Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 14 kwietnia 1997 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczących przygotowania i przeprowadzenia referendum konstytucyjnego zarządzonego na dzień 25 maja 1997 r.

-

Ewentualne zarzuty wpisuje się zgodnie z treścią

zgłoszoną przez mężów zaufania. Komisja jest obowiązana ustosunkować się do zarzutów zgłoszonych

przez mężów zaufania. Wojewódzka komisja obowią­

zana jest również do pisemnego ustosunkowania się

do zarzutów (mężów zaufania i członków obwodowych komisji) zawartych w protokołach obwodowych

komisji.

Niezwłocznie

po

sporządzeniu

protokołu

zbiorczych wyników głosowania w województwie dane zarejestrowane w systemie informatycznym przekazywane są (transmitowane) ustalonym środkiem łączności

do Państwowej Komisji Wyborczej.

Niezwłocznie po sporządzeniu i podpisaniu proto-

kołu komisja podaje do publicznej wiadomości dane,

o których mowa wart. 33 ust. 4 ustawy, wywieszając

stosowną informację przed wejściem do siedziby komisji.

Wojewódzka komisja do spraw referendum przekazuje do Państwowej Komisji Wyborczej jeden egzemplarz protokołu zbiorczych wyników głosowania w województwie.

Jeśli protokół zawiera dodatkowe załączniki z za-

mężów

zaufania

bądź

członków

a także stanowisko komisji odnośnie do wniesionych

zarzutów, dokumenty te należy również prz"ekazać

Państwowej Komisji Wyborczej. Wojewódzka komisja powinna także sporządzić zbiorcze zestawienia zarzutów zgłoszonych do obwodowych komisji do

spraw referendum zarówno przez mężów zaufania,

jak i przez członków komisji obwodowych, i wraz ze

swoim stanowiskiem dołączyć je do przekazywanego

protokołu.

Wraz z protokołem przekazuje się dyskietki komputerowe bądź taśmy magnetyczne zawierające zarejestrowane treści protokołów głosowania w obwodach

oraz treść wydruku zbiorczych wyników głosowania

w województwie.

Protokół i załączniki do protokołu, a także dyskietki

lub taśmy, przekazuje się w zapieczętowanych kopertach, które dostarcza Państwowej Komisji Wyborczej

przewodniczący wojewódzkiej komisji do spraw referendum lub upoważniony członek komisji.

Środki transportu do przewozu dokumentacji zapewnia delegatura wojewódzka Krajowego Biura Wyborczego, .a sposób zabezpieczenia dokumentacji podczas transportu wojewódzka komisja ustala z komendantem wojewódzkim policji.

IV. Przekazywanie protokołu przez

wojewódzką komisję do spraw referendum

do Państwowej Komisji Wyborczej

rzutami

Poz. 237 i 238

497-

komisji,

Przyjęcie dokumentacji od wojewódzkiej komisji do

spraw referendum nastąpi w siedzibie Państwowej Komisji Wyborczej .

Pozostałe dokumenty z przeprowadzonego referendum przekazuje się na przechowanie dyrektorowi

delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura Wyborczego.

238

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 14 kwietnia 1997 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczących przygotowania i przeprowadzenia referendum konstytucyjnego zarządzonego na dzień 25 maja 1997 r.

Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o referendum (Dz. U. Nr 99, poz. 487) Pań­

stwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

konstytucyjnego zarządzonego na dzień 25 maja

1997 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

§ 1. Ustala się wytyczne w sprawie zadań i trybu

pracy obwodowych komisji do spraw referendum, dotyczące przygotowania i przeprowadzenia referendum

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

W. Łączkowski

-

498 -

Poz. 238

Załącznik do uchwały Państwowej Komi-

sji Wyborczej z dnia 14 kwietnia 1997 r.

(poz. 238)

WYTYCZNE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

W SPRAWIE ZADAŃ I TRYBU PRACY OBWODOWYCH KOMISJI DO SPRAW REFERENDUM, DOTYCZĄCE

PRZYGOTOWANIA I PRZEPROWADZENIA REFERENDUM KONSTYTUCYJNEGO ZARZĄDZONEGO NA DZIEŃ

25 MAJA 1997 R.

1. Wstęp

Do przygotowania i przeprowadzenia referendum

konstytucyjnego stosuje się ustawę z dnia 29 czerwca

1995 r. o referendum (Dz. U. Nr 99, poz . 487), zwaną dalej ustawą, oraz w sprawach, które przez nią nie zostały uregulowane ustawę z dnia 28 maja 1993 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205 i z 1995 r. Nr 132, poz. 640),

zwaną dalej Ordynacją wyborczą. Teksty obu ustaw obwodowe komisje do spraw referendum otrzymają odrębnie .

2. Zadania obwodowej komisji do spraw referendum i zasady ich realizacji

Obwodowa komisja do spraw referendum wykonuje następujące zadania

1) podejmuje niezbędne prace przygotowawcze do

przeprowadzenia głosowania w obwodzie,

2) prze prowadza gło sowani e,

3) czuwa, by głosowanie przebiegało zgodn ie z pra wem,

4) ustala wyniki głosowania w obwodzie i niezwłocz­

nie podaje je do publicznej wiadomości przez wywieszenie,

5) przekazuje jeden egzemplarz protokołu głosowania

w obwodzie do wojewódzkiej komisji do spraw referendum,

6) przekazl.Jje drugi egzemplarz protokołu , wra z z całością materiałów z głosowania , wójtowi lub burmi strzowi (prezyd entowi miasta ).

Obwodowa komi s ja do spraw 1I ).I (! I( ~ IIJUIll vvyko nuje swoje zada nia w sposób o kr eś l o ny w reg ulamini e

obwodowych ko misji do spra w referend um , sta n o wi ą­

cym za ł ącznik do uc hw a ły Państ w o w e j Komi sji Wyb orczej z dnia 29 grudnia 1995 r. w sprawie requ lam in ów

wojewódzki ch i obwodowych komi sji do spraw refe rendum (Monitor Polski z 1996 r. Nr 1, poz. 11).

Członkowie komisji mają obowiązek -

pod rygorem odwołania ze składu komisji aktywnego

uczestniczenia we wszystkich pracach komisji,

a w szczególności w jej posiedzeniach, szkoleniu, dyżurach i innych czynnościach związanych z przygoto-

waniem i przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem jego wyników. W razie niemożliwości wzięcia

udziału w pracach komisji z ważnych powodów czło­

nek komisji jest obowiązany uprzedzić o tym jak najwcześniej przewodniczącego komisji (§ 11 i 12 regulaminu).

Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy komisji jest obowiązany zapewnić wójt lub burmistrz

(prezydent miasta). Dotyczy to w szczególności zawiadomienia członków komisji o miejscu i terminie pierwszego posiedzenia komisji, wydania członkom komisji

zaświadczeń o członkostwie i funkcji pełnionej w komisji, zwrotu kosztów przejazdu, wypłaty diet, zaopatrzenia w materiały niezbędne do pracy komisji, przygotowania lokalu do głosowania, pomocy w zabezpieczeniu materiałów (zwłaszcza kart do głosowania, pieczę­

ci i spisów osób uprawnionych do udziału w referendum), zapewnienia środków łączności, transportu itp.

3. Organizacja przygotowań do dnia referendum

konstytucyjnego

Stosownie do § 3 regulaminu komisja na pierwszym posiedzeniu dokona wyboru przewodniczącego

komisji i jego zastępcy oraz, po dokładnym zapoznaniu

się z niniejszymi wytycznymi, podejmie ustalenia co do

sposobu wykonania swoich zadań .

W terminie i miejscu ustalonym przez wojewódzką

komisję do spraw referendum wszyscy członkowie

komisji są obowiązani uczestniczyć w szkolen i u zapewniającym prawidłowe przygotowanie komisji do zgo dnego z prawem i sprawnego przeprowadzeni a glosow an ia oraz ustalenia jego wyników.

Najp óź niej na cztery dni przed dniem refere n d u m przewodniczący komisji zwoła w lokalu,

w którym odbędzie się głosowanie, posiedzenie komisji ce lem

-

skontrolowania stanu przygotowania lokalu,w którym odbywać się będzie głosowanie,

-

ustalenia organizacji pracy komisji w dniu głoso­

wania,

-

dokonania podziału czynności związanych z odbiorem kart do głosowania, spisów osób uprawnionych do udziału w referendum, pieczęci komisji,

-

499 -

formularzy protokołów i innych mate riałów dotyczących głosowania,

-

ustalenia sposobu zabezpieczenia do dnia głoso ­

wania kart do głosowania ora z wyżej wymienio nych dokumentów i materiałów,

-

omówienia sposobu ustalania wyników głosowa ­

nia oraz dostarczenia protokołu głosowania w obwodzie do wojewódzkiej komisji do spraw referen dum,

-

ustalenia sposobu przekazania, po głosowaniu, na

przechowanie wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) drugiego egzemplarza protokołu,

kart do głosowania, spisu osób uprawnionych do

udziału w referendum, pieczęci komisji i innych

materiałów z przeprowadzonego głosowania.

Podczas kontroli stanu przygotowania loka I u, w którym odbywać się będzie głosowanie, komisja zwraca uwagę, by jego wygląd odpowiadał powadze

aktu głosowania; lokal powinien być wyposażony w godło państwowe, urnę mogącą pomieścić karty do głoso­

wania oddane przez wszystkich uprawnionych do udziału w głosowaniu i pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, umieszczone w taki sposób,

aby zapewnić sprawny jego przebieg . Miejsca zapewniające tajność głosowania powinny być wyposażone

w niezbędne przybory do pisania.

ganej obec nośc i podczas głosowania co najmniej 3

osób wc hod zą cyc h w skł a d ko misji, w tym p rzewodni czącego komi sji lub jego z ast ę p cy (art. 36 ust . 3 Ordynacji wybo rczej) .

C zynno śc i z wiązane z przeprowad ze niem głosowa ­

nia oraz ustaleniem jeg o wyników mogą być wykonywane wył ącz ni e przez członków komisji. W związku

z tym organi zacja pra cy ko misji w dniu głosowania powinna uwzględniać okoliczności, które mogą mieć

wpływ na liczbę osób głosujących w określonych porach dnia.

Karty do głosowania obwodowa komisja otrzyma

od wojewódzkiej komisji do spraw referendum. W razie potrzeby dostarczenia dodatkowych kart, należy

zwrócić się do wojewódzkiej komisji do spraw referendum.

Dla odbioru kart do głosowania, formula rzy protokołów i innych materiałów komisja

wyznacza co najmniej dwie osoby ze swego

skł ad u, przy czym jedną z nich powinien być przewodniczący komisji lub jego zastępca. Osoby te powinny

najpóźniej w przeddzień głosowania dokład­

nie sprawdzić

-

czy karty do głosowania w referendum konstytucyjnym zostały dostarczone w odpowiedniej liczbie,

-

czy komisja otrzymała formularze protokołów gło­

sowania w obwodzie,

-

czy wraz z materiałami komisja otrzymała spis

osób uprawnionych do udziału w referendum, który najpóźniej w przeddzień głosowania powinien

być przekazany przewodniczącemu komisji przez

urząd gminy (art. 31 Ordynacji wyborczej),

-

czy komisja ma przygotowaną pieczęć do opatrywania nią kart do głosowania i protokołu,

W lokalu oraz na terenie budynku, w którym prze prowadzone będzie głosowanie , nie mogą być umieszczane plakaty i napisy o charakterze agitacyjnym

(art. 42 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej).

-

czy zapewniono komisji inne materiały, np. umoż ­

liwiające o pieczętowanie urny, prowadzenie arku szy pomocniczych podczas liczenia głosów, zapakowanie dokumentów z głosowania itp.

Komisja w swojej siedzibie powinna mieć zapewniony dostęp do telefonu oraz znać numery telefonów,

pod którymi pełnione będą dyżury wojewódzkiej komi sji do spraw referendum i dyżur w urzędzie gminy.

Osoby wyznaczone do odbioru kart do głosowania

i innych m a t eria ł ó w u s t a l aj ą z w ójtem lub burmistrzem

(prezyd entem miast a) sposób za bezpieczenia i prze chowywani a ka rt d o głos ow an i a i innyc h materiałów

od momentu ich odb ioru i sp ra wdzenia do dnia głoso ­

w ania.

Na widocznym miejscu w lokalu głosowania wywiesza się wyłącznie urzędowe obwieszczenia dotyczą­

ce referendum konstytucyjnego

-

o numerach i granicach obwodów głosowania oraz

siedzibach obwodowych komisji do spraw referen dum,

-

o sposobie głosowania i warunkach ważności gło ­

su .

Stwierdzone braki w przygotowaniu lokalu do gło ­

sowania komisja sygnalizuje wójtowi lub burmistrzowi

(p~ezydentowi miasta), a następnie sprawdza, czy zo stały one usunięte.

Ustalenia dotyczące organizacji pracy ko misji w dniu głosowania powinny przewidy wać rozpoczęcie pracy komisji w możliwie pełnym

składzie o godz. 500 i ustalenie wyników głosowania po

jego zakończeniu o godz. 22 00 . Należy prz ewidzie ć taką

organizację pracy komisji podczas głosowania , aby za pewnić jego sprawny przebieg przy ustawowo wyma -

Z c zynn ośc i odbi o ru kart do głospwania

s ię protokół , wymieniając w nim

I i c z b ę o t r z y m a n y c h kar t d o g ł o s o w a n i a. Protok ó ł pozostaje w dokumentacji komisji .

sporządz a

4. Głosowanie

W dniu r e f e rendum konstytucyjnego komi s ja zbier a s i ę w lokalu głosowani a w możliwie

-

500-

pełnym składzie nie póżniej niż o godz. 5 00

i dokonuje przed godz. 6 00 następujących

czynności

-

sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka

ją i opieczętowuje,

-

ustala i odnotowuje w protokole głosowania liczbę

otrzymanych kart do głosowania. Liczbę tę wpisuje się w części I ust. 3 protokołu,

-

stempluje, przy użyciu kolorowego tuszu, karty do

głosowania pieczęcią obwodowej komisji do

spraw referendum,

-

rozkłada spis osób uprawnionych do udziału w referendum oraz karty do głosowania,

-

sprawdza, czy wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym znajduje się lokal komisji, nie ma materiałów agitacji referendalnej.

W lokalu głosowania mają prawo być obecni mę­

żowie zaufania, którzy przedłożą przewodniczącemu

komisji zaświadczenie sporządzone

według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję

Wyborczą, stwierdzające, iż zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy zostali delegowani do pełnienia tej funkcji w tym obwodzie głosowania przez organ partii, organizacji politycznej lub społecznej o zasięgu ogólnopolskim. Nie są

uprawnione do delegowania mężów zaufania organizacje tworzone wyłącznie w celach wyborczych.

Nazwisko i imię każdego męża zaufania

oraz nazwę partii, organizacji politycznej lub

społecznej,

która go delegowała, komisja

wpisuje do prowadzonego odręcznie wykazu,

a po zakończeniu ustalenia wyników głoso­

wania wpisuje odpowiednio w części III ust.

4 protokołu głosowania w obwodzie nazwiska

i imiona mężów zaufania obecnych przy jego

sporządzaniu. Dopuszczalne jest sporządze­

nie wykazu mężów zaufania, który dołącza się

do protokołów głosowania. Wykaz taki, podpisany przez przewodniczącego komisji i opatrzony pieczę­

cią komisji, stanowi załącznik do protokołu. Adnotację

o sporządzeniu załącznika należy umieścić w wymienionym ustępie protokołu.

rendum) zgłaszania mężów zaufania do komisji przeprowadzających referendum.

Komisja kontroluje, czy treść zaświadczenia,

którym legitymuje się mąż zaufania delegowany do komisji, odpowiada ustalonemu wzorowi, oraz sprawdza

tożsamość osoby okazującej zaświadczenie. Komisje

natomiast nie są zobowiązane do sprawdzania, czy organizacja polityczna lub społeczna, której organ deleguje męża zaufania, ma zasięg ogólnopolski, gdyż potwierdzenie spełnienia tego warunku wynika z treści

zaświadczenia.

Organami uprawnionymi do delegowania mężów

zaufania są organy statutowych struktur organizacji

politycznych i społecznych wszystkich szczebli, z organami najniższych szczebli włącznie, np. zarządy lub

przewodniczący kół terenowych i zakładowych.

Do każdej komisji do spraw referendum uprawniona organizacja może zgłosić po jednym mężu zaufania. Gdyby do komisji zgłosił się więcej niż

jeden mąż zaufania delegowany przez tę samą organizację polityczną lub społeczną, komisja dopuści do czynności tylko tego męża

zaufania, który zgłosił się do niej pierwszy,

bez względu na szczebel organizacyjny delegującego.

Nie można dopuścić do wykonywania funkcji męża

zaufania w jednej komisji przez kilka osób delegowanych przez tę samą organizację, nawet gdyby zamierzali swoje obowiązki wykonywać na zmianę.

Mężowie zaufania są uprawnieni do

-

obecności przy wszystkich czynnościach komisji

przed rozpoczęciem głosowania, w tym przy ustaleniu liczby otrzymanych kart do głosowana,

sprawdzeniu, czy urna jest pusta, i przy jej opieczę­

towaniu,

-

obecności w lokalu komisji w czasie jego otwarcia

dla głosujących, z prawem bieżącego zgłaszania

przewodniczącemu komisji

uwag dotyczących

przebiegu głosowania i pracy komisji,

-

obecności przy otwarciu urny po zakończeniu gło­

sowania i obliczaniu wyników głosowania oraz

sporządzaniu protokołu głosowania,

Zaświadczenia wystawiane mężom zaufania przez

organy różnych organizacji politycznych i społecz­

nych mogą różnić się między sobą wyglądem i ukła­

dem graficznym, gdyż w referendum nie były wydawane centralnie druki tych zaświadczeń, lecz ich

treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu

przez Państwową Komisję Wyborczą. Dopuszczalne jest opatrzenie zaświadczenia, w miejscu przeznaczonym na wpis o organie działającym w imieniu

organizacji politycznej lub społecznej, stosowną pieczątką tego organu.

- wniesienia do protokołu uwag dotyczących zarówno przebiegu głosowania, jak i ustalonych wyników głosowania, z wymienieniem konkretnych zarzutów. W związku z tym przewodniczący komisji,

przed podpisaniem protokołu przez obecnych przy

jego sporządzaniu członków komisji, zwraca się do

mężów zaufania z pytaniem, czy zgłaszają uwagi

z wymienieniem zarzutów, a w wypadku zgłoszenia

takich uwag i zarzutów wpisuje je w odpowiedniej

rubryce protokołu,

-

Z przepisów ustawy i Ordynacji nie wynika obowią­

zek wcześniejszego (przed dniem głosowania w refe-

towarzyszenia (w miarę możliwości technicznych)

przewodniczącemu komisji przewożącemu protokół do punktu rejonowego lub do wojewódzkiej ko-

-

-

misji do spraw referendum oraz osobie upoważ­

nionej przez wojewódzką komisję, przewożącej

protokoły z punktów rejonowych do komisji wojewódzkich,

odpowiedniego dokumentu, dopuszcza się do gło­

sowania po potwierdzeniu jej tożsamości przez

dwie wiarygodne osoby znane członkom komisji

(art. 37 ust. 2 Ordynacji wyborczej),

obecności w punkcie rejonowym przy przekazywa-

- po ustaleniu prawa do udziału w głosowaniu czło­

nek komisji wręcza osobie uprawnionej kartę do głosowania po potwierdzeniu przez

nią jej otrzymania własnoręcznym podpisem w spisie osób uprawnionych do

udziału w referendum. Wydając kartę do

głosowania członek komisji sprawdza, czy

jest ona opatrzona pieczęcią obwodowej

komisji. W razie odmowy złożenia podpisu, komisja wydaje kartę do głosowania,

czyniąc w rubryce "uwagi" adnotację "odmowa podpisu".

niu protokołu przez przewodniczącego obwodowej

komisji.

Przewodniczący komisji we współdziałaniu z wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta) zapewnia

podanie do publicznej wiadomości, w urzędzie gminy

(miasta), informacji o ustalonej przez komisję obwodową godzinie rozpoczęcia jej pracy w dniu referendum

konstytucyjnego.

Punktualnie o godzinie 600 komisja otwiera

lokal, w którym odbywać się będzie głosowanie.

Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu ustalenia jego wyników w lokalu powinny przebywać bez

przerwy co najmniej 3 osoby wchodzące w skład komisji, przy czym jedną z nich powinien być przewodniczą­

cy komisji lub jego zastępca.

Członkowie

komisji i mężowie zaufania są obo-

wiązani nosić identyfikatory, tj. kartoniki z imieniem

i nazwiskiem oraz funkcją (przewodniczący komisji,

zastępca przewodniczącego komisji, członek komisji,

mąż zaufania; w przypadku męża zaufania dopuszczalne jest wskazanie nazwy organizacji delegują­

cej).

W czasie głosowania mogą przebywać

dziennikarze legitymujący się "kartami prasowym i", wydanymi dziennikarzom krajowym przez

dyrektora delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura

Wyborczego, a dziennikarzom zagranicznym - przez

kierownika Krajowego Biura Wyborczego.

Osoby, które otrzymały karty prasowe, są obowią­

zane zgłosić swoją obecność przewodniczącemu komisji lub osobie go zastępującej oraz dostosować się do

zarządzeń mających na celu zapewnienie tajności gło­

sowania, jego powagi i ustalonego porządku. Karta

prasowa nie upoważnia do przeprowadzania wywiadów na terenie lokalu, w którym odbywa się głosowa­

nie, oraz przebywania w lokalu obwodowej komisji po

zakończeniu głosowania.

Czynności

w toku głosowania

-wyznaczony członek komisji sprawdza tożsamość

osoby zgłaszającej się do głosowania, prosząc

o okazanie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdjęciem, umożliwiającego stwierdzenie tożsamości (art. 37 ust. 1 Ordynacji wyborczej),

-

Poz. 238

501

następnie ustala się, czy ta osoba jest uprawniona

do głosowania w tym obwodzie, to znaczy, czy jest

ujęta w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum; osobę ujętą w spisie, nie posiadającą

Obwodowa komisja dopisuje w dniu gło­

sowania do spisu osób uprawnionych do

udziału w referendum (art. 32 Ordynacji wyborczej)

- osobę

przedkładającą

zaświadczenie

o prawie do głosowania, zatrzymując zaświadczenie i dołączając je do spisu,

-osobę pominiętą w spisie, jeżeli udokumentuje zapisem w dowodzie osobistym, iż stale zamieszkuje na terenie obwodu głosowania, a urząd

gminy, na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem pomyłki (a nie np.

braku prawa do udziału w referendum z powodu

pozbawienia praw publicznych, ubezwłasnowol­

nienia czy też skreślenia tej osoby ze spisu po dopisaniu jej do spisu w innym obwodzie),

-obywatela polskiego stale zamieszkujące­

go za g ra n icą, na podstawie ważnego polskiego

paszportu; dane objęte spisem komisja wpisuje

w odpowiednich rubrykach spisu na podstawie

paszportu i oświadczenia zainteresowanego, odnotowując numer paszportu w rubryce "uwagi".

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie

osób uprawnionych do udziału w referendum.

Na życzenie głosującego komisja powinna wyjamu zasady głosowania oraz warunki ważności

głosu według informacji umieszczonej na karcie do

śnić

głosowania.

Podczas głosowania przewodniczący komisji czuwa, by przestrzegano tajności głosowania i nie prowadzono agitacji, oraz nad utrzymaniem porządku i wła­

ściwego toku czynności podczas głosowania. Ma

on prawo żądać opuszczenia lokalu, w którym odbywa

się głosowanie, przez osoby naruszające porządek

i spokój, a w razie potrzeby zwrócić się do komendanta właściwej jednostki policji o zapewnienie koniecznej

pomocy (art. 44 Ordynacji wyborczej). Przypadki zakłó­

cenia głosowania komisja odnotowuje w protokole

głosowania.

-

502-

Komisja baczy, by uprawnieni głosowali

(art. 33 Ordynacji wyborczej).

Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba, z wyłączeniem mężów

zaufania (art. 40 Ordynacji wyborczej). Niedopuszczalne jest głosowanie za członków rodzin

lub za inne osoby oraz przeprowadzanie gło­

sowania poza lokalem głosowania; dotyczy to

również szpitali i zakładów opieki społecznej.

wyłącznie osobiście

Punktualnie o godz. 22 00 komisja zamyka lokal,

w którym odbywa się głosowanie, umożliwiając oddanie głosu osobom, które przed tą godziną przybyły do

lokalu.

Zasadą jest, że głosowanie nie może być przerwane, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń zostanie przejściowo uniemożliwione. Zarządzenie przerwy w głosowaniu, jego przedłużenia lub odroczenia

komisja natychmiast podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła je - w myśl art. 41 ust. 1 Ordynacji

wyborczej - wojewódzkiej komisji do spraw referendum i wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta).

W razie przerwania lub odroczenia głosowania

wskutek nadzwyczajnych wydarzeń, komisja zapieczę­

towuje wlot urny wyborczej , a także - w odrębnych

pakietach - spis i nie wykorzystane karty do głosowa ­

nia, a następnie urnę wraz z pakietami i pieczęcią komisji oddaje na przechowanie przewodniczącemu komisji. Nie wykorzystane karty do głosowania należy

policzyć , chyba że okoliczności czynią to niemożli­

wym. Z czynności tych należy sporządzić protokół i podać w nim liczbę nie wykorzystanych kart do głosowa­

nia.

Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza

protokolarnie, czy pieczęcie na urnie nie zostały naruszone (art. 41 ust. 2 Ordynacji wyborczej).

Przerwanie lub odroczenie głosowania komisja odnotowuje w protokołach głosowania.

5. Czynności wstępne dotyczące ustalenia wyników głosowania w obwodzie

Następnie komisja ustala liczbę nie wykorzystanych kart do głosowania i wpisuje tę liczbę w części

I ust. 5 protokołu .

Karty nie wykorzystane komisja pakuje w paczkę,

wpisując na opakowaniach liczbę kart umieszczonych

w paczce oraz opatruje paczkę swoją pieczęcią.

Na podstawie danych yvpisanych do protokołu komisja sprawdza, czy rozliczenie kart do głosowania jest

pełne, to jest, czy liczba wydanych kart do głosowania

(liczba osób, którym wydano karty) i liczba nie wykorzystanych kart do głosowania stanowią w sumie liczbę kart do głosowania, które komisja otrzymała przed

rozpoczęciem głosowania. Przypuszczalną przyczynę

ewentualnej niezgodności komisja podaje w części II

ust. 3 protokołu głosowania.

Kolejną czynnością jest ustalenie liczby osób

uprawnionych do udziału w referendum. Liczbą tą jest

liczba osób umieszczonych w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum, łącznie z osobami dopisanymi przez komisję podczas głosowania. Liczbę tę

komisja wpisuje w części I ust. 2 protokołu.

6. Ustalenie wyników głosowania w obwodzie

W celu ustalenia wyników głosowania komisja

otwiera urnę, po czym odkłada karty do głosowania

przedarte całkowicie na dwie lub więcej części. Karty te

należy włożyć do koperty, podając na niej informację

"karty przedarte". Kart tych w dalszych obliczeniach nie bierze się pod uwagę (art. 27 ust. 4

ustawy) .

Komisja przystępuje do ustalenia wyników

w obwodzie iwtymcelu liczywszystkie karty (z wyjątkiem całkowicie przedartych) wyjęte

z urny i liczbę tych kart wpisuje w części II ust. 1 pkt 1

głosowania

protokołu.

Kolejną czynnością jest wydzielenie ka rt n ieważ­

nych, czyli kart do głosowania innych niż

urzędowo ustalone, i kart, które nie zostały

opatrzone pieczęcią obwodowej komisji do

spraw referendum (art. 28 ustawy) . Liczbę kart nieważnych wpisuje się w części II ust. 1 pkt 2 protokołu

głosowania.

Następnie

komisja ustala sposób głosowania na

kartach do głosowania (kartach waż­

nych) i dzieli karty na zawierające

pozostałych

Niezwłocznie po zakończeniu głosowania

komisja

możliwie w pełnym składzie przystępuje, w obecności

mężów zaufania,

do rozliczenia otrzymanych kart do

głosowania. W tym celu, nie otwierając urny, komisja

ustala liczbę osób, którym wydano karty do głosowa­

nia. Ustalenie to jest dokonywane na podstawie liczby

podpisów, którymi uprawnieni potwierdzili otrzymanie

karty do głosowania.

Liczbę tę wpisuje się w części I ust. 4 protokołu gło­

sowania .

-

głosy

nieważne; są to karty, na których

znaku w postaci dwóch linii przecinających się

w obrębie kratki ("x" lub ,,+") nie postawiono

ani w kratce przy odpowiedzi "tak", ani

w kratce przy odpowiedzi "nie", oraz karty, na których znak ("x" lub ,,+") postawiono w obu kratkach (art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Kolejną czynnością jest podzielenie kart zawierają­

cych głosy nieważne na karty, na których głosują­

cy postawili znak w obu kratkach, oraz na karty, na

-

których głosujący nie postawili znaku w

z kratek,

Poz. 238

503-

żadnej

-głosy ważne

oddane na "tak"; są to karty,

na których znak ("x" lub ,,+") postawiono

tylko w kratce przy odpowiedzi" tak",

-głosy ważne

oddane na "nie"; są to karty,

na których znak ("x" lub ,,+") postawiono

tylko w kratce przy odpowiedzi "nie".

Przy dokonywaniu powyższego podziału

kart ważnych należy uwzględnić, że dopisanie

na karcie innych pytań lub dokonanie innych

dopisków nie wpływa na ważność głosu, gdyż

dopisków nie bierze się pod uwagę (art. 29

ust. 4 ustawy). Postawienie znaku ("x" lub

,,+") w taki sposób, że punkt przecięcia linii

tworzących znak znajduje się poza kratką, jest

także dopiskiem. Jeżeli głosujący oprócz tego

dopisku nie postawił znaku ("x" lub ,,+")

w obrębie kratki, to głos jest nieważny (art.

26 ust. 3 ustawy).

du wskazane jest wpisywanie ustalonych liczb na arkuszach pomocniczych i po stwierdzeniu ich zgodności

arytmetycznej wpisywanie do protokołu.

Przewodniczący

komisji obowiązany jest zwrócić

się do mężów zaufania z pytaniem, czy wnoszą uwagi

z wymienieniem konkretnych zarzutów.

Gdy do przebiegu głosowania lub ustalenia jego

wyników zgłosił uwagi i zarzuty mąż zaufania lub uczynił to członek komisji (art. 30 ust. 5 ustawy), komisja

wpisuje w protokole treść zarzutów i ustosunkowuje

się do nich w protokole albo dołącza odrębne wyjaśnienie. Wyjaśnienie to podpisuje i opatruje pieczęcią

przewodniczący obwodowej komisji .

Protokół głosowania

w obwodzie komisja spo-

rządza w dwóch egzemplarzach; podpisują go wszy-

scy członkowie komisji obecni przy jego sporządze­

niu.

Oba egzemplarze protokołu opatruje się pieczęcią

komisji.

Na podstawie dokonanego podziału kart według

kryterium sposobu głosowania komisja oblicza

-

liczbę kart ważnych

(czyli liczbę osób, któ-

re wzięły udział w głosowaniu). Liczbę tę

otrzymuje się przez zsumowanie liczby kart, na których oddano głosy nieważne, liczby kart, na których oddano głosy ważne na "tak", i liczby kart, na

których oddano głosy ważne na "nie". Liczbę tę komisja wpisuje w części II ust. 1 pkt 3 protokołu,

-

liczbę głosów nieważnych, która stanowi sumę liczby kart (wydzielonych) bez znaku w

kratce

przy odpowiedzi zarówno na "tak", jak i na "nie",

oraz liczby kart z takim znakiem w obu kratkach.

. Liczbę głosów nieważnych komisja wpisuje w czę­

.ści II ust. 2 pkt 1 protokołu, a niżej pod lit. a) - liczbę kart ze znakiem w obu kratkach, pod lit. b) zaś­

liczbę kart bez znaku w żadnej z kratek,

-

I iczbę głosów ważnych, sumując liczbę kart,

na których oddano głosy ważne na "tak", i liczbę

kart, na których oddano głosy ważne na "nie". Liczbę tę komisja wpisuje w części II ust. 2 pkt 2 protokołu głosowania, a niżej pod lit. a) - liczbę kart zawierających głosy ważne na "tak", pod lit. b) zaś­

liczbę kart zawierających głosy ważne na "nie".

Wypełniając część II protokołu komisja dokonuje

sprawdzenia arytmetycznej zgodności ustalonych danych liczbowych zgodnie z treścią objaśnień zawartych

na końcu formularza protokołu. Należy również sprawdzić, czy liczba głosów nieważnych (wpisana w części

II ust. 2 pkt 1) stanowi sumę liczb wpisanych pod lit. a)

(postawienie znaku w obu kratkach) i lit. b) (niepostawienie znaku w żadnej kratce).

W wypadku stwierdzenia braku zgodności arytmetycznej danych liczbowych należy dokonać ponownego przeliczenia i ustalić właściwe liczby. Z tego powo-

7. Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu głoso­

wania w obwodzie komisja wywiesza przy wejściu do

lokalu, w którym odbyło się głosowanie, informację

o wynikach głosowania.

W informacji wymienia się liczby

-

osób uprawnionych do udziału w referendum,

-

osób, którym wydano karty do głosowania,

-

oddanych kart nieważnych,

-

oddanych kart ważnych, czyli osób, które wzięły

udział w głosowaniu,

-

głosów nieważnych,

głosów ważnych, w tym

-

głosów ważnych "tak",

głosów ważnych "nie".

Informację można sporządzić wykorzystując zapasowe egzemplarze protokołu głosowania w obwodzie.

Informację o wynikach głosowania podpisują wszyscy

członkowie komisji obecni przy jej sporządzeniu.

8. Przekazanie protokołu głosowania w obwodzie

wojewódzkiej komisji do spraw referendum

Obwodowa komisja przekazuje niezwłocznie wojewódzkiej komisji do spraw referendum jeden egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie.

; Protokół jest przekazywany w sposób ustalony

przez wojewódzką komisję do spraw referendum, to

jest bezpośrednio do wojewódzkiej komisji lub do rejonowego punktu odbioru, w którym kopertę z protoko-

-

504

Przy przekazywaniu protokołu obowiązują

zasady organizacyjne

łem,

bez jej otwierania, przejmie za pokwitowaniem

osoba upoważniona przez wojewódzką komisję do

spraw referendum.

następujące

-

protokół jest przekazywany w kopercie za klej onej

i opieczętowanej w miejscach sklejenia, której

nie wolno otwierać w trakcie odbioru i transportu, do wojewódzkiej komisji do spraw referendum. Koperta musi być opisana następują­

co

Przy czynnościach odbioru kopert z protokołami w punkcie rejonowym, a w miarę moż­

liwości w czasie transportu, mogą być obecni

mężowie zaufania.

"Referendum konstytucyjne

Województwo ................ ... ..................................... .... ...... .. ...................... .. , gmina ..... ............................. ........ ...... .

Obwodowa Komisja do Spraw Referendum Nr ........ ..... ... .... ...... .. w ...... ... .......... ..... ..... ......... ....... ....................... .

ul ........ ......................................................................... .... ..... .. .. .... ... ..... ..... telefon ........ ..... .. ................................. "

-

-

kopertę

z protokołem dostarcza do wojewódzkiej komisji do spraw referendum przewodniczący obwodowej komisji lub jego zastępca, któremu w czasie transportu, w miarę moż­

liwości technicznych, mogą towarzyszyć mężowie zaufania. W tym czasie w lokalu obwodowej komisji pozostaje co najmniej jeden z jej członków, aby w razie

konieczności pilnie zwołać, na polecenie przewodniczącego, posiedzenie komisji w sposób wcześniej

uzgodniony z pozostałymi członkami komisji,

bezpośrednio po otrzymaniu protokołu

wojewódzka komisja do spraw referendum dokonuje arytmetycznej kontroli zgodności

danych oraz prawidłowości sporządzenia

protokołu. O przyjęciu protokołu przewodniczący obwodowej komisji jest niezwłocz­

nie informowany. Informacja ta pozwala na zakończenie dyżuru w siedzibie obwodowej komisji.

9. Przekazanie dokumentów z przeprowadzonego

głosowania

kazuje dokumenty z przeprowadzonego gło­

sowania na przechowanie właściwemu wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta)

w oddzielnie zapieczętowanej paczce, oznaczonej: "Dokumenty z przeprowadzonego głosowa­

nia w referendum konstytucyjnym w obwodzie głosowania nr ............... w ................................................ ".

Dokumenty te stanowią w szczególności

-

drugi egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie,

-

oddzielnie zapakowane i oznaczone karty do gło­

sowania - ważne i nieważne, całkowicie przedarte,

-

nie wykorzystane karty do głosowania.

W oddzielnej paczce (kopercie) komisja przekazuje

spis osób uprawnionych, wraz z załączonymi zaświad­

czeniami o prawie do głosowania.

Pieczęć obwodowej komisji do spraw referendum

Po przyjęciu protokołu przez wojewódzką komisję . przewodniczący komisji przekazuje wójtowi lub burmido spraw referendum obwodowa komisja prze- strzowi (prezydentowi miasta) odrębnie.

Egzemp larze bi eżące i z lat ubiegłych oraz załączniki można nabywać na podstawie nadesłanego za mówienia w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii

Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71, 02·903 Warszawa

Reklamacje z powodu niedoręcz enia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw i Poligrafii

Gospodarstwa Pomocniczego Kance larii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71, 02·903 Warszawa ,

do 15 dni po otrzyma niu następnego kolejnego numeru

o wsze lkich zmianach nazwy prenumeratora lu b adresu prosimy niezwłocznie informować na piśmie Wydział Wydawnictw i Poligrafii

Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Mini strów

Redakcja: Departament Legislacyjny Rządu , Al. Ujazdowskie 1/3, 00·583 Warszawa , P-29

Skład, druk i kolportaż: Wydzia ł Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiriska 69/71, 02-903 Warszawa , tel. 694-67-50, 694-67-52 i 694-67-03, fax 694-62-06

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Gospodarstwa Pomocniczego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 350/VIJ/C/97

ISSN 0209-214X

Cena 2 zł 40 gr