Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 września 1996 r. w sprawie wytycznych dla organów wyborczych w zakresie przygotowania i przeprowadzania wyborów do rad gmin w jednomandatowych okręgach wyborczych w toku kadencji.

§ 1. Ustala się wytyczne dla organów wyborczych

w zakresie przygotowania i przeprowadzania wyborów

do rad gmin w jednomandatowych okręgach wybor-

czych w toku kadencji, stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

W Łączkowski

Załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 24 wrześni'a 1996 r. (poz. 572)

WYTYCZNE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

w zakresie przygotowania i przeprowadzania referendum gminnego w sprawie odwołania rady gminy

przed upływem kadencji

Wytyczne te są wiążące dla wojewódzkich komisarzy wyborczych oraz komisji powołanych do przeprowadzenia referendum.

1. Zasady ogólne przeprowadzania referendum

Do przeprowadzania referendum w sprawie odwoła­

nia rady gminy mają zastosowanie przepisy: ustawy

z dnia 11 października 1991 r. o referendum gminnym

(Dz. U. z 1996 r. Nr 84, poz. 386), zwanej dalej ustawą,

ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 89,

poz. 401 i Nr 106, poz. 496) i ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

- Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z 1996 r.

Nr 84, poz. 387), zwanej dalej Ordynacją wyborczą.

wie 12 miesięcy od wyborów tej rady lub od dnia

ostatniego referendum w sprawie odwołania rady

(art. 13 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym);

-

referendum w sprawie odwołania rady gminy nie

przeprowadza się, jeżeli do końca kadencji rady pozostało mniej niż 6 miesięcy (art. 4 ustawy);

-

wniosek o przeprowadzenie referendum musi być

poparty podpisami co najmniej 1/10 mieszkańców

uprawnionych do głosowania (art. 13 ust. 1 ustawy

o samorządzie terytorialnym);

-

ca) wojewódzki komisarz wyborczy, a przeprowadzają je komisja terytorialna i komisje obwodowe

(art. 18-20 i art. 24 ust. 1 ustawy);

Zgodnie z powołanymi przepisami

-

odwołanie rady gminy przed upływem kadencji

może być dokonane tylko na wniosek mieszkań­

ców w drodze referendum gminnego (art. 3 ust. 1

ustawy; art. 13 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym);

-

referendum w sprawie odwołania rady gminy może być przeprowadzone nie wcześniej niż po upły-

referendum w sprawie odwołania rady gminy zarządza (lub zgłoszony w tej sprawie wniosek odrzu-

-

w referendum

mają

prawo brać

udział

jedynie

mieszkańcy posiadający czynne prawo wyborcze

do rad gmin, stale zamieszkujący na obszarze da-

nej gminy (art. 2 ustawy);

-

referendum jest ważne, jeżeli wzięło w nim udział

co najmniej 30% uprawnionych do głosowania

(art. 29 ustawy).

.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 17 października 1996 r.

Nr 62

TREŚĆ

Poz.

UCHWAŁY PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

571 -

z dnia 24 września 1996 r. w sprawie wytycznych dla organów wyborczych w zakresie przygotowania i przeprowadzania wyborów do rad gmin w jednomandatowych okręgach

wyborczych w toku kadencji

1113

572 -

z dnia 24 września 1996 r. w sprawie wytycznych dla organów wyborczych w zakresie przygotowania i przeprowadzania referendum gminnego w sprawie odwołania rady gminy

przed upływem kadencji.

1127

571

UCHWAlA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 24 września 1996 r.

w sprawie wytycznych dla organów wyborczych w zakresie przygotowania i przeprowadzania wyborów do

rad gmin w jednomandatowych okręgach wyborczych w toku kadencji.

Na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U.

z 1996 r. Nr 84, poz. 387) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały Państwowej Komi-

sji Wyborczej z dnia 24 września 1996 r.

(poz. 571)

WYTYCZNE PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

w sprawie zadań i trybu pracy organów wyborczych w przygotowaniu i przeprowadzaniu wyborów do rad

gmin w jednomandatowych okręgach wyborczych w toku kadencji

Do przygotowania i przeprowadzania wyborów

stosuje się ustawę z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z 1996 r. Nr 84,

poz. 387), zwaną dalej Ordynacją. Zastosowanie

w tym zakresie mają także przepisy ustawy z dnia

8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U.

-

1114 -

z 1996 r. Nr 13, poz. 74, Nr 58, poz. 261, Nr 89, poz. 401

i Nr 106, poz. 496).

Wytyczne określają zadania i tryb pracy wojewódzkich komisarzy wyborczych oraz terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych w wypadkach uregulowanych wart. 110 i 111 Ordynacji (wybory uzupełniające)

oraz wart. 113 i 114 Ordynacji (wybory przedterminowe i wybory nowych rad gmin w wyniku zmian w podziale terytorialnym kraju).

Wojewódzcy komisarze wyborczy wykonują swoje

zadania w sposób szczegółowo określony w uchwale

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 kwietnia

1994 r. w sprawie trybu działania wojewódzkich komisarzy wyborczych (Monitor Polski Nr 24, poz. 200).

Terytorialne i obwodowe komisje wyborcze powodo przeprowadzenia wyborów wykonują swoje

zadania w sposób szczegółowo określony w regulaminach terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych, stanowiących załączniki do uchwały Państwo­

wej Komisji Wyborczej z dnia 25 kwietnia 1994 r.

w sprawie regulaminów terytorialnych i obwodowych

komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia

wyborów do rad gmin (Monitor Polski Nr 24, poz. 201).

łane

Ilekroć w niniejszych wytycznych jest mowa o gmi-

nie (radzie gminy), rozumie się przez to także miasto

(radę miejską) w jednostkach podziału terytorialnego

o liczbie ludności poniżej 40.000 mieszkańców.

I. Zadania wojewódzkich komisarzy

wyborczych

1. Wojewódzki komisarz wyborczy otrzymuje od

dyrektora delegatury Krajowego Biura Wyborczego

uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego,

przekazywane przez wojewodę zgodnie z § 2 rozporzą­

dzenia Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia

31 lipca 1996 r. w sprawie zasad współdziałania terenowych organów administracji rządowej z Krajowym Biurem Wyborczym (Dz. U. Nr 101, poz. 470).

Poz. 571

Jako pełnomocnik Państwowej Komisji Wyborczej

na obszarze województwa, wojewódzki komisarz wyborczy wykonuje zadania wymienione wart. 25 ust. 2

Ordynacji, a także sprawuje nadzór nad przestrzeganiem prawa wyborczego w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu radnego z przyczyn określonych

wart. 109 ust. 1 pkt 1-4 Ordynacji (z uwzględnieniem

przyczyn wskazanych wart. 24a ust. 4 i art. 24b ust. 5

ustawy o samorządzie terytorialnym) oraz uzupełnia­

nia składu rady gminy i w związku z tym bada uchwały rad gmin w zakresie ich zgodności z przepisami Ordynacji w sprawach wygaśnięcia mandatu i uzupełnie­

nia składu rady.

Wojewódzki komisarz wyborczy czuwa również

nad prawidłowym wykonaniem czynności przygotowawczych do wyborów w sprawach wygaśnięcia mandatu w przypadkach określonych przepisami ustawy

o samorządzie terytorialnym (art. 28a ust. 3 i art. 96 tej

ustawy), odwołania rady w drodze referendum oraz

rozwiązania rady gminy lub wygaśnięcia mandatów

poszczególnych radnych na skutek zmian w podziale

terytorialnym państwa (art. 114 Ordynacji).

W szczególności w ramach współdziałania z wojewodą w zakresie przestrzegania przepisów prawa wyborczego (art. 25 ust. 2 pkt 2 Ordynacji) wojewódzki komisarz wyborczy baczy, aby dotrzymywany był termin

podjęcia przez radę gminy uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, określony wart. 109 ust. 2

i art. 114 ust. 6, oraz termin przeprowadzenia wyborów

uzupełniających w okręgach jednomandatowych określony wart. 110 ust. 1 Ordynacji.

2. Ustawowy tryb zarządzenia wyborów przez wojewodę po porozumieniu z wojewódzkim komisarzem

wyborczym (art. 111 Ordynacji) nakłada na wojewódzkiego komisarza obowiązek badania, czy zarządzenie

wojewody o przeprowadzeniu wyborów i kalendarz

wyborczy nie mają usterek prawnych. Zgodnie z art. 9

ust. 3 Ordynacji w kalendarzu wyborczym należy określić dni, w których upływają terminy czynności wyborczych przewidzianych w Ordynacji.

Wzór kalendarza wyborczego

KALENDARZ WYBORCZY

Dzień przed dniem wyborów,

w którym upływa termin

wykonania czynności wyborczej

Treść czynności

1

2

45 dzień

-

35 dzień

-

podanie do wiadomości wyborców, przez rozplakatowanie obwieszczeń

oraz ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, zarządzeniawojewódzkiego komisarza wyborczego ustalającego granice i numery okręgu jednomandatowego*), z wymienieniem siedziby terytorialnej komisji

wyborczej,

powołanie przez wojewódzkiego komisarza wyborczego terytorialnej komisji wyborczej

poWołanie przez terYtorialną komisję wyborczą obwodowych komisji

wyborczych

-

1115 -

1

2

30 dzień

-

zgłaszanie do zarejestrowania terytorialnej komisji wyborczej kandydatów na radnych

25 dzień

-

podanie do wiadomości wyborców, przez rozplakatowanie obwieszczenia, uchwały terytorialnej komisji wyborczej o granicach obwodów głosowania, ich numerach oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych**)

20 dzień

-

wyłożenie spisów wyborców do publicznego wglądu

15 dzień

-

podanie do publicznej wiadomości przez obwodowe komisje wyborcze,

w drodze rozplakatowania, obwieszczenia terytorialnej komisji wyborczej zawierającego informacje o kandydatach na radnych

7 dzień

-

składanie wniosków przez wyborców nigdzie nie zameldowanych o wpisanie do spisu wyborców właściwego dla miejsca aktualnego pobytu

Data

-

głosowanie

Oj Jeżeli w wyborach uzupełniających granice okręgu nie ulegają zmianie, w obwieszczeniu należy odwołać się do

wcześniejszego zarzą­

dzenia w tej sprawie i podać granice okręgu.

OOj Jeżeli granice obwodów, ich numery i siedziby obwodowych komisji nie ulegają zmianie, należy w obwieszczeniu powołać się na wcześniejszą uchwałę w tej sprawie, podając granice obwodów, ich numery i siedziby obwodowych komisji.

Zwraca się uwagę, że w wyborach uzupełn iają­

cyc h (art. 111 ust. 2 Ordynacji) oraz w wyborach nowych

rad gmin (art. 114 ust. 2 Ordynacji) została dopuszczona

możliwość skrócenia w kalendarzu wyborczym ustawowych terminów wykonania czynności wyborczych. Skrócone terminy powinny być realne i umożliwiać rzetelne

wykonanie wszystkich czynności wyborczych. Pamiętać

zwłaszcza należy, aby dla czynności, które podlegają procedurze odwoławczej (rejestracja kandydatów, sporzą­

dzenie spisu wyborców), ustalić takie terminy ich wykonania, które zapewnią zainteresowanym możliwość

skorzystania z przewidzianych w ustawie uprawnień

i uwzględniać będą ustawowe terminy podjęcia przez

właściwe organy rozstrzygnięć w tych sprawach (art. 20

ust. 3, art. 21 oraz art. 42 ust. 4 Ordynacji).

3. Zgodnie z art. 113 i art. 114 ust. 2 Ordynacji Prezes

Rady Ministrów zarządza wybory przedterminowe i wybory nowych rad gmin i ustala kalendarz wyborczy. Wybory te powinny być zarządzone i przeprowadzone

w terminie 2 miesięcy od dnia rozwiązania rady gminy

lub odwołania jej w drodze referendum (art. 113 ust. 1

Ordynacji). Odmienna regulacja obowiązuje w wyborach przedterminowych przewidzianych wart. 28a ust. 3

ustawy o samorządzie terytorialnym, które powinny być

zarządzone i przeprowadzone w terminie 3 miesięcy od

dnia rozwiązania rady gminy. W wyborach przedterminowych, przeprowadzanych wskutek rozwiązania rady

z mocy prawa w trybie art. 28a i art. 96 ustawy o samorządzie terytorialnym, wymagane Ordynacją czynności

organów gminy związane z wyborami wykonuje osoba

wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów do pełnienia

funkcji tych organów.

4. Wojewódzki komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomości oraz ogłasza w wojewódzkim

dzienniku urzędowym, w formie obwieszczenia, infor-

mację o rozwiązaniu z mocy prawa rady gminy

w związku ze zmianą w podziale terytorialnym państwa

(art. 114 ust. 5 Ordynacji).

5. Dla przeprowadzenia wyborów przedterminowych i wyborów związanych ze zmianami w podziale terytorialnym kraju z przyczyn, o których mowa wart. 114

ust. 1 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 4, niezbędne jest ustalenie przez

wojewódzkiego komisarza wyborczego nowych okrę­

gów wyborczych zgodnie z przepisami art. 11, art. 12

ust. l, art. 13 oraz art. 14 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Ordynacji.

6. Dla przeprowadzenia wyborów wojewódzki komisarz wyborczy powołuje terytorialne komisje wyborcze zgodnie z przepisami art. 31 ust. 1 i art. 32 Ordynacji. Członkowie komisji terytorialnej otrzymują zaświadczenia potwierdzające funkcje pełnione w komisji, którymi legitymują się przy wykonywaniu czynności wyborczych, a także w zakładzie pracy. Zaświadcze­

nia podpisywane są przez wojewódzkiego komisarza

wyborczego.

7. Wojewódzki komisarz wyborczy podaje do wiadomości publicznej, w postaci obwieszczenia, wyniki

głosowania i wyniki wyborów do rad, przez rozplakatowanie obwieszczeń w gminie oraz ogłoszenie obwiesz-

czenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 102

Ordynacji).

8. Wojewódzki komisarz wyborczy przesyła

nie~

zwłocznie do Państwowej Komisji Wyborczej

-

zarządzenia wojewody o przeprowadzeniu wyborów uzupełniających wraz z kalendarzami wyborczymi oraz uchwały rad gmin o wygaśnięciu man-

datów,

-

informację O rozwiązaniu rady gminy z mocy prawa z.przycżyny wskazanej wart. 28a ust. 1 ustawy

o samorządzie terytorialnym,

-

1116-

~ wystąpienia sygnalizujące nieprawidłowości w postępowaniu . dotyczącym wygaśnięcia mandatu

radnego i uzupełnienia składu rady,

-

obwieszczenia o wynikach głosowania i wynikach

wyborów uzupełniających, przedterminowych i wyborów nowych rad gmin, wojewódzki dziennik urzę­

dowy, w którym ogłoszono obwieszczenie, a także

sprawozdania z przebiegu wyborów. Obwieszczenie

o wynikach wyborów należy przesłać faksem niezwłocznie po sporządzeniu, a następnie pocztą. Wojewódzki dziennik urzędowy oraz sprawozdanie

z przebiegu wyborów należy przesłać pocztą.

II. Zadania i tryb pracy terytorialnych komisji wyborczych w przygotowaniu wyborów

Zadania terytorialnych komisji wyborczych powołanych dla przeprowadzenia wyborów w jednomandatowych okręgach wyborczych określa art. 26 Ordynacji,

a czynności związane z ich wykonywaniem uregulowane są w rozdziałach 4, 6, 7, 10 i 14 tej ustawy.

Niniejsze wytyczne wymieniają te zadania i czynności w porządku chronologicznym, określają terminy ich

wykonania oraz formy pracy komisji.

1. Obwody głosowania

Wybory uzupełniające przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla wyborów powszechnych do rad gmin.

W wyborach przedterminowych może wystąpić potrzeba dokonania zmian w podziale na obwody,

a w wyborach nowych rad gmin i wyborach uzupełnia­

jących związanych ze zmianami w podziale terytorialnym kraju wystąpi konieczność utworzenia nowych

obwodów głosowania. Wniosek w sprawie utworzenia

obwodów przedstawia terytorialnej komisji wyborczej

właściwy zarząd gminy art. 16 ust. 1 Ordynacji.

Wniosek powinien być złożony z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do terminu rozplakatowania

obwieszczeń i zawierać propozycje dotyczące granic

i numerów obwodów oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych (lokali wyborczych). Komisja terytorialna bada, czy wniosek zarządu w sprawie utworzenia

obwodów głosowania odpowiada warunkom określo­

nym wart. 15 Ordynacji. Zasadą jest tworzenie obwodu głosowania dla jednego okręgu wyborczego. Obwód może obejmować kilka okręgów wyborczych jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym względy praktyczne (mała liczba mieszkańców w okręgach, brak odpowiedniej liczby lokali wyborczych, niewielkie odległości, sprawna komunikacja itp.).

Poz. 571

Obwód głosowania utworzony stosownie do art.

15 ust. 3 Ordynacji (zakład pomocy społecznej lub zakład dla inwalidów) wchodzi w skład okręgu wyborczego, na którego obszarze znajduje się dany zakład, chyba że ze względu na liczbę zamieszkujących tam wyborców (co najmniej 100 wyborców) może on stanowić

odrębny okręg wyborczy.

Zmiana siedziby obwodowej komisji wyborczej

wymaga podjęcia uchwały przez terytorialną komisję

wyborczą·

W posiedzeniu terytorialnej komisji poświęconemu

tworzeniu obwodów głosowania powinien uczestniczyć

jako przedstawiciel wnioskodawcy wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny członek zarządu gminy.

Uchwała komisji terytorialnej o utworzeniu obwodów głosowania powinna być podjęta w takim czasie,

aby został dotrzymany termin powołania obwodowych komisji wyborczych przewidziany w kalendarzu

wyborczym.

Podanie do wiadomości wyborców, przez rozplakatowanie obwieszczeń, uchwały komisji terytorialnej

o utworzeniu obwodów głosowania, ustaleniu ich granic i numerów oraz siedzib obwodowych komisji wyborczych jest w związku z art. 37 ust. 2 Ordynacji zadaniem zleconym gminie, które wykonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta), jednakże komisja terytorialna jest obowiązana sprawdzić prawidłowość obwieszczenia przed jego wykonaniem (wydrukowaniem) i rozplakatowaniem.

Informacje o granicach i numerach obwodów oraz

siedzibach obwodowych komisji wyborczych podaje się

do wiadomości wyborców także wówczas, gdy nie są

tworzone nowe obwody. Informację taką może stanowić wyciąg z podjętej wcześniej uchwały komisji terytorialnej w sprawie utworzenia obwodów głosowania na

terenie danej gminy w celu przeprowadzenia wyborów

powszechnych do rad gmin. Granice obwodów głoso­

wania pozostają wówczas nie zmienione, co nie wyklucza zmiany lokalizacji siedzib obwodowych komisji wyborczych. Siedziba obwodowej komisji wyborczej może

być zlokalizowana poza granicami obwodu, jeśli jest to

uzasadnione szczególnymi względami lokalnymi.

Obwieszczenia zawierające informacje o obwodzie

głosowania i siedzibie obwodowej komisji wyborczej

należy rozplakatować w terminie wynikającym z kalendarza wyborczego. Część obwieszczeń pozostaje w rezerwie do ponownego rozplakatowania w okresie poprzedzającym bezpośrednio dzień wyborów, a także

wywieszenia przynajmniej jednego obwieszczenia

w lokalu wyborczym.

Wzór obwieszczenia

OBWIESZCZENIE

Gminnej Komisji Wyborczej w ............................ ;........................ .

z dnia ................................ 199 ... r.

Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z 1996 r.

Nr 84, poz. 387) i uchwały Gminnej Komisji Wyborczej w ......................................... z dnia ............................. .

-

1117 ~

Poz. 571

o utworzeniu obwodów głosowania na terenie gminy podaje się do wiadomości wyborców informacje o obwodach głosowania dla przeprowadzenia wyborów ....................... do Rady Gminy ............................... w okręgu wyborczym nr ...

Numer

obwodu

Granice

obwodu

Siedziba obwodowej

komisji wyborczej

Numer okręgu

wyborczego

Zgodnie z zarządzeniem Wojewody (Prezesa Rady Ministrów) wybory uzupełniające (inne) zostaną przeprowadzone w dniu ............................ .

Gminna Komisja Wyborcza pełni dyżury w swej siedzibie w ................................................... ul. .............................. .

................................... nr ......... w godz ................. telefon ............... .

Przewodniczący Komisji

(imię i nazwisko)

2. Powołanie obwodowych komisji wyborczych

Terytorialna komisja wyborcza w terminie wynikają­

cym z kalendarza wyborczego podejmuje niezbędne

działania dla powołania obwodowych komisji wyborczych. W tym celu terytorialna komisja wyborcza wzywa,

w formie uznanej przez nią za skuteczną, wyborców, organizacje polityczne, społeczne i inne działające na obszarze gminy (miasta) do zgłoszenia kandydatów do skła­

du obwodowych komisji wyborczych. Komisja terytorialna może współdziałać w tym zakresie z zarządem gminy.

Obwodowe komisje wyborcze należy powołać

w terminie przewidzianym na wykonanie tej czynności

w celu umożliwienia wszystkim zainteresowanym podmiotom zgłoszenia kandydatur do komisji. Komisje powołuje się w składzie liczbowym odpowiadającym

miejscowym potrzebom spośród kandydatur zgłoszo­

nych komisji terytorialnej. Minimalna liczba członków

obwodowej komisji wyborczej wynosi 7 osób, maksymalna - 11 osób. Zmiany i uzupełnienia w składach

komisji mogą następować w szczególnie uzasadnionych wypadkach, zwłaszcza na skutek zgonu lub zrzeczenia się członkostwa.

W razie braku dostatecznej liczby kandydatów do

składu obwodowych komisji wyborczych, komisja terytorialna podejmuje niezbędne działania mające na celu

uzyskanie zgłoszenia odpowiedniej liczby kandydatów.

W skład obwodowej komisji wyborczej mogą

wchodzić wyłącznie osoby zamieszkałe na obszarze działania danej rady, posiadające prawo wybierania do rady tej gminy (miasta). Nie

jest natomiast konieczne, aby osoby te zamieszkiwały

na terenie obwodu głosowania objętego właściwością

komisji, do której mają być powołane, lub na terenie

okręgu wyborczego, w którym przeprowadzane są wybory.

Każdą obwodową komisję wyborczą powołuje komisja terytorialna w składzie: przewodniczący, jego zastępca, sekretarz i 4-8 członków. Skład komisji obwodowej podaje się do publicznej wiadomości w sposób

zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Każda osoba powołana w skład obwodowej komisji wyborczej otrzymuje zaświadczenie potwierdzające

pełnioną w komisji funkcję, którym legitymuje się prży

wykonywaniu czynności wyborczych, a także w zakła-

Zaświadczenie podpisywane jest przez

przewodniczącego terytorialnej komisji wyborczej.

dzie pracy.

3. Rejestrowanie kandydatów na radnych

Terytorialna komisja wyborcza powinna odbyć

swoje pierwsze posiedzenie nie później niż w ciągu

trzech dni od jej powołania, wyborcy bowiem mogą ·

dokonywać zgłoszeń kandydatów na radnych niezwłocznie po powołaniu terytorialnej komisji.

Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia 28 listopada 1995 r. (Monitor Polski Nr 62, poz. 694) ustaliła

wzór zgłoszenia kandydata na radnego w okręgu jednomandatowym. Terytorialna komisja wyborcza powinna

posiadać formularze tych zgłoszeń przygotowane przez

delegaturę wojewódzką Krajowego Biura Wyborczego.

Informację o powyższym należy podać do wiadomości

wyborców w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Zgłoszenie nie dokonane na formularzu, o którym wyżej mowa, ale zawierające wszystkie dane określo­

ne w przepisach Ordynacji, jest zgłoszeniem skutecznym.

Komisja terytorialna nie może więc odmówić przyjęcia do

rejestracji prawidłowego zgłoszenia dokonanego w innej

formie.

Termin przyjmowania zgłoszeń kandydatów na

radnych określa kalendarz wyborczy. Komisja terytorialna ustala plan dyżurów związanych z przyjmowaniem zgłoszeń. Informację o miejscu i godzinach peł­

nienia dyżurów należy podać do wiadomości publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty.

W czasie pełnienia dyżuru należy stosować zasadę,

iż osoby zgłaszające kandydatów, które przyszły przed

zakończeniem dyżuru, powinny być przyjęte przez

członków terytorialnej komisji wyborczej także wówczas, gdyby powodowało to konieczność wydłużenia

czasu pełnienia dyżuru przez komisję.

Ostatniego dnia przyjmowania zgłoszeń dyżur trwa

do godz. 2400 i dopiero o tej godzinie należy zamknąć

drzwi do budynku, w którym komisja pełni dyżur.

Zgodnie z art. 42 Ordynacji komisja terytorialna

niezwłocznie rejestruje prawidłowo zgłoszoną kandydaturę na radnego. Wymaga to pełnienia dyżurów

przez komisję w składzie umożliwiającym podejmowanie uchwał.

-

1118 -

Zgłoszenia kandydata na radnego może dokonać

jeden z trzech pierwszych wyborców, którzy podpisali

zgłoszenie (art. 41 ust. 3 Ordynacji).

Przyjmując zgłoszenie komisja bada, czy

1) wskazano okręg wyborczy, do którego zgło­

szono kandydata,

2) zgłoszenie zostało złożone w terminie (naj późn iej

do godz . 2400 ostatn iego d n ia wskaza nego

w kalendarzu wyborczym na zgłaszanie

kandydatów),

3) w zgłoszeniu podane są wszystkie ustawowo wymagane dane o kandydacie (art. 40 ust. 2 Ordynacji) i czy dołączono do zgłoszenia pisemne oświad­

czenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie. Oświadczenie powinno zawierać imię (imiona) i nazwisko kandydata, wskazanie okręgu wyborczego, w którym zgadza się on kandydować, datę

wystawienia i podpis kandydata,

4) zgłoszenie zostało podpisane co najmniej

przez 15 wyborców zamieszkałych wokrę­

g u wybo rczym, do którego następuje zgłoszenie

kandydata. Obok podpisu powinny być podane czytelnie imię, nazwisko i adres zamieszkania wyborcy.

Należy zwrócić uwagę, czy podpisy wyborców znajdują się bezpośrednio na zgłoszeniu. Jeśli umieszczone są na więcej niż jednym arkuszu, na każdym

z arkuszy muszą być podane dane dotyczące zgła­

szanego kandydata. Wyborca, który podpisał się

pod zgłoszeniem kandydata, nie może skutecznie

wycofać swojego poparcia dla tego zgłoszenia,

5) kandydat na radnego stale zamieszkuje na

obszarze działania rady, do której kandyduje.

Ustawa uzależnia bierne prawo wyborcze od stałe­

go zamieszkiwania na obszarze działania danej rady (art. 2 ust. 3 i art. 4 Ordynacji). W razie wątpli­

wości komisja bada, czy kandydat na radnego jest

wpisany do rejestru wyborców,

6) kandydat na radnego nie został zgłoszony

do tej rady w innym okręgu wyborczym.

Komisja powinna sprawdzić także pisownię nazwisk i imion podaną w zgłoszeniu z pisownią podaną

w oświadczeniu kandydata, a w razie rozbieżności

ustalić ich prawidłowe brzmienie na podstawie jego

dokumentów tożsamości.

Kandydat w oświadczeniu o wyrażeniu zgody na

kandydowanie może wrtosić o oznaczenie jego kandydatury nazwą lub skrótem nazwy partii bądź ugrupowania politycznego, komitetu obywatelskiego albo innej organizacji popierającej jego kandydaturę (art. 40

ust. 4 Ordynacji).

Oznaczenie dotyczyć może wyłącznie nazwy (lub skrótu nazwy) jednego zbiorowego

podmiotu popierającego daną kandydaturę.

Jeśli kilka podmiotów zgłaszających posługuje się tą

samą nazwą, np. "Komitet Wyborczy", komisja proponuje ich dodatkowe oznaczenie identyfikacyjne, np.

wskazujące siedzibę danego komitetu. Ewentualne

spory w tych sprawach należy rozstrzygać z udziałem

za interesowa nych.

Niedopuszczalne jest przyjęcie przez terytorialną

o oznaczenie kandydata,

komisję wyborczą wniosku

Poz. 571

złożonego w innym trybie niż w oświadczeniu kandydata o zgodzie na kandydowanie, jak również zmiana

przez kandydata treści wniosku po zarejestrowaniu

kandydatury.

Jeśli organ uprawniony do reprezentowania danej

partii, organizacji lub ugrupowania politycznego zawiadomi pisemnie terytorialną komisję wyborczą, iż nie udzielał

poparcia kandydatowi bądź wycofał swoje poparcie, komisja wykreśla wskazane oznaczenie i zawiadamia o tym

niezwłocznie zainteresowanego oraz wyborców.

Po rozplakatowaniu obwieszczeń zawierających

dane o zarejestrowanych kandydatach informację

o zmianach w zakresie udzielonego poparcia podaje

się do wiadomości publicznej w formie odrębnego obwieszczenia.

Jeśli zgłoszenie kandydata na radnego jest prawi dłowe, terytorialna komisja wyborcza rejestruje

kandydata we wskazanym okręgu wybor czym, sporządzając protokół rejestracji kandydata na

radnego. Zasadą powinno być, że rejestracja następu ­

je bezpośrednio po zgłoszeniu kandydata. Protokół

sporządza się w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu rejestracji doręcza się podmiotowi, który dokonał zgłoszenia (jeden z trzech pierwszych wyborców, którzy to zgłoszenie podpisali); stanowi on formę zawiadomienia o dokonanej rejestracji (art. 42

ust. 1 Ordynacji).

Drugi egzemplarz

protokołu

przekazuje się nie-

zwłocznie wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu.

Jeśli zgłoszenie kandydata na radnego wykazuje

wady, terytorialna komisja wyborcza ustala, czy jest to

wada usuwalna, czy też nie. Jeżeli jest to wada usuwalna (np. niekompletne dane o kandydacie lub brak

wskazania okręgu, do którego zgłoszono kandydata),

komisja podejmuje niezwłocznie uchwałę, w której

wskazuje wadę zgłoszenia i wyznacza zgłaszającym

kandydata 3-dniowy termin na jej usunięcie. W tych

wypadkach upływ terminu do usunięcia wady może

przypadać po terminie wskazanym w kalendarzu wyborczym dla zgłaszania kandydatów na radnych .

Uchwałę terytorialnej komisji wyborczej doręcza

się zgłaszającemu kandydata niezwłocznie. Jeśli wada

zgłoszenia zostanie w wyznaczonym terminie usunię­

ta, komisja rejestruje kandydata; termin dokonania

zgłoszenia uważa się" za dotrzymany.

Komisja uznaje za wadę usuwalną także podanie

w zgłoszeniu niepełnych danych o wyborcach popierających zgłoszenie kandydata (np. brak imienia lub niepełny adres), jeżeli zachowana jest ustawowa liczba co

najmniej 15 podpisów wyborców. W takim wypadku

komisja podejmuje niezwłocznie uchwałę, w której

wskazuje wadę zgłoszenia i wyznacza zgłaszającym

3-dniowy termin na jej usunięcie. Usunięcie wady może polegać także na uzyskaniu podpisów nowych wyborców popierających zgłoszenie kandydata. Wyznaczony wówczas przez terytorialną komisję wyborczą

termin może praktycznie okazać się krótszy niż 3-dniowy, albowiem przy uzupełnieniu podpisów wyborców

dokonujących zgłoszeń ,musi być dotrzymany termin

dla zgłaszania kandydatów na radnych określony w kalendarzu wyborczym.

-

1119 -

Jeśli wskazane wady nie zostaną w terminie usunięte albo zgłoszenie wykazuje wady, które nie dadzą

się usunąć (np. kandydat nie zamieszkuje stale na obszarze gminy, miasta), terytorialna komisja wyborcza

podejmuje niezwłocznie uchwałę stwierdzającą nieważność zgłoszenia. Uchwała powinna zawierać wskazanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie, a także pouczenie o możliwości i terminie jej zaskarżenia (art. 42

ust. 4 Ordynacji). Uchwałę doręcza się zgłaszającemu

kandydata niezwłocznie.

Jeżeli w terminie określonym w kalendarzu wyborczym nie zostaną w okręgu wyborczym zgłoszone co

najmniej 2 kandydatury, komisja jest obowiązana wezwać wyborców z tego okręgu do zgłoszenia dodatkowych kandydatów (art. 43 ust. 1 Ordynacji). Wezwanie

to powinno nastąpić przez rozplakatowanie stosownych obwieszczeń, w których należy wskazać

- termin przyjmowania dodatkowych zgłoszeń (przedłużenie przyjmowania zgłoszeń o pięć dni, ostatniego dnia do godz. 2400 ),

-

numer okręgu wyborczego, do którego zgłoszenia

są przyjmowane.

Obwieszczenie w tej sprawie powinno być rozplakatowane nie później niż następnego dnia po upływie

terminu zgłaszania kandydatów wskazanego w kalendarzu wyborczym.

Jeżeli po upływie terminów do zgłaszania kandydatów w danym okręgu wyborczym zarejestrowany

został tylko jeden kandydat, to z-godnie z art. 110 ust. 3

Ordynacji głosowania nie przeprowadza się. Dotyczy

to wszystkich wyborów przeprowadzanych w okręc

gach jednomandatowych, w których wygaśnięcie

mandatów nastąpiło z przyczyn wskazanych wart. 109

Ordynacji. Informację o nieprzeprowadzaniu głosowa­

nia, ze wskazaniem przyczyn, terytorialna komisja wyborcza podaje niezwłocznie do wiadomości wyborców.

W dniu wyborów terytorialna komisja wyborcza uzna-

Poz. 571

je zarejestrowanego kandydata za wybranego na radnego, sporządzając odpowiedni protokół. Wzór protokołu został określony przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 30 sierpnia 1994 r. w sprawie

ustalenia wzoru protokołu wyników wyborów, stosowanego w wyborach uzupełniających do rad gmin

(Monitor Polski Nr 49, poz. 409).

Jeżeli pomimo przedłużenia terminu dla zgłaszania

kandydatów na radnych nie zostanie zarejestrowany

żaden kandydat, w okręgu nie przeprowadza się wyborów i mandat pozostaje nie obsadzony. W takim wypadku informację o nieprzeprowadzaniu wyborów, ze

wskazaniem przyczyn, podaje się do wiadomości wyborców w formie obwieszczenia (art. 43 ust. 2 Ordynacji), a wybory uzupełniające powtarza się między 6 a 9

miesiącem, licząc od daty poprzednich wyborów uzupełniających (art. 110 ust. 2 Ordynacji).

Niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego

dla przyjmowania zgłoszeń kandydatów na radnych terytorialna komisja wyborcza, na podstawie protokołów

rejestracji, sporządza rejestry zgłoszonych kandydatów odrębnie dla każdego okręgu wyborczego (art. 44

ust. 1 Ordynacji).

W rejestrze, po oznaczeniu numeru okręgu wyborczego, umieszcza się nazwiska kandydatów w porząd­

ku alfabetycznym, podając wiek, zawód, miejsce zamieszkania i oznaczenie stosownie do art. 40 ust. 4 Ordynacji, ściśle według danych z protokołu rejestracji

kandydata.

4. Ustalenie treści obwieszczeń zawierających dane

o kandydatach, zarządzenie ich druku i dostarczenie

obwodowym komisjom wyborczym

Po sporządzeniu rejestru kandydatów terytorialna

komisja wyborcza zarządza wydrukowanie obwieszczeń zawierających dane o kandydatach na radnych

(art. 44 ust. 2 Ordynacji).

Wzór obwieszczenia

OBWIESZCZEN IE

Gminnej Komisji Wyborczej w ...................................... ..

z dnia ......................... 199... r.

Na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z 1996 r.

Nr 84, poz. 387) Gminna Komisja Wyborcza podaje do wiadomości dane o zarejestrowanych kandydatach na

radnych w wyborach ........................................... do Rady Gminy w ................................................... zarządzonych

na dzień ....................................................

W okręgu wyborczym nr 1

1. Ałaszewicz Tomasz

lat 23

ślusarz

Zawady

2. Balska Anna

lat 38

księgowa

Wólka

3. Beksoń Jan

4. Cackowska Barbara

lat 33

lat 54

Zawidz

Zawidz

5. Kołaczek Piotr

lat 20

rolnik

gospodyni

domowa

kupiec

Duże')

(oznaczenie kandydata) " )

(oznaczenie kandydata)")

(oznaczenie kandydata) " )

Wólka

-

1120 -

Poz. 571

W okręgu wyborczym nr 2

1..................................................................................................................

2 ................................................................................................................. .

Przewodniczący Komisji

(imię i nazwisko)

*1 Miejsce zamieszkania określa się tylko nazwą miejscowości.

**1 Nazwa lub skrót nazwy partii lub organizacji popierającej kandydaturę.

Terytorialna komisja wyborcza zarządza także przekazanie obwieszczeń obwodowym komisjom wyborczym w celu ich rozplakatowania w terminie wynikają­

cym z kalendarza wyborczego (art. 44 ust. 3 w związku

z art. 111 ust. 2 Ordynacji). Komisja terytorialna współ­

działa w tym zakresie z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Po jednym egzemplarzu obwieszczenia przekazuje się niezwłocznie wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu oraz do wojewódzkiego urzędu

statystycznego. Należy zachować co najmniej po jednym egzemplarzu do rozplakatowania w każdym lokalu wyborczym.

Terytorialna komisja wyborcza skreśla z rejestru

nazwisko kandydata na radnego, który zmarł, utracił

prawo wybieralności lub złożył pisemne oświadczenie

o wycofaniu zgody na kandydowanie, oraz zawiadamia

o tym niezwłocznie wyborców (art. 45 Ordynacji).

Wzór obwieszczenia

OBWIESZCZENIE

Gminnej Komisji Wyborczej w .................................. ..

z dnia ......................... 199 ... r.

Na podstawie art. 45 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z 1996 r. Nr 84,

poz. 387) Gminna Komisja Wyborcza podaje do wiadomości, iż w dniu .............................................. skreśliła z rejestru kandydatów na radnych zgłoszonych w wyborach ..................................................... w okręgu wyborczym

nr ............................... kandydaturę .................................................................................................................................

(nazwisko, imię -

imiona, wiek, zawód, miejsce zamieszkania, oznaczenie kandydatury)

z powodu ..........................................................................................................................................................................

(zgonu, utraty prawa wybieralności, wycofania zgody na kandydowanie)

Przewodniczący Komisji

(imię i nazwisko)

Po jednym egzemplarzu obwieszczenia przekazuje

się niezwłocznie wojewódzkiemu komisarzowi wybor-

czemu oraz przesyła do wojewódzkiego urzędu statystycznego.

Należy także zachować co najmniej po jednym egzemplarzu obwieszczenia do rozplakatowania w każ­

dym lokalu wyborczym.

5. Ustalenie brzmienia karty do głosowania

Po sporządzeniu rejestru kandydatów terytorialna

komisja wyborcza ustala, według wzoru określonego

uchwałą Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 maja

1994 r. w sprawie ustalenia wzorów kart do głosowa­

nia w wyborach do rad gmin (Monitor Polski Nr 28,

poz. 230), treść karty do głosowania odrębnie dla każ­

dego okręgu wyborczego (art. 63 Ordynacji) i prze syła

wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu, który zarządza wydrukowanie kart. Na kartach do głosowania

w procesie ich drukowania nanoszona jest pieczęć terytorialnej komisji wyborczej. Jeśli głosowanie jest

przeprowadzane tylko w jednym lub kilku okręgach !

w wyborach przedterminowych w gminie o małej liczbie mieszkańców, wskazane jest opatrywanie kart do

głosowania odciskiem pieczęci terytorialnej komisji

wyborczej w tuszu. Rozstrzygnięcia w sprawie opatrywania kart do głosowania odciskiem pieczęci terytorialnej komisji wyborczej w tuszu dokonuje wojewódzki komisarz wyborczy w zarządzeniu w sprawie wydrukowania kart do głosowania.

Terytorialne i obwodowe komisje wyborcze obowytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 30 maja 1994 r. (Wyb. 0101-2-G/7/94) w sprawie

zasad i trybu druku, przechowywania i dostarczania

kart do głosowania.

wiązują

Obwoc )we komisje wyborcze opatrują karty do

swoją pieczęcią bezpośrednio przed

otwarciem lokalu wyborczego.

głosowania

6. Mężowie zaufania

Kandydat na radnego jest uprawniony do wyznaczen ia swojego męża zaufania (art. 46 Ordynacji). Mę­

ż e-n zaufania m q że być k a żdy wyborca, n iez al e żnie od

-

miejsca zamieszkania. Kilku kandydatów może wyznaczyć wspólnego męża zaufania. Każdy kandydat może

wyznaczyć nie więcej niż jednego męża zaufania; re-

prezentuje on interesy kandydata w czasie wykonywania czynności wyborczych w obwodowej komisji wyborczej (głosowanie, obliczanie wyników głosowania)

i w terytorialnej komisji wyborczej (ustalanie wyników

wyborów).

Przewodniczący terytorialnej komisji wyborczej, po

otrzymaniu od kandydata zawiadomienia o wyznaczeniu

męża zaufania, wydaje mężowi zaufania stosowne zaświadczenie według wzoru określonego w załączniku nr

3 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 28

kwietnia 1994 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów

rejestracji kandydatów i list kandydatów na radnych

oraz wzorów zaświadczeń dla mężów zaufania i pełno­

mocników list kandydatów (Monitor Polski Nr 25, poz.

214). W wypadkach losowych należy dopuścić zmianę

męża zaufania na wniosek kandydata na radnego.

7. Nadzór nad przestrzeganiem prawa wyborczego

przez obwodowe komisje wyborcze

Poz. 571

III. Zadania obwodowych komisji wyborczych

w przygotowaniu i przeprowadzeniu wyborów

Podstawowym zadaniem obwodowych komisji

wyborczych jest zgodne z prawem i sprawne przeprowadzenie głosowania w obwodzie oraz ustalenie jego

wyników i podanie ich do publicznej wiadomości (art.

27 Ordynacji) .

1. Organizacja przygotowań do dnia wyborów

W okresie poprzedzającym dzień wyborów cżłon­

kowie obwodowych komisji wyborczych biorą udział

w szkoleniach zorganizowanych przez terytorialną komisję wyborczą w porozumieniu z wojewódzkim komi sarzem wyborczym i przy pomocy delegatury wojewódzkiej Krajowego Biura Wyborczego.

Obwodowe komisje wyborcze ustalą plan rozplakatowania urzędowych obwieszczeń zawierających dane

o zarejestrowanych kandydatach. Zaleca się dwukrotne rozplakatowanie tych obwieszczeń

1) niezwłocznie po ich otrzymaniu,

Terytorialna komisja wyborcza w porozumieniu

z wojewódzkim komisarzem wyborczym zorganizuje

szkolenie członków obwodowych komisji wyborczych,

w szczególności z zakresu

- przepisów prawa wyborczego,

- przeprowadzenia głosowania,

- obliczenia wyników głosowania,

- sposobu przekazywania protokołów głosowania

do terytorialnej komisji wyborczej.

Komisja kontroluje także

- prawidłowość i terminowość rozplakatowania

urzędowych obwieszczeń wyborczych,

- stan przygotowania lokali wyborczych.

Członkowie terytorialnej komisji wyborczej dokonujący kontroli mają obowiązek legitymowania się do-

kumentem upoważniającym do wykonywania określo­

nych zadań, podpisanym przez przewodniczącego komisji. Wszelkie czynności kontrolne zostają zakończo­

ne w dniu poprzedzającym dzień wyborów.

Czynności kontrolne z zakresu przestrzegania prawa

wyborczego może wykonywać także wojewódzki komisarz wyborczy lub upoważnione przez niego osoby.

8. Organizacja przygotowań do wyborów i pracy

w dniu wyborów

W okresie poprzedzającym dzień wyborów (najpóź­

niej na 4 dni przed wyborami) członkowie terytorialnej

komisji wyborczej na posiedzeniach

- omówią zasady i technikę ustalenia wyników wyborów,

- ustalą szczegółową organizację pracy w dniu wyborów,

- ustalą plan dostarczenia obwodowym komisjom wyborczym kart do głosowania i formularzy

protokołów oraz sposób ,i ch zabezpieczenia,

- ustalą plan przyjmowania z obwodów głosowania

protokołów z wynikami głosowania.

2) w okresie 3 dni przed dniem wyborów.

W wykonaniu tej czynności obwodowe komisje

wyborcze współdziałają z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta).

Co najmniej po jednym egzemplarzu obwieszczenia należy pozostawić w celu wywieszenia w lokalu wyborczym.

Najpóźniej w 4 dniu przed dniem wyborów

przewodniczący obwodowych komisji wyborczych zwołają w lokalach lub w innym pomieszczeniu budynków, w których odbędzie

się głosowanie, posiedzenia pełnych składów

komisji.

Podczas tych posiedzeń w szczególności należy

1) sprawdzić stan przygotowania lokalu wyborczego

do głosowania lub wyznaczyć termin przeprowadzenia tej kontroli,

2) ustalić zasady organizacji pracy obwodowej komisji wyborczej wdniu wyborów,

3) dokonać podziału czynności związanych z odbiorem kart do głosowania, formularzy protokołów

głosowania, pieczęci, spisów wyborców i innych

materiałów wyborczych,

4)

ustalić sposób odbioru spisu wyborców (urząd

gminy przekazuje spis wyborców przewodniczące­

mu obwodowej komisji wyborczej najpóźniej w 3

dniu przed dniem wyborów - art. 22 Ordynacji),

5) ustalić sposób zabezpieczenia do dnia wyborów

kart do głosowania, spisu wyborców oraz innych

dokumentów i materiałów wymienionych wyżej,

6) omówić tryb ustalenia wyników głosowania wobwodzie oraz dostarczenia protokołów głosowania

terytorialnej komisji wyborczej,

7) ustalić tryb ·przekazania dokumentów z przeprowadzonego głosowania zarządowi gminy.

-

1122 -

Kontrolując stan przygotowania lokalu wyborczego obwodowa komisja wyborcza powinna sprawdzić,

czy wyposażenie, urządzenie i wygląd lokalu odpowiadają wymogom oraz powadze aktu głosowania. Zewnętrzne oznakowanie lokalu wyborczego powinno

być czytelne i widoczne, ułatwiające wyborcom dotarcie do lokalu właściwej obwodowej komisji wyborczej.

W lokalu wyborczym powinny się znajdować: godło

państwowe, urna, w której zmieszczą się karty do gło­

sowania oddane przez wszystkich wyborców umieszczonych w spisie wyborców, a także pomieszczenia zapewniające tajność głosowania (miejsca za osłoną),

wyposażone w przybory do pisania (z wyłączeniem

ołówków). Liczba takich pomieszczeń oraz ich usytuowanie powinny gwarantować sprawny przebieg gło­

sowania.

Na widocznym miejscu w lokalu wyborczym powinny być wywieszone urzędowe obwieszczenia o

- granicach i numerach okręgów jednomandatowych oraz siedzibie terytorialnej komisji wyborczej,

- utworzonych obwodach głosowania, ich granicach

i numerach oraz siedzibach obwodowych komisji ·

wyborczych,

- zarejestrowanych kandydatach na radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym.

W związku z zakazem agitacji w dniu gło­

sowania w lokalu wyborczym (art. 55 ust. 2 i 3

Ordynacji), wewnątrz lokalu, a także w budynku i na ścianach budynku będącego siedzibą

lokalu wyborczego, nie mogą być

umieszczone inne materiały nlz ustalone

urzędowo obwieszczenia wyborcze.

Poz. 571

ga na dokonaniu wewnętrznego podziału zadań oraz

sporządzeniu planu pracy komisji w dniu głosowania.

W planie pracy należy przewidzieć, że zadania, o których mowa wart. 27 Ordynacji,

obwodowa komisja wyborcza powinna wykonywać możliwie w pełnym składzie. Jednakże

plan pracy może przewidywać, że członkowie obwodowej komisji nie pracują w pełnym składzie, lecz pełnią

dyżury podczas głosowania. Warunkiem jest zapewnienie sprawnego przebiegu głosowania i stała

obecność podczas głosowania co najmniej 3

członków komisji, w tym przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy (art. 69 ust. 1 Ordynacji).

Plan pracy powinien uwzględniać wykonanie następujących czynności

-

przed otwarciem lokalu wyborczego opatrzenie kart do głosowania dodatkowo

pieczęcią obwodowej komisji wyborczej,

stwierdzenie tożsamości wyborcy (art. 71 ust. 1

i ust. 3 Ordynacji),

- ustalenie uprawnienia wyborcy do głosowania

w danym obwodzie, czyli odszukanie nazwiska

i imienia wyborcy w spisie wyborców lub dopisanie go do spisu (art. 71 ust. 2 i ust. 4 Ordynacji),

- wydanie wyborcy karty do głosowania oraz potwierdzenie tego faktu przez postawienie znaku

przy jego nazwisku w spisie (art. 71 ust. 5 Ordynacji),

- pełnienie stałego dyżuru przy urnie wyborczej.

-

Dla odbioru kart do głosowania, formularzy protokołów i innych materiałów wyborczych obwodowa komisja

wyborcza wyznacza co najmniej dwie osoby ze swego

składu, przy czym jedną z nich powinien być przewodniczący komisji. Osoby te powinny najpóźniej w przeddzień głosowania dokładnie sprawdzić, czy

- dostarczone karty do głosowania dotyczą

właściwego okręg u wyborczego i czy dostarczono je w liczbie odpowiadającej liczW razie stwierdzenia braków w urządzeniu lokalu

bie osób uprawnionych do głosowania

wyborczego, przewodniczący obwodowej komisji wyw obwodzie (okręgu) oraz czy są opatrzone

borczej powiadamia o tym wójta lub burmistrza (prepieczęcią terytorialnej komisji wyborczej,

zydenta miasta) i osobiście lub za pośrednictwem wyznaczonego członka komisji sprawdza usunięcie tych

- obwodowa komisja wyborcza otrzymała po

uchybień.

6 egzemplarzy formularza protokołu głosowania

w okręgach jednomandatowych,

Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej po- wraz z materiałami wyborczymi komisja otrzymała

winien zasięgnąć informacji we właściwej terytorialnej

właściwy spis wyborców, .

komisji wyborczej, ilu mężom zaufania wydano zaświadczenia uprawniające do obecności w lokalu ob- komisja ma przygotowaną pieczęć i poduszkę do

wodowej komisji wyborczej w czasie głosowania,

stempli umożliwiającą opatrywanie pieczęcią oba także w czasie ustalania wyników głosowania, i fakt

wodowej komisji wyborczej kart do głosowania,

ten uwzględnić w organizacji pracy komisji w dniu wy- zapewniono komisji inne materiały, np. umożliwia­

borów. Zgodnie z art. 80 ust. 5 Ordynacji mężowie zające opieczętowanie urny, prowadzenie arkuszy

ufania mogą zgłosić do protokołu głosowania uwagi

pomocniczych podczas liczenia głosów, zapakowaz wymienieniem konkretnych zarzutów, które komisja

nie dokumentów z wyborów itp.,

ma obowiązek umieścić w protokole, nie mogą nato- komisja ma Ordynację wyborcżą do rad gmin,

miast wykonywać żadnych innych czynności wyboruchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

czych lub pomagać przy ich wykonaniu członkom ob25

kwietnia 1994 r. w sprawie regulaminów terytowodowych komisji wyborczych.

rialnych i obwodowych komisji wyborczych oraz

Ustalenie szczegółowych zasad organizacji pracy ·

odpowiednie wytyczne Państwowej Komisji Wyobwodowej komisji wyborczej w dniu wyborów poleborczej i wojewódzkiego komisarza wyborczego.

Obwodowa komisja wyborcza powinna mieć także

zapewnioną możliwość korzystania ze środków łączno­

ści z urzędem gminy, terytorialną komisją wyborczą

i wojewódzkim komisarzem wyborczym, a także policją

i innymi służbami publicznymi.

-

1123 -

Osoby wyznaczone do odbioru kart do głosowania

powinny ustalić z terytorialną komisją wyborczą oraz

z wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta) sposób zabezpieczenia i przechowywania kart do głoso­

wania i innych materiałów wyborczych od momentu

ich odbioru i sprawdzenia do dnia wyborów.

2. Głosowanie

W dniu wyborów obwodowa komisja wyborcza

zbiera się możliwie w pełnym składzie najpóźniej

o godz. 700 , aby przed godz. 800 wykonać przewidziane

w planie pracy czynności, tj.

-

sprawdzić, czy urna wyborcza jest pusta, a następ­

nie ją zamknąć i opieczętować,

-

ostemplować karty do głosowania pieczę­

cią obwodowej komisji wyborczej,

-

rozłożyć spis wyborców i karty do głosowania;

w obwodach obejmujących więcej niż jeden okręg

wyborczy rozłożyć spis wyborców i odpowiadają­

ce mu karty do głosowania osobno dla każdego

okręgu wyborczego; zaleca się szczególną staranność przy tej czynności,

-

sprawdzić, czy wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym znajduje się lokal wyborczy, nie ma

materiałów noszących znamiona agitacji wyborczej.

Członkowie komisji mają obowiązek, a mę­

żowie

zaufania mogą nosić wyłącznie identyfikatory, tj. kartonik z imieniem i nazwiskiem

oraz funkcją (przewodniczący komisji, czło­

nek komisji, mąż zaufania). Noszenie odznak

organizacyjnych oraz innych emblematów

o charakterze agitacyjnym jest niedopuszczalne.

W czasie głosowania w lokalu mogą przebywać

dziennikarze legitymujący się legitymacją prasową, po

uprzednim przedstawieniu się przewodniczącemu obwodowej komisji. Dziennikarze nie są upoważnieni do

przeprowadzania wywiadów na terenie lokalu oraz

przebywania w nim po zakończeniu głosowania.

Podczas czynności przygotowawczych w dniu wyborów, tj. od rozpoczęcia pracy przez komisję, zwłasz­

cza przy sprawdzaniu i pieczętowaniu urny i kart do

głosowania, mogą być obecni mężowie zaufania.

Mężowie

zaufania

mają obowiązek

legitymowystawionymi przez przewodniczącego właściwej terytorialnej komisji wyborczej (art. 46 ust. 3 Ordynacji).

wać się zaświadczeniami

Poz. 571

Organizacja przebiegu głosowania powinna uwzględniać następujące czynności

- wyznaczony członek komisji sprawdza tożsamość

wyborcy, prosząc go o okazanie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdjęciem, umożliwia ­

jącego stwierdzenie tożsamości (art. 71 ust. 1 Ordynacji); wyborca umieszczony w spisie, a nie posiadający odpowiedniego dokumentu, może być dopuszczony do głosowania po potwierdzeniu jego

tożsamości przez dwie osoby znane komisji (art. 71

ust. 3 Ordynacji);

- następnie ustala się, czy wyborca jest uprawniony

do głosowania w tym obwodzie, tzn. czy jest ujęty

w spisie wyborców; wyborca nie umieszczony

w spisie wyborców może być do niego dopisany

i dopuszczony do głosowania, jeżeli z wpisu w jego dowodzie osobistym wynika, że jest zameldowany na pobyt stały w danym obwodzie głosowa­

nia (art. 71 ust. 4 Ordynacji). Dopisanie do spisu

wyborców i dopuszczenie do głosowania powinno

być w miarę możliwości poprzedzone telefonicznym uzgodnieniem z komórką ewidencji ludności

właściwego urzędu gminy, czy wyborca jest ujęty

w rejestrze wyborców jako osoba zamieszkująca

na terenie tego obwodu;

- po ustaleniu prawa wyborcy do udziału w głosowa­

niu członek komisji wręcza wyborcy kartę do głoso­

wania i potwierdza ten fakt, stawiając znak w rubryce spisu na to przeznaczonej. Wyborca może potwierdzić otrzymanie karty do głosowania, składa­

jąc podpis w odpowiedniej rubryce spisu obqk znaku postawionego przez członka komisji. O możli­

wości złożenia podpisu należy wyborców informować;

-

na życzenie wyborcy komisja powinna wyjaśnić

mu zasady głosowania w wyborach do rad gmin

w okręgu jednomandatowym oraz warunki ważno­

ści głosu według informacji umieszczonej na karcie

do głosowania.

Wyborca nie może otrzymać drugiej karty

do głosowania nawet wówczas, gdy prośbę

w tej sprawie uzasadnia omyłką przy postawieniu znaku "X" na karcie.

Podczas głosowania przewodniczący obwodowej

komisji wyborczej czuwa nad przestrzeganiem przebiegu głosowania, w szczególności nad dochowaniem zasady tajności głosowania i zakazu agitacji wyborczej.

Obwodowa kom isja wyborcza baczy, by

wyborcy głosowali osobiście. Niedopuszczalne

jest głosowanie za członków rodzin i za inne osoby.

Punktualnie o godz. 800 obwodowa komisja

wyborcza otwiera lokal wyborczy.

Wyborcy . niepełnosprawnemu może pomagać

w głosowaniu inna osoba, z wyjątkiem mężów zaufania i członków komisji (art. 73 Ordynacji). Niedopuszczalne jest przeprowadzanie głosowania poza lokalem

wyborczym, co oznacza, że urna musi pozostawać

przez cały czas głosowania w lokalu wyborczym.

Od chwili rozpoczęcia głosowania do chwili ustalenia jego wyników w lokalu wyborczym powinny być

obecne bez przerwy co najmniej 3 osoby wchodzące

w skład komisji, przy czym jedną z nich powinien być

przewodniczący lub jego zastępca.

Głosowania przerywać nie wolno, chyba że wskutek nadzwyczajnych wydarzeń zostanie ono przejścio­

wo uniemożliwione. Zarządzenie przerwy w głosowa­

niu, jego przedłużenie lub odroczenie należy do kompetencji obwodowej komisji (art. 74 Ordynacji). Infor-

-

1124 -

mację o podjętej uchwale w tym zakresie należy wpisać w specjalnej rubryce protokołu głosowania. W protokole należy także odnotować wydane zarządzenia

przewodniczącego komisji.

3. Ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do wiadomości publicznej

Po zamknięciu lokalu wyborczego o godz.

20 00 i zakończeniu głosowania przez wszystkich wyborców przybyłych do lokalu przed tą

godziną obwodowa komisja wyborcza niezwłocznie i możliwie w pełnym składzie przystępuje do ustalenia wyników głosowania

w obwodzie.

Przy ustalaniu wyników głosowania mają prawo

być obecni mężowie zaufania kandydatów, na których

głosowano w danym obwodzie.

W obwodzie głosowania obejmującym kilka okrę­

gów wyborczych każda omówiona niżej czynność jest

wykonywana osobno dla każdego okręgu. Wskazane

jest rozmieszczenie na oddzielnych stołach spisów wyborców i formularzy protokołów głosowania oznaczonych numerami okręgów.

Pierwszą czynnością komisji, którą należy wykonać

przed otwarciem urny, jest policzenie nie wykorzystanych kart do głosowania oraz ich zapakowanie i oznaczenie ("Karty nie wykorzystane - liczba ... , Obwód

głosowania nr ... , Okręg wyborczy nr ... ").

Kolejną czynnością wstępną jest ustalenie na podstawie spisu wyborców liczby osób uprawnionych do

głosowania w obwodzie (osobno dla każdego okręgu),

z uwzględnieniem osób dopisanych na podstawie

art. 71 ust. 4 Ordynacji, i wpisanie tej liczby do protokołu głosowania * ) w pkt 2.

Komisja ustala liczbę wyborców, którym wydano

karty do głosowania, na podstawie znaków w spisie

i wpisuje ją do protokołu w pkt 3. Następnie obwodowa komisja wyborcza pakuje arkusze spisu wyborców

w oddzielny pakiet (kopertę), odpowiednio je opisuje

i pieczętuje.

Po wykonaniu powyższych czynności, komisja

otwiera urnę wyborczą i wyjmuje z niej karty do głoso­

wania. Wyjęte karty segreguje się według okręgów wyborczych, następnie liczy je i oznacza (l iczba kart i numer okręgu) oraz zabezpiecza w sposób uniemożliwia­

jący dostęp do nich osób niepowołanych do czasu

podjęcia kolejnych czynności.

Karty przedarte całkowicie na dwie lub

części nie są brane pod uwagę przy

ustalaniu wyników głosowania i nie podlegają liczeniu.

Należy je zapakować i oznaczyć ("Karty przedarte, Obwód głosowania nr ... , Okręg wyborczy nr ... "). Karty

naddarte traktuje się jak karty całe .

więcej

Liczbę wyjętych z urny kart całych wpisuje się do

protokołu w rubryce a) "oddanych głosów". Jeśli

liczba ta różniłaby się od liczby osób, którym wydano

*) Załącznik nr 1 do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

9 maja 1994 r. (Monitor Polski Nr 28, poz. 231)

Poz. 571

karty do głosowania, okoliczność tę i jej przypuszczalną przyczynę należy opisać w pkt 5 protokołu.

Jeżeli wśród kart wyjętych z urny były karty nie opatrzone dodatkowo pieczęcią obwodowej komisji wyborczej, karty te traktuje się

jako ważne, natomiast przypuszczalną przyczynę

wystąpienia takiej sytuacji należy opisać w pkt 8 protokołu, chyba że są to karty nieurzędowe.

Komisja przystępuje do ustalenia wyników głoso­

wania (osobno dla każdego okręgu) na podstawie wyjętych z urny kart do głosowania (oddanych głosów).

Kolejną czynnością jest ustalenie liczby głosów nieważnych i ważnych w danym okręgu wyborczym.

Nieważne są te karty (głosy), na których wyborca umieścił znak "x" przy więcej niż jednym nazwisku kandydata (art. 78 ust. 1 Ordynacji). Nieważne są

także karty do głosowania inne niż ustalone urzędowo

lub nie opatrzone pieczęcią terytorialnej komisji wyborczej (art. 78 ust. 2 Ordynacji).

Liczbę kart (głosów) nieważnych komisja wpisuje

w rubryce b) protokołu; karty te pakuje się, oznacza

("Karty nieważne - liczba, Obwód głosowania nr ... ,

Okręg wyborczy nr ... ").

Wszelkie dopiski poczynione na karcie, tj. wykreśle­

nia, przekreślenia, zaznaczenia itp., nie mają wpływu

na ważność głosu. Liczy się tylko znak "x" umieszczony w kratce z prawej strony obok nazwiska jednego

kandydata; jeśli umieszczono go w więcej niż jednej

kratce obok nazwisk dwóch lub więcej kandydatów głos jest nieważny.

Pozostałe karty są kartami ważnymi; ich

liczbę należy wpisać w rubryce c) protokołu. Należy

sprawdzić, czy suma kart (głosów) nieważnych i waż­

nych równa się liczbie głosów oddanych (a=b+c).

Z ważnych kart do głosowania komisja wydziela te,

na których wyborcy nie dokonali wyboru (art. 78 ust. 3

Ordynacji). Są to karty

-

na których wyborca nie umieścił znaku "x" w kratce przy nazwisku żadnego kandydata,

które wyborca wypełnił w sposób niezgodny

z art. 72 ust. 2 Ordynacji (np. podkreślił nazwisko

kandydata albo zakreślił jego nazwisko nie stawiając jednocześnie w kratce znaku "x", w kratce obok

nazwiska kandydata postawił jakikolwiek inny znak

niż znak "x").

Wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym

i znak "x" postawiony przez wyborcę poza

przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako dopiski,

a zatem nie wpływają one na ważność głosu.

również

W przypadkach wątpliwych należy stosować interpretację, że znakiem "x" są dwie przecinające się linie,

których punkt przecięcia znajduje się w obrębie kratki.

Ocena, czy znak "x" postawiony jest w kratce, czy poza kratką, należy do obwodowej komisji wyborczej.

Liczbę kart uznanych przez komisję za ważne, ale

bez dokonania wyboru, należy wpisać w rubryce d)

-

protokołu. Karty te komisja pakuje, oznacza ("Karty bez

dokonania wyboru - liczba, Obwód głosowania nr ... ,

Okręg wyborczy nr ... ") i odkłada.

Głos z każdej karty ważnej, na której wybordokonał wyboru, może otrzymać tylko jeden

ca

kandydat. Jest nim ten, przy którego nazwisku

w kratce z prawej strony wyborca postawił znak

"x". Komisja ustala na tej podstawie liczbę gło­

sów oddanych na poszczególnych kandydatów.

Komisja w rubryce e) protokołu wpisuje nazwiska

i imię (imiona) kandydatów na radnych, wraz z oznaczeniami, w kolejności i brzmieniu jak na karcie do gło­

sowania. Przy nazwisku każdego z kandydatów wpisuje się liczbę głosów, które otrzymał.

Po wypełnieniu rubryki e) protokołu komisja

sprawdza prawidłowość obliczeń, tj. czy suma głosów

otrzymanych przez wszystkich kandydatów, dodana do

liczby z rubryki d) głosy bez dokonania wyboru, stanowi liczbę głosów ważnych (e+d=c).

Następnie komisja pakuje, oznacza ("Karty ważne

- liczba, Obwód głosowania nr ... , Okręg wyborczy

nr ... ") i odkłada karty ważne z głosami zaliczonymi poszczególnym kandydatom. Po zakończeniu tych prac

protokół podpisują wszyscy członkowie komisji obecni

przy jego sporządzaniu; opatruje się go pieczęcią obwodowej komisji wyborczej (art. 80 ust. 4 Ordynacji).

Jeśli do protokołu głosowania zostaną zgłoszone

zarzuty lub uwagi mężów zaufania, komisja powinna

ustosunkować się do tych uwag w pkt 8 protokołu.

Po sprawdzeniu, wypełnieniu i podpisaniu protokołu głosowania komisja pakuje i oznacza dokumenty

z wyborów. Staranny sposób zapakowania, szczególnie kart do głosowania, umożliwi w razie potrzeby

szybkie sprawdzenie i wyjaśnienie zarzutów wynikają­

cych z protestów wyborców lub uwag mężów zaufania.

Niezwłocznie

po wypełnieniu i podpisaniu

komisja sporządza in formację o wynikach głosowania w obwodzie.

Do tego celu mogą być wykorzystane zapasowe formularze protokołu głosowania. Informację tę wywiesza się przed wejściem do lokalu wyborczego.

protokołu

Poz. 571

1125 -

głosowania

4. Postępowanie w sytuacji, gdy na karcie do głoso­

wania jest umieszczone nazwisko osoby skreślonej

z rejestru kandydatów

Jeżeli na wydrukowanej karcie do głosowania znajduje się nazwisko osoby skreślonej z rejestru kandyda-

tów na podstawie art. 45 ust. 1 Ordynacji, obwodowa

komisja wyborcza jest obowiązana umieścić obwieszczenie terytorialnej komisji wyborczej w tej sprawie

w lokalu wyborczym oraz informować ustnie o tym fakcie każdego wyborcę w trakcie wręczania mu karty do

głosowania.

Komisje terytorialna i obwodowa nie są

uprawnione do wykreślenia na karcie do gło­

sowania nazwiska osoby skreślonej z rejestru

ka ndydatów.

Ustalając wyniki głosowania i sporządzając protokół, obwodowa komisja wyborcza postępuje tak, jakby

nazwiska osoby skreślonej z rejestru nie było na karcie

do głosowania.

A zatem

- w pkt 4 lit. e) protokołu głosowania komisja nie

wpisuje nazwiska osoby skreślonej z rejestru, czyniąc w tym miejscu adnotację "skreślenie

z rejestru", oraz utrzymuje bez zmian (tak

jak na karcie do głosowania) numery przy

tych

nazwiskach

kandydatów,

które

umieszczone byfy po nazwisku osoby

skreślonej,

ustalając wyniki głosowania, obwodowa komisja

wyborcza traktuje znak "x" w kratce przy nazwisku

osoby skreślonej z rejestru kandydatów jak dopisek w rozumieniu art. 78 ust. 4 Ordynacji.

Oznacza to, że

-jeżeli na karcie do głosowania znak "x" został postawiony tylko w kratce przy nazwisku osoby skreślonej z rejestru kandydatów, to głos taki uznaje się za ważny bez

dokonania wyboru,

-jeżeli na karcie do głosowania znak "x" został postawiony w kratce przy nazwisku

osoby skreślonej z rejestru i w kratce przy

nazwisku kandydata na radnego, to głos

taki jest ważny i zaliczony zostaje temu

kandydatowi.

-

5. Organizacja przekazania protokołów głosowania

z obwodów

Obwodowa komisja wyborcza umieszcza jeden egzemplarz protokołu głosowania (lub po jednym egzemplarzu z każdego okręgu - art. 15 ust. 2 Ordynacji)

w zapieczętowanej i oznaczonej kopercie, zaadresowanej do terytorialnej komisji wyborczej.

Koperta powinna być oznaczona w

sposób

następujący

"Wybory do rad gmin

Okręg wyborczy nr ..... dla wyboru Rady ................ ..

w .............................................. Obwodowa Komisja

Wyborcza Nr .......... w ............................................ ..

ul .................................................... tel .................... "

Kopertę tę przewodniczący

komisji albo jego za-

stępca lub sekretarz doręcza niezwłocznie terytorialnej

komisji wyborczej.

Komisja terytorialna bada poprawność sporządze­

nia protokołu głosowania, z uwzględnieniem wymaganej zgodności arytmetycznej danych z odpowiednich

rubryk protokołu. Po stwierdzeniu poprawności sporządzenia protokołu komisja ta kwituje jego odbiÓr.

W przypadku stwierdzenia wad w protokole głoso­

wania, komisja terytorialna zwraca protokół osobie, która go dostarczyła, wskazując stwierdzone uchybienia.

W czasie przekazywania protokołów głosowania

terytorialnej komisji wyborczej w lokalu obwodowej

komisji wyborczej pozostaje co najmniej jeden z jej

członków. Dyżur członka komisji powinien trwać do

czasu powiadomienia go o przyjęciu protokołu przez

-

1126 -

Poz. 571

terytorialną komisję wyborczą. Z pozostałymi członka­

mi jej przewodniczący uzgadnia sposób ewentualnego

pilnego zwołania posiedzenia komisji.

go regułą. Przebieg losowania należy opisać w rubryce "Uwagi" protokołu, a jego wynik podać w rubryce

"B".

6. Przekazanie dokumentów z przeprowadzonego

głosowania

Protokół podpisują wszystkie osoby obecne przy

jego sporządzeniu; opatruje się go pieczęcią terytorialnej komisji wyborczej.

Dokumenty z przeprowadzonego głosowania obwodowa komisja wyborcza przesyła niezwłocznie wła­

ściwemu zarządowi gminy (art. 82 Ordynacji). Wśród

dokumentów przekazanych powinny znajdować się

Zarzuty do protokołu mogą wnieść mężowie zaufania obecni przy ustalaniu wyników wyborów. Komisja

powinna w pkt 5 protokołu ustosunkować się do tych

zarzutów.

-

spis wyborców,

-

drugi egzemplarz protokołu głosowania,

-

karty do głosowania zapakowane i oznaczone jako

nie wykorzystane, nieważne, ważne bez dokonania

wyboru, ważne zaliczone poszczególnym kandydatom,

-

pieczęć obwodowej komisji wyborczej.

Czynności, o których mowa powyżej, są dokonywa-

ne dopiero po przyjęciu protokołu głosowania przez terytorialną komisję wyborczą.

2. Podanie wyników wyborów do wiadomości publicznej

Niezwłocznie

po sporządzeniu i podpisaprotokołu wyników wyborów komisja

sporządza informację zawierającą, odrębnie dla

każdego okręgu wyborczego, wyniki wyborów do

rady gminy, podając w niej dane wskazane wart. 92

niu

Ordynacji. Do tego celu mogą być wykorzystane zapasowe formularze protokołów wyników wyborów. Informację tę wywiesza się przed wejściem do

siedziby terytorialnej komisji wyborczej.

IV. Zadania terytorialnych komisji wyborczych w ustaleniu wyników wyborów

3. Organizacja przekazania protokołów wyników wyborów

Zadaniem terytorialnej komisji wyborczej jest ustalenie wyników wyborów do rady oraz zarządzenie ich

ogłoszenia (art. 26 pkt 8 Ordynacji).

Protokół wyników wyborów, wraz ze wszystkimi protokołami głosowania z obwodów utworzonych na obszarze działania danej rady, przewodniczący komisji lub

jego zastępca bądź sekretarz przekazuje osobiście niezwłocznie, wojewódzkiemu komisarzowi wyborczemu

lub osobie upoważnionej przez komisarza do wykonania

tej czynności, w sposób i w miejscu ustalonym uprzed-

Terytorialna komisja wyborcza ustala miejsca i sposób dostarczenia protokołów głosowania z obwodów.

Ustalenia te podaje się do wiadomości i wykonania

przewodniczącym obwodowych komisji wyborczych.

1. Ustalenie wyników wyborów do rady gminy i sporządzenie protokołu wyników wyborów

Przy wykonywaniu tych czynności terytorialna komisja wyborcza pracuje możliwie w pełnym składzie.

W miarę otrzymywania protokołów głosowania od obwodowych komisji wyborczych nanoszone są do protokołu wyników wyborów liczby z odpowiednich rubryk protokołów głosowania, odrębnie dla każdego

okręgu wyborczego.

Komisja ustala następnie, który z kandydatów został wybrany na radnego, i wpisuje jego nazwisko

i imię (imiona) oraz oznaczenie do rubryki "A" protokołu. Za wybranego uznaje się kandydata, który otrzymał najwięcej ważnie oddanych gło­

sów.

Jeżeli

dwóch lub więcej kandydatów otrzymało

największą

i równą liczbę głosów,

o pierwszeństwie (tj. o wyborze na radnego)

rozstrzyga losowanie (art. 89 ust. 2 Ordynacji).

Losowanie przeprowadza przewodniczący komisji

w obecności członków komisji i mężów zaufania. Sposób losowania określa przewodniczący komisji przed

rozpoczęciem tej czynności, zapoznając obecnych z je-

nio przez wojewódzkiego komisarza wyborczego.

Z

członkami

terytorialnej komisji wyborczej jej

przewodniczący uzgadnia sposób ewentualnego pilne-

go zwołania posiedzenia komisji w wypadku stwierdzenia przez wojewódzkiego komisarza wyborczego

uchybień w przekazanym protokole.

4. Wydanie radnym zaświadczeń o wyborze

Na podstawie protokołu wyników wyborów terytorialna komisja wyborcza wydaje radnym zaświadcze­

nia o wyborze według wzoru określonego przez Pań­

stwową Komisję Wyborczą.

Wydanie zaświadczeń może nastąpić dopiero po potwierdzeniu przez wojewódzkiego

komisarza wyborczego prawidłowości ustalonych wyników wyborów do danej rady.

5. Przekazanie dokumentów z wyborów

Po przekazaniu protokołu wyników wyborów komisja pakuje drugi egzemplarz tego protokołu wraz z załącznikami i przesyła go - w sposób wcześniej uzgodniony - wojewodzie, który przechowuje te materiały

zgodnie z zasadami określonymi w uchwale Państwo­

wej Komisji Wyborczej z dnia 13 czerwca 1994 r.

w sprawie terminu przechowywania oraz sposobu

przekazywania do archiwów państwowych dokumen-

,

-

1127 -

tów z głosowania i z wyborów do rad gmin, przeprowadzonych w dniu 19 czerwca 1994 r. (Monitor Polski

Nr 33, poz. 274).

Poz. 571 i 572

Pozostałe dokumenty z wyborów wraz z pieczęcią

terytorialna komisja wyborcza przekazuje wójtowi lub

burmistrzowi (prezydentowi miasta) jako depozyt.

572

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 24 września 1996 r.

w sprawie wytycznych dla organów wyborczych w zakresie przygotowania i przeprowadzania referendum

gminnego w sprawie odwołania rady gminy przed upływem kadencji.

Na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca

1990 r. - Ordynacja wybórcza do rad gmin (Dz. U.

z 1996 r. Nr 84, poz. 387) w związku z art. 42 ust. 1 ustawy Ż dnia 11 października 1991 r. o referendum gminnym

(Dz. U. z 1996 r. Nr 84, poz. 386) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

§ 1. Ustala się wytyczne w zakresie przygotowania

i przeprowadzania referendum gminnego w sprawie

odwołania rady gminy przed upływem kadencji, stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej

W. Łączkowski