Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1993 r. o ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. oraz o ważności wyboru posłów.

-

Bat Zbigniew s. Piotra, 300. Bereszyński Ryszard s. Zygmunta, 301 . Beszczyńska Wiesława c. Kazimierza, 302. Bialik

Mikołaj s. Józefa, 303. Bil Edward s. Jana, 304. Blacharski

Andrzej s. Józefa, 305. Blat Marek s. Henryka, 306. Błaszak

Paweł s. Czesława, 307. Błaszczyk Jan s. Stanisława, 308.

Bokrzycki Janusz s. Kazimierza, 309. Borkowski Jerzy s.

Bronisława, 310. Brodowicz Andrzej s. Zbigniewa, 311 .

Brudzyński Zbigniew s. Lucjana, 312. Budzyński Marian s.

Zbigniewa, 313. Bugara Teresa c. Tadeusza, 314. Bukowski

Michał s. Seweryna, 315. Ceglarski Piotr s. Ignacego, 316.

Cienkuszewski Zbigniew s. Lucjana, 317. Ciupa Marian s.

Jana, 318. Czech Mirosław s. Józefa, 319. Dobrowski

Henryk s. Stanisława, 320. Dudziak Wiesław s. Mieczysława,

321. Duszak Kazimierz s. Stanisława , 322. Dworniczak Stella

c. Kazimierza, 323. Filipiak Stanisław s. Mieczysława, 324.

Frątczak Jerzy s. Jana, 325. Gajewski Jarosław s. Jerzego,

326. Gąsowski Alfred s. Ferdynanda, 327 . Gierula Dariusz s.

Edwarda, 328. Głowa Jan s. Mariana, 329. Gołębiewski

Wiesław s. Stefana, 330. Grochowaiski Wojciech s. Henryka,

331. Gryglas leszek s. Lucjana, 332. Habczyk Aleksandra c.

Witolda, 333. Halik Julian s. Zygmunta, 334 . Hojwa Andrzej

s. Zygmunta, 335 . Hrycyk Piotr s. Stanisława , 336 . Jakoł ­

cewiczTadeusz s. Antoniego, 337 . Jakubek Kazimierz s.

Mieczysława, 338. Janczura Albin s. Mariana, 339. Jasiński

Zygmunt s. Kazimierza, 340. Kaczor Wiesław s. Bolesława,

341. Kapustianyk Andrzej s. Romana , 342. Karpyszyn Józef s.

Michała, 343. Kaszubski Jan s. Edwarda, 344. Kazimierczak

Andrzej s. Bo l esława, 345. Kępka Jadwiga c. Stanisła wa,

346. Kiełbasa Jan s. Zygmunta, 347. Kizielewicz .Jerzy s.

Wacława, 348. Kloch Grażyna c. Jana, 349. Kobla Stanisław

s. Czesława, 350. Kobusiński Marek s. Ignacego, 351.

Kolman Marek s. Kazimierza, 352. Koralewski Zdzisław s.

Jana, 353. Kordula Władysław s. Wła d ysława , 354. Kornet

Piotr s. Edwarda, 355. Kotusiewicz Władysław s. Włady­

sława, 356. Kowalik Mariusz s. Wiesława, 357 . Krawczyk Jan

s. Wacława, 358. Krawiec Zygmunt s. Józefa, 359. Kruczek

Józef s. Ludwika, 360. Krupiński Kazimierz s. Mateusza, 361 .

Krzaczyński Sławomir s. Zenona, 362. Krzeszowski Krzysztof

s. Juliana, 363. Krzeszewski Mirosław s. Czesława, 364.

Krzętowski Edward s. Dionizego, 365 . Kubaczyk Zenon s.

Józefa, 366. Kukułka Sławomir s. Zdzisława, 367. Kułakow­

ski Marek s. Wacława, 368. Kuras Adam s. Stanisława, 369 .

Kuriata Stefan s. Mieczysława, 370. Kuszmiruk Tadeusz s.

Władysława, 371. Kwiatkowski Krzysztof s. Jana, 372. Lenartowski Jerzy s. Stanisława, 373. Leoncewicz Janusz s.

-

Poz. 577 i 578

Ryszarda, 374. Leszczyński Karol s. Stanisława, 375. Litkowiec Marian s. Tadeusza, 376. Ługowski Zbigniew s.

Jerzego, 377. Łukowski Piotr s. Kazimierza, 378. Łusz­

czyszyn Tomasz s. Andrzeja, 379. Machoń Krzysztof s.

Stanisława, 380. Malinowski Albin s. Józefa, 381. Marchalewski Józef s. Piotra, 382 . Marciniak Jolanta c. Antoniego, 383. Marciniak Juliusz s. Jana, 384. Marynowski

Jacenty s. Wincentego, 385 . Mazur Jerzy s. Gustawa, 386 .

Mazur Marek s. Zygmunta, 387 . Mazurek Jan s. Antoniego,

388. Mazurek Mirosław s. Zdzisł awa, 389. Mingielewicz

Marek s. Józefa, 390. Mochyła Jerzy s. Edwarda, 391 .

Molczyk Jerzy s. Antoniego, 392. Mościcki Andrzej s.

Tadeusza, 393. Ochman Marek s. Tadeusza, 394. Olczak

Krzysztof s. Tadeusza, 395. Oliszewski Władysław s. Włady­

sława, 396. Paiuchowski Paweł s. Stefana, 397 . Pałczyński

Grzegorz s. Witolda, 398. Pawłowski Sławomir s. Józefa,

399. Peda Marek s. Stanisława , 400. Piaskowski Zdzisław s.

Józefa, 401. Piekarz Jan s. Stefana, 402. Pietrusiak Ireneusz

s. Jana, 403 . Pisarczyk Anna c. Tadeusza, 404. Płuciennik

Halina c. Jana, 405 . Podkośc i einy Stanis ław s. Edwarda,

406. Podziński Piotr s. Bolesława , 407. Popioł ek Alina c.

Józefa, 408. Potargowicz Andrzej s. leona, 409. Potar gowicz Wojciech s. Leona, 410. Pyrzyna Stanisław s. Stanisława, 41 1. Rakoczy- Pankowska Wanda c. Władysła wa, 412.

Rayska Janina c. Stanisława, 413. R owiński Zbigniew s.

Stanisława , 414. Rój Krystyna c. Wojciecha, 415 . Rudek

Jacek s. Feliksa, 416. Rutkowski Sławomir s. Wiesława , 417.

Rydczak Włodz i mierz s. Adama, 4 18. Ryżla k Michał s. Jana,

419. Rzętk owski Adam s. Henryka, 420. Sadowski Ryszard s.

Józefa, 421. Sajewski Tadeusz s. S ta nisł awa , 422 . Santorek

Ryszard s. Zygmunta . 423. Siemińs k i Wło dzimierz s. Stanisława , 424. Słowi k Józef s. Franciszka, 425 . Stasiak Andrzej s.

Jana, 426 . Stawiarski Antoni s. St anisława, 427 . Stefanowski Marek s. Jana, 428. Surowiec Tomasz s. Jana, 429.

Szcze panowsL:.i Bogusław s. Mieczysława, 430. Szczęśniak

Czesław s. Stefa na, 431. Sztaba Krvstyna c. Edwarda, 432.

Szwed leokadia c. Stanisław a , 433 . Szymański Jan s.

Czesława , 434. Śmigieiski Heliod or s. Teofila, 435. Tęgowski

Albin s. Albina, 436 . Tomankiewicz Wiesława c. Henryka,

437. Tondera Krzysztof s. Stanisła w a , 438. Turno Ryszard s.

Michała , 439. Wajszczak Mirosław s. Tadeusza, 440. Walczak Grzegorz s. Tadeusza.

Prezydent Rzeczypospo!itej Polskiej: L. Wałęsa

578

Sygn. akt III SW 91 / 93

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

z dnia 6 grudnia 1993 r.

o ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r. oraz

o ważności wyboru posłów.

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Adm inistracyjnej,

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Jan Wa-

Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowsk i , Maria Mań k owska ,

Walery Masewicz, Teresa Romer, Walerian Sanetra, Jadwiga

Skibińska-Adamowicz, Stefan!a Szymań ska , Maria Tyszel,

protokolant: Elżbieta Lewa ndowska,

Flemming-Kulesza, Józef lwu Iski, Adam Józefowicz, Krzysztof Kolasiński,

z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej Stefana Śnieżki i P rzewodniczącego Państ­

wowej Komisji Wyborczej A ndrzeja Zofia, na posiedzeniu

przewodniczący : Prezes Sądu Najwyższego -

silewski,

sędziowie Sądu Najwyższego: Teresa

-

jawnym w dniu 6 grudnia 1993 r. rozpoznał sprawę ważności

wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ważności

wyboru posłów .

Na podstawie sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 6 października 1993 r. z wyborów do Sejmu

Rzeczypospolitej Polskiej oraz postanowień wydanych przez

Sąd Najwyższy w wyniku rozpoznania 81 protestów, a także

po wysłuchaniu Zastępcy Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej i Przewodniczącego Państwowej Komisji

Wyborczej, wnoszących o stwierdzenie ważności wyborów

i ważności wyboru posłów

I. Sąd Najwyższy stwierdził, że w żadnym z protestów

nie został zakwestionowany wybór imiennie wskazanego

posła, natomiast niektóre protesty ze względu na rodzaj

zarzutów lub wniosków - dotyczyły wszystkich posłów.

W protestach zawierających kilka zarzutów każdy z nich

traktowany był odrębnie.

II. Sąd Najwyższy przyjął sprawozdanie Państwowej

Komisji Wyborczej z dnia 6 października 1993 r. z wyborów

do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i uznał, że jego treść nie

daje podstaw do zakwestionowania ważności wyborów oraz

ważności wyboru posłów .

III. Sąd Najwyższy ocenił i p od zielił rozstrzygnięcia

w 43 sprawach o pozostawieniu protestów wyborczych bez

dalszego biegu , gdyż zostały one wniesione po terminie

przez os obę nieuprawnioną bądź też nie zawiera ły wskazania

zarzutów w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja

1993 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. Nr 45, poz. 205 ) łub dowodów na ich

poparcie. W tej grupie spraw zn a laz ły się też protesty

wyborcze kwestionujące uregulowania Ordynacji wyborczej

lub podnoszące zarzut jej sprzeczn ości z Konstytucją oraz

protesty wyborcze, co do których przepisy Ordynacji wyborczej przewidywały możliwość wniesienia skargi lub odwoła­

nia do sądu lub do Państwowej Komisj i Wyborczej przed

dniem glosowania. Ponadto bez dalszego biegu pozostawiono protesty formułujące zarzut popełnienia innego przestęps ­

twa niż przestępstwo przeciwko wyborom w rozumieniu art.

189 kodeksu karnego, jak również zarzuty dotyczące zdarzeń,

które miały miejsce podczas kampanii wyborczej. Sąd

Najwyższy nie podzielił natomiast sposobu rozstrzygnięcia

w jednej sprawie, dotyczącej jednego głosu, lecz uznał, że

gdyby nawet zarzut tego protestu był zasadny, nie miałoby to

wpływu na wynik wyborów.

IV. Sąd Najwyższy podzielił także zawarte w 35 postanowieniach opinie stwierdzające, że zarzuty protestów są

niezasadne

1) z powodu przyjęcia w kilku protestach wyborczych

wykładni art. 6 Ordynacji wyborczej uznającej, że nieprawidłowy jest podział mandatów dokonany w następ­

stwie ustalonej przez Państwową Komisję Wyborczą

interpretacji tego przepisu, eliminującej z podziału mandatów koalicję wyborczą - Katolicki Komitet Wyborczy

"Ojczyzna" oraz partie polityczne, w szczególności Unię

Polityki Realnej, których okręgowe listy kandydatów na

posłów nie uzyskały 8% i 5% ważnie oddanych głosów

w skali kraju. W tej kwestii Sąd Najwyższy uznał za trafne

Poz. 578

poglądy wyrażone

w opiniach, że obniżenie progów

określonych wart. 3 ust. 1 i ust. 2 mogło nastąpić tylko

wtedy, gdy listy żadnego komitetu wyborczego nie

spełniły wymaganych warunków lub gdy spełniły je listy

tylko jednego komitetu wyborczego. Pojęcie "komitet

wyborczy" odnosi się przy tym zarówno do komitetów

partii (organizacji politycznych, społecznych i komitetów tworzonych przez wyborców)' jak i do komitetów

wyborczych koalicji, gdyż w świetle art. 77 ust. 2 Ordynacji wyborczej między tymi komitetami nie ma różnic

prawnych. Konstytucyjną zasadę proporcjonalności

konkret yzuje ustawa - Ordynacja wyborcza do Sejmu,

która ustanawia określone progi i wyznacza tym samym

jej granice oraz treść;

2) z powodu nieudowodnienia zarzutów

-

sfałszowania

-

stosowania sprzecznych z Ord y nacją wyborczą zasad uznawania gło s ów za nieważn e,

-

dopuszczenia do

nych,

-

wywierania nacisku na wyborcę , by głosował na

wyników wyborów przez zastosowanie niewłaściwych metod obliczania głosów lub

przez zaniżenie liczby głosów oddanych na jedną

partię czy grupę partii,

głosowania

osób nieuprawnio-

-

określoną partię,

uniemożl i wie ni a udzi a łu w wyborach osobom osadzonym w zakładzie ka rnym,

naruszenia t ajności głosowania,

-

nieprawidłow ej formy karty do głosowania,

-

utrudni an ia lu b uni e możl i wian ia pracy męż om zau fa nia i pełnomocnikom kom itetów wyborczych;

3) z powodu niestwierdzenia naruszeń przepisów Ordynacji wyborczej polegających na

-

przyjętym sposobie przekazywania protokołów gło ­

sowania ,

niewydawaniu drugiej karty do głosowania w razie

popełnienia przez wyborcę pomyłki.

V. Sąd Najwyższy uznał za prawidłowe postanowienia

w 14 sprawach, wyrażające op inie, że zarzuty protestów były

uzasadnione w całości lub w części, jednakże stwierdzone

naruszenia Ordynacji wyborczej nie miały wpływu na wynik

wyborów

1) w 4 sprawach dotyczących naruszenia art. 96 Ordynacji

wyborczej do Sejmu, polegającego na pozostawieniu na

kartach do głosowania nazwisk osób, które w dniu

wyborów nie były już kandydatami, bez dostatecznego

poinformowania wyborców o tym fakcie. Podjęcie

uchwały o skreśleniu nazwisk kandydatów z uwagi na

wycofanie zgody na kandydowanie lub śmierć, gdy od

daty skreślenia do dnia wyborów pozostało co najmniej

10 dni, pow inno spowodować wydrukowanie aktualnych kart do głosowania. Jeżeli kart nie wydrukowano,

należało sporządzić informację o nowym, prawidłowym

brzmieniu karty poprzez odwzorowanie właściwych jej

arkuszy z wykreślonymi nazwiskami kandydatów oraz

o warunkach ważności głosu oddanego na tej ka rcie.

•

'.'

-

906

Niewystarczające było poprzestanie na wydrukowaniu

i rozesłaniu obwieszczeń o skreśleniu nazwisk kandydatów. Sąd Najwyższy dokonał oględzin 37539 kart

do głosowania uznanych za nieważne w okręgach

wyborczych nr 1 i nr 17. Okazało się, że 2658 wyborców

oddało głosy na osoby nie będące już kandydatami, co

skutkowało nieważność tych głosów . Wskazuje to na

nieskuteczność podjętych działań w celu poinformowania wyborców o skreśleniu nazwisk kandydatów. Stwierdzone uchybienie - ze względu na liczbę głosów z tej

przyczyny nieważnych - nie miało jednak wpływu na

wynik wyborów z uwagi na warunki konieczne do

uzyskania mandatów przez poszczególne komitety wyborcze;

2) w pozostałych sprawach odnoszących się do jednostkowych naruszeń przepisów Ordynacji wyborczej do

Sejmu, dotyczących

-

-

nieprawidłowego ustalania tożsamości wyborców,

-

niepotwierdzania podpisem otrzymania karty do głosowania,

-

prowadzenia agitacji wyborczej w dniu głosowania

na terenie budynku, w którym znajdował się lokal

wyborczy,

-

niepodpisania protokołu głosowania przez wszystkie

osoby wchodzące w skład obwodowej komisji wyborczej, obecne przy jego sporządzaniu,

-

-

błędnego ustalenia liczby ważnie oddanych glosów

na skutek bezpodstawnego uznania nieważności

dwóch głosów lub zaliczenia głosu innemu kandydatowi z tej samej listy,

Poz. 578 i 579

-

wprowadzenia do komputera niewłaściwych liczb

dotyczących wydanych kart do głosowania, co jed-

nakże zostało sprostowane.

Sąd Najwyższy podzielił wyrażone w tych sprawach

opinie, że wskazane fakty nie miały wpływu na wynik

wyborów, gdyż dotyczyły niewielkiej liczby głosów lub nie

stwierdzono ich związku z wynikiem wyborów.

VI. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na

podstawie art. 5 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 paździer­

nika 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą

ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz

o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426) i art.

128 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. - Ordynacja

wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 45,

poz. 205)

stwierdza ważność

wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

oraz ważność wyboru posłów wymienionych wob wieszczeniu Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 wrześ­

nia 1993 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r.

(Monitor Polski Nr 50, poz. 470).

Przewodniczący : Jan

Wasilewski

Prezes Sądu Najwyższego

Sędziowie Sądu Najwyższego

Teresa Flemming-Kulesza,

Józef lwuIski, Adam Józefowicz, Krzysztof Kolasiński,

Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Maria Mańkows ­

ka, Walery Masewicz, Teresa Romer, Walerian Sanetra,

Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Stefania Szymańska,

Maria Tyszel

podania do publicznej wiadomości wyników głoso­

wania w kilku egzemplarzach niezgodnych między

sobą,

579

Sygn. akt III SW 92/ 93

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

z dnia 6 grudnia 1993 r.

o ważności wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r . oraz

o ważności wyboru senatorów,

.-

Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Administracyjnej.

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

przewodniczący : Prezes Sądu Najwyższego -

Jan Wa-

silewski,

sędziowie Sądu Najwyższego: Teresa Flemm ing- Kulesza, Józef lwu Iski, Adam Józefowicz, Krzysztof Kolasiński ,

Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski, Maria Mańkowska,

Walery Masewicz, Teresa Romer, Walerian Sanetra, Jadwiga

Skibińska-Adamowicz, Stefania Szymańska, Maria Tyszel.

protokolant: Elżbieta Lewandowska,

z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej Stefana Snieżki i Przewodniczącego Pań­

stwowej Komisji Wyborczej Andrzeja Zoila, na posiedzeniu

jawnym w dniu 6 grudnia 1993 r. rozpoznał sprawę ważności

wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ważności

wyboru senatorów.

Na podstawie sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 6 października 1993 r. z wyborów do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej oraz postanowień wydanych przez

Sąd Najwyższy w wyniku rozpoznania 31 protestów (w tym

6 protestów dotyczących wyłącznie wyborów do Senatu)