Obwieszczenie Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 15 marca 1999 r. w sprawie ogłoszenia informacji o działalności Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w 1997 r.

-

171 -

Poz. 147 i 148

7) Zbigniew Lewecki s. Władysława,

urodzony 22 października 1925 r. w Sosnowcu,

zamieszkały w Poznaniu,

11) Jarosław Sikora s. Bernarda,

urodzony 7 czerwca 1933 r. we Wronkach,

zamieszkały w Gdańsku,

8) Andrzej Miara s. Zdzisława,

urodzony 9 września 1946 r. w Bobrownikach,

zamieszkały w Bielsku-Białej,

12) Zbigniew Skórczyński s. Zygmunta,

urodzony 16 czerwca 1958 r. w Warszawie,

zamieszkały w Warszawie,

9) Adam Ostaszewski-Ciura s. Teodora,

urodzony 1 lutego 1933 r. w Warszawie,

zamieszkały w Warszawie,

współpracownikami organów bezpieczeństwa

państwa w rozumieniu art. 1, art. 2 i art. 4 powołanej

oświadczyli,

że

byli

tajnymi

i

świadomymi

ustawy.

10) Marian Paulus s. Antoniego,

urodzony 17 stycznia 1932 r. w Nowym Mieście

Lubawskim,

zamieszkały w Toruniu,

Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie

p.o. H. Szachułowicz

148

OBWIESZCZENIE ZARZĄDU NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ

z dnia 15 marca 1999 r.

w sprawie ogłoszenia informacji o działalności Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Wodnej w 1997 r.

Na podstawie art. 88h ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska

(Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196, z 1995 r. Nr 90, poz. 446,

z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622, z 1997 r.

Nr 46, poz. 286, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770 i

Nr 133, poz. 885 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668) ogłasza

się w załączniku do niniejszego obwieszczenia infor-

mację o działalności Narodowego Funduszu Ochrony

Środowiska i Gospodarki Wodnej w 1997 r.

Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony

Środowiska i Gospodarki Wodnej

AĄ.~ajączkowska

Załącznik do obwieszczenia Zarządu Na-

rodowego Funduszu Ochrony Środowi­

ska i Gospodarki Wodnej z dnia 15 marca 1999 r. (poz. 148)

INFORMACJA O DZIAŁALNOŚCI NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

WODNEJ W 1997 R.

1. Wstęp

W 1997 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska

i Gospodarki Wodnej, zwany dalej "Narodowym Funduszem", koncentrował swoją działalność na

-

-

finansowym wspomaganiu wybranych programów ekologicznych, które uzyskały priorytet Narodowego Funduszu w 1997 r. i na najbliższe lata;

kontynuowaniu rozpoczętych w 1996 r. prac

koncepcyjnych i analitycznych, mających na

celu zwiększenie łącznej wielkości środków

przeznaczanych na finansowanie ochrony śro-

dowiska oraz doskonalenie zasad tego finansowania.

W ochronie atmosfery nacisk położono na oczyszczanie spalin z dużych jednostek energetycznych oraz

na likwidację niskiej emisji.

W dziedzinie ochrony wód i gospodarki wodnej

preferowano kompleksowe podejście do ochrony wód

w zlewniach oraz ochronę przed zanieczyszczeniem

zbiorników wody do picia.

W ochronie powierzchni ziemi podjęto dofinansowanie zadań dotyczących zagospodarowania substan-

-

172-

cji odpadowych niebezpiecznych dla środowiska, takich jak złom akumulatorów kwasowych czy rtęcio­

wych źródeł światła.

o 0,1% niższe niż w roku 1996, a administrowane środ­

ki zagraniczne wyniosły 89,0 mln zł i były o 25,2% niż­

sze niż w roku 1996.

W celu zagospodarowania gipsu syntetycznego,

uzyskiwanego w procesie odsiarczania spalin, została

dokonana specyfikacja niezbędnych do zrealizowania

W 1997 r. przychody Narodowego Funduszu ze źró­

deł krajowych wyniosły 1 323,8 mln zł, w tym wpływy

z tytułu opłat i kar za korzystanie ze środowiska i naruszanie jego wymagań oraz opłat eksploatacyjnych

i koncesyjnych 754,1 mln zł. Przychody ze źródeł zagranicznych wyniosły 49,2 mln zł.

zadań.

Rozpoczęto działalność zmierzającą do dofinansowywania likwidacji wybranych mogilników, w których magazynowane są przeterminowane środki ochrony roślin.

W zakresie ochrony przyrody i lasów Narodowy

Fundusz kontynuował dofinansowywanie zadań dotyczących ochrony różnorodności biologicznej oraz wdrażania Krajowego programu zwiększenia lesistości.

W zakresie edukacji ekologicznej Narodowy Fundusz brał udział w przygotowaniu Narodowej strategii

edukacji ekologicznej oraz w pracach zmierzających do

powołania Centrum Informacji Ekologicznej, a także

kontynuował dofinansowanie upowszechniania wiedzy ekologicznej poprzez środki masowego przekazu.

2. Pozyskiwanie środków

Środki krajowe będące w dyspozycji Narodowego

Funduszu w 1997 r. wynosiły 1 419,9 mln zł i były

Rok

Wskaźnik inflacji

rocznej

Zgodnie z ustawą o ochronie i kształtowaniu środo­

wiska oraz ustawą - Prawo wodne, wojewodowie,

wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska oraz

okręgowe dyrekcje gospodarki wodnej przekazują do

15 dnia każdego miesiąca na rachunek Narodowego

Funduszu określoną część wpływów uzyskanych z tytułu wymierzonych opłat i kar za korzystanie ze środo­

wiska i naruszanie jego wymagań.

W 1997 r. Narodowy Fundusz otrzymał z tego źró ­

dła ogółem 653,5 mln zł, tj. o 71,5 mln zł (o 12,3%) wię­

cej niż w roku poprzednim .

Wzrost wpływów w roku 1997 był niższy od wskaź­

nika wzrostu wysokości opłat i kar wynoszącego 17%

i od wskaźnika inflacji, który wyniósł 14,9%. Zmiany zachodzące w ostatnich 3 latach obrazuje poniższe zestawienie

Wskaźnik wzrostu

wpływów z opłat

Różnice

i kar

1995

27,8%

26,5%

1,3 punktu %

1996

19,9%

6,1%

13,8 punktu %

1997

14,9%

12,3%

2,6 punktu %

W stosunku do planu na 1997 r. wpływy były mniejsze o 139,5 mln zł (17,6%).

nych w 1997 r. umorzeń wyniosła 1 056,1 mln zł, tj.

o 7,1% mniej niż w 1996 r.

3. Skala i kierunki pomocy finansowej na cele proekologiczne

Osiągnięte w 1997 r. wyniki udzielanej na cele ekologiczne pomocy finansowej wskazują na utrzymanie

przez Narodowy Fundusz wiodącej roli w finansowaniu zadań ekologicznych w Polsce.

Wydatki środków krajowych w 1997 r. wyniosły

1 259,7 mln zł i były o 4,9% niższe niż w roku 1996. Natomiast wydatki środków zagranicznych wyniosły 56,3

mln zł i były o 28,8% mniejsze niż w 1996 r.

W roku 1997 zawarto 611 umów (razem z zadaniami w zakresie górnictwa i prac geologicznych), na

podstawie których udzielono pożyczek i dotacji

w wysokości 951,6 mln zł na dofinansowanie zadań

o wartości kosztorysowej 3054,5 mln zł. Rozszerzono także pomoc finansową w formie linii kredytowych.

Łączna kwota wydatków w postaci pożyczek i dotacji, dopłat do kredytów preferencyjnych oraz dokona-

Zrealizowana pomoc z funduszy geologicznego

i górniczego, w wyniku załamania się wpływów z tytułu opłat eksploatacyjnych, wyniosła tylko 101,1 mln zł,

tj. o 23,5% mniej niż w 1996 r.

Nastąpiła poprawa dyscypliny spłat pożyczek i odsetek. Wartość pożyczek zakwalifikowanych jako trudne spadła w ciągu roku z 2,78% do 1,52% kwoty należ­

nych rat pożyczek.

Inwestycje realizowane ze środków i przy pomocy

Narodowego Funduszu pozwolą na uzyskanie między

innymi następujących efektów

t

-

173-

Poz. 148

Efekty oczekiwane

z umów

zawartych

w 1997 r.

Efekty uzyskane w 1997 r.

zumów

tys. t/r.

tys. tir.

tys. tir.

tys. t/r.

74,0

20,9

1,8

11,9

133,8

21,8

4,7

11,9

tys. m 3/d

km

tys. m 3

km

562,3

219,9

7800,0

10'19,3

957,7

1245,0

62,9

tys. m 3

uzyskanie dalszych pojemności składowisk odpadów

możliwości składowania odpadów niebezpiecznych I kategorii

tys. tir.

możliwości utylizacji odpadów poprodukcyjnych z rafinerii

tys. tir.

stworzenie warunków do zagospodarowania odpadów szpitalnych

tir.

zakończenie prac związanych ze sczerpywaniem paliwa z gruntów,

likwidacja odpadów i inne działania na terenie baz wojsk

b. ZSRR

ilość zadań

1 150,0

Wyszczególnienie

-

ograniczenie emisji rocznej

dwutlenku siarki

pyłów

tlenków azotu

tlenku węgla

- stworzenie warunków do oczyszczania ścieków w ilości

- wybudowanie kolektorów ścieków

- zwiększenie pojemności zbiorników retencyjnych

- wybudowanie wałów przeciwpowodziowych

-

Nastąpiła poprawa stanu środowiska przyrodniczego, głównie w lasach i parkach narodowych, oraz poprawa poziomu edukacji ekologicznej społeczeństwa,

w szczególności poprzez tworzenie i rozwijanie ośrod­

ków edukacji ekologicznej oraz przyrodniczej, a także wykorzystanie w tym celu środków masowego przekazu.

W 1997 r. została zakończona realizacja dwóch programów PL9002 z 1990 r. i PL9102 z 1991 r.; w pełni wykorzystano przyznane środki i zrealizowano zobowią­

zania finansowe wynikające z kontraktów. Przygotowano i zrealizowano ponad 380 kontraktów na łączną

kwotę 58 mln ECU.

W ramach realizacji Programu PHARE z 1992 r. (zawarto ponad 60 kOntraktów na sumę 10 mln ECU) zakończono w 1997 r. większość projektów, między innymi pracę pt. "Ocena generalna wpływu budowy sieci

autostrad na środowisko w Polsce". Została także zrealizowana większość dostaw dla Geotermii Podhalań­

skiej.

Zakończono również zgodnie z planem zawieranie

kontraktów w ramach programu z 1994 r. (ponad 130

kontraktów na sumę 12 mln ECU). Zaangażowane zostały wszystkie środki. Wybudowano m.in. służące akcji ochrony lasów lądowisko w Grądkach (woj. ostrołęckie) oraz zaplecze socjalne dla pracowników Banku

Genów w Kostrzycy (woj. jeleniogórskie).

7,0

350

1 400,0

216,2

-

800

2

5

Przychody środków PHARE wyniosły 45,0 mln zł, tj.

97% planowanej kwoty. Wydatki natomiast wyniosły

54,9 mln zł, tj. 77% planu.

Niewykonanie planu wydatków wynikało z

-

przedłużenia terminu wykonania dostaw urządzeń

dla Geotermii Podhalańskiej spowodowane opóź­

nieniem budowy Geotermii (dostawy zostaną zakończone w 1998 r.);

-

decyzji Komisji Europejskiej i Rządu RP o realokacji 12 mln ECU na program likwidacji skutków powodzi. W dwóch programach z 1995 r. i 1996 r. bu dżety uległy zmniejszeniu. Wspólnie z Ministerstwem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (Ministerstwem OŚZNiL) wytypowano i przygotowano projekty do finansowania

w ramach tej kwoty.

4. Współpraca z zagranicą

Istotną częścią działalności Narodowego Funduszu

jest obsługa programów pomocowych Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska.

-

wcześniej

zawartych

Ekologiczny Fundusz Partnerski PHARE

Przychody wyniosły 2,3 mln zł i były wyższe od planowanych o 24%. Stan środków na koniec roku wynosi 9,4 mln zł. Rozpoczęto realizację Drugiego Programu

Indykatywnego pt. "Wdrażanie Układu Europejskiego", który obejmuje m.in. opracowanie planu dostosowania prawa polskiego w zakresie ochrony środowiska

do prawa Unii Europejskiej oraz wzmocnienie instytucjonalne resortu ochrony środowiska w aspekcie integracji europejskiej. Trzeci Program Indykatywny, opracowany w sierpniu 1997 r., przeznacza kwotę 3 730 tys.

zł na zakup specjalistycznego sprzętu ratowniczego dla

jednostek ochotniczych straży pożarnych na terenach

objętych powodzią w lipcu 1997 r.

174 -

Fiński Fundusz Żywnościowy

5. Gospodarowanie środkami finansowymi w 1997 r.

Przychody wyniosły 328 tys. zł, a wydatki

402 tys. zł. W 1997 r. przyznano finansowanie 4 projektom z zakresu ochrony wód i gospodarki wodnej.

W 1997 r. utrzymywało się zwiększone zapotrzebowanie na pomoc finansową Narodowego Funduszu na

zadania związane z ochroną środowiska i gospodarką

Ekologiczny Fundusz Partnerski BITS

Przychody wyniosły 1 395 tys. zł, dwukrotnie wię­

cej niż planowano. Wydatki, były niższe od planowanych i wyniosły 130 tys. zł. Srodki zostały przeznaczone na pokrycie kosztów administracyjnych związanych

z działalnością Sekretariatu Wspólnej Realizacji (Joint

Implementation) utworzonego w celu realizacji postanowień Ramowej konwencji ds. zmian klimatu. Działa­

nia Sekretariatu koncentrowały się na zadaniach informacyjno-promocyjnych. Wdrożony został system informacji o możliwościach i zasadach zgłaszania projektów. Informacja ta została rozpowszechniona w orgapaństwowej,

samorządowej

nach

administracji

i przedsiębiorstwach. Zebrano 65 ofert, które będą rozpatrywane i przyjmowane do realizacji w miarę finalizowania porozumień w sprawie tego programu pomię­

dzy Rządem RP a innymi krajami.

wodną·

Wpłynęło

1840 wniosków (w 1996 r. -

1720).

Uwzględniając 684 wnioski z roku poprzedniego, Narodowy Fundusz rozpatrywał w ciągu roku 2524 wnioski.

Oddalono 1192 wnioski, gdyż nie spełniały wymaga-

nych kryteriów. Wnioskodawcy wycofali 91 wniosków.

Do załatwienia przez komitet sterujący funduszem powodziowym oraz w ramach linii kredytowych skierowano 144 wnioski.

Przyjęto do realizacji 612 zadań, na które w 1997 r.

zawarto 464 umowy, a 148 umów było w dniu 31 grudnia 1997 r. w przygotowaniu. Do rozpatrzenia pozostało 485 wniosków, wśród których są głównie te, które

wpłynęły w IV kwartale, i zostały odłożone do rozpatrzenia w I kwartale 1998 r., po zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą listy przedsięwzięć priorytetowych na

ten rok.

Lokalny program działań na rzecz środowiska

W marcu 1997 r. zostałę przyznana dotacja Amerykańskiej Agencji Ochrony Srodowiska (US EPA) w wysokości 300 tys. USD na realizację "Lokalnego programu działań na rzecz środowiska". Jego celem jest określenie i uszeregowanie lokalnych problemów ochrony

środowiska. Końcowym rezultatem programu będą

kompleksowe strategie zarządzania środowiskiem

i plany działań z harmonogramami wykonania i oszacowaniem kosztów. Realizacja programu została przewidziana na półtora roku.

W roku 1997 pomoc finansowa na rzecz podmiotów gospodarczych, samorządów i instytucji była

udzielana przez

-

Narodowy Fundusz w formie pożyczek i dotacji

oraz umorzeń,

-

Bank Ochrony Środowiska S.A. w formie kredytów ze środków Narodowego Funduszu na podstawie przekazywanych list zadań, co do których

finansowania decyzje podjęte były przez właści­

wy organ Narodowego Funduszu,

Pomoc bilateralna - koordynowana bezpośrednio

przez Ministerstwo OŚZNiL

-

Bank Ochrony Środowiska S.A. w formie kredytów w ramach linii kredytowych,

Narodowy Fundusz prowadzi monitoring realizacji

projektów finansowanych z wykorzystaniem umów bilateralnyc~, którego wyniki przedstawia Ministrowi

Ochrony Srodowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnic­

twa w oddzielnych sprawozdaniach przedkładanych

dwa razy w roku.

-

Narodowy Fundusz w formie dopłat do oprocentowania kredytów udzielanych przez banki

ze środków własnych.

Pozyskiwanie nowych

granicznej

środków

pomocy za-

Wszystkie działania Narodowego Funduszu w zakresie kontaktów z instytucjami, bankami, organizacjami zagranicznymi są ukierunkowane na pozyskiwanie

nowych środków finansowych na rzecz ochrony środo­

wiska. Polegają one na budowaniu wizerunku Narodowego Funduszu jako wiarygodnego i doświadczonego

partnera.

Jednym z rezultatów jE!st zadeklarowanie przez

Szwedzką Agencję Ochrony Srodowiska SIDA jako funduszu powierniczego (Trust Fund) 15 mln SEK na likwidację skutków powodzi. Umowa w tej sprawie będzie

przygotowywana w roku 1998.

Działania mające na celu utworzenie Ekologicznego Funduszu Inwestycyjnego (Polish Green Equity

Fund) nie dały rezultatu.

W 1997 r. zawartych zostało 576 (w 1996 r. 849) umów w celu udzielenia dofinansowania w kwocie 872,9 mln zł na zadania ochrony środowiska i gospodarki wodnej (z wyłączeniem zadań w zakresie

górnictwa i prac geologicznych), których wartość

kosztorysowa wynosiła 2812,8 mln zł (w 1996 r. 3019,2 mln zł). Wśród tych umów były 3 umowy konsorcjalne, w któr'fch zaangażowano 254,0 mln zł.

Utworzone konsorcja finansują zadania o łącznej wartości 1 130,8 mln zł, a zawarte umowy obejmują

22,5% tej wartości.

Średnia kwota udostępniana na podstawie zawartych umów (pożyczki i dotacje) wyniosła 1 515 tys. zł

(w roku poprzednim 1 190 tys. zł). W porównaniu do

roku poprzedniego zmniejszyła się ilość zawartych

umów (o 32,2%), wzrosła natomiast średnia kwota

udostępniana na podstawie umowy (o 27,3%). Średnio

na jedną umowę pożyczki przypadało 6,3 mln zł

(w 1996 r. - 3,3 mln zł), a na jedną umowę dotacji 446

tys. zł (w 1996 r. - 396 tys. zł).

-

175-

Umów pożyczek zawarto 106 (w 1996 r. - 234) na

kwotę 663,5 mln zł, co stanowiło 27,7% wartości kosz-

Poz. 148

przednim układało się odpowiednio na poziomie 0,42

i 9,45%.

torysowej zadań (2393,5 mln zł). Najwięcej, gdyż

55 umów, zawarto w celu dofinansowania przedsię­

wzięć z zakresu ochrony wód, z zakresu ochrony atmosfery - 26, a z zakresu ochrony powierzchni ziemi

-19.

Umów dotacji zawarto 470, na kwotę 209,4 mln zł,

co stanowiło 49,9% ogólnych kosztów dotowanych

projektów. Najwięcej umów dotacji zawarto w celu dofinansowania edukacji ekologicznej - 113, następnie

ochrony powierzchni ziemi - 81 i ochrony atmosfery

- 61. W ujęciu wartościowym największe kwoty dotacji skierowano na ochronę wód i gospodarkę wodną39,2 mln zł, ochronę powierzchni ziemi - 32,4 mln zł,

ochronę przyrody - 28,1 mln zł, ochronę atmosfery24,3 mln zł i na edukację ekologiczną - 14,7 mln zł.

W ujęciu wartościowym największe kwoty poży­

czek skierowane zostały na ochronę atmosfery

351,0 mln zł, ochronę wód - 259,9 mln zł oraz na

ochronę powierzchni ziemi - 46,9 mln zł .

Średnie oprocentowanie środków wypłaconych na

podstawie umów pożyczek zawartych w roku sprawozdawczym wynosiło ogółem 0,53 stopy redyskontowej

weksli, tj. 12,21% w stosunku rocznym, w roku po-

Wysokość podjętych zobowiązań według zawartych umów przedstawia się, na tle roku poprzedniego,

następująco

w mln zł

Zobowiązania

Symbole

Dziedzina

Struktura

%

Liczba zawartych

umów

z tytułu umów

zawartych

w roku

1996 r.

1997 r.

1996

1997

kol. 6

kol. 5

1996 r.

1997 r.

%

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Ochrona atmosfery

Ochrona wody

Ochrona powierzchni ziemi

Ochrona przyrody

Edukacja ekologiczna

Monitoring

Nadzwyczajne zagrożenia

OA

OW

OZ

OP

EE

MG

NZ

PO

160

266

46

60

159

20

22

116

87

105

100

41

116

13

10

104

393,8

430,4

54,9

30,5

19,1

18,1

17,3

45,5

375,3

299,1

79,2

33,2

15,2

12,1

21,3

37,5

95,3

69,5

144,3

108,9

79,6

66,9

123,1

82,4

39,0

42,6

5,4

3,0

1,9

1,8

1,7

4,5

43,0

34,3

9,1

3,8

1,7

1,4

2,4

4,3

849

576

1 009,6

872,9

86,5

100,0

100,0

Pozostałe

Ogółem

W porównaniu do roku poprzedniego, zdecydowanie większe wielkości zobowiązań wynikających z zawartych umów dotyczyły ochrony ziemi (o 44,3%) oraz nadzwyczajnych zagrożeń środowiska (o 23,1%). W roku

1997 w ogólnej kwocie dofinansowania na podstawie zawartych umów zwiększył się udział ochrony atmosfery,

ochrony powierzchni ziemi i przyrody oraz nadzwyczajnych zagrożeń, a zmniejszył pozostałych dziedzin.

Największą pomoc finansową uzyskały przedsię­

biorstwa oraz jednostki samorządu terytorialnego, co

ilustruje poniższe zestawienie

w tys. zł

Lp.

Ilość

Grupy kontrahentów

Wartość

umów

Kwota

umów

kosztorysowa

37

372 818

1 462359

236

358383

1 019302

zadań

1

Przedsiębiorstwa

2

Samorządy i inne jednostki komunalne

3

Jednostki ochrony środowiska

62

54692

130580

4

Nauka i szkolnictwo

101

17772

33650

5

Jednostki organizacyjne ochrony zdrowia

24

14054

35082

6

Fundacje i stowarzyszenia

49

12564

25871

7

Administracja państwowa

11

5191

52752

8

Pozostałe

56

37439

53309

576

872 914

2812815

Razem

-

Pomoc finansowa

Narodowego Funduszu dla

przedsiębiorstw dotyczyła m.in. następujących rodza-

jów przedsięwzięć ekologicznych

-

budowy i modernizacji instalacji odsiarczania

spalin oraz instalacji odpylania,

-

modernizacji kotłowni, ciepłowni i systemów

ogrzewania,

-

modernizacji lin ii produkcyjnych,

-

budowy i modernizacji oczyszczalni ścieków,

-

modernizacji składowisk odpadów,

-

doposażania

W związku z powodzią Narodowy Fundusz uruchomił w dniu 21 sierpnia 1997 r. linię kredytową przeznaczoną na likwidację szkód w środowisku spowodowanych przez powódź, ograniczając kwoty środków dotychczasowych linii o 15,0 mln zł oraz przeznaczając

dodatkowych 10,0 mln zł. Pozwoliło to na skierowanie

na ten cel kwoty 25,0 mln zł, z przeznaczeniem na

-

-

baz zbiórki olejów przepracowa-

W 1997 r. Bank Ochrony Środowiska S.A. kontynuuruchamianie w ramach umowy z dnia

20 grudnia 1995 r. środków na 61inii kredytowych obejmujących drobne przedsięwzięcia z zakresu ochrony

środowiska i gospodarki wodnej.

ował

W związku z dużym zainteresowaniem inwestorów

liniami kredytowymi w dniu 29 kwietnia 1997 r. zawarto z Bankiem Ochrony Środowiska S.A. drugą umowę

w sprawie udzielania przez bank kredytów preferencyjnych w tej formie ze środków Narodowego Funduszu

na łączną kwotę 80 mln zł. Linie były przeznaczone na

przedsięwzięcia z zakresu

- wymiany istniejącego oświetlenia na oświetlenie

energooszczęd ne,

inwestycji energooszczędnych dotyczących centralnego ogrzewania i ciepłej wody,

-

ochrony wody,

-

zagospodarowania odpadów stałych,

-

modernizacji stacji uzdatniania wody,

-

wykorzystania alternatywnych źródeł energii elektrycznej i cieplnej.

odbudowę i remonty urządzeń ochrony wód przed

zanieczyszczeniem wraz z kanalizacją i przyłącza­

mi,

odbudowę, remonty i modernizację obiektów słu­

żących do zagospodarowania odpadów oraz naprawy i zakupu urządzeń, a także środków trans-

portu do usuwania i unieszkodliwiania odpadów

oraz ich gospodarczego wykorzystywania,

nych.

-

Poz. 148

176-

-

odbudowę, remonty i modernizację ujęć wody oraz

stacji uzdatniania wody.

Udzielono 3087 kredytów w kwocie 56,1 mln zł.

Średnia kwota kredytu udzielonego w ramach linii kredytowych wyniosła 18,2 tys. zł. Łącznie na pomoc finansową w ramach linii wydano w 1997 r. 55,3 mln zł,

co stanowi 58,2% planu. Niepełne wykonanie planu

wynikało w głównej mierze z niewykorzystania środ­

ków uruchomionych na linie kredytowe przeznaczone

na likwidację szkód powodziowych. Spowodowane

było to małym zainteresowaniem wnioskodawców korzystaniem z kredytów.

Wśród zawartych w 1997 r. umów 10 zawarto w celu dofinansowania zakładów najbardziej uciążliwych

dla środowiska, wymienionych na krajowej "Liście 80".

Wielkość pomocy finansowej w 1997 r., wyrażająca

się wielkością kwot ujętych w zawartych umowach z ty-

mi zakładami, wyniosła 289,6 mln zł, tj. była o 83%

(130,4 mln zł) większa niż w roku poprzednim, a zarazem stanowiła 33,1% ogólnej kwoty ujętej w umowach, jakie zostały zawarte w 1997 r.

Dziedziny, na które Narodowy Fundusz udzielił tym

zakładom dofinansowania w 1997 r., ilustruje poniższe

zestawienie

w mln zł

Lp.

Dziedzina

1

2

Ochrona atmosfery

3

4

Ochrona powierzchni ziemi

5

Geologia i górnictwo

Ochrona wód

Monitoring

Ogółem

Kwota wypłat w 1997 r. z tytułu umów zawartych

z zakładami objętymi "Listą 80" wyniosła 195,5 mln zł,

tj. stanowiła 19,2% ogólnej kwoty wypłaconej na cele

ekologiczne. W 1996 r. wypłacono 241,7 mln zł, co

w ogólnych wypłatach stanowiło 22,2%.

Koszt zadania

Liczba umów

1 144,8

5

3

1

15,3

21,8

Kwota umów

259,5

13,5

9,1

15,1

-

1

7,5

1 197,0

10

289,6

-

Pożyczki udzielane przez Narodowy Fundusz mogą

być częściowo umarzane po spełnieniu określonych

warunków, a mianowicie

- zakończeniu inwestycji w pełnym zakresie rzeczowym w terminie określonym w umowach,

-

177-

-

osiągnięciu w terminie efektu ekologicznego,

-

uiszczeniu opłat i kar stanowiących dochód Narodowego Funduszu,

-

spłacie w terminie co najmniej 50% kwoty pożycz­

ki.

Wpłynęły 103 wnioski o umorzenie udzielonych

pożyczek. Spośród nich 37 nie kwalifikowało się do roz-

patrzenia, gdyż nie odpowiadały wymaganym warunkom. Z pozostałych 66 wniosków zaopiniowanych

przez Komisję ds. Umorzeń zostały zaakceptowane 63.

Podjęte zostały decyzje o umorzeniu na kwotę

12289 tys. zł, z czego na umowy obejmujące zadania

w poszczególnych dziedzinach przypadało

Poz. 148

opłat i kar zostały zrekompensowane większymi wpły­

wami z tytułu odsetek od pożyczek oraz dochodami

z działalności kapitałowej i finansowej (o 143,1 mln zł).

Realizacja poszczególnych części dochodów przedstawiała się następująco

1) wpływy z tytułu opłat i kar wyniosły 653 510 tys. zł

i stanowiły 82,4% wykonania planu; główną przyczyną uzyskania w 1997 r. takiego wyniku była niska ściągalność opłat wynosząca 70%, zaś w województwie katowickim, gdzie z płatnościami zalegają przede wszystkim kopalnie węgla kamiennego

-27%;

-

ochrona atmosfery

2523 tys. zł, tj. 20,5%,

-

ochrona wód

8444 tys. zł, tj. 68,9%,

2) wpływy z tytułu opłat za wydobycie kopalin

w 1997 r. wyniosły 100.607 tys. zł, tj. 77,4% planowanej kwoty, i były mniejsze o 2,1% w stosunku do

roku 1996;

-

ochrona powierzchni ziemi

715 tys. zł, tj. 5,7%,

3) wpływy z tytułu odsetek od udzielonych pożyczek

-

pozostałe dziedziny

607 tys. zł, tj. 4,9%.

Umorzeniem objęto 16,9% ogólnej kwoty pożyczek.

Umorzenia dotyczyły 48% jednostek samorządu terytorialnego, 52% przedsiębiorstw i spółek prawa handlowego. Umorzenia obejmują raty przewidziane do spła­

ty w roku 1997 w kwocie 1 939 tys. zł, w 1998 r.

7 141 tys. zł oraz 3 209 tys. zł w dalszych latach.

Uwzględniając decyzje umorzeniowe z lat poprzednich, umorzenia obciążające wydatki Narodowego Funduszu w roku sprawozdawczym wyniosły 4716 tys. zł.

Kwota ta stanowiła 0,6% wypłaconych w ciągu roku

pożyczek (781,8 mln zł). Oznaczało to wykonanie

w 18,9% planu rocznego wynoszącego 25,0 mln zł, natomiast w porównaniu do 1996 r. - zmniejszenie

o 77,2%. Było to efektem zamierzonego ograniczenia

tych wydatków w związku z koniecznością wygospodarowania środków na likwidację skutków powodzi.

W celu zwiększenia środków na finansowanie inwestycji ekologicznych stosowane były dopłaty do

oprocentowania kredytów, udzielanych ze środków

własnych banków. Dopłaty te wyniosły 31,5 mln zł, tj .

o 4,2 mln zł więcej niż w roku poprzednim, i pozwoliły

na udzielenie kredytów ze środków banków w kwocie

183,0 mln zł. Wypłaty w 1997 r. wyniosły 140,8 mln zł.

6. Sytuacja finansowa

Dochodami Narodowego Funduszu

są głównie

wpływy z opłat i kar za gospodarcze korzystanie ze śro­

dowiska oraz za szczególne korzystanie z wód i urzą­

dzeń wodnych, a także wpływy z opłat eksploatacyjnych.

Dochody Narodowego Funduszu w 1997 r. wynio103,1% planu oraz

wzrost w stosunku do wykonania planu w 1996 r.

o 17,1%. Na ogólny poziom osiągniętych dochodów

wpłynęła przede wszystkim pomyślna realizacja wpły­

wów z tytułu działalności kredytowo-pożyczkowej oraz

działalności kapitałowej, pomimo nieuzyskania planowanego poziomu wpływów z tytułu opłat i kar. Mniejsze niż planowano (o 139,5 mln zł) wpływy z tytułu

wyniosły

207062 tys. zł, tj. 161,8% planowanej

kwoty, oraz o 28,5% powyżej wykonania planu

w 1996 r., głównie na skutek poprawy dyscypliny

płatności ze strony pożyczkobiorców oraz zmniejszenia się liczby tzw. trudnych pożyczek;

4) dochody z działalności kapitałowej i finansowej

w 1997 r. wyniosły 73158 tys. zł, co stanowi 126%

planowanej kwoty, i były wyższe w porównaniu do

1996 r. 01,2%.

Ze środków Narodowego Funduszu udzielono

w 1997 r. pomocy w formie dotacji i dopłat do kredytów preferencyjnych w wysokości 375407 tys. zł, z tego na

-

dopłaty do kredytów preferencyjnych

-

wydatki na potrzeby górnictwa i geologii

- 101 063 tys. zł,

-

dotacje proekologiczne

- 31 507 tys. zł,

- 242 837 tys. zł.

Wydatki bieżące własne (koszty funkcjonowania

Rady Nadzorczej, Zarządu i Biura) wyniosły 16,1 mln zł,

wobec planowanych 17,3 mln zł (realizacja planu

w 93%).

Narodowy Fundusz wypłacił także w 1997 r. tytułem pożyczek na cele ekologiczne 781 801 tys. zł, a należności długoterminowe Narodowego Funduszu z tytułu udzielonych pożyczek na koniec 1997 r. wyniosły

2028850 tys. zł i zwiększyły się o 8,8% w stosunku do

stanu na początek roku.

Stan funduszy własnych zwiększył się z

2 285 382 tys. zł na początek roku do 2 973 361 tys. zł na

koniec 1997 r., tj. o 687 979 tys. zł (o 30,1%).

sły 1 080562 tys. zł, co stanowiło

W kwocie tej znajdowały się

-

środki pieniężne

85395 tys. zł,

- papiery wartościowe Skarbu Państwa 107 380 tys. zł,

-

należności z tytułu udzielonych pożyczek

-

zobowiązania (minus)

2 028850 tys. zł,

6 446 tys. zł.

-

178-

Poz. 148

Działalność, wyniki i sytuację finansową Narodowego Funduszu w 1997 r. i dwu latach poprzednich charakteryzują następujące dane liczbowe

w tys. zł

Lp.

Wyszczególnienie

1

1997 r.

1996 r.

%

1995 r.

1996 r.

1997 r.

Udzielona pomoc na cele ekologiczne (pożyczki,

dotacje, dopłaty i umorzenia)

870926

1 137201

1056145

92,9

2

Udzielone dotacje na rzecz geologii i górnictwa

87814

132058

101063

76,5

3

Należności na koniec roku z tytułu

opłat eksploatacyjnych oraz koncesyjnych

90575

128125

188129

146,8

1331048

1954044

2453267

125,5

zawartych umów pożyczek i dotacji

837071

883391

819806

92,8

6

Wartość udziałów i akcji w spółkach

91080

111 911

165662

148,0

7

Wartość własnego rzeczowego majątku

trwałego netto

10693

16046

21779

135,7

Uzyskana nadwyżka (zysk bilansowy)

przychodów własnych nad kosztami

185467

221 479

250023

112,9

9

Stan funduszy własnych na koniec roku

1 765332

2285382

2973361

130,1

10

Stan środków pieniężnych krajowych

na koniec roku

284272

96073

160196

166,7

Stan środków pieniężnych zagranicznych

na koniec roku

87695

39762

32645

82,1

4

5

8

11

Należności na koniec roku z tytułu spłat

rat kapitałowych

Zobowiązania na koniec roku z tytułu

7. Działalność organów Narodowego Funduszu

Rada Nadzorcza odbyła 14 posiedzeń, na których

podjęła 43 uchwały oraz zapoznała się z 21 informacja-

mi.

Rada Nadzorcza uchwaliła plan działalności Narodowego Funduszu na 1997 r., kryteria wyboru przedsięwzięć finansowanych ze środków Narodowego Funduszu oraz listę przedsięwzięć priorytetowych przewidzianych do finansowania ze środków Narodowego

Funduszu w roku 1997. W lipcu Rada Nadzorcza upoważniła Zarząd do dysponowania kwotą 20 mln zł na

cele związane z usuwaniem skutków powodzi, w tym

8 mln zł na doposażenie straży pożarnej oraz do stosowania odstępstw od obowiązujących w Narodowym

Funduszu zasad przyznawania pomocy finansowej na

usuwanie szkód w środowisku spowodowanych przez

powódź. Pozwoliło to na przyspieszenie wypłaty środ­

ków oraz na wyższe dofinansowania.

Rada Nadzorcza rozpatrzyła 122 wnioski o dofinansowanie zadań z zakresu ochrony środowiska kwotą

wyższą niż 500 tys. zł i zatwierdziła 109 wniosków na

kwotę 627,3 mln zł, w tym 49 wniosków o przyznanie

dotacji w kwocie 112,2 mln zł .

Wykonując funkcje

w tym załatwiania pism interwencyjnych, zgodności

podjętych decyzji z obowiązującym prawem, wykonywania przez Narodowy Fundusz zadań nadzoru właści­

cielskiego w spółkach z udziałem tego funduszu oraz

kosztów działalności.

Rada Nadzorcza powoływała i odwoływała przedstawicieli Narodowego Funduszu w radach nadzorczych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska

i gospodarki wodnej.

Członkowie Rady współdziałali w trybie roboczym

w przygotowywaniu ważniejszych dokumentów Narodowego Funduszu.

Zarząd odbył w 1997 r. 84 posiedzenia. Praca Zarzą­

du koncentrowała się na

-

przygotowywaniu, przy współudziale Ministerstwa

OŚZNiL oraz wojewódzkich funduszy ochrony śro­

dowiska i gospodarki wodnej, listy przedsięwzięć

priorytetowych przewidzianych do finansowania

ze środków Narodowego Funduszu w roku 1997,

-

przygotowywaniu przedkładanych Radzie Nadzorczej wniosków o zatwierdzenie dofinansowania

przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska kwotą przekraczającą 500 tys. zł,

-

wykonywaniu uchwał i zaleceń Rady Nadzorczej,

nadzoru Rada przeprowadziła

kontrolę działalności bieżącej Narodowego Funduszu,

-

-

179-

inicjowaniu nowych form finansowania zadań

z zakresu ochrony środowiska, takich jak leasing,

fundusz ubezpieczeń i reasekuracji itp.,

-

podejmowaniu uchwał o udzieleniu pożyczek i dotacji,

-

bieżącej analizie stanu konta Narodowego Funduszu i badaniu efektywności wydatkowanych środ­

ków,

-

Poz. 148

8. Roczne sprawozdanie finansowe Narodowego Funduszu (synteza)

Uzyskane w 1997 r. przychody ogółem wyniosły

(ujmowane w rachunku zysków i strat) 280,2 mln zł,

tj. o 68,8% więcej niż zaplanowano, przy czym najwięk­

szy w nich udział (207,1 mln zł) stanowią wpływy z tytułu uzyskanych odsetek od udzielonych pożyczek.

Wpływy te w stosunku do roku poprzedniego były wyż­

sze o 28,5% i o 61,8% wyższe od planowanych .

bieżącej analizie wpływów i podejmowaniu działań służących ich zwiększeniu,

-

podejmowaniu uchwał o umarzaniu pożyczek,

-

podejmowaniu uchwał o zmianie warunków zawartych umów,

-

analizie wniosków o utworzenie spółek prawa

handlowego z udziałem Narodowego Funduszu

lub przystąpienie Narodowego Funduszu do spółek zarejestrowanych,

-

analizie wykorzystania funduszu PHARE, pożyczek

Banku Światowego, zagranicznej pomocy bilateralnej oraz dotacji GEF,

-

bieżącej ocenie pracy Biura Narodowego Funduszu oraz podejmowaniu uchwał doskonalących jego funkcjonowanie,

-

prowadzeniu współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej,

-

opracowaniu procedur szybkiej i skutecznej pomocy w celu likwidacji szkód w środowisku spowodowanych przez powódź,

-

doskonaleniu obsługi wniosków, kontroli przebiegu wykonania umów, jak też metod określania

efektów ekologicznych.

Na likwidację szkód w środowisku spowodowanych przez powódź w urządzeniach ochrony środowi­

ska Zarząd przeznaczył kwotę 150 mln zł w 1997 r. i taką samą sumę na rok 1998.

Pracownicy Biura dokonywali oceny wszystkich

wniosków o dofinansowanie, który wpłynęły do Narodowego Funduszu. Przy ocenie niektórych wniosków

korzystano z ekspertyz wykonywanych na zlecenie.

W roku sprawozdawczym Zarząd zaakceptował 474

wnioski na kwotę 768,6 mln zł, w tym 354 wnioski

o udzielenie dotacji na łączną kwotę 180,3 mln zł. Zarząd zaakceptował także 1058 wniosków o zmianę warunków umów.

Koszty bieżące działalności, czyli koszty utrzymania

Rady Nadzorczej, Zarządu i Biura, wyniosły 16,1 mln zł,

czyli o 35,2% więcej niż przed rokiem, a o 7% mniej

w stosunku do planowanych. Zwiększone zadania Narodowego Funduszu, w tym wprowadzanie programów priorytetowych, realizowano przy zatrudnieniu

niższym średniorocznie o 2,3%, niż planowano na

1997 r.

Należy podkreślić, iż koszty własne w 1997 r. w stosunku do wartości pomocy udzielonej przez Narodowy

Fundusz na cele ekologiczne oraz górnicze i geologiczne stanowiły 1,35% (w roku poprzednim wskaźnik ten

wyniósł 0,94%).

Z działalnością Narodowego Funduszu związane są

koszty finansowe w kwocie 14,1 mln zł w 1997 r., na

które składają się przede wszystkim rezerwy (utworzone zgodnie z ustawą o rachunkowości) na sprawy sporne skierowane do sądu oraz na należności z umów pożyczek udzielonych podmiotom będącym w postępo­

waniu ugodowym, układowym i upadłościowym.

W 1997 r. osiągnięto zysk bilansowy w wysokości

250,0 mln zł. Jest on wyższy od zaplanowanego o 80%

i o 12,9% od osiągniętego w roku 1996. Wzrósł on

w granicach średniorocznego wskaźnika inflacji.

Zysk ten zamierzano podzielić, przeznaczając

-

198,6 mln zł (tj. 79,4%) na zwiększenie funduszu

statutowego,

-

50,0 mln zł (tj. 20,0%) na zwiększenie funduszu rezerwowego, przez co fundusz ten wzrósłby do

200,0 mln zł i stanowiłby rezerwę na finansowanie

ewentualnych strat w działalności Narodowego

Funduszu oraz zabezpieczenie dodatkowych zobowiązań Funduszu,

-

pozostałą kwotę (0,6%) na inne cele (zakładowy

fundusz świadczeń socjalnych, fundusz nagród

i premii rocznych z zysku wraz z obciążeniami).

W roku 1997 Biuro Narodowego Funduszu obsługi­

wało 3141 umów na łączną kwotę 4986,8 mln zł.

Plan wydatków inwestycyjnych własnych wykonano w kwocie 6,6 mln zł, tj. zrealizowano w 95%. Wydatki te obejmowały

Przeprowadzano kontrole zadań realizowanych ze

środków finansowych Narodowego Funduszu. Kontro-

a) zakup dodatkowego budynku

biurowego (II akt notarialny)

1 673,4 tys. zł,

b) rozpoczęcie adaptacji II budynku

biurowego i integrowania

z dotychczasową siedzibą

1 808,4 tys. zł,

le potwierdziły, że realizacja większości z nich była prawidłowa. Usunięcie stwierdzonych uchybień egzekwowano poprzez wstrzymanie wypłat dalszych transz pożyczek i dotacji.

180 -

c) zakupy gotowych dóbr inwestycyjnych

(w tym głównie wyposażen i e

komputerowe i jeden samochód

osobowy przeznaczony na

zastąpienie dotychczas używanego) 694,8 tys. zł,

d) oprogramowanie komputerów

5) likwidacja skażeń gruntów i wód podziemnych produktami ropopochodnymi na terenach zdegradowanych przez wojska Federacji Rosyjskiej,

6) zakup niezbędnego sprzętu w celu doposażenia

Krajowego Systemu Ratowniczego-Gaśniczego

oraz zakup specjalistycznej aparatury kontrolno-pomiarowej na wyposażenie laboratoriów wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska.

103,3 tys. zł,

e) zakup działki (prawa do wieczystego

użytkowania gruntu)

2362,1 tys. zł.

Roczne sprawozdanie finansowe Narodowego

Funduszu zostało zbadane przez firmę audytorską Biu"BILANSro Doradców Finansowo- Księgowych

-REWIO-STANDARD", wybraną przez Radę Nadzorczą

Narodowego Funduszu (uchwała z 30 września

1997 r.). W wyniku badania biegli rewidenci wydali opinię, iż roczne sprawozdanie finansowe zostało przygotowane bez zastrzeżeń.

Istotnym osiągnięciem w zakresie efektów ekologicznych w 1997 r. było

-

ograniczenie emisji, w tym

dwutlenku siarki o 133,8 tys. ton,

pyłów o 21,8 tys. ton,

tlenków azotu o 4,7 tys. ton,

tlenku węgla o 11,9 tys. ton,

-

stworzenie warunków oczyszczania ścieków w ilości 1 019,3 tys. m 3fd,

-

wybudowanie 958 km kolektorów ścieków,

-

wybudowanie 63 km

wych,

9. Podsumowanie

Do najważniejszych zadań ekologicznych dofinansowanych ze środków Narodowego Funduszu należa­

ły

wałów

zwiększenie pojemności

przeciwpowodzio-

1) budowa i modernizacja urządzeń ograniczających

emisję gazów i pyłów,

-

2) modernizacja kotłowni i ciepłowni oraz systemów

grzewczych,

-

wzrost pojemności wysypisk odpadów komunalnych posiadających zabezpieczenie przed rozprzestrzenianiem się o 1 400 tys. m 3 ,

-

zakończenie prac związanych ze sczerpywaniem

paliwa z gruntów oraz likwidacja odpadów innych

na terenie 5 baz wojsk b. ZSRR.

3) budowa oczyszczalni ścieków i kanalizacji,

zbiorników retencyjnych

o 1245 tys. m 3 ;

4) budowa składowisk odpadów oraz stacji termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych;

149

KOMUNIKAT PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO

z dnia 15 marca 1999 r.

w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstW' bez wypłat nagród

z zysku w lutym 1999 r.

Na podstawie § 56 ust. 1 i art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U.

Nr 140, poz. 939, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063 i Nr 162,

poz. 1118 oraz z 1999 r. Nr 11, poz. 95) ogłasza się, iż

przec i ętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze

przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w lutym

1999 r. wyniosło 1 619,41 zł.

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego

T. Toczyński

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski"

Al. Ujazdowskie 1/3,00-583 Warszawa, P-29

Skład, druk i kolportaż: Wydział Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52 i 694-67-03; fax: 694-64-77 , 694-62-06

Tł oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady ,Ministrów,

ul. Powsińska 69/71 , 02-903 Warszawa

Zam . 9IW/C/99

ISSN 0209-214X

.

Cena 3 zł 52 gr