Uchwała Rady Polityki Pieniężnej z dnia 22 kwietnia 1998 r. w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 1998.

§ 1. Ustala się założenia polityki pieniężnej na rok

1998, stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej

H. Gronkiewicz-Waltz

-

302-

211

Rej. 35/98

POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 4 marca 1998 r.

o nadaniu orderu.

KRZYŻEM KOMANDORSKIM

ORDERU ZASŁUGI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Na podstawie art. 138 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483)

oraz ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach

i odznaczeniach (Dz. U. Nr 90, poz. 450) za wybitne zasługi dla kultury polskiej odznaczona zostaje obywatelka Republiki Czeskiej

Vlasta Dvorac:kova.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

212

Rej. 40/98

POSTANOWIENIE PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 6 marca 1998 r.

o nadaniu orderów.

Na podstawie art. 138 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483)

oraz ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach

i odznaczeniach (Dz. U. Nr 90, poz. 450) za wybitne zasługi dla rozwoju polskiej gospodarki odznaczeni zostają

KRZYŻEM KAWALERSKIM

ORDERU ODRODZENIA POLSKI

1. Bochniarz Henryka c. Zbigniewa, 2. Kulczyk Jan

s. Henryka, 3. Niemczycki Zbigniew s. Władysława, 4.

Wejchert Jan s. Jana.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

213

UCHWAŁA RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ

z dnia 22 kwietnia 1998 r.

w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 1998.

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140,

poz. 938) uchwala się, co następuje

Załącznik do uchwały Rady Polityki Pieniężnej

z dnia 22 kwietnia 1998 r. (poz. 213)

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA ROK 1998

1. Uwagi wstępne

Rada Polityki Pieniężnej, dokonując aktualizacji Założeń polityki pieniężnej na rok 1998, kierowała się kilkoma przesłankami.

Wejście w życie ustawy o Narodowym Banku Polskim z dniem 1 stycznia 1998 r. oraz powołanie Rady

Polityki Pieniężnej w lutym 1998 r. nałożyło na nią obowiązek ustalania założeń polityki pieniężnej. Istniejące

dotychczas Założenia zostały opracowane przez Za-

-

303-

rząd Narodowego Banku Polskiego (NBP) we wrześniu

1997 r. i zgodnie z dyspozycją Konstytucji przyjęte

przez Zarząd i Prezesa NBP w październiku 1997 r.

Rada dysponuje szerśzym zakresem informacji

w porównaniu z tym, który był podstawą formułowa­

nia założeń we wrześniu ubiegłego roku. Obecnie wyraźniej widać podstawowe wyzwania, przed którymi

zarówno w roku bieżącym, jak i latach następnych bę­

dzie stała polityka makroekonomiczna, w tym i polityka pieniężna. Ponadto Rada uznała, że wskazana jest

zmiana formy prezentacyjnej Założeń polityki pienięż­

nej.

Rada jest świadoma, że rola zaktualizowanych Założeń jest ograniczona. Wynika to z przyjęcia już przez

Sejm ustawy budżetowej na 1998 r. Rada jest jednak

przekonana, że zmienione Założenia będą miały istotne znaczenie dla kształtowania polityki gospodarczej

Rządu, jak i zachowań podmiotów gospodarczych.

2. Uwarunkowania

Najważniejszym wyzwaniem, przed którym stoi po-

lityka pieniężna w 1998 r., jest ciągle wysoki poziom inflacji. Zbudowanie fundamentów długofalowego, dynamicznego wzrostu gospodarczego nie jest możliwe

bez podjęcia wysiłków na rzecz dalszego ograniczania

tempa wzrostu cen. Dodatkowym czynnikiem, wymuszającym skuteczne działania w tej sferze, jest dążenie

Polski do członkostwa w Unii Europejskiej. W rozpoczętych już negocjacjach w tej sprawie ważne będą zarówno stopień zaawansowania rozwoju gospodarki

rynkowej w Polsce, jak i zbieżność parametrów makroekonomicznych z normami Unii.

Inflacja w Polsce wynika z różnych przyczyn. Coraz

czynniki inercyjne związane

z istniejącymi mechanizmami indeksacyjnymi i oczekiwaniami inflacyjnymi. Ważnym źródłem inflacji pozostaje jednak nadal dynamika popytu wewnętrznego,

przewyższająca tempo wzrostu produktu krajowego

brutto. Sprzyja ona wysokiej dynamice importu,

a w konsekwencji wzrostowi deficytu obrotów bieżą­

cych.

większą rolę odgrywają

Polityka pieniężna banku centralnego przyczyniać

się będzie do osłabienia tempa wzrostu popytu wewnętrznego poprzez ograniczanie ekspansji kredytowej oraz stymulowanie wzrostu stopy oszczędności

krajowych.

Jednak siła presji inflacyjnej, związana z szybkim

wzrostem popytu wewnętrznego, zależy również od

skuteczności działań Rządu w zakresie obniżania deficytu budżetowego, ograniczania potrzeb pożyczko­

wych sektora publicznego oraz hamowania wzrostu

płac. Poza wymienionymi uwarunkowaniami wewnętrznymi

polityka pieniężna będzie równlez

uwzględniać następstwa dokonującej się liberalizacji

przepisów dewizowych, która zwiększa zainteresowanie inwestorów zagranicznych polskim rynkiem finansowym. Ogranicza to możliwość jednoczesnego kontrolowania stóp procentowych i kursu walutowego.

3. Cele

Podstawowym celem polityki pieniężnej w roku

1998 jest ograniczenie tempa inflacji. Średnioroczne

tempo wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych

nie powinno przekroczyć w 1998 r. 11%, a poziom cen

w końcu tego roku w porównaniu z końcem 1997 r. nie

powinien być wyższy niż 9,5%. Cel ten powinien zostać

zrealizowany w warunkach wzrostu realnego produktu

krajowego brutto (PKB). Prognozy NBP wskazują,

że wzrost PKB ukształtuje się w 1998 r. na poziomie

ok.6%.

Przy takich założeniach oraz w zależności od kształ­

towania się stopnia monetyzacji gospodarki, przyrost

podaży pieniądza, który nie przyczyni się do wzrostu

cen ponad zakładany poziom, został oszacowany na

28,2-35,3 mld zł. Zakłada się więc, że nominalny zasób pieniądza zwiększy się o 16,0%-20,0%, a realny

zasób pieniądza o 5,9%-9,6%. Faktyczny przyrost podaży pieniądza musi być podporządkowany realizacji

celu inflacyjnego.

Kontrola przyrostu podaży pieniądza realizowana

będzie poprzez kształtowanie na odpowiednim poziomie stóp procentowych NBP oraz oddziaływanie instrumentami polityki pieniężnej na poziom pieniądza

rezerwowego. Proces kontroli podaży pieniądza będzie

uwzględniał wysoki stopień współzależności między

tymi kategoriami rynku pieniężnego. Wykorzystanie

w 1998 r. stóp procentowych do realizacji celu inflacyjnego wynika z ich większej przejrzystości w porównaniu z agregatami pieniężnymi oraz ścisłego ich związ­

ku z ekspansją kredytów dla sektora niefinansowego,

które wciąż stanowią podstawowe źródło kreacji pieniądza. Oddziaływanie na poziom pieniądza rezerwowego wynika zaś z jego bezpośredniego związku z podażą pieniądza ogółem, przy założeniu względnej stabilności poziomu mnożnika pieniężnego. Na swym posiedzeniu w dniu 25 lutego 1998 r. Rada Polityki Pieniężnej uznała, że referencyjną stopą procentową NBP

będzie stopa procentowa operacji otwartego rynku

o terminie 28 dni.

4. Instrumenty

4. 1. Operacje otwartego rynku

Kontrola stóp procentowych będzie polegać na

ograniczaniu ich ruchu od dołu za pomocą krótkookresowych operacji otwartego rynku i emisji bonów pieniężnych NBP. Działania banku centralnego na rynku

pieniężnym będą zatem zmierzały do dolnego ograniczenia poziomu stóp rynkowych. Rolę ograniczenia

górnego będzie odgrywać stopa lombardowa.

W systemie operacji otwartego rynku nie przewiduła się zmian formalnoprawnych. Nastąpi natomiast

zwiększenie liczby typów realizowanych operacji. Dla

operacji bezwarunkowych będzie ogłaszana skala operacji, stopa procentowa będzie zaś ustalana na aukcji,

według relacji popyt/podaż. Operacje warunkowe bę­

dą dokonywane w trzech formach

-

ogłoszenie skali operacji i akceptacja stopy procen-

towej jako wyniku relacji popyt/podaż,

-

ogłoszenie przyjętej

-

304-

stopy procentowej na danej

aukcji,

-

ogłoszenie skali operacji i stopy procentowej

z możliwością redukcji przyjętych ofert.

4. 2. Stopy procentowe

Podstawowe stopy procentowe banku centralnego

i rynkowe stopy procentowe powinny utrzymać poziom, przy którym stopy procentowe od kredytów i depozytów banków będą hamować popyt wewnętrzny.

Jednak reakcja banków jest uzależniona od nadpłyn­

ności w sektorze bankowym. NBP będzie więc działać

na obniżenie skali nadpłynności , to znaczy ograniczać

wzrost aktywów banku centralnego, stanowiących źró­

dła płynności sektora banków. Gospodarka polska jest

w znacznym stopniu otwarta na przepływy kapitałowe.

Istotnym czynnikiem, powodującym wzrost płynności

sektora bankowego, jest wzrost rezerw oficjalnych

brutto. Polityka rynkowych stóp procentowych będzie

więc uwzględniać zmienną różnicę dochodowości mię­

dzy instrumentami złotowymi i walutowymi oraz kierunki polityki kursowej, aby ograniczać nadmierne

przepływy kapitałowe.

Podstawową stopą procentową NBP będzie stopa

lombardowa. Pełnić ona będzie funkcję stopy maksymalnej, określającej krańcowy koszt pozyskania płyn­

ności na rynku. Jej wpływ będzie tym większy, im bardziej ograniczona będzie nadpłynność sektora bankowego. Stopa referencyjna, wyznaczająca dolny dopuszczalny poziom stopy, pełnić będzie funkcję stopy

minimalnej na rynku (z wyjątkiem stóp na naj krótsze

okresy).

4.3. Refinansowanie banków komercyjnych

NBP podejmie działania zmierzające do zmniejszenia nadpłynności sektora bankowego, dzięki czemu

powiększy się skala refinansowania banków komercyjnych.

NBP nie przewiduje zasadniczych zmian w systemie refinansowania banków. Banki będą miały możli­

wość zaciągania kredytu lombardowego (jako instrumentu zapewniającego płynność w krótkim okresie)

pod zastaw skarbowych papierów wartościowych.

Kredyt refinansowy będzie w zasadzie finansować inwestycje centralne. Redyskonto dotyczyć będzie głów­

nie weksli finansujących skup produktów rolnych.

4. 4. Rezerwa obowiązkowa

Realizacja założonego na 1998 r. celu inflacyjnego

przy istniejących uwarunkowaniach makroekonomicznych określa w znacznym stopniu kształt polityki rezerw obowiązkowych. W rezultacie konieczność ograniczenia popytu wewnętrznego oraz wzrostu akcji kredytowej będzie determinowała utrzymanie względnie

wysokich stóp rezerw obowiązkowych.

Jednocześnie bank centralny zakłada, że priorytetem będzie zwiększenie skuteczności rezerwy obowiąz­

kowej jako instrumentu polityki pieniężnej. Mając to na

celu NBP wprowadzi odpowiednie zmiany w zasadach

Poz. 213

naliczania i utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Termin wprowadzenia tych zmian będzie uwzględniał

uwarunkowania techniczne i organizacyjne banków

i NBp, w tym wynikające z systemu rozliczeń między­

bankowych.

Możliwe obniżenie stóp rezerw obowiązkowych bę­

dzie uwarunkowane przywracaniem wewnętrznej i zewnętrznej równowagi gospodarczej.

4.5. Kurs walutowy

Mając na uwadze konieczność realizacji celu inflacyjnego, Rada Polityki Pieniężnej obniżyła z dniem

26 lutego 1998 r. tempo kroczącej dewaluacji z ok. 1%

do ok. 0,8% w skali miesięcznej.

Jednocześnie, dla zapewnienia większej elastyczności kursu walutowego w sytuacji nierównowagi zewnętrznej i przy praktycznie otwartym już rynku kapitałowym, zostało poszerzone dopuszczalne pasmo wahań wokół kursu centralnego z ±7% do ±10%.

Rada zamierza kontynuować ten kierunek polityki

kursowej, kierując się nadrzędnym celem stabilizacji

makroekonomicznej.

4.6. Inne instrumenty

W przypadku zagrożenia realizacji celów polityki

pieniężnej Rada Polityki Pieniężnej może zastosować

instrumenty o charakterze administracyjnym, bezpolub inne podmioty gospodarcze, zgodnie z art. 46 ustawy o NBP

średnio wpływające na banki

- ograniczenie wielkości środków pieniężnych oddawanych przez banki do dyspozycji kredytobiorców

i pożyczkobiorców oraz

-

obowiązek utrzymywan ia nie oprocentowanego

depozytu w NBP od zagranicznych środków wykorzystanych przez banki i krajowych przedsiębior­

ców.

5. Uwagi końcowe

W obliczu zarysowanej polityki pieniężnej na

1998 r. Rada Polityki Pieniężnej widzi konieczność

szczególnego wzmocnienia działań nadzorczych ze

strony banku centralnego nad działalnością kredytową

i dewizową banków, a także potrzebę ścisłego monitorowania zagranicznych środków wykorzystywanych

przez banki i krajowe podmioty gospodarcze.

Pogłębianie się nierównowagi zewnętrznej oraz

utrzymywanie się wciąż wysokiej stopy inflacji wymagają powiązania restrykcyjnej polityki pieniężnej z restrykcyjną polityką fiskalną i polityką niedopuszczania

do nadmiernego wzrostu wynagrodzeń. W warunkach

przedstawionego w Założeniach kształtu polityki pieniężnej prowadzenie odmiennej w charakterze polityki

fiskalnej i dochodowej grozi szybkim narastaniem deficytu obrotów bieżących, nie kontrolowanymi przepły­

wami kapitału i silną aprecjacją złotego, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do kryzysu finansowego państwa.