Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie wytycznych dla okręgowych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych, dotyczących zadań i trybu pracy w wyborach uzupełniających do Senatu IV kadencji wybranego w dniu 21 września 1997 r.
Statutory Text (4 Articles)
§ 1. Ustala si´ wytyczne w sprawie zadaƒ i trybu
pracy okr´gowych komisji wyborczych w wyborach
uzupe∏niajàcych do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
IV kadencji wybranego w dniu 21 wrzeÊnia 1997 r., stanowiàce za∏àcznik nr 1 do uchwa∏y.
§ 2. Ustala si´ wytyczne w sprawie zadaƒ i trybu
pracy obwodowych komisji wyborczych w wyborach
uzupe∏niajàcych do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
IV kadencji wybranego w dniu 21 wrzeÊnia 1997 r., stanowiàce za∏àcznik nr 2 do uchwa∏y.
§ 3. Uchwa∏a wchodzi w ˝ycie z dniem podj´cia
i podlega og∏oszeniu.
Przewodniczàcy Paƒstwowej Komisji Wyborczej
F. Rymarz
Za∏àczniki do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej
z dnia 8 maja 2000 r. (poz. 305)
Za∏àcznik nr 1
WYTYCZNE PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ W SPRAWIE ZADA¡ I TRYBU PRACY OKR¢GOWYCH
KOMISJI WYBORCZYCH W WYBORACH UZUPE¸NIAJÑCYCH DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
IV KADENCJI WYBRANEGO W DNIU 21 WRZEÂNIA 1997 R.
I. Organizacja pracy okr´gowych komisji wyborczych
1. Pierwsze posiedzenie komisji
Pierwsze posiedzenie okr´gowej komisji wyborczej
organizuje i zwo∏uje dyrektor delegatury wojewódzkiej
Krajowego Biura Wyborczego. Na posiedzeniu tym komisja wybiera ze swego sk∏adu przewodniczàcego i 2
jego zast´pców oraz powo∏uje na sekretarza komisji
dyrektora delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura
Wyborczego lub osob´ przez niego wskazanà (art. 65
ust. 4 i 5 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Sekretarz komisji uczestniczy w jej posiedzeniach z g∏osem doradczym.
Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisji podaje si´ do publicznej wiadomoÊci w sposób zwyczajowo przyj´ty informacj´ o jej sk∏adzie, z uwzgl´dnieniem pe∏nionych funkcji (art. 65 ust. 6 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Zaleca si´, by informacja o sk∏adzie
komisji zosta∏a podana, w formie komunikatu, w lokalnej prasie oraz wywieszona w siedzibie komisji
i w urz´dach administracji rzàdowej i samorzàdowej.
Na pierwszym posiedzeniu komisja ustala plan pracy zwiàzany z przyjmowaniem do zarejestrowania
zg∏oszeƒ kandydatów na senatora. Termin przyjmowania zg∏oszeƒ up∏ywa w dniu okreÊlonym
w kalendarzu wyborczym, tj. 16 maja 2000 r.
o godz. 24 0 0 . Pe∏nomocnicy komitetów wyborczych
mogà dokonywaç zg∏oszeƒ niezw∏ocznie po powo∏aniu
okr´gowych komisji wyborczych. Konieczne wi´c jest
ustalenie planu dy˝urów komisji dla przyjmowania
zg∏oszeƒ z uwzgl´dnieniem nasilenia iloÊci zg∏oszeƒ,
zw∏aszcza w okresie bezpoÊrednio poprzedzajàcym
up∏yw terminu do ich dokonania.
Informacj´ o miejscu, dniach i godzinach pe∏nienia
dy˝urów podaje si´ do publicznej wiadomoÊci w formie komunikatu w lokalnej prasie. Nale˝y tak˝e wywiesiç informacj´ w siedzibie komisji.
Zg∏oszenia kandydatów na senatora okr´gowa komisja przyjmuje w sk∏adzie regulaminowo okreÊlonym
(co najmniej po∏owa sk∏adu, w tym przewodniczàcy
lub zast´pca).
Na pierwszym posiedzeniu okr´gowa komisja rozstrzyga spraw´ utworzenia swojej inspekcji.
2. Tryb pracy komisji
Okr´gowa komisja wyborcza wykonuje swoje zadania
w sposób i w trybie okreÊlonym w regulaminie (uchwa∏a
Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 1 lipca 1997 r.
w sprawie regulaminów okr´gowych i obwodowych komisji wyborczych powo∏anych do przeprowadzenia wy-
borów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 40, poz. 415).
W pracach komisji obowiàzuje zasada kolegialnoÊci, która wyklucza tworzenie np. prezydium komisji
upowa˝nionego do wykonania niektórych zadaƒ w zast´pstwie komisji.
Wszystkie rozstrzygni´cia komisji, dla których przepisy prawa wyborczego wymagajà formy protoko∏u,
a tak˝e orzeczenia komisji, muszà byç podejmowane
na posiedzeniach. Orzeczenia majà form´ uchwa∏.
Obowiàzek kolegialnego rozstrzygania spraw przez
okr´gowà komisj´ wyborczà nie stanowi przeszkody
w przydzielaniu przez komisj´ wykonania okreÊlonych
czynnoÊci przewodniczàcemu, jego zast´pcom, cz∏onkom komisji i sekretarzowi lub powo∏anym w tym celu
z jej sk∏adu zespo∏om. Mo˝e to dotyczyç takich czynnoÊci, jak: badanie danych w post´powaniu przewidzianym w art. 90 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu,
ustalanie danych faktycznych w zwiàzku z rozpatrywaniem skarg, dokonywanie kontroli pracy obwodowych
komisji wyborczych, odbiór protoko∏ów g∏osowania
od obwodowych komisji wyborczych.
Komisja powinna ustaliç tryb niezw∏ocznego zwo∏ywania posiedzeƒ dla rozpatrzenia spraw pilnych.
CzynnoÊci zwiàzane z rejestracjà kandydatów na
senatora protoko∏owane sà na formularzach, których
wzór stanowi za∏àcznik nr 4 do uchwa∏y Paƒstwowej
Komisji Wyborczej z dnia 3 lipca 1997 r. w sprawie
okreÊlenia wzorów potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u rejestracji okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów
oraz potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji kandydata
na senatora lub kandydatów na senatorów i protoko∏u
rejestracji kandydata na senatora lub kandydatów na
senatorów, stosowanych w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 40,
poz. 416). W sprawach ni˝ej wymienionych komisja
podejmuje uchwa∏y w formie odr´bnego dokumentu,
w zwiàzku z art. 1 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Senatu
1) wezwanie pe∏nomocnika do usuni´cia wad zg∏oszenia (art. 82 ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
2) odmowa przyj´cia zg∏oszenia kandydatów na senatora (art. 89 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
3) odmowa rejestracji kandydatów na senatora (art.
83 ust. 2 i art. 90 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
4) skreÊlenie kandydata na senatora (art. 87 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
5) uniewa˝nienie rejestracji kandydata na senatora
(art. 87 ust. 4 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
W sprawach, o których wy˝ej mowa, uchwa∏y wymagajà uzasadnienia, a gdy przys∏uguje od nich odwo∏anie — tak˝e zamieszczenia odpowiedniego pouczenia.
Poz. 305
II. Zadania okr´gowych komisji wyborczych
dotyczàce rejestracji kandydatów na senatora
1. Rejestracja kandydatów na senatora
A. Zg∏oszenie
Na podstawie art. 100 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na senatora mogà zg∏aszaç partie polityczne oraz wyborcy i w zwiàzku z tym
nie ma zastosowania art. 9 Ordynacji wyborczej do Senatu w cz´Êci odnoszàcej si´ do organizacji politycznych i organizacji spo∏ecznych. Z art. 1 ust. 1 Ordynacji
wyborczej do Senatu i art. 77 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu wynika, ˝e kandydatów na senatora mogà zg∏aszaç równie˝ koalicje wyborcze utworzone
przez partie polityczne.
CzynnoÊci wyborcze w imieniu partii przy zg∏aszaniu do rejestracji kandydatów na senatora wykonujà
organy upowa˝nione do reprezentowania partii przy
czynnoÊciach prawnych. W dalszej cz´Êci Wytycznych
przez u˝yte okreÊlenie „komitet wyborczy” nale˝y rozumieç równie˝ statutowe organy partii.
W imieniu koalicji wyborczych partii oraz w imieniu
wyborców czynnoÊci wyborczych dokonujà komitety
wyborcze utworzone przez te partie lub wyborców.
Przedstawicielami komitetów wyborczych wobec organów wyborczych sà ich pe∏nomocnicy oraz osoby
upowa˝nione przez pe∏nomocników.
W wyborach do Senatu partie mogà utworzyç koalicj´ wyborczà w celu wspólnego zg∏oszenia kandydatów na senatorów, przy czym jest mo˝liwy udzia∏ tej samej partii w ró˝nych koalicjach wyborczych w ró˝nych
okr´gach wyborczych oraz samodzielne zg∏aszanie
kandydatów na senatorów przez parti´ wchodzàcà
w sk∏ad koalicji w tych okr´gach wyborczych, w których koalicja nie zg∏osi∏a wspólnego kandydata na senatora. Interpretacja ta wynika z odr´bnoÊci wyborów
do Senatu w ka˝dym okr´gu.
1) Zg∏oszenie kandydata na senatora powinno spe∏niaç nast´pujàce ustawowe warunki
a) zg∏oszenie powinno byç dor´czone okr´gowej
komisji wyborczej przez pe∏nomocnika komitetu
wyborczego lub osob´ przez niego upowa˝nionà osobiÊcie, najpóêniej do godz. 24 0 0 dnia
16 maja 2000 r. (art. 89 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu i art. 10 ust. 1 i 3 Ordynacji wyborczej do Senatu);
b) zg∏oszenie powinno byç podpisane przez pe∏nomocnika komitetu wyborczego lub osob´ przez
niego upowa˝nionà. Do zg∏oszenia za∏àcza si´
dokument wydany przez komitet wyborczy,
stwierdzajàcy powo∏anie pe∏nomocnika, z podaniem jego nazwiska, imienia i dok∏adnego adresu. Je˝eli zg∏oszenia dokonuje osoba upowa˝niona przez pe∏nomocnika, powinna ona oprócz
pe∏nomocnictwa za∏àczyç udzielone jej upowa˝nienie wydane przez pe∏nomocnika komitetu
wyborczego, zawierajàce nazwisko, imi´ i dok∏adny adres (art. 80 ust. 3 i 4 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Dokumentem stwierdzajàcym
powo∏anie pe∏nomocnika komitetu wyborczego
mo˝e byç np. uchwa∏a organu statutowego partii, upowa˝nionego do jej reprezentowania przy
czynnoÊciach prawnych. W wypadku koalicji
wyborczej oraz komitetu wyborczego utworzonego przez wyborców ustanowienie pe∏nomocnika powinno mieç form´ uchwa∏y komitetu wyborczego.
Ustanowienie
pe∏nomocnika
mo˝e byç równie˝ dokonane w dokumencie
o utworzeniu komitetu wyborczego (art. 81 ust.
5 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Niezb´dne jest wyraêne okreÊlenie zakresu udzielonego
pe∏nomocnictwa, np. przez zamieszczenie wyrazów „w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu
w dniu ................ w okr´gu wyborczym obejmujàcym obszar województwa ..................”;
c) w wyborach uzupe∏niajàcych w okr´gu obsadzany jest jeden mandat, a zatem ka˝dy komitet wyborczy mo˝e zg∏osiç tylko po jednym kandydacie (art. 10 ust. 2 w zwiàzku z art. 20 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Senatu);
d) w zg∏oszeniu musi byç podana nazwa oraz dok∏adny adres komitetu wyborczego.
Je˝eli zg∏oszenia dokonuje
— partia — nazwà komitetu wyborczego jest nazwa statutowego organu partii upowa˝nionego do jej reprezentowania przy czynnoÊciach
prawnych (art. 77 ust. 1 i 6 Ordynacji wyborczej do Sejmu), np. prezydium, rada naczelna,
zarzàd, komitet wykonawczy danej partii (pe∏na nazwa),
— koalicja wyborcza partii (art. 77 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu) — nazwa komitetu
wyborczego powinna zawieraç wyrazy „komitet wyborczy” oraz nazw´ koalicji. Nazwa
koalicji nie musi sk∏adaç si´ z nazw partii tworzàcych koalicj´, a jej symbol graficzny nie
musi nawiàzywaç do symboli graficznych
podmiotów tworzàcych t´ koalicj´,
— grupa wyborców (art. 77 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu) — nazwa komitetu wyborczego powinna zawieraç wyrazy „komitet wyborczy” i przyj´tà przez tych wyborców pe∏nà
nazw´ tego komitetu. Nazwa komitetu wyborczego nie mo˝e byç taka sama jak nazwa partii wpisanej do ewidencji partii, prowadzonej
przez Sàd Okr´gowy w Warszawie. Je˝eli natomiast komitet wyborców ma takà samà nazw´ jak komitet, który wczeÊniej dokona∏ zg∏oszenia, ale ró˝ne sà siedziby komitetów, to
wyró˝nikiem nazwy mo˝e byç siedziba komitetu, np. Komitet Wyborczy „Niezale˝ni” w X,
Komitet Wyborczy „Niezale˝ni” w Y. JeÊli
dwa komitety wyborcze utworzone przez wyborców majà takà samà nazw´ i siedzib´ w tej
samej miejscowoÊci, to nale˝y wezwaç komitet wyborczy, który póêniej dokona∏ zg∏oszenia, do usuni´cia tej wady w terminie 3 dni,
zgodnie z art. 82 ust. 2 Ordynacji wyborczej do
Sejmu. Zmiana w nazwie komitetu wyborczego, który póêniej dokonuje zg∏oszenia, nie wymaga ponownego zbierania podpisów osób
popierajàcych.
Wymagane jest podanie nazwisk i imion osób
tworzàcych komitet wyborczy w liczbie nie
Poz. 305
mniejszej ni˝ 15 oraz ich adresów (art. 81 ust. 1
pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu);
e) nazwa komitetu wyborczego musi byç u˝ywana
w jednakowym brzmieniu na wszystkich dokumentach wyborczych sk∏adanych przy rejestracji
kandydata na senatora;
f) w zg∏oszeniu powinny byç podane nazwisko,
imiona, wiek, zawód i miejsce zamieszkania kandydata, a w wypadku kandydata komitetu wyborczego utworzonego przez wyborców — tak˝e, obowiàzkowo, informacja o przynale˝noÊci
kandydata do partii, której jest cz∏onkiem. Wskazana nazwa partii nie mo˝e przekraczaç 40 znaków drukarskich. Je˝eli kandydat komitetu wyborców nie nale˝y do partii politycznej, w zg∏oszeniu powinna byç zawarta informacja, ˝e nie
jest on cz∏onkiem partii (np. „nie nale˝y do partii politycznej”). Stwierdzony przez komisj´ brak
informacji o przynale˝noÊci partyjnej kandydata
zg∏oszonego przez komitet wyborców jest wadà
zg∏oszenia. W wypadku gdy w dokumentach wydanych na podstawie przepisów o ewidencji ludnoÊci dokonano wpisu dwóch (lub wi´cej) imion
kandydata, w zg∏oszeniu powinny byç podane
wszystkie imiona w ich pe∏nym brzmieniu i w kolejnoÊci wynikajàcej z dokumentów, o których
mowa. W razie wàtpliwoÊci, czy podano zawód
wykonywany czy wyuczony, rozstrzyga oÊwiadczenie kandydata. Miejscem zamieszkania jest
nazwa miasta lub wsi ze wskazaniem gminy, bez
dok∏adnego adresu (art. 81 ust. 1 pkt 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
Kandydat na senatora najpóêniej w dniu wyborów musi mieç ukoƒczone 30 lat (art. 99 ust. 2
Konstytucji).
2) Pe∏nomocnik mo˝e w zg∏oszeniu kandydata na senatora
a) wskazaç symbol graficzny, a tak˝e skrót nazwy
komitetu wyborczego, którym to skrótem b´dzie
si´ oznaczaç na urz´dowych obwieszczeniach
i na kartach do g∏osowania kandydata na senatora; skrót tej nazwy powinien nawiàzywaç do
nazwy komitetu. Póêniejsze zg∏oszenie wniosku
w tej sprawie nie mo˝e byç przyj´te (art. 81 ust.
1 pkt 1 i ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu
i art. 13 Ordynacji wyborczej do Senatu);
b) z∏o˝yç wniosek o oznaczenie kandydata nazwà
lub skrótem nazwy jednej popierajàcej go partii
bàdê organizacji. Nazwa lub skrót nazwy partii
bàdê organizacji nie mo˝e przekraczaç 40 znaków drukarskich; ustalenia tej nazwy zgodnie ze
wskazanà liczbà znaków dokonuje komitet wyborczy, a nie komisja. Nie ma podstawy prawnej
do oznaczenia kandydata jako „niezale˝ny”,
„bezpartyjny” itp.; zg∏oszenie takie jest dotkni´te wadà (art. 81 ust. 3 Ordynacji wyborczej do
Sejmu).
3) Do zg∏oszenia muszà byç do∏àczone
a) uwierzytelniony wyciàg z ewidencji partii prowadzonej przez Sàd Okr´gowy w Warszawie (dotyczy to zg∏oszenia dokonanego przez komitet b´dàcy organem statutowym partii i zg∏oszenia
dokonanego przez komitet utworzony przez koalicj´ partii), a w wypadku koalicji wyborczej
oraz komitetu wyborczego utworzonego przez
wyborców — dokument stwierdzajàcy utworzenie takiego komitetu, podpisany przez 3 osoby
przyjmujàce odpowiedzialnoÊç za prawdziwoÊç
zawartych w nim danych (art. 81 ust. 5 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Dokumentem
stwierdzajàcym utworzenie komitetu koalicji
wyborczej mo˝e byç np. wspólne oÊwiadczenie
lub uchwa∏a organów uprawnionych do reprezentowania cz∏onków koalicji przy czynnoÊciach
prawnych. Mo˝e to byç równie˝ oÊwiadczenie
podpisane przez 3 cz∏onków komitetu wyborczego koalicji. Konieczne jest podanie nazw, skrótów nazw i adresów organów statutowych
wszystkich partii tworzàcych koalicj´ wyborczà
oraz nazwy komitetu wyborczego koalicji (identycznej z nazwà na zg∏oszeniu). W sk∏ad koalicji
wyborczej nie mo˝e wchodziç partia polityczna
nie wpisana do ewidencji prowadzonej przez
Sàd Okr´gowy w Warszawie.
W wypadku komitetu wyborczego utworzonego
przez wyborców dokumentem potwierdzajàcym
utworzenie komitetu wyborczego mo˝e byç protokó∏ z zebrania, na którym postanowiono utworzyç komitet, podpisany przez 3 osoby przyjmujàce odpowiedzialnoÊç za prawdziwoÊç zawartych w nim danych,
b) wykaz podpisów co najmniej 3000 wyborców
stale zamieszka∏ych w danym okr´gu wyborczym, popierajàcych zg∏oszenie kandydata na
senatora. Podpisy muszà byç z∏o˝one na wykazach o treÊci spe∏niajàcej warunki okreÊlone
w art. 88 ust. 2 i 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu,
c) pisemne oÊwiadczenie ka˝dego kandydata
o zgodzie na kandydowanie (art. 81 ust. 5 pkt 3
Ordynacji wyborczej do Sejmu). OÊwiadczenie
powinno zawieraç: nazwisko i imi´ (imiona) kandydata, zgod´ na kandydowanie we wskazanym
okr´gu oraz dat´ i podpis kandydata,
d) pisemne oÊwiadczenie kandydata dotyczàce
pracy lub s∏u˝by w organach bezpieczeƒstwa
paƒstwa lub wspó∏pracy z nimi, o którym mowa
w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r.
o ujawnieniu pracy lub s∏u˝by w organach bezpieczeƒstwa paƒstwa lub wspó∏pracy z nimi
w latach 1944—1990 osób pe∏niàcych funkcje
publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, Nr 57,
poz. 618, Nr 62, poz. 681 i Nr 63, poz. 701). JeÊli
kandydat na senatora, zgodnie z przepisami tej
ustawy, wype∏ni∏ tylko cz´Êç A oÊwiadczenia, to
oÊwiadczenie takie powinno byç dor´czone
wraz ze zg∏oszeniem. OÊwiadczenie kandydata,
który wype∏ni∏ cz´Êci A i B, jest sk∏adane bezpoÊrednio przez kandydata przewodniczàcemu
okr´gowej komisji lub jego zast´pcy; fakt z∏o˝enia oÊwiadczenia przewodniczàcy komisji potwierdza pisemnie. Potwierdzenie z∏o˝enia
oÊwiadczenia pe∏nomocnik komitetu jest obowiàzany z∏o˝yç okr´gowej komisji wraz ze zg∏oszeniem. Po otrzymaniu oÊwiadczenia (obejmu-
Poz. 305
jàcego cz´Êci A i B) przewodniczàcy okr´gowej
komisji wyborczej wykonuje kserokopi´ cz´Êci
A zg∏oszenia, którà komisja do∏àcza do zg∏oszenia.
4) W celu u∏atwienia komitetom wyborczym wykonania czynnoÊci zwiàzanych ze zg∏oszeniem do rejestracji kandydatów na senatorów dopuszcza si´
stosowanie nast´pujàcych dokumentów w formie
kserokopii lub telefaksu
— dokumentu stwierdzajàcego powo∏anie pe∏nomocnika komitetu wyborczego (art. 80 ust. 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu) oraz upowa˝nienia
udzielonego przez pe∏nomocnika komitetu wyborczego (art. 80 ust. 4 Ordynacji wyborczej do
Sejmu),
— listy osób tworzàcych komitet wyborczy (art. 81
ust. 1 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
— uwierzytelnionego wyciàgu z ewidencji partii,
prowadzonej przez Sàd Okr´gowy w Warszawie,
wydanego w 2000 r. (art. 81 ust. 5 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
— dokumentu stwierdzajàcego utworzenie komitetu koalicji wyborczej i komitetu wyborczego wyborców (art. 81 ust. 5 pkt 1 Ordynacji wyborczej
do Sejmu).
Wymienione dokumenty muszà byç uwierzytelnione przez pe∏nomocnika lub upowa˝nionà przez niego osob´ i opatrzone datà.
B. Przyj´cie zg∏oszenia
Okr´gowa komisja wyborcza, przyjmujàc zg∏oszenie kandydata na senatora, w obecnoÊci pe∏nomocnika sprawdza prawid∏owoÊç z∏o˝enia wymaganej liczby
podpisów. Ka˝da strona wykazu podpisów wyborców
powinna spe∏niaç warunki okreÊlone w art. 88 ust. 2 i 3
Ordynacji wyborczej do Sejmu. Poparcia mogà udzielaç tylko wyborcy stale mieszkajàcy w okr´gu wyborczym, w którym kandydat na senatora jest zg∏aszany.
Granice okr´gu stanowià granice województwa istniejàcego do dnia 31 grudnia 1998 r. i sà okreÊlone w obwieszczeniu Paƒstwowej Komisji Wyborczej.
Prawid∏owo wype∏nione arkusze z podpisami wyborców muszà w szczególnoÊci spe∏niaç nast´pujàce
warunki
— zawieraç na ka˝dej stronie wykazu treÊç tytu∏u
wykazu, nazwy poszczególnych rubryk oraz podpis pe∏nomocnika, tak˝e w odniesieniu do wykazów sporzàdzonych dwustronnie,
— poszczególne strony wykazu nie mogà byç kopiami oryginalnych wykazów ani sk∏adaç si´
z cz´Êci doklejanych,
— wype∏nienie przy podpisie ka˝dego wyborcy
wszystkich rubryk ustalonych wzorem. Imi´ i nazwisko musi byç wpisane w pe∏nym brzmieniu.
Adres zamieszkania powinien obejmowaç nazw´
miejscowoÊci (miasta, wsi, osady), nazw´ ulicy,
numeru domu i numeru mieszkania oraz nazw´
gminy. W miejscowoÊciach, w których nie ma ulic,
konieczne jest wskazanie numeru posesji, a w bu-
dynkach, je˝eli sà numery mieszkaƒ — tak˝e tych
numerów. Kod pocztowy nie jest elementem adresu.
W trakcie sprawdzania prawid∏owoÊci poparcia i liczenia podpisów komisja numeruje ka˝dy arkusz wykazu (a jeÊli wykaz jest dwustronny, to ka˝dà stron´), wpisuje na ka˝dym arkuszu lub stronie liczb´ wyborców,
którzy prawid∏owo udzielili poparcia, oraz zaznacza nazwiska wyborców, którzy udzielili poparcia w sposób
wadliwy, i opatruje ka˝dy arkusz lub stron´ swojà piecz´cià. Nast´pnie komisja sumuje liczb´ podpisów wyborców, którzy prawid∏owo udzielili poparcia.
1) JeÊli prawid∏owo z∏o˝ona liczba podpisów wyborców jest nie mniejsza ni˝ 3000, komisja wydaje pe∏nomocnikowi potwierdzenie zg∏oszenia do rejestracji na druku, którego wzór stanowi za∏àcznik nr 3 do
uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
3 lipca 1997 r. (Monitor Polski Nr 40, poz. 416). Wype∏niajàc druk potwierdzenia zg∏oszenia, nale˝y dopisaç, ˝e dotyczy on wyborów uzupe∏niajàcych,
oraz wykreÊliç nieobowiàzujàce objaÊnienia dotyczàce „organizacji politycznej lub spo∏ecznej”. Przyj´te wykazy podpisów komisja wk∏ada do koperty
lub pakuje w paczk´, którà oznacza nazwà komitetu, zakleja lub obwiàzuje sznurkiem i opiecz´towuje piecz´cià komisji (art. 89 ust. 1 i 4 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Delegatury wojewódzkie Krajowego Biura Wyborczego zapewniajà bezpieczne
warunki przechowania pakietów z wykazami podpisów.
2) JeÊli prawid∏owo z∏o˝ona liczba podpisów wyborców jest mniejsza ni˝ 3000, komisja podejmuje
uchwa∏´ o odmowie przyj´cia zg∏oszenia i w uzasadnieniu wskazuje stwierdzone wady (art. 89
ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu). W uchwale
nale˝y zawrzeç pouczenie o przys∏ugujàcym pe∏nomocnikowi, zgodnie z art. 89 ust. 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu, prawie odwo∏ania. Wraz
z uchwa∏à komisja zwraca pe∏nomocnikowi wykaz
podpisów z opiecz´towanymi arkuszami. Je˝eli nie
up∏ynà∏ termin zg∏aszania do rejestracji, a komitet
zbierze brakujàce podpisy i do∏àczy je do opiecz´towanych arkuszy, mo˝e wówczas dokonaç ponownego zg∏oszenia kandydata na senatora.
C. Sprawdzanie prawdziwoÊci danych zawartych w wykazie podpisów wyborców bàdê
wiarygodnoÊci podpisów
W razie uzasadnionych wàtpliwoÊci co do prawdziwoÊci danych zawartych w wykazie podpisów bàdê
wiarygodnoÊci podpisów okr´gowa komisja wstrzymuje rejestracj´ i dokonuje sprawdzenia danych bàdê
wiarygodnoÊci podpisów w sposób okreÊlony w art. 90
ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu. Mimo ˝e termin
3-dniowy przewidziany na te czynnoÊci ma charakter
instrukcyjny, nale˝y dà˝yç do jego dotrzymania.
O wstrzymaniu rejestracji i wszcz´ciu post´powania wyjaÊniajàcego komisja zawiadamia niezw∏ocznie
pe∏nomocnika, wskazujàc czynnoÊci, jakich ma zamiar
dokonaç; komisja jest obowiàzana dopuÊciç pe∏nomocnika do obecnoÊci przy ich wykonywaniu.
Poz. 305
Je˝eli w wyniku post´powania wyjaÊniajàcego komisja ustali, ˝e zg∏oszenie zosta∏o poparte prawid∏owo
z∏o˝onymi podpisami co najmniej 3000 wyborców, dokonuje jego rejestracji.
Je˝eli w wyniku przeprowadzonego post´powania
zostanie ustalone, ˝e zg∏oszenie nie uzyska∏o poparcia
co najmniej 3000 wyborców, komisja podejmuje
uchwa∏´ o odmowie rejestracji. W uchwale nale˝y zawrzeç pouczenie o przys∏ugujàcym pe∏nomocnikowi,
zgodnie z art. 90 ust. 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu,
prawie odwo∏ania do sàdu okr´gowego, a w uzasadnieniu orzeczenia wskazaç stwierdzone nieprawid∏owoÊci.
D. Rejestracja
Po wydaniu pe∏nomocnikowi potwierdzenia zg∏oszenia komisja przyst´puje niezw∏ocznie do rejestracji
kandydata na senatora.
Przed dokonaniem rejestracji komisja bada, czy
zg∏oszenie spe∏nia warunki okreÊlone w art. 10 Ordynacji wyborczej do Senatu. Komisja sprawdza ponadto,
czy kandydat najpóêniej w dniu wyborów b´dzie mia∏
ukoƒczonych 30 lat, czy nazwa, skrót nazwy i symbol
graficzny komitetu wyborczego ró˝nià si´ dostatecznie
od nazw, skrótów nazw i symboli graficznych komitetów, które wczeÊniej zg∏osi∏y do zarejestrowania kandydatów na senatorów.
Je˝eli zg∏oszenie nie zawiera wad, okr´gowa komisja wyborcza niezw∏ocznie dokonuje rejestracji, sporzàdzajàc protokó∏ rejestracji na druku, którego wzór
stanowi za∏àcznik nr 4 do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 lipca 1997 r. Protokó∏ rejestracji
komisja sporzàdza w 3 egzemplarzach. Jeden egzemplarz protoko∏u stanowi dokumentacj´ komisji, drugi
dor´cza si´ pe∏nomocnikowi, a trzeci przesy∏a listownie Paƒstwowej Komisji Wyborczej, przekazujàc wczeÊniej jego treÊç telefaksem lub systemem elektronicznego przekazywania tekstów. Wraz z protoko∏em nale˝y przes∏aç Paƒstwowej Komisji Wyborczej kopi´ dokumentu zg∏oszenia kandydata do rejestracji oraz dokument stwierdzajàcy utworzenie komitetu, o jakim
mowa w art. 81 ust. 5 pkt 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu. Sporzàdzajàc protokó∏ rejestracji, nale˝y dopisaç,
˝e dotyczy on wyborów uzupe∏niajàcych, w∏aÊciwie
okreÊliç obszar okr´gu wyborczego oraz wykreÊliç nieaktualne zapisy zwiàzane z mo˝liwoÊcià zg∏oszenia
kandydata przez organizacj´ politycznà lub spo∏ecznà.
Komisja odmawia zarejestrowania kandydata, je˝eli
zg∏oszenie zosta∏o wniesione po ustawowo okreÊlonym
terminie bàdê przez nieuprawniony podmiot (np. przez
organizacj´ spo∏ecznà lub niezarejestrowanà parti´) lub
je˝eli komitet zg∏osi∏ wi´cej ni˝ jednego kandydata na senatora, wydajàc orzeczenie w tej sprawie, które niezw∏ocznie dor´cza si´ pe∏nomocnikowi. Dokumenty zg∏oszone do rejestracji stanowià dokumentacj´ okr´gowej
komisji wyborczej i nie sà wydawane pe∏nomocnikowi.
Komisja odmawia rejestracji kandydata, je˝eli
stwierdzi, ˝e jego kandydatura zosta∏a zarejestrowana
wczeÊniej w innym lub tym samym okr´gu.
Je˝eli zg∏oszenie ma inne wady, w szczególnoÊci
wymienione w art. 82 ust. 2 i 3 Ordynacji wyborczej do
Sejmu, komisja wzywa pe∏nomocnika do ich usuni´cia
w terminie 3 dni. Wezwanie dor´cza si´ niezw∏ocznie.
Wyznaczony termin do usuni´cia wad mo˝e up∏ynàç
po ustawowo okreÊlonym terminie na zg∏oszenie kandydatów na senatorów do rejestracji.
W razie nieusuni´cia wady (np. niekompletnych
danych adresowych, b∏´dów w pisowni np. nazwiska)
w wyznaczonym terminie, komisja wydaje orzeczenie
o odmowie rejestracji.
E. Obwieszczenia o zarejestrowanych kandydatach na senatorów
Okr´gowa komisja wyborcza ustala na posiedzeniu
treÊç obwieszczenia o zarejestrowanych kandydatach
na senatora, zawierajàcego informacje o nazwach
i skrótach nazw komitetów wyborczych oraz dane
o kandydatach zawarte w zg∏oszeniach. Dane obejmujà: nazwisko, imiona, wiek, zawód oraz miejsce zamieszkania, tj. nazw´ miasta lub wsi ze wskazaniem
nazwy gminy (art. 86 ust. 1 w zwiàzku z art. 81 ust. 1
pkt 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
Nazwiska kandydatów nale˝y umieÊciç w kolejnoÊci alfabetycznej (art. 12 w zwiàzku z art. 13 Ordynacji
wyborczej do Senatu). Przy nazwisku ka˝dego z kandydatów zg∏oszonych przez komitety wyborcze utworzone przez wyborców nale˝y umieÊciç informacj´ o przynale˝noÊci (lub braku przynale˝noÊci) do partii politycznej; nale˝y wpisaç „cz∏onek” i nazw´ partii (zawie-
Poz. 305
rajàcà nie wi´cej ni˝ 40 znaków drukarskich — art. 81
ust. 4 Ordynacji wyborczej do Sejmu) lub „nie nale˝y
do partii politycznej”.
W treÊci obwieszczenia nale˝y uwzgl´dniç wnioski
pe∏nomocników o umieszczenie przy nazwiskach poszczególnych kandydatów nazwy lub skrótu nazwy jednej partii bàdê organizacji popierajàcej danego kandydata. Nazwa lub skrót nazwy partii albo organizacji nie
mo˝e liczyç wi´cej ni˝ 40 znaków drukarskich; znaki interpunkcji sà znakami drukarskimi, przerwy mi´dzy
wyrazami nie sà zaliczane do znaków drukarskich (art.
86 ust. 1 w zwiàzku z art. 81 ust. 3 Ordynacji wyborczej
do Sejmu).
W obwieszczeniu nale˝y podaç tak˝e treÊç cz´Êci
A oÊwiadczenia, o którym mowa w art. 86 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu, w brzmieniu ustalonym
ustawà z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy
lub s∏u˝by w organach bezpieczeƒstwa paƒstwa lub
wspó∏pracy z nimi w latach 1944—1990 osób pe∏niàcych funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428,
Nr 57, poz. 618, Nr 62, poz. 681 i Nr 63, poz. 701).
Na obwieszczeniach nie umieszcza si´ symbolu graficznego partii, organizacji ani komitetu wyborczego.
Okr´gowa komisja wyborcza zarzàdza niezw∏ocznie wydrukowanie obwieszczeƒ i przekazuje je dyrektorowi delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura Wyborczego; obwieszczenie musi byç rozplakatowane
w terminie okreÊlonym w „Kalendarzu wyborczym”.
Jeden egzemplarz obwieszczenia nale˝y niezw∏ocznie
przes∏aç Paƒstwowej Komisji Wyborczej.
Wzór obwieszczenia
OBWIESZCZENIE
Okr´gowej Komisji Wyborczej w .........................................
z dnia .............................................. 2000 r.
o zarejestrowanych kandydatach na senatora w wyborach uzupe∏niajàcych
zarzàdzonych na dzieƒ 25 czerwca 2000 r.
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 10 maja 1991 r. — Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1994 r. Nr 54, poz. 224 oraz z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 98, poz. 604) w zwiàzku z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205,
z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1997 r. Nr 47, poz. 297, Nr 70, poz. 443, Nr 88, poz. 554, Nr 98, poz. 604, Nr 121, poz. 770
i Nr 141, poz. 943 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 483) i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub s∏u˝by w organach bezpieczeƒstwa paƒstwa lub wspó∏pracy z nimi w latach 1944—1990 osób pe∏niàcych
funkcje publiczne (Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, Nr 57, poz. 618, Nr 62, poz. 681 i Nr 63, poz. 701), zwanej dalej „powo∏anà ustawà”, Okr´gowa Komisja Wyborcza w ................................................... podaje do wiadomoÊci
informacj´ o zarejestrowanych kandydatach na senatora w wyborach uzupe∏niajàcych zarzàdzonych na dzieƒ
25 czerwca 2000 r., w okr´gu wyborczym obejmujàcym obszar województwa .......................................................
istniejàcego do dnia 31 grudnia 1998 r.
Kandydaci na senatora
1. .......................................................................................................................................................................................
(nazwisko, imi´ — imiona, wiek, zawód, miejsce zamieszkania*)
zg∏oszony przez ................................................................................................................................................................
(nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego)
cz∏onek ..............................................................................................................................................................................
(nazwa lub skrót nazwy partii**)
popierany przez ...............................................................................................................................................................
(nazwa lub skrót nazwy partii bàdê organizacji popierajàcej kandydata***)
z∏o˝y∏/z∏o˝y∏a nast´pujàce oÊwiadczenie
nie pracowa∏em/nie pracowa∏am, nie pe∏ni∏em/nie pe∏ni∏am s∏u˝by ani nie by∏em / nie by∏am Êwiadomym i tajnym wspó∏pracownikiem organów bezpieczeƒstwa paƒstwa w rozumieniu art. 2 i 4 powo∏anej ustawy.****)
lub
pracowa∏em/pracowa∏am, pe∏ni∏em/pe∏ni∏am s∏u˝b´, by∏em/by∏am Êwiadomym i tajnym wspó∏pracownikiem
organów bezpieczeƒstwa paƒstwa w rozumieniu art. 2 i 4 powo∏anej ustawy.****)
2. ......................................................................................................................................................................................
Przewodniczàcy
Okr´gowej Komisji Wyborczej
...............................................
(imi´ i nazwisko)
——————
**** Przy nazwiskach kandydatów pe∏niàcych zawodowà s∏u˝b´ wojskowà zawód okreÊla si´ „˝o∏nierz zawodowy”. Miejsce
zamieszkania okreÊla si´ nazwà miasta bàdê wsi ze wskazaniem gminy.
**** Informacja o przynale˝noÊci do partii politycznej dotyczy tylko kandydatów z listy komitetu wyborczego utworzonego
przez wyborców. Alternatywnie nale˝y wpisaç wyrazy: „cz∏onek” i nazw´ partii lub „nie nale˝y do partii politycznej”.
Oznaczenie nazwy partii lub jej skrót nie mogà przekraczaç 40 znaków drukarskich.
**** Wyrazy „popierany przez” oraz nazw´ lub skrót nazwy partii bàdê organizacji popierajàcej kandydata wpisuje si´, je˝eli pe∏nomocnik z∏o˝y∏ wniosek w tej sprawie. Nazwa lub skrót nazwy nie mogà przekraczaç 40 znaków drukarskich.
**** Uwzgl´dniç elementy w∏aÊciwe zgodnie ze z∏o˝onym oÊwiadczeniem.
F. Zmiany dotyczàce zarejestrowanych kandydatów na senatorów
Okr´gowa komisja wyborcza skreÊla kandydata na
senatora, który zmar∏, utraci∏ prawo wybieralnoÊci lub
z∏o˝y∏ na piÊmie oÊwiadczenie o wycofaniu zgody na
kandydowanie (art. 87 ust. 1 Ordynacji wyborczej do
Sejmu).
W razie rozwiàzania komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 77 ust. 1 lub 2 Ordynacji wyborczej
do Sejmu, okr´gowa komisja uniewa˝nia rejestracj´
kandydata na senatora (art. 87 ust. 4 Ordynacji
wyborczej do Sejmu).
Zawiadomienie wyborców o zmianach nast´puje
w formie obwieszczenia. JeÊli wydrukowanie obwieszczenia przed dniem wyborów jest niemo˝liwe, nale˝y
zapewniç umieszczenie odpowiedniej informacji w lokalach obwodowych komisji wyborczych i w miar´
mo˝liwoÊci podaç w formie komunikatu w lokalnych
Êrodkach masowego przekazu. Jeden egzemplarz obwieszczenia lub informacji nale˝y niezw∏ocznie przekazaç Paƒstwowej Komisji Wyborczej.
Wzór obwieszczenia
OBWIESZCZENIE
Okr´gowej Komisji Wyborczej w .............................................
z dnia ........................................... 2000 r.
Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 10 maja 1991 r. — Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1994 r. Nr 54, poz. 224 oraz z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 98, poz. 604), w zwiàzku z art. 87 ust.5 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205,
z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1997 r. Nr 47, poz. 297, Nr 70, poz. 443, Nr 88, poz. 554, Nr 98, poz. 604, Nr 121,
poz. 770 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1999 r. Nr 49, poz. 483) Okr´gowa Komisja Wyborcza
w .................................................. podaje do wiadomoÊci, ˝e w dniu ........................................ w okr´gu
wyborczym obejmujàcym obszar województwa ...................................................... istniejàcego do
dnia 31 grudnia 1998 r. skreÊli∏a zarejestrowanego w wyborach uzupe∏niajàcych zarzàdzonych na dzieƒ 25 czerwca 2000 r. kandydata na senatora .........................................................................,
(nazwisko i imi´ — imiona)
zg∏oszonego przez .....................................................................................................................................................
(nazwa i skrót nazwy
...........................................................................................................................................................................................
komitetu wyborczego)
na skutek ..........................................................................................................................................................................
(utraty prawa wybieralnoÊci, wycofania zgody na kandydowanie, zgonu, rozwiàzania komitetu wyborczego)
Przewodniczàcy
Okr´gowej Komisji Wyborczej
...............................................
(imi´ i nazwisko)
III. Zadania okr´gowych komisji wyborczych
przed dniem wyborów
Do zadaƒ okr´gowych komisji wyborczych przed
dniem wyborów nale˝y przede wszystkim przeprowadzenie szkoleƒ obwodowych komisji wyborczych, kontrola rozplakatowania obwieszczeƒ wyborczych, zarzàdzenie wydrukowania kart do g∏osowania oraz zapewnienie ich dostarczenia obwodowym komisjom wyborczym, sprawowanie nadzoru nad przygotowaniem lokali do g∏osowania i sporzàdzeniem spisów wyborców.
Wykonanie tych czynnoÊci wymaga wspó∏dzia∏ania
okr´gowych komisji wyborczych z terenowymi organami administracji rzàdowej i samorzàdowej.
1. Szkolenie obwodowych komisji wyborczych
Niezw∏ocznie po powo∏aniu obwodowych komisji
wyborczych okr´gowa komisja wyborcza przeprowa-
dzi szkolenia obwodowych komisji wyborczych w celu
przygotowania ich do wykonania zadaƒ i czynnoÊci
wyborczych. Zakres szkoleƒ zosta∏ okreÊlony w wytycznych Paƒstwowej Komisji Wyborczej ustalajàcych zadania i tryb pracy obwodowych komisji wyborczych
w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu. W szkoleniach powinni uczestniczyç wszyscy cz∏onkowie obwodowych komisji wyborczych. Zaleca si´, by szkolenia
prowadzili cz∏onkowie okr´gowej komisji wyborczej.
2. Kontrola wykonania zadaƒ wyborczych
Zgodnie z kalendarzem wyborczym nale˝y dokonaç
kontroli terminowoÊci, iloÊci i miejsc rozplakatowania
obwieszczeƒ o zarejestrowanych kandydatach na senatora, a tak˝e podjàç dzia∏ania, aby obwieszczenia by∏y dost´pne dla wyborców do dnia g∏osowania (w razie potrzeby nale˝y rozplakatowaç je ponownie) oraz
zachowaç rezerw´ obwieszczeƒ dla umieszczenia ich
w lokalach wyborczych w dniu g∏osowania.
Przypomina si´ tak˝e, ˝e w razie dokonania zmian
dotyczàcych kandydatów na senatora nale˝y sporzàdziç obwieszczenie o dokonanych zmianach i rozplakatowaç je na obszarze okr´gu wyborczego.
Okr´gowe komisje wyborcze zarzàdzajà druk i zapewniajà przekazanie kart do g∏osowania do obwodów. Wykonujàc te czynnoÊci, nale˝y pami´taç
o uwzgl´dnieniu wszystkich zmian dokonanych w protoko∏ach rejestracji. Nale˝y tak˝e zapewniç dok∏adnà
korekt´ kart w procesie druku oraz nadzór nad prawid∏owym rozdzieleniem kart wed∏ug obwodów g∏osowania. Okr´gowe komisje wyborcze stosujà odpowiednio wytyczne Paƒstwowej Komisji Wyborczej dotyczàce zasad druku i przechowywania kart do g∏osowania oraz trybu ich dostarczania obwodowym komisjom wyborczym w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarzàdzonych na dzieƒ 21 wrzeÊnia 1997 r., stanowiàce za∏àcznik do uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 sierpnia 1997 r.
Karty do g∏osowania w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu sà drukowane na papierze koloru bia∏ego.
Okr´gowe komisje wyborcze sà tak˝e obowiàzane
zapewniç wykonanie formularzy protoko∏ów g∏osowania. Nazwiska i imiona kandydatów, a tak˝e oznaczenia
kandydatów na senatorów umieszczone na kartach do
g∏osowania muszà byç identyczne z danymi w protoko∏ach g∏osowania. Wydrukowanie tych danych w protoko∏ach u∏atwi obwodowym komisjom wyborczym
prawid∏owe ustalenie wyników g∏osowania. Nadzorujàc wykonanie formularzy protoko∏ów, nale˝y zapewniç ich korekt´ i uwzgl´dniç wszystkie zmiany dokonane na kartach do g∏osowania.
Zgodnie z kalendarzem wyborczym urz´dy gmin
sporzàdzà spisy wyborców. Spisy sà aktualizowane do
dnia ich przekazania przewodniczàcym obwodowych
komisji wyborczych, tj. do dnia poprzedzajàcego dzieƒ
wyborów. Inspekcja okr´gowych komisji wyborczych
(jeÊli zostanie utworzona) powinna skontrolowaç terminowoÊç sporzàdzenia i sposób udost´pnienia spisu
do publicznego wglàdu, a tak˝e przebieg aktualizowania spisu. Szczególnà uwag´ nale˝y zwróciç na przestrzeganie zasady wynikajàcej z art. 62 ust. 2 Konstytucji, ˝e prawa wybierania nie majà osoby ubezw∏asnowolnione, bez wzgl´du na powód ubezw∏asnowolnienia. Przepis ten zast´puje art. 13 pkt 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu.
Nale˝y równie˝ dokonaç kontroli przygotowania
i wyposa˝enia lokali wyborczych, zwracajàc uwag´
zw∏aszcza na sposób oznakowania lokali oraz przygotowanie urzàdzeƒ zapewniajàcych tajnoÊç g∏osowania
(pomieszczenia lub os∏ony).
Wa˝nym zadaniem okr´gowych komisji wyborczych jest zapewnienie nadzoru nad w∏aÊciwym przechowywaniem wydrukowanych kart do g∏osowania
przed ich przekazaniem do obwodów oraz nad dostar-
Poz. 305
czeniem obwodowym komisjom kart do g∏osowania,
formularzy protoko∏ów g∏osowania, urz´dowych obwieszczeƒ i plakatów. Nale˝y tak˝e sprawdziç, czy
w urz´dach gmin przygotowano do przekazania spisy
wyborców i w∏aÊciwe piecz´cie obwodowych komisji
wyborczych oraz inne materia∏y potrzebne do pracy
obwodowych komisji (materia∏y biurowe, wykaz numerów telefonów itp.)
3. Post´powanie w razie zmian dotyczàcych
zarejestrowanych kandydatów na senatorów
Wszystkie zmiany dokonywane w protoko∏ach rejestracji okr´gowe komisje wyborcze systematycznie
uwzgl´dniajà w przygotowywanych do druku kartach
do g∏osowania i formularzach protoko∏ów g∏osowania.
Gdyby zmiany nastàpi∏y po wydrukowaniu kart do
g∏osowania i w ocenie okr´gowej komisji wyborczej
by∏y warunki do druku kart w nowym prawid∏owym
brzmieniu, okr´gowa komisja wyborcza zarzàdza wydrukowanie nowych kart, informujàc o tym Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà.
Je˝eli dokonanie druku nowych kart jest niemo˝liwe, to okr´gowa komisja wyborcza sporzàdza informacj´ o nowym prawid∏owym brzmieniu karty do g∏osowania przez odwzorowanie w∏aÊciwego arkusza karty
ze skreÊlonym nazwiskiem kandydata. Nale˝y tak˝e podaç przyczyn´ dokonanej zmiany i warunki wa˝noÊci
g∏osu oddanego na takiej karcie. Informacj´ przekazuje si´ obwodowym komisjom wyborczym i wywiesza
w lokalach wyborczych obok obwieszczeƒ o zarejestrowanych listach i kandydatach.
Niedopuszczalne natomiast jest dokonywanie odr´cznie na kartach do g∏osowania jakichkolwiek skreÊleƒ, zamazaƒ itp.
Taki sam tryb post´powania nale˝y stosowaç przy
wykonaniu formularzy protoko∏ów g∏osowania, z tym
˝e informacj´ o zmianach w protoko∏ach nale˝y przekazaç wraz z protoko∏ami obwodowym komisjom wyborczym.
4. Ustalenie trybu przyjmowania protoko∏ów
g∏osowania od obwodowych komisji wyborczych
Okr´gowe komisje wyborcze ustalajà sposób przyjmowania protoko∏ów g∏osowania z obwodów, który
powinien uwzgl´dniaç lokalne mo˝liwoÊci dostarczenia protoko∏ów. Zasadà jest, ˝e protoko∏y g∏osowania
z obwodów przyjmujà cz∏onkowie okr´gowej komisji
wyborczej w swojej siedzibie. Dopuszcza si´ tworzenie
punktów rejonowych dla odbioru protoko∏ów tylko
w sytuacjach uzasadnionych znacznà odleg∏oÊcià pomi´dzy siedzibami obwodowych komisji wyborczych
a siedzibà komisji okr´gowej albo du˝à liczbà obwodów w okr´gu wyborczym (aglomeracje miejskie).
Punkt rejonowy powinien mieÊciç si´ w urz´dzie miasta, gminy lub dzielnicy, a jedynie w szczególnych wypadkach w innych pomieszczeniach. W punkcie rejonowym protoko∏y przekazywane sà za pokwitowaniem
w zapiecz´towanych kopertach osobie upowa˝nionej
przez okr´gowà komisj´ wyborczà (mo˝e to byç cz∏onek inspekcji okr´gowej komisji wyborczej).
W punkcie rejonowym ani w czasie dalszego przewo˝enia protoko∏ów koperty nie mogà
byç otwierane a˝ do dostarczenia ich okr´gowej komisji wyborczej.
W punkcie rejonowym w ˝adnej formie nie mo˝e
byç dokonywana kontrola prawid∏owoÊci sporzàdzenia protoko∏u. Do punktu rejonowego nie mogà byç
przywo˝one drugie egzemplarze protoko∏u. Przy przewo˝eniu i przekazywaniu kopert z protoko∏ami mogà
byç obecni m´˝owie zaufania.
O przyj´tym przez okr´gowe komisje wyborcze trybie przyjmowania protoko∏ów nale˝y niezw∏ocznie powiadomiç obwodowe komisje wyborcze.
5. Zasady i sposób wykorzystania elektronicznego
systemu przesy∏ania i przetwarzania danych
o wynikach g∏osowania i wynikach wyborów
Zgodnie z art. 60 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu Paƒstwowa Komisja Wyborcza ustala zasady i sposób wykorzystania elektronicznego systemu w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu (cz. IV niniejszych
„Wytycznych”).
Elektroniczny system dzia∏a na poziomie Paƒstwowej Komisji Wyborczej i okr´gowych komisji wyborczych. W okr´gowej komisji wyborczej s∏u˝y on rejestracji danych liczbowych zawartych w protoko∏ach
g∏osowania i kontroli prawid∏owoÊci tych danych pod
wzgl´dem arytmetycznym, obliczeniu wyników g∏osowania w okr´gu (zsumowaniu danych liczbowych
z protoko∏ów g∏osowania w obwodach), transmisji danych z protoko∏u wyników g∏osowania i wyniku wyborów do Paƒstwowej Komisji Wyborczej. Okr´gowe komisje wyborcze sà obowiàzane sprawdziç dzia∏anie
systemu, zapewniç kontrol´ i nadzór nad jego funkcjonowaniem oraz zabezpieczeniem. Techniczno-organizacyjne warunki obs∏ugi informatycznej okr´gowej komisji wyborczej zapewnia dyrektor delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura Wyborczego.
6. Organizacja pracy okr´gowych komisji
wyborczych w przeddzieƒ i w dniu wyborów
W przeddzieƒ i w dniu wyborów komisja powinna
ustaliç dy˝ury cz∏onków okr´gowych komisji wyborczych w celu rozstrzygania spraw zwiàzanych z wyborami: np. podj´cia uchwa∏ w trybie art. 87 Ordynacji
wyborczej do Sejmu, a tak˝e dla za∏atwienia skarg
i udzielania wyjaÊnieƒ prawnych.
Odpowiednio wczeÊniej okr´gowe komisje wyborcze powinny tak˝e podjàç dzia∏ania, aby w godzinach
g∏osowania równie˝ w urz´dach gmin by∏y pe∏nione
dy˝ury pracowników ewidencji ludnoÊci, umo˝liwiajàce obwodowym komisjom wyborczym potwierdzenie
faktu zamieszkiwania wyborcy na terenie obwodu g∏osowania (art. 32 pkt 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
Poz. 305
IV. Ustalenie wyników g∏osowania i wyników wyborów w okr´gu wyborczym
Przy przekazywaniu protoko∏ów g∏osowania z obwodów okr´gowej komisji wyborczej mogà byç obecni pe∏nomocnicy komitetów wyborczych powo∏ani
w trybie art. 80 ust. 3 Ordynacji wyborczej do Sejmu,
a tak˝e m´˝owie zaufania, którzy przybyli do siedziby
komisji razem z przewodniczàcymi komisji obwodowych. Przy dalszych czynnoÊciach w okr´gowej komisji wyborczej, tj. przy ustalaniu wyników g∏osowania
i sporzàdzaniu protoko∏ów wyników g∏osowania i wyników wyborów w okr´gu wyborczym, uczestniczà —
zgodnie z art. 108 ust. 5 Ordynacji wyborczej do Sejmu
— pe∏nomocnicy komitetów wyborczych.
Przyjmujàc protoko∏y g∏osowania z obwodów,
okr´gowa komisja wyborcza sprawdza, czy znajdujà
si´ one w zapiecz´towanych kopertach. Wp∏yw ka˝dego protoko∏u odnotowuje si´ w przygotowanym wczeÊniej wykazie obwodów g∏osowania. Nast´pnie protokó∏ sprawdza si´ pod wzgl´dem poprawnoÊci jego
sporzàdzenia, zwracajàc uwag´, czy prawid∏owo wpisano nazw´ okr´gu i obwodu oraz jego numer, czy protokó∏ jest podpisany przez regulaminowà liczb´ cz∏onków komisji (co najmniej przez po∏ow´ sk∏adu komisji)
i czy jest opatrzony w∏aÊciwà piecz´cià. W razie wniesienia do protoko∏u zarzutów przez m´˝ów zaufania nale˝y sprawdziç, czy komisja ustosunkowa∏a si´ do zarzutów. Tak sprawdzony protokó∏ komisja przekazuje
obs∏udze informatycznej komisji w celu sprawdzenia
wewn´trznej spójnoÊci danych liczbowych.
Sprawdzony protokó∏ jest zwracany okr´gowej komisji wraz z potwierdzeniem jego zgodnoÊci arytmetycznej. JeÊli protokó∏ nie zawiera wad, komisja zawiadamia przewodniczàcego obwodowej komisji (lub jego zast´pc´) o przyj´ciu protoko∏u. W wypadku stwierdzenia b∏´dów w protokole okr´gowa komisja powiadamia o nich w∏aÊciwà obwodowà komisj´, wskazujàc
jednoczeÊnie sposób ich usuni´cia. W skazania
b∏´dów w protokole i sposobu ich usuni´cia nale˝y dokonaç w formie pisemnej.
Wprowadzenie danych liczbowych z protoko∏ów
g∏osowania do systemu elektronicznego b´dzie dokonywane dwukrotnie (tzn. wszystkie dane liczbowe
z ka˝dego protoko∏u b´dà wprowadzane przez dwie
osoby na ró˝nych terminalach). Procedura wprowadzania danych podlega kontroli okr´gowej komisji wyborczej. Na ˝àdanie pe∏nomocników komitetów wyborczych okr´gowa komisja wyborcza mo˝e zleciç wykonanie wydruków kontrolnych z 3 wskazanych przez
nich obwodów g∏osowania w celu porównania danych
z protoko∏ami. Pe∏nomocnicy mogà otrzymaç kopie
wydruków sprawdzonych protoko∏ów. Ograniczenie
liczby wydruków jest podyktowane wzgl´dami organizacyjnymi.
Po zarejestrowaniu danych ze wszystkich protoko∏ów g∏osowania sporzàdza si´ wydruk wyników g∏osowania w okr´gu. Pe∏nomocnicy komitetów wyborczych mogà wnioskowaç o porównanie wydruków
i protoko∏ów z wybranych 3 obwodów g∏osowania.
Mogà oni otrzymaç kopie tych wydruków, a tak˝e zbiorczych wyników g∏osowania na senatorów.
przewodniczàcy okr´gowej komisji wyborczej bàdê
osoba pisemnie przez niego upowa˝niona.
Okr´gowa komisja mo˝e sprawdziç dane zawarte
w wydruku z wyliczeniami dokonanymi innà metodà;
jeÊli dane z wyliczeƒ dokonanych w ró˝ny sposób nie
sà identyczne, nale˝y wyjaÊniç przyczyn´ rozbie˝noÊci.
Pozosta∏e dokumenty z wyborów okr´gowa komisja wyborcza przekazuje w∏aÊciwemu dyrektorowi delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura Wyborczego.
W okr´gu wybrany na senatora zostaje kandydat,
który uzyska∏ najwi´cej wa˝nie oddanych g∏osów. Je˝eli dwóch lub wi´cej kandydatów otrzyma∏o równà
liczb´ g∏osów, to pierwszeƒstwo w uzyskaniu mandatu
ma ten kandydat, który w wi´kszej liczbie obwodów
otrzyma∏ wi´cej g∏osów. Gdyby natomiast liczba tych
obwodów by∏a równa, przyznanie mandatu nast´puje
w drodze losowania (art. 17 Ordynacji wyborczej do
Senatu). W takim wypadku sporzàdza si´ za∏àcznik do
protoko∏u zawierajàcy zestawienie obwodów g∏osowania wraz z liczbà oddanych g∏osów na kandydatów, którzy otrzymali najwi´kszà i równà liczb´ wa˝nie oddanych g∏osów. JeÊli kandydata wy∏oniono w drodze losowania, sporzàdza si´ dodatkowy za∏àcznik do protoko∏u, zawierajàcy opis przebiegu losowania. Komisja
sporzàdza nast´pnie w 2 egzemplarzach protokó∏ wyników g∏osowania i wyników wyborów senatora
w okr´gu wyborczym. Do protoko∏u pe∏nomocnicy
mogà wnieÊç uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów. Komisja jest obowiàzana ustosunkowaç si´ na
piÊmie do wniesionych zarzutów. Niezw∏ocznie po sporzàdzeniu protoko∏u dane w nim zawarte sà transmitowane do Paƒstwowej Komisji Wyborczej. Tekst protoko∏u g∏osowania jest przesy∏any do Paƒstwowej Komisji Wyborczej telefaksem.
VI. Wykaz uchwa∏ Paƒstwowej Komisji
Wyborczej wydanych przed 2000 r.
stosowanych w wyborach uzupe∏niajàcych
do Senatu
V. Podanie do publicznej wiadomoÊci
wyników g∏osowania i wyborów
oraz przekazanie protoko∏ów Paƒstwowej
Komisji Wyborczej
Zgodnie z art. 114 Ordynacji wyborczej do Sejmu
okr´gowa komisja wyborcza niezw∏ocznie podaje do
publicznej wiadomoÊci wyniki g∏osowania i wyniki wyborów w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu. Podanie wyników nast´puje przez wywieszenie informacji
obejmujàcej dane z protoko∏u.
Okr´gowa komisja wyborcza przekazuje niezw∏ocznie Paƒstwowej Komisji Wyborczej po jednym egzemplarzu protoko∏u wyników g∏osowania i wyników wyborów senatora w okr´gu wyborczym. Wraz z protoko∏em przekazuje si´ wykaz zarzutów wniesionych przez
pe∏nomocników oraz zaj´te przez komisj´ stanowisko
wobec tych zarzutów. Do protoko∏u nale˝y do∏àczyç
wykaz zarzutów wniesionych przez m´˝ów zaufania
w obwodach wraz ze stanowiskiem okr´gowej komisji
wyborczej wobec tych zarzutów. Z protoko∏ami przekazywane sà tak˝e noÊniki informatyczne z zarejestrowanymi danymi z protoko∏ów oraz z wydruków sporzàdzonych w okr´gu.
Przekazywane dokumenty sà dostarczane w kopertach zaklejonych i opiecz´towanych na wszystkich z∏àczeniach; dor´cza je Paƒstwowej Komisji Wyborczej
W wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu stosuje si´
przepisy
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 lipca 1993 r. w sprawie spisu wyborców dla wyborów do
Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 36, poz. 371 i z 1997 r. Nr 44, poz. 433),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 1 lipca 1997 r. w sprawie regulaminów okr´gowych i obwodowych komisji wyborczych powo∏anych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 40, poz. 415),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
5 sierpnia 1997 r. w sprawie wzoru sprawozdania
finansowego komitetu wyborczego w wyborach
do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 50, poz. 482),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
7 sierpnia 1995 r. w sprawie wzorów piecz´ci okr´gowych i obwodowych komisji wyborczych, stosowanych w wyborach do Sejmu oraz w wyborach
do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 42, poz. 492),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
9 sierpnia 1993 r. w sprawie wzoru zaÊwiadczenia
dla m´˝ów zaufania do obwodowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 42, poz. 422
i z 1997 r. Nr 46, poz. 455)
oraz odpowiednio stosuje si´ przepisy
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
3 lipca 1997 r. w sprawie okreÊlenia wzorów potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u rejestracji
okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów oraz potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji kandydata na
senatora lub kandydatów na senatorów i protoko∏u rejestracji kandydata na senatora lub kandydatów na senatorów, stosowanych w wyborach do
Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 40, poz. 416),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 12
sierpnia 1997 r. w sprawie wytycznych dotyczàcych
zasad druku i przechowywania kart do g∏osowania
oraz trybu ich dostarczenia obwodowym komisjom wyborczym w wyborach do Sejmu i Senatu
Rzeczypospolitej Polskiej zarzàdzonych na dzieƒ
21 wrzeÊnia 1997 r. (niepublikowana).
Za∏àcznik nr 2
WYTYCZNE PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ W SPRAWIE ZADA¡ I TRYBU PRACY
OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH W WYBORACH UZUPE¸NIAJÑCYCH
DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV KADENCJI WYBRANEGO W DNIU 21 WRZEÂNIA 1997 R.
1. Zadania i organizacja pracy obwodowych
komisji wyborczych
czeniu kart do g∏osowania i piecz´ci komisji, zapewnia
tak˝e Êrodki transportu, ∏àcznoÊci itp.
Obwodowe komisje wyborcze dzia∏ajà na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1993 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45,
poz. 205, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1997 r. Nr 47,
poz. 297, Nr 70, poz. 443, Nr 88, poz. 554, Nr 98,
poz. 604, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943 oraz
z 1999 r. Nr 49, poz. 483), zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà do Sejmu”, oraz ustawy z dnia 10 maja 1991 r.
— Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. z 1994 r. Nr 54, poz. 224 oraz z 1997 r.
Nr 70, poz. 443 i Nr 98, poz. 604), zwanej dalej „Ordynacjà wyborczà do Senatu”.
Stosownie do § 3 regulaminu w ciàgu 7 dni od powo∏ania komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje wyboru przewodniczàcego komisji i jego zast´pcy oraz, po dok∏adnym zapoznaniu si´ z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadaƒ.
Zadania obwodowej komisji wyborczej obejmujà
2. Zadania obwodowej komisji wyborczej
do dnia wyborów
1) wykonanie prac i czynnoÊci zwiàzanych z przygotowaniem g∏osowania w obwodzie,
2) przeprowadzenie g∏osowania i zapewnienie sprawnego i zgodnego z prawem jego przebiegu,
3) ustalenie wyników g∏osowania w obwodzie i niezw∏oczne podanie tych wyników do publicznej wiadomoÊci,
4) sporzàdzenie protoko∏u g∏osowania w obwodzie
i przekazanie go okr´gowej komisji wyborczej,
Niezw∏ocznie po ukonstytuowaniu si´ komisji informacj´ o jej sk∏adzie (z uwzgl´dnieniem pe∏nionych
funkcji) podaje si´ do publicznej wiadomoÊci w sposób
zwyczajowo przyj´ty. Zaleca si´, aby informacja o sk∏adzie komisji by∏a wywieszona w lokalu wyborczym.
W terminie ustalonym przez okr´gowà komisj´ wyborczà wszyscy cz∏onkowie komisji sà obowiàzani
wziàç udzia∏ w szkoleniach w celu przygotowania si´
do wykonania zadaƒ i czynnoÊci wyborczych. Przeprowadzenie szkoleƒ jest zadaniem okr´gowej komisji wyborczej. Szkolenia b´dà poÊwi´cone przede wszystkim
omówieniu
— organizacji przygotowaƒ do dnia wyborów,
5) przekazanie drugiego egzemplarza protoko∏u g∏osowania wraz z pozosta∏ymi materia∏ami z g∏osowania wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi
miasta).
— sposobu przeprowadzenia g∏osowania w obwodzie,
Obwodowa komisja wykonuje swoje zadania
w sposób okreÊlony w regulaminie obwodowych komisji wyborczych, stanowiàcym za∏àcznik do uchwa∏y
Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia 1 lipca 1997 r.
w sprawie regulaminów okr´gowych i obwodowych
komisji wyborczych powo∏anych do przeprowadzenia
wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 40, poz. 415).
— trybu przekazywania protoko∏ów g∏osowania okr´gowej komisji wyborczej oraz post´powania z pozosta∏ymi dokumentami z wyborów.
Cz∏onkowie komisji obowiàzani sà czynnie uczestniczyç we wszystkich pracach komisji, a w szczególnoÊci w szkoleniach oraz w przeprowadzeniu g∏osowania
i ustaleniu jego wyników. W razie niemo˝noÊci wzi´cia
udzia∏u w pracach komisji z wa˝nych powodów cz∏onek komisji powinien uprzedziç o tym jak najwczeÊniej
przewodniczàcego komisji (§ 11 regulaminu).
Obs∏ug´ i techniczno-materialne warunki pracy obwodowej komisji zapewnia wójt lub burmistrz (prezydent miasta). W szczególnoÊci zwo∏uje on pierwsze posiedzenie komisji, wydaje cz∏onkom komisji zaÊwiadczenia o cz∏onkostwie i pe∏nionej w komisji funkcji, wyp∏aca Êwiadczenia przys∏ugujàce cz∏onkom komisji, zaopatruje komisj´ w materia∏y biurowe, przygotowuje
lokal do g∏osowania, sporzàdza i przekazuje spis wyborców, udziela pomocy przy przekazaniu i zabezpie-
— sposobu ustalenia wyników g∏osowania w obwodzie,
W czasie szkoleƒ cz∏onkowie komisji sà obowiàzani szczegó∏owo zapoznaç si´ z treÊcià oraz sposobem
sporzàdzenia protoko∏u g∏osowania w obwodzie na
kandydatów na senatora. Do celów szkoleniowych nale˝y wykorzystaç kserokopie formularza protoko∏u
oznaczone napisem „Egzemplarz szkoleniowy”.
Najpóêniej na cztery dni przed dniem wyborów obwodowa komisja skontroluje stan przygotowania lokalu, w którym odb´dzie si´ g∏osowanie. W lokalu powinny znajdowaç si´: god∏o paƒstwowe, urna zdolna pomieÊciç wszystkie oddane karty do g∏osowania, pomieszczenia lub os∏ony zapewniajàce tajnoÊç g∏osowania, umieszczone w takiej liczbie i w taki sposób, aby
zapewniç sprawny jego przebieg. Miejsca za os∏onami
powinny byç wyposa˝one w przybory do pisania.
Na widocznym miejscu w lokalu wyborczym wywiesza si´ wy∏àcznie urz´dowe obwieszczenia
— o granicach okr´gu wyborczego do Senatu i liczbie
senatorów wybieranych w tym okr´gu w wyborach uzupe∏niajàcych,
— o numerach i granicach obwodów g∏osowania oraz
siedzibach obwodowych komisji wyborczych,
— o zarejestrowanych kandydatach na senatora,
— plakat informacyjny Paƒstwowej Komisji Wyborczej o sposobie g∏osowania i warunkach wa˝noÊci
g∏osu.
W lokalu oraz na terenie budynku, w którym b´dzie
przeprowadzone g∏osowanie, nie mogà byç umieszczone plakaty i napisy o charakterze agitacyjnym (art.
42 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Kontroli
w tym zakresie nale˝y dokonaç bezpoÊrednio przed
dniem g∏osowania oraz ponownie przed rozpocz´ciem
g∏osowania, a w razie umieszczenia takich plakatów —
o fakcie tym komisja powiadamia w∏aÊciwe s∏u˝by
w celu ich usuni´cia.
Komisja w swojej siedzibie powinna mieç zapewniony dost´p do telefonu oraz znaç numery telefonów,
pod którymi pe∏nione b´dà dy˝ury okr´gowej komisji
wyborczej oraz w urz´dzie gminy.
Stwierdzone braki w przygotowaniu lokalu do g∏osowania komisja sygnalizuje wójtowi lub burmistrzowi
(prezydentowi miasta), a nast´pnie sprawdza, czy zosta∏y one usuni´te.
W okresie poprzedzajàcym g∏osowanie przewodniczàcy zwo∏uje posiedzenie obwodowej komisji poÊwi´cone organizacji pracy komisji w przeddzieƒ i w dniu
wyborów.
Zadaniem komisji jest odbiór kart do g∏osowania,
formularzy protoko∏u g∏osowania, piecz´ci komisji
i spisu wyborców. Do wykonania tego zadania komisja
wyznacza co najmniej dwie osoby ze swego sk∏adu,
przy czym jednà z nich powinien byç przewodniczàcy
komisji lub jego zast´pca. Komisja ustala tak˝e miejsce
i sposób przechowywania odebranych materia∏ów do
dnia wyborów. Odbierajàc materia∏y, upowa˝nieni
cz∏onkowie komisji sprawdzajà, czy
Poz. 305
Zgodnie z art. 31 Ordynacji wyborczej do Sejmu
spis wyborców przekazuje si´ przewodniczàcemu obwodowej komisji wyborczej w przeddzieƒ g∏osowania;
gdyby zatem przekazanie materia∏ów wyborczych wymienionych wy˝ej nastàpi∏o przed przekazaniem spisu,
przekazanie spisu nale˝y potwierdziç odr´bnie.
3. Dzieƒ g∏osowania
W dniu g∏osowania w lokalu wyborczym przy
wszystkich czynnoÊciach obwodowej komisji mogà
byç obecni m´˝owie zaufania, którzy przedstawià komisji zaÊwiadczenie wydane przez pe∏nomocnika komitetu wyborczego lub upowa˝nionà przez niego osob´, sporzàdzone wed∏ug wzoru ustalonego przez Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà uchwa∏à z dnia 22 lipca
1997 r. (Monitor Polski Nr 46, poz. 455). M´˝owie zaufania zg∏aszajà si´ do obwodowej komisji w dniu g∏osowania. Komisja sprawdza zgodnoÊç treÊci przed∏o˝onego zaÊwiadczenia z ustalonym wzorem oraz to˝samoÊç osoby okazujàcej zaÊwiadczenie. ZaÊwiadczenie
o pe∏nieniu funkcji m´˝a zaufania mo˝e byç kserokopià
orygina∏u i mo˝e tak˝e byç przekazane faksem. ZaÊwiadczenia wydane m´˝om zaufania przez pe∏nomocników ró˝nych komitetów wyborczych mogà ró˝niç si´
mi´dzy sobà wyglàdem i uk∏adem graficznym, ale ich
treÊç musi odpowiadaç wzorowi ustalonemu przez
Paƒstwowà Komisj´ Wyborczà.
Do ka˝dej obwodowej komisji wyborczej pe∏nomocnik ka˝dego komitetu wyborczego, który zg∏osi∏
kandydata na senatora, mo˝e zg∏osiç po jednym m´˝u
zaufania (art. 94 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
M´˝owie zaufania mogà nosiç wy∏àcznie identyfikatory z imieniem, nazwiskiem i funkcjà oraz nazwà komitetu wyborczego, który reprezentujà. WielkoÊç identyfikatorów, a tak˝e ich uk∏ad graficzny nie mogà byç
zró˝nicowane w takim stopniu, by wyborcy mogli je
uznaç za element agitacji wyborczej. Komisja w miar´
mo˝liwoÊci powinna zadbaç odpowiednio wczeÊniej
o jednakowe identyfikatory.
— przygotowane zosta∏y dla komisji potrzebne materia∏y biurowe (poduszka do stempli, arkusze pomocnicze, przybory do pisania, papier, sznurek
itd.)
Przewodniczàcy komisji bàdê jego zast´pca informuje m´˝a zaufania o przys∏ugujàcych mu prawach, tj.
o dopuszczeniu go do obserwacji wszystkich czynnoÊci
wykonywanych przez komisj´ w dniu g∏osowania. Powinien tak˝e wskazaç m´˝om zaufania miejsce w lokalu wyborczym, które umo˝liwi∏oby im obserwacj´
przebiegu g∏osowania. Niedopuszczalne jest wykonywanie przez m´˝ów zaufania jakichkolwiek czynnoÊci
wyborczych w zast´pstwie cz∏onków komisji. Nie mogà oni tak˝e udzielaç pomocy wyborcom w czasie g∏osowania. Wykonywanie przez nich uprawnieƒ nie mo˝e tak˝e utrudniaç pracy komisji ani zak∏ócaç sprawnego i tajnego przebiegu g∏osowania. Przewodniczàcy
komisji bàdê jego zast´pca mo˝e wydawaç polecenia
o charakterze porzàdkowym, je˝eli uzna, ˝e dzia∏ania
m´˝ów zaufania wykraczajà poza ich uprawnienia. Fakt
ten nale˝y odnotowaç w protokole (pkt 10 protoko∏u).
Odbiór dokumentów wyborczych potwierdza si´
na piÊmie, wymieniajàc rodzaj i iloÊç otrzymanych materia∏ów. Protokó∏ odbioru otrzymuje organ dokonujàcy przekazania, a jego kopi´ w∏àcza si´ do dokumentacji komisji.
W dniu g∏osowania komisja zbiera si´ w lokalu g∏osowania w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie na tyle wczeÊnie,
aby wykonaç wszystkie czynnoÊci zwiàzane z przygotowaniem g∏osowania, lecz nie póêniej ni˝ o godz. 500. Informacj´ o godzinie rozpocz´cia pracy podaje si´ do
— karty do g∏osowania zosta∏y dostarczone w odpowiedniej liczbie oraz czy dotyczà w∏aÊciwego okr´gu,
— przekazano w∏aÊciwà liczb´ formularzy protoko∏u
g∏osowania na kandydatów na senatora wraz z wydrukowanymi nazwiskami zarejestrowanych kandydatów (6 egz.),
— przekazano w∏aÊciwy spis wyborców,
— wydana zosta∏a odpowiednia piecz´ç komisji (nazwa komisji i numer),
publicznej wiadomoÊci, w szczególnoÊci przez jej wywieszenie w lokalu g∏osowania i w urz´dzie gminy. Komisja powinna w tym zakresie wspó∏dzia∏aç z wójtem
lub burmistrzem (prezydentem miasta). Informacja ta
jest niezb´dna, aby m´˝owie zaufania mogli byç obecni przy wszystkich czynnoÊciach obwodowej komisji.
Przed rozpocz´ciem g∏osowania obwodowa komisja
1) przyjmuje dostarczone jej dokumenty wyborcze,
2) dokonuje przeliczenia kart do g∏osowania (jeÊli komisja lub upowa˝nieni jej cz∏onkowie nie dokonali
tego wczeÊniej),
3) ostemplowuje karty do g∏osowania swojà piecz´cià,
u˝ywajàc kolorowego tuszu; karty stempluje si´
w oznaczonym miejscu. Paƒstwowa Komisja Wyborcza zaleca ostemplowanie wszystkich kart do
g∏osowania przed otwarciem lokalu wyborczego, tj.
przed godzinà 600. W razie niemo˝noÊci wykonania
tej czynnoÊci przed rozpocz´ciem g∏osowania, nale˝y ostemplowaç karty bezpoÊrednio po godzinie 600
w lokalu g∏osowania. Po ostemplowaniu wszystkich kart piecz´cià komisji nale˝y je wraz z piecz´cià
komisji odpowiednio zabezpieczyç,
4) rozk∏ada spis wyborców oraz karty do g∏osowania
w sposób u∏atwiajàcy prowadzenie g∏osowania,
Poz. 305
2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do g∏osowania w tym obwodzie, sprawdzajàc, czy jego nazwisko jest uj´te w spisie wyborców; osob´ wpisanà do spisu wyborców w danym obwodzie,
a nie posiadajàcà odpowiedniego dokumentu to˝samoÊci, dopuszcza si´ do g∏osowania po potwierdzeniu jej to˝samoÊci
przez dwie wiarygodne osoby znane
cz∏onkom komisji (art. 37 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu).
Przy wydawaniu karty do g∏osowania komisja baczy, aby fakt otrzymania karty wyborca potwierdzi∏
w∏asnor´cznym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu. W wypadku odmowy z∏o˝enia podpisu,
w rubryce spisu „Uwagi” czyni si´ adnotacj´ „odmowa podpisu” i opatruje parafà przewodniczàcego komisji lub jego zast´pcy. Przy czynnoÊci potwierdzania
przez wyborców otrzymania karty nale˝y baczyç, aby
podpisy sk∏adane by∏y w miejscach (w linii) odpowiadajàcych nazwiskom. Mo˝liwe jest sk∏adanie podpisu
bez odwracania spisu.
Na ˝yczenie wyborcy komisja jest obowiàzana wyjaÊniç mu zasady g∏osowania do Senatu oraz warunki
wa˝noÊci g∏osów, zgodnie z informacjà umieszczonà
na karcie do g∏osowania.
5) sprawdza, czy urna jest pusta, a nast´pnie zamyka
jà i opiecz´towuje; urna powinna byç ustawiona
w takim miejscu, aby by∏a przez ca∏y czas g∏osowania widoczna dla cz∏onków komisji; mo˝liwe jest
tak˝e wyznaczenie jednego cz∏onka komisji (rotacyjnie), którego zadaniem b´dzie czuwanie nad
urnà,
Wyborcy wydaje si´ jednà kart´ do g∏osowania.
Komisja odmawia wydania ponownie karty niezale˝nie
od umotywowania proÊby wyborcy o jej ponowne wydanie (np. z powodu pomy∏kowego wype∏nienia karty
przez wyborc´, zniszczenia jej itp.)
6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym znajdujà si´
urz´dowe obwieszczenia o granicach okr´gu wyborczego, o granicach, numerach obwodów g∏osowania i siedzibach obwodowych komisji wyborczych, o zarejestrowanych w okr´gu kandydatach
na senatora oraz informacja o warunkach wa˝noÊci
g∏osu. W razie stwierdzenia braków w tym zakresie
komisja podejmuje dzia∏ania dla ich usuni´cia,
— osob´ przedk∏adajàcà zaÊwiadczenie o prawie do
g∏osowania, zatrzymujàc zaÊwiadczenie i do∏àczajàc je do spisu; odnosi si´ to tak˝e do osób, które
na podstawie zaÊwiadczenia chcà g∏osowaç
w „swoim” obwodzie (wyborca pobra∏ zaÊwiadczenie z zamiarem g∏osowania np. w innej miejscowoÊci, a póêniej odstàpi∏ od tego zamiaru);
7) sprawdza, czy w lokalu wyborczym, a tak˝e wewnàtrz i na zewnàtrz budynku, w którym znajduje
si´ lokal, nie ma materia∏ów agitacyjnych, a w razie ich stwierdzenia zapewnia ich usuni´cie. CzynnoÊci tej nale˝y dokonywaç przez ca∏y czas otwarcia lokalu wyborczego dla g∏osujàcych.
O godzinie 600 komisja otwiera lokal wyborczy. Od
chwili rozpocz´cia g∏osowania do czasu jego zakoƒczenia komisja wykonuje swoje zadania w sk∏adzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udzia∏em przewodniczàcego komisji bàdê jego zast´pcy.
Cz∏onkowie komisji sà obowiàzani nosiç identyfikatory; mogà to byç np. kartoniki z imieniem i nazwiskiem oraz funkcjà pe∏nionà w komisji.
Przed wydaniem kart do g∏osowania komisja
1) sprawdza to˝samoÊç wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdj´ciem
(art. 37 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu),
W dniu g∏osowania obwodowa komisja wyborcza
mo˝e dopisaç do spisu wyborców
— osob´ pomini´tà w spisie, je˝eli z treÊci dowodu
osobistego jednoznacznie wynika, i˝ stale zamieszkuje na terenie obwodu g∏osowania, a dzia∏ ewidencji ludnoÊci urz´du gminy potwierdzi telefonicznie lub w innej formie, i˝ nie otrzyma∏ zawiadomienia o utracie przez t´ osob´ prawa wybierania;
— obywatela polskiego stale zamieszkujàcego za granicà, na podstawie wa˝nego polskiego paszportu;
dane obj´te spisem wpisuje si´ w odpowiednich
rubrykach spisu na podstawie paszportu i oÊwiadczenia zainteresowanego; w rubryce „Uwagi” odnotowuje si´ numer paszportu. Dokonujàc tych
czynnoÊci, obwodowe komisje nie sà uprawnione
do ˝àdania okazania dokumentów potwierdzajàcych fakt zamieszkania za granicà, a jedynie opierajà si´ na ustnym oÊwiadczeniu osoby majàcej zamiar g∏osowaç. Po dopisaniu obywatela polskiego
zamieszka∏ego za granicà do spisu, obwodowa komisja jest obowiàzana umieÊciç w paszporcie na
ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej piecz´ci i obok wpisaç da-
t´ g∏osowania. Wprowadzenie tego obowiàzku powoduje, ˝e przed dopisaniem do spisu obywatela
polskiego stale zamieszka∏ego za granicà obwodowa komisja jest obowiàzana sprawdziç, czy w paszporcie nie ma odcisku piecz´ci innej obwodowej
komisji. W razie wystàpienia takiej sytuacji nale˝y
odmówiç dopisania do spisu, gdy˝ odcisk piecz´ci
obwodowej komisji w paszporcie Êwiadczy o wczeÊniejszym udziale w g∏osowaniu. Umieszczanie odcisku piecz´ci obwodowej komisji w paszporcie nie
dotyczy przypadków, gdy do g∏osowania przyst´puje osoba zamieszka∏a w kraju, której nazwisko
jest uj´te w spisie wyborców, lub osoba z zaÊwiadczeniem o prawie do g∏osowania, korzystajàca
z paszportu w celu umo˝liwienia ustalenia jej to˝samoÊci.
Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie wyborców.
W czasie g∏osowania komisja baczy, aby wyborcy
g∏osowali osobiÊcie (art. 33 Ordynacji wyborczej do
Sejmu). Osobie niepe∏nosprawnej, na jej proÊb´, mo˝e pomagaç w g∏osowaniu jedynie inny wyborca; nie
mo˝e to byç mà˝ zaufania (art. 40 Ordynacji wyborczej
do Sejmu). Zaleca si´, aby pomocy nie udzielali cz∏onkowie komisji obwodowej. Niedopuszczalne jest g∏osowanie za innego wyborc´, w tym za cz∏onka rodziny,
oraz przeprowadzanie g∏osowania poza lokalem wyborczym (dotyczy to tak˝e szpitali i zak∏adów opieki
spo∏ecznej).
Dziennikarze wykonujàcy czynnoÊci zawodowe sà
obowiàzani zg∏osiç swojà obecnoÊç przewodniczàcemu komisji lub jego zast´pcy, wylegitymowaç si´ legitymacjà s∏u˝bowà oraz dostosowaç si´ do zarzàdzeƒ
majàcych na celu zapewnienie tajnoÊci g∏osowania, jego powagi i ustalonego porzàdku. Dziennikarze nie sà
upowa˝nieni do przeprowadzania wywiadów w lokalu
g∏osowania oraz do przebywania w tym lokalu przed
rozpocz´ciem i po zakoƒczeniu g∏osowania.
Podczas g∏osowania przewodniczàcy komisji odpowiada za utrzymanie porzàdku i spokoju, czuwa nad
przestrzeganiem tajnoÊci g∏osowania, zakazem prowadzenia agitacji i w∏aÊciwym tokiem czynnoÊci podczas
g∏osowania. Ma on prawo ˝àdaç opuszczenia lokalu
wyborczego przez osoby naruszajàce porzàdek i spokój, a w razie potrzeby zwróciç si´ do komendanta w∏aÊciwej jednostki Policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 44 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Przypadki zak∏ócenia g∏osowania odnotowuje si´ w protokole
g∏osowania.
G∏osowania nie mo˝na przerywaç, chyba ˝e w wyniku nadzwyczajnych wydarzeƒ zostanie ono przejÊciowo lub trwale uniemo˝liwione. Zarzàdzenie przerwy
w g∏osowaniu, jego przed∏u˝enie lub odroczenie komisja bezzw∏ocznie podaje do publicznej wiadomoÊci
i zgodnie z art. 41 ust. 1 Ordynacji wyborczej do Sejmu
przesy∏a zarzàdzenie okr´gowej komisji wyborczej oraz
wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta).
W razie przerwania lub odroczenia g∏osowania
wskutek nadzwyczajnych wydarzeƒ komisja zapiecz´towuje wlot urny wyborczej, a tak˝e, w odr´bnych
i opiecz´towanych pakietach, spis i nie wykorzystane
Poz. 305
karty do g∏osowania, a nast´pnie urn´ wraz ze spisem
oddaje na przechowanie przewodniczàcemu komisji.
Piecz´ç komisji oddaje si´ w takim wypadku na przechowanie zast´pcy przewodniczàcego lub innemu
cz∏onkowi komisji. Nie wykorzystane karty do g∏osowania nale˝y policzyç, chyba ˝e okolicznoÊci czynià to
niemo˝liwym. Z czynnoÊci tych nale˝y sporzàdziç protokó∏ i podaç w nim liczb´ nie wykorzystanych kart do
g∏osowania. Nie wykorzystane karty do g∏osowania
oddaje si´ na przechowanie przewodniczàcemu komisji.
Przed wznowieniem g∏osowania komisja stwierdza
protokolarnie, czy piecz´cie na urnie nie zosta∏y naruszone (art. 41 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu);
dotyczy to tak˝e pakietów zawierajàcych spis wyborców i nie wykorzystane karty do g∏osowania. Przerwanie lub odroczenie g∏osowania komisja odnotowuje
w protokole g∏osowania.
Punktualnie o godz. 22 0 0 komisja zamyka lokal
wyborczy; osobom przyby∏ym do lokalu przed tà godzinà nale˝y umo˝liwiç oddanie g∏osu.
4. CzynnoÊci wst´pne dotyczàce ustalania
wyników g∏osowania w obwodzie
Po zamkni´ciu lokalu wyborczego i po zakoƒczeniu
g∏osowania przez ostatnich wyborców komisja przyst´puje w mo˝liwie pe∏nym sk∏adzie do wykonania kolejnych czynnoÊci wyborczych. W lokalu wyborczym
poza cz∏onkami komisji mogà przebywaç m´˝owie zaufania. Ich obecnoÊç nie oznacza jednak prawa do liczenia g∏osów.
Pierwszà czynnoÊcià jest zaklejenie i opiecz´towanie wlotu urny. Komisja przelicza nast´pnie nie wykorzystane karty do g∏osowania, po czym pakuje je w odr´bny pakiet, w∏aÊciwie oznacza i opiecz´towuje. Liczb´ nie wykorzystanych kart do g∏osowania wpisuje si´
w pkt 5 (na stronie 1) protoko∏u g∏osowania w obwodzie.
Kolejno nale˝y ustaliç liczb´ osób uprawnionych
do g∏osowania. Jest nià liczba osób umieszczonych
w spisie wyborców, ∏àcznie z osobami dopisanymi
przez komisj´ w trakcie g∏osowania (na podstawie zaÊwiadczeƒ, z powodu oczywistego b∏´du i wyborców
zamieszka∏ych za granicà). Tak ustalona liczba jest wpisywana w odpowiedniej rubryce protoko∏u (w pkt 2).
Kolejnà czynnoÊcià jest ustalenie liczby g∏osujàcych, czyli osób, którym wydano karty do g∏osowania.
Ustalenia tego dokonuje si´ na podstawie liczby podpisów potwierdzajàcych otrzymanie karty do g∏osowania. Ustalonà liczb´ wpisuje si´ do odpowiedniej rubryki protoko∏u g∏osowania (pkt 4).
Komisja wpisuje liczb´ otrzymanych kart do g∏osowania (pkt 3 protoko∏u). Na podstawie danych wpisanych ju˝ do protoko∏ów w pkt 3, 4 i 5 komisja sprawdza
rozliczenie kart do g∏osowania, tzn. czy liczba kart wydanych wyborcom i liczba kart nie wykorzystanych stanowià w sumie liczb´ kart otrzymanych przed rozpocz´ciem g∏osowania. W razie stwierdzenia niezgodnoÊci nale˝y ponownie ustaliç liczb´ osób, którym wyda-
no karty do g∏osowania, a je˝eli wynik rozliczenia kart
do g∏osowania b´dzie ten sam, przypuszczalnà przyczyn´ niezgodnoÊci nale˝y podaç w protokole w pkt 10.
Po wykonaniu powy˝szych czynnoÊci komisja przyst´puje do otwarcia urny; wczeÊniej sprawdza, czy piecz´cie na urnie oraz na wlocie do urny nie zosta∏y naruszone.
Po otwarciu urny komisja wydziela karty ca∏kowicie przedarte na dwie lub wi´cej cz´Êci, których
nie bierze si´ pod uwag´ w obliczeniach. Karty te nale˝y zapakowaç w opiecz´towany pakiet, oznaczyç
i od∏o˝yç.
Wydziela nast´pnie k a r t y n i e w a ˝ n e , tj. karty inne ni˝ urz´dowo ustalone lub nie opatrzone piecz´cià
obwodowej komisji wyborczej (art. 102 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Karty te nale˝y zapakowaç
w pakiet, opiecz´towaç i oznaczyç. Kart tych nie bierze
si´ pod uwag´ przy obliczeniach wyników g∏osowania.
Pozosta∏e karty sà kartami wa˝nymi i tylko na
ich podstawie ustala si´ wyniki g∏osowania. Liczb´
tych kart wpisuje si´ w pkt 6a protoko∏u (czyli liczb´ oddanych g∏osów). Gdyby liczba ta okaza∏a si´ wi´ksza
lub mniejsza od liczby kart wydanych wyborcom (pkt
4), przypuszczalne przyczyny tej niezgodnoÊci podaje
si´ w pkt 7 protoko∏u.
Nast´pnie komisja przeglàda karty do g∏osowania
i oddziela karty z g∏osami niewa˝nymi, tj.
— karty, na których wyborca nie postawi∏ znaku „x”
w kratce przy ˝adnym nazwisku kandydata;
— karty, na których wyborca postawi∏ znak „x” w kratkach przy nazwiskach wi´cej ni˝ jednego kandydata.
Liczb´ g∏osów niewa˝nych (kart z g∏osami niewa˝nymi) wpisuje si´ w pkt 6b protoko∏u.
Nast´pnie ustala si´ liczb´ g∏osów wa˝nych (kart
z g∏osami wa˝nymi) i wpisuje si´ jà w pkt 6c protoko∏u.
Komisja ustala potem liczb´ g∏osów oddanych na
poszczególnych kandydatów, pos∏ugujàc si´ przygotowanymi arkuszami pomocniczymi z nazwiskami
wszystkich kandydatów na senatora. Przeglàdajàc po
kolei karty do g∏osowania, zaznacza si´ przy ka˝dym
kandydacie oddany na niego g∏os. Po dokonaniu zliczenia g∏osów otrzymanych przez ka˝dego kandydata
wpisuje si´ je do protoko∏u w pkt 6d. Suma g∏osów
wa˝nych oddanych na wszystkich kandydatów musi
byç równa liczbie g∏osów wa˝nych (pkt 6c). Natomiast
suma g∏osów wa˝nych (pkt 6c) i niewa˝nych (pkt 6b)
musi byç równa liczbie oddanych g∏osów (pkt 6a).
W wypadku niezgodnoÊci nale˝y dokonaç ponownego
przeliczenia.
Nast´pnie komisja wype∏nia pozosta∏e punkty protoko∏u. M´˝owie zaufania obecni przy czynnoÊciach
ustalania wyników g∏osowania mogà wnieÊç do protoko∏u zarzuty, które wpisuje si´ w pkt 9 protoko∏u bàdê
do∏àcza w formie odr´bnego dokumentu, czyniàc
o tym adnotacj´ w pkt 9. Komisja obowiàzana jest
Poz. 305
ustosunkowaç si´ do tych zarzutów w pkt 10 lub do∏àczyç odr´bne wyjaÊnienie. W razie do∏àczenia wyjaÊnienia komisji w formie odr´bnego dokumentu adnotacje o tym czyni si´ w pkt 10. Protokó∏ podpisujà wszyscy cz∏onkowie komisji obecni przy jego sporzàdzaniu;
opatruje si´ go piecz´cià komisji. Protokó∏ sporzàdza
si´ w 2 jednobrzmiàcych egzemplarzach.
Karty do g∏osowania pakuje si´ w odr´bne pakiety
(tzn. karty niewa˝ne i karty wa˝ne), opisuje si´ je i opatruje piecz´cià.
5. Zasady post´powania w razie
skreÊlenia kandydata na senatora
Je˝eli w okresie po wydrukowaniu kart do g∏osowania, a przed dniem wyborów, okr´gowa komisja wyborcza skreÊli z zarejestrowanej listy kandydata na senatora, wówczas niezw∏ocznie zawiadamia o tym fakcie wszystkie obwodowe komisje wyborcze na obszarze swojej w∏aÊciwoÊci.
Poniewa˝ nie dokonuje si´ druku nowych kart do
g∏osowania, okr´gowa komisja sporzàdza informacj´
o nowym, prawid∏owym brzmieniu karty do g∏osowania przez odwzorowanie takiej karty ze skreÊlonym nazwiskiem. Informacj´ o dokonanych skreÊleniach i nowym brzmieniu karty do g∏osowania obwodowa komisja umieszcza w lokalu wyborczym przy obwieszczeniu
o zarejestrowanych kandydatach na senatora. Niedopuszczalne jest odr´czne dokonywanie na kartach do
g∏osowania jakichkolwiek skreÊleƒ i adnotacji.
Przy ustalaniu wyników g∏osowania obwodowa komisja traktuje skreÊlonego kandydata
tak, jakby jego nazwiska nie by∏o na karcie do
g∏osowania.
Tryb post´powania przy obliczaniu i ustalaniu wyników g∏osowania jest zatem nast´pujàcy
znak „x” postawiony przy nazwisku skreÊlonego kandydata traktuje si´ jako dopisek;
oznacza to, ˝e
— je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” w kratce obok nazwiska skreÊlonego kandydata oraz postawi∏ znak
„x” w kratce obok nazwiska innego kandydata,
g∏os taki uwa˝a si´ za wa˝ny i oddany na tego innego kandydata,
— je˝eli wyborca postawi∏ znak „x” tylko w kratce
obok nazwiska skreÊlonego kandydata, g∏os taki
uwa˝a si´ za niewa˝ny.
6. Podanie do publicznej wiadomoÊci wyników
g∏osowania w obwodzie na kandydatów na senatora
Niezw∏ocznie po sporzàdzeniu protoko∏u g∏osowania obwodowa komisja podaje do publicznej wiadomoÊci wyniki g∏osowania na kandydatów na senatora
(art. 105 Ordynacji wyborczej do Sejmu). Poniewa˝ podawane wyniki obejmujà wi´kszoÊç danych zawartych
w protoko∏ach g∏osowania, obwodowa komisja mo˝e
pos∏u˝yç si´ w tym celu zapasowymi egzemplarzami
protoko∏ów. Mo˝na tak˝e wykonaç kserokopi´ odpowiednich stron protoko∏u, np. umieszczajàc je na du˝ym arkuszu; w ka˝dym wypadku wywieszona infor-
macja musi byç podpisana przez cz∏onków komisji
i opatrzona jej piecz´cià. W wypadku sprostowaƒ dokonanych w protoko∏ach komisja obowiàzana jest podaç je tak˝e do publicznej wiadomoÊci.
7. Post´powanie z protoko∏em g∏osowania i innymi
dokumentami z g∏osowania
Jeden egzemplarz protoko∏u g∏osowania na kandydatów na senatorów umieszcza si´ w kopercie, zakleja
si´ i piecz´tuje na z∏àczeniach koperty oraz opisuje
„Wybory uzupe∏niajàce do Senatu
województwo ..................................................................
istniejàce do dnia 31 grudnia 1998 r.
Obwodowa Komisja Wyborcza Nr ................
w .......................................................................................
(nazwa miasta, wsi)
ul. ......................................................................................
tel. ...................................”
Kopert´ przewodniczàcy obwodowej komisji wyborczej lub jego zast´pca dostarcza okr´gowej komisji
wyborczej.
Przekazanie protoko∏u mo˝e byç dokonane bezpoÊrednio do okr´gowej komisji, a je˝eli zgodnie z ustaleniami organizacyjnymi utworzono punkty rejonowe —
za ich poÊrednictwem. Utworzenia punktów rejonowych dokonuje okr´gowa komisja wyborcza. Tworzy si´
je dla tych obwodów, które sà po∏o˝one w znacznej odleg∏oÊci od siedziby okr´gowej komisji, a tak˝e gdy na
obszarze okr´gu jest du˝a liczba obwodów, np. w aglomeracjach miejskich. Punkt rejonowy powinien mieÊciç
si´ w urz´dzie miasta, gminy lub dzielnicy, a jedynie
w szczególnych wypadkach w innych pomieszczeniach.
W punkcie rejonowym protokó∏ w zapiecz´towanej
kopercie mo˝e odbieraç wy∏àcznie osoba upowa˝niona
przez okr´gowà komisj´ wyborczà, a przekazanie protoko∏u potwierdza si´ na piÊmie; protokó∏ dostarcza si´ okr´gowej komisji wyborczej w zapiecz´towanej kopercie.
W czasie przewo˝enia i przekazywania kopert z protoko∏ami mogà byç obecni m´˝owie zaufania. Przy odbiorze kopert z protoko∏ami w okr´gowej komisji wyborczej mogà byç obecni tak˝e pe∏nomocnicy komitetów wyborczych.
Przed przekazaniem protoko∏u g∏osowania w obwodzie okr´gowej komisji wyborczej przewodniczàcy
obwodowej komisji ustala z cz∏onkami sposób komunikowania si´ w razie potrzeby zwo∏ania posiedzenia
obwodowej komisji wyborczej, jeÊli stwierdzone b∏´dy
i omy∏ki b´dà wymaga∏y sprostowania przez obwodowà komisj´ oraz sporzàdzenia nowego protoko∏u i podania ustalonych wyników g∏osowania do publicznej
wiadomoÊci.
Drugi egzemplarz protoko∏u g∏osowania, spis wyborców wraz z do∏àczonymi do niego zaÊwiadczeniami
o prawie do g∏osowania oraz sporzàdzone wczeÊniej
pakiety zawierajàce posegregowane karty do g∏osowania, a tak˝e wszystkie arkusze pomocnicze i nie wykorzystane formularze protoko∏u (tak˝e b∏´dnie wype∏nione), pakuje si´ w jednà paczk´, którà opisuje si´,
piecz´tuje i zabezpiecza. Materia∏y te przekazuje si´,
w sposób ustalony wczeÊniej z wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), do urz´du gminy jako
Poz. 305
depozyt. Piecz´ç obwodowej komisji wyborczej przewodniczàcy przekazuje wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) w terminie póêniejszym. Dokumenty wyborcze stanowiàce depozyt przechowywane sà
w archiwum urz´du i mogà byç udost´pnione wy∏àcznie w zwiàzku z post´powaniem w trybie protestów
wyborczych, za zgodà przewodniczàcego lub sekretarza okr´gowej komisji wyborczej.
8. Wykaz uchwa∏ Paƒstwowej Komisji Wyborczej wydanych przed 2000 r. stosowanych w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu
W wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu stosuje si´
przepisy
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
12 lipca 1993 r. w sprawie spisu wyborców dla wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 36, poz. 371 i z 1997 r. Nr 44,
poz. 433),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
1 lipca 1997 r. w sprawie regulaminów okr´gowych
i obwodowych komisji wyborczych powo∏anych
do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu
Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 40,
poz. 415),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
5 sierpnia 1997 r. w sprawie wzoru sprawozdania
finansowego komitetu wyborczego w wyborach
do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej
(Monitor Polski Nr 50, poz. 482),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
7 sierpnia 1995 r. w sprawie wzorów piecz´ci okr´gowych i obwodowych komisji wyborczych, stosowanych w wyborach do Sejmu oraz w wyborach
do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor
Polski Nr 42, poz. 492),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
9 sierpnia 1993 r. w sprawie wzoru zaÊwiadczenia
dla m´˝ów zaufania do obwodowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 42, poz. 422
i z 1997 r. Nr 46, poz. 455)
oraz odpowiednio stosuje si´ przepisy
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
3 lipca 1997 r. w sprawie okreÊlenia wzorów potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów i protoko∏u rejestracji
okr´gowej listy kandydatów na pos∏ów oraz potwierdzenia zg∏oszenia do rejestracji kandydata na
senatora lub kandydatów na senatorów i protoko∏u
rejestracji kandydata na senatora lub kandydatów
na senatorów, stosowanych w wyborach do Sejmu
i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski
Nr 40, poz. 416),
— uchwa∏y Paƒstwowej Komisji Wyborczej z dnia
12 sierpnia 1997 r. w sprawie wytycznych dotyczàcych zasad druku i przechowywania kart do g∏osowania oraz trybu ich dostarczenia obwodowym komisjom wyborczym w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarzàdzonych na dzieƒ
21 wrzeÊnia 1997 r. (niepublikowana).
305
UCHWA¸A PA¡STWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ
z dnia 8 maja 2000 r.
w sprawie wytycznych dla okr´gowych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych, dotyczàcych
zadaƒ i trybu pracy w wyborach uzupe∏niajàcych do Senatu IV kadencji wybranego w dniu 21 wrzeÊnia 1997 r.
Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja
1991 r. — Ordynacja wyborcza do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1994 r. Nr 54, poz. 224
oraz z 1997 r. Nr 70, poz. 443 i Nr 98, poz. 604) i art. 59
ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. — Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.
Nr 45, poz. 205, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1997 r. Nr 47,
poz. 297, Nr 70, poz. 443, Nr 88, poz. 554, Nr 98,
poz. 604, Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943 oraz
z 1999 r. Nr 49, poz. 483) Paƒstwowa Komisja Wyborcza uchwala, co nast´puje