Zarządzenie Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 20 czerwca 1997 r. w sprawie zatwierdzenia listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe.

§ 2. Lista, o której mowa w § 1, stanowi załącznik do

zarządzenia.

§ 1. Zatwierdza się listę zabronionych środków far-

§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni

od dnia ogłoszenia.

.

makologicznych i metod uznanych za dopingowe,

przez Komisję do Zwalczania Dopingu

w Sporcie.

Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki

S. S. Paszczyk

opracowaną

§ 4. Ustala się wykaz zabronionych środków farmakologicznych, wraz z wyjaśnieniami

A. Środki pobudzające (Stymulanty)

amfepramon

amphepramone

amfetaminil

amphetaminil

amineptyna

amineptine

amifenazol

amiphenazole

-

892-

amfetamina

arilphetamine

benzofetamina

benzphetamine

bromantan

bromantane

chlorfentermina

chlorphentermine

dimetamfetamina

dimetamphetamine

efedryna

ephedrine

etafedryna

etaphedrine

etylefryna

etilefrine

etyloamfetamina

etilamphetamine

fenetylina

fenetyline

fenfluramina

fenfluramine

fenkamfamina

fencamphin

fenmetrazyna

phen metrazi ne

fenproporeks

fenproporex

fentermina

phentermine

fenylopropanolamina

phenylpropanolamine

foledryna

pholedrine

furfenoreks

furphenorex

heptaminol

heptaminol

katina

cathine

klobenzoreks

clobenzorex

klorprenalina

clorprenaline

kofeina

coffeine

kropropamid

cropropamide (składnik preparatu Mic()ren)

krotetamid

crothetamide (składnik preparatu Micoten)

. mefenoreks

mephel"lorex .

mefentermina

mephentermine

metamfetamina

metamphetamine

metoksyfenamina

metoxyphenamine

metylenedioksyamfetamina

methylenedioxyamphetamine

metyloefedryna

methylephedrine

metylofenidat

methylphenidate

mezokarb

mesocarbe

morazon

morazone

niketamid

nikethamide

norenfluramina

norenfluramine

parahydroksyamfetamina

parahydroxyamphetamine

pemolina

pemoline

pentylentetrazol

pentylentetrazol

pipradol

pipradol

-

893-

pirowaleron

pyrovalerone

prolintan

prolintane

propylheksedryna

propylhexedrine

pseudoefedryna

pseudoephedrine

strychn ina

strychnine

Poz. 432

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia

1. W przypadku kofeiny, stwierdzenie wyniku pozytywnego

zależy od stężenia kofeiny w moczu. Stężenie w moczu nie

może przekroczyć 12 mikrogramów na mililitr.

2. Niektóre z pobudzających związków (np. efedryna, pseudoefedryna, fenylopropanolamina, norpseudoefedryna)

często wchodzą w skład różnych preparatów stosowanych w przeziębieniach i gorączce siennej. Zawodnik nie

może użyć żadnego preparatu przeciw przeziębieniu, grypie czy katarowi siennemu, zanim nie upewni się u lekarza, że preparat ten nie zawiera substancji (leku) należącej

do zabronionej klasy (grupy).

3. W przypadku leczenia astmy i schorzeń dróg oddechowych dozwolone jest stosowanie beta-2 agonistów: salbutamolu i terbutaliny wyłącznie poprzez inhalację. Lekarz powinien o tym fakcie poinformować Podkomisję

Kontroli Dopingu lub bezpośrednio Zespół Kontroli Dopingu.

4. Wszystkie preparaty bazujące na imidazolu są dopuszczone do stosowania miejscowego, np. oksymetazolina.

Środki zwężające naczynia (np. adrenalina) mogą być podawane z anestetykami działającymi miejscowo.

Miejscowo działające preparaty na bazie fenylefryny są dopuszczone (dozwolone). np. do nosa lub do oczu.

B. Narkotyczne środki przeciwbólowe (Narkotyki)

alfaprodyna

alphaprodine

anilerydyna

anileridine

buprenorfina

buprenorph i ne

dekstromoram id

dextromoramide

diamorfina (heroina)

diamorphine (heroin)

dihydrokodeina

dihydrocodeine

dipipanon

dipipanone

etoheptazyna

ethoheptazine

etylomorfina

ethylomorphine

fenazocyna

phenazocine

hydrokodon

hydrocodone

leworfanol

levorphanol

metadon

methadone

morfina

morphine

pentazocyna

pentazocine

petydyna

pethidine

tri meperydyna

trimeperidine

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia

1. Kodeina, dekstrometorpon, dwuwodorokodeina, difenoksylat i folkodyna są dozwolone.

2. Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) i jego nowsze pochodne (jak diflunisal) nie są zabronione, jednak występują czę-

sto w lekach złożonych zawierających zabronione substancje. To samo odnosi się do preparatów przeciwkaszlowych i przeciw przeziębieniu, które również często zawierają substancje zabronione. Nie są natomiast zabronione i mogą być stosowane jako środki przeciwkaszlowe

dekstrometorfan i folkodyna . Dozwolone jest również stosowanie difenoksylatu.

-

894-

Poz. 432

C. Środki anaboliczne (Anaboliki)

Klasa anabolików zawiera steroidy anaboliczno-androgenne (SAA) i beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon iści).

1. Steroidy anaboliczno-androgenne (SAA)

bolasteron

bolasterone

boldenon

boldenone

danazol

danazol

dehydrochlorometylotestosteron

dehyd roch loromethyltestosterone

dehydroepiandrosteron (DHEA)

dehydroepiandrosterone (DHEA)

dehydrotestosteron

dehydrotestosterone

drostalon

drostalone

fluoksymesteron

fluoxymesterone

klostebol

clostebol

metandienon

metandienone

metenolon

metenolone

metylotestosteron

methyltestosterone

mesterolon

mesterolone

miboleron

mibolerone

nondrolon

nondrolone

noretandrolon

norethandrolone

. oksandrolon

oxandrolone

oksymesteron

oxymesterone

oksymetolon

oxymetholone

stanozolol

stanozolol

testosteron

testosterone

trenbolon

trenbolone

oraz związki pokrewne.

2. Beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon iści)

fenoterol

fenoterol

klenbuterol

clenbuterol

salbutamol

salbutamol

salmeterol

salmeterol

terbutalina

terbutaline

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia

1. Stwierdzenie stosunku poziomu testosteronu (T) do poziomu epitestosteronu (E) w moczu zawodnika powyżej

6,0 stanowi przekroczenie dopuszczalnej normy antydopingowej, chyba że są dowody, iż wynika to z czynników

natury fizjologicznej lub patologicznej, takich jak np. obniżone wydzielanie epitestosteronu, wytwarzanie androgenów przez nowotwór lub niedobór enzymów.

2. W przypadku stwierdzenia stosunku T/E powyżej 6,0 decyzją Podkomisji Kontroli Dopingu mogą być przeprowadzone dodatkowe, rozszerzone badania lekarskie oraz bada-

nia endokrynologiczne przed ostatecznym określeniem

próbki kontroli dopingu. Sporządzony na tej podstawie

kompletny raport zawierać będzie wyniki testów retrospektywnych i kolejnych oznaczeń laboratoryjnych moczu

oraz wyniki badań endokrynologicznych.

W przypadku gdy Podkomisja nie dysponuje wynikami testów retrospektywnych, zawodnik powinien być badany bez

uprzedzenia co najmniej 3 razy w ciągu 3 następujących po

sobie miesięcy. Wyniki tych badań zostaną włączone do raportu. W przypadku braku współpracy zawodnika z Podkomisją, próbkę określi się jako pozytywną.

-

895-

Poz. 432

D. Środki moczopędne (Diuretyki)

acetazolamid

acetazolamide

amilorid

amiloride

bend rofl u metiazyd

bendroflumethiazide

benztiazyd

benzthiazide

bumetanid

bumetanide

chlormerodryna

chlormerodrine

chlortalidon

chlortalidone

diklofenamid

diclofenamide

furosemid

furosemide

hydrochlorotiazyd

hydrochlorothiazide

indapamid

indapamid

kwas etakrynowy

ethacrynic acid

mannitol

mannitol

mersalyl

mersalyl

spironolakton

spironolactone

triametaren

tria meta rene

oraz związki pokrewne.

Wyjaśnienia

1. Leki moczopędne podane bez uzasadnienia lekarskiego,

zwłaszcza w dużych dawkach, mogą powodować wiele

działań niepożądanych, a przede wszystkim prowadzą do

poważnych zaburzeń elektrolitowych (hiponatremii, hipopotasemii i hipomagnezemiil. Ponadto, w zależności

od dawki leku i drogi jego podania, mogą być powodem

nagłego spadku ciśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu ser-

ca, bólów i zawrotów głowy, a także kurczów mięśnio­

wych.

2. Z uwagi na bardzo częste próby sztucznego zmniejszania

masy ciała w celu zakwalifikowania się do niższej kategorii wagowej komisje medyczne MKOl oraz właściwych

międzynarodowych federacji sportowych zastrzegają sobie prawo do pobierania próbek moczu już w czasie waże­

nia zawodników, a nie tylko po zakończeniu zawodów.

E. Hormony peptydowe i glikoproteinowe oraz ich pokrewne

1. Gonadotropina kosmówkowa (HCG, human chorionie gonadotropin, choriongonadotropina)

2. Kortykotropina (hormon adrenokortykotropowy, ACTH)

3. Hormon wzrostu (STH, somatotropina, human growth hormone)

4. Erytropoetyna (EPO).

Wyjaśnienia

1. Gonadotropina kosmówkowa to hormon o działaniu anabolicznym, fizjologicznie wytwarzany przez łożysko, w śla­

dowych ilościach powstający poza nim. W czerwcu 1994 r.

uzgodniono metodykę jego oznaczania w ramach Komisji

Lekarskiej MKOL Obecnie norma wynosi 0-10 ng/ml,

chociaż w zasadzie dotyczy ona kobiet. U mężczyzn bowiem stężenie HCG 2-3 ng/ml sugeruje możliwość cho§ 5. Zakazane są następujące metody uznane za dopingowe

A. Doping krwią

Metoda ta polega na stosowaniu krwi, preparatów krwiopochodnych lub erytropoetyny

w celu innym niż uzasadniony cel leczniczy.

Doping krwią polega na podaniu zawodnikowi

w określonym czasie przed startem w zawodach krwi, czerwonych ciałek krwi lub prepara-

roby nowotworowej. Przekroczenie stężenia 10 ng/ml powoduje oczywiście dyskwalifikację zawodnika.

2. Stosowanie kortykotropiny jest obecnie traktowane jako

równoważne z doustnym, domięśniowym lub dożylnym

podaniem kortykosteroidów.

3. Zabronione jest stosowanie substancji uwalniających wymienione w pkt E 1-3 hormony.

tów krwiopochodnych zawierających krwinki

czerwone. Preparaty takie mogą pochodzić od

samego biorcy (autologiczne) lub innej osoby

(nieautologiczne). Transfuzja dodatkowej krwi

zwiększa wydolność fizyczną zawodników,

zwłaszcza startujących w dyscyplinach wytrzymałościowych, jak biegi długodystansowe

(maraton), wyścigi kolarskie czy biegi narciarskie, stwarzając nierówne szanse konkurentom.

-

B. Metody farmakologiczne,

i fizyczne

Poz. 432

896-

chemiczne

Zabronione są manipulacje farmakologiczne,

chemiczne lub fizyczne, wykorzystujące substancje lub metody, które modyfikują bądź usiłują zmodyfikować stan i charakter próbek moczu pobieranych w kontrolach antydopingowych i prowadzą w konsekwencji do zmiany

wyników testów. Przykładami omawianych manipulacji są: cewnikowanie, podmienianie lub

fałszowanie moczu (pobieranego do kontroli),

hamowanie wydalania nerkowego, np. przy

użyciu probenecidu i pokrewnych substancji

złożonych oraz poprzez podawanie epitestosteronu. Jeżeli stężenie epitestosteronu przekracza 200 ng/ml, wówczas laboratorium zawiadamia Podkomisję Kontroli Dopingu, która wdraża odpowiednie postępowanie.

§ 6. Zabronione jest używanie następujących środ­

ków, jeżeli przepisy właściwych międzynarodowych federacji sportowych nie stanowią inaczej

A. Alkohol

Jest zabroniony w niektórych dyscyplinach

sportu, np. w: łucznictwie, pięcioboju nowoczesnym, sportach motocyklowych (stałe badanie

na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu na 45 min. przed startem), szermierce. Na

żądanie związku sportowego mogą być wykonywane odpowiednie badania kontrolne. Są to

przede wszystkim badania zawartości alkoholu

w powietrzu wydechowym lub krwi. Spożywa­

nie alkoholu prowadzi do najczęściej spotykanego w Polsce typu uzależnienia (zarówno psychicznego, jak i fizycznego).

B. Marihuana

Jest zabroniona w niektórych dyscyplinach

sportu. Testy na jej obecność mogą być wykonywane na żądanie związku sportowego. Podobnie jak haszysz marihuana jest składnikiem

konopi. Długotrwałe nadużywanie marihuany

prowadzi do wystąpienia psychoz toksycznych.

C. Środki znieczulające miejscowo

Stosowanie środków znieczulających miejscowo w postaci zastrzyków jest dozwolone pod

następującymi warunkami

a) wykorzystywane są takie środki, jak bupiwakaina, prokaina, karbokaina, lidokaina i inne

związki pokrewne z wykluczeniem kokainy,

b) stosowane są wyłącznie miejscowo lub dostawowo,

c) stosowane są wyłącznie w wyniku wskazań

lekarskich (a wszystkie ich szczegóły, w tym

rozpoznanie, dawka i sposób zastosowania,

zostaną natychmiast przekazane na piśmie

do Podkomisji Kontroli Dopingu).

Stosowanie tzw. blokad stawów, bez uzasadnionych wskazań lekarskich, powoduje zniesienie istotnej reakcji alarmowej, jaką jest ból, a to

przyczynia się do częstych i groźnych kontuzji,

np. w siatkówce, koszykówce, wioślarstwie,

a zwłaszcza w piłce nożnej i boksie.

D. Kortykosteroidy

Stosowanie kortykosteroidów jest zabronione,

z wyjątkiem ich podania miejscowego (w wyniku wskazań laryngologicznych, okulistycznych

lub dermatologicznych), w inhalacji (astma,

alergiczny nieżyt nosa) oraz wstrzyknięć miejscowych i dostawowych. Każdorazowe ich zastosowanie należy zgłosić do Podkomisji Kontroli Dopingu lub lekarzowi zawodów.

E. Beta-adrenolityki (beta-blokery)

Beta-adrenolityki

reprezentują

następujące

przykłady

acebutolol

alprenolol

atenolol

labetalol

metoprolol

nadolol

oksprenolol

propranol

sotalol

oraz inne związki pokrewne.

Od 1993 r. beta-adrenolityki znajdują się w grupie środków, których stosowanie podlega ograniczeniom. Stosowanie ich jest zakazane m.in.

w łucznictwie, strzelectwie, biathlonie, pięcio­

boju nowoczesnym, saneczkarstwie, skokach

narciarskich, nurkowaniu. W innych dyscyplinach sportu testy na obecność tych leków wykonywane będą na wniosek związków sportowych, a kompetentnym podmiotem do podję­

cia decyzji w tej sprawie jest Podkomisja Kontroli Dopingu.

§ 7. 1. W zamieszczonych w § 4-6 listach podano

przykłady

różnych środków dopingujących w celu

przedstawienia poszczególnych klas zabronionych

środków farmakologicznych lub metod uznanych za

dopingowe. Jeżeli nie postanowiono inaczej, stosowanie każdej z substancji - także w celach leczniczych należącej do zabronionych klas (grup) jest przekroczeniem przepisówantydopingowych, również wówczas,

gdy substancje te nie są wymienione wśród przykła­

dów.

2. Sam fakt stwierdzenia przez laboratorium obecności substancji należącej do którejkolwiek klas (grup)

zabronionych, bez względu na jej ilość, wykrytej podczas kontroli przeprowadzonej na zawodach lub poza

nimi, stanowi wykroczenie dopingowe, niezależnie od

drogi, jaką substancja została podana, i stanowi podstawę do wszczęcia odpowiedniego postępowania

w stosunku do zawodnika oraz osób uczestniczących

w podaniu zabronionego środka.

-

891-

Poz. 432

432

ZARZĄDZENIE PREZESA URZĘDU KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI

z dnia 20 czerwca 1997 r.

w sprawie zatwierdzenia listy zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe.

Na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 25, poz. 113

i Nr 137, poz. 639) zarządza się, co następuje

Załącznik do zarządzenia Prezesa Urzędu

Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia

20 czerwca 1997 r. (poz. 432)

LISTA ZABRONIONYCH ŚRODKÓW FARMAKOLOGICZNYCH I METOD UZNANYCH ZA DOPINGOWE

§ 1. Niniejsza lista została opracowana przez Komisję do Zwalczania Dopingu w Sporcie przy uwzględnie­

niu treści rozdziału II oraz dodatku "A" Kodeksu Medycznego Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, wydanego na podstawie Reguły 48 Karty Olimpijskiej.

§ 2. Zgodnie z ustaleniami Komisji Medycznej Mię­

dzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, zwanego dalej "MKOI", przyjmuje się zasadę zakazu stosowania

całych grup związków farmakologicznie czynnych,

obejmujących również takie nowe związki, w których

skład wchodzą środki uznane za dopingowe. Używany

w treści niniejszej listy termin "związki pokrewne"

oznacza substancje związane z określoną grupą środ­

ków działaniem farmakologicznym lub budową chemiczną·

§ 3. Przyjmuje się następującą klasyfikację zabronionych środków farmakologicznych i metod uznanych za dopingowe

I. Klasy zabronionych

gicznych

środków

farmakolo-

A. Środki pobudzające (Stymulanty)

B. Narkotyczne środki przeciwbólowe (Narkotyki)

. C. Środki anaboliczne (Anaboliki)

1. Steroidy anaboliczno-androgenne

2. Beta-2 adrenomimetyki (beta-2 agon iści)

D. Środki moczopędne (Diuretyki)

E. Hormony peptydowe i glikoproteinowe oraz pokrewne.

II. Zakazane metody dopingu

A. Doping krwią

B. Metody farmakologiczne, chemiczne lub fizyczne.

III. Środki, których użycie zabronione jest

w szczególnych okolicznościach lub w niektórych dyscyplinach sportu

A. Alkohol

B. Marihuana

C. Środki znieczulające miejscowo

D. Kortykosteroidy

E. Beta-adrenolityki (beta-blokery).