Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 22 września 1998 r. ustalająca wytyczne w sprawie zadań i trybu pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczące przygotowania, przeprowadzenia i ustalenia wyników głosowania oraz przekazania protokołów i dokumentów z głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz Rady miasta stołecznego Warszawy, zarządzonych na dzień 11 października 1998 r.

§ 1. Ustala się wytyczne w sprawie zadań i trybu

pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczące

przygotowania, przeprowadzenia i ustalenia wyników

głosowania oraz przekazania protokołów i dokumen-

tów z głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz Rady miasta stołecz­

nego Warszawy, zarządzonych na dzień 11 październi­

ka 1998 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia

i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

F. Rymarz

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

N r 33

Warszawa, dnia 5 października 1998 r.

TREŚĆ

Poz.

UCHWAŁY

480 -

481 -

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 22 września 1998 r. ustalająca wytyczne w sprawie

zadań i trybu pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczące przygotowania, przeprowadzenia i ustalenia wyników głosowania oraz przekazania protokołów i dokumentów

z głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz

Rady miasta stołecznego Warszawy, zarządzonych na dzień 11 października 1998 r.

705

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 22 września 1998 r. w sprawie ustalenia wzorów

protokołów i zestawień sporządzanych przez obwodowe i terytorialne komisje wyborcze

oraz zaświadczeń o wyborze na radnego, stosowanych w wyborach do rad gmin, rad

powiatów i sejmików województw oraz do Rady miasta stołecznego Warszawy .

714

480

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 22 września 1998 r.

ustalająca wytyczne w sprawie zadań i trybu pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczące przygotowania, przeprowadzenia i ustalenia wyników głosowania oraz przekazania protokołów i dokumentów z głosowa­

nia w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz Rady miasta stołecznego Warszawy, zarządzonych na dzień 11 października 1998 r.

Na podstawie art. 11 ust. 2, art. 56 ust. 2 i art. 57

ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza

do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

(Dz. U. Nr 95, poz. 602) Państwowa Komisja Wyborcza

uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 22 września 1998 r. (poz. 480)

WYTYCZNE

w sprawie zadań i trybu pracy obwodowych komisji wyborczych, dotyczące przygotowania, przeprowadzenia

i ustalenia wyników głosowania oraz przekazania protokołów i dokumentów z głosowania w wyborach do rad

gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz Rady miasta stołecznego Warszawy, zarządzonych na dzień

11 października 1998 r.

Ilekroć w treści "Wytycznych" powołuje się przepisy Ordynacji z 1998 r., oznacza to ustawę z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95,

poz. 602); powołanie przepisów ustawy warszawskiej

oznacza ustawę z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195,

Nr 86, poz. 396 oraz z 1995 r. Nr 124, poz. 601).

1. Pierwsze posiedzenia

obwodowych komisji wyborczych

Poz. 480

sjami wyborczymi oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast). Tematyka szkoleń powinna obejmować

Obwodowe komisje wyborcze powołane do przeprowadzenia wyborów do rad gmin na podstawie art.

18 ust. 1 Ordynacji z 1998 r. przeprowadzają głosowa­

nie i ustalają wyniki głosowania w obwodzie także

w wyborach do rad powiatów i sejmików województw

oraz w wyborach do Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic

w gminie Warszawa-Centrum (art. 131 ust. 1 i art. 159

ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Ordynacji z 1998 r. oraz art. 33 ust. 2

ustawy warszawskiej).

Pierwsze posiedzenia obwodowych komisji wyborczych organizuje wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Komisje na pierwszym posiedzeniu zbierają się nie

później niż w 5 dniu od powołania i wybierają ze swego składu przewodniczącego i zastępcę przewodniczą­

cego komisji. Osoby wchodzące w skład obwodowych

komisji, będące pracownikami samorządowymi gminy, są z urzędu członkami tych komisji i nie mogą peł­

nić w komisji funkcji przewodniczącego i zastępcy

przewodniczącego komisji (art. 18 ust. 2-4 Ordynacji

z 1998 r.).

Zasady organizacji pracy obwodowych komisji wyborczych, w tym sposób wyboru przewodniczącego

i zastępcy przewodniczącego komisji, określa regulamin obwodowych komisji wyborczych, ustalony

uchwałą Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

12 sierpnia 1998 r. (Monitor Polski Nr 27, poz. 389) .

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) podaje do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty,

niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisji informację o jej składzie, z uwzględnieniem pełnionych funkcji.

Informację o składzie komisji wywiesza się także w lokalu wyborczym (art. 18 ust. 5 Ordynacji z 1998 r.).

Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy obwodowej komisji zapewnia wójt (burmistrz, prezydent

miasta) - art. 23 ust. 3 Ordynacji z 1998 r. W szczególności organizuje on pierwsze posiedzenie komisji, wydaje członkom komisji zaświadczenia o członkostwie

i pełnionej w komisji funkcji, wypłaca świadczenia

przysługujące członkom komisji, zaopatruje komisję

w materiały biurowe, przygotowuje lokal do głosowa­

nia, zapewnia sporządzenie i przekazanie spisu wyborców, udziela pomocy przy przekazaniu i zabezpieczeniu

kart do głosowania i pieczęci komisji, zapewnia także

komisji środki transportu, łączności itp.

2. Zadania obwodowej komisji wyborczej

do dnia wyborów

Członkowie komisji są obowiązani czynnie uczestniczyć we wszystkich pracach komisji oraz w szkole-

niach. Udział wszystkich członków komisji w szkoleniach jest obowiązkowy, a nieobecność może być

usprawiedliwiona jedynie ważnymi względami.

Zorganizowanie szkoleń członków obwodowych

komisji jest zadaniem wojewódzkiego komisarza wyborczego i jego zastępców na obszarze ich właściwości

terytorialnej, we współdziałaniu z terytorialnymi komi-

• organizację przygotowań do dnia wyborów,

• sposób przeprowadzenia głosowania w obwodzie,

• sposób ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i prawidłowe sporządzenie protokołu głosowania,

• tryb przekazywania protokołów głosowania w obwodzie oraz zasady usuwania w protokołach nieprawidłowości stwierdzonych przez komisje terytorialne,

• postępowanie z dokumentami z wyborów.

W czasie szkoleń członkowie komisji zapoznają się

z przepisami prawa wyborczego, w tym z wytycznymi

i wyjaśnieniami Państwowej Komisji Wyborczej w zakresie ich zadań i obowiązków. Członkowie komisji powinni zapoznać się z formularzami i drukami, które bę­

dą stosować w dniu głosowania, tj. z formularzem spisu wyborców, wzorami kart do głosowania i protokołami. Należy zasygnalizować, że w niektórych obwodach głosowanie będzie przeprowadzane dla więcej

niż jednego okręgu w wyborach do rad gmin oraz że

w miastach na prawach powiatu nie przeprowadza się

wyborów do rad powiatów. Powinni oni także zostać

zapoznani z treścią oraz sposobem wypełniania protokołów głosowania w obwodzie w wyborach do poszczególnych rad, tj. do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa (a na obszarze m.st. Warszawy

także w wyborach do Rady m. st. Warszawy, a w gminie Warszawa-Centrum do rad dzielnic). Do celów

szkoleniowych należy wykorzystać kserokopie formularzy protokołów oznaczone wyraźnym napisem "Egzemplarz szkoleniowy".

Najpóźniej na 4 dni przed dniem wyborów obwodowa komisja skontroluje stan przygotowania lokalu,

w którym odbędzie się głosowanie. Dokonując kontroli należy mieć na uwadze, że lokal wyborczy powinien

być łatwo dostępny dla głosujących, w tym dla wyborców niepełnosprawnych, że w lokalu muszą znajdować

się: godło państwowe, urna takich wymiarów, aby pomieściła wszystkie oddane karty do głosowania, miejsca za osłonami (kabiny i podobne urządzenia) zapewniające tajność głosowania, przygotowane w takiej

liczbie, aby zapewniały sprawny jego przebieg. Miejsca zapewniające tajność głosowania powinny być wyposażone w przybory do pisania.

W lokalu wyborczym wywiesza się na widocznym

miejscu wyłącznie urzędowe obwieszczenia

• o numerze i granicach okręgów wyborczych w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa (na obszarze Warszawy także w wyborach do Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic w gminie Warszawa-Centrum) oraz o liczbie radnych wybieranych w tych okręgach,

• o numerach i granicach obwodów głosowania oraz

siedzibach obwodowych komisji wyborczych,

• o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych,

numerach i nazwach tych list, wraz z danymi o kandydatach do poszczególnych rad,

• o skreśleniu z listy kandydatów nazwiska kandydata, które pozostało na karcie do głosowania, wraz

z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej karcie (art. 113 ust. 2 Ordynacji z 1998 r.),

• o unieważnieniu rejestracji listy kandydatów, która

pozostała na karcie do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej karcie

(art. 113 ust. 3 Ordynacji z 1998 r.),

• plakat informacyjny o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu, według wzoru ustalonego

przez Państwową Komisję Wyborczą (art. 48 ust. 3

Ordynacji z 1998 r.).

W lokalu oraz na terenie budynku, w którym będzie

przeprowadzone głosowanie, nie mogą być umieszczone plakaty i napisy o charakterze agitacyjnym

(art. 48 ust. 1 Ordynacji z 1998 r.). Kontroli przestrzegania tego zakazu dokonują członkowie komisji bezpośrednio przed dniem głosowania oraz ponownie przed

rozpoczęciem głosowania. W razie umieszczenia takich

plakatów, o fakcie tym powiadamia się - w celu ich

usunięcia - wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

Komisja w swojej siedzibie powinna mieć zapewniony dostęp do telefonu oraz znać numery telefonów,

pod którymi pełnione będą dyżury członków terytorialnych komisji wyborczych, wojewódzkiego komisarza wyborczego lub jego zastępców oraz w urzędzie

gminy.

Stwierdzone braki w przygotowaniu lokalu wyborczego komisja sygnalizuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), a następnie sprawdza, czy zostały

one usunięte.

W terminie do 8 października 1998 r. przewodni czący zwołuje posiedzenie obwodowej komisji poświęcone organizacji pracy komisji w przeddzień

i w dniu wyborów, w tym odbiorowi kart do głosowa­

nia, formularzy protokołów głosowania, pieczęci, spisu wyborców. Do wykonania tego zadania komisja wyznacza co najmniej dwie osoby ze swego składu, przy

czym jedną z nich powinien być przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także miejsce

i sposób przechowywania odebranych materiałów do

dnia wyborów.

Większość obwodowych komisji wyborczych otrzymuje 3 rodzaje kart do głosowania

1) w wyborach do rady gminy,

2) w wyborach do rady powiatu,

3) w wyborach do sejmiku województwa.

W miastach na prawach powiatu, w których rada

miejska będzie pełnić funkcje rady powiatu, komisje

obwodowe otrzymują tylko 2 rodzaje kart do głosowa­

nia

1) w wyborach do rady miasta na prawach powiatu,

2) w wyborach do sejmiku województwa.

Na obszarze m.st. Warszawy wszystkie komisje obwodowe otrzymują 4 rodzaje kart do głosowania, tj.

1) w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowieckiego,

2) w wyborach do Rady Powiatu Warszawskiego,

3) w wyborach do Rady m.st. Warszawy,

4) w wyborach do rad poszczególnych gmin warszawskich,

a komisje obwodowe w gminie Warszawa-Centrum

dodatkowo także karty do głosowania w wyborach do

właściwej rady dzielnicy w tej gminie (5. rodzaj karty).

Obwodowe komisje wyborcze przeprowadzające

w obwodach utworzonych w zakładach

opieki zdrowotnej, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych i innych zakładach tego rodzaju otrzymają karty do głosowania w wyborach do sejmiku województwa, rady powiatu i rady gminy właściwe dla tego okręgu wyborczego, na którego obszarze dany zakład ma siedzibę.

głosowanie

Odbierając materiały upoważnieni członkowie ko-

misji sprawdzają, czy

• karty do głosowania w wyborach do poszczególnych rad zostały dostarczone w odpowiedniej liczbie

oraz czy dotyczą one właściwego okręgu. Jeżeli

w wyborach do rady gminy jeden obwód obejmuje

kilka okręgów wyborczych, komisja jest obowiązana

sprawdzić, czy dostarczono jej karty do wszystkich

okręgów wchodzących w skład takiego obwodu,

• karty do głosowania są prawidłowo wydrukowane,

np. czy nie mają błędów i usterek drukarskich itp.,

• przekazano właściwą liczbę formularzy każdego

z protokołów głosowania, tj. protokołu głosowania

na listy kandydatów na radnych wraz z wkładkami

umożliwiającymi ujęcie w protokole wszystkich zarejestrowanych list w danym okręgu w wyborach do

rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa

(na obszarze Warszawy także w wyborach do Rady

m. st. Warszawy i rady dzielnicy),

• przekazano właściwy spis wyborców. Jeżeli obwody głosowania będą obejmować kilka okręgów wyborczych w wyborach do rady gminy, to komisja

sprawdza, czy spis wyborców w obwodzie został

sporządzony w częściach dotyczących tych okrę­

gów wyborczych; natomiast w obwodach na terenie

szpitali, zakładów karnych i innych zakładów tego

rodzaju spis obejmuje tylko wyborców objętych rejestrem wyborców w gminie, w której znajduje się

dany zakład,

• wykonana została odpowiednia pieczęć komisji (powinna zawierać nazwę komisji, siedzibę i numer obwodu),

• przygotowane zostały dla komisji potrzebne materiały biurowe (poduszka do stempli, arkusze pomocnicze, przybory do pisania, papier, sznurek itd.).

Odbiór dokumentów wyborczych, po ich przeliczeniu, potwierdza się na piśmie wymieniając rodzaj

i ilość otrzymanych materiałów, w szczególnośc i kart

do głosowania do każdej z rad . Protokół odbioru otrzymuje organ dokonujący przekazania, kopię zaś protokołu włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców przekazuje się przewodniczącemu

obwodowej komisji wyborczej w przeddzień głosowa­

nia (art. 38 Ordynacji z 1998 r.). Gdyby zatem przekazanie wymienionych wyżej materiałów wyborczych nastąpiło przed przekazaniem spisu - jego przekazanie

należy potwierdzić odrębnie .

3. Dzień głosowania

W dniu głosowania w lokalu wyborczym przy

wszystkich czynnościach obwodowej komisji mogą być

obecni mężowie zaufania, którzy przedstawią komisji

zaświadczenie wydane przez pełnomocnika komitetu

wyborczego lub upoważnioną przez niego osobę, o której mowa wart. 101 ust. 2 Ordynacji z 1998 r., sporządzo­

ne według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję

Wyborczą uchwałą z dnia 24 sierpnia 1998 r. (Monitor

Polski Nr 29, poz. 411). Zaświadczenia wydane poszczególnym mężom zaufania przez pełnomocników komitetów wyborczych muszą zawierać wszystkie elementy

ustalone w uchwale Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 24 sierpnia 1998 r., co nie wyklucza możliwości ich

zróżnicowanego wyglądu i układu graficznego.

Mężowie zaufania zgłaszają się do obwodowej komisji w dniu głosowania. Komisja sprawdza zgodność

treści przedłożonego zaświadczenia z ustalonym wzorem oraz tożsamość osoby okazującej zaświadczenie,

mając także na uwadze, że funkcji męża zaufania w danym obwodzie głosowania nie może pełnić osoba kandydująca na radnego w okręgu wyborczym właściwym

dla tego obwodu.

Pełnomocnik komitetu wyborczego może wyznaczyć po jednym mężu zaufania do każdej obwodowej

komisji wyborczej na obszarze okręgu wyborczego,

w którym zgłoszona przez niego lista została zarejestrowana (art. 111 ust. 2 Ordynacji z 1998 r.). Mąż za-

ufania jest przedstawicielem listy kandydatów na radnych, reprezentującym ich interesy w czasie głosowa ­

nia i ustalania wyników głosowania w obwodzie (art.

111 ust. 1 Ordynacji z 1998 r.). W sytuacji gdy listy tego

samego komitetu wyborczego w wyborach do poszczególnych rad zgłosili różni pełnomocnicy, jest

możliwe, że każdy z nich wyznaczy męża zaufania

i wówczas w komisji obwodowej będzie np. 3 mężów

zaufania tego samego komitetu, a każdy z nich będzie

reprezentował interesy kandydatów z innej listy tego

komitetu, tj. zarejestrowanej np. w wyborach do rad

gmin, rad powiatów i sejmików województw. Sytuacja

taka jest dopuszczalna.

Mężowie zaufania mogą nosić identyfikatory wy-

łącznie z imieniem, nazwiskiem i funkcją oraz nazwą Ii-

Poz. 480

sty, którą reprezentują, np. Jan Zaworski - mąż zaufania - lista Nr 11 komitetu A - w wyborach do rady

powiatu. Wielkość identyfikatorów, a także ich układ

graficzny nie mogą być zróżnicowane w takim stopniu,

aby wyborcy mogli je uznać za element agitacji wyborczej. Komisja, w m i arę możliwości , powinna odpowiednio wcześnie zaopatrzyć się w jednakowe identyfikatory, które po wypełnieniu otrzymają mężowie zaufania .

Przewodniczący komisji bądź jego zastępca informuje męża zaufania o przysługujących mu prawach, tj.

obserwacji wszystkich czynności wykonywanych przez

komisję w dniu głosowania (art. 43 ust. 2 Ordynacji

z 1998 r.). Powinien także wskazać mężom zaufania

miejsce w lokalu wyborczym, które umożliwi im obserwację przebiegu głosowania. Niedopuszczalne jest wykonywanie przez mężów zaufania jakichkolwiek czynności wyborczych w zastępstwie członków komisji. Nie

mogą oni także udz i elać pomocy wyborcom w czasie

głosowania (art. 46 Ordynacji z 1998 r.) ani udzielać informacji o sposobie głosowania, nawet wówczas, gdy

wyborca zwróci się w tej sprawie do męża zaufania.

Przewodniczący komisji bądź jego zastępca mogą wydawać polecenia o charakterze porządkowym, jeżeli

uznają, że działania mężów zaufania wykraczają poza

ich uprawnienia. Fakt ten należy odnotować we

wszystkich protokołach głosowania.

W dniu głosowania komisja zbiera się w lokalu wyborczym w możliw i e pełnym składzie na tyle wcześnie , aby wykonać wszystkie czynności związane

z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż

o godz. 500 • Informację o godzinie rozpoczęcia pracy

podaje się do publicznej wiadomości, w szczególności

przez jej wywieszenie w lokalu wyborczym i w urzę­

dzie gminy. Komisja powinna w tym zakresie współ­

działać z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta).

Informacja ta jest n i ezbędna, aby mężowie zaufania

mogli być obecni przy wszystkich czynnościach obwodowej komisji.

Przed rozpoczęciem głosowania obwodowa komisja wyborcza

1) przyjmuje dostarczone jej dokumenty,

2) dokonuje przeliczenia kart do głosowania nie w wyborach do poszczególnych rad,

odręb­

3) ostemplowuje swoją pieczęcią, kolorowym tuszem,

karty do głosowania; karty stempluje się w oznaczonym miejscu . Zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego, tj . przed godziną 600 • W razie niemożności

wykonania tej czynności przed rozpoczęciem głoso­

wania, należy ostemplować karty bezpośrednio po

godzinie 600 ; czynność tę wykonuje się w lokalu wyborczym; niedopuszczalne jest wynoszenie kart do

innego pomieszczenia. Po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią

komisji odpowiednio zabezpieczyć. Potrzebę

ostemplowania kart przed rozpoczęciem głosowa­

nia uzasadniają względy praktyczne, bowiem opatrywanie kart pieczęcią w czasie głosowania rodzi

niebezpieczeństwo pomyłek, dezorganizuje pracę

komisji i opóźnia przebieg głosowania, a ponadto

moźe prowadzić do zagubienia pieczęci,

4) rozkłada spis wyborców oraz karty do głosowania

w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania;

w szczególności w obwodach obejmujących kilka

okręgów w wyborach do rady gminy spis i właści­

we karty do głosowania rozkłada się według tych

okręgów,

5) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka

ją i opieczętowuje; urna powinna być ustawiona

w takim miejscu, aby była przez cały czas głosowa­

nia widoczna dla członków komisji; możliwe jest

także wyznaczenie jednego członka komisji, którego zadaniem będzie czuwanie przy urnie,

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym znajdują się

urzędowe obwieszczenia; w razie stwierdzenia braków w tym zakresie, komisja podejmuje działania

dla ich usunięcia,

7) sprawdza, czy w lokalu wyborczym, a także wewnątrz i na zewnątrz budynku, w którym znajduje

się lokal, nie ma materiałów agitacyjnych, a w razie ich stwierdzenia, zapewnia ich usunięcie. Kontrolę taką należy przeprowadzać również w toku

głosowania.

o godzinie 6 komisja otwiera lokal wyborczy. Od

00

chwili rozpoczęcia głosowania do czasu jego zakończe­

nia komisja wykonuje swoje zadania w składzie co najmniej 3-osobowym, w tym zawsze z udziałem przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy.

Członkowie komisji są obowiązani nosić identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną

w komisji.

Lokale wyborcze w obwodach utworzonych w zakła­

dach opieki zdrowotnej, pomocy społecznej, zakładach

karnych bądź innych zakładach tego rodzaju mogą być

otwarte w innych godzinach niż przewidziane w ustawie. Ustaleń o czasie głosowania w takich obwodach

dokonuje obwodowa komisja wyborcza w uzgodnieniu

z właściwą terytorialną komisją wyborczą. O ustaleniach tych powiadamia się wcześniej wyborców przez

wywieszenie informacji bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) oraz wojewódzkiego komisarza wyborczego

bądź jego zastępcę (art. 40 ust. 2 Ordynacji z 1998 r.).

Przed wydaniem wyborcy kart do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub innego dokumentu umożliwiają­

cego stwierdzenie tożsamości (art. 44 ust. 1 Ordynacji z 1998 r.); stosuje się zasadę, że dla stwierdzenia tożsamości jest wymagane okazanie dokumentu ze zdjęciem,

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowa­

nia w tym obwodzie, sprawdzając, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców; jeżeli nazwisko

wyborcy jest ujęte w spisie, komisja wydaje mu

karty do głosowania,

3) dopisuje do spisu i dopuszcza do głosowania wyborcę, którego nazwiska nie ma w spisie

• jeżeli udokumentuje on, że stale zamieszkuje na

terenie danego obwodu głosowania (może to

uczynić, np. okazując dowód osobisty z wpisem

o zameldowaniu na pobyt stały na obszarze obwodu albo decyzję wójta o wpisaniu do rejestru

wyborców na wniosek zainteresowanego), a

• organ ewidencji w urzędzie gminy potwierdzi, że

osoba ta jest wpisana do rejestru wyborców

w gminie; potwierdzenia tego dokonuje członek

komisji faksem, telefonicznie bądź w inny sposób,

sporządzając odpowiednią notatkę; potwierdzenia te dołącza się do spisu

(art. 44 ust. 2 Ordynacji z 1998 r.).

Komisja nie jest uprawniona do dopisywania nazwisk innych wyborców do spisu ani do dokonywania

żadnych zmian, poprawek lub wykreśleń w spisie.

W razie stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi personalnymi wyborcy ujętymi w spisie a danymi

w dokumencie przedstawionym przez wyborcę, komisja powinna wyjaśnić sprawę w urzędzie gminy i w zależności od dokonanych ustaleń rozstrzygnąć o dopuszczeniu do głosowania.

Przy wydawaniu kart do głosowania komisja baczy,

aby fakt otrzymania kart wyborca potwierdził własno­

ręcznym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu oraz aby podpisy składane były w miejscach (w linii)

odpowiadających nazwiskom; możliwe jest składanie

podpisu bez odwracania spisu. W razie odmowy złoże­

nia podpisu, członek komisji w rubryce spisu "Uwagi"

czyni adnotację - odmowa podpisu - i opatruje ją

swoim podpisem. Podobnie należy postąpić w wypadku, gdy wyborca odmówił przyjęcia jednej z przysługu­

jących mu kart do głosowania. Adnotacja w rubryce

"Uwagi" powinna wówczas brzmieć w skrócie - np.

"bez gminy" lub "bez powiatu" itd., powinna być także

podpisana przez członka komisji wydającego kartę.

Na wniosek wyborcy komisja wyjaśnia mu zasady

głosowania w wyborach do poszczególnych rad oraz

warunki ważności głosu, zgodnie z informacjami

umieszczonymi na kartach do głosowania.

Wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowa­

nia w wyborach do każdej wybieranej rady. Komisja

odmawia powtórnego wydania karty do głosowania

niezależnie od umotywowania prośby wyborcy ojej

ponowne wydanie (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty przez wyborcę, zniszczenia jej).

Wyborcy glosują osobiście; niedopuszczalne jest

za członków rodzin lub za inne osoby

(art. 45 ust. 4 i 5 Ordynacji z 1998 r.).

głosowanie

Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może

udzielić niezbędnej pomocy w głosowaniu jedynie in-

-

710-

ny wyborca; nie może to być ani mąż zaufania, ani czło­

nek komisji (art. 46 Ordynacji z 1998 r.). Komisja czuwa

nad tym, aby pomoc ta miała tylko charakter techniczny; nie może ona polegać na sugerowaniu wyborcy

sposobu głosowania lub na głosowaniu w zastępstwie

tego wyborcy.

Przewodniczący komisji odpowiada za utrzymanie

porządku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania, zakazem prowadzenia agitacji i właści­

wym tokiem czynności podczas głosowania. Ma on

prawo żądać opuszczenia lokalu wyborczego przez

osoby naruszające porządek i spokój, a w razie potrzeby zwraca się do właściwej jednostki Policji o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 50 ust. 1 i 2 Ordynacji

z 1998 r.). Przypadki zakłócenia głosowania odnotowuje się w protokołach głosowania.

W czasie głosowania, tj. od godz. 600 do 20 00 w lokalu wyborczym mogą być obecni dziennikarze legitymujący się wydanymi kartami prasowymi. Dziennikarze

przebywający w lokalu nie mogą na jego terenie przeprowadzać wywiadów ani z członkami komisji, ani

z wyborcami.

Głosowania nie można przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń zostanie ono przejścio­

wo lub trwale uniemożliwione. W sprawie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenia lub odroczenia do

dnia następnego komisja podejmuje uchwałę i podaje

ją do publicznej wiadomości oraz przesyła terytorialnej

komisji wyborczej, wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu bądź jego zastępcy (art. 47 ust. 1 Ordynacji

z 1998 r.).

W razie przerwania lub odroczenia głosowania, komisja zapieczętowuje wlot urny wyborczej, a także w odrębnych pakietach - spis wyborców i nie wykorzystane karty do głosowania, które należy policzyć,

chyba że okoliczności czynią to niemożliwym. Przewodniczący komisji przyjmuje na przechowanie urnę

i wymienione pakiety. Pieczęć komisji przekazuje się na

przechowanie zastępcy przewodniczącego komisji lub

innemu członkowi komisji (art. 47 ust. 2 Ordynacji

z 1998 r.). Z przepisu tego wynika zasada, że pakietów

z dokumentami i urny nie może przechowywać osoba

przechowująca pieczęć komisji. Z czynności tych należy sporządzić protokół.

Po zamknięciu lokalu wyborczego i po zakończeniu

głosowania komisja przystępuje, w możliwie pełnym

składzie, do wykonania kolejnych czynności wyborczych. W lokalu wyborczym poza członkami komisji

mogą przebywać wyłącznie mężowie zaufania; nie mogą oni jednak uczestniczyć w liczeniu głosów oraz ustaleniu wyników głosowania. Ich rola ogranicza się do

obserwacji czynności wykonywanych przez komisję.

Mężowie zaufania nie są uprawnieni do współdecydo­

wania z członkami komisji o ważności głosów oddanych na poszczególnych kartach, ważności kart itp.

Przy sporządzaniu protokołu głosowania mogą oni

wnosić w tych sprawach do protokołu uwagi z wymienieniem konkretnych zarzutów. Członkowie komisji reprezentujący ten sam komitet wyborczy co określony

mąż zaufania nie mogą czynić z nimi wspólnych ustaleń lub odbywać konsultacji dotyczących wykonania

czynności wyborczych.

Pierwszą czynnością komisji jest zaklejenie i opie-

czętowanie

wlotu urny. Komisja przelicza następnie

nie wykorzystane karty do głosowania odrębnie do

każdej z rad. Karty po przeliczeniu należy zapakować

w odrębne pakiety, właściwie je oznaczyć i opieczęto­

wać. Liczbę nie wykorzystanych kart do głosowania

wpisuje się w pkt 5 na str. 1 właściwych protokołów

głosowania w obwodzie.

Kolejno należy ustalić liczbę osób uprawnionych

do głosowania. Jest nią liczba osób umieszczonych

w spisie wyborców, łącznie z osobami dopisanymi

przez komisję w trakcie głosowania. Tak ustalona liczba jest wpisywana w odpowiedniej rubryce protokołu

(we wszystkich protokołach - w pkt 2 na str. 1).

Kolejną czynnością jest ustalenie liczby wyborców,

którym wydano karty do głosowania; ustalenia tego

dokonuje się na podstawie liczby podpisów wyborców

potwierdzających otrzymanie kart do głosowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na adnotacje umieszczone w rubryce "Uwagi" spisu odnoszące się do wypadków, w których wyborcy nie pobrali wszystkich kart

do głosowania, np. pobrali tylko do gminy bądź tylko

do powiatu i sejmiku województwa. Ustalone liczby

(mogą one być różne z powodów wyżej przedstawionych) wpisuje się w pkt 4 na str. 1 wszystkich protokołów głosowania.

4. Czynności wstępne dotyczące

ustalania wyników glosowania w obwodzie

Komisja wpisuje następnie do protokołów ustalone w wyniku przeliczenia liczby otrzymanych kart do

głosowania (w pkt 3 na str. 1). Na podstawie danych

wpisanych już do protokołów (w pkt 3, 4 i 5) komisja

sprawdza rozliczenie kart do głosowania, tzn. czy liczba kart wydanych wyborcom i liczba kart nie wykorzystanych stanowią w sumie liczbę kart otrzymanych

przed rozpoczęciem głosowania. W razie stwierdzehia .

niezgodności, należy ponownie ustalić liczbę osób,

którym wydano karty do głosowania, a jeżeli wynik

rozliczenia kart do głosowania będzie ten sam - przy-

Punktualnie o godz. 20 00 obwodowa komisja wyborcza zamyka lokal wyborczy; osobom przybyłym do

lokalu przed tą godziną należy umożliwić oddanie gło­

su.

w protokołach w pkt 10; w punkcie tym wpisuje się także przyczynę ewentualnych niezgodności między liczbą kart wydanych wyborcom a kartami wyjętymi

z urny. Rozliczenia kart dokonuje się osobno w wybo-

Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza

protokolarnie, czy pieczęcie na urnie i pakiecie z kartami nie ' zostały naruszone (art. 47 ust. 2 Ordynacji

z 1998 r.). Przerwanie lub odroczenie głosowania komisja odnotowuje we wszystkich protokołach głosowa­

nia.

puszczalną

przyczynę

niezgodności

należy

podać

-

711 -

rach do poszczególnych rad. W razie braku miejsca

w protokole na opisanie przyczyn rozbieżności, należy

dokonać tego na oddzielnej kartce stanowiącej załącz­

nik do protokołu. W protokole należy zamieścić informację o sporządzeniu załącznika.

Po wykonaniu powyższych czynności komisja przystępuje do otwarcia urny; wcześniej sprawdza, czy pie-

Poz. 480

skreślonego kandydata lub przy nazwisku kandydata

z listy unieważnionej.

Jeżeli wyborca postawił znak "x" przy nazwisku

kandydata skreślonego z listy oraz przy nazwisku innego kandydata z tej lub innej listy, to głos taki jest waż­

ny i zaliczany kandydatowi, którego nazwisko nie zostało skreślone.

częcie na urnie oraz na wlocie do urny nie zostały na-

ruszone. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny, aby poszczególne karty nie uległy uszkodzeniu.

Po otwarciu urny komisja wydziela karty całkowi­

cie przedarte na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach (art. 52 ust. 4 Ordynacji z 1998 r.). Karty te należy zapakować w pakiet,

opieczętować go, oznaczyć i odłożyć.

Komisja wydziela następnie karty nieważne, tj. karty inne niż urzędowo ustalone lub nie opatrzone pieczęcią obwodowej komisji wyborczej (art. 116 Ordynacji z 1998 r.). Karty te należy policzyć osobno do poszczególnych rad, a ich liczbę wpisać w pkt 6lit. a) protokołów. Kart tych nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach wyników głosowania.

Pozostałe karty są kartami ważnymi; na ich podstawie ustala się wyniki głosowania; należy je policzyć

osobno do poszczególnych rad, a ich liczbę wpisać

w pkt 6 lit. b) protokołów. Suma kart nieważnych i kart

ważnych stanowi liczbę kart, którą wpisuje się w pkt 6

protokołów - oddano kart do głosowania.

Po dokonaniu tych czynności komisja pakuje karty

nieważne osobno do poszczególnych rad, pakiety

z kartami pieczętuje, opisuje i odkłada. Na podstawie

kart ważnych komisja będzie ustalała wyniki głosowa­

nia w obwodzie. Do dalszych czynności należy pozostawić jeden rodzaj kart, np. w wyborach do rad gmin,

a pozostałe karty odłożyć i zabezpieczyć.

5. Postępowanie w razie skreślenia kandydata

z zarejestrowanej listy bądź unieważnienia rejestracji

listy kandydatów

Przy ustalaniu wyników głosowania uwzględnia się

możliwe przypadki pozostawienia na kartach do głoso­

wania nazwisk skreślonych kandydatów oraz pozostawienia unieważnionych list.

Jeżeli

terytorialna komisja wyborcza

dokonała

skreślenia kandydata z listy albo unieważniła rejestra-

cję listy po wydrukowaniu kart do głosowania, to lista

taka bądź taki kandydat będą znajdować się na kartach

do głosowania. Mimo że informacja o tym wywieszona będzie w lokalu wyborczym, mogą wystąpić sytuacje, że wyborcy oddadzą głosy na takie listy bądź kandydatów. W takim przypadku komisja obwodowa postępuje następująco.

W wyborach do rad gmin w gminach liczących do

20 tys. mieszkańców za nieważny uznaje się głos, kiedy wyborca postawił znak "x" tylko przy nazwisku

Jeżeli oddano głos na kandydata bądź kandydatów

z listy unieważnionej i na innych kandydatów z innych

list, to bierze się pod uwagę tylko głos oddany na kan- .

dydatów z list nie skreślonych. W tych przypadkach oddanie głosu na kandydata lub kandydatów z listy unieważnionej należy traktować jako dopisek w rozumieniu

art. 119 Ordynacji z 1998 r.

W wyborach do rad gmin w gminach liczących powyżej 20 tys. mieszkańców, a także w wyborach do rad

powiatów i sejmików województw za nieważny uznaje

się głos oddany jedynie na kandydata z unieważnionej

listy. Jeżeli wyborca odda głos na kandydata z unieważnionej listy i na kandydata z innej listy, to głos taki

jest ważny.

Głosem nieważnym jest również postawienie znaku "x" przy nazwisku kandydata skreślonego z listy

(której rejestracja nie została unieważniona) i przy nazwisku kandydata z innej listy. Ponieważ zgodnie z art.

118 ust. 3 Ordynacji z 1998 r. głos oddany na kandydata skreŚlonego z listy uznaje się za ważny i oddany na

tę listę, a zatem w przedstawionej sytuacji przyjąć należy, że wyborca oddał dwa głosy.

6. Ustalenie wyników głosowania w obwodzie

w wyborach do rad gmin

Spośród wszystkich kart ważnych wyodrębnia się

karty z głosami nieważnymi i ważnymi; dopisanie na

karcie do głosowania dodatkowych nazwisk lub nazw

albo innych dopisków nie wpływa na ważność oddanego na niej głosu (art. 119 Ordynacji z 1998 r.). Głosując

wyborca stawia znak "x" w kratce z lewej strony, obok

nazwiska kandydata lub kandydatów, na których gło­

suje. Za znak "x" uznaje się dwie linie przecinające się

w obrębie kratki (np. ,,+", "x").

1) W wyborach do rad gmin w gminie liczącej do

20 tys. mieszkańców wyborca może głosować na

tylu kandydatów, ilu radnych jest wybieranych

w danym okręgu; może on głosować na kandydatów z różnych list, może także głosować na mniejszą liczbę kandydatów niż liczba radnych wybieranych w okręgu.

Za nieważny uznaje się głos, gdy

• wyborca postawił większą liczbę znaków "x" przy

nazwiskach kandydatów niż liczba radnych wybieranych w danym okręgu, np. głosowanie przeprowadzono w okręgu 3-mandatowym, a wyborca postawił znaki "x" z lewej strony obok nazwisk 4 kandydatów - głos taki jest nieważny; liczbę takich

głosów nieważnych wpisuje się w pkt 7 lit. a) protokołu;

-

712-

• wyborca nie postawił znaku "x" przy nazwisku żad­

nego kandydata - pkt 7 lit. b);

• wyborca postawił znak "x" tylko przy nazwisku kandydata skreślonego przez terytorialną komisję wyborczą - pkt 7 lit. c);

• wyborca postawił znak "x" tylko przy nazwisku kandydata z listy, której rejestrację terytorialna komisja

wyborcza unieważniła - pkt 7 lit. d).

Tak wyodrębnione karty z głosami nieważnymi liczy się i odkłada, a ich liczbę wpisuje do protokołu

w pkt 7. W pkt 7 lit. al-d) należy wymienić liczbę gło­

sów nieważnych, z podziałem na przyczyny ich nieważ­

ności.

Pozostałe karty zawierają głosy ważne. Dotyczy to

takich kart, na których wyborcy postawili znaki "x"

w liczbie równej bądź mniejszej od liczby radnych wybieranych w danym okręgu, a także kart, na których postawiono więcej znaków "x" niż wybieranych radnych,

jednakże nadwyżkowe znaki "x" zostały postawione

przy nazwiskach skreślonych kandydatów bądź na

unieważnionych listach. Tak ustaloną liczbę głosów

ważnych wpisuje się w pkt 8 protokołu.

Następnie komisja przegląda kolejno karty do gło­

sowania z głosami ważnymi i ustala, na których kandydatów z poszczególnych list wyborcy oddali głosy.

W tym celu można wykorzystać wcześniej przygotowane arkusze pomocnicze z umieszczonymi na nich numerami list i nazwiskami kandydatów.

Ustalone dane wpisuje się do odpowiednich rubryk

protokołu głosowania w obwodzie w pkt 9, oddzielnie

Poz. 480

2) W wyborach do rad gmin w gminie liczącej powyżej 20 tys. mieszkańców wyborca może głosować

tylko na jedną listę i na jednego kandydata z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo do

otrzymania mandatu; tak oddane głosy wyborców

są głosami ważnymi.

Głos uznaje się za ważny, także gdy

• wyborca postawił znak "x" przy nazwisku kandydata, które zostało skreślone przez terytorialną komisję wyborczą. Głos taki jest oddany na listę, na której jest nazwisko skreślonego kandydata, lecz głosu

nie otrzymuje żaden kandydat. W takich sytuacjach,

zliczając głosy oddane na poszczególnych kandydatów z tej listy i porównując je z głosami oddanymi

na listę nie otrzyma się takiej samej liczby (suma

głosów oddanych na poszczególnych kandydatów

nie będzie się równała liczbie głosów oddanych na

listę - będzie od niej mniejsza) - art. 118 ust. 3 Ordynacji z 1998 r.;

• wyborca postawił znak "x" na jednej liście przy nazwisku dwóch lub więcej kandydatów. Głos zalicza

się wówczas tej liście i temu kandydatowi, przy którego nazwisku postawiono znak "x", a jego nazwisko znajduje się na liście w pierwszej kolejności; np.

"x" postawiono przy nazwiskach kandydatów

umieszczonych na liście pod pozycjami 2, 3 i 5, to

głos przyznaje się kandydatowi pod pozycją 2.

Za nieważny uznaje się głos, gdy

• wyborca postawił znak "x" przy nazwiskach dwóch

lub większej liczby kandydatów z różnych list -liczbę tak oddanych głosów wpisuje się w pkt 7 lit. a)

protokołu;

dla poszczególnych kandydatów z list uszeregowanych

w kolejności numerów.

• wyborca nie postawił znaku "x" przy nazwisku żad­

nego kandydata - pkt 7 lit. b);

Komisja wypełnia następnie protokół w pozostałych punktach. Do protokołu mogą wnieść uwagi mę­

żowie zaufania obecni przy pracy komisji (pkt 12 protokołu). Uwagi te mogą zostać wpisane bezpośrednio

do protokołu bądź dołączone w formie załącznika.

Fakt sporządzenia załącznika należy odnotować

w protokole. Komisja ma obowiązek ustosunkować

się do wniesionych zarzutów (pkt 14 protokołu) lub

dołączyć odrębne wyjaśnienie. Także członkowie komisji mogą wnieść do protokołu zarzuty (pkt 13); nie

zwalnia ich to jednak z obowiązku podpisania protokołu głosowania (art. 54 ust. 5 i 6 Ordynacji z 1998r.).

Protokół podpisują wszyscy członkowie komisji obec-

• wyborca postawił znak "x" tylko przy nazwisku kandydata na unieważnionej liście - pkt 7 lit c).

ni przy jego sporządzaniu; każdą ze stron protokołu

parafują ci sami członkowie komisji w miejscu na to

przeznaczonym. Protokół sporządza się w 3 jednobrzmiących egzemplarzach i opatruje pieczęcią komisji.

Komisja pakuje karty z głosami ważnymi i nieważny­

mi w odrębne pakiety, według numerów i nazw list,

właściwie je opisuje i ostemplowuje. Staranność wykonania tej czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie

ewentualnych zarzutów wynikających z protestów

wyborców lub zastrzeżeń mężów zaufania albo człon­

ków komisji.

Tak wyodrębnione karty z głosami ważnymi i nieważnymi komisja liczy i ustaloną ich liczbę wpisuje do

protokołu w pkt 8 - głosy ważne i w pkt 7- głosy nieważne, z podaniem przyczyn ich nieważności - pkt 7

lit. al-c)' Następnie karty z głosami nieważnymi odkłada się i opisuje.

Karty z głosami ważnymi należy kolejno przeglą­

dać i posługując się arkuszami pomocniczymi zawierającymi numery listy i nazwiska kandydatów, ustalić

liczbę głosów oddanych na kolejne listy i poszczególnych kandydatów z tych list.

Ustalone dane wpisuje się do odpowiednich rubryk

protokołu głosowania, dotyczących określonych list.

Dalsze postępowanie związane z wypełnianiem

i podpisaniem protokołu głosowania, w tym z wniesionymi zarzutami i uwagan ,: mężów zaufania lub człon­

ków komisji, jest takie jak w wyborach do rad gmin

w gminach do 20 tys. mieszkańców i zostało omówione w pkt 6 ppkt 1) Wytycznych.

-

7. Ustalenie wyników głosowania w obwodzie

w wyborach do rad powiatów

W wyborach do rad powiatów wyborca może gło­

sować tylko na jedną listę i na jednego kandydata z tej

listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo do otrzymania mandatu. Jest to taki sam sposób głosowania

jak w wyborach do rad gmin w gminach liczących powyżej 20 tys. mieszkańców. Ustalenia komisji obwodowej dotyczące ważności i nieważności głosów powinny być zgodne z zasadami postępowania w wyborach

do rad gmin w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców,

wskazanymi w pkt 6 ppkt 2) Wytycznych.

Również

postępowanie

dotyczące

Poz. 480

713-

wypełnienia

i podpisania protokołu, a także wnoszenia uwag przez

mężów zaufania lub członków komisji jest takie, jak

w wyborach do rad gmin i zostało omówione wcześniej w punkcie 6 ppkt 1) i 2) Wytycznych.

8. Ustalenie wyników głosowania w obwodzie

w wyborach do sejmiku województwa

W wyborach do sejmiku województwa wyborca

może głosować tylko na jedną listę i na jednego kandydata z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo

do otrzymania mandatu.

Sposób głosowania jest taki, jak w wyborach do

rad gmin w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców

i wyborach do rad powiatów.

Ustalenia komisji obwodowej, dotyczące ważności

i nieważności głosów, powinny być zgodne z zasadami

postępowania w wyborach do rad gmin w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców, a także w wyborach do rad powiatów, wskazanymi w pkt 6 ppkt 2) i pkt 7 Wytycznych.

Również postępowanie związane z wypełnieniem

i podpisaniem protokołu głosowania jest takie, jak

w wyborach do rad gmin i rad powiatów i zostało

szczegółowo omówione wcześniej.

9. Postępowanie komisji obwodowych

na obszarze m. st. Warszawy

Obwodowe komisje wyborcze na obszarze m. st.

Warszawy ustalają wyniki głosowania i sporządzają

protokoły głosowania 4 rodzajów - do Sejmiku Województwa Mazowieckiego, Rady Powiatu Warszawskiego, Rady m. st. Warszawy i rad gmin warszawskich,

a w gminie Warszawa-Centrum - dodatkowo w wyborach do rad dzielnic.

Ustalenia wyników głosowania w wyborach do poszczególnych rad dokonuje się według następujących

zasad. I tak, w wyborach do rad gmin warszawskich liczących do 20 tys. mieszkańców zasady te omówiono

w pkt 6 ppkt 1) Wytycznych; natomiast w wyborach do

rad gmin warszawskich w gminach powyżej 20 tys.

mieszkańców, Rady Powiatu Warszawskiego, Rady m.

st. Warszawy i rad dzielnic w gminie Warszawa-Centrum oraz Sejmiku Województwa Mazowieckiego ustalenia wyników głosowania dokonuje się według zasad

omówionych szczegółowo w pkt 6 ppkt 2) Wytycznych.

Odpowiednie protokoły głosowania komisje obwodowe sporządzają również zgodnie z omówionymi

wcześniej zasadami.

10. Sprawdzenie zgodności danych, które powinny

być takie same we wszystkich protokołach

Po sporządzeniu protokołów głosowania komisja

powinna sprawdzić, czy we wszystkich protokołach (do

wszystkich rad) wpisano jednakową liczbę osób

uprawnionych do głosowania (pkt 2 protokołu). Również liczba wydanych kart do głosowania we wszystkich radach powinna być identyczna, jeśli nie miały

miejsca przypadki odmowy przyjęcia przez wyborców

określonego rodzaju kart.

11. Podanie do publicznej wiadomości

wyników głosowania w obwodzie

Niezwłocznie po sporządzeniu protokołów głoso­

wania w obwodzie w wyborach do poszczególnych

rad obwodowa komisja podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowania przez wywieszenie w lokalu

wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców, po jednym egzemplarzu protokołu głosowania

w wyborach do każdej rady (art. 55 Ordynacji z 1998 r.).

Jeżeli wywieszenie protokołów w lokalu wyborczym

nie spełnia, w ocenie komisji, warunku miejsca łatwo

dostępnego dla wyborców (np. lokal wyborczy był

w klasie szkolnej bądź sali gimnastycznej), komisja

wywiesza wyniki głosowania w taki sposób, aby były

one widoczne dla osób pozostających na zewnątrz budynku. Biorąc pod uwagę, że protokół wypełniany jest

dwustronnie, przygotowanie protokołu do wywieszenia wymaga wykorzystania dwóch formularzy (w jednym wypełnia się strony parzyste, a w drugim nieparzyste).

W przypadku gdy w protokole były dokonywane

sprostowania, np. w wyniku usterek wskazanych przez

właściwą terytorialną komisję wyborczą, komisja jest

obowiązana podać także i te sprostowania protokołów

do publicznej wiadomości.

12. Przekazywanie protokołów głosowania

i innych dokumentów z głosowania

Przed czynnością przekazania protokołów przewodniczący obwodowej komisji ustala z członkami

sposób komunikowania się w razie potrzeby zwołania

posiedzenia obwodowej komisji wyborczej, gdyby

stwierdzone przez właściwe terytorialne komisje wyborcze błędy i omyłki w protokołach wymagały sprostowania i sporządzenia nowego protokołu, a także podania ustalonych ponownie wyników głosowania do

publicznej wiadomości.

Jeden egzemplarz każdego protokołu głosowa­

nia, tj. w wyborach do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa, a na obszarze m.st. Warszawy

także w wyborach do Rady m. st. Warszawy i rad

dzielnic, umieszcza się w osobnych kopertach, zakleja się je i pieczętuje na złączach kopert oraz właściwie

opisuje.

-

714-

Poz. 480 i 481

Np.

Wybory do rady gminy............... ....... .... ... .. ....... ......... ............................................................... ........ ............ .................. .

Okręg wyborczy Nr ......... bądż okręgi wyborcze Nr ......... , ........ .

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr ........ .

w .... .................................................... .. ...... .

(nazwa miejscowości)

ul ....................................... .... .. ..... .... .... ..... ............ .................. .

(z ewentualnym wskazaniem siedziby, np. szkoła, dom kultury)

tel ............................................. .

Kopertę z protokołem głosowania w obwodzie

w wyborach do rady gminy dostarcza się właściwej

gminnej komisji wyborczej. Odbiór tak przekazanych

protokołów komisja kwituje na piśmie. W wyborach do

Rady m. st. Warszawy oraz do Rady Gminy Warszawa-Centrum i rad dzielnic dopuszcza się możliwość dostarczenia kopert z protokołami do rejonowego punktu

odbioru, który mieścić się będzie w urzędach dzielnic.

Do postępowania z kopertami z protokołami głosowa­

nia stosuje się zasady omówione poniżej .

Zasadą jest, że koperty z protokołami w wyborach

do rady powiatu i sejmiku województwa dostarcza się

do rejonowego punktu odbioru utworzonego w każdej

gminie. Punkt rejonowy powinien mieścić się w urzę­

dzie gminy (miasta); na obszarach dużych aglomeracji

miejskich można utworzyć kilka rejonowych punktów

odbioru protokołów, np. w urzędach dzielnic i urzędach

rejonowych . W punkcie tym osoba upoważniona przez

właściwą powiatową komisję wyborczą, tj. komisję

właściwą dla powiatu, na którego obszarze dana gmina

się znajduje, odbiera zapieczętowane koperty z protokołami głosowania do rady powiatu i sejmiku województwa, kwitując ich odbiór na piśmie. Osoba odbierająca koperty dyżuruje aż do chwili dostarczenia jej kopert ze wszystkich obwodów głosowania, po czym niezwłocznie przekazuje je powiatowej komisji wyborczej .

W miastach na prawach powiatu koperty z protokow wyborach do sejmiku województwa odbiera

miejska komisja wyborcza bezpośrednio bądż za pośrednictwem upoważnionych przez nią osób w punktach rejonowych .

łami

Koperty z protokołami nie mogą być otwierane na

etapie ich przekazywania. W stanie nienaruszonym są dostarczone do właściwej powiatowej komisji wyborczej .

żadnym

W czasie przewożenia i przekazywania kopert mogą być obecni mężowie zaufania. Mężowie zaufania

kończą wypełnianie swej funkcji wraz z przekazaniem

protokołów właściwej terytorialnej komisji wybor-

czej.

Drugie egzemplarze protokołów głosowania wobwodzie, spis wyborców oraz sporządzone wcześniej

pakiety zawierające posegregowane karty do głoso­

wania, a także wszystkie arkusze pomocnicze i nie wykorzystane formularze protokołów (także błędnie wypełnione), pakuje się, opisuje, pieczętuje i zabezpiecza. Materiały te oraz pieczęć komisji przekazuje się,

w sposób ustalony wcześniej z wójtem (burmistrzem,

prezydentem miasta), do urzędu gminy jako depozyt.

Dokumenty wyborcze stanowiące depozyt przechowywane są w archiwum urzędu. Dostęp do tych dokumentów - do czasu potwierdzenia przez właściwą terytorialną komisję wyborczą prawidłowości sporzą­

dzonych przez nią protokołów mają wyłącznie

członkowie obwodowej komisji wyborczej. Po uzyskaniu tego potwierdzenia przekazane dokumenty oraz

pieczęć komisji pozostają w archiwum urzędu gminy;

dalszy sposób ich przekazywania i udostępniania

w związku z protestami wyborców zostanie określony

odrębnymi przepisami. W gminie Warszawa-Centrum

dopuszczalne jest przechowywanie tych dokumentów

w urzędach dzielnic.

481

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 22 września 1998 r.

w sprawie ustalenia wzorów protokołów i zestawień sporządzanych przez obwodowe i terytorialne komisje

wyborcze oraz zaświadczeń o wyborze na radnego, stosowanych w wyborach do rad gmin, rad powiatów

i sejmików województw oraz do Rady miasta stołecznego Warszawy.

Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia

16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin,

rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95,

poz. 602) i art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 marca

1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U.

Nr 48, poz. 195 i Nr 86, poz. 396 oraz z 1995 r. Nr 124,