich g∏osów
w obecnoÊci co najmniej po∏owy ogólnej liczby pos∏ów
o wyra˝eniu zgody na pociàgni´cie pos∏a do odpowiedzialnoÊci za przest´pstwa lub wykroczenia albo aresztowanie bàdê zatrzymanie.
8. W tej samej uchwale Sejm mo˝e wskazaç, ˝e sàdem w∏aÊciwym do rozpoznania sprawy o przest´pstwo jest sàd w∏aÊciwy dla dzielnicy ÂródmieÊcie gminy Warszawa-Centrum.
9. Uchwa∏a podlega og∏oszeniu w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 134. W wypadku zg∏oszenia przez uprawniony
organ wniosku w sprawie wyra˝enia zgody na pociàgni´cie do odpowiedzialnoÊci karnej pos∏a — cz∏onka
Komisji do Spraw S∏u˝b Specjalnych za przest´pstwo
naruszenia tajemnicy paƒstwowej i s∏u˝bowej, Prezydium Sejmu wykonuje w stosunku do niego zadania
Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich, o których
mowa w art. 133.
Art. 135. Przepisy art. 134 stosuje si´ odpowiednio
do pos∏a — cz∏onka Komisji Etyki Poselskiej w przypadku naruszenia tajemnicy s∏u˝bowej.
Art. 136. W sprawach, o których mowa
w art. 132—135, pose∏ mo˝e ustanowiç swojego
obroƒc´ spoÊród pos∏ów.
Rozdzia∏ 12
Komisja do Spraw S∏u˝b Specjalnych i post´powanie
w Komisji
Art. 137. 1. W sk∏ad Komisji do Spraw S∏u˝b Specjalnych wchodzi nie wi´cej ni˝ 9 pos∏ów.
2. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu, w drodze
uchwa∏y, ustala liczb´ cz∏onków Komisji do Spraw
S∏u˝b Specjalnych.
3. Zg∏oszenia kandydatów na cz∏onków Komisji dokonujà przewodniczàcy klubów poselskich lub grupy
co najmniej 35 pos∏ów. Zg∏oszenie sk∏ada si´ Marsza∏kowi Sejmu.
4. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu zg∏oszony
po zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów, wybiera
sk∏ad osobowy Komisji w g∏osowaniu ∏àcznym.
Art. 138. 1. Pierwsze posiedzenie Komisji do Spraw
S∏u˝b Specjalnych zwo∏uje i prowadzi Marsza∏ek Sejmu. Na posiedzeniu tym Komisja wybiera ze swego
grona prezydium komisji w sk∏adzie: przewodniczàcy
i do dwóch zast´pców.
2. Uchwa∏y Komisji zapadajà bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy liczby
cz∏onków Komisji.
3. Komisja ustala szczegó∏owo tryb swojej pracy
i podejmowania rozstrzygni´ç.
Poz. 398
4. Dost´p cz∏onków Komisji do wiadomoÊci stanowiàcych tajemnic´ paƒstwowà o szczególnie wa˝nym
znaczeniu dla obronnoÊci Paƒstwa, Si∏ Zbrojnych i bezpieczeƒstwa Paƒstwa okreÊlajà przepisy o tajemnicy
paƒstwowej i s∏u˝bowej; o upowa˝nienie cz∏onków Komisji do dost´pu do tych wiadomoÊci wyst´puje Marsza∏ek Sejmu do Ministra Obrony Narodowej lub Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji 4).
Art. 139. 1. Posiedzenia Komisji do Spraw S∏u˝b
Specjalnych sà zamkni´te. Przepisu art. 154 ust. 1 nie
stosuje si´.
2. Posiedzenia wspólne odbywane z innymi komisjami mogà byç jawne.
3. Przewodniczàcy Komisji zaprasza osoby inne ni˝
okreÊlone w art. 153 ust. 1 do wzi´cia udzia∏u w pracach Komisji za poÊrednictwem lub po powiadomieniu
Marsza∏ka Sejmu oraz Ministra Obrony Narodowej lub
Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji4). Osoby
zaproszone sk∏adajà przewodniczàcemu Komisji pisemne zobowiàzanie zachowania tajemnicy w zakresie
udost´pnionych im wiadomoÊci stanowiàcych tajemnic´ paƒstwowà i s∏u˝bowà.
Art. 140. Komisja uczestniczy, w sprawach dotyczàcych s∏u˝b specjalnych, w post´powaniu z projektami
ustaw bud˝etowych i innymi planami finansowymi
paƒstwa oraz w rozpatrywaniu sprawozdaƒ z ich wykonania, przedstawiajàc opini´ w∏aÊciwym komisjom.
Art. 141. 1. Protokó∏ z posiedzenia Komisji do
Spraw S∏u˝b Specjalnych oraz sprawozdania, o których mowa w art. 164 ust. 1 i art. 168 ust. 1, stanowià
tajemnic´ paƒstwowà, z wyjàtkiem protoko∏ów oraz
sprawozdaƒ z jawnych posiedzeƒ wspólnych odbywanych z innymi komisjami. Komisja przedk∏ada protoko∏y oraz sprawozdania Marsza∏kowi Sejmu.
2. Z przebiegu posiedzenia Komisji do Spraw S∏u˝b
Specjalnych nie sporzàdza si´ biuletynu, jednak˝e
z jawnych posiedzeƒ wspólnych odbywanych z udzia∏em Komisji do Spraw S∏u˝b Specjalnych sporzàdza si´
biuletyn, o którym mowa w art. 166 ust. 1 i 3.
3. Komisja mo˝e ustaliç dla prasy, radia i telewizji
komunikat z posiedzenia Komisji, w miar´ potrzeby
konsultujàc jego treÊç z Ministrem Obrony Narodowej
lub Ministrem Spraw Wewn´trznych i Administracji4).
Art. 142. Z uwzgl´dnieniem zmian wynikajàcych
z przepisów niniejszego rozdzia∏u, do Komisji do
—————————
4) Obecnie: ministra w∏aÊciwego do spraw wewn´trznych,
stosownie do art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 24 i art. 29 ustawy z dnia
4 wrzeÊnia 1997 r. o dzia∏ach administracji rzàdowej (Dz. U.
z 1999 r. Nr 82, poz. 928, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43,
poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816,
Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321,
z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 5, poz. 43 i 44, Nr 42, poz. 475,
Nr 63, poz. 634, Nr 73, poz. 761, Nr 76, poz. 811, Nr 87,
poz. 954, Nr 102, poz. 1116, Nr 113, poz. 1207, Nr 115,
poz. 1229, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 126,
poz. 1382, Nr 129, poz. 1441, Nr 130, poz. 1450 i Nr 154,
poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365 i
Nr 71, poz. 655), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 kwietnia
1999 r.
Spraw S∏u˝b Specjalnych i pos∏ów wybranych do tej
Komisji stosuje si´ odpowiednio przepisy Regulaminu
Sejmu. S∏u˝bami specjalnymi w rozumieniu niniejszego regulaminu sà: Urzàd Ochrony Paƒstwa oraz Wojskowe S∏u˝by Informacyjne.
Rozdzia∏ 13
Komisja Etyki Poselskiej
Art. 143. 1. W sk∏ad Komisji Etyki Poselskiej wchodzà pos∏owie reprezentujàcy wszystkie kluby poselskie
po jednym cz∏onku z ka˝dego klubu, z zastrze˝eniem
ust. 12.
2. Kandydatów na cz∏onków Komisji zg∏aszajà przewodniczàcy klubów.
Poz. 398
Sejm dokonuje wyboru cz∏onków Komisji w g∏osowaniu ∏àcznym.
12. Je˝eli uprawnieni nie zg∏oszà nowej kandydatury, o której mowa w ust. 7, Prezydium Sejmu wyznacza
termin na jej zg∏oszenie. Po bezskutecznym up∏ywie tego terminu Prezydium Sejmu mo˝e przedstawiç Sejmowi wniosek zawierajàcy sk∏ad Komisji, z pomini´ciem kandydata, wobec którego zg∏oszono zastrze˝enia.
13. W przypadku wycofania zastrze˝enia lub zg∏oszenia na podstawie ust. 2, po up∏ywie terminu, o którym mowa w ust. 12, nowego kandydata na miejsce
kandydata, wobec którego zg∏oszono zastrze˝enie,
Sejm dokonuje wyboru uzupe∏niajàcego, z uwzgl´dnieniem ust. 4.
3. Na kandydata na cz∏onka Komisji proponuje si´
osob´ o nieposzlakowanej opinii i wysokim autorytecie moralnym.
14. W przypadku zmiany przynale˝noÊci klubowej
cz∏onek Komisji sk∏ada rezygnacj´ z jej cz∏onkostwa.
4. Kandydat na cz∏onka Komisji lub cz∏onek Komisji
mo˝e wnieÊç do Marsza∏ka Sejmu umotywowane zastrze˝enie dotyczàce cz∏onkostwa w Komisji innego
kandydata. Zastrze˝enie takie wstrzymuje dokonanie
wyboru Komisji przez Sejm.
15. W przypadku podj´cia wobec cz∏onka Komisji
uchwa∏y, o której mowa w art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1,
art. 25 ust. 1 i 2 lub art. 147 ust. 1, od której w terminie
nie wniesiono odwo∏ania albo którà odpowiednio
Sejm albo Prezydium Sejmu utrzyma∏o w mocy — pose∏ traci cz∏onkostwo w Komisji. W takim przypadku
przepisy ust. 1—13 stosuje si´ odpowiednio.
5. Kandydat, w stosunku do którego wniesiono zastrze˝enie, lub klub poselski zg∏aszajàcy tego kandydata, w terminie 7 dni od dnia przekazania zastrze˝enia,
mo˝e z∏o˝yç do Marsza∏ka Sejmu wyjaÊnienie w sprawie wniesionego zastrze˝enia.
6. Prezydium Sejmu po zapoznaniu si´ z zastrze˝eniem i wyjaÊnieniem, w drodze uchwa∏y, mo˝e uznaç
zastrze˝enie
1) za zasadne,
2) za niezasadne.
7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 1, Prezydium Sejmu zwraca si´ do uprawnionych o niezw∏oczne zg∏oszenie nowej kandydatury na cz∏onka Komisji.
8. W przypadku, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, Prezydium Sejmu przedstawia wnoszàcemu zastrze˝enie
swoje stanowisko i wzywa go do wycofania zastrze˝enia. W przypadku podtrzymania zastrze˝enia, wnoszàcy je, w terminie 7 dni, informuje o tym Marsza∏ka Sejmu.
9. Je˝eli w terminie okreÊlonym w ust. 8 nie wp∏ynie ponowne zastrze˝enie, Prezydium Sejmu przedk∏ada Sejmowi wniosek w sprawie wyboru na cz∏onków
Komisji kandydatów, o których mowa w ust. 2.
Art. 144. 1. Do posiedzeƒ Komisji, na których rozpatruje si´ sprawy wynikajàce z majàtkowych oÊwiadczeƒ poselskich, stosuje si´ przepisy art. 138 ust. 2,
art. 139 ust. 1 i art. 141 ust. 1 i 2.
2. WiadomoÊci uzyskane w toku prac Komisji,
o których mowa w ust. 1, sà tajemnicà s∏u˝bowà w rozumieniu przepisów o tajemnicy paƒstwowej i s∏u˝bowej.
Art. 145. 1. Komisja w sprawach pos∏ów, którzy zachowujà si´ w sposób nieodpowiadajàcy godnoÊci pos∏a, wydaje rozstrzygni´cia na podstawie „Zasad etyki
poselskiej”.
2. „Zasady etyki poselskiej” podlegajà zatwierdzeniu przez Sejm. Sejm w uchwale przyjmuje lub odrzuca w ca∏oÊci projekt „Zasad etyki poselskiej” przedstawiony przez Komisj´.
3. Pracami Komisji kieruje przewodniczàcy, a w czasie jego nieobecnoÊci zast´pca przewodniczàcego.
Funkcj´ przewodniczàcego Komisji i zast´pcy przewodniczàcego pe∏nià kolejno, po 3 miesiàce, cz∏onkowie Komisji. Szczegó∏owe zasady rotacyjnego sprawowania funkcji przewodniczàcego Komisji i jego zast´pcy okreÊla regulamin Komisji Etyki Poselskiej.
10. Prezydium Sejmu, pomimo wp∏yni´cia w terminie ponownego zastrze˝enia, mo˝e przed∏o˝yç Sejmowi wniosek w sprawie wyboru Komisji, z uwzgl´dnieniem zastrze˝onej kandydatury. Je˝eli Sejm nie dokona wyboru Komisji, uprawnieni ponownie zg∏aszajà,
na podstawie ust. 2, kandydatów na jej cz∏onków.
4. Komisja rozpatruje sprawy, które nale˝à do jej
w∏aÊciwoÊci, z w∏asnej inicjatywy.
11. Wybór Komisji nast´puje, je˝eli nie ma zastrze˝eƒ do kandydatów, z zastrze˝eniem ust. 10 i ust. 12.
Art. 146. Komisja mo˝e wezwaç pos∏a do wyjaÊnienia wàtpliwoÊci powsta∏ych w toku post´powania.
5. W posiedzeniu Komisji nie bierze udzia∏u cz∏onek
Komisji, którego sprawa jest rozpatrywana, z zastrze˝eniem art. 146.
Art. 147. 1. Komisja, po rozpatrzeniu sprawy
i stwierdzeniu naruszenia przez pos∏a „Zasad etyki poselskiej”, mo˝e w drodze uchwa∏y
1) zwróciç pos∏owi uwag´,
2) udzieliç pos∏owi upomnienia,
3) udzieliç pos∏owi nagany.
2. Uchwa∏y Komisji podaje si´ do wiadomoÊci publicznej. Regulamin Komisji okreÊla tryb i termin takiej
publikacji.
3. Uchwa∏´, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, Komisja podejmuje bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów
w obecnoÊci co najmniej po∏owy jej cz∏onków.
4. Od uchwa∏y, o której mowa w ust. 1, s∏u˝à pos∏owi Êrodki przewidziane w art. 132 ust. 2 Regulaminu
Sejmu. Wniesienie przez pos∏a odwo∏ania wstrzymuje
podanie treÊci uchwa∏y do wiadomoÊci publicznej.
Art. 148. Z uwzgl´dnieniem zmian wynikajàcych
z przepisów niniejszego rozdzia∏u oraz regulaminu Komisji, do Komisji tej i pos∏ów do niej wybranych stosuje si´ odpowiednio przepisy Regulaminu Sejmu.
Rozdzia∏ 14
Posiedzenia komisji sejmowych
Art. 149. Komisje sejmowe obradujà na posiedzeniach.
Art. 150. 1. Prezydium komisji kolegialnie kieruje
pracami komisji, a w szczególnoÊci
1) opracowuje projekty planów pracy komisji,
2) ustala terminy i porzàdek dzienny posiedzeƒ,
3) czuwa nad przygotowaniem posiedzeƒ,
4) zapewnia cz∏onkom komisji otrzymywanie w odpowiednim czasie nale˝ycie przygotowanych materia∏ów,
5) wyznacza sprawozdawców (referentów) na posiedzenia komisji.
2. Prezydium komisji, opracowujàc projekty planów pracy komisji oraz ustalajàc porzàdek dzienny posiedzenia, bierze pod uwag´ wnioski klubów i kó∏ poselskich oraz poszczególnych pos∏ów.
3. Prezydium komisji informuje Prezydium Sejmu
o przebiegu prac komisji.
4. Prezydium komisji mo˝e zwróciç si´ do w∏aÊciwych organów, instytucji i organizacji o przedstawienie stanowiska w sprawie wniosku lub uwagi wypowiedzianej przez pos∏a w toku posiedzenia komisji.
5. Prezydium komisji podejmuje uchwa∏y wi´kszoÊcià g∏osów. W wypadku równej liczby g∏osów decyduje g∏os przewodniczàcego komisji.
Art. 151. 1. Komisje sejmowe na swych posiedzeniach w szczególnoÊci
1) rozpatrujà projekty ustaw i uchwa∏,
Poz. 398
2) rozpatrujà przekazane im uchwa∏y Senatu o wniesieniu poprawek do tekstu ustawy uchwalonej
przez Sejm lub jej odrzuceniu oraz wnioski Prezydenta o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm,
3) rozpatrujà i opiniujà za∏o˝enia projektów ustaw
i uchwa∏,
4) rozpatrujà sprawozdania i informacje ministrów
oraz kierowników naczelnych organów administracji paƒstwowej, a tak˝e kierowników innych urz´dów i instytucji paƒstwowych,
5) analizujà dzia∏alnoÊç poszczególnych dzia∏ów administracji i gospodarki paƒstwowej,
6) rozpatrujà sprawy zwiàzane z wprowadzeniem
w ˝ycie i wykonywaniem ustaw i uchwa∏ Sejmu,
a tak˝e z realizacjà uchwalonych przez siebie dezyderatów,
7) opiniujà, skierowane przez Marsza∏ka Sejmu, wnioski w sprawie wyboru, powo∏ania lub odwo∏ania
przez Sejm poszczególnych osób na okreÊlone stanowiska paƒstwowe.
2. Do porzàdku g∏osowania projektów ustaw
i uchwa∏ na posiedzeniu komisji stosuje si´ odpowiednio art. 50.
3. Obradami komisji kieruje przewodniczàcy; w razie nieobecnoÊci przewodniczàcego obradami komisji
kieruje jeden z jego zast´pców.
Art. 152. 1. Posiedzenia komisji odbywajà si´ w terminach okreÊlonych przez samà komisj´, jej prezydium
lub przewodniczàcego.
2. Na pisemny wniosek co najmniej jednej czwartej
ogólnej liczby cz∏onków komisji przewodniczàcy komisji obowiàzany jest zwo∏aç posiedzenie komisji w celu
rozpatrzenia okreÊlonej sprawy. Zwo∏ujàc posiedzenie
w tym trybie, przewodniczàcy komisji wyznacza termin
posiedzenia tak, aby posiedzenie odby∏o si´ w terminie
14 dni od dnia z∏o˝enia wniosku, o którym mowa
w zdaniu pierwszym.
3. Prezydium Sejmu mo˝e zwo∏aç posiedzenie komisji w celu rozpatrzenia okreÊlonej sprawy, wyznaczajàc jego termin. Posiedzeniu zwo∏anemu w tym trybie
mo˝e przewodniczyç Marsza∏ek Sejmu.
4. Posiedzenia komisji nie mogà odbywaç si´
w czasie trwania posiedzenia Sejmu, chyba ˝e Marsza∏ek Sejmu wyrazi na to zgod´.
5. O terminie i porzàdku dziennym posiedzenia komisji zawiadamia si´ cz∏onków komisji, Prezydium Sejmu, Najwy˝szà Izb´ Kontroli, Komitet Integracji Europejskiej oraz zainteresowane organy paƒstwowe. Zawiadomienie cz∏onków komisji powinno nastàpiç co
najmniej na 3 dni przed posiedzeniem komisji, na zasadach i w trybie okreÊlonych przez Prezydium Sejmu,
chyba ˝e posiedzenie zwo∏ane zosta∏o w wyniku decyzji podj´tych na posiedzeniu Sejmu.
Art. 153. 1. Na ˝àdanie prezydium komisji ministrowie oraz kierownicy naczelnych organów administracji
paƒstwowej, a tak˝e kierownicy innych urz´dów i in-
stytucji paƒstwowych sà obowiàzani przedstawiaç
sprawozdania i udzielaç informacji oraz uczestniczyç
w posiedzeniach komisji, na których rozpatrywane sà
sprawy dotyczàce ich zakresu dzia∏ania. W posiedzeniach komisji, w sprawach dotyczàcych opiniowania
projektów ustaw co do ich zgodnoÊci z prawem Unii
Europejskiej, uczestniczà przedstawiciele Komitetu Integracji Europejskiej. Osoby te mogà upowa˝niç pisemnie swego przedstawiciela do udzia∏u w posiedzeniu.
2. Prezydium komisji lub jej przewodniczàcy mo˝e
zaprosiç inne osoby ni˝ wymienione w ust. 1 do wzi´cia udzia∏u w posiedzeniu w celu z∏o˝enia informacji
i wyjaÊnieƒ w sprawach b´dàcych przedmiotem obrad
lub badaƒ komisji.
3. Przedstawiciel Najwy˝szej Izby Kontroli, który
uczestniczy w posiedzeniu komisji, mo˝e zg∏aszaç
uwagi do sprawozdaƒ i informacji przedk∏adanych komisji przez przedstawicieli Rzàdu bàdê inne osoby
uczestniczàce w posiedzeniu, a na ˝àdanie komisji
udziela wyjaÊnieƒ w sprawach kontroli przeprowadzonych przez Najwy˝szà Izb´ Kontroli.
Art. 154. 1. W posiedzeniach komisji, w tym równie˝ zamkni´tych, mogà uczestniczyç pos∏owie nieb´dàcy jej cz∏onkami. Mogà oni zabieraç g∏os w dyskusji
i sk∏adaç wnioski bez prawa udzia∏u w g∏osowaniu.
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy Komisji OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej oraz komisji Êledczych powo∏ywanych na podstawie art. 111 Konstytucji.
3. W posiedzeniu komisji, na zaproszenie prezydium komisji lub jej przewodniczàcego, mogà uczestniczyç przedstawiciele organizacji zawodowych i spo∏ecznych oraz eksperci komisji.
4. Prezydium Sejmu okreÊla zasady i tryb korzystania przez komisje z opinii i ekspertyz.
5. Na posiedzeniu komisji, za zgodà jej przewodniczàcego, mogà byç obecni pracownicy biur klubów poselskich oraz dziennikarze prasy, radia i telewizji.
Art. 155. 1. Przewodniczàcy komisji mo˝e zwróciç
uwag´ pos∏owi, który w wystàpieniu swoim odbiega
od przedmiotu obrad komisji, przywo∏aniem pos∏a „do
rzeczy”. Po dwukrotnym przywo∏aniu pos∏a „do rzeczy” przewodniczàcy komisji mo˝e odebraç g∏os pos∏owi.
2. Przewodniczàcy komisji po uprzednim zwróceniu uwagi ma prawo przywo∏aç pos∏a „do porzàdku”,
je˝eli uniemo˝liwia on prowadzenie obrad.
3. W przypadku niezastosowania si´ przez pos∏a do
polecenia przewodniczàcego komisji, o którym mowa
w ust. 2, przewodniczàcy komisji ma prawo ponownie
przywo∏aç pos∏a „do porzàdku”, stwierdzajàc, ˝e uniemo˝liwia on prowadzenie obrad.
4. Przewodniczàcy komisji ma prawo podjàç decyzj´ o wykluczeniu pos∏a z posiedzenia komisji, je˝eli
pose∏ nadal uniemo˝liwia prowadzenie obrad i na tym
samym posiedzeniu zosta∏ ju˝ upomniany w trybie
Poz. 398
ust. 3; pose∏ wykluczony z posiedzenia komisji jest
obowiàzany natychmiast opuÊciç sal´, w której odbywa si´ posiedzenie komisji. Je˝eli pose∏ nie opuÊci sali, w której odbywa si´ posiedzenie komisji, przewodniczàcy komisji zarzàdza przerw´ w obradach.
5. Od decyzji przewodniczàcego komisji pose∏ mo˝e odwo∏aç si´ do prezydium komisji, które niezw∏ocznie rozstrzyga spraw´. Do czasu ostatecznego rozstrzygni´cia sprawy pose∏ nie bierze udzia∏u w posiedzeniu.
6. O sposobie za∏atwienia odwo∏ania prezydium
komisji niezw∏ocznie zawiadamia komisj´, jednak nie
póêniej ni˝ na nast´pnym posiedzeniu. Decyzja prezydium komisji jest ostateczna.
Art. 156. Komisja mo˝e postanowiç odbycie posiedzenia zamkni´tego, okreÊlajàc osoby, których udzia∏
w posiedzeniu jest niezb´dny. Ta cz´Êç posiedzenia,
podczas której zapada postanowienie, jest zamkni´ta.
Art. 157. Na wypowiedziane przez pos∏ów w toku
posiedzenia komisji wnioski i uwagi uczestniczàcy
w posiedzeniu przedstawiciele organów paƒstwowych, instytucji i organizacji udzielajà odpowiedzi na
tym samym lub najbli˝szym posiedzeniu komisji;
w uzasadnionych wypadkach odpowiedê ta mo˝e byç
udzielona w formie pisemnej; o treÊci nades∏anych odpowiedzi przewodniczàcy komisji informuje komisj´
na najbli˝szym posiedzeniu.
Art. 158. 1. Komisja uchwala dezyderaty, opinie,
sprawozdania, a tak˝e projekty uchwa∏, rezolucji, apeli, oÊwiadczeƒ lub deklaracji Sejmu. Komisja, w drodze
uchwa∏y, mo˝e przyjàç do wiadomoÊci przed∏o˝onà jej
informacj´ bàdê stanowisko.
2. Uchwa∏y komisji zapadajà wi´kszoÊcià g∏osów
w obecnoÊci co najmniej 1/3 liczby cz∏onków komisji,
chyba ˝e ustawa stanowi inaczej.
Art. 159. 1. Dezyderat zawiera postulaty komisji
w okreÊlonych sprawach i mo˝e byç skierowany do Rady Ministrów lub poszczególnych jej cz∏onków, Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli, Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prokuratora Generalnego oraz G∏ównego Inspektora Pracy.
2. Uchwalone przez komisje dezyderaty przedstawiane sà przez przewodniczàcego komisji Marsza∏kowi
Sejmu, który przesy∏a je odpowiednim organom.
3. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zwróciç komisji uchwalony przez nià dezyderat z umotywowanym zaleceniem
ponownego rozpatrzenia sprawy; dezyderat ponownie
przez komisj´ uchwalony Marsza∏ek Sejmu przesy∏a
adresatowi.
4. Organ, pod którego adresem uchwalony zosta∏
dezyderat komisji, ma obowiàzek ustosunkowaç si´ do
niego i pisemnie powiadomiç Marsza∏ka Sejmu o zaj´tym stanowisku w ciàgu 30 dni od dnia otrzymania dezyderatu, chyba ˝e Marsza∏ek Sejmu, na wniosek zainteresowanego organu, po porozumieniu z prezydium
komisji, ustali inny termin.
5. Odpowiedzi organów paƒstwowych na dezyderaty oraz informacje tych organów o przebiegu realizacji
dezyderatów sà rozpatrywane na posiedzeniach komisji.
4. Przepis ust. 3 stosuje si´ odpowiednio do zast´pcy przewodniczàcego komisji, je˝eli kieruje on obradami komisji w razie nieobecnoÊci przewodniczàcego.
6. W razie nieotrzymania odpowiedzi w terminie
lub uznania otrzymanej odpowiedzi za niezadowalajàcà, komisja mo˝e ponowiç dezyderat, przed∏o˝yç Marsza∏kowi Sejmu wniosek o zwrócenie odpowiedzi jako
niezadowalajàcej lub przed∏o˝yç Sejmowi projekt odpowiedniej uchwa∏y lub rezolucji.
5. Do g∏osowania stosuje si´ odpowiednio art. 188
ust. 2 pkt 1 i ust. 3.
Art. 160. 1. Opinia zawiera stanowisko w okreÊlonej
sprawie; komisja mo˝e przedstawiç opini´ organom
wymienionym w art. 159 ust. 1, a tak˝e innym centralnym urz´dom i instytucjom paƒstwowym; przepisy
art. 159 ust. 2 i 3 stosuje si´ odpowiednio.
2. Komisje wybierajà ze swojego sk∏adu sprawozdawc´ na posiedzenie Sejmu, który przedstawia
w sposób obiektywny wnioski zawarte w sprawozdaniu komisji.
2. Komisja mo˝e zwróciç si´ do adresata opinii
o przedstawienie stanowiska w sprawach podniesionych w opinii, jak równie˝ o informacje o przebiegu realizacji wniosków wynikajàcych z tej opinii; adresat
opinii jest obowiàzany na ˝àdanie komisji przedstawiç
stanowisko w terminie okreÊlonym w art. 159 ust. 4;
w sprawach tych stosuje si´ odpowiednio przepisy
art. 159 ust. 5 i 6.
Art. 161. 1. W sprawach zwiàzanych z wprowadzeniem w ˝ycie i wykonywaniem ustaw i uchwa∏ Sejmu
w∏aÊciwe komisje przeprowadzajà kontrole.
2. W wypadkach gdy problematyka zamierzonej
kontroli wià˝e si´ z przedmiotowym zakresem dzia∏ania tak˝e innej komisji, kontrola taka powinna byç podj´ta we wspó∏dzia∏aniu z zainteresowanà komisjà jako
kontrola wspólna bàdê przy udziale przedstawicieli takiej komisji.
3. Prezydium Sejmu okreÊla ogólne zasady przeprowadzania kontroli.
4. Komisja przeprowadzajàca kontrol´ okreÊla zakres oraz sposób jej przeprowadzenia.
Art. 162. 1. Wyniki kontroli, o których mowa
w art. 161 ust. 1, ujmuje si´ w sprawozdaniach, które
przekazuje si´ Marsza∏kowi Sejmu.
2. Marsza∏ek Sejmu zarzàdza dor´czenie sprawozdaƒ, o których mowa w ust. 1, wszystkim pos∏om; sprawozdanie mo˝e byç przedmiotem obrad na posiedzeniu Sejmu.
Art. 163. 1. Komisje mogà odbywaç posiedzenia
wspólne, którym przewodniczy jeden z przewodniczàcych komisji.
2. Komisje obradujàce wspólnie przyjmujà uchwa∏y wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej
1/3 liczby cz∏onków ka˝dej z uczestniczàcych w posiedzeniu komisji.
3. W przypadku gdy w poddanej pod g∏osowanie
na posiedzeniu komisji (komisji obradujàcych wspólnie) sprawie proceduralnej uzyskano równà liczb´ g∏osów, o przyj´ciu lub nieprzyj´ciu uchwa∏y w tej sprawie
rozstrzyga g∏os przewodniczàcego komisji (przewodniczàcego posiedzenia wspólnego), je˝eli nie wstrzyma∏
si´ on od g∏osowania.
Art. 164. 1. W sprawach przekazanych komisji do
rozpatrzenia przez Sejm, Marsza∏ka Sejmu lub Prezydium Sejmu komisja przedstawia sprawozdanie.
Art. 165. Komisje mogà ze swojego sk∏adu powo∏ywaç podkomisje, okreÊlajàc ich sk∏ad oraz zakres dzia∏ania; powo∏anie podkomisji sta∏ej wymaga zgody Prezydium Sejmu.
Art. 166. 1. Z przebiegu ka˝dego posiedzenia komisji sporzàdza si´ protokó∏ oraz biuletyn.
2. Protokó∏ obejmuje szczegó∏owy zapis przebiegu
posiedzenia oraz — w za∏àcznikach — teksty przyj´tych
uchwa∏, sprawozdaƒ i projektów, a tak˝e zestawienie
poprawek zg∏oszonych w formie pisemnej do projektu
ustawy i uchwa∏y, teksty przed∏o˝onych odpowiedzi,
informacji i innych materia∏ów. Cz∏onek komisji, a tak˝e inna osoba zabierajàca g∏os w dyskusji mo˝e zg∏osiç uwagi do protoko∏u; o przyj´ciu lub odrzuceniu
uwag decyduje komisja. Protokó∏, do którego nie wniesiono zastrze˝eƒ, uwa˝a si´ za przyj´ty. Protokó∏ podpisuje przewodniczàcy komisji prowadzàcy obrady.
Protokó∏ stanowi urz´dowe stwierdzenie przebiegu obrad komisji.
3. Biuletyn zatwierdzony przez przewodniczàcego
komisji jest nieurz´dowym streszczeniem obrad komisji; przeznaczony jest przede wszystkim dla prasy, radia
i telewizji.
Art. 167. Komisje, na zasadach i w trybie okreÊlonych przez Prezydium Sejmu, mogà przeprowadzaç
w wyznaczonym przez siebie sk∏adzie wizytacje oraz
badania dzia∏alnoÊci poszczególnych zak∏adów oraz
spó∏ek z udzia∏em Skarbu Paƒstwa, przedsi´biorstw
i innych instytucji paƒstwowych.
Art. 168. 1. Na zakoƒczenie kadencji komisja sporzàdza sprawozdanie ze swojej dzia∏alnoÊci.
2. Sprawozdanie komisji mo˝e byç umieszczone
w porzàdku dziennym posiedzenia Sejmu.
DZIA¸ III
Posiedzenia Sejmu
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
Art. 169. 1. Sejm obraduje na posiedzeniach.
2. Przedmiotem obrad na posiedzeniach Sejmu sà
w szczególnoÊci
1) wybór Marsza∏ka, wicemarsza∏ków i sekretarzy Sejmu oraz komisji sejmowych,
2) powo∏ywanie i odwo∏ywanie Prezesa Najwy˝szej
Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,
3) wybór s´dziów Trybuna∏u Konstytucyjnego, zast´pców przewodniczàcego i cz∏onków Trybuna∏u
Stanu, cz∏onków Rady Polityki Pieni´˝nej, cz∏onków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz pos∏ów — cz∏onków Krajowej Rady Sàdownictwa,
4) or´dzia Prezydenta,
5) projekty ustaw i uchwa∏ Sejmu,
6) uchwa∏y Senatu o wprowadzeniu poprawek do
ustawy uchwalonej przez Sejm lub jej odrzuceniu,
7) wnioski Prezydenta w sprawie ponownego rozpatrzenia uchwalonej ustawy,
8) projekty ustawy bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa, a tak˝e sprawozdania z ich wykonania wraz z wnioskiem w przedmiocie absolutorium,
9) exposé Prezesa Rady Ministrów wraz z wnioskiem
o udzielenie Rzàdowi wotum zaufania,
10) wybór Rady Ministrów w wypadkach okreÊlonych
w przepisach konstytucyjnych,
11) wnioski o wyra˝enie wotum nieufnoÊci Radzie Ministrów lub poszczególnym ministrom,
12) uwagi Najwy˝szej Izby Kontroli do sprawozdaƒ Rady Ministrów z wykonania zadaƒ spo∏eczno-gospodarczych oraz analiza wykonania bud˝etu, a tak˝e
sprawozdanie Najwy˝szej Izby Kontroli ze swojej
dzia∏alnoÊci,
13) informacje Trybuna∏u Konstytucyjnego o istotnych
problemach wynikajàcych z jego dzia∏alnoÊci
i orzecznictwa,
14) coroczne sprawozdania z dzia∏alnoÊci i uwagi
Rzecznika Praw Obywatelskich o stanie przestrzegania praw i wolnoÊci obywateli,
Poz. 398
— Przewodniczàcy Trybuna∏u Stanu, Prezes Trybuna∏u
Konstytucyjnego, Rzecznik Praw Obywatelskich, Prezes Naczelnego Sàdu Administracyjnego, Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczàcy
Krajowej Rady Sàdownictwa, Prezes Narodowego
Banku Polskiego, Przewodniczàcy Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Szef Kancelarii Prezydenta oraz sekretarze stanu w Kancelarii Prezydenta.
4. Prawo wst´pu na sal´ posiedzeƒ Sejmu majà
równie˝ osoby i delegacje zaproszone przez Marsza∏ka
Sejmu oraz upowa˝nieni przez niego pracownicy Kancelarii Sejmu.
Art. 171. 1. Marsza∏ek Sejmu najpóêniej na 7 dni
przed planowanym posiedzeniem zawiadamia o dacie
i porzàdku dziennym tego posiedzenia pos∏ów, Prezydenta, Marsza∏ka Senatu, cz∏onków Rady Ministrów,
Pierwszego Prezesa Sàdu Najwy˝szego, Prezesa Trybuna∏u Konstytucyjnego, Prezesa Najwy˝szej Izby Kontroli, Prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz
Rzecznika Praw Obywatelskich.
2. W szczególnie uzasadnionych wypadkach termin, o którym mowa w ust. 1, mo˝e ulec skróceniu.
Art. 172. 1. Posiedzenia Sejmu sà jawne. JawnoÊç
posiedzeƒ Sejmu zapewnia si´ w szczególnoÊci poprzez
1) wczeÊniejsze informowanie opinii publicznej o posiedzeniach Sejmu,
2) umo˝liwienie prasie, radiu i telewizji sporzàdzania
sprawozdaƒ z posiedzeƒ Sejmu,
3) umo˝liwienie publicznoÊci obserwowania obrad
Sejmu z galerii w sali posiedzeƒ Sejmu, na zasadach okreÊlonych przez Marsza∏ka Sejmu w przepisach porzàdkowych.
2. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu lub co najmniej 30 pos∏ów, mo˝e uchwaliç tajnoÊç obrad, je˝eli
wymaga tego dobro Paƒstwa.
17) interpelacje i zapytania poselskie,
3. Sejm rozstrzyga o tajnoÊci obrad bez udzia∏u publicznoÊci i przedstawicieli prasy, radia i telewizji, po
wys∏uchaniu uzasadnienia wniosku — bez debaty.
Uchwa∏a o tajnoÊci obrad podejmowana jest bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w obecnoÊci co najmniej po∏owy ogólnej liczby pos∏ów.
18) inne sprawy wniesione lub przekazane przez Prezydenta, Rad´ Ministrów, Prezydium Sejmu, komisje
sejmowe oraz pos∏ów.
Art. 173. 1. Posiedzenia Sejmu odbywajà si´ w terminach ustalonych przez Prezydium Sejmu lub uchwa∏à Sejmu.
Art. 170. 1. Prezydent uczestniczy w posiedzeniu
Sejmu, gdy uzna to za celowe.
2. Porzàdek dzienny posiedzenia Sejmu ustala Marsza∏ek Sejmu, po wys∏uchaniu opinii Konwentu Seniorów.
15) coroczne sprawozdania z dzia∏alnoÊci Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
16) sprawy zwiàzane z wprowadzaniem w ˝ycie i wykonywaniem ustaw i uchwa∏,
2. W posiedzeniach Sejmu uczestniczà cz∏onkowie
Rady Ministrów oraz Prezes Najwy˝szej Izby Kontroli;
potwierdzajà oni swojà obecnoÊç podpisem na liÊcie
obecnoÊci. W razie niemo˝noÊci wzi´cia udzia∏u w posiedzeniu, mogà oni delegowaç swoich upe∏nomocnionych zast´pców.
3. W posiedzeniach Sejmu mogà uczestniczyç
Marsza∏ek Senatu, Pierwszy Prezes Sàdu Najwy˝szego
3. Wnioski o uzupe∏nienie porzàdku dziennego mogà zg∏aszaç kluby, ko∏a oraz grupy co najmniej 15 pos∏ów, przedstawiajàc je Marsza∏kowi Sejmu w formie
pisemnej nie póêniej ni˝ na 12 godzin przed rozpocz´ciem posiedzenia.
4. W przypadku braku jednolitej opinii Konwentu
Seniorów w sprawie porzàdku dziennego posiedzenia,
w spornych punktach porzàdku rozstrzyga Sejm, po
przedstawieniu sprawy przez Marsza∏ka Sejmu. G∏osowanie nie jest poprzedzone debatà ani zadawaniem
pytaƒ.
5. Wnioski nieuwzgl´dnione przez Marsza∏ka Sejmu, o których mowa w ust. 3, stajà si´ przedmiotem
rozstrzygni´cia przez Sejm w terminie nieprzekraczajàcym szeÊciu miesi´cy od dnia ich z∏o˝enia.
Art. 174. 1. Wypowiedziane przez pos∏ów w toku
posiedzenia Sejmu wnioski i uwagi podlegajà wnikliwemu rozpatrzeniu przez w∏aÊciwe organy paƒstwowe, instytucje i organizacje.
2. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zwróciç si´ do w∏aÊciwych organów, instytucji i organizacji o przedstawienie stanowiska w sprawie wniosku lub uwagi wypowiedzianej przez pos∏a w toku posiedzenia Sejmu.
Art. 175. 1. Marsza∏ek Sejmu czuwa nad przestrzeganiem w toku obrad Regulaminu Sejmu oraz powagi
i porzàdku na sali posiedzeƒ.
2. Marsza∏ek Sejmu mo˝e zwróciç uwag´ pos∏owi,
który w wystàpieniu swoim odbiega od przedmiotu
obrad okreÊlonego w porzàdku dziennym, przywo∏aniem pos∏a „do rzeczy”. Po dwukrotnym przywo∏aniu
pos∏a „do rzeczy” Marsza∏ek mo˝e odebraç przemawiajàcemu g∏os.
3. Marsza∏ek Sejmu po uprzednim zwróceniu uwagi ma prawo przywo∏aç pos∏a „do porzàdku”, je˝eli
uniemo˝liwia on prowadzenie obrad.
4. W przypadku niezastosowania si´ przez pos∏a do
polecenia Marsza∏ka Sejmu, o którym mowa w ust. 3,
Marsza∏ek Sejmu ma prawo ponownie przywo∏aç pos∏a „do porzàdku”, stwierdzajàc, ˝e uniemo˝liwia on
prowadzenie obrad.
Poz. 398
2. Sprawozdanie stenograficzne obejmuje zredagowany stylistycznie pe∏ny zapis przebiegu obrad oraz
za∏àczniki — teksty interpelacji i odpowiedzi na interpelacje, zestawienia zg∏oszonych w debacie poprawek do
projektów ustaw i uchwa∏, imienne wykazy wyników
g∏osowaƒ. Sprawozdanie stenograficzne obejmuje
równie˝ teksty niewyg∏oszone w Sejmie, je˝eli Marsza∏ek Sejmu na wniosek pos∏a wyrazi∏ zgod´ na ich opublikowanie w tej formie. Teksty niewyg∏oszone sà
oznakowane w sposób umo˝liwiajàcy ich odró˝nienie
od tekstów wyg∏oszonych.
3. Pose∏ oraz ka˝dy uczestnik posiedzenia bioràcy
udzia∏ w dyskusji mo˝e autoryzowaç swoje wystàpienie, wprowadzajàc poprawki redakcyjne, nie póêniej
ni˝ w ciàgu 5 godzin od czasu wyg∏oszenia przemówienia. Poprawki zg∏oszone po terminie umieszcza si´
w kolejnym sprawozdaniu stenograficznym.
4. Protokó∏ posiedzenia Sejmu obejmuje krótki zapis o przebiegu obrad, a tak˝e — w za∏àcznikach — pe∏ne teksty uchwalonych ustaw, podj´tych uchwa∏,
przed∏o˝onych sprawozdaƒ i wniosków oraz innych
materia∏ów rozpatrywanych przez Sejm.
5. Pose∏ oraz ka˝dy uczestnik posiedzenia bioràcy
udzia∏ w dyskusji mo˝e zg∏osiç zastrze˝enia lub poprawk´ do sporzàdzonego protoko∏u nie póêniej ni˝ do
chwili rozpocz´cia nast´pnego posiedzenia Sejmu.
O przyj´ciu lub odrzuceniu poprawki Sejm rozstrzyga
wi´kszoÊcià g∏osów bez dyskusji.
6. Protokó∏, do którego nie wniesiono zastrze˝eƒ
lub poprawek, uwa˝a si´ za przyj´ty. Przyj´cie protoko∏u potwierdza podpisem Marsza∏ek Sejmu lub przewodniczàcy obradom wicemarsza∏ek oraz prowadzàcy
protokó∏ sekretarz posiedzenia. Protokó∏, opatrzony
piecz´cià Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przechowuje si´ w archiwum Sejmu.
5. Marsza∏ek ma prawo podjàç decyzj´ o wykluczeniu pos∏a z posiedzenia Sejmu, je˝eli pose∏ nadal uniemo˝liwia prowadzenie obrad i na tym samym posiedzeniu zosta∏ ju˝ upomniany w trybie ust. 4; pose∏ wykluczony z posiedzenia Sejmu jest obowiàzany natychmiast opuÊciç sal´ posiedzeƒ. Je˝eli pose∏ nie opuÊci
sali posiedzeƒ, Marsza∏ek Sejmu zarzàdza przerw´
w obradach.
7. Drukowanie sprawozdaƒ stenograficznych zarzàdza Marsza∏ek Sejmu.
6. Od decyzji Marsza∏ka Sejmu pose∏ mo˝e odwo∏aç si´ do Prezydium Sejmu, które niezw∏ocznie rozstrzyga spraw´ po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Do czasu ostatecznego
rozstrzygni´cia sprawy pose∏ nie bierze udzia∏u w posiedzeniu.
Art. 178. Obradami Sejmu kieruje Marsza∏ek lub
w jego zast´pstwie wicemarsza∏ek, przy pomocy
dwóch sekretarzy Sejmu.
7. O sposobie za∏atwienia odwo∏ania Prezydium
Sejmu niezw∏ocznie zawiadamia Sejm, jednak nie póêniej ni˝ na nast´pnym posiedzeniu. Decyzja Prezydium
Sejmu jest ostateczna.
2. Pos∏owie, którzy zamierzajà wziàç udzia∏ w dyskusji nad okreÊlonym punktem porzàdku dziennego,
zapisujà si´ do g∏osu u sekretarza Sejmu prowadzàcego list´ mówców.
Art. 176. 1. Z przebiegu posiedzenia Sejmu sporzàdza si´ protokó∏ oraz sprawozdanie stenograficzne,
które stanowià jedyne urz´dowe stwierdzenie przebiegu obrad.
3. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu pos∏om wed∏ug
kolejnoÊci zapisu. Prezydium Sejmu mo˝e, po wys∏uchaniu opinii Konwentu Seniorów, ustaliç innà kolejnoÊç mówców.
Art. 177. Miejsca wspólnej pracy pos∏ów sà strefami bezdymnymi.
Rozdzia∏ 2
Obrady Sejmu
Art. 179. 1. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu w sprawach obj´tych porzàdkiem dziennym posiedzenia.
Art. 180. 1. Przemówienia pos∏ów w dyskusji nie
mogà trwaç d∏u˝ej ni˝ 10 minut, z wyjàtkiem wystàpieƒ
klubowych, które nie mogà przekraczaç 20 minut. Marsza∏ek Sejmu, po porozumieniu z Konwentem Seniorów, mo˝e ustaliç inny czas przemówieƒ i przedstawiç
do zatwierdzenia Sejmowi.
2. W debacie nad danà sprawà pose∏ mo˝e zabieraç
g∏os tylko dwa razy. Powtórne przemówienie pos∏a
w tej samej sprawie nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 5 minut.
3. O przed∏u˝eniu czasu przemówienia lub o udzieleniu pos∏owi g∏osu dodatkowo decyduje Marsza∏ek.
Art. 181. 1. Prezydium Sejmu, po wys∏uchaniu opinii Konwentu Seniorów, mo˝e przedstawiç Sejmowi
propozycj´ ustalenia dla konkretnej debaty prowadzenia dyskusji w ramach limitów czasowych przyznanych
poszczególnym klubom poselskim; w takim wypadku
Sejm ustala tak˝e czas przemówieƒ pos∏ów nieb´dàcych cz∏onkami klubów.
2. W razie ustalenia przez Sejm prowadzenia dyskusji w sposób okreÊlony w ust. 1
1) pose∏, który nie wzià∏ w niej udzia∏u, ma prawo z∏o˝yç, w trakcie trwania dyskusji, sekretarzowi Sejmu
prowadzàcemu list´ mówców podpisany przez siebie tekst wystàpienia dotyczàcy danego punktu porzàdku dziennego; wnioski i poprawki zawarte
w tym wystàpieniu traktuje si´ jak wypowiedziane
w dyskusji,
2) niedopuszczalne jest zg∏aszanie wniosków formalnych, o których mowa w art. 184 ust. 3 pkt 1 — w zakresie dotyczàcym zamkni´cia posiedzenia, pkt 3,
pkt 4 — w zakresie dotyczàcym zamkni´cia dyskusji, pkt 7, pkt 8 oraz pkt 10.
Art. 182. Marsza∏ek Sejmu mo˝e dopuÊciç w trakcie
rozpatrywania punktu porzàdku dziennego do zadawania pytaƒ; przepis ten nie ma zastosowania do innych
pytaƒ przewidzianych przepisami Regulaminu Sejmu.
Art. 183. Marsza∏ek Sejmu mo˝e okreÊliç jednakowy dla wszystkich pos∏ów limit czasowy przys∏ugujàcy
pos∏owi na zadanie pytaƒ.
Art. 184. 1. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu poza porzàdkiem dziennym posiedzenia lub w zwiàzku z dyskusjà jedynie dla zg∏oszenia wniosku formalnego lub
sprostowania b∏´dnie zrozumianego lub nieÊciÊle przytoczonego stwierdzenia mówcy, z zastrze˝eniem ust. 7.
2. Wnioski formalne mogà dotyczyç wy∏àcznie
spraw b´dàcych przedmiotem porzàdku dziennego
i przebiegu posiedzenia.
3. Do wniosków formalnych zalicza si´ wnioski o
1) przerwanie, odroczenie lub zamkni´cie posiedzenia,
2) uchwalenie tajnoÊci posiedzenia,
3) zamkni´cie listy mówców,
4) zamkni´cie dyskusji,
5) przejÊcie do porzàdku dziennego,
Poz. 398
6) odes∏anie do komisji,
7) g∏osowanie bez dyskusji,
8) zmian´ w sposobie prowadzenia dyskusji,
9) zmian´ w sposobie przeprowadzenia g∏osowania,
10) ograniczenie czasu przemówieƒ,
11) stwierdzenie quorum,
12) przeliczenie g∏osów.
4. O wniosku formalnym, o którym mowa w ust. 3
pkt 3, 4 i 10—12, Sejm rozstrzyga wi´kszoÊcià g∏osów
obecnych pos∏ów.
5. Sejm rozstrzyga o wniosku formalnym po wys∏uchaniu wnioskodawcy i ewentualnie jednego przeciwnika wniosku.
6. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dotyczàcy zamkni´cia posiedzenia oraz wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 4, dotyczàcy zamkni´cia dyskusji nie
mogà byç z∏o˝one w trakcie debaty nad projektem
ustawy konstytucyjnej lub zmiany przepisów konstytucyjnych, a tak˝e nad projektem ustawy bud˝etowej i innych planów finansowych paƒstwa.
7. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu poza porzàdkiem
dziennym posiedzenia w celu zg∏oszenia wniosku o odroczenie dyskusji. Marsza∏ek Sejmu mo˝e poddaç pod
g∏osowanie wniosek, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Przepis ust. 4 stosuje si´ odpowiednio.
8. Wystàpienia poza porzàdkiem dziennym nie mogà trwaç d∏u˝ej ni˝ 2 minuty.
Art. 185. 1. Marsza∏ek Sejmu mo˝e udzieliç g∏osu
pos∏owi poza porzàdkiem obrad dla wyg∏oszenia
oÊwiadczenia poselskiego. Przedmiotem oÊwiadczenia
poselskiego nie mo˝e byç sprawa, której merytoryczna
treÊç jest interpelacjà lub zapytaniem poselskim.
OÊwiadczenie poselskie mo˝e byç wyg∏aszane jedynie
na zakoƒczenie ka˝dego dnia obrad.
2. OÊwiadczenia poselskie nie mogà trwaç d∏u˝ej
ni˝ 5 minut.
3. Nad oÊwiadczeniem poselskim nie przeprowadza si´ dyskusji.
Art. 186. 1. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu Prezydentowi na jego ˝yczenie poza porzàdkiem dziennym
w celu wyg∏oszenia or´dzia. Nad or´dziem nie przeprowadza si´ dyskusji.
2. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu cz∏onkom Rady
Ministrów, Prezesowi Najwy˝szej Izby Kontroli, Szefowi Kancelarii Prezydenta oraz sekretarzowi stanu
w Kancelarii Prezydenta zast´pujàcego Szefa Kancelarii Prezydenta na danym posiedzeniu, poza kolejnoÊcià
mówców zapisanych do g∏osu, ilekroç tego za˝àdajà.
3. Marsza∏ek Sejmu udziela g∏osu Pierwszemu Prezesowi Sàdu Najwy˝szego — Przewodniczàcemu Trybuna∏u Stanu, Prezesowi Trybuna∏u Konstytucyjnego,
Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Prezesowi Naczelnego Sàdu Administracyjnego, Przewodniczàcemu Paƒstwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczàcemu Krajo-
wej Rady Sàdownictwa, Przewodniczàcemu Krajowej
Rady Radiofonii i Telewizji, Generalnemu Inspektorowi
Ochrony Danych Osobowych oraz Prezesowi Narodowego Banku Polskiego — w sprawach obj´tych zakresem ich ustawowej dzia∏alnoÊci — poza kolejnoÊcià
mówców zapisanych do g∏osu.
Art. 187.2) Z zastrze˝eniem wynikajàcym z art. 186,
po wyczerpaniu listy mówców zapisanych do g∏osu
mogà przemawiaç jedynie sprawozdawca i wnioskodawca, a nast´pnie Marsza∏ek Sejmu zamyka dyskusj´.
Art. 187.3) Z zastrze˝eniem wynikajàcym z art. 186, po
wyczerpaniu listy mówców zapisanych do g∏osu mogà przemawiaç jedynie wnioskodawca, przedstawiciel Komisji
Ustawodawczej, o którym mowa w art. 85, oraz sprawozdawca, a nast´pnie Marsza∏ek Sejmu zamyka dyskusj´.
Rozdzia∏ 3
G∏osowanie
Art. 188. 1. Po zamkni´ciu dyskusji Marsza∏ek Sejmu oznajmia, ˝e Sejm przyst´puje do g∏osowania. Od
tej chwili mo˝na zabieraç g∏os tylko dla zg∏oszenia lub
uzasadnienia wniosku formalnego o sposobie lub porzàdku g∏osowania i to jedynie przed wezwaniem pos∏ów przez Marsza∏ka do g∏osowania.
2. G∏osowanie jest jawne i odbywa si´ przez
1) podniesienie r´ki przy równoczesnym wykorzystaniu urzàdzenia do liczenia g∏osów,
2) u˝ycie kart do g∏osowania podpisanych imieniem
i nazwiskiem pos∏a (g∏osowanie imienne).
3. W razie niemo˝noÊci przeprowadzenia g∏osowania przy pomocy urzàdzenia do liczenia g∏osów, Marsza∏ek Sejmu mo˝e zarzàdziç g∏osowanie przez podniesienie r´ki i obliczenie g∏osów przez sekretarzy.
4. O przeprowadzeniu g∏osowania imiennego decyduje Sejm wi´kszoÊcià g∏osów na wniosek Marsza∏ka Sejmu lub na pisemny wniosek poparty przez co
najmniej 30 pos∏ów. G∏osowanie imienne odbywa si´
przy wykorzystaniu przygotowanej w tym celu urny;
pos∏owie kolejno, w porzàdku alfabetycznym, wyczytywani przez sekretarza Sejmu, wrzucajà swoje kartki do
urny. Otwarcia urny oraz obliczenia g∏osów dokonuje
pi´ciu, wyznaczonych przez Marsza∏ka Sejmu, sekretarzy Sejmu.
5. Wyniki g∏osowania og∏asza Marsza∏ek Sejmu.
Wyniki g∏osowania imiennego Marsza∏ek og∏asza na
podstawie protoko∏u przedstawionego przez sekretarzy Sejmu dokonujàcych obliczenia g∏osów. Wyniki
g∏osowania sà ostateczne i nie mogà byç przedmiotem
dyskusji, z zastrze˝eniem art. 189.
Art. 189. 1. W razie gdy wynik g∏osowania budzi
uzasadnione wàtpliwoÊci, Sejm mo˝e dokonaç reasumpcji g∏osowania.
2. Wniosek mo˝e byç zg∏oszony wy∏àcznie na posiedzeniu, na którym odby∏o si´ g∏osowanie.
Poz. 398
3. Sejm rozstrzyga o reasumpcji g∏osowania na pisemny wniosek co najmniej 30 pos∏ów.
4. Reasumpcji g∏osowania nie podlegajà wyniki
g∏osowania imiennego.
Art. 190. Sejm uchwala ustawy wi´kszoÊcià g∏osów
w obecnoÊci co najmniej po∏owy ustawowej liczby pos∏ów, chyba ˝e Konstytucja stanowi inaczej. W tym samym trybie Sejm podejmuje uchwa∏y i inne rozstrzygni´cia, je˝eli przepisy Konstytucji, ustaw albo Regulaminu Sejmu nie stanowià inaczej.
Rozdzia∏ 4
Interpelacje i zapytania poselskie
Art. 191. 1. Interpelacje, zapytania poselskie i pytania w sprawach bie˝àcych mogà byç kierowane do
cz∏onków Rady Ministrów.
2. Prezydium Sejmu wprowadza do porzàdku
dziennego ka˝dego posiedzenia Sejmu punkt „Interpelacje i pytania w sprawach bie˝àcych”, przy czym czas
przeznaczony na interpelacje nie mo˝e byç d∏u˝szy ni˝
jedna godzina, a na pytania w sprawach bie˝àcych —
dwie godziny.
3. Podczas rozpatrywania punktu „Pytania w sprawach bie˝àcych” obowiàzani sà byç obecni na sali obrad cz∏onkowie Rady Ministrów, w stosunku do których
zapowiedziano pytanie, albo osoby przez nich upowa˝nione.
Art. 192. 1. Interpelacje sk∏ada si´ w sprawach o zasadniczym charakterze.
2. Interpelacja powinna zawieraç krótkie przedstawienie stanu faktycznego b´dàcego jej przedmiotem
oraz wynikajàce zeƒ pytania, skierowana zgodnie
z w∏aÊciwoÊcià interpelowanego.
3. Interpelacj´ sk∏ada si´ w formie pisemnej na r´ce Marsza∏ka Sejmu; do wniesienia interpelacji wystarczy podpis jednego pos∏a.
4. Prezydium Sejmu mo˝e nie przyjàç interpelacji,
która nie odpowiada warunkom okreÊlonym w ust. 2.
5. Prezydium Sejmu mo˝e za˝àdaç skreÊlenia z interpelacji zwrotów sprzecznych ze Êlubowaniem poselskim.
6. Marsza∏ek Sejmu przesy∏a interpelacj´ niezw∏ocznie interpelowanemu.
Art. 193. Marsza∏ek informuje Sejm o z∏o˝onych interpelacjach nie póêniej ni˝ na najbli˝szym posiedzeniu
Sejmu. Tekst interpelacji nieodczytanej na posiedzeniu
Sejmu og∏asza si´ w za∏àczniku do sprawozdania stenograficznego z posiedzenia Sejmu. Marsza∏ek informuje Sejm o nades∏anych odpowiedziach na interpelacje oraz o niewp∏yni´ciu odpowiedzi na interpelacje
w wyznaczonym terminie — na najbli˝szym posiedzeniu Sejmu.
Art. 194. 1. Odpowiedê na interpelacj´ jest udzielana w formie pisemnej nie póêniej ni˝ w ciàgu 21 dni od
dnia otrzymania interpelacji — na r´ce Marsza∏ka Sejmu.
2. Odpowiedê pisemnà sk∏ada si´ z do∏àczeniem
trzech odpisów. Marsza∏ek przesy∏a interpelantowi odpis odpowiedzi i informuje Sejm o jej treÊci. Tekst pisemnej odpowiedzi na interpelacj´ og∏asza si´ w za∏àczniku do sprawozdania stenograficznego z posiedzenia Sejmu.
3. W razie nieotrzymania odpowiedzi pisemnej
w terminie lub w razie uznania otrzymanej odpowiedzi
za niezadowalajàcà interpelant mo˝e zwróciç si´ do
Marsza∏ka o za˝àdanie dodatkowych wyjaÊnieƒ, a tak˝e umieszczenie interpelacji na porzàdku dziennym posiedzenia.
Art. 195. 1. Rozpatrzenie interpelacji na posiedzeniu Sejmu obejmuje informacj´ o treÊci interpelacji
oraz udzielenie przez interpelowanego odpowiedzi; interpelant mo˝e zwróciç si´ do interpelowanego
o udzielenie dodatkowych wyjaÊnieƒ; odpowiedê na
interpelacj´ nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 10 minut,
a udzielenie dodatkowych wyjaÊnieƒ — d∏u˝ej ni˝ 5 minut.
2. W sprawie interpelacji oraz udzielonej na nià odpowiedzi mo˝e byç przeprowadzona dyskusja.
3. Sejm mo˝e uznaç odpowiedê za wystarczajàcà
bàdê wezwaç interpelowanego do uzupe∏nienia odpowiedzi. Interpelowany mo˝e udzieliç uzupe∏niajàcej odpowiedzi na nast´pnym posiedzeniu Sejmu. O decyzji
Sejmu Marsza∏ek zawiadamia Prezesa Rady Ministrów.
Art. 196. Przepisy art. 192 ust. 2—6, art. 193 oraz
art. 194 ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do zapytaƒ
poselskich.
Art. 197. 1. Pytania w sprawach bie˝àcych formu∏owane sà ustnie na ka˝dym posiedzeniu Sejmu i wymagajà bezpoÊredniej odpowiedzi.
2. Pose∏ informuje Prezydium Sejmu na 12 godzin
przed rozpocz´ciem posiedzenia o ogólnej tematyce
pytania i jego adresacie.
3. Prezydium Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Konwentu Seniorów, ustala dla ka˝dego posiedzenia porzàdek formu∏owania pytaƒ, kierujàc si´ aktualnoÊcià
i szczególnym znaczeniem pytania, kolejnoÊcià zg∏oszenia gotowoÊci sformu∏owania pytania oraz tworzeniem szansy formu∏owania pytaƒ przez cz∏onków klubów, kó∏ poselskich i pos∏ów niezrzeszonych, stosownie do wielkoÊci tych grup.
4. Marsza∏ek Sejmu informuje o gotowoÊci z∏o˝enia
pytaƒ i ustalonym porzàdku ich formu∏owania.
5. Rozpatrzenie przez Sejm sprawy pytania obejmuje przedstawienie treÊci pytania oraz udzielenie
krótkiej ustnej odpowiedzi przez osob´, do której pytanie zosta∏o skierowane; postawienie pytania mo˝e
trwaç nie d∏u˝ej ni˝ 1 minut´, udzielenie zaÊ odpowiedzi — nie d∏u˝ej ni˝ 5 minut.
Poz. 398
6. Nad pytaniem i udzielonà odpowiedzià nie przeprowadza si´ dyskusji. Marsza∏ek Sejmu dopuszcza
jednak do postawienia pytaƒ dodatkowych, przy czym
w pierwszej kolejnoÊci uprawnienie takie przys∏uguje
sk∏adajàcemu pytanie. Dodatkowe pytania nie mogà
trwaç d∏u˝ej ni˝ 30 sekund, a ∏àczna uzupe∏niajàca odpowiedê nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 5 minut. Marsza∏ek
Sejmu mo˝e wyraziç zgod´ na wyd∏u˝enie czasu ∏àcznej odpowiedzi na pytanie dodatkowe.
Art. 198. Prezydium Sejmu informuje pos∏ów, które ze zg∏oszonych interpelacji i zapytaƒ zostajà w∏àczone do porzàdku dziennego okreÊlonego posiedzenia
Sejmu.
DZIA¸ IV
Kancelaria Sejmu
Art. 199. 1. Kancelaria Sejmu wykonuje zadania organizacyjno-techniczne i doradcze zwiàzane z dzia∏alnoÊcià Sejmu i jego organów.
2. Kancelaria Sejmu stwarza pos∏om warunki do
wykonywania mandatu poselskiego, a w szczególnoÊci
przekazuje druki sejmowe oraz inne opracowania i materia∏y zwiàzane z pracami Sejmu, w tym teksty ujednolicone projektów ustaw; umo˝liwia korzystanie
z opracowaƒ fachowych, literatury i ekspertyz; stwarza
pos∏om warunki uczestniczenia w pracach Sejmu i jego organów, a tak˝e zapewnia techniczno-organizacyjne i finansowe warunki dzia∏alnoÊci biur poselskich lub
innych jednostek organizacyjnych do obs∏ugi terenowej dzia∏alnoÊci pos∏ów.
Art. 200. 1. Kancelarià Sejmu kieruje Szef Kancelarii Sejmu przy pomocy nie wi´cej ni˝ dwóch zast´pców.
2. Szefa Kancelarii Sejmu powo∏uje i odwo∏uje
Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.
3. Zast´pców Szefa Kancelarii Sejmu powo∏uje
i odwo∏uje Marsza∏ek Sejmu, po zasi´gni´ciu opinii
Szefa Kancelarii Sejmu.
Art. 201. 1. Szef Kancelarii Sejmu jest zwierzchnikiem s∏u˝bowym wszystkich pracowników Kancelarii
Sejmu i ponosi odpowiedzialnoÊç za ich dzia∏ania.
2. Szef Kancelarii Sejmu jest odpowiedzialny za
wykonanie bud˝etu Kancelarii Sejmu oraz majàtek
Skarbu Paƒstwa b´dàcy w zarzàdzie Kancelarii Sejmu.
Art. 202. Organizacj´ Kancelarii Sejmu okreÊla statut Kancelarii, nadany na wniosek Szefa Kancelarii Sejmu w trybie art. 10 ust. 1 pkt 14.
DZIA¸ V
Przepisy szczególne i koƒcowe
Art. 203. Zmiana niniejszej uchwa∏y mo˝e nastàpiç
na wniosek Prezydium Sejmu, Komisji Regulamino-
wej i Spraw Poselskich lub co najmniej pi´tnastu pos∏ów.
Poz. 398
Art. 204. Projekty uchwa∏ w sprawie Regulaminu
Sejmu rozpatruje si´ w trzech czytaniach, chyba ˝e
Sejm postanowi inaczej; art. 36 —50 stosuje si´ odpowiednio.
Art. 206. Traci moc uchwa∏a Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 lipca 1986 r. — Tymczasowy Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 21, poz. 151, z 1987 r. Nr 29, poz. 225 i Nr 36,
poz. 303, z 1989 r. Nr 26, poz. 202, z 1990 r. Nr 16,
poz. 121 i Nr 30, poz. 229, z 1991 r. Nr 43, poz. 296 i 297
oraz z 1992 r. Nr 8, poz. 55).
Art. 205. Uchwa∏a podlega og∏oszeniu w Dzienniku
Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 207. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
30 dni od dnia uchwalenia.
Za∏àcznik do uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r.
PRZEDMIOTOWY ZAKRES DZIA¸ANIA KOMISJI SEJMOWYCH
Do zakresu dzia∏ania Komisji
1) Administracji i Spraw Wewn´trznych nale˝à sprawy administracji paƒstwowej oraz bezpieczeƒstwa, ∏adu i porzàdku publicznego, a tak˝e geodezji i kartografii;
2) do Spraw S∏u˝b Specjalnych nale˝y opiniowanie
projektów ustaw i rozporzàdzeƒ dotyczàcych s∏u˝b
specjalnych oraz ocena aktów normatywnych
o charakterze ogólnym w sprawach dzia∏alnoÊci
tych s∏u˝b, opiniowanie kierunków pracy s∏u˝b
specjalnych w oparciu o informacje przedstawiane
przez szefów tych s∏u˝b, rozpatrywanie corocznych
sprawozdaƒ szefów tych s∏u˝b, opiniowanie wniosków w sprawie powo∏ania poszczególnych osób
na stanowiska szefów i zast´pców szefów s∏u˝b
specjalnych, opiniowanie projektu bud˝etu w zakresie dotyczàcym s∏u˝b specjalnych oraz sprawozdania z jego wykonania, ocena wspó∏dzia∏ania
s∏u˝b specjalnych podleg∏ych Ministrowi Spraw
Wewn´trznych i Administracji4) oraz Ministrowi
Obrony Narodowej oraz wspó∏dzia∏ania tych s∏u˝b
z innymi s∏u˝bami i jednostkami wojskowymi nadzorowanymi przez Ministra Spraw Wewn´trznych
i Administracji4), ocena wspó∏dzia∏ania s∏u˝b specjalnych z organami administracji paƒstwowej i organami Êcigania oraz badanie skarg dotyczàcych
dzia∏alnoÊci s∏u˝b specjalnych;
3) do Spraw Kontroli Paƒstwowej nale˝à sprawy dzia∏alnoÊci Najwy˝szej Izby Kontroli oraz Paƒstwowej
Inspekcji Pracy, a w szczególnoÊci opiniowanie planów pracy Najwy˝szej Izby Kontroli i rocznych
sprawozdaƒ z dzia∏alnoÊci Najwy˝szej Izby Kontroli oraz Paƒstwowej Inspekcji Pracy, ich bud˝etów
i sprawozdaƒ z ich wykonania, opiniowanie projektu statutu Najwy˝szej Izby Kontroli oraz statutu
Paƒstwowej Inspekcji Pracy, opiniowanie innych
rozstrzygni´ç organów Sejmu oraz wniosków i materia∏ów wynikajàcych z ustawy o Najwy˝szej Izbie
Kontroli, sk∏adanie Sejmowi wniosków o niezw∏oczne przekazanie informacji o wynikach kon-
troli przeprowadzonych przez Najwy˝szà Izb´ Kontroli, przeprowadzanie okresowych ocen dzia∏alnoÊci Najwy˝szej Izby Kontroli oraz Paƒstwowej Inspekcji Pracy, w tym analizy przeprowadzonych
kontroli i realizacji wystàpieƒ pokontrolnych
i przedk∏adanie ich Marsza∏kowi Sejmu, a tak˝e
sprawy dzia∏alnoÊci regionalnych izb obrachunkowych;
4) Edukacji, Nauki i M∏odzie˝y nale˝à sprawy kszta∏cenia i wychowania przedszkolnego, podstawowego,
ogólnokszta∏càcego, zawodowego, pomaturalnego i wy˝szego, oÊwiaty doros∏ych, kszta∏cenia, dokszta∏cania i doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz kadr naukowych, wypoczynku, kultury fizycznej i sportu dzieci i m∏odzie˝y, opieki nad dzieçmi i m∏odzie˝à, archiwów, polityki rozwoju nauki
i post´pu technicznego, organizacji i kierowania
naukà, badaƒ naukowych, jednostek badawczo-rozwojowych, wdro˝eƒ wyników badaƒ do praktyki, wynalazczoÊci i racjonalizacji, normalizacji, metrologii i jakoÊci, korporacji i stowarzyszeƒ naukowych, wspó∏pracy naukowej z zagranicà, samorzàdu uczniowskiego i studenckiego oraz w jednostkach badawczo-rozwojowych, a tak˝e sprawy realizacji aspiracji m∏odego pokolenia oraz spo∏eczno-zawodowej adaptacji m∏odzie˝y; przedmiotowy
zakres dzia∏ania Komisji Edukacji, Nauki i M∏odzie˝y nie zwalnia innych komisji od szczególnej troski
o sprawy post´pu naukowo-technicznego w dziedzinach nale˝àcych do ich w∏aÊciwoÊci;
5) Etyki Poselskiej nale˝à sprawy opracowania „Zasad
etyki poselskiej”, ich uzupe∏niania i korygowania
oraz upowszechnianie ich wÊród pos∏ów, rozpatrywanie spraw pos∏ów, którzy zachowujà si´ w sposób nieodpowiadajàcy godnoÊci pos∏a, rozpatrywanie spraw wynikajàcych z Rejestru KorzyÊci
i majàtkowych oÊwiadczeƒ poselskich;
6) Europejskiej nale˝à sprawy dotyczàce procesu integracji europejskiej — w tym rozpatrywanie projektów ustaw dostosowawczych oraz opiniowanie
projektów ustaw co do zgodnoÊci z prawem Unii
Europejskiej — a tak˝e sprawy realizacji umów
mi´dzynarodowych w tym zakresie;
7) Finansów Publicznych nale˝à sprawy systemu pieni´˝nego, kredytowego i podatkowego, p∏ac i dochodów, bud˝etu i planów finansowych paƒstwa,
funduszy celowych, agencji i fundacji z udzia∏em
Skarbu Paƒstwa, ubezpieczeƒ majàtkowych oraz
ce∏ i statystyki;
8) Gospodarki nale˝à sprawy polityki gospodarczej,
a w szczególnoÊci: restrukturyzacji gospodarki,
efektywnoÊci przemys∏u, handlu mi´dzynarodowego i wewn´trznego, technologii, inwestycji bezpoÊrednich i udzia∏u kapita∏u zagranicznego, a tak˝e samorzàdu pracowniczego, gospodarczego
i pracodawców, oraz sprawy zwiàzane z tworzeniem w∏aÊciwych podstaw prawnych dla powstawania, dzia∏ania i rozwoju ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw prowadzonych przez ró˝ne podmioty
gospodarcze, dostosowywania norm prawnych,
równie˝ w procesie legislacyjnym, do potrzeb
i mo˝liwoÊci dzia∏ania takich przedsi´biorstw, sprawy rozwoju rzemios∏a, spó∏dzielczoÊci oraz dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczoÊci oraz us∏ug, sprawy turystyki, a tak˝e sprawy
ochrony przed dzia∏aniem monopoli, w szczególnoÊci monopoli naturalnych, zapewniania wolnoÊci konkurencji na rynku, zasadnoÊci koncesjonowania zawodów i dzia∏alnoÊci gospodarczej, przeciwdzia∏ania monopolizacji oraz ochrony praw
konsumenta;
9) Infrastruktury nale˝à sprawy budownictwa oraz gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, sprawy
transportu làdowego, powietrznego i wodnego,
∏àcznoÊci radiowej i telefonicznej, sieci komputerowych, telekomunikacji i poczty, a tak˝e gospodarki
morskiej, w tym morskiej floty handlowej, portów
morskich, rybo∏ówstwa morskiego oraz popularyzacji problematyki morskiej;
10) Kultury Fizycznej i Sportu nale˝à sprawy kultury fizycznej i sportu;
11) Kultury i Ârodków Przekazu nale˝à sprawy polityki
kulturalnej i informacyjnej paƒstwa, w tym rozwoju kultury i sztuki, twórczoÊci, upowszechniania
kultury, ochrony dziedzictwa kulturalnego, prasy,
radia i telewizji, wydawnictw, spo∏ecznego ruchu
kulturalnego oraz wspó∏pracy kulturalnej z zagranicà;
12) ¸àcznoÊci z Polakami za Granicà nale˝à sprawy wi´zi z krajem Polaków i osób pochodzenia polskiego
zamieszka∏ych za granicà na sta∏e lub czasowo;
13) MniejszoÊci Narodowych i Etnicznych nale˝à sprawy zwiàzane z utrzymaniem dziedzictwa kulturowego mniejszoÊci narodowych, etnicznych i j´zykowych oraz ochrony ich praw;
14) Obrony Narodowej nale˝à sprawy obrony paƒstwa, dotyczàce zw∏aszcza dzia∏alnoÊci si∏ zbrojnych, systemu oraz funkcjonowania obrony terytorialnej kraju i obrony cywilnej, wykonywania obo-
Poz. 398
wiàzków w dziedzinie umacniania obronnoÊci
przez organy paƒstwowe i przedsi´biorstwa paƒstwowe, organizacje spó∏dzielcze i spo∏eczne oraz
przez obywateli, a tak˝e sprawy zak∏adów przemys∏u obronnego;
15) Ochrony Ârodowiska, Zasobów Naturalnych i LeÊnictwa nale˝à sprawy ochrony i kszta∏towania Êrodowiska oraz ochrony nieodnawialnych jego zasobów, gospodarki wodnej, dróg wodnych Êródlàdowych, meteorologii, hydrologii, geologii oraz leÊnictwa i gospodarki leÊnej;
16) OdpowiedzialnoÊci Konstytucyjnej nale˝y prowadzenie post´powania w sprawie badania zasadnoÊci skierowanych do niej wniosków wst´pnych
o pociàgni´cie do odpowiedzialnoÊci konstytucyjnej, podejmowanie uchwa∏ w tym przedmiocie
oraz przedstawianie Sejmowi sprawozdaƒ z przeprowadzonych prac;
17) Polityki Spo∏ecznej i Rodziny nale˝à sprawy kszta∏towania polityki socjalnej paƒstwa, ochrony pracowników, w tym bezpieczeƒstwa i higieny pracy,
analizy systemu p∏ac i kosztów utrzymania, walki
z bezrobociem, problemów spo∏ecznych i socjalnych osób niepe∏nosprawnych, ubezpieczeƒ spo∏ecznych, Êwiadczeƒ socjalnych, pomocy spo∏ecznej, komunalnego budownictwa mieszkaniowego,
problemów kombatantów oraz sprawy ustaw dotyczàcych bezpoÊrednio funkcjonowania rodziny,
wype∏niania jej ról i zadaƒ, wyst´powania z propozycjami regulacji prawnych dotyczàcych tych zagadnieƒ oraz wspó∏praca z rzàdowym pe∏nomocnikiem do spraw rodziny i kobiet;
18) Regulaminowej i Spraw Poselskich nale˝à sprawy
zwiàzane z wyra˝eniem przez Sejm zgody na pociàgni´cie pos∏a do odpowiedzialnoÊci za przest´pstwa lub wykroczenia albo aresztowanie bàdê zatrzymanie, z warunkami wykonywania przez pos∏ów mandatu poselskiego, jego wygaÊni´cia,
z dzia∏alnoÊcià biur poselskich, dotyczàce wyk∏adni i stosowania Regulaminu Sejmu oraz dokonywania analiz skarg i wniosków kierowanych do Sejmu i jego organów; rozpatrywanie zarzutów niewykonywania przez pos∏ów obowiàzków poselskich; sprawowanie sta∏ego nadzoru nad pracà
Kancelarii Sejmu;
19) Rolnictwa i Rozwoju Wsi nale˝à sprawy rolnictwa,
ogrodnictwa, sadownictwa, skupu p∏odów rolnych, hodowli, spó∏dzielczoÊci rolniczej, gospodarki i ochrony gruntów rolnych i leÊnych, zaopatrzenia wsi i rolnictwa w Êrodki produkcji, w tym melioracji i zaopatrzenia wsi w wod´, przemys∏u spo˝ywczego, rybactwa Êródlàdowego oraz przetwórstwa rybnego, spo∏eczno-zawodowych organizacji
rolników i sytuacji socjalno-bytowej ludnoÊci wiejskiej; do zakresu dzia∏ania Komisji nale˝à równie˝
sprawy okreÊlania kierunków demonopolizacji organów i struktur zajmujàcych si´ powy˝szà dzia∏alnoÊcià oraz rozwoju i modernizacji infrastruktury
wsi oraz problematyka zwiàzana z oÊwiatà i doradztwem rolniczym;
20) Samorzàdu Terytorialnego i Polityki Regionalnej
nale˝à sprawy organizacji i funkcjonowania struktur samorzàdu terytorialnego, zarzàdu mieniem
komunalnym, gospodarki komunalnej, zagospodarowania przestrzennego oraz rozwoju regionów
i spo∏ecznoÊci lokalnych; do zakresu dzia∏ania Komisji nale˝y tak˝e rozpatrywanie za∏o˝eƒ polityki
regionalnej paƒstwa;
21) Skarbu Paƒstwa nale˝à sprawy przekszta∏ceƒ form
w∏asnoÊci, w tym g∏ównie sektora paƒstwowego,
oraz nadzoru nad w∏asnoÊcià publicznà w gospodarce;
22) Spraw Zagranicznych nale˝à sprawy polityki zagranicznej paƒstwa;
23) SprawiedliwoÊci i Praw Cz∏owieka nale˝à sprawy
przestrzegania prawa i praworzàdnoÊci, sàdów,
Poz. 398 i 399
prokuratury, notariatu, adwokatury i obs∏ugi prawnej, funkcjonowania samorzàdów adwokackiego
i radcowskiego, sprawy przestrzegania praw cz∏owieka;
24) Ustawodawczej nale˝à sprawy problematyki legislacyjnej i spójnoÊci prawa, wspó∏dzia∏ania w organizowaniu procesu ustawodawczego i zapewnienia jego prawid∏owoÊci, rozpatrywania projektów ustaw i uchwa∏ o szczególnym znaczeniu
prawnym lub o znacznym stopniu z∏o˝onoÊci legislacyjnej, sprawy zwiàzane z post´powaniem
przed Trybuna∏em Konstytucyjnym oraz wynikajàce z orzecznictwa Trybuna∏u Konstytucyjnego,
a tak˝e wspó∏udzia∏ w przeprowadzaniu kontroli
wprowadzania w ˝ycie i wykonywania ustaw
i uchwa∏ Sejmu oraz koordynacja tych dzia∏aƒ;
25) Zdrowia nale˝à sprawy ochrony zdrowia.
399
KOMUNIKAT NR 6/2002/(DOKE) PREZESA ZARZÑDU BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO
z dnia 13 czerwca 2002 r.
w sprawie sta∏ych stóp procentowych — stóp CIRR (stóp referencyjnych oprocentowania rynkowego)
dla poszczególnych walut, og∏aszanych okresowo przez Sekretariat Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej
i Rozwoju (OECD).
Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca
2001 r. o dop∏atach do oprocentowania kredytów eksportowych o sta∏ych stopach procentowych (Dz. U.
Nr 73, poz. 762) og∏asza si´, ˝e
1) ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o dop∏atach do
oprocentowania kredytów eksportowych o sta∏ych
stopach procentowych (Dz. U. Nr 73, poz. 762)
okreÊla sta∏e stopy procentowe wyznaczajàce minimalny poziom stóp oprocentowania kredytów
eksportowych w paƒstwach b´dàcych uczestnikami Porozumienia OECD w sprawie Wytycznych dla
Oficjalnie Wspieranych Kredytów Eksportowych
z dnia 1 kwietnia 1978 r.; minimalne stopy wyznaczane sà przez stopy CIRR (stopy referencyjne
oprocentowania rynkowego) i og∏aszane przez Sekretariat Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej
i Rozwoju (OECD);
2) stopy CIRR (stopy referencyjne oprocentowania
rynkowego) ustalane sà dla poszczególnych walut
wszystkich uczestników ww. Porozumienia OECD;
stopy CIRR publikowane sà do 15 dnia ka˝dego
miesiàca i obowiàzujà od tego dnia do 14 dnia nast´pnego miesiàca;
3) w terminie od dnia 15 czerwca 2002 r. do dnia 14 lipca 2002 r. dla ni˝ej wymienionych walut obowiàzujà nast´pujàce stopy CIRR (stopy referencyjne
oprocentowania rynkowego)
Waluta kraju
Okres kredytowania
Symbol waluty
Stopa CIRR
1
2
3
4
USD
4,80
5,49
5,90
AUD
7,04
CAD
5,27
5,99
6,30
dolar amerykaƒski
≤ 5 lat
> 5 do 8,5 lat
> 8,5 lat
dolar australijski
dolar kanadyjski
≤ 5 lat
> 5 do 8,5 lat
> 8,5 lat
DZIENNIK URZ¢DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Nr 23
Warszawa, dnia 15 czerwca 2002 r.
TREÂå
Poz.
OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
398 — z dnia 29 maja 2002 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej — Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej . . . . . . . .
985
KOMUNIKAT
399 — nr 6/2002/(DOKE) Prezesa Zarzàdu Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia 13 czerwca
2002 r. w sprawie sta∏ych stóp procentowych — stóp CIRR (stóp referencyjnych oprocentowania rynkowego) dla poszczególnych walut, og∏aszanych okresowo przez Sekretariat
Organizacji Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) . . . . . . . . . . 1019
398
OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 29 maja 2002 r.
w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
— Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
1. Na podstawie art. 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lutego 2002 r. w sprawie
zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 9, poz. 162) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca
1992 r. — Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 26, poz. 185), z uwzgl´dnieniem
zmian wprowadzonych
1) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
16 paêdziernika 1992 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 34, poz. 239),
2) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
6 marca 1993 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 13, poz. 89),
3) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
26 listopada 1993 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 63, poz. 562),
4) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
24 czerwca 1994 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 47, poz. 379),
5) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
18 listopada 1994 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 62, poz. 545),
6) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
17 lutego 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 8, poz. 111),
7) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
31 marca 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 18, poz. 213),
8) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
27 kwietnia 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 23, poz. 271),
9) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
25 sierpnia 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 46, poz. 514),
10) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
22 grudnia 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
z 1996 r. Nr 1, poz. 3),
11) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
4 lipca 1996 r. w sprawie zmiany uchwa∏y — Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 43, poz. 419),
12) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
22 maja 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 34,
poz. 323),
25) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
14 lutego 2002 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 9, poz. 162),
13) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
4 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 58, poz. 558),
26) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
8 maja 2002 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 18,
poz. 304)
14) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
28 paêdziernika 1997 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 80, poz. 779),
oraz zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych
przed dniem wydania jednolitego tekstu i zastosowaniem ciàg∏ej numeracji dzia∏ów, rozdzia∏ów, artyku∏ów,
ust´pów i punktów.
15) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
3 kwietnia 1998 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 10, poz. 181),
2. Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst uchwa∏y nie obejmuje
16) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
30 wrzeÊnia 1998 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 34, poz. 483)
1) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 16 paêdziernika 1992 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 34, poz. 239), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem uchwalenia.”,
— uj´tych w obwieszczeniu Marsza∏ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 listopada 1998 r. w sprawie
og∏oszenia jednolitego tekstu uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. — Regulamin
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 44,
poz. 618),
2) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 6 marca 1993 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 13, poz. 89), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni
od dnia uchwalenia.”,
17) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
19 marca 1999 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 11, poz. 150),
3) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 26 listopada 1993 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 63, poz. 562), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem uchwalenia.”,
18) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
25 czerwca 1999 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 23, poz. 331),
19) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
17 marca 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 9, poz. 177),
20) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
13 lipca 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 21,
poz. 428),
21) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
15 grudnia 2000 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 42, poz. 804),
22) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
19 paêdziernika 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 37, poz. 586),
23) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
26 paêdziernika 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 38, poz. 613),
24) uchwa∏à Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
29 listopada 2001 r. w sprawie zmiany Regulaminu
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 44, poz. 708),
4) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 24 czerwca 1994 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 47, poz. 379), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem uchwalenia.”,
5) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 18 listopada 1994 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 62, poz. 545), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem uchwalenia.”,
6) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 17 lutego 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 8, poz. 111), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”,
7) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 31 marca 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 18, poz. 213), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
30 dni od dnia og∏oszenia.”,
8) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 27 kwietnia 1995 r. w sprawie zmiany Regu-
laminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 23, poz. 271), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
30 dni od dnia og∏oszenia.”,
9) art. 2 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 25 sierpnia 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 46, poz. 514), który stanowi
„Art. 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.”,
10) art. 2 i 3 uchwa∏y Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski z 1996 r. Nr 1, poz. 3), które stanowià
„Art. 2. Do
projektów
ustaw
okreÊlonych
w art. 56l ust. 1 uchwa∏y, o której mowa
w art. 1, które zosta∏y wniesione do Sejmu
przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszej
uchwa∏y i nie rozpocz´to ich pierwszego
czytania, stosuje si´ przepisy niniejszej
uchwa∏y, z wy∏àczeniem warunku ∏àcznego
wniesienia
projektów,
okreÊlonych
w art. 56∏ uchwa∏y, o której mowa w art. 1.