Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 26 sierpnia 1994 r. w sprawie dokumentacji mierniczo-geologicznej.

§ 1. Zarządzenie ustala rodzaje dokumentacji mierniczo-geologicznej, jaką obowiązany jest posiadać przedsiębiorca,

sposób i terminy sporządzania i uzupełniania tej dokumen tacji oraz zakres obowiązku udostępniania jej właściwym

organom.

§ 2. 1. Przedsięb i orca obowiązany jest posiadać dokumentację m i ern i czo - geologiczną obejmującą dokumenty po-

miarowe, obliczeniowe i kartograficzne, przedstawiające sygórniczą, geologiczną oraz sytuację powierzchni

w granicach terenu górniczego.

tuację

2. W

skład

dokumentacji

mierniczo -geologicznej

wchodzą również : dokumentacja geologiczna, dokumenta -

cja hydrogeologiczna, dokumentacja geologiczno- i nżyniers­

ka, projekt zagospodarowania złoża oraz operat ewidencyjny

zasobów, sporządzone , zatwierdzone i uzupełniane na zasadach i w trybie przewidzianych w przepisach Prawa geologicznego i górniczego oraz przepisach wykonawczych .

3. Przedsiębiorca nie ma obowiązku posiadania doku mentów pomiarowych i obliczeniowych, będących podstawą sporządzania i uzupełniania map sytuacyjno-wysoko ściowych powierzchni w przypadku map stanowiących pań­

stwowy zasób dokumentów geodezyjnych i kartograficznych .

4. Przedsiębiorca obowiązany jest prowadzić ewidencję

dokumentów wchodzących w skład dokumentacji mierniczo -geolog icznej.

§ 3. Dokumentacja, o której ;mowa w § 2 ust. 1, powinna

być sporządzona przed rozpoCzęciem robót związanych

z budową zakładu górniczego.

§ 4. Mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni terenów górniczych powinny być sporządzane i uzupełniane

zgodnie z obowiązującymi przepisami o wykonywaniu prac

geodezyjnych i kartograficznych.

§ 5. 1. Sposób wykonywania pomiarów oraz sporzą­

dzania dokumentów pomiarowych i obliczeniowych reguluje

instrukcja wykonywania prac geodezyjnych na potrzeby

zakładów górniczych. stanowiąca załącznik do zarządzenia.

2. Stosowanie norm dla map górniczych przy sporzą­

dzaniu map w dokumentacj i mierniczo-geologicznej regulują

przepisy o wprowadzaniu obowiązku stosowania wybranych

Polskich Norm z zakresu ochrony środowiska, zasobów

naturalnych i leśnictwa oraz przemysłu wydobywczego.

§ 6. 1. W skład dokumentów kartograficznych powinny

wchodzić

1) w podziemnych zakładach górniczych

a) mapy podstawowe i przeglądowe

- mapy wyrobisk górniczych.

- przekroje geologiczne.

- profile wyrobisk górniczych,

b) mapy specjalne

- mapy terenów przemysłowych zakładu górnicze go.

- mapy ewidencji gruntów zajętych przez zakład

górniczy,

c) mapy sytuacyjno - wysokośc i owe powierzchni (wtórniki mapy zasadniczej),

2) w odkrywkowych zakładach górniczych

a) mapy podstawowe i przeglądowe

- mapy wyrobisk górniczych,

- przekroje geologiczne,

- profile wyrobisk górniczych,

b) mapy specjalne

- mapy terenów przemysłowych zakładu górniczego,

- mapy ewidencji gruntów w obrębie obszaru górniczego,

c) mapy sytuacyj no-wysokościowe powierzchni (wtórniki mapy zasadniczej) ,

3) w zakładach górniczych wydobywających kopaliny stałe otworami wiertniczymi metodą podziemnego wytapiania lub ługowania

a) mapy podstawowe i przeglądowe

- przekroje geologiczne,

- profile otworów wiertniczych,

b) mapy specjalne

- mapy terenów przemysłowych zakładu górnicze go,

- mapy ewidencji gruntów w obrębie obszaru górniczego,

- mapy otworów wiertniczych,

- mapy wydobycia kopaliny,

c) mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni (wtórniki mapy zasadniczej) ,

zakładach górniczych wydobywających kopaliny

płynne lub gazowe otworami wiertniczym i lub z innych

ujęć

4) w

a) mapy podstawowe profili otworów w iertniczych

i ujęć eksploatacyjnych,

b) mapy przeglądowe

- mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni,

- przekroje geologiczne,

- profile otworów wiertniczych i ujęć eksploatacyj nych,

c) mapy gruntów zajętych przez zakład górniczy,

d) mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni (wtórniki mapy zasadniczej) .

2. W uzasadnionych przypadkach, za zgodą właściwe­

go organu państwowego nadzoru górniczego, treść poszczególnych rodzajów dokumentów kartograficznych może

być przedstawiona na wspólnych mapach, pod warunkiem

zachowania wymaganej dokładności i czytelności tych map.

-

§ 7. Przedsiębiorca obowiązany jest posiadać i bieżąco

-

Poz. 392

4) dla

zakładów

górniczych

wydobywających

kopaliny

uzupełniać kartę tytułową map górniczych, przedstawiającą

płynne lub gazowe otworami wiertniczymi lub z innych

wykaz i pokrycie terenu górniczego arkuszami map podstawowych i przeglądowych oraz przebieg linii podstawowych przekrojów geologicznych.

-

ujęć

państwowego

zobowiązać przedsiębiorcę do sporządzenia

-

-

2. Dokumenty kartograficzne wymienione w § 6 należy

okresie jednego miesiąca po upływie terminu uzupełnienia określonego w ust. 1.

1) mapy podstawowe od 1 : 500 do 1 : 2000,

§ 11 . 1. Przedsiębiorca sporządza i niezwłocznie przekazuje właściwemu organowi państwowego nadzoru górniczego następujące dokumenty kartograficzne

2) mapy przeglądowe od 1 : 500 do 1 : 25 000,

3) mapy specjalne od 1 : 500 do 1 : 25000,

1) dla podziemnych i odkrywkowych zakładów górniczych

- mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni, mapy

wyrobisk górniczych i przekroje geologiczne w skalach

nie mniejszych niż 1 : 10000,

4) profile otworów i wyrobisk od 1 : 50 do 1 : 2000,

5) przekroje geologiczne od 1 : 100 do 1 : 25000.

2. Skalę map wymienionych w § 6 w granicach okreś­

lonych w ust. 1 ustala organ państwowego nadzoru górniczego.

2) dla

zakładów

górniczych

wydobywających

kopaliny

stałe otworami wiertniczymi metodą podziemnego wy-

tapiania lub ługowania - mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni, przekroje geologiczne oraz mapy

specjalne wydobycia kopaliny w skali nie mniejszej niż

3. Dopuszcza się sporządzanie i przechowywanie dokumentacji kartograficznej. wymienionej w ust. 1 pkt 2-5, na

nośnikach informatycznych posiadających odpowiednie zabezpieczenie dokumentacji przed zniszczeniem.

1 : 5000,

górniczych wydobywających kopaliny

mapy sytuacyjno-wysokościowe

powierzchni oraz przekroje geologiczne w skali nie

mniejszej niż 1 : 25000.

3) dla

zakładów

płynne lub gazowe -

§ 10. 1. Przedsiębiorca obowiązany jest uzupełniać dokumenty kartograficzne wymienione w § 6 w następujących

terminach

1) dla podziemnych zakładów górniczych

2. Przedsiębiorca obowiązany jest aktualizować dokumenty kartograficzne, wymienione w ust. 1, co najmniej

jeden raz w roku w odniesieniu do kopalin podstawowych

i co najmniej raz na trzy lata w odniesieniu do kopalin

pospolitych, w okresie trzech miesięcy po upływie terminu

a) mapy podstawowe i przeglądowe wyrobisk górniczych w kopalniach węgla kamiennego i w kopalniach rud metali nieżelaznych - co najmniej raz na

kwartał, a w pozostałych zakładach górniczych - co

najmniej raz na pół roku,

uzupełnienia .

co najmniej raz na trzy lata,

§ 12. 1. Przedsiębiorca jest obowiązany nieodpłatnie

udostępnić organom państwowej administracji geologicznej

2) dla odkrywkowych zakładów górniczych

i państwowego nadzoru górniczego dokumentację mierniczo-geologiczną, niezbędną do wykonywania ich zadań

określonych przepisami prawa geologicznego i górniczego.

a) mapy podstawowe i przeglądowe wyrobisk górni czych dla zakładów górniczych wydobywających

węgiel brunatny i rudy siarki - co najmniej raz na pół

roku, a dla pozostałych zakładów górniczych - co

najmniej raz w roku,

b) mapy specjalne -

co najmniej raz na trzy lata,

zakładów

wydobywających

górniczych

profile otworów wiertniczych - w terminie do sześ­

ciu miesięcy od chwili zakończenia wiercenia .

zaktualizować w

dzone w następujących skalach

3) dla

mapy sytuacyjno-wysokościowe powierzchni, w zaprzewidywanych wpływów działalności górniczej - co najmniej raz na trzy lata,

sięgu

§ 9. 1. Dokumenty kartograficzne powinny być sporzą-

b) mapy specjalne -

co

5) dla wszystkich zakładów górniczych

nadzoru górniczego może

innych dokumentów kartograficznych niż określone w § 6, jeżeli jest to

niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu zakładu

górniczego, ochrony środowiska i racjonalnej gospodarki

złożem i do uzupełniania ich w terminach określonych przez

ten organ .

§ 8. Organ

przekroje geologiczne oraz mapy specjalne najmniej raz na trzy lata,

na wniosek właściwej gminy, jest

mierniczo-geologiczną, niezbędną do wykonywania jej zadań.

Wniosek powinien określać, do jakich celów dokumentacja

będzie wykorzystana.

2.

Przedsiębiorca,

obowiązany udostępnić nieodpłatnie dokumentację

kopaliny

stałe otworami wiertniczymi metodą podziemnego wy-

tapiania lub ługowania

co najmniej raz na trzy lata,

§ 13. Po likwidacji zakładu górniczego dokumentacja

mierniczo - geologiczna podlega przekazaniu właściwemu organowi państwowego nadzoru górniczego.

-

mapy wydobycia kopaliny oraz mapy otworów

wiertniczych - co najmniej raz na pół roku,

§ 14. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 2 września

1994 r.

-

mapy terenów przemysłowych zakładu górniczego oraz mapy ewidencji gruntów - co najmniej

raz na trzy lata,

Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych

i Leśnictwa : S. Żelichowski

a) przekroje geologiczne b) mapy specjalne

ł.

ł

-

Poz. ,392

-

392

ZARZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA. ZASOBOW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

z dnia 26 sierpnia 1994 r.

w sprawie dokumentacji mierniczo-geologicznej .

Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.

Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96)

zarządza się, co następuje

-

Załącznik

do zarządzenia Ministra

Ochrony Środowiska , Zasobów Natural-

nych i Leśnictwa z dnia 26 sierpnia

1994 r. (poz. 392)

Instrukcja wykonywania prac geodezyjnych na potrzeby zakładów górniczych

Część I Wykonywanie prac geodezyjnych na powierzchni na potrzeby zakładów górniczych

1. Zasady ogólne .

1.1. Przepisy niniejszej części instrukcji określają zasady

wykonywania prac geodezyjnych na terenach podziemnych i odkrywkowych zakładów górniczych oraz zakładów górniczych wydobywających kopal iny otworami wiertniczymi. Stosuje się je dla

a) sporządzania ( uzupełniania map sytuacyjno-wysokościowych na potrzeby zakładów górniczych,

b) prowadzenia geodezyjnej obsługi budowy obiektów

zakładu górniczego,

c) pomiarów inwentaryzacyjnych i kontrolnych urzą­

dzeń i obiektów zakładu górniczego,

d) pomiarów osnowy geodezyjnej dla potrzeb orientacji

sytuacyjnej i wysokościowej kopalni ,

e) pomiarów deformacji powierzchni i obiektów in żynierskich na terenach górniczych,

f) wykonywania innych pomiarów na powierzchni

związanych z ruchem zakładu górniczego.

1.2. Pomiary geodezyjne należy wykonywać w oparciu

o poziomą i wysokościową osnowę geodezyjną, okreś ­

loną w państwowymukladzie współrzędnych lub w innym układzie ustalonym przez przedsiębiorcę w porozumieniu z właściwym miejscowo organem administracji

rządowej stopnia wojewódzkiego. Stosowanie lokalnych układów współrzędnych geodezyjnych należy

ograniczać, a przy nowych opracowaniach geodezyjnych dążyć do stosowania państwowego układu

współrzędnych.

1.3. Pomiary geodezyjne na powierzchni, mające na celu

założenie lub uzupełnienie osnowy geodezyjnej, oraz

pomiary szczegółów terenowych, stanowiących treść

map sytuacyjno-wysokościowych powierzchni, należy

prowadzić zgodnie z przepisami obowiązującymi przy

wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych,

wydanymi przez państwową służbę geodezyjną i kartograficzną·

1.4. Pomiary specjalne związane z ruchem zakładu górniczego należy wykonywać zgodnie z wymaganiami

określonymi w normach, projektach technicznych

i w indywidualnych projektach prac geodezyjnych metodami zapewniającymi dokładność dostosowaną do

ich potrzeb.

1.5. Dla potrzeb budowy i rozbudowy obiektów budowlanych zakładu górniczego stosować należy odpowiednio przepisy w zakresie geodezyjnej obsługi inwestycji,

wydane przez państwową służbę geodezyjną i kartograficzną·

1.6. Przy zakładaniu osnów geodezyjnych na potrzeby zakładów górniczych należy dążyć do stosowania nowoczesnych przyrządów i technik pomiarowych, umoż­

liwiających zachowanie wymaganych dokładności.

,

2. P o z i o m a o s n o wag e o d e z y j n a n a p o w i e rzchni.

2.1. Poziomą osnowę geodezyjną na powierzchni stanowią

punkty podstawowej, szczegółowej i pomiarowej osnowy, założonej zgodnie z przepisami obowiązującymi

przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznyćh.

2.2. Nową poziomą osnowę geodezyjną należy zakładać

w przypadkach, gdy ilość i rozmieszczenie istniejących

punktów osnowy lub jej dokładność są niewystarczają­

ce do wykonania danej pracy geodezyjnej.

2.3. Nową osnowę poziomą należy nawiązać do istniejących

punktów osnowy geodezyjnej wyższej klasy, które żo­

stały uznane za przydatne do nawiązania.

2.4. Punkt należy uznać za przydatny do nawiązania, jeżeli

różnice wartości kątów bądź kierunków oraz długości

boków z pomiaru pierwotnego i kontrolnego nie przekraczają

-

dla kątów i kierunków średniego ich pomiaru,

trzykrotnej wartości błędu

-

dla długości - podwójnej wartości dopuszczalnej

różnicy dwukrotnego pomiaru.

2.5. Zaleca się wyznaczanie połóżenia nowych punktów

osnowy poziomej przy wykorzystaniu technologii satelitarnej GPS.

3. W y s o koś c i o w a o s n o wag e o d e z y j n a n a

powierzchni .

3.1. Wysokościową osnowę geodezyjną na powierzchni

stanowią punkty podstawowej, szczegółowej i pomiarowej osnowy, założonej zgodnie z przepisami obowią­

zującymi przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych.

3.2. Pomiary wysokościowe należy wykonywać w nawiąza­

niu do istniejących punktów wysokościowych wyższej

klasy, które w wyniku odpowiednich pomiarów kontrol nych uznane zostały za przydatne do nawiązania.

3.3. Przydatność punktów wysokościowych do nawiązania

należy ustalić według następujących zasad

a) pomiarem kontrolnym należy objąć co najmniej dwa

odległe od siebie punkty wysokościowe położone na

terenie wolnym od wpływów eksploatacji górniczej,

b) różnica wysokości między sprawdzanymi punktami,

określona z pomiaru pierwotnego i kontrolnego,

wykonanych tą samą techniką, nie powinna przekraczać

-

dla osnowy podstawowej (niwelacja precyzyjna)

JL (mm),

II klasy - 4* JL (mm),

I klasy -

-

2*

dla osnowy szczegółowej (niwelacja techniczna

lub precyzyjna)

JL (mm),

IV klasy - 20* JL (mm),

III klasy -

8*

gdzie: L -długość odcinka niwelacji między

punktami. w km.

-

611

3.4. Wymagania, o których mowa w punkcie 3.3., nie

dotyczą nawiązania dla pomiarów deformacji terenu,

obiektów i urządzeń. Przy ich wykonywaniu należy

stosować się do ustaleń dokładnościowych określo­

nych w projektach pomiarów deformacji.

3.5. Pomiary wysokościowej osnowy geodezyjnej na powierzchni należy wykonywać metodą niwelacji geometrycznej. Na terenach o zróżnicowanym ukształtowaniu

dopuszcza się stosowanie metody niwelacji trygonometrycznej w pomiarach wysokościowych ośnowy pomiarowej.

4. P o m i a r y s z c z e g ó łów t e r e n o w y c h

4.1. Pomiary szczegółów terenowych oraz podziemnego

uzbrojenia terenu należy prowadzić w oparciu opoziomą i wyso~ościową osnowę geodezyjną, według zasad

określonych w przepisach obowiązujących przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych.

maga zastosowania sprawdzonych programów oraz

niezależnego skontrolowania danych wprowadzanych

do programów.

5.6. Wydruki komputerowe wyników pomiarów oraz obliczeń podpisane przez osoby uprawnione, wchodzą

w skład dokumentacji mierniczo-geologicznej zakładu

górniczego.

Część II Wykonywanie prac geodezyjnych w podziemnych wyrobiskach zakładu górniczego.

1. Zasady wykonywania prac geodezyjnych

1.1.

dokumentacji mierniczo-geologicznej, a w szczegółności służą dla

4.2. Pomiary otworów wiertniczych, szybów i szybików

należy wykonywać z uwzględnieniem następujących

zasad

a) wszystkie otwory wiertnicze, szyby i szybiki muszą

mieć określone współrzędne (x, y, H) na podstawie

pomiarów sytuacyjno-wysokościowych,

b) pomiary sytuacyjne położenia otworów wiertniczych, szybów i szybików należy wykonywać wzglę­

dem poziomej osnowy geodezyjnej z dokładnością

nie mniejszą niż 0,15 m,

c) wysokości wlotów otworów wiertniczych oraz zrę­

bów szybów .i szybików należy określać względem

wysokościowej osnowy geodezyjnej z dokładnością

nie mniejszą niż 0,05 m,

d) pomiary sytuacyjne i wysokościowe otworów, szybów i szybików należy wykonywać dwukrotnie nie-

prawidłowego i bezpiecznego realizowania projektów robót górniczych,

-

rozwiązywania problemów przebitkowych.

Osnowa geodezyjna w podziemnej części zakładów

górnicznych obejmuje

1.4.

-

osnowę poziomą,

-

osnowę wysokościową.

Pozioma i wysokościowa osnowa geodezyjna dzieli

ze względu na jej przeznaczenie i stawiane

wymagania dokładnościowe na

się

1.5.

-

osnowę podstawową,

-

osnowę szczegółową,

-

osnowę pomiarową .

Strukturę podziemnej osnowy geodezyjnej, lokalizację punktów i sposób ich stabilizacji oraz szczegó-

łowy sposób wykonywania pomiarów ustala upra-

wniony mierniczy górniczy w dostosowaniu do

5.3. Wyniki pomiaru powinny być skorygowane przez usunięcie obserwacji zawierających błędy grube, wprowadzenie poprawek komparacyjnych i poprawek odwzorowawczych oraz eliminację błędów systematycznych

pomiaru.

5.5. Wykorzystanie elektronicznej techniki obliczeniowej do

przetwarzania wyników pomiarów geodezyjnych wy-

-

1.3.

jącej.

5.4. Wszystkie obliczenia geodezyjne powinny być wykonywane zgodnie z zasadami teorii przenoszenia się błę­

dów. Wyrównanie obserwacji geodezyjnych osnowy

podstawowej i szczegółowej należy przeprowadzać

metodą najmniejszych kwadratów.

prawidłowego odwzorowania wyrobisk górniczych i elementów geologicznych na mapach

górniczych,

Osnowę geodezyjną w podziemnej części zakładu

górniczego stanowią zbiory punktów geodezyjnych, których współrzędne określone są w jednolitym układzie współrzędnych, powiązanym z ukła­

dem, jaki obowiązuje na powierzchni.

5. P r z e p i s Y t e ch n i c z n o - p o r z ą d k o w e

5.2. W czasie wykonywania pomiarów geodezyjnych należy

zapisywać wyniki obserwacji w znormalizowanych

dziennikach oraz na szkicach polowych, stanowiących

integralną część dokumentacji mierniczo-geologicznej

zakładu

górnicżego.

Dokumentacja pomiarowo-obliczeniowa powinna być opatrzona datą sporządze­

nia, imieniem, nazwiskiem i podpisem osoby opracowu-

-

1.2.

zależnie.

5.1. 'Pomiary geodezyjne dla potrzeb zakładów górniczych

należy wykonywać sprawdzonymi i zrektyfikowanymi

przyrządami spełniającymi ' wymogi metrologiczne,

okreslone odrębnymi przepisami. Przyrządy używane do

pomiaru odległości powinny posiadać aktualne świade­

ctwo komparacji.

Przepisy niniejszej części instrukcji określają zasady

zakładania i pomiaru osnów geodezyjnych w podziemnych wyrobiskach zakładu górniczego, które

stanowią podstawę do sporządzania i uzupełniania

-

modelu kopalni,

-

projektu robót górniczych, wynikającego z projektu zagospodarowania złoża i planu ruchu

zakładu górniczego,

-

wymagań dokładnościowych określ owych w ni-

niejszej instrukcji.

1.6.

Stosowanie nowoczesnych metod, narzędzi i technik pomiarowych, będących wynikiem postępu technicznego, jest dopuszczalne, pod warunkiem zachowania wymaganych przez instrukcję dokładno­

ści.

2. O s n o wag e o d e z y j n a w p o d z i e m n y c h w y r o biskach zakładu górniczego

-

2.1 .

Przepisy ogólne.

2.1.1 .

Podstawową osnowę geodezyjną zakłada się dla

potrzeb poziomej i wysokościowej orientacji wyrobisk górniczych oraz dla nawiązania osnowy szczegółowej i pomiarowej. Podstawową osnowę nawią­

zuje się do punktów osnowy geodezyjnej na powierzchni. W przypadkach uzasadnionych warunkami

górniczymi dopuszcza się nawiązanie podstawowej

osnowy danego poziomu do punktów podstawowej osnowy innego poziomu.

2.1 .2.

2.1 .3.

2.1 .4.

uprawnioną·

2.2.

2.2.1 .

2.2.2.

średni błąd azymutu boku,

-

średni błąd wysokości punktu,

należy

b) osnowy szczegółowej -

2.2.5.

Wyznaczenie współrzędnych punktów i azymutów

boków w osnowie podstawowej dla orientacji poziomej należy wykonać dwukrotnie niezależnie.

2.2.6.

Dwukrotny niezależny pomiar osnowy podstawowej można uznać za poprawny, jeżeli różnica dwukrotnego wyznaczenia azymutu boku nie przekracza

-180 cc .

2.1.9.

I

punktów

chwilowych (straconych) .

2.2.8.

Pomiary kątów, długości i giroazymutów na powierzchni oraz na orientowanym poziomie należy wykonywać dwukrotnie niezależnie.

Numeracja punktów osnowy geodezyjnej zakładu

górniczego powinna być ujednolicona. Punkty

osnowy powninny być oznaczone w sposób umoż­

liwiający ich odszukanie i identyfikację.

2.2.9.

Zaleca się, aby długości boków osnowy podstawowej były większe od 100 m.

-

można

wykonywać

nietrwały

metodą

2.1.8.

M A ~ 30 cc.

Pomiary osnów podstawowych powinny być poprzedzone opracowaniem projektu, obejmującego

wstępną analizą dokładności, dla wybranej metody

orientacji i techniki pomiaru.

w sposób

2.1.7.

azymutu boku

2.2.7.

c) osnowy pomiarowej

2.1.6.

-

Przy nawiązaniu pomiarów do punktów osnowy

podstawowej na innym poziomie należy wykorzystać te punkty, dla których różnica wielkości kąta oraz

długości pomiędzy pomiarem pierwotnym i kontrolnym spełnia warunek

Dp ~ 50 «,

Dl ~ 3*J! (mm).

gdzie: I - długość boku nawiązania w metrach.

wykonywać

zaleca się wykonywać w sposób trwały

w górotworze lub

w obudowie wyrobisk,

Mp ~ 0,15 m,

2.2.4.

Stablizację punktów geodezyjnych

w

sposób

trwały

w górotworze, w rejonach przewidywanych nawiązań osnowy szczegółowej.

położenia punktu

Nawiązanie pomiarów podstawowej osnowy poziomej (orientacja pozioma) powinno być wykonane do punktów osnowy geodezyjnej na powierzchni.

na powierzchni.

a) osnowy podstawowej -

-

2.2.3.

określone względem punktów osnowy geodezyjnej

2.1.5.

Podstawową osnowę poziomą charakteryzuje śre­

dni błąd

podziemnych osnów geodezyjnych

średni błąd położenia punktu,

Podstawową geodezyjną osnowę poziomą tworzą

wyrobisk udostępniających dany poziom (szyby,

sztolnie, upadowe, dowierzchnie, itp.) oraz zbiory

punktów tworzących ciągi poligonowe między tymi

wyrobiskami.

charakteryzują

-

Pozioma osnowa podstawowa w wyrobiskach górniczych.

niezależne grupy punktów zlokalizowane w pobliżu

Pomiarową osnowę geodezyjną zakłada się w wyrobiskach przygotowawczych i eksploatacyjnych

o krótkim okresie utrzymywania. Osnowę pomiarową nawiązuje się do punktów osnowy szczegółowej

lub podstawowej.

-

Poz. 392

technik pomiarowych i obliczeniowych - wydruk

komputerowy danych z pomiaru i tabulogram zawierający wyniki obliczeń, podpisany przez osobę

Szczegółową osnowę geodezyjną zakłada się w wyrobiskach korytarzowych, istotnych dla funkcjonowania zakładu górniczego. Szczegółową osnowę

nawiązuje się do punktów osnowy podstawowej .

Dokładność

-

2.2.10. Pomiary kątów, azymutów i długości zaleca się

wykonywać z dokładnością określoną błędem śred­

nim

W razie stwierdzenia nieprzydatności do nawiązania

ponad 40% punktów w określonej części i rodzaju

osnowy, należy wykonać powtórny pomiar tej czę­

ści osnowy.

Mp ~ 10 ee ,

MA ~ 45 ee ,

MI ~ 1,0*J! (mm).

W razie zniszczenia znacznej części punktów osnowy dopuszcza się nawiązanie nowej osnowy drogą

wliczenia pomiędzy pozostałymi punktami osnowy

kopalnianej.

gdzie: 1- długość boku w metrach .

2.2.11.

Dokumentację pomiarową i obliczeniową osnów

geodezyjnych stanowi, w przypadku stosowania

metod klasycznych, formularz pomiarowo-obliczeniowy, a w przypadku stosowania informatycznych

Różnice wartości uzyskanych z dwukrotnego po miaru danego elementu powinny spełniać warunek

dp ~ 30 ee ,

dA ~ 100 ee,

dl ~ 2,0*J! (mm).

gdzie: I -

J

długość boku w metrach.

•I

-

2.2.12.

613

Długości ciągów poligonowych osnowy podstawowej nie powinny przekraczać

-

8 km dla ciągu wliczeniowego,

-

3 km dla ciągu wiszącego z pomierzonym giro-

-

2.3.7 .

Poz. 392

Pomiary kątów , azymutów i długości zaleca się

wykonywać z dokładnością określoną błędami śred-

nimi

M A ~45 cc,

azymutem na ostatnim boku.

2.2.13. Obliczenie współrzędnych podstawowej osnowy

poziomej należy przeprowadzić w drodze ścisłego

wyrównania metodą najmniejszych kwadratów,

wraz z oceną dokładności wyznaczenia azymutów

i współrzędnych po wyrównaniu .

gdzie: I 2.3.8.

2.2.14. Wyniki z pomiarów osnowy podstawowej należy

zestawić w operat zawierający

2.3.9.

-

projekt osnowy,

-

sprawozdanie z pomiarów,

-

opis lokalizacji trwale zestabilizowanych punktów,

-

dokumentację pomiarową i obliczeniową,

-

wykaz współrzędnych punktów i azymutów boków osnowy, wraz ze średnimi błędami ich

wyznaczenia.

2.2.15. W przypadku uzyskania dodatkowych możliwości

nawiązania podziemnej osnowy podstawowej należy przeprowadzić pomiar uzupełniający i ponownie wyrównać tę osnowę.

2.2.16. W przypadku ponownego wyrównania osnowy

podstawowej decyzję o przeliczeniu nawiązanych

do niej osnów poziomych podejmuje mierniczy

górniczy.

2.3.

2.3.1 .

Pozioma osnowa szczegółowa w wyrobiskach górniczych.

Szczegółową osnowę poziomą charakteryzuje błąd

średni

2.3.2.

2.3.3.

-

położenia punktów

Mp ~ 0,30 m,

-

azymutu boków

MA~100 cc .

Nawiązanie osnowy szczegółowej powinno być

wykonane do punktów osnowy podstawowej lub

szczegółowej po skontrolowaniu ich stałości .

Za przydatne do nawiązania osnowy szczegółowej

uznaje się te punkty osnowy podstawowej lub

szczegółowej, dla których różnica między aktualnym

i pierwotnym pomiarem (lub danymi wyliczonymi ze

współrzędnych) spełnia warunek

-

dla pomiarów kątowych

dla pomiarów długości

gdzie: I 2.3.4.

2.3.5.

Dp ~ 50 cc,

2.3.12. Jeżeli osnowa szczegółowa została rozbudowana

o dodatkowe ciągi, wpływające w sposób istotny na

jej dokładność, należy powtórnie wyrównać tę

osnowę w całości w nawiązaniu do punktów osnowy podstawowej .

2.3.13. W przypadku ponownego wyrównania osnowy

szczegółowej, decyzję o przeliczeniu nawiązanych

do niej ciągów osnowy pomiarowej podejmuje

mierniczy górniczy.

2.4. Pozioma osnowa pomiarowa w wyrobiskach górniczych .

2.4.1.

2.4.2.

-

położenia punktów

-

azymutu boków

Mp ~ 0,40 m,

MA ~ 500 cc.

Pomiarową osnowę poziomą tworzą

pojedyncze

szczegółowej lub podstawowej .

2.4.3.

poligonizacji. Stosując inną technologię należy sporządzić projekt.osnowy, wraz z ana-

)

charakteryzuje błąd

ciągi poligonowe nawiązane do punktów osnowy

Szczegółową osnowę poziomą zaleca się wykony-

Zaleca się takie rozmieszczenie punktów osnowy

szczegółowej , aby wzajemne odległości między nimi były większe od 40 m.

Pomiarową osnowę poziomą

średni

wać metodą

2.3.6.

Różnice wartości uzyskanych z dwukrotnego pomiaru danego elementu powinny spełniać warunek

dp ~ 50 cc ,

dA ~ 100 cc ,

dl ~ 2,0*)1 (mm),

gdzie: I - długość boku w metrach.

Długości ciągów jednostronnie nawiązanych (wiszących) , w których kąty i odległości mierzone są

z wymaganą w niniejszej instrukcji dokładnością,

nie powinny być większe niż 2,5 km . Jeżeli długość

ciągu wiszącego przekaracza 1 km, azymut jego

boku nawiązania powinien być określony z błędem

CC

średnim nie większym niż 45 •

2.3.11. W przypadkach uzasadnionych warunkami górniczymi dopuszcza się możliwość wyrównania pojedynczych ciągów poligonowych metodą przybliżo­

ną w nawiązaniu do punktów osnowy szczegóło­

wej.

Pomiary elementów poziomej osnowy szczegóło­

wej należy wykonywać dwukrotnie niezależnie.

lizą dokładności.

M, ~ 1,0*)1 (mm),

długość boku w metrach.

2.3.10. Obliczenie współrzędnych punktów osnowy szczegółowej należy przeprowadzać w drodze ścisłego

wyrównania metodą najmniejszych kwadratów,

z uwzględnieniem błędności elementów nawiązania

oraz z oceną dokładności po wyrównaniu.

D, ~ 3,0* )I (mm),

długość boku w metrach.

Mp ~ 15 cc ,

2.4.4.

Za przydatne do nawiązania osnowy pomiarowej

uznaje się punkty, dla których różnica między aktualnym i pierwotnym pomiarem (lub danymi obliczonymi ze współrzędnych) spełnia warunek

-

dla pomiarów kątowych

-

dla pomiarów odległości

Dp ~ 400cc,

Dl ~40 mm.

Pomiary kątów wierzchołkowych lub kątów kierun kowych w osnowie pomiarowej można wykonać

jednokrotnie. Kąt na stanowisku powinien być mierzony z błędem średnim nie większym niż 100cc .

.\

2.4.5.

2.4.6.

-

614 -

Pomiar długości b.oków należy wykonać dwukrotnie. Różnica dWlJkrotnego pomiaru długości boku

nie powinna. P,rz_e~raczać wartości 20 mm.

2.5.8.

Długość ciągu poligonowego w osnowie pomiarowej nie powinna przekraczać

-

0,5 km - '- dla ' ciągu

jednokrotni'e

wiszącego,

mierzonego

dla ' ciągu wiszącego, mierzonego

1,0 km -

2.5.9.

dwukrot~ie, .

2.4.7.

2.4.8.

1,5 km -

W przypadku zakładania ciągówdłuższych niż wyżej

określone należy opracować projekt pomiaru zapewniający uzyskanie wymaganej dokładności poło­

żenia punktów w ciągu .

Podstawowa osnowa wysokościowa w wyrobiskach górniczych.

2.5.1.

Podstawową . ósń owę wysokościową stanowią

punkty wysokośCiowe w podziemnych wyrobiskach zakładu t!órniczego, których rzędna wysokościowa wyznacżona została bezpośrednio w wyniku orientacji wysokościowej w układzie odniesienia

obowiązującym na powierzchni.

2.5.2.

Orientacja wysokościowa polega na przeniesieniu

wysokości przez wyrobisko pionowe lub nachylone

-

2.5.3.

Do

z powierzchni terenu na poziom wyrobisk górniczych lub na kilka poziomów równocześnie,

z poziomu wyrobisk górniczych, zorientowanego względem układu odniesienia na powierzchn i, na niższe lub wyższe poziomy wyrobisk

górniczych.

nawiązania

pomiarów orientacyjnych

należy

wykorzystać znaki wysokościowe osnowy na

powierzchni terenu lub znaki wysokościowe podstawowej osnowy kopalnianej, których wysokości zostały określone w wyniku wcześniej przeprowadzonych pomiarów. Stałość tych znaków powinna być

sprawdzona pomiarem kontrolnym.

2.5.4.

2.5.5.

2.5.6.

-

opis lokalizacji znaków wysokościowych ,

-

dokumentację pomiarowo-obliczeniową,

-

wykaz wysokości znaków.

Orientację wysokościową należy wykonać z dokład­

nością zapewniającą wyznaczenie wysokośc i punk-

głębokość

orientowanego poziomu

w metrach

I

dH ~ 10 + 0,03*H (mm)

gdzie: H -

głębokość

orientowanego poziomu

w metrach.

2.6.

Szczegółowe i pomiarowe osnowy wysokościowe .

2.6.1 .

Szczegółowa i pomiarowa osnowa wysokościowa

stanowi podstawę do określenia położenia wyrobisk

górniczych i elementów geologicznych w płasz­

czyźnie pionowej oraz do realizacji projektów prowadzenia robót górniczych.

2.6.2. ·

Szczegółową osnowę wysokościową należy zakła ­

dać w podstawowych wyrobiskach chodnikowych

zakładu górniczego.

.

2.6.3.

Pomiarową osnowę wysokościową należy zakładać

w drugorzędnych wyrobiskach chodnikowych oraz

w wyrobiskach eksploatacyjnych.

2.6.4.

Wysokości

punktów szczegółowej i pomiarowej

osnowy wyznacza się metodą niwelacji geometrycznej lub niwelacji trygonometrycznej.

2.6.5.

Znaki wysokościowej osnowy szczegółowej należy

stabilizować w sposób trwały. Stanowią je specjalne znaki wysokościowe (repery) oraz punkty poziomej osnowy podstawowej i szczegółowej .

2.6.6.

Wysokościową osnowę pomiarową stanowią punkty poziomej osnowy szczegółowej i pomiarowej

oraz inne znaki wysokościowe.

2.6.7.

Na potrzeby dokumentacji mierniczo -geologicznej

i uzupełniać wykaz wysokości

wszystkich znaków niwelacyjnych, zawierający

należy sporządzić

Na każdym orientowanym poziomie należy zakładać

po dwa znaki wysokościowe, zastabilizowane w pobliżu szybu, i trzeci w odległości około 50 m od nich.

-

numer znaku,

Orientację wysokościową przez wyrobiska pochyłe

-

datę pomiaru,

-

wysokość znaku,

-

opis miejsca i sposobu utrwalenia znaku,

-

informacje o wpływach eksploatacji górniczej .

Do pomierzonej różnicy wysokości należy wprowadzić niezbędne poprawki uwzględniające metodę

pomiaru, stałe instrumentalne oraz poprawki eliminujące wpływ czynników zewnętrznych .

I

2.5.10. Różnica wysokości określonych z dwóch niezależ­

nych pomiarów przeniesienia wysokości powinna

spełniać warunek

należy wykonywać metodą niwelacji geometrycznej

lub niwelacji trygonometrycznej. Orientację przez

wyrobiska pionowe należy przeprowadzić przy uży­

ciu skomparowanych przyrządów do pomiaru odległości.

2.5.7.

sprawozdanie techniczne,

gdzie: H -

Orientację wysokościową należy wykonywać dwu-

krotnie niezależnie.

-

M B ~ 5 + 0,02* H (mm)

gdzie: ~1 - suma długości boków ciągu w metrach.

2.5.

Wyniki orientacji wysokościowej nal~y zestawić

w operat zawierający

tu na orientowanym poziomie, względem punktu

nawiązania z błędem średnim

dla ciągu dwustronnie nawiązanego.

Wyrównanie ciągów osnowy pomiarowej zaleca się

wykonywać metodą przybliżoną . Pomiar poligonowy należy uznać za poprawny, jeżeli liniowa odchył­

ka przyrostów współrzędnych nie przekracza wartości ~1 (mm).

Poz. 392

2.6.8.

Niwelacja geometryczna.

2.6.8.1. Pomiary osnowy wysokościowej metodą niwelacji

geometrycznej stosuje się w wyrobiskach pozio mych i o małym nachyleniu .

ł

(

I

-

2.6.8.2. Ciągi niwelacyjne należy nawiązywać co najmniej

do 2 znaków wysokościowych, po uprzednim sprawdzeniu ich stałości. Odchyłka różnic wysokości

pomierzonych i obliczonych nie powinna przekra-

aby nastąpiło w ich wyniku poprawne połącze­

nie wyrobisk górniczych. '

b) Wymagane tolerancje 'dokładnościowe dla rozwiązania zadań przeQitkowych należy uzgodnić

z kierownikiem ruchu zakładu górniczego.

czać

-

15* .jL (mm) - dla osnowy podstawowej,

-

30*.JL (mm) - dla osnowy szczegółowej,

gdzie: L -

c) Przed przystąpieniem cdo pomiarów należy przeprowadzić wstępną anali.z~ dokładności woparciu o projekt górniczy i warunki techniczne,

w celu ustalenia metod pomiarowych, zapewniających wymaganą dokładność zbicia.

odległość punktów nawiązania w km.

2.6.8.3. Niwelację geometryczną należy wykonywać dwukrotnie, tam i z powrotem. Różnica w określeniu

przyrostów wysokości między znakami osnowy

szczegółowej nie powinna przekroczyć wartości

d) Dla ważnych robót przebitkowych wyrobisk

podstawowych należy opracować projekt mierniczy zbicia.

e) Prace przebitkowe powinny być prowadzone

w oparciu o osnowę geodezyjną, łączącą moż­

liwie naj krótszą drogą wyrobiska prowadzone na

zbicie. Obliczenia tej osnowy mogą być w razie

potrzeby wykonane w układzie lokalnym.

30*.jL (mm)

gdzie: L 2.6.9.

odległość między znakami w km.

Niwelacja trygonometryczna.

2.6.9.1. Niwelację trygonometryczną można stosować

w osnowach szczegółowych i pomiarowych, zakładanych w wyrobiskach poziomych i pochyłych.

2.6.9.2. Niwelację trygonometryczną należy nawiązywać co

najmniej do 2 znaków po uprzednim sprawdzeniu

ich stałości. Odchyłka przyrostów wysokości mię­

dzy tymi znakami z pomiaru i obliczeń nie powinna

f) Po wykonaniu przebitki należy

- powiązać pomiarami osnowę geodezyjną,

- wyrównać osnowę sytuacyjną i wysokościową,

-

a) Zadawanie kierunków dla wyrobisk górniczych

wykonuje się w celu, usytuowania ich zgodnie

z projektem górniczym,

fi (mm) -w osnowach szczegółowych,

-

150*

-

200* .jL (mm) - w osnowach pomiarowych,

b) Usytuowanie wyrobiska w płaszczyźnie poziomej określają kierunki pionowe.

odległość punktów nawiązania w km.

c) Usytuowanie wyrobiska w płaszczyźnie pionowej określają kierunki poziome.

2.6.9.3. Niwelację trygonometryczną osnowy szczegółowej

należy wykonywać dwukrotnie, niezależnie. Odchyłka między przyrostami wysokości z obu pomiarów

nie powinna przekraczać wartości 150*.JL (mm)

(gdzie L - długość ciągu niwelacyjnego w km) .

d) Nadawanie kierunków pionowych i poziomych

należy wykonywać sposobem, który zapewni

wymaganą dokładność usytuowania wyrobiska

w płaszczyźnie poziomej i pionowej.

e) Utrwalenie znaków (urządzeń) wyznaczających

kierunek wyrobiska musi być wykonane tak, aby

zapewniało możliwość bieżącej kontroli stałości

tego kierunku.

f) W przypadkach drążenia wyrobisk z wykorzystaniem maszyn górniczych należy opracować

szczegółowy projekt sterowania i kontroli kierunku ruchu tych maszyn.

3. P o m i a r y r e a I i z a c y j n e i i n wen t a ry z a c y j ne

3.1.

Cel i zakres pomiarów realizacyjnych.

Pomiary realizacyjne wykonuje się w celu

- prowadzenia wyrobisk górniczych,

- budowy obiektów i urządzeń w wyrobiskach

górniczych,

-

obsługi wierceń,

obsługi drążenia oraz zbrojenia szybów i szybi-

3.1.2.

ków,

3.1.1.

montażu wież szybowych,

ustawiania urządzeń wyciągowych.

Prowadzenie wyrobisk górniczych.

Pomiary realizacyjne na potrzeby prowadzenia wyrobisk górniczych powinny umożliwić ich wykonanie zgodnie z planem ruchu zakładu górniczego.

Podstawę dla pomiarów realizacyjnych stanowi pozioma i wysokościowa osnowa geodezyjna. Pomiary te obejmują dwie grupy zadań

- prace dla celów przebitkowych,

- zadawanie kierurików dla wyrobisk górniczych.

3.1 .1 .1. Pomiary dla celów przebitkowych.

a) Prace miernicze dla realizacji przebitek mają

zapewnić takie prowadzenie robót górniczych,

ustalić rzeczywistą dokładność zbicia.

3.1.1.2. Zadawanie kierunków dla wyrobisk górniczych.

przekraczać

gdzie: L -

Poz. 392

615

Budowa obiektów i urządzeń w wyrobiskach górniczych.

a) Na potrzeby budowy obiektów i montażu urzą­

dzeń w wyrobiskach górniczych można zakładać

lokalne osnowy realizacyjne, dostosowane do

geometrii obiektów oraz do specyfiki robót budowlano-montażowych .

b)

Dokładność pomiarów realizacyjnych należy dostosować

indywidualnie do tolerancji określo­

nych w projekcie technicznym obiektu, w normie, lub uzgodnionych z wykonawcą obiektu.

3.1 .3.

Obsługa wierceń.

a) Pomiary realizacyjne przy obsłudze wierceń mają

na celu wyznaczenie w wyrobisku punktu rozpoczęcia wiercenia oraz nadanie kierunku pionowego i poziomego osi otworu zgodnie z projektem wiercenia.

-

b) Jeżeli projektowane wiercenie ma na celu połą­

czenie istniejących wyrobisk górniczych, obsłu­

ga takiego wiercen ia wymaga uprzedniego rozwiązania zadania przebitkowego.

c) Tolerancje dokładnościowe dla wyznaczenia

wlotu otworu oraz jego kierunku zależą od przeznaczenia otworu, jego długości i stosowanej

technologii wiercenia . Należy je uzgodnić ze

zleceniodawcą wiercenia.

3.1.4.

zejścia lin z kół linowych (kół odciskowych)

znalazły się odpowiednio nad punktami zawieszenia naczyń wydobywczych .

c) Sposób oraz dokładność pom iarów należy uzgodnić z wykonawcą robót montażowych i użyt­

kownikiem urządzeń wyciągowych .

3.2.

Obsługa drążenia oraz zbrojenia szybów i szybików.

-

c) Dokładność pomiarów inwentaryzacyjnych na leży dostosować do celu pomiaru, skali map

i dokumentów kartograficznych , tworzonych

w wyniku pomiaru, oraz do zmienności przestrzennej elementów (cech złoża) będących

przedmiotem pomiaru .

3.2.1 .

b) Pomiary inwentaryzacyjne wyrobisk należy prowadzić sukcesywnie w miarę wykonywania wyrobisk, w cyklach czasowych , dostosowanych

do obowiązujących terminów uzupełniania map

podstawowych wyrobisk górniczych .

Ustawianie urządzeń wyciągowych.

a) Pomiary realizacyjne przy montażu urządzeń wyciągowych mają na celu takie ich usytuowanie,

aby spełnione zostały wymagania bezpiecznej

eksploatacji tych urządzeń .

c) Pomiary inwentaryzacyjne można wykonywać

dowolną metodą zdjęcia szczegółów, tak aby

określić położenie punktów sytuacyjnych wzglę­

dem punktów osnowy geodezyjnej z dokładnoś ­

cią 0,1 mm w obowiązującej dla zakładu górniczego skali map podstawowych.

b) Podstawowy zakres pomiarów sprowadza się

do

prawidłowego ustawienia osi wału maszyny

wyciągowej w stosunku do osi szybowych

oraz poziomego ustawienia osi wału na pro-

Inwentaryzacja wyrobisk górniczych.

a) Przedmiotem pomiarów inwentaryzacyjnych są

- wyrobiska korytarzowe,

- wyrobiska komorowe,

- wyrobiska wybierkowe,

- szyby,

- szybiki,

- otwory wiertnicze .

b) W przypadku montażu wieży obok szybu należy

sporządzić szczegółowy projekt geodezyjnej obsługi montażu i przesuwania wieży . Projekt należy uzgodnić z wykonawcą robót montażowych.

-

3.2.2.

Pomiary elementów i zjawisk geologicznych .

a) Pomiary inwentaryzacyjne elementów geologicznych mają na celu

-

jektowanej wysokości ,

-

ustawienia osi i środków kół linowych tak,

aby zrealizowana została nominalna oś ciąg­

nienia dla urządzenia wyciągowego, a punkty

•

obserwacji i badań deformacji górotworu

i wyrobisk,

kontroli postępu robót górniczych oraz ich

zgodności z planem ruchu zakładu górniczego,

rozwiązywania zadań przebitkowych,

rozpoznania i dokumentowania geologicznego złoża oraz ustalan ia zasobów złoża .

osnowę geodezyjną .

Obsługa montażu wież szybowych.

zgodnego z projektem ustawienia bębna lub

koła pędnego maszyny wyciągowej w stosunku do osi szybowych,

inwentaryzacji i kontrol i obiektów oraz urzą­

b) Pomiary inwentaryzacyjne należy wykonywać

w oparciu o założoną w wyrobiskach górniczych

e) Tolerancje dokładnościowe przy geodezyjnej

obsłudze budowy szybu, montażu wież szybowych i urządzeń wyciągowych ustala się na

podstawie wymagań projektu technicznego szybu, obowiązujących norm branżowych oraz

przepisów dotyczących eksploatacji urządzeń

szybowych.

-

rejestracj i elementów i zjawisk geologicznych w złożu i w górotworze,

-

d) Główne osie szybu należy przenosić w głąb

szybu w miarę potrzeb, wykonując trwałą stabilizację znaków osiowych w obudowie szybu.

3.1.6.

-

-

Główne osie szybu powinny być zastabilizowane

a) Geodezyjne pomiary realizacyjne przy montażu

wież szybowych mają na celu zapewnienie prawidłowego ustawienia osi wieży szybowej

względem osi szybu, tak aby zostały spełnione

warunki geometryczne oraz warunki bezawaryjnej i bezpiecznej pracy maszyn i urządzeń wycią­

gowych .

odwzorowania wyrobisk górniczych na mapach górniczych,

dzeń górniczych,

na powierzchni terenu w sposób trwały, wiei 0znakowo, i odtwarzane w przypadkach uszkodzenia.

3.1 .5.

-

-

Położenie środka szybu oraz jego głównych osi

poziomych musi być wyznaczone w geodezyjnym układzie współrzędnych, przyjętym dla zakładu górniczego.

c)

Cel i zakres pomiarów inwentaryzacyjnych.

a) Geodezyjne pomiary inwentaryzacyjne prowadzi

się w celu

a) Geodezyjna obsługa drążenia szybów (szybików) ma na celu zapewnienie poprawnej realizacji projektu technicznego budowy tych obiektów.

b)

Poz. 392

616

-

odwzorowanie w dokumentacji mierniczo-geologicznej budowy, formy i sposobu zalegania złoża,

charakterystykę cech ilościowych, jakościo­

wych i zjawisk zachodzących w górotworze,

,

-

geometryzację tektoniki górotworu,

-

rejestrowanie i prognozowanie zagrożeń ze

strony górotworu,

-

projektowanie optymalnego sposobu zagospodarowania złoża.

b) Pomiary elementów sytuacji geologicznej powinny być prowadzone bezpośrednio po wykonaniu wyrobisk, w nawiązaniu do punktów podziemnej osnowy geodezyjnej.

c) Zakres szczegółowy, sposób i dokładność pomiarów elementów geologicznych dostosowuje

się do ich zmienności oraz skali sporządzanych

dokumentów mierniczo-geologicznych.

d) Zasady opróbowania i dokumentowania złoża

regulują odrębne przepisy.

3.3.

Dzienniki i szkice dla pomiarów inwentaryzacyjnych .

3.3.1.

Wyniki pomiarów dołowych należy zapisywać

w sposób trwały bezpośrednio na miejscu pomiaru,

w dziennikach pomiarowych.

3.3.2.

3.3.3.

3.3.4.

1.3.

-

datę pomiaru,

-

miejsce pomiaru,

-

używane przyrządy pomiarowe,

-

imienny skład zespołu pomiarowego,

-

różnice wartości

elementów nawiązania z pomiaru pierwotnego i kontrolnego,

-

miejsce przechowywania wyników obliczeń.

Szkic sytuacyjny należy sporządzić w sposób umoż­

liwiający identyfikację miar, stosując obowiązujące

w geodezji zasady wykonywania szkiców polowych. Dla oznaczenia szczegółów zaleca się stosować określone odrębnymi przepisami i normami

znaki umowne.

wiązujące przy wykonywaniu prac geodezyjnych i kartograficznych instrukcje, wydane przez organy państ­

wowej służby geodezyjnej.

1.4. W wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych

odkrywkowych należy stosować odpowiednio przepisy regulujące zasady prowadzenia pomiarów w podziemnych zakładach górniczych, ujęte w części "

niniejszej instrukcji.

1 .5. Pomiary odkrywkowych i otworowych wyrobisk eksploatacyjnych oraz zwałowisk należy wykonywać

w myśl przepisów niniejszej części instrukcji .

2. O s n o w y g e o d e z y j n e

2.1.

Podstawę dla realizacji prac pomiarowych, prowadzonych na terenie kopalń odkrywkowych i otworowych,

stanowi pomiarowa osnowa geodezyjna nawiązana do

osnowy szczegółowej lub podstawowej .

2.2.

W zależności od wymagań technologii pomiaru, w dostosowaniu do ukształtowania, wielkości i rozmieszczenia wyrobisk górniczych, zakłada się

1.2.

Przy wykonywaniu prac geodezyjnych na powierzchni

obszaru górniczego odkrywkowych i otworowych zakładów górniczych, z wyłączeniem terenu wyrobisk

eksploatacyjnych, należy stosować odpowiednio zasady pomiaru określone w części I niniejszej instrukcji.

osnowy wysokościowe,

-

osnowy przestrzenne.

Założenie i pomiar osnowy geodezyjnej należy poprzedzić projektem, obejmującym wstępną analizę dokład­

ności wraz z określeniem średniego błędu położenia

punktu osnowy.

2.5.

Nawiązanie

osnowy pomiarowej należy poprzedzić

punktów nawiązania, przez pomiar

elementów kontrolnych, z uwzględnieniem ich dokontrolą stałości

kładności .

2.6.

Za podstawowe kryterium wyboru technologii pomiaru osnowy należy przyjąć średni błąd położenia punktu

dla osnów poziomych i przestrzennych oraz średni błąd

określenia wysokości punktu dla osnów wysokościo­

wych.

2.7.

W wyrobiskach eksploatacyjnych i na obszarze zwało­

wisk dokładność osnowy pomiarowej powinna charakteryzować się średnim błędem położenia punktu

o wartości mniejszej od 0,20 m w odniesieniu do

punktów nawiązania.

2.8.

W wyrobiskach eksploatacyjnych i na obszarze zwało ­

wisk należy zakładać osnowę pomiarową, zależnie od

warunków lokalnych następującymi metodami

Część III - Wykonywanie prac geodezyjnych w odkrywkowych i otworowych zakładach górniczych.

dokładnościowe.

-

2.4.

W sprawach nie uregulowanych przepisami niniejszej

Przepisy niniejszej części instrukcji określają kryteria

ogólne, na podstawie których dokonuje się wyboru

odpowiedniej metodyki pomiaru i ustala jej wymogi

osnowy poziome,

W przypadku realizacji nowych lub rozbudowy istniejących zakładów górniczych, należy dążyć do zakładania osnów przestrzennych z zastosowaniem nowoczesnych przyrządów i technologii pomiarowych.

W szczególności w wielkoprzestrzennych wyrobiskach

odkrywkowych zaleca się stosowanie technologii satelitarnej GPS oraz tachimetrii elektronicznej .

części instrukcji stosuje się odpowiednio przepisy części I.

1.1.

-

2.3.

4. P r z e p i s Y t e c h n i c z n o - p o r z ą d k o w e

1. Postanowienia ogólne

Dla potrzeb aktualizacji podstawowej mapy sytuacyjno-wysokościowej powierzchni należy stosować obo-

Zmiany treści zapisu w dzienniku pomiarowym

dokonuje się wyłącznie przez przekreślenie pierwotnej treści zapisu, w sposób umożliwiający jej odczytanie i wpisanie nad skreśloną treścią nowego

zapisu .

W dzienniku pomiarowym dla każdego pomiaru

należy zamieścić szkic sytuacyjny oraz podać

Poz. 392

-

-

ciągami sytuacyjnymi,

-

aerotriangulacją ,

-

wcięciami kątowymi, liniowymi i liniowo-kątowy-

mi,

-

liniami pomiarowymi,

innymi konstrukcjami geometrycznymi.

2.9.

-

618

3. P o m i a r y i n wen t a r y z a c y j n e

3.1 .

3.2.

czalna różnica pomiaru objętości dwiema niezależnymi

metodami nie powinna przekraczać 5% jej wartości.

W przypadku braku dostępu dla pomiaru części komory

różnica ta może dochodzić do 10% objętości.

Osnowa geodezyjna dla pomiarów realizacyjnych powinna zapewniać dokładność dostosowaną do wymogów budowy i użytkowania realizowanego obiektu.

2.10. Osnowa dla potrzeb pomiarów deformacji powierzchni powinna zapewniać dokładność ustaloną przepisami szczegółowymi bądź określoną w projekcie technicznym pomiarów, z uwzględnieniem rodzaju i wartości przewidywanych deformacji.

Pomiary sytuacyjno - wysokościowe wyrobisk eksploatacyjnych i zwałowisk mogą być wykonywane metodami

3.5.

3.6. Obliczanie objętości wybranych przestrzeni, składo­

wisk kopaliny i zwałowisk odpadów należy przeprowadzać metodami w dostosowaniu do

-

wymaganej dokładności obliczeń,

domiarów prostokątnych,

-

zastosowanych metod pomiarowych,

-

biegunową,

-

kształtu i stopnia zróżnicowania przestrzeni.

-

wcięć kątowych, liniowych i kątowo-liniowych,

-

tachimetrycznie,

-

fotogrametrycznie .

Do obliczania objętości zaleca się wykorzystanie modelowania numerycznego, z użyciem elektronicznej

techniki obliczeniowej.

Do specyficznych dla kopalń otworowych zadań geodezyjnych należy

3.7.

-

mi nie powinna przekraczać dla objętości

określenie położe,nia otworów wiertniczych bada-

-

pomiar kształtu pustek (komór) powstających

w złożu w wyniku eksploatacji.

wlotów otworów wiertniczych należy

wyznaczać z dokładn'ością 0,15 m względem punktów

osnowy pomiarowej ,

Dopuszczalna różnica niezależnego określenia objęto­

ści zwałów i składowisk dwiema niezależnymi metoda -

wczych, eksploątacyjnych i innych,

3.4.

Pomiar kształtu komory należy prowadzić od początku

budowy komory (z uwzględnieniem stadium wrębu

komory), z częstotliwością uzgodnioną z kierownikiem

ruchu zakładu górniczego.

-

-

3.3.

Poz. 392 i 393

-

Współrzędne

12% objętości ,

do 20 tys. m 3

od 20 do 50 tys. m

3

8% objętości,

3

4% objętości,

3

3% objętości,

od 50 do 200 tys. m

-

od 200 do 500 tys. m

-

powyżej 500 tys. m

3

2% objętości.

4. P,rzep i sy tec h n iczn o - porząd kowe

Kształt

komór przy otworowej eksploatacji kopalin

stałych zaleca się mierzyć sondą ultradźwiękową . Obliczoną na podstawie pomiaru objętość komory należy

porównać z objętością wydobytej kopaliny lub z objętością użytego materiału podsadzkowego. Dopusz-

W zakresie pomiarów geodezyjnych wykonywanych na

powierzchni odkrywkowych i otworowych zakładów górniczych stosuje się odpowiednio przepisy punktu 5

części I niniejszej instrukcji.

393

ZARZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ

z dnia 29 sierpnia 1994 r.

zmieniające zarządzenie w

sprawie szczegółowego wykazu towarów rolnych i spożywczych

objętych opłatą wyrównawczą.

Na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.

o opłacie wyrównawczej od niektórych towarów rolnych

i spożywczych przywożonych z zagranicy (Dz. U. Nr 43, poz.

160), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia

14 czerwca 1994 r. w sprawie wykazu grup towarów rolnych

i spożywczych objętych opłatą wyrównawczą (Dz. U. Nr 69,

poz. 300), zarządza się, co następuje

w sprawie szczegółowego wykazu towarów rolnych i spoży­

wczych objętych opłatą wyrównawczą (Monitor Polski

Nr 33, poz. 272) lp. 2 otrzymuje brzmienie określone w załą­

czniku do niniejszego zarządzenia .

§ 1. W załączniku do zarządzenia Ministra Rolnictwa

Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 czerwca 1994 r.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

A. Śmietanko

§ 2. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.