Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 22 sierpnia 2001 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu głosowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 23 września 2001 r.
Statutory Text (3 Articles)
§ 1. Ustala si´ wytyczne w sprawie zadaƒ i trybu
pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczàce
przygotowania i przeprowadzenia g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Sena-
tu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ
23 wrzeÊnia 2001 r., stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y.
§ 2. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia.
Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej
F. Rymarz
Za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji
Wyborczej z dnia 22 sierpnia 2001 r. (poz. 496)
WYTYCZNE PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ
W SPRAWIE ZADA¡ I TRYBU PRACY OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH, DOTYCZÑCE
PRZYGOTOWANIA I PRZEPROWADZENIA G¸OSOWANIA W WYBORACH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ
POLSKIEJ I DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, ZARZÑDZONYCH NA DZIE¡ 23 WRZEÂNIA 2001 R.
Obwodowe komisje wyborcze dzia∏ajà na podstawie ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu
Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499 i Nr 74,
poz. 786), zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà”.
I. Zadania i organizacja pracy obwodowych komisji
wyborczych
1. Zadania obwodowej komisji wyborczej
obejmujà
1) wykonanie prac i czynnoÊci zwiàzanych z przygotowaniem g∏osowania w obwodzie,
2) przeprowadzenie g∏osowania i zapewnienie sprawnego i zgodnego z prawem jego przebiegu,
3) ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie i niezw∏oczne podanie tych wyników do publicznej wiadomoÊci,
4) sporzàdzenie protoko∏u g∏osowania w obwodzie na
okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u
g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów,
5) sporzàdzenie zestawienia wyników g∏osowania
w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i zestawienia wyników g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów, je˝eli okr´gowa
komisja wyborcza wyznaczy∏a swojego pe∏nomocnika do sprawdzenia danych liczbowych wyników
g∏osowania, i dostarczenie ich pe∏nomocnikowi
przed przekazaniem protoko∏ów g∏osowania okr´gowej komisji wyborczej,
6) przekazanie protoko∏ów g∏osowania w obwodzie
okr´gowej komisji wyborczej (po sprawdzeniu ich przez pe∏nomocnika, o którym mowa
w pkt 5),
7) przekazanie drugich egzemplarzy protoko∏ów g∏osowania wraz z pozosta∏ymi materia∏ami z g∏osowania wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi
miasta).
2. Obwodowa komisja wykonuje swoje zadania w sposób okreÊlony w regulaminie obwodowych komisji wyborczych, stanowiàcym
za∏àcznik nr 2 do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie regulaminów
okr´gowych i obwodowych komisji wyborczych, powo∏anych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do
Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 25,
poz. 428).
Cz∏onkowie komisji obowiàzani sà czynnie uczestniczyç we wszystkich pracach komisji, a w szczególnoÊci w szkoleniach oraz w przeprowadzeniu g∏osowania
i ustaleniu jego wyników. W razie niemo˝noÊci wzi´cia
udzia∏u w pracach komisji z wa˝nych powodów cz∏onek komisji powinien uprzedziç o tym jak najwczeÊniej
przewodniczàcego komisji (§ 9 regulaminu).
Obs∏ug´ i techniczno-materialne warunki pracy obwodowej komisji zapewnia wójt lub burmistrz (prezydent miasta). W szczególnoÊci zwo∏uje on pierwsze posiedzenie komisji, wyp∏aca Êwiadczenia przys∏ugujàce
cz∏onkom komisji, zaopatruje komisj´ w materia∏y biurowe, przygotowuje lokal do g∏osowania, sporzàdza
i przekazuje spis wyborców, udziela pomocy przy przekazaniu i zabezpieczeniu kart do g∏osowania i piecz´ci
komisji, zapewnia Êrodki transportu, ∏àcznoÊci itp.
3. Niezw∏ocznie po powo∏aniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje
wyboru przewodniczàcego komisji i jego zast´pcy
oraz, po dok∏adnym zapoznaniu si´ z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadaƒ.
Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisji informacj´ o jej sk∏adzie (z uwzgl´dnieniem pe∏nionych
funkcji) podaje si´ do publicznej wiadomoÊci w sposób zwyczajowo przyj´ty. Informacja o sk∏adzie komisji powinna byç tak˝e wywieszona w lokalu wyborczym.
II. Zadania obwodowej komisji wyborczej do dnia wyborów
1. Cz∏onkowie komisji sà obowiàzani wziàç
udzia∏ w organizowanych przez okr´gowà komisj´ wyborczà szkoleniach w celu przygotowania si´ do wykonania zadaƒ i czynnoÊci wyborczych.
Szkolenia b´dà poÊwi´cone przede wszystkim omówieniu
• organizacji przygotowaƒ do dnia wyborów,
• sposobu przeprowadzenia g∏osowania w obwodzie,
• sposobu ustalenia wyników g∏osowania w obwodzie,
• trybu przekazywania protoko∏ów g∏osowania
okr´gowej komisji wyborczej oraz post´powania
z pozosta∏ymi dokumentami z wyborów.
W czasie szkoleƒ cz∏onkowie komisji sà obowiàzani szczegó∏owo zapoznaç si´ z treÊcià oraz sposobem
sporzàdzenia protoko∏ów g∏osowania w obwodzie na
okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i na kandydatów na senatorów oraz zestawieƒ wyników g∏osowania w obwodzie dla sprawdzenia danych liczbowych
przez powo∏anego pe∏nomocnika okr´gowej komisji
wyborczej.
2. Najpóêniej na cztery dni przed dniem
wyborów obwodowa komisja skontroluje stan przygotowania lokalu, w którym odb´dzie si´ g∏osowanie.
W lokalu powinny znajdowaç si´: god∏o paƒstwowe,
urna takich wymiarów, aby pomieÊci∏a wszystkie oddane karty do g∏osowania (do Sejmu i do Senatu), pomieszczenia lub os∏ony zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania umieszczone w takiej liczbie i w taki sposób, aby zapewniç sprawny jego przebieg. Miejsca za os∏onami
powinny byç wyposa˝one w przybory do pisania.
W miejscach tych nale˝y tak˝e umieÊciç plakat informacyjny Paƒstwowej Komisji Wyborczej o sposobie
g∏osowania i warunkach wa˝noÊci g∏osu.
W lokalu wyborczym przystosowanym dla potrzeb
osób niepe∏nosprawnych miejsce zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania powinno umo˝liwiaç skorzystanie
z niego wyborcy poruszajàcemu si´ na wózku inwalidzkim (np. kabina o odpowiednich rozmiarach lub stó∏
Poz. 496
z os∏onà, do którego mo˝na podjechaç wózkiem inwalidzkim).
Na widocznym miejscu w lokalu wyborczym wywiesza si´ wy∏àcznie urz´dowe obwieszczenia
• o numerze i granicach okr´gu wyborczego do Sejmu i liczbie pos∏ów wybieranych w tym okr´gu
oraz o numerze i granicach okr´gu wyborczego
do Senatu i liczbie senatorów wybieranych w tym
okr´gu,
• o numerach i granicach obwodów g∏osowania
oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych,
• o zarejestrowanych okr´gowych listach kandydatów na pos∏ów, tj. numerach i nazwach tych list,
wraz z danymi o kandydatach,
• o zarejestrowanych kandydatach na senatorów,
• plakat informacyjny Paƒstwowej Komisji Wyborczej o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci
g∏osu.
W lokalach przystosowanych dla potrzeb wyborców niepe∏nosprawnych obwieszczenia i plakat informacyjny powinny byç dodatkowo umieszczone na wysokoÊci umo˝liwiajàcej ich odczytanie z wózka inwalidzkiego.
W lokalu oraz na terenie budynku, w którym przeprowadzone b´dzie g∏osowanie, nie mogà byç umieszczone plakaty i napisy o charakterze agitacyjnym
(art. 87 ust. 2 Ordynacji wyborczej). Kontroli w tym zakresie nale˝y dokonaç bezpoÊrednio przed dniem g∏osowania oraz ponownie przed rozpocz´ciem g∏osowania, a w razie umieszczenia takich plakatów o fakcie
tym komisja powiadamia w∏aÊciwe s∏u˝by w celu usuni´cia plakatów.
Komisja w swojej siedzibie powinna mieç zapewniony dost´p do telefonu oraz znaç numery telefonów,
pod którymi pe∏nione b´dà dy˝ury okr´gowej komisji
wyborczej oraz w urz´dzie gminy, a tak˝e numer telefonu i adres pe∏nomocnika okr´gowej komisji wyborczej uprawnionego do sprawdzenia danych liczbowych na podstawie zestawieƒ o wynikach g∏osowania
w obwodzie przed przekazaniem protoko∏ów g∏osowania okr´gowej komisji wyborczej.
W szpitalach i w zak∏adach pomocy spo∏ecznej obwodowa komisja wyborcza powo∏ana dla utworzonego tam obwodu g∏osowania powinna rozwa˝yç, czy
skorzysta z mo˝liwoÊci stosowania drugiej urny (pomocniczej) umo˝liwiajàcej wyborcy oddanie g∏osu poza lokalem wyborczym, tj. w sali szpitalnej, pomieszczeniu szpitalnym b´dàcym odr´bnym budynkiem,
pokoju zak∏adu pomocy spo∏ecznej itp. (art. 62 Ordynacji wyborczej). O zgod´ na zastosowanie urny pomocniczej obwodowa komisja wyborcza powinna wystàpiç wczeÊniej do okr´gowej komisji wyborczej, a po
uzgodnieniach — podjàç uchwa∏´ o stosowaniu urny
pomocniczej oraz ustaliç z wójtem lub burmistrzem
(prezydentem miasta), jakich rozmiarów powinna byç
urna pomocnicza, bioràc pod uwag´ przewidywanà
liczb´ wyborców, którzy z tej mo˝liwoÊci chcieliby skorzystaç.
III. Zadania obwodowej komisji wyborczej w dniu wyborów do zakoƒczenia g∏osowania
Stwierdzone braki w przygotowaniu lokalu do g∏osowania komisja sygnalizuje wójtowi lub burmistrzowi
(prezydentowi miasta), a nast´pnie sprawdza, czy zosta∏y one usuni´te.
1. W dniu wyborów w lokalu wyborczym przy
wszystkich czynnoÊciach obwodowej komisji mogà
byç obecni m´˝owie zaufania, ustanowieni przez pe∏nomocników wyborczych (lub upowa˝nione przez nich
osoby), którzy zarejestrowali listy okr´gowe lub kandydatów na senatorów w danym okr´gu. M´˝owie zaufania przedstawià komisji zaÊwiadczenie wydane przez
pe∏nomocnika wyborczego lub upowa˝nionà przez niego osob´, sporzàdzone wed∏ug wzoru ustalonego
przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà uchwa∏à z dnia 13
sierpnia 2001 r. (Monitor Polski Nr 27, poz. 445). ZaÊwiadczenie o pe∏nieniu funkcji m´˝a zaufania mo˝e
byç orygina∏em lub pochodziç z przekazu faksem. ZaÊwiadczenia wydane m´˝om zaufania mogà ró˝niç si´
mi´dzy sobà wyglàdem i uk∏adem graficznym, ale ich
treÊç musi odpowiadaç wzorowi ustalonemu przez
Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà.
3. W okresie poprzedzajàcym g∏osowanie
(20—21 wrzeÊnia) przewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie obwodowej komisji poÊwi´cone organizacji
pracy komisji w przeddzieƒ i w dniu wyborów.
Zadaniem komisji jest odbiór kart do g∏osowania,
formularzy protoko∏ów g∏osowania i zestawieƒ wyników g∏osowania, piecz´ci, spisu wyborców. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej dwie
osoby ze swego sk∏adu, przy czym jednà z nich powinien byç przewodniczàcy komisji lub jego zast´pca.
Komisja ustala tak˝e miejsce i sposób przechowywania odebranych materia∏ów do dnia wyborów. Odbierajàc materia∏y upowa˝nieni cz∏onkowie komisji
sprawdzajà, czy
• karty do g∏osowania zosta∏y dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy dotyczà one w∏aÊciwego
okr´gu,
• karty do g∏osowania w wyborach do Sejmu sà
kompletne, tj. zawierajà wszystkie listy okr´gowe
zarejestrowane w danym okr´gu,
• przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy protoko∏ów g∏osowania i zestawieƒ (po 6 egz.), tj.
a) protoko∏u g∏osowania na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów wraz z wk∏adkami do protoko∏u zawierajàcymi wszystkie listy okr´gowe
zarejestrowane w danym okr´gu,
b) protoko∏u g∏osowania na kandydatów na senatorów wraz z wydrukowanymi nazwiskami zarejestrowanych kandydatów,
c) zestawienie wyników g∏osowania na listy okr´gowe,
d) zestawienie wyników g∏osowania na kandydatów na senatorów,
• przekazano w∏aÊciwy spis wyborców,
• przekazano w∏aÊciwà piecz´ç komisji (nazwa komisji, numer i siedziba — miejscowoÊç),
• przygotowane zosta∏y dla komisji potrzebne materia∏y biurowe (poduszka do stempli, przybory
do pisania, papier, sznurek itd.).
Odbiór dokumentów wyborczych potwierdza si´
na piÊmie, wymieniajàc rodzaj i iloÊç otrzymanych materia∏ów. Protokó∏ odbioru otrzymuje organ dokonujàcy przekazania, a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.
Zgodnie z art. 17 ust. 7 Ordynacji wyborczej spis
wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu obwodowej komisji wyborczej w przeddzieƒ g∏osowania, gdyby zatem przekazanie materia∏ów wyborczych wymienionych wy˝ej nastàpi∏o wczeÊniej, przekazanie spisu
nale˝y potwierdziç odr´bnie.
Z przepisów Ordynacji wyborczej wynika, i˝ m´˝owie zaufania zg∏aszajà si´ do obwodowej komisji
w dniu g∏osowania. Komisja sprawdza zgodnoÊç treÊci przed∏o˝onego zaÊwiadczenia z ustalonym wzorem
oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej zaÊwiadczenie. Je˝eli wystawcà zaÊwiadczenia by∏a osoba upowa˝niona
przez pe∏nomocnika, legitymujàcy si´ zaÊwiadczeniem powinien okazaç komisji kserokopi´ tego upowa˝nienia.
Do ka˝dej obwodowej komisji wyborczej pe∏nomocnik ka˝dego komitetu wyborczego mo˝e zg∏osiç po
jednym m´˝u zaufania (art. 154 ust. 1 Ordynacji wyborczej). M´˝owie zaufania mogà nosiç wy∏àcznie identyfikatory z imieniem, nazwiskiem i funkcjà oraz nazwà
komitetu wyborczego, który reprezentujà. WielkoÊç
identyfikatorów, a tak˝e ich uk∏ad graficzny nie mogà
byç zró˝nicowane w takim stopniu, by wyborcy mogli
je uznaç za element agitacji wyborczej. Komisja w miar´ mo˝liwoÊci powinna zadbaç odpowiednio wczeÊniej
o jednakowe identyfikatory.
Przewodniczàcy komisji bàdê jego zast´pca informuje m´˝ów zaufania o przys∏ugujàcych im prawach, tj. o dopuszczeniu ich do obserwacji wszystkich
czynnoÊci wykonywanych przez komisj´ w dniu g∏osowania. Powinien tak˝e wskazaç m´˝om zaufania miejsce w lokalu wyborczym, które umo˝liwi∏oby im obserwacj´ przebiegu g∏osowania. Niedopuszczalne jest
wykonywanie przez m´˝ów zaufania jakichkolwiek
czynnoÊci wyborczych w zast´pstwie cz∏onków komisji. Nie mogà oni tak˝e udzielaç pomocy wyborcom
w czasie g∏osowania. Wykonywanie przez nich uprawnieƒ nie mo˝e tak˝e utrudniaç pracy komisji ani zak∏ócaç sprawnego i tajnego przebiegu g∏osowania. Przewodniczàcy komisji bàdê jego zast´pca mo˝e wydawaç polecenia o charakterze porzàdkowym, je˝eli uzna
˝e dzia∏ania m´˝ów zaufania wykraczajà poza ich
uprawnienia. Fakt ten nale˝y odnotowaç w protokole
(pkt 11 protoko∏ów).
2. W dniu wyborów komisja zbiera si´ w lokalu g∏osowania w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie
na tyle wczeÊniej, aby wykonaç wszystkie
czynnoÊci zwiàzane z przygotowaniem g∏osowania, lecz nie póêniej ni˝ o godz. 5 0 0 . Informacj´ o godzinie rozpocz´cia pracy podaje si´ do publicznej wiadomoÊci, w szczególnoÊci przez jej wywieszenie w lokalu g∏osowania i w urz´dzie gminy. Komisja
powinna w tym zakresie wspó∏dzia∏aç z wójtem lub
burmistrzem (prezydentem miasta). Informacja ta jest
niezb´dna, by m´˝owie zaufania mogli byç obecni
przy wszystkich czynnoÊciach obwodowej komisji poprzedzajàcych otwarcie lokalu wyborczego.
Przed rozpocz´ciem g∏osowania obwodowa komisja, w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie
1) sprawdza dostarczone jej dokumenty wyborcze
oraz piecz´ç komisji,
2) dokonuje przeliczenia kart do g∏osowania — odr´bnie do Sejmu i do Senatu,
3) ostemplowuje kolorowym tuszem karty do g∏osowania swojà piecz´cià; karty stempluje si´ w oznaczonym miejscu. Paƒstwowa Komisja Wyborcza
zaleca ostemplowanie wszystkich kart do g∏osowania przed otwarciem lokalu wyborczego, tj. przed
godzinà 600. W razie niemo˝noÊci wykonania tej
czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏osowania nale˝y
ostemplowaç karty bezpoÊrednio po godzinie 600
w lokalu g∏osowania. Po ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komisji nale˝y je wraz z piecz´cià komisji odpowiednio zabezpieczyç,
4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowania
w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osowania,
5) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zamyka
jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona
w takim miejscu, by by∏a przez ca∏y czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komisji; mo˝liwe jest
tak˝e wyznaczenie jednego cz∏onka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem b´dzie czuwanie nad
urnà. W szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej,
w którym b´dzie stosowana urna pomocnicza,
sprawdzenie, czy urna pomocnicza jest pusta, i jej
opiecz´towanie powinno byç dokonane przez komisj´ bezpoÊrednio przed jej wykorzystaniem,
6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym znajdujà si´
urz´dowe obwieszczenia o granicach i numerze
okr´gu wyborczego, o granicach, numerach obwodów g∏osowania i siedzibach obwodowych komisji
wyborczych, o zarejestrowanych w okr´gu listach
kandydatów na pos∏ów i kandydatach na senatorów oraz informacje — o sposobie g∏osowania
i warunkach wa˝noÊci g∏osu. W razie stwierdzenia
braków w tym zakresie komisja podejmuje dzia∏ania dla ich usuni´cia,
7) sprawdza, czy w lokalu wyborczym, a tak˝e wewnàtrz i na zewnàtrz budynku, w którym znajduje
si´ lokal, nie ma materia∏ów agitacyjnych, a w razie ich stwierdzenia zapewnia ich usuni´cie. CzynnoÊci te nale˝y okresowo powtarzaç w czasie
otwarcia lokalu wyborczego dla g∏osujàcych.
3. O g o d z i n i e 6 0 0 k o m i s j a o t w i e r a l o k a l w y borczy. Od chwili rozpocz´cia g∏osowania do czasu
jego zakoƒczenia komisja wykonuje swoje zadania
w sk∏adzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze
Poz. 496
z udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego zast´pcy.
Cz∏onkowie komisji sà obowiàzani nosiç identyfikatory; mogà to byç np. kartoniki z imieniem i nazwiskiem oraz funkcjà pe∏nionà w komisji.
Przed wydaniem kart do g∏osowania komisja
1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdj´ciem
(art. 68 ust. 1 Ordynacji wyborczej),
2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osowania w tym obwodzie, sprawdzajàc, czy jego nazwisko jest uj´te w spisie wyborców.
Przy wydawaniu kart do g∏osowania komisja baczy,
by fakt otrzymania kart wyborca potwierdzi∏ w∏asnor´cznym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców. W wypadku odmowy z∏o˝enia podpisu
przewodniczàcy komisji lub jego zast´pca w rubryce
spisu „Uwagi” czyni adnotacj´ — odmowa podpisu —
i opatruje jà swojà parafà. Podobnie nale˝y postàpiç
w wypadku, gdy wyborca odmówi∏ przyj´cia jednej
z kart do g∏osowania. Adnotacja powinna wówczas
brzmieç — „bez Sejmu” lub „bez Senatu”. Przy czynnoÊci potwierdzania przez wyborców otrzymania kart
nale˝y baczyç, by podpisy sk∏adane by∏y w miejscach
(w linii) odpowiadajàcych nazwiskom. Mo˝liwe jest
sk∏adanie podpisu bez odwracania spisu.
Na ˝yczenie wyborcy komisja jest obowiàzana wyjaÊniç mu sposób g∏osowania do Sejmu i Senatu oraz
warunki wa˝noÊci g∏osów, zgodnie z informacjami
umieszczonymi na kartach do g∏osowania.
Wyborcy wydaje si´ po jednej karcie do g∏osowania w wyborach do Sejmu i do Senatu. Komisja odmawia wydania ponownie karty niezale˝nie od umotywowania proÊby wyborcy o jej ponowne wydanie (np.
z powodu pomy∏kowego wype∏nienia karty przez wyborc´, zniszczenia jej itp.).
W dniu g∏osowania obwodowa komisja wyborcza
mo˝e, zgodnie z art. 67 ust. 2 Ordynacji wyborczej, dopisaç do spisu wyborców
• osob´ przedk∏adajàcà zaÊwiadczenie o prawie do
g∏osowania, zatrzymujàc zaÊwiadczenie i do∏àczajàc je do spisu; odnosi si´ to tak˝e do osób, które
na podstawie zaÊwiadczenia chcà g∏osowaç
w „swoim” obwodzie (wyborca otrzyma∏ zaÊwiadczenie w zwiàzku z zamiarem g∏osowania
np. w innej miejscowoÊci, a póêniej odstàpi∏ od tego zamiaru);
• osob´ pomini´tà w spisie, je˝eli z wpisu w dowodzie osobistym jednoznacznie wynika, i˝ stale zamieszkuje ona na terenie obwodu g∏osowania,
a dzia∏ ewidencji ludnoÊci urz´du gminy, na ˝àdanie komisji, potwierdzi telefonicznie, ˝e pomini´cie jest wynikiem pomy∏ki powsta∏ej przy sporzàdzaniu spisu (a nie np. z powodu pozbawienia
praw publicznych, ubezw∏asnowolnienia czy te˝
skreÊlenia tej osoby ze spisu po dopisaniu jej do
spisu w innym obwodzie g∏osowania);
• osob´ skreÊlonà ze spisu dla danego obwodu g∏osowania w zwiàzku z umieszczeniem w spisie wyborców w szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej, je˝eli udokumentuje wypisem, i˝ opuÊci∏a
szpital lub zak∏ad pomocy spo∏ecznej w przeddzieƒ wyborów;
• obywatela polskiego stale zamieszkujàcego za
granicà, na podstawie wa˝nego polskiego paszportu, jeÊli udokumentuje, i˝ stale zamieszkuje za
granicà. Dane obj´te spisem wpisuje si´ w odpowiednich rubrykach spisu na podstawie paszportu. Udokumentowanie zamieszkiwania za granicà
polega na okazaniu komisji dokumentów potwierdzajàcych ten fakt. Dokumentami takimi sà
na przyk∏ad: karta sta∏ego pobytu, dokument potwierdzajàcy zatrudnienie za granicà, dokument
potwierdzajàcy uprawnienie do korzystania ze
Êwiadczeƒ ubezpieczenia spo∏ecznego za granicà itp. Przed dopisaniem do spisu obywatela polskiego stale zamieszka∏ego za granicà obwodowa
komisja jest obowiàzana sprawdziç, czy w paszporcie nie ma odcisku piecz´ci innej obwodowej
komisji z datà 23 wrzeÊnia 2001 r. W razie wystàpienia takiej sytuacji, nale˝y odmówiç dopisania
nazwiska wyborcy do spisu, gdy˝ odcisk piecz´ci
obwodowej komisji w paszporcie Êwiadczy
o wczeÊniejszym udziale w g∏osowaniu. Po dopisaniu obywatela polskiego zamieszka∏ego za granicà do spisu obwodowa komisja jest obowiàzana umieÊciç w paszporcie na ostatniej wolnej
stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej piecz´ci i obok wpisaç dat´ g∏osowania. Umieszczanie odcisku piecz´ci obwodowej
komisji w paszporcie nie dotyczy przypadków,
gdy do g∏osowania przyst´puje osoba zamieszka∏a w kraju, której nazwisko jest uj´te w spisie wyborców, lub osoba przedk∏adajàca zaÊwiadczenie
o prawie do g∏osowania, pos∏ugujàca si´ paszportem w celu umo˝liwienia ustalenia jej to˝samoÊci.
Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie wyborców.
W czasie g∏osowania komisja baczy, by wyborcy
g∏osowali osobiÊcie. Osobie niepe∏nosprawnej, na jej
proÊb´, mo˝e pomagaç w g∏osowaniu inna osoba; pomocy nie mo˝e udzielaç cz∏onek komisji i mà˝ zaufania
(art. 69 Ordynacji wyborczej). Niedopuszczalne jest
g∏osowanie za cz∏onków rodzin lub za inne osoby.
Przeprowadzanie g∏osowania poza lokalem wyborczym mo˝liwe jest wy∏àcznie w szpitalach i zak∏adach
pomocy spo∏ecznej przy zastosowaniu urny pomocniczej.
W czasie g∏osowania w lokalu wyborczym mogà
przebywaç tak˝e dziennikarze, którzy posiadajà wa˝ne
legitymacje dziennikarskie.
Dziennikarze sà obowiàzani zg∏osiç swojà obecnoÊç przewodniczàcemu komisji lub jego zast´pcy oraz
dostosowaç si´ do zarzàdzeƒ majàcych na celu zapewnienie tajnoÊci g∏osowania, jego powagi i ustalonego
porzàdku. Legitymacja nie upowa˝nia do przeprowadzania wywiadów w lokalu, w którym odbywa si´ g∏o-
Poz. 496
sowanie, oraz do przebywania w tym lokalu przed rozpocz´ciem i po zakoƒczeniu g∏osowania.
Podczas g∏osowania przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie porzàdku i spokoju, czuwa nad
przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, zakazem prowadzenia agitacji i w∏aÊciwym tokiem czynnoÊci podczas
g∏osowania. Ma on prawo ˝àdaç opuszczenia lokalu
wyborczego przez osoby naruszajàce porzàdek i spokój
(art. 66 ust. 2 Ordynacji wyborczej), a w razie potrzeby
zwróciç si´ do komendanta w∏aÊciwej jednostki policji
o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 66 ust. 3 Ordynacji wyborczej). Przypadki zak∏ócenia g∏osowania odnotowuje si´ w protoko∏ach g∏osowania.
G∏osowania nie wolno przerywaç, chyba ˝e w wyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. Zarzàdzenie przerwy
w g∏osowaniu, jego przed∏u˝enie lub odroczenie komisja bezzw∏ocznie podaje do publicznej wiadomoÊci
i zgodnie z art. 64 ust. 1 Ordynacji wyborczej przesy∏a
swojà uchwa∏´ w tej sprawie okr´gowej komisji wyborczej oraz wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi
miasta).
W razie przerwania lub odroczenia g∏osowania, komisja zapiecz´towuje wlot urny wyborczej, a tak˝e —
w odr´bnych pakietach — spis i niewykorzystane karty
do g∏osowania, a nast´pnie urn´ wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczàcemu komisji. Niewykorzystane karty do g∏osowania nale˝y policzyç,
chyba ˝e okolicznoÊci czynià to niemo˝liwym. Z czynnoÊci tych nale˝y sporzàdziç protokó∏ i podaç w nim
liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania, odr´bnie do Sejmu i do Senatu, zgodnie z art. 64 ust. 2 Ordynacji wyborczej. Piecz´ç komisji oddaje si´ zast´pcy
przewodniczàcego, a gdyby zast´pca by∏ nieobecny —
innemu cz∏onkowi komisji.
Przed wznowieniem g∏osowania komisja stwierdza
protokolarnie, czy piecz´cie na urnie i pakietach z kartami oraz spisem wyborców nie zosta∏y naruszone.
Uchwa∏´ o przerwaniu lub odroczeniu g∏osowania komisja za∏àcza do protoko∏u g∏osowania na listy okr´gowe i czyni o tym adnotacj´ w obu protoko∏ach
(w pkt 11).
Punktualnie o godz. 2000 komisja zamyka lokal wyborczy; osobom przyby∏ym do lokalu przed tà godzinà
nale˝y umo˝liwiç oddanie g∏osu.
W obwodach g∏osowania utworzonych w szpitalach i zak∏adach pomocy spo∏ecznej, w wypadku oddania g∏osu przez wszystkich wyborców, komisja mo˝e
zarzàdziç wczeÊniejsze zakoƒczenie g∏osowania, stosujàc zasady okreÊlone w art. 59 ust. 3 Ordynacji wyborczej.
4. G∏osowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej jest dopuszczalne jedynie w obwodach g∏osowania utworzonych w szpitalach
i zak∏adach pomocy spo∏ecznej.
Obwodowa komisja wyborcza powo∏ana dla obwodu utworzonego w szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej, która wczeÊniej uzyska∏a na to zgod´ okr´go-
wej komisji wyborczej, mo˝e zarzàdziç stosowanie
w g∏osowaniu (oprócz urny zasadniczej) drugiej urny
wyborczej, zwanej dalej „urnà pomocniczà” (art. 62
ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej).
Urna pomocnicza s∏u˝y do g∏osowania poza lokalem wyborczym tylko przez tych wyborców, którzy wyra˝à wol´ takiego g∏osowania i figurujà w spisie wyborców w danym obwodzie g∏osowania.
Obwodowa komisja wyborcza powinna zastosowaç nast´pujàcy sposób post´powania przy g∏osowaniu z u˝yciem urny pomocniczej
1) og∏osiç w szpitalu lub zak∏adzie pomocy spo∏ecznej
przed dniem g∏osowania informacj´ o mo˝liwoÊci
g∏osowania w pokojach, w których przebywajà
osoby ob∏o˝nie chore i pensjonariusze majàcy
trudnoÊç w dojÊciu do lokalu obwodowej komisji
wyborczej. Zebraç informacje, którzy wyborcy wyra˝à wol´ oddania g∏osu przy wykorzystaniu urny
pomocniczej, a nast´pnie sporzàdziç roboczy wykaz nazwisk i imion tych wyborców, ze wskazaniem
numerów sal (pokoi), do których cz∏onkowie komisji powinni przyjÊç z urnà pomocniczà;
2) ustaliç orientacyjnà liczb´ kart do g∏osowania
w wyborach do Sejmu i do Senatu, z pewnà nadwy˝kà w stosunku do wczeÊniejszych zg∏oszeƒ,
o których mowa w pkt 1 (na wypadek zg∏oszeƒ dodatkowych dokonanych w trakcie g∏osowania),
i przygotowaç pokwitowanie przyj´cia tych kart
przez cz∏onków komisji, którzy przeprowadzà g∏osowanie przy u˝yciu urny pomocniczej;
3) w formie uchwa∏y komisji okreÊliç czas (godziny)
g∏osowania przy zastosowaniu urny pomocniczej
i przerwanie w tym czasie g∏osowania w lokalu wyborczym przy wykorzystaniu urny zasadniczej i spisu wyborców, gdy˝ w tym okresie spis wyborców
b´dzie niezb´dny cz∏onkom komisji, którzy b´dà
prowadzili g∏osowania z wykorzystaniem urny pomocniczej. Zaleca si´, aby przerw´ w g∏osowaniu
zarzàdziç w takich godzinach, kiedy wi´kszoÊç wyborców umieszczonych w spisie wyborców odda∏a
g∏osy w lokalu wyborczym. Uchwa∏´ obwodowej
komisji wyborczej o zarzàdzeniu przerwy w g∏osowaniu nale˝y wywiesiç przed rozpocz´ciem g∏osowania na drzwiach lokalu wyborczego;
4) przed przystàpieniem do g∏osowania z wykorzystaniem urny pomocniczej obwodowa komisja wyborcza powinna postàpiç w sposób podany
w art. 64 ust. 2 Ordynacji wyborczej z tà ró˝nicà, ˝e
cz∏onkom komisji, którzy b´dà prowadzili g∏osowanie, chodzàc do wyborców z urnà pomocniczà, nale˝y wydaç za pokwitowaniem spis wyborców, odpowiednià liczb´ kart do g∏osowania do Sejmu i do
Senatu oraz roboczy wykaz pacjentów szpitala lub
pensjonariuszy zak∏adu pomocy spo∏ecznej (wymieniony w pkt 1) umo˝liwiajàcy sprawne dotarcie
do wyborców, którzy wyrazili wol´ g∏osowania
przy u˝yciu urny pomocniczej. Nast´pnie komisja
powinna sprawdziç, czy urna jest pusta, i zapiecz´towaç urn´ pomocniczà;
5) g∏osowanie przy u˝yciu urny pomocniczej mo˝e
prowadziç co najmniej 2 cz∏onków komisji przez
Poz. 496
nià wyznaczonych. Cz∏onkom komisji mogà towarzyszyç m´˝owie zaufania;
6) wyborca po otrzymaniu kart do g∏osowania kwituje ich odbiór podpisem w spisie wyborców, a cz∏onek komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza litery „UP” (jako skrót od nazwy „urna pomocnicza”), w celu póêniejszego rozliczenia kart do g∏osowania u˝ytych do g∏osowania z wykorzystaniem
urny pomocniczej. Podczas g∏osowania nale˝y
dbaç o to, aby zachowane by∏y zasady tajnoÊci g∏osowania;
7) po zakoƒczeniu g∏osowania cz∏onkowie komisji,
którzy je przeprowadzili, rozliczajà si´ protokolarnie przed komisjà z liczby otrzymanych wczeÊniej
kart do g∏osowania (uwzgl´dniajàc ich liczb´ wymienionà w pokwitowaniu oraz liczb´ znaków
„UP” w spisie wyborców), zwracajà niewykorzystane karty do g∏osowania i piecz´tujà wlot urny
pomocniczej. Zapiecz´towanà urn´ pomocniczà
oddaje si´ pod dozór przewodniczàcemu komisji;
8) otwarcia urny pomocniczej komisja dokonuje po
zakoƒczeniu g∏osowania w obwodzie, przed otwarciem urny zasadniczej i po otwarciu urny pomocniczej sprawdza, czy liczba kart ka˝dego rodzaju odpowiada liczbie wyborców, którzy g∏osowali przy
wykorzystaniu urny pomocniczej. Je˝eli komisja
nie stwierdzi rozbie˝noÊci, karty wyj´te z urny pomocniczej w∏àcza si´ do obliczeƒ wyników g∏osowania dokonywanych dla ca∏ego obwodu. W wypadku stwierdzenia ró˝nic, nale˝y wyjaÊniç ich
przypuszczalnà przyczyn´ i omówiç w pkt 14 protoko∏ów g∏osowania „Inne uwagi” lub w formie za∏àczników do protoko∏ów;
9) w aktach komisji pozostajà: roboczy wykaz wyborców, którzy zamierzali g∏osowaç przy u˝yciu urny
pomocniczej, uchwa∏a komisji o przerwie w g∏osowaniu, pokwitowanie kart do g∏osowania, protokó∏
rozliczenia kart do g∏osowania, a tak˝e protokó∏
sprawdzenia, czy piecz´cie urny zasadniczej na
wlocie zapiecz´towanym na czas przerwy nie zosta∏y naruszone.
IV. Zadania obwodowych komisji wyborczych po zakoƒczeniu g∏osowania
A. CzynnoÊci wst´pne.
Po zamkni´ciu lokalu wyborczego i po zakoƒczeniu
g∏osowania przez ostatnich wyborców komisja przyst´puje w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie do wykonania kolejnych czynnoÊci wyborczych. W lokalu wyborczym
poza cz∏onkami komisji mogà przebywaç m´˝owie zaufania. Nie mogà oni uczestniczyç w liczeniu g∏osów
ani pomagaç cz∏onkom komisji w wykonywaniu czynnoÊci wyborczych.
Na wpisywanie liczb w protoko∏ach przeznaczone
sà cztery kratki. Ka˝dà cyfr´ nale˝y wpisywaç w oddzielnej kratce. Liczby jednocyfrowe wpisywane sà
w ostatniej kratce z prawej strony. Liczby dwucyfrowe
w dwóch kratkach z prawej strony, a liczby trzycyfrowe
w trzech kratkach z prawej strony.
Komisja wykonuje czynnoÊci wst´pne w nast´pujàcej kolejnoÊci.
1. Pierwszà czynnoÊcià jest
i opiecz´towanie wlotu urny.
zaklejenie
2. Komisja przelicza nast´pnie niewykorzystane karty do g∏osowania, odr´bnie do Sejmu i do Senatu, które nale˝y zapakowaç
w odr´bne pakiety, w∏aÊciwie je oznaczyç
i opiecz´towaç.
Liczb´ niewykorzystanych kart do g∏osowania wpisuje si´ odpowiednio w pkt 3 (na
stronie 1) protoko∏u g∏osowania w obwodzie
na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów
i protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów.
3. Kolejno nale˝y ustaliç liczb´ wyborców
uprawnionych do g∏osowania.
Poz. 496
W razie stwierdzenia niezgodnoÊci nale˝y ponownie ustaliç liczb´ osób, którym wydano karty do g∏osowania, a je˝eli wynik rozliczenia kart do g∏osowania b´dzie ten sam — przypuszczalnà przyczyn´ niezgodnoÊci nale˝y podaç w protoko∏ach w pkt 14 „Inne uwagi”.
Komisja sprawdza, czy piecz´cie na urnie
oraz na wlocie do urny nie zosta∏y naruszone,
po czym otwiera urn´ i wyjmuje z niej karty
do g∏osowania.
Zaleca si´ zachowanie starannoÊci przy wyjmowaniu kart z urny, aby wielostronicowe karty w wyborach
do Sejmu nie zosta∏y uszkodzone.
6. Komisja przeglàda wszystkie karty i wydziela karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub
wi´cej cz´Êci, których nie bierze si´ pod uwag´ przy obliczeniach (art. 71 ust. 4 Ordynacji
wyborczej).
Jest nià liczba osób umieszczonych w spisie wyborców, ∏àcznie z osobami dopisanymi przez komisj´
w trakcie g∏osowania.
Nale˝y przy tym pami´taç, ˝e w wyborach do Sejmu jako karty ca∏kowicie przedarte traktuje si´ tak˝e te
karty, w których od∏àczono poszczególne strony lub arkusze bàdê ich cz´Êci.
Liczby uprawnionych do g∏osowania w wyborach
do Sejmu i do Senatu muszà byç równe.
Karty ca∏kowicie przedarte nale˝y zapakowaç
w opiecz´towany pakiet, oznaczyç i od∏o˝yç.
Tak ustalona liczba jest wpisywana w odpowiednich rubrykach protoko∏ów (w obu
protoko∏ach — w pkt 4).
7. Nast´pnie komisja oddziela karty do g∏osowania do Sejmu od kart do g∏osowania do
Senatu i po przeliczeniu jednych i drugich
kart odpowiednie liczby wpisuje w pkt 5 „Liczba kart wyj´tych z urny” w∏aÊciwych protoko∏ów. Komisja sprawdza, czy liczba kart wyj´tych z urny (pkt 5) jest równa liczbie wyborców, którym wydano karty do g∏osowania
(pkt 2), odr´bnie dla wyborów do Sejmu i do
Senatu. Je˝eli stwierdzi ró˝nic´, ponownie
sprawdza poprawnoÊç ustalenia liczb wyborców, którym wydano karty do g∏osowania,
i liczby kart wyj´tych z urny. JeÊli wyst´powanie ró˝nicy potwierdzi si´, komisja podaje jej
przypuszczalnà przyczyn´ w pkt 10 protoko∏u.
4. Nast´pnie komisja ustala liczby wyborców, którym wydano karty do g∏osowania do
Sejmu i do Senatu. Ustalenia tego dokonuje
si´ na podstawie liczby podpisów potwierdzajàcych otrzymanie kart do g∏osowania.
Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na adnotacje
umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu odnoszàce si´
do wypadków, w których wyborcy pobrali wy∏àcznie
jednà kart´ do g∏osowania, np. tylko do Sejmu bàdê tylko do Senatu.
Ustalone liczby wyborców, którym wydano
karty do g∏osowania (mogà one byç ró˝ne
w wyborach do Sejmu i do Senatu), wpisuje
si´ w pkt 2 protoko∏u g∏osowania — na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u
g∏osowania na kandydatów na senatorów.
Komisja sprawdza, czy liczba wyborców, którym wydano karty do g∏osowania, nie jest
wi´ksza od liczby uprawnionych do g∏osowania. Sprawdzenia tego dokonuje si´ odr´bnie
dla wyborów do Sejmu i do Senatu.
5. Komisja wpisuje wczeÊniej ustalone
liczby przekazanych jej kart do g∏osowania do
Sejmu i do Senatu odr´bnie w pkt 1 obu protoko∏ów. Na podstawie danych wpisanych ju˝
do protoko∏ów w pkt 1, 2 i 3 komisja sprawdza oddzielnie w ka˝dym z protoko∏ów rozliczenie kart do g∏osowania, tzn. czy liczba wyborców, którym wydano karty do g∏osowania,
i liczba kart niewykorzystanych stanowià
w sumie liczb´ kart otrzymanych przed rozpocz´ciem g∏osowania.
8. Komisja wydziela nast´pnie karty niewa˝ne oddzielnie dotyczàce wyborów do Sejmu i do Senatu, tj. karty inne ni˝ urz´dowo
ustalone lub nieopatrzone piecz´cià obwodowej komisji wyborczej (art. 72 Ordynacji wyborczej). Liczby tych kart, po przeliczeniu,
nale˝y wpisaç odpowiednio w pkt 6 protoko∏ów.
Karty te nale˝y zapakowaç: odr´bnie —
karty do Sejmu i karty do Senatu, pakiety
opiecz´towaç i oznaczyç. Kart tych nie bierze
si´ pod uwag´ przy obliczeniach wyników
g∏osowania.
Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi i na ich
podstawie ustala si´ wyniki g∏osowania.
Karty do g∏osowania do Sejmu nale˝y policzyç, a ich liczb´ wpisaç w pkt 7 protoko∏u
(liczba kart wa˝nych).
Karty do Senatu nale˝y policzyç, zapiecz´towaç i od∏o˝yç; komisja zajmie si´ nimi
w dalszej kolejnoÊci. Liczb´ tych kart nale˝y
wpisaç w pkt 7 protoko∏u.
Gdyby liczba w pkt 7 (liczba kart wa˝nych) by∏a
wi´ksza od liczby wpisanej w pkt 2 protoko∏u (liczba
wyborców, którym wydano karty do g∏osowania), komisja ponownie przelicza karty do g∏osowania i w przypadku potwierdzenia niezgodnoÊci, jej przypuszczalnà
przyczyn´ podaje w pkt 10 protoko∏u.
B. Ustalenie wyników g∏osowania na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów.
1. Na podstawie kart wa˝nych do Sejmu
komisja ustala liczb´ g∏osów niewa˝nych
i wa˝nych oddanych na poszczególne listy
kandydatów, stosujàc nast´pujàce kryteria.
Ustalenia liczby g∏osów wa˝nych oddanych na
poszczególne listy okr´gowe oraz na umieszczonych
na nich kandydatów komisja dokonuje na przygotowanych wczeÊniej arkuszach pomocniczych — odr´bnie
dla ka˝dej listy z jej nazwà i numerem oraz nazwiskami
i imionami umieszczonych na niej kandydatów.
Komisja jest obowiàzana przejrzeç ca∏à kart´ do
g∏osowania, tj. ka˝dy jej arkusz, a nie poprzestaç na
miejscu, w którym wyborca postawi∏ znak „x”, gdy˝
mo˝e si´ okazaç, ˝e znak taki wyborca postawi∏ przy nazwiskach kandydatów na wi´cej ni˝ jednej liÊcie, co
oznacza niewa˝noÊç g∏osu.
W trakcie przeglàdania kart do g∏osowania
komisja odk∏ada osobno karty z g∏osami niewa˝nymi, karty zaÊ z g∏osami wa˝nymi dzieli,
odk∏adajàc osobno karty z g∏osami na ka˝dà
z okr´gowych list kandydatów.
Ustalajàc, czy g∏os na karcie jest wa˝ny czy niewa˝ny, komisja stosuje poni˝sze regu∏y oraz zasady opisane w rozdziale 19 Ordynacji wyborczej.
Niewa˝ne sà g∏osy, je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca postawi∏ znak „x” w kratce przy nazwiskach kandydatów z ró˝nych list okr´gowych (tj. z wi´cej ni˝ jednej listy) bàdê nie postawi∏ znaku w kratce
przy nazwisku kandydata na ˝adnej liÊcie (art. 160 ust. 2
Ordynacji wyborczej).
Niewa˝ny jest tak˝e g∏os, je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca postawi∏ znak „x” wy∏àcznie przy nazwisku kandydata umieszczonego na liÊcie, której rejestracja zosta∏a uniewa˝niona (art. 160 ust. 3 Ordynacji
wyborczej).
Je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca postawi∏
znak „x” w kratce obok nazwiska dwóch lub wi´cej
kandydatów z tej samej listy, to g∏os taki uwa˝a si´ za
wa˝nie oddany na danà list´ i zalicza temu kandydatowi, którego nazwisko jest umieszczone na tej liÊcie
w pierwszej kolejnoÊci (art. 160 ust. 5 Ordynacji wyborczej). Na arkuszu pomocniczym nale˝y zaznaczyç g∏os
wa˝ny przy nazwisku tego kandydata.
Je˝eli na karcie do g∏osowania wyborca postawi∏
znak „x” wy∏àcznie w kratce przed nazwiskiem kandydata, który zosta∏ skreÊlony z listy, to g∏os taki uznaje si´
Poz. 496
za wa˝ny i oddany na t´ list´, ale g∏osu tego nie zalicza
si´ ˝adnemu kandydatowi z tej listy (art. 160 ust. 4 Ordynacji wyborczej).
W przypadkach wàtpliwych nale˝y stosowaç interpretacj´, ˝e znakiem „x” sà dwie przecinajàce si´ linie,
których punkt przeci´cia znajduje si´ w obr´bie kratki.
Ocena, czy znak „x” postawiony jest w kratce, czy poza kratkà, nale˝y do obwodowej komisji wyborczej.
Wszelkie znaki, wykreÊlenia, przekreÊlenia, w tym
równie˝ i znak „x” postawiony przez wyborc´ poza
przeznaczonà na to kratkà, traktuje si´ jako dopiski, niewp∏ywajàce na wa˝noÊç g∏osu. Natomiast wszelkie
znaki graficzne poczynione w obr´bie kratki przy ró˝nych okr´gowych listach, w szczególnoÊci zamazanie
kratki, przekreÊlenie znaku w kratce itp., a postawienie
znaku w kratce na innej liÊcie powodujà niewa˝noÊç
g∏osu. Do znaków takich poczynionych w ramach tej
samej listy stosuje si´ przepis art. 160 ust. 5 Ordynacji
wyborczej.
M´˝owie zaufania uczestniczàcy przy tych ustaleniach mogà wnieÊç w sprawie obliczania g∏osów uwagi do protoko∏u g∏osowania z wymienieniem konkretnych zarzutów (art. 73 ust. 6 Ordynacji wyborczej).
2. Karty z g∏osami niewa˝nymi do Sejmu nale˝y policzyç i ustalonà liczb´ wpisaç w pkt 8
protoko∏u. Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet,
oznaczyç „G∏osy niewa˝ne z wa˝nych kart do
Sejmu”, pakiet zapiecz´towaç i od∏o˝yç.
3. Po ustaleniu liczby g∏osów wa˝nych, oddanych na poszczególnych kandydatów z list
okr´gowych, komisja ustala liczb´ g∏osów
wa˝nych oddanych na ka˝dà z list odr´bnie.
Liczb´ t´ oblicza si´ przez zsumowanie g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów z tej listy, uwzgl´dniajàc przypadki, o których mowa w art. 160 ust. 4 Ordynacji wyborczej, a wynik wpisuje si´ przy numerze i nazwie listy na arkuszu pomocniczym. Komisja
sprawdza, czy ustalona liczba g∏osów na ka˝dà z list okr´gowych jest zgodna z liczbà kart
do g∏osowania z g∏osami wa˝nymi na t´ list´.
4. Przed wype∏nieniem protoko∏u w pkt III
obwodowa komisja wyborcza powinna ponownie sprawdziç liczb´ g∏osów wa˝nych z kart
wa˝nych, tj. liczb´ kart do g∏osowania, na których oddano g∏os wa˝ny (liczba ta musi byç równa sumie g∏osów wa˝nych oddanych na wszystkie listy okr´gowe
kandydatów na pos∏ów). Liczb´ t´ wpisuje si´ w pkt 9
protoko∏u — „Liczba g∏osów wa˝nych z kart wa˝nych
oddanych ∏àcznie na wszystkie listy kandydatów”.
Nast´pnie komisja sumuje liczby g∏osów niewa˝nych (pkt 8) i g∏osów wa˝nych (pkt 9) i porównuje wynik z wczeÊniej wpisanà liczbà w pkt 7 — „Liczba kart
wa˝nych”. Liczby te muszà byç identyczne. Je˝eli wyst´puje rozbie˝noÊç, nale˝y poszukaç b∏´du i po sprostowaniu obliczeƒ w∏aÊciwe liczby wpisaç do protoko∏u.
5. Dane dotyczàce pkt III („Na poszczególne listy okr´gowe i umieszczonych na nich kandydatów oddano nast´pujàce liczby g∏osów wa˝nych”) wype∏nia si´ odr´bnie wpisujàc z arkuszy pomocniczych do protoko∏u po
prawej stronie przy numerze i nazwie ka˝dej listy liczb´
g∏osów, które oddano na t´ list´, a przy nazwiskach i imionach kandydatów — otrzymanà przez nich liczb´ g∏osów.
Karty te nale˝y zapakowaç w pakiet, oznaczyç „Karty
wa˝ne z g∏osami niewa˝nymi do Senatu”, pakiet zapiecz´towaç i od∏o˝yç.
6. Po sprawdzeniu prawid∏owoÊci danych
komisja wype∏nia protokó∏ w pozosta∏ych
punktach.
Suma liczb wymienionych w pkt 8 i 9 musi si´ równaç liczbie kart wa˝nych z pkt 7.
Do protoko∏u mogà wnieÊç uwagi m´˝owie zaufania obecni przy pracy komisji. Uwagi te mogà zostaç
wpisane bezpoÊrednio do protoko∏u w pkt 12 bàdê do∏àczone w formie za∏àcznika. Komisja ma obowiàzek
ustosunkowaç si´ do wniesionych zarzutów w pkt 14
protoko∏u lub do∏àczyç odr´bne wyjaÊnienie.
Protokó∏ podpisujà wszyscy cz∏onkowie
komisji obecni przy jego sporzàdzaniu; opatruje si´ go piecz´cià komisji.
Komisja pakuje, w odr´bne pakiety wed∏ug numerów i nazw list, karty wa˝ne z g∏osami wa˝nymi.
StarannoÊç wykonania tej czynnoÊci pozwoli na
szybkie wyjaÊnienie ewentualnych b∏´dów w obliczeniach, a tak˝e zarzutów wynikajàcych z zastrze˝eƒ m´˝ów zaufania lub protestów wyborców.
3. Nast´pnie ustala si´ liczb´ kart wa˝nych
z g∏osami wa˝nymi i wpisuje si´ jà w pkt 9
protoko∏u.
4. Komisja ustala nast´pnie liczb´ g∏osów
oddanych na poszczególnych kandydatów,
pos∏ugujàc si´ przygotowanymi arkuszami
pomocniczymi z nazwiskami wszystkich kandydatów na senatorów. Przeglàdajàc po kolei
karty do g∏osowania, zaznacza si´ przy ka˝dym kandydacie oddany na niego g∏os. Po
dokonaniu zliczenia g∏osów otrzymanych
przez poszczególnych kandydatów liczby te
wpisuje si´ do protoko∏u w pkt III przy nazwiskach kandydatów.
˚aden z kandydatów nie mo˝e otrzymaç wi´cej g∏osów, ni˝ wynosi liczba kart wa˝nych z g∏osami wa˝nymi. W wypadku gdyby liczba g∏osów otrzymanych
przez kandydata by∏a wi´ksza, nale˝y dokonaç ponownego przeliczenia g∏osów oddanych na poszczególnych kandydatów.
5. Komisja oblicza sum´ g∏osów na wszystkich kandydatów i sprawdza, czy
C. Ustalenie wyników g∏osowania na kandydatów na senatorów.
— suma ta jest nie mniejsza ni˝ liczba kart wa˝nych
z g∏osami wa˝nymi,
1. Obwodowa komisja wyborcza sprawdza
nienaruszalnoÊç pakietu zawierajàcego wa˝ne karty do g∏osowania do Senatu i przyst´puje do ustalenia wyników g∏osowania na
kandydatów na senatorów. Zasady dotyczàce
interpretacji znaku „x” i ewentualnych dopisków czynionych na karcie do g∏osowania
stosuje si´ odpowiednio jak w g∏osowaniu na
okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów.
— suma ta jest nie wi´ksza od liczby kart wa˝nych pomno˝onych przez liczb´ mandatów w danym okr´gu wyborczym.
W protokole g∏osowania w obwodzie na kandydatów
na senatorów zosta∏y wype∏nione wczeÊniej pkt 1—7.
Liczby uprawnionych do g∏osowania (pkt 4) w obu protoko∏ach g∏osowania do Sejmu i do Senatu muszà byç równe. W razie wystàpienia ró˝nicy komisja ustala przyczyn´
ró˝nicy i wpisuje w protoko∏ach w∏aÊciwe liczby.
2. Komisja przeglàda wa˝ne karty do g∏osowania i oddziela karty z g∏osami niewa˝nymi, tj.
— karty, na których wyborca nie postawi∏ znaku „x”
w kratce przy ˝adnym nazwisku kandydata;
— karty, na których wyborca postawi∏ znak „x”
w kratkach przy nazwiskach wi´kszej liczby kandydatów ni˝ wynosi liczba mandatów w danym okr´gu wyborczym (zgodnie z pouczeniem umieszczonym na karcie do g∏osowania w okr´gu wyborczym).
Karty wa˝ne z g∏osami niewa˝nymi do Senatu komisja liczy i ustalonà liczb´ wpisuje w pkt 8 protoko∏u.
Je˝eli któryÊ z powy˝szych warunków nie
jest spe∏niony, komisja sprawdza ponownie
poprawnoÊç ustalenia wyników g∏osowania
na kandydatów na senatorów.
6. Nast´pnie komisja wype∏nia pozosta∏e
punkty protoko∏u.
M´˝owie zaufania obecni przy czynnoÊciach ustalania wyników g∏osowania mogà wnieÊç do protoko∏u
uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów, które
wpisuje si´ w pkt 12 protoko∏u bàdê do∏àcza w formie
odr´bnego dokumentu.
To samo dotyczy uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów wniesionych przez cz∏onków komisji
obecnych przy sporzàdzaniu protoko∏u. Wniesienie
uwag nie zwalnia cz∏onków komisji od obowiàzku podpisania protoko∏u.
Komisja obowiàzana jest ustosunkowaç si´ do tych
zarzutów w pkt 14 lub do∏àczyç odr´bne wyjaÊnienie.
Protokó∏ podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni
przy jego sporzàdzaniu; protokó∏ opatruje si´ piecz´cià
komisji. Protokó∏ sporzàdza si´ w 2 jednobrzmiàcych
egzemplarzach.
Karty do g∏osowania do Senatu pakuje si´
w odr´bne pakiety (tzn. karty niewa˝ne i karty wa˝ne), opisuje si´ je i opatruje piecz´cià.
D. Zasady post´powania w razie uniewa˝nienia rejestracji listy okr´gowej i (lub) skreÊlenia kandydatów na pos∏ów
lub senatorów.
1. Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komisja wyborcza skreÊli z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata na pos∏a lub (oraz) uniewa˝ni rejestracj´ listy
okr´gowej kandydatów bàdê skreÊli kandydata na senatora, wówczas niezw∏ocznie zawiadamia o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszarze swojej w∏aÊciwoÊci.
Poniewa˝ nie dokonuje si´ druku nowych kart do
g∏osowania, okr´gowa komisja sporzàdza informacj´
o nowym, prawid∏owym brzmieniu karty do g∏osowania, przez odwzorowanie w∏aÊciwego arkusza takiej
karty ze skreÊlonym nazwiskiem kandydata lub skreÊlonà listà kandydatów oraz o warunkach wa˝noÊci
g∏osu oddanego na takiej karcie. Otrzymanà informacj´ o dokonanych skreÊleniach i nowym brzmieniu karty do g∏osowania obwodowa komisja umieszcza w lokalu wyborczym przy w∏aÊciwym obwieszczeniu. Niedopuszczalne jest dokonywanie na kartach do g∏osowania jakichkolwiek skreÊleƒ i adnotacji. Komisja powinna równie˝ ustnie informowaç wyborców o dokonanych skreÊleniach nazwisk kandydatów lub uniewa˝nieniu rejestracji listy.
Przy ustalaniu wyników g∏osowania obwodowa komisja traktuje skreÊlonego kandydata
lub list´, której rejestracj´ uniewa˝niono, tak
jak gdyby nazwiska kandydata lub listy nie
by∏o na karcie do g∏osowania.
Wyjàtek od tej zasady stanowi sytuacja, o której mowa w art. 160 ust. 4 Ordynacji wyborczej, czyli wówczas,
gdy wyborca postawi∏ znak „x” tylko przy nazwisku kandydata z jednej tylko listy, a kandydat zosta∏ skreÊlony.
Wówczas g∏os uznaje si´ za wa˝ny i oddany na t´ list´.
2. Tryb post´powania przy obliczaniu
i ustalaniu wyników g∏osowania jest zatem
nast´pujàcy
1) w wyborach do Sejmu
bez wzgl´du na to, czy wyborca postawi∏ „x”
w kratce obok nazwiska skreÊlonego kandydata lub
postawi∏ znak „x” w kratce obok nazwiska któregokolwiek kandydata ze skreÊlonej listy, znak „x” traktuje si´ na równi z dopiskiem, z wyjàtkiem wy˝ej
wymienionej sytuacji z art. 160 ust. 4 Ordynacji wyborczej. O uznaniu g∏osu za wa˝ny lub niewa˝ny
decyduje sposób g∏osowania na pozosta∏ych kandydatów z danej listy lub na pozosta∏e listy kandydatów. Oznacza to, ˝e
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok
nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏
znak „x” w kratce obok nazwiska innego kandydata z tej samej listy, to g∏os jest wa˝ny i zalicza si´
nieskreÊlonemu kandydatowi;
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok
nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏
znak „x” w kratce obok nazwiska kandydata z in-
Poz. 496
nej (ale tylko jednej) listy, to g∏os jest wa˝ny i oddany na kandydata z innej listy i t´ list´;
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie w kratce
obok nazwiska skreÊlonego kandydata, to g∏os
jest wa˝ny i oddany na list´;
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok
nazwiska kandydata z listy, której rejestracj´ uniewa˝niono, oraz postawi∏ znak „x” w kratce obok
nazwiska kandydata z innej (ale tylko jednej) listy,
to g∏os jest wa˝ny i oddany na kandydata z innej
listy i t´ list´;
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” jedynie w kratce
obok nazwiska kandydata z listy, której rejestracj´
uniewa˝niono, to g∏os jest niewa˝ny.
SkreÊlone nazwisko kandydata umieszcza si´ (pozostawia) w odpowiedniej cz´Êci protoko∏u g∏osowania w obwodzie z adnotacjà przy jego nazwisku
„skreÊlony” w miejscu przeznaczonym na wpisanie
liczby g∏osów. Analogicznie post´puje si´ w przypadku skreÊlonej listy kandydatów;
2) w wyborach do Senatu okreÊlone wy˝ej zasady post´powania stosuje si´ odpowiednio.
Znak „x” postawiony przy nazwisku skreÊlonego kandydata traktuje si´ jako dopisek.
Oznacza to, ˝e
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok
nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏
znak „x” w kratce obok nazwiska innego kandydata, g∏os taki uwa˝a si´ za wa˝ny i oddany na tego
innego kandydata;
• je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” tylko w kratce
obok nazwiska skreÊlonego kandydata, g∏os taki
uwa˝a si´ za niewa˝ny.
E. Sporzàdzenie zestawieƒ wyników g∏osowania w obwodzie oraz wspó∏dzia∏anie z pe∏nomocnikiem okr´gowej
komisji wyborczej w celu sprawdzenia zgodnoÊci arytmetycznej danych z protoko∏ów.
1. Je˝eli okr´gowa komisja wyborcza powo∏a∏a, na podstawie art. 47 ust. 1 Ordynacji
wyborczej, swojego pe∏nomocnika do sprawdzenia zgodnoÊci arytmetycznej ustalonych
przez obwodowà komisj´ wyborczà wyników
g∏osowania w obwodzie, komisja sporzàdza
zestawienie wyników g∏osowania w obwodzie
na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów
i zestawienie wyników g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów.
Ka˝de z tych zestawieƒ komisja sporzàdza w dwóch
egzemplarzach, wpisujàc w odpowiednich punktach
zestawienia dane liczbowe z w∏aÊciwego protoko∏u
g∏osowania w obwodzie.
U∏atwieniem przy sporzàdzaniu zestawieƒ mo˝e
byç wykorzystanie drugiej i nast´pnych stron protoko∏u g∏osowania w obwodzie na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów zawierajàcych ustalone wyniki g∏osowania jako odpowiednich stron zestawienia (ze wzgl´du na identycznà treÊç i uk∏ad).
W ten sam sposób mo˝e byç wykorzystana druga
strona protoko∏u g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatorów.
Mo˝liwe jest skserowanie wymienionych stron lub
sporzàdzenie ich przy u˝yciu kalki.
Zaleca si´, aby po sporzàdzeniu ka˝dego z zestawieƒ dwóch cz∏onków komisji sprawdzi∏o, czy dane
liczbowe w zestawieniu sà identyczne z danymi w odpowiednim protokole g∏osowania w obwodzie. Po jednym egzemplarzu ka˝dego zestawienia komisja dor´cza w zapiecz´towanej kopercie pe∏nomocnikowi okr´gowej komisji wyborczej w sposób okreÊlony przez
okr´gowà komisj´ wyborczà, w celu sprawdzenia
zgodnoÊci arytmetycznej ustalonych wyników g∏osowania w obwodzie.
2. W wypadku gdy pe∏nomocnik stwierdzi,
˝e ustalone wyniki g∏osowania w obwodzie
zawierajà b∏´dy arytmetyczne, komisja obowiàzana jest sprostowaç pomy∏ki w odpowiednim protokole g∏osowania w obwodzie
przez sporzàdzenie nowego protoko∏u. Je˝eli
jest to konieczne dla sprostowania pomy∏ek,
komisja powinna ponownie obliczyç wyniki
g∏osowania w obwodzie, przeliczajàc karty do
g∏osowania i oddane g∏osy.
O sposobie sprostowania b∏´dów arytmetycznych komisja zawiadamia telefonicznie
pe∏nomocnika okr´gowej komisji wyborczej
i po uzyskaniu potwierdzenia, ˝e b∏´dy usuni´to, sporzàdza nowy protokó∏ g∏osowania
z poprawnymi danymi arytmetycznymi. Protokó∏ zawierajàcy b∏´dy stanowi dokument wyborczy. Nale˝y uczyniç na pierwszej stronie
protoko∏u adnotacj´ „WADLIWY”. Adnotacj´
t´ opatrujà podpisami wszyscy cz∏onkowie
obwodowej komisji wyborczej obecni przy tej
czynnoÊci. Adnotacj´ opatruje si´ piecz´cià.
Po sprostowaniu b∏´dów wyniki g∏osowania komisja niezw∏ocznie podaje do publicznej wiadomoÊci.
F. Podanie do publicznej wiadomoÊci wyników g∏osowania
w obwodzie na listy okr´gowe i kandydatów na senatorów.
Niezw∏ocznie po g∏osowaniu i sporzàdzeniu protoko∏ów obwodowa komisja wyborcza podaje do publicznej wiadomoÊci wyniki g∏osowania na listy okr´gowe i na kandydatów na senatorów (art. 75 Ordynacji
wyborczej). Poniewa˝ podawane wyniki obejmujà
wi´kszoÊç danych zawartych w protoko∏ach g∏osowania, obwodowa komisja mo˝e pos∏u˝yç si´ w tym celu
zapasowymi egzemplarzami protoko∏ów. Mo˝na tak˝e
wykonaç kserokopi´ odpowiednich stron protoko∏ów, np. umieszczajàc je na du˝ym arkuszu; w ka˝dym
wypadku wywieszona informacja musi byç podpisana
przez cz∏onków komisji i opatrzona jej piecz´cià. W wypadku sprostowaƒ dokonanych w protoko∏ach komisja
obowiàzana jest podaç je tak˝e do publicznej wiadomoÊci.
Wyniki g∏osowania wywiesza si´ w miejscu ∏atwo
dost´pnym dla wyborców, np. na drzwiach lub w ga-
Poz. 496
blocie przy wejÊciu do lokalu obwodowej komisji wyborczej.
G. Post´powanie z protoko∏ami g∏osowania i innymi dokumentami z g∏osowania.
1. Zgodnie z art. 76 ust. 1 Ordynacji wyborczej przewodniczàcy obwodowej komisji wyborczej przekazuje
do w∏aÊciwej okr´gowej komisji wyborczej po jednym
egzemplarzu protoko∏u g∏osowania. Przekazanie protoko∏ów jest mo˝liwe dopiero po sprawdzeniu przez
pe∏nomocnika okr´gowej komisji wyborczej zgodnoÊci
arytmetycznej danych z protoko∏ów, chyba ˝e okr´gowa komisja wyborcza nie powo∏a∏a pe∏nomocnika w∏aÊciwego dla danego obwodu g∏osowania.
2. Po jednym egzemplarzu protoko∏u g∏osowania
na okr´gowe listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u
g∏osowania na kandydatów na senatorów umieszcza
si´ w odr´bnych kopertach, zakleja si´ je i piecz´tuje na
z∏àczeniach kopert oraz opisuje
„Wybory do Sejmu”
Okr´g wyborczy nr ....
Obwód g∏osowania nr ....
Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej
....................................................................................
(nazwa miasta, wsi)
ul. ...............................................................................
tel. ..............................................................................
„Wybory do Senatu”
Okr´g wyborczy nr ....
Obwód g∏osowania nr ....
Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej
....................................................................................
(nazwa miasta, wsi)
ul. ...............................................................................
tel. ..............................................................................
Przed czynnoÊcià przekazania protoko∏ów g∏osowania okr´gowej komisji wyborczej przewodniczàcy
obwodowej komisji ustala z cz∏onkami sposób komunikowania si´ w razie potrzeby zwo∏ania posiedzenia
obwodowej komisji wyborczej, jeÊli stwierdzone b∏´dy
i omy∏ki wymagajà sprostowania przez obwodowà komisj´ oraz sporzàdzenia nowego protoko∏u i podania
ustalonych wyników g∏osowania do publicznej wiadomoÊci.
3. Koperty z protoko∏ami g∏osowania przewodniczàcy obwodowej komisji wyborczej lub jego zast´pca
dostarcza okr´gowej komisji wyborczej.
Przekazanie protoko∏ów mo˝e byç dokonane bezpoÊrednio do okr´gowej komisji, a je˝eli zgodnie
z ustaleniami organizacyjnymi utworzono punkty rejonowe — za ich poÊrednictwem. Utworzenia punktów
rejonowych dokonuje okr´gowa komisja wyborcza.
Tworzy si´ je dla tych obwodów, które sà po∏o˝one
w znacznej odleg∏oÊci od siedziby okr´gowej komisji,
a tak˝e gdy na obszarze okr´gu jest du˝a liczba obwodów, np. w aglomeracjach miejskich. Punkt rejonowy
powinien mieÊciç si´ w urz´dzie miasta, gminy lub
dzielnicy, a jedynie w szczególnych wypadkach w innych pomieszczeniach.
W punkcie rejonowym protoko∏y w zapiecz´towanych kopertach mo˝e odbieraç wy∏àcznie osoba upowa˝niona przez okr´gowà komisj´ wyborczà, a przekazanie protoko∏u potwierdza si´ na piÊmie; protoko∏y
dostarcza si´ okr´gowej komisji wyborczej w zapiecz´towanych kopertach.
wczeÊniej pakiety zawierajàce posegregowane karty
do g∏osowania do Sejmu i do Senatu, a tak˝e wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protoko∏ów (tak˝e b∏´dnie wype∏nione) pakuje si´
w jednà paczk´, którà opisuje si´, piecz´tuje i zabezpiecza.
W czasie przewo˝enia i przekazywania kopert z protoko∏ami mogà byç obecni m´˝owie zaufania. Przy odbiorze kopert z protoko∏ami w okr´gowej komisji wyborczej mogà byç obecni tak˝e pe∏nomocnicy komitetów wyborczych.
Pozosta∏à dokumentacj´ obwodowej komisji wyborczej (protoko∏y z posiedzeƒ, uchwa∏y itp.) komisja pakuje w jednà paczk´, którà opisuje i piecz´tuje. Wszystkie
paczki z dokumentami oraz piecz´ç komisja przekazuje
wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta) jako depozyt. Sposób przekazania nale˝y uzgodniç wczeÊniej
z osobami, którym dokumentacja jest przekazywana. Dokumenty wyborcze stanowiàce depozyt przechowywane
sà w archiwum urz´du i mogà byç udost´pnione wy∏àcznie na ˝àdanie Paƒstwowej Komisji Wyborczej, Sàdu
Najwy˝szego, sàdów powszechnych i prokuratury.
4. Drugie egzemplarze protoko∏ów g∏osowania do
Sejmu i do Senatu, odpowiadajàce im zestawienia
wyników g∏osowania w obwodzie, protoko∏y z adnotacjà „WADLIWY”, spis wyborców wraz z do∏àczonymi do niego zaÊwiadczeniami oraz sporzàdzone
497
KOMUNIKAT PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ
z dnia 23 sierpnia 2001 r.
w sprawie przyj´cia zawiadomieƒ o zamiarze zg∏oszenia przez komitety wyborcze partii politycznych kandydatów na pos∏ów i kandydatów na senatorów oraz zawiadomieƒ o utworzeniu komitetów wyborczych
wyborców.
Paƒstwowa Komisja Wyborcza na podstawie
art. 105 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja
wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 499
i Nr 74, poz. 786) informuje, ˝e w zwiàzku z zarzàdzonymi na dzieƒ 23 wrzeÊnia 2001 r. wyborami do Sejmu
i do Senatu przyj´∏a zawiadomienia
• od „Konfederacji”
o zamiarze zg∏oszenia kandydatów na pos∏ów
przez Komitet Wyborczy „Konfederacja”;
skrót nazwy: Konfederacja;
— pe∏nomocnikiem wyborczym Komitetu jest Marek Micha∏owski,
— pe∏nomocnikiem finansowym Komitetu jest Joanna Polakowska;
• od Alternatywy Ruch Spo∏eczny
o zamiarze zg∏oszenia kandydatów na pos∏ów
i kandydatów na senatorów przez Komitet Wyborczy Alternatywa Ruch Spo∏eczny;
— pe∏nomocnikiem wyborczym Komitetu jest Micha∏ Janiszewski,
— pe∏nomocnikiem finansowym Komitetu jest Violetta Szelongiewicz;
• od Konserwatywno-Liberalnej Partii Unia Polityki
Realnej
o zamiarze zg∏aszania kandydatów na senatorów;
skrót nazwy: UPR;
— pe∏nomocnikiem wyborczym Komitetu jest Stanis∏aw Andrzej Michalkiewicz,
— pe∏nomocnikiem finansowym Komitetu jest Artur Jacek Szubert;
• od Polskiej Partii Odnowy Kraju
o zamiarze zg∏aszania kandydatów na pos∏ów;
skrót nazwy: Komitet Wyborczy PPOK;
— pe∏nomocnikiem wyborczym Komitetu jest Arnold Buzdygan,
— pe∏nomocnikiem finansowym Komitetu jest
Grzegorz Ciesielski;
• od Polskiej Partii Robotniczo-Ch∏opskiej
o zamiarze zg∏aszania kandydatów na pos∏ów;
— pe∏nomocnikiem wyborczym Komitetu jest Józef Korol,
— pe∏nomocnikiem finansowym Komitetu jest
Waldemar Wolc;
496
UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ
z dnia 22 sierpnia 2001 r.
w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych zadaƒ i trybu pracy w przygotowaniu i przeprowadzeniu g∏osowania w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarzàdzonych na dzieƒ 23 wrzeÊnia 2001 r.
Na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 46, poz. 499 i Nr 74, poz. 786) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje