Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 1. 1. Pierwsze posiedzenie nowo wybranego Sejmu odbywa się w terminie oznaczonym przez Prezydenta

Rzeczypospol itej Polskiej.

2. Pierwsze posiedzenie Sejmu otwiera Marszałek-Se­

nior, powoływany przez Prezydenta spośród najstarszych

wiekiem posłów.

Art. 2. 1. Posłowie na pierwszym posiedzeniu Sejmu

składają ślubowanie poselskie według roty ustalonej w przepisach ustawy o obowiązkach i prawach posłów i senatorów.

2. Marszałek-Senior przeprowadza złożenie ślubowa­

nia poselskiego oraz wybór Marszałka Sejmu przy pomocy

powołanych przez siebie w tym celu, spośród najmłodszych

wiekiem posłów, sekretarzy tymczasowych w liczbie niezbędnej do dokonania tych czynności.

3. Ślubowanie poselskie odbywa się w ten sposób, że

po odczytaniu roty każdy z kolejno wywołanych posłów,

powstawszy, wypowiada słowo "ślubuję".

4. Posłowie nieobecni na posiedzeniu Sejmu oraz posłowie, którzy uzyskali mandat w czasie trwania kadencji,

składają ślubowanie poselskie na pierwszym posiedzeniu, na

którym są obecni.

5. Sprawy posłów, którzy nie złożyli ślubowania w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia wyborów, rozpatruje

Prezydium Sejmu. Po rozpatrzeniu Prezydium Sejmu stwierdza przyczyny niezłożenia ślubowania w terminie.

Art. 3. 1. Po złożeniu przez posłów ślubowania Marszałek-Senior przeprowadza wybór Marszałka Sejmu spoś­

ród kandydatów zgłoszonych przez co najmniej 15 posłów .

2. Sejm wybiera Marszałka Sejmu bezwzględną więk­

szością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej

liczby posłów.

3. Jeżeli w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów

nie uzyskał bezwzględnej większości głosów i zgłoszono

więcej niż jednego kandydata, to w kolejnych turach głoso­

wania skreśla się z listy kandydatów tego kandydata, który

otrzymał najmniejszą liczbę głosów.

Art. 4. 1. Marszałek Sejmu obejmuje przewodnictwo

obrad.

2. Sejm w drodze

uchwały

ustala

liczbę

wicemar-

szałków.

3. Marszałek Sejmu zarządza wybory wicemarszałków

Sejmu.

4. Do wyboru wicemarszałków Sejmu stosuje się odpowiednio przepisy art. 3 ust. 2 i 3.

Art. 5. Sejm wybiera dwudziestu sekretarzy Sejmu .

Wybór odbywa się łącznie, chyba że Sejm postanowi inaczej.

Art. 6. Sejm wybiera skład osobowy Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.

Art. 7. 1. Państwowa Komisja Wyborcza składa Sejmowi na pierwszym jego posiedzeniu sprawozdanie z wyborów.

2. Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej Sejm

kieruje do rozpatrzenia przez Komisję Regulaminową i Spraw

Poselskich.

Rozdział 2

Posłowie

Art. 8. 1. Posła obowiązuje obecność i czynny udział

w posiedzeniach Sejmu oraz organów Sejmu, do których

został wybrany. Na posiedzeniach Sejmu posłowie zajmują

stałe, wyznaczone miejsca na sali posiedzeń.

2. Poseł może być członkiem nie więcej

komisji stałych.

niż

dwóch

3. Udział posła w głosowaniach podczas posiedzeń

Sejmu i w komisjach sejmowych jest jednym z jego podstawowych obowiązków.

4 . Poseł potwierdza swoją obecńość na posiedzeniu

Sejmu, komisji i podkomisji podpisem na liście obecności.

5. W razie niemożności wzięcia udziału w posiedzeniu

Sejmu lub komisji, poseł jest obowiązany w ciągu 7 dni

--;-

usprawiedliwić w formie pisemnej swoją nieobecność przed

Marszałkiem Sejmu lub przewodniczącym komisji.

6. Informacje o nie usprawiedliwionych nieobecnoś­

ciach posłów na posiedzeniu Sejmu lub komisji sejmowej są

jawne.

7. Jeżeli członek stałej komisji był nieobecny na więcej

okresie trzech miesięcy i nie

usprawiedliwił swojej nieobecności, to dieta posła ulega

zmniejszeniu o 1/3 w okresie następnych trzech miesięcy .

Jednocześnie Marszałek Sejmu na wniosek prezydium komisji występuje o odwołanie ze składu komisji.

niż 1/3 posiedzeń komisji w

8. W razie wątpliwości w sprawach określonych w ust.

5 i 7 rozstrzyga Prezydium Sejmu po zasięgnięciu opinii

Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.

9. Poseł może z ważnych przyczyn zwrócić się do

Prezydium Sejmu o udzielenie urlopu od wykonywania

obowiązków poselskich; Prezydium Sejmu udziela urlopu

w porozumieniu z prezydium klubu lub koła, którego poseł

jest członkiem.

Art. 9. 1. Posłowie mogą tworzyć w Sejmie kluby lub

koła oparte na zasadzie politycznej.

2. Klub tworzy co najmniej 15 posłów.

3.

Koło tworzy co najmniej 3 posłów.

4. Poseł może należeć tylko do jednego klubu lub koła.

5. Kluby lub koła mogą na zasadzie wzajemnych porozumień ustanawiać wspólną reprezentację w Konwencie

Seniorów.

6. Posłowie mogą tworzyć w Sejmie zespoły zorganizowane na innych zasadach niż określone w ust. 1.

7. Władze klubów, kół, zespołów oraz porozumień podają do wiadomości Prezydium Sejmu ich składy osobowe

oraz regulaminy (statuty) wewnętrzne.

Rozdział 3

Organy Sejmu

Art. 10. Organami Sejmu są

1) Marszałek Sejmu,

2) Prezydium Sejmu,

3) Konwent Seniorów,

4) komisje sejmowe.

Art. 11. 1. Marszałek Sejmu kieruje pracami Sejmu,

a w szczególności

1) stoi na straży praw i godności Sejmu,

2) czuwa nad tokiem prac Sejmu i jego organów,

3) reprezentuje Sejm,

4) przewodniczy obradom Sejmu,

5) kieruje pracami Prezydium Sejmu i przewodniczy jego

obradom,

6) zwołuje Konwent Seniorów i przewodniczy jego obradom,

7) nadaje bieg inicjatywom ustawodawczym i uchwałoda­

wczym oraz wnioskom organów Państwa skierowanym

do Sejmu,

8) sprawuje pieczę nad spokojem i porządkiem na całym

obszarze należącym do Sejmu oraz wydaje stosowne

zarządzenia porządkowe,

-

Poz. 185

9) powołuje i odwołuje Szefa Kancelarii Sejmu po zasięg­

nięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich,

10) podejmuje inne czynności wynikające z Regulaminu

Sejmu.

2. Marszałek Sejmu wykonuje także inne zadania przewidziane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w innych

ustawach.

3. Marszałka Sejmu w zakresie przez niego określonym

zastępują wicemarszałkowie Sejmu.

Art. 12. Prezydium Sejmu tworzą Marszałek i wicemarszałkowie.

Art. 13. 1. Prezydium Sejmu

1) ustala plany prac Sejmu, po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów,

2) czuwa nad terminowością prac Sejmu i jego organów,

3) ustala tak zwane tygodnie posiedzeń z wyprzedzeniem

co najmniej 3-miesięcznym,

4) zwołuje posiedzenia Sejmu, ustala ich porządek dzienny

i przedstawia go do zatwierdzenia Sejmowi,

5) dokonuje wykładni Regulaminu Sejmu po zasięgnięciu,

w miarę potrzeby, opinii Komisji Regulaminowej i Spraw

Poselskich,

6) prowadzi sprawy z zakresu stosunków z Senatem,

7) prowadzi sprawy z zakresu stosunków Sejmu z parlamentami innych krajów,

8) organizuje współpracę między komisjami sejmowymi,

koordynuje ich działania oraz może zlecać im rozpatrzenie określonych spraw,

9) dokonuje okresowych ocen wykonywania przez organy

administracji państwowej obowiązków wobec Sejmu

i jego organów oraz posłów; wnioski w tym zakresie

przekazuje Prezesowi Rady Ministrów, prezydiom komisji sejmowych oraz posłom,

10) ustala zasady organizowania doradztwa naukowego na

rzecz Sejmu i jego organów, powoływania doradców

sejmowych oraz korzystania z opinii i ekspertyz,

11) udziela posłom niezbędnej pomocy w ich pracy, w tym

czuwa nad wykonywaniem wobec nich przez organy

państwowe i inne jednostki organizacyjne obowiązków

określonych w ustawie o obowiązkach i prawach posłów i senatorów,

12) uchwala projekt budżetu Kancelarii Sejmu po zasięg­

nięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich

oraz nadzoruje jego wykonanie,

13) uchwala statut Kancelarii Sejmu po zasięgnięciu opinii

Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich,

14) podejmuje inne czynności wynikające z Regulaminu

Sejmu.

2. Prezydium Sejmu wykonuje także inne zadania przewidziane w ustawach.

Art. 14. 1. Porządek dzienny i termin posiedzenia Prezydium Sejmu ustala Marszałek Sejmu.

2. W posiedzeniach Prezydium Sejmu bierze udział

z głosem doradczym Szef Kancelarii Sejmu . Marszałek Sejmu

może zaprosić na posiedzenie Prezydium Sejmu również inne

osoby.

3. Z posiedzeń Prezydium Sejmu sporządza się protokół,

który podpisuje Marszałek Sejmu. Protokół stanowi jedyne

urzędowe stwierdzenie przebiegu posiedzenia Prezydium.

-

4. Prezydium Sejmu podejmuje uchwały większością

W wypadku równej . liczby głosów decyduje głos

Marszałka Sejmu.

głosów.

Art. 15. Konwent Seniorów jest organem zapewniają­

cym współdziałanie klubów w sprawach związanych z działalnością i tokiem prac Sejmu.

Art. 16. 1. W skład Konwentu Seniorów wchodzą

Marszałek, wicemarszałkowie, przewodniczący lub wiceprzewodniczący klubów oraz przedstawiciele porozumień,

o których mowa wart. 9 ust. 5, jeśli reprezentują co najmniej

15 posłów.

2. W posiedzeniach Konwentu Seniorów bierze udział

z głosem doradczym Szef Kancelarii Sejmu.

3. Marszałek Sejmu z własnej inicjatywy bądź na wniosek członków Konwentu Seniorów może zaprosić na posiedzenie Konwentu inne osoby.

Art. 17. 1. Konwent Seniorów opiniuje w szczególności

11) Odpowiedzialności Konstytucyjnej,

12) Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów,

13) Polityki Przestrzennej, Budowlanej i Mieszkaniowej,

14) Polityki Społecznej,

15) Przekształceń Własnościowych,

16)

Regulaminową i Spraw Poselskich,

17) Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,

18) Samorządu Terytorialnego,

19) Spraw Zagranicznych,

20) Sprawiedliwości,

21) Stosunków Gospodarczych z Zagranicą i Gospodarki

Morskiej,

22) Systemu Gospodarczego i Przemysłu,

23)

Ustawodawczą,

24) Zdrowia.

2. Przedmiotowy zakres działania komisji, o których

mowa w ust. 1, określa załącznik do Regulaminu Sejmu .

1) projekty planów prac Sejmu,

2) projekty porządku dziennego poszczególnych posiedzeń Sejmu i ich terminy,

3) wnioski co do trybu dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku dziennego posiedzenia Sejmu,

5) zadania i przebieg pracy Kancelarii Sejmu,

6) inne sprawy przekazane przez Marszałka lub Prezydium

Sejmu.

2. Konwent Seniorów zwołuje Marszałek Sejmu z włas­

nej inicjatywy, z inicjatywy Prezydium Sejmu, na wniosek

klubu reprezentowanego w Konwencie Seniorów lub grupy

co najmniej 15 posłów.

3. Z posiedzeń Konwentu Seniorów sporządza się zapis

ustaleń.

są

organami

powoła­

1) rozpatrywania i przygotowywania spraw stanowiących

przedmiot prac Sejmu,

2) wyrażania opinii w sprawach przekazanych pod ich

obrady przez Sejm lub Prezydium Sejmu.

2. Komisje sejmowe są również organami Sejmu w zakresie kontroli działalności poszczególnych organów państ­

wowych, samorządu terytorialnego oraz innych organów

i organizacji w zakresie wprowadzania w życie i wykonywania ustaw i uchwał Sejmu.

Art. 19. 1. Ustanawia się następujące komisje stałe

1) Administracji i Spraw Wewnętrznych,

3) Edukacji, Nauki i Postępu Technicznego,

5) Kultury i Środków Przekazu,

Mniejszości Narodowych i Etnicznych,

3. Komisja powołuje i odwołuje członków prezydium

w głosowaniu jawnym większością głosów.

Rozdział 4

Wybór oraz powoływanie i odwoływanie organów

państwowych

Art. 22. 1. Wnioski w sprawie wyboru lub powołania

przez Sejm poszczególnych osób na określone stanowiska

państwowe Prezydium Sejmu kieruje do właściwych komisji

sejmowych w celu zaopiniowania . Inna zainteresowana

komisja może delegować swoich przedstawicieli na posiedzenie komisji właściwej.

5. Rozpatrzenie przez Sejm wniosku, o którym mowa

w ust. 1, odbyć się może nie wcześniej niż następnego dnia

od skierowania wniosku do właściwej komisji.

9) Obrony Narodowej,

10) Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych

nictwa,

2. Pierwsze posiedzenie komisji zwołuje i prowadzi

na posiedzeniu tym komisja wybiera ze

swego grona prezydium komisji w składzie: przewodniczący

oraz zastępcy przewodniczącego.

Marszałek Sejmu;

4. Marszałek Sejmu zarządza doręczenie posłom druku

zawierającego opinię komisji.

6) Łączności z Polakami za Granicą,

Młodzieży, Kultury Fizycznej i Sportu,

Art. 21. 1. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu po

zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, w drodze uchwały,

wybiera skład osobowy poszczególnych komisji.

3. Opin ie w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 1,

komisja przedstawia na piśmie Prezydium Sejmu.

4) Handlu i Usług,

8)

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do komisji powoły­

wanych na podstawie art. 23 ust. 5 Konstytucji.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy powołania Prezesa Rady

Ministrów.

2) do Spraw Układu Europejskiego,

7)

3. Podziału części budżetowych pomiędzy komisje sej mowe dokonuje Prezydium Sejmu, kierując się przedmiotowym zakresem działania komisji określonym w załączniku,

o którym mowa w ust. 2.

Art. 20. 1. Sejm może powoływać i odwoływać komisje nadzwyczajne; powołując takie komisje, Sejm określa cel,

zasady i tryb ich działania .

4) wnioski co do wyboru przez Sejm jego organów,

Art. 18. 1. Komisje sejmowe

nymi do

Poz. 185

279 -

Leś-

6. Sejm w szczególnych wypadkach może skrócić postępowanie przez przystąpienie do rozpatrzenia wniosku

-

280 -

Poz. 185

Dział"

1) bez przesyłania go do właściwej kom isji,

2) w terminie krótszym niż określony w ust. 5.

POSTĘPOWANIE W SEJMIE

Art. 23. 1. Sejm powołuje Prezesa Rady Ministrów na

wniosek Prezydenta .

2. Sejm odwołuje Prezesa Rady Ministrów na wniosek

Prezydenta lub grupy co najmniej 35 posłów albo w wyniku

rezygnacji złożonej na ręce Marszałka Sejmu przez Prezesa

Rady Ministrów.

Art. 24. 1. Sejm powołuje i odwołuje Rząd Rzeczypospolitej Polskiej - Radę Ministrów lub poszczególnych jej

członków na wniosek Prezesa Rady Ministrów przedstawiony po porozumieniu z Prezydentem. Sejm może odwołać

Radę Ministrów lub poszczególnych jej członków również

z własnej inicjatywy.

Rozdział 1

Postępowanie z projektami ustaw i uchwał

Art. 29. 1. Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom , Senatowi, Prezydentowi i Radzie Ministrów.

2. Poselskie projekty ustaw mogą być wnoszone przez

komisję sejmową lub co najmniej 15 posłów podp i sujących

projekt.

Art. 30. Projekt uchwały Sejmu może być wniesiony

przez Prezydenta, Radę Ministrów, Prezydium Sejmu, komisję sejmową lub co najmniej 15 posłów podpisujących

projekt.

2. Wniosek Prezesa Rady Ministrów w sprawie powoła ­

nia Rady Ministrów jest głosowany łącznie , z wyłączeniam

tych kandydatów, którzy nie otrzymali pozytywnej opinii

w komisjach . Głosowanie nad tymi kandydatami odbywa się

Art. 31 . 1. Projekty ustaw i uchwał składa się w formie

pisemnej na ręce Marszałka Sejmu; wnosząc projekt wnioskodawca wskazuje swego przedstawiciela upoważnionego

do reprezentowania go w pracach nad tym projektem.

odrębnie.

2. Do projektu ustawy dołącza się uzasadnienie, które

powinno

3. Wnioski Prezesa Rady Ministrów w sprawie powoła­

nia lub odwołania poszczególnych członków Rady Ministrów głosuje się oddzielnie.

1) wyjaśniać potrzebę i cel wydania ustawy,

2)

przedstawiać rzeczywisty stan

być unormowana,

w dziedzinie, która ma

Art. 25. 1. Sejm wybiera prezesa, wiceprezesa i sę­

dziów Trybunału Konstytucyjnego oraz zastępców przewodniczącego, członków i zastępców członków Trybunału Stanu, a także posłów - członków Krajowej Rady Sądown i c­

twa.

4) przedstawiać przewidywane skutki społeczne , gospo darcze, finansowe i prawne,

2. Wybór członków Trybunału Konstytucyjnego odbywa się łącznie, chyba że Sejm postanowi inaczej. W tym

samym trybie odbywa się wybór sędziów Trybunału Stanu

oraz posłów - członków Krajowej Rady Sądownictwa .

5) wskazywać źródła finansowania, jeżeli projekt ustawy

pociąga za sobą obciążenie budżetu Państwa,

6) przedstawiać założenia projektów podstawowych aktów wykonawczych .

3. W razie opróżnienia poszczególnych stanowisk

w Trybunale Konstytucyjnym i Trybunale Stanu, Sejm dokonuje wyboru uzupełniającego, stosując odpowiednio przepi sy o Trybunale Konstytucyjnym oraz o Trybunale Stanu.

Wybór uzupełniający na poszczególne stanowiska odbywa

się oddzielnie, chyba że Sejm postanowi inaczej.

4. Wybór uzupełniający posłów - członków Krajowej

Rady Sądownictwa odbywa się w trybie określonym w ust. 3.

Art. 26. Sejm na wniosek Prezydenta powołuje i odwołuje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz Prezesa

Narodowego Banku Polskiego.

Art. 27. 1. Sejm powołuje i odwołuje Prezesa Najwyż­

szej Izby Kontroli na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co

najmniej 35 posłów .

2. Sejm powołuje Rzecznika Praw Obywatelskich na

okres lat 4 na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co

najmniej 35 posłów .

3. Uchwały Sejmu w sprawach określonych w ust.

1 i 2 Marszałek Sejmu przesyła niezwłocznie Marszałkowi

Senatu w celu wyrażenia zgody przez Senat.

Art. 28. Uchwały w sprawie wyboru lub powołania

poszczególnych osób na stanowiska państwowe określone

wart. 22-27 albo odwołania z tych stanowisk - zapadają

bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej

połowy ogólnej liczby posłów.

3) wykazywać różnicę pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym,

3. Uzasadnienie powinno przedstawiać również wyniki

przeprowadzonych konsultacji i dyskusj i publicznych oraz

informować o przedstawionych wariantach i opiniach,

w szczególności jeżeli obowiązek zasięgania takich opinii

wynikał z przepisów ustawy.

4. Marszałek Sejmu może zażądać dołączenia uzasadnienia do projektu uchwały, jeżeli nakłada ona na określone

podmioty obow i ązki.

5. Prezydium Sejmu może zwrócić wnioskodawcy projekt ustawy lub uchwały, jeżeli uzasadnienie dołączone do

projektu nie odpowiada wymogom określonym w ust. 2 i 3.

6. Projekty ustaw i uchwał, co do których istnieje

wątpliwość, czy nie są sprzeczne z prawem, Prezydium

Sejmu może skierować do Komisji Ustawodawczej celem

wyrażenia opinii, która może większośc i ą 3/ 5 głosów zaopiniować projekt jako niedopuszczalny.

Art. 32. 1. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie projektów ustaw i uchwał oraz doręczenie ich posłom .

2. Marszałek Sejmu przesyła wniesione projekty ustaw

i uchwał Prezydentowi, Marszałkowi Senatu i Prezesowi

Rady Ministrów.

Art. 33. 1. Rozpatrywanie projektów ustaw odbywa

się w trzech czytaniach, a uchwał -

w 9wóch czytaniach .

2. Wnioskodawca, do czasu rozpoczęcia ostatniego

czytania, może wycofać wniesiony przez siebie projekt.

Poselski projekt uważa s i ę za wycofany również wówczas,

gdy liczba posłów popierających projekt jest mniejsza niż 1 5.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do projektu

budżetowej (prowizorium budżetowego).

-

281

ustawy

Art. 34. 1. Pierwsze czytanie przeprowadza się na posiedzeniu komisji, z wyjątkiem projektów ustaw o zmianie

konstytucji, projektów ustaw konstytucyjnych, projektów

ustaw dotyczących praw i wolności obywatelskich oraz

obowiązków obywatelskich; projektów ustaw budżetowych

i podatkowych oraz projektów ustaw pociągających za sobą

istotne skutki finansowe dla budżetu Państwa; projektów

ustaw regulujących prawo wyborcze do Sejmu, Senatu, rad

gmin oraz wybory Prezydenta; projektów ustaw regulujących

ustrój, właściwość i zasady funkcjonowania organów Państ­

wa oraz samorządu terytorialnego; projektów kodeksów,

a także projektów ustaw zawierających istotne zmiany w kodeksach.

2. Pierwsze czytanie może się odbyć nie wcześniej niż

siódmego dnia od doręczenia posłom druku projektu, chyba

że Sejm postanowi inaczej.

Art. 35. O posiedzeniu komisji, na którym odbywać się

ma pierwsze czytanie, zawiadamia się wszystkich posłów;

każdy poseł może wziąć udział w tym posiedzeniu albo

pisemnie zgłosić uwagi lub propozycje poprawek.

Art. 36. 1. Pierwsze czytanie projektu ustawy (uchwały) obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy oraz debatę

w sprawie ogólnych zasad projektu.

2. Pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu kończy się

skierowaniem projektu do komisji, chyba że Sejm w związku

ze zgłoszonym wnioskiem odrzuci projekt w całości.

3. Sejm, kierując projekt do komisji, może wyznaczyć im

również termin przedstawienia sprawozdania.

Art. 37. 1. Projekty ustaw (uchwał) kieruje się do

właściwych komisji, w tym Komisji Ustawodawczej, lub tylko

do Komisji Ustawodawczej, jeżeli za komisję jedynie właś­

ciwą uznana zostanie ta komisja.

2. Komisje, do których skierowany został do rozpatrzenia projekt obradują nad nim wspólnie; komisje te mogą

zwrócić się do innych komisji sejmowych o wyrażenie opinii

o projekcie lub jego części.

3. Na posiedzeniach wspólnych Komisja Ustawodawcza może być reprezentowana przez zespół wyłoniony z jej

grona przez Prezydium Komisji.

4. Komisje, na wniosek prezydiów, ustalają tok prac nad

projektem.

Art. 38. 1. Do szczegółowego rozpatrzenia projektu

komisje mogą powołać podkomisję.

2. Podkomisja przedstawia komisjom sprawozdanie

o rozpatrzonym projekcie.

Art. 39. 1. Przy rozpatrywaniu projektów ustaw (uchwał) komisje i podkomisja biorą pod uwagę opinie przedstawione przez inne komisje sejmowe i posłów; komisje

i podkomisja mogą wysłuchiwać także opinii zaproszonych

ekspertów.

2. W posiedzeniach komisji i podkomisji jest obowiąza­

ny uczestniczyć upoważniony przedstawiciel wnioskodawcy.

3. Komisje mogą przekazać sprawę redakcyjnego opracowania przyjętych poprawek prezydiom lub powołanemu

w tym celu zespołowi poselskiemu, które przedstawiają

komisji do zatwierdzenia wyniki swych prac.

Poz. 185

4. Prezydium Sejmu, na wniosek komisji, może zwrócić

się do wnioskodawcy o przepracowanie projektu z rozważeniem zmian postulowanych przez komisje oraz przedstawienie skutków, zwłaszcza finansowych, tych zmian;

wniesiony projekt Prezydium Sejmu kieruje wprost do komisji.

Art. 40. 1. Komisje, do których skierowany został projekt ustawy (uchwały), przedstawiają Sejmowi wspólne

sprawozdanie o tym projekcie; sprawozdanie określa stanowisko komisji w odniesieniu do projektu.

2. W sprawozdaniu komisje wnioskują

1) przyjęcie projektu bez poprawek,

2) przyjęcie projektu z określonymi poprawkami w formie

tekstu jednolitego projektu,

3) odrzucenie projektu .

3. Wnioski i propozycje poprawek odrzucone przez

komisje, po ich zgłoszeniu w formie pisemnej, na żądanie

wnioskodawcy, zamieszcza się w sprawozdaniu jako wnioski

mniejszości; wniosek mniejszości dotyczący konkretnego

przepisu lub jego części powinien zawierać wynikające

z tego wniosku konsekwencje dla tekstu projektu ustawy;

wnioski mniejszości są traktowane w głosowaniu jak inne

poprawki.

4. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie sprawozdań

komisji oraz doręczenie ich posłom .

5. Na posiedzeniu Sejmu sprawozdanie komisji przedstawia wybrany z ich składu poseł sprawozdawca, który

w szczególności informujeo proponowanych przez komisję

i przez poszczególnych posłów zmianach w przedłożonym

projekcie oraz o nie przyjętych przez komisję opiniach innych

komisji i posłów oraz motywach ich odrzucenia; sprawozdawca informuje także o wnioskach mniejszości .

6. Poseł sprawozdawca nie może w swoim sprawozdaniu przedstawiać innych wniosków niż zamieszczone

w sprawozdaniu komisji.

Art. 41. 1. Drugie czytanie obejmuje

1) przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji o projekcie ustawy,

2) przeprowadzenie debaty oraz

i wniosków.

zgłaszanie

poprawek

2. Poprawki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, po ustnym

przedstawia się Marszałkowi Sejmu na piśmie

w odpowiedniej formie.

zgłoszeniu

3. Drugie czytanie może się odbyć nie wcześniej niż

siódmego dnia od doręczenia posłom sprawozdania komisji,

chyba że Sejm postanowi inaczej.

Art. 42. Wnioskodawca może zgłaszać poprawki do

wniesionego przez siebie projektu najpóźniej do czasu zakończenia drugiego czytania .

Art. 43. 1. W razie zgłoszenia w drugim czytaniu nowych poprawek i wniosków, projekt kieruje się ponownie do

komisji, które go rozpatrywały, chyba że Sejm postanowi

inaczej.

2. Komisje, po rozpatrzeniu z udziałem wnioskodawców zgłoszonych poprawek i wniosków, przedstawiają Sejmowi dodatkowe sprawozdanie, w którym wnioskują ich

przyjęcie lub odrzucenie; przepis art. 40 ust. 5 stosuje się

odpowiednio.

3. W razie nieobecności wnioskodawcy, komisja może

nie rozpatrywać zgłoszonej przez niego poprawki.

-

4. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie dodatkowego

sprawozdania komisji.

5. Rozpatrzenie przez Sejm sprawozdania, o którym

mowa w ust. 2, odbywa się po jego doręczeniu posłom.

Art. 44. Trzecie czytanie może się odbyć niezwłocznie,

jeżeli

w drugim czytaniu projekt nie

ponownie do komisji.

został

skierowany

Art. 45. Trzecie czytanie projektu obejmuje

1) przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji lub

- jeżeli projekt nie został ponownie skierowany do

komisji - przedstawienie przez posła sprawozdawcę

poprawek i wniosków zgłoszonych podczas drugiego

czytania,

2) głosowanie.

Art. 46. 1. Porządek głosowania jest następujący

1) głosowanie wniosku o odrzucenie projektu w całości,

jeżeli wniosek taki został postawiony,

2) głosowanie poprawek do poszczególnych artykułów,

przy czym w pierwszej kolejności głosuje się poprawki,

których przyjęcie lub odrzucenie rozstrzyga o innych

poprawkach,

3) głosowanie projektu w całości w brzmieniu zaproponowanym przez komisje, ze zmianami wynikającymi z przegłosowanych poprawek.

2. Marszałek Sejmu ustała porządek głosowania projektów uchwał i poprawek do nich.

3. Marszałek Sejmu może odroczyć głosowanie nad

całością projektu ustawy na czas potrzebny do stwierdzenia,

czy wskutek przyjętych poprawek nie zachodzą sprzeczności

pomiędzy poszczególnymi przepisami.

4. Sejm może postanowić poddanie projektu ustawy

pod głosowanie w całości, łącznie z poprawkami, jeżeli nie

zgłoszono w tym zakresie sprzeciwu.

Art. 47. Sejm w szczególnie uzasadnionych wypadkach może skrócić postępowanie z projektami ustaw oraz

uchwał przez

1) przystąpienie do pierwszego czytania niezwłocznie po

otrzymaniu przez posłów projektu,

2)

przystąpienie do drugiego czytania niezwłocznie po

zakończeniu pierwszego bez odsyłania projektu do ko-

misji,

3)

przystąpienie do drugiego czytania niezwłocznie po

otrzymaniu przez posłów druku sprawozdania komisji.

Art. 48. 1. Marszałek Sejmu przesyła niezwłocznie

Senatu i Prezydentowi potwierdzony swoim

podpisem tekst uchwalonej przez Sejm ustawy.

Marszałkowi

2. Tekst ustawy, o którym mowa w ust. 1, dostarcza się

posłom.

Art. 49. 1. O powziętych przez Sejm uchwałach Marszałek

Sejmu zawiadamia Prezydenta, Marszałka Senatu

i Prezesa Rady Ministrów oraz przesyła im podpisane przez

siebie teksty uchwał .

2. Prezes Rady Ministrów zarządza ogłoszenie uchwały

Sejmu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

"Monitor Polski", jeżeli Marszałek Sejmu tak postanowi.

Art. 50. 1. Uchwałę Senatu zawierającą propozycję

dokonania w uchwalonej przez Sejm ustawie określonych

zmian Prezydium Sejmu kieruje do rozpatrzenia przez komisje, które projekt ustawy rozpatrywały.

Poz. 185

2. Do udziału w posiedzeniu, na którym są rozpatrywane poprawki Senatu, komisje zapraszają senatora sprawozdawcę reprezentującego komisje Senatu, które omawianą ustawę rozpatrywały.

3. Komisje po rozpatrzeniu propozycji Senatu dokonania określonych zmian w uchwalonej przez Sejm ustawie

przedstawiają Sejmowi sprawozdanie. W sprawozdaniu tym

komisje wnioskują o uchwalenie proponowanych przez

Senat zmian w całości lub w części albo nieprzyjęcie propozycji Senatu.

4. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie uchwały Senatu i sprawozdań komisji oraz doręczenie ich posłom.

5. Rozpatrzenie sprawozdania komisji przez Sejm może

odbyć się nie wcześniej niż trzeciego dnia od doręczenia

posłom tych sprawozdań, chyba że Sejm postanowi inaczej.

6. Sejm na wniosek Prezydium Sejmu może rozpatrzyć

propozycje Senatu dokonania określonych zmian w uchwalonej przez Sejm ustawie lub jej odrzucenia bez uprzedniego

skierowania ich do komisji.

Art. 51. Jeżeli Sejm nie odrzuci propozycji Senatu

większością dwóch trzecich głosów w obecności co najmniej

połowy ogólnej liczby posłów, to wówczas uważa się je za

przyjęte.

Art. 52. Marszałek Sejmu przesyła niezwłocznie Prezydentowi, potwierdzony swoim podpisem, tekst ustawy ustalony w wyniku rozpatrzenia propozycji Senatu.

Art. 53. 1. Ustawę, której podpisania Prezydent odmówił, przekazując ją wraz z umotywowanym wnioskiem

Sejmowi do ponownego rozpatrzenia, Prezydium Sejmu

kieruje do komisji, które rozpatrywały projekt ustawy przed

uchwaleniem jej przez Sejm.

2. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie wniosku Prezydenta, o którym mowa w ust. 1, i doręczenie go posłom.

3. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta komisje, do

których wniosek ten został skierowany, przedkładają Sejmowi sprawozdanie. W sprawozdaniu tym komisje przedstawiają wniosek o ponowne uchwalenie ustawy w brzmieniu dotychczasowym bądź wniosek przeciwny.

4. O ponownym uchwaleniu przez Sejm ustawy

w brzmieniu dotychczasowym, większością co najmniej dwu

trzecich głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej

liczby posłów, Marszałek Sejmu powiadamia niezwłocznie

Prezydenta.

5. Jeżeli Sejm ponownie nie uchwali ustawy w brzmie niu dotychczasowym, postępowanie ustawodawcze ulega

zamknięciu.

Art. 54. 1. Sejm, na zasadach i w trybie określonych

w przepisach o konsultacjach społecznych i referendum,

w drodze uchwały, może postanowić o przeprowadzeniu

1) konsultacji społecznej - w sprawie założeń lub rozwiązań projektów albo całych projektów ustaw oraz

własnych uchwał określających podstawowe kierunki

działalności Państwa,

2) referendum - w sprawach konkretnie określonych

problemów lub rozwiązań ustaw bądź własnych uchwał

określających

podstawowe kierunki działalności

Państwa.

2. Sejm podejmuje uchwały w sprawach, o których

mowa w ust. 1, na wniosek organów określonych w przepisach o konsultacjach społecznych i referendum albo z inicjatywy Prezydium Sejmu, komisji sejmowej lub co najmniej

15 posłów.

-

3. Podejmując uchwały w sprawie konsultacji społecz­

nej lub referendum, Sejm określa jednocześnie pytania, jakie

należy w nich postawić. Do wniosku w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznej albo referendum dołącza

się uzasadnienie; wniosek składa się na ręce Marszałka

Sejmu.

Art. 55. 1. W trybie przewidzianym dla uchwał Sejm

może podejmować

zawierające prawnie wiążące wezwanie

określonego organu państwowego do podjęcia wskazanego w rezolucji jednorazowego działania,

1) rezolucje -

zawierające zobowiązanie do określonego

postępowania.

2) deklaracje -

2. Ponadto Sejm może podejmować

zawierające prawnie nie wiążące wezwanie do

określonego zachowania się, podjęcia inicjatywy lub

1) apele -

zadania,

2) oświadczenia sprawie.

Poz. 185

283

zawierające stanowisko w określonej

Art. 56. W postępowaniu dotyczącym projektów

ustaw i uchwał uczestniczy przedstawiciel służby prawnej

Kancelarii Sejmu, przedstawiając uwagi i propozycje w zakresie problematyki prawno-legislacyjnej.

Rozdział 2

Postępowanie z projektami ustaw budżetowych

i innymi planami finansowymi Państwa oraz

rozpatrywanie sprawozdań z ich wykonania

Art. 57. 1. Wniesione do Sejmu projekty ustawy budżetowej i innych planów finansowych Państwa Sejm roz-

patruje w trybie przewidzianym w rozdziale 1, ze zmianami

wynikającymi z niniejszego rozdziału.

2. W tym samym trybie Sejm rozpatruje sprawozdania

z wykonania ustawy budżetowej i innych planów finansowych Państwa .

Art. 58. 1. Projekty, a także sprawozdania, o których

mowa wart. 57, Sejm kieruje do rozpatrzenia do Komisji

Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów. Poszczególne

części tych projektów i sprawozdań rozpatrują także właś­

ciwe komisje sejmowe, które przekazują swoje wnioski

Komisji Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów.

2. Przedstawione Sejmowi przez Senat stanowisko

w sprawie projektu ustawy budżetowej i innych planów

finansowych Państwa Prezydium Sejmu kieruje do Komisji

Polityki Gospodarczej. Budżetu i Finansów.

3. Przedłożone przez Najwyższą Izbę Kontroli uwagi do

sprawozdań z wykonania ustawy budżetowej i innych planów finansowych Państwa Prezydium Sejmu kieruje odpowiednio do właściwych komisji sejmowych rozpatrują­

cych poszczególne części sprawozdań.

Art. 59. 1. Komisja Polityki Gospodarczej, Budżetu

i Finansów, po rozpatrzeniu przy udziale przedstawicieli

poszczególnych komisji sejmowych projektów oraz sprawozdań, o których mowa wart. 57, a także stanowiska Senatu

i wniosków przekazanych przez komisje, przedstawia na

posiedzeniu Sejmu sprawozdanie wraz z wnioskami

1) w odniesieniu do projektów ustawy budżetowej i innych

planów finansowych Państwa - w sprawie ich przyję­

cia bez poprawek lub przyjęcia z poprawkami,

2) w odniesieniu do sprawozdań z wykonania ustawy

budżetowej i innych planów finansowych Państwa

- w sprawie ich przyjęcia lub odrzucenia oraz w przedmiocie absolutorium.

2. Komisja Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów

przedkłada równocześnie Sejmowi informacje o nie uwzglę­

dnionych wnioskach Senatu i poszczególnych komisji sejmowych.

3. Na żądanie właściwej komisji sejmowej lub z własnej

inicjatywy Komisja Polityki Gospodarczej. Budżetu i Finansów może przedstawić wniosek o udzielenie absolutorium,

z wyłączeniem określonych członków Rady Ministrów.

Art. 60. Zgłoszone Sejmowi przez Senat propozycje

określonych zmian w ustawie budżetowej lub innych pIanach finansowych Państwa Prezydium Sejmu przekazuje do

Komisji Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów, która

przedstawia Sejmowi swoje sprawozdanie.

Art. 61. Prezydium Sejmu, na wniosek Komisji Polityki

Gospodarczej, Budżetu i Finansów, może określić tryb prac

w komisjach sejmowych w sprawach projektów oraz sprawozdań, o których mowa wart. 57 .

Rozdział 3

Postępowanie w sprawach orzeczeń i informacji

Trybunału Konstytucyjnego, informacji Trybunału

Stanu, sprawozdań i uwag Rzecznika Praw

Obywatelskich oraz sprawozdań i informacji

Najwyższej Izby Kontroli

Art. 62. W postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie stwierdzenia zgodności ustawy z Konstytucją Sejm jest reprezentowany przez Prezydium Sejmu,

które wyznacza przedstawiciela Sejmu w tym postępowaniu .

Art. 63. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją aktu ustawodawczego

oraz informacje o istotnych problemach wynikających z jego

działalności i orzecznictwa Prezes Trybunału Konstytucyjnego przekazuje Prezydium Sejmu.

Art. 64. 1. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego

stwierdzające niezgodność z Konstytucją aktu ustawodawczego Prezydium Sejmu, przed wniesieniem pod obrady

Sejmu, kieruje do wstępnego rozpatrzenia i zaopiniowania

do Komisji Ustawodawczej oraz w razie potrzeby do właś­

ciwej komisji.

2. Tekst orzeczenia Trybunału wraz z opinią komisji

doręcza się posłom.

3. W wyniku rozpatrzenia sprawy Sejm może podjąć

uchwałę o oddaleniu orzeczenia lub o uznaniu go za zasadne.

Uchwały Sejmu w sprawach oddalenia orzeczenia Trybunału

zapadają większością co najmniej dwóch trzecich głosów

w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów.

Nieoddalenie orzeczenia jest równoznaczne z uznaniem go

za zasadne.

Art. 65. 1. Sejm rozpatruje, po wcześniejszym dorę­

czeniu posłom, informacje Trybunału Konstytucyjnego o istotnych problemach wynikających z jego działalności i orzecznictwa oraz uwagi Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzonych uchybieniach i lukach w prawie.

2. Rozpatrzenie przez Sejm spraw, o których mowa

w ust. 1, nie może nastąpić później niż w terminie 3 miesięcy

od dnia doręczenia posłom tych informacji i uwag.

Art. 66. 1. Sejm zapoznaje się z przedkładanymi przez

Trybunał Stanu informacjami o jego działalności. Informacje

te Przewodniczący Trybunału Stanu przekazuje Prezydium

Sejmu.

-

2. Sejm rozpatruje przedkładane przez Rzecznika Praw

Obywatelskich coroczne sprawozdania z jego działalności

oraz uwagi o stanie przestrzegania praw i wolności obywateli. Sprawozdania te i uwagi Rzecznik Praw Obywatelskich

przekazuje Prezydium Sejmu .

3. Informacje Trybunału Stanu oraz sprawozdania

i uwagi Rzecznika Praw Obywatelskich doręcza się posłom.

4. Rozpatrzenie przez Sejm spraw, o których mowa

w ust. 1 i 2, nie może nastąpić później niż w terminie

3 miesięcy od dnia doręczenia posłom tych informacji,

sprawozdań i uwag.

Art. 67. 1. Przedkładane Sejmowi przez Najwyższą Izbę Kontroli

1) uwagi do sprawozdania Rady Ministrów z wykonania

ustawy budżetowej i innych planów finansowych Pańs ­

twa,

2) sprawozdania z wyników kontroli zleconych przez Sejm

i jego organy (Marszałka Sejmu, Prezydium Sejmu,

komisje sejmowe) oraz przeprowadzonych na wniosek

Prezydenta i Prezesa Rady Ministrów, a także informacje

o wynikach innych kontroli,

3) wnioski w sprawie rozpatrzenia przez Sejm lub jego

organy określonych problemów społeczno-gospodar­

czych i organizacyjno-prawnych, związanych z działal­

nością organów administracji państwowej

- Prezes Najwyższej Izby Kontroli przedstawia Prezydium

Sejmu.

2. Prezydium Sejmu rozpatruje wnioski, o których mowa w ust. 1 pkt 3, i decyduje o nadaniu im dalszego biegu

oraz rozpatruje przedkładane przez Prezesa Najwyższej Izby

Kontroli okresowe plany pracy Najwyższej Izby Kontroli.

3. Uwagi, sprawozdania i informacje określone w ust.

1 pkt 1 i 2 Prezydium Sejmu kieruje do właściwych komisji

sejmowych.

4. Przedkładane przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli

sprawozdanie z rocznej działalności Najwyższej Izby Kontroli

rozpatruje Prezydium Sejmu; przed rozpatrzeniem tego sprawozdania Prezydium Sejmu może przesłać je do ustosunkowania się właściwym komisjom sejmowym.

Rozdział 4

Postępowanie w

sprawach odpowiedzialności

konstytucyjnej

Art. 68. 1. Wstępne wnioski w sprawach pociągnięcia

do odpowiedzialności konstytucyjnej osób zajmujących

określone w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale

Stanu (Dz. U. Nr 11, poz. 84) najwyższe stanowiska państ­

wowe Prezydium Sejmu kieruje do Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej; w postępowaniu przed tą komisją stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Poz. 185

3. Osoba objęta wstępnym wnioskiem oraz jej obrońca

udział w posiedzeniach Komisji, na których

przeprowadza się postępowanie dowodowe, oraz w czynnościach podejmowanych z upoważnienia Komisji.

mogą brać

Art. 70. 1. Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej przedstawia Sejmowi sprawozdanie z przeprowadzonego

postępowania wraz z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej lub umorzenie postępowa­

nia w sprawie; wraz ze sprawozdaniem Komisja przedstawia

Sejmowi także wnioski w sprawie wyboru przez Sejm oskarżycieli.

2. Wniosek o pociągn i ęcie do odpowiedzialności konstytucyjnej powinien zawierać wszystkie dane wymagane

przez przepisy Kodeksu postępowania karnego w stosunku

do aktu oskarżenia, a w wypadku wniosku o umorzenie

postępowania uzasadnienie faktyczne i prawne tego

wniosku .

3. Sprawozdanie i wnioski doręcza się wszystkim posłom wraz z informacją o udostępnieniu do wglądu posłów

akt sprawy, której dotyczy sprawozdanie, z tym że akta

sprawy powinny być udostępnione posłom w okresie nie

krótszym niż 21 dni przed posiedzeniem Sejmu, na którym ma

być rozpatrzona sprawa.

4. Sejm może przedłożone sprawozdanie zwrócić Komisji w celu uzupełnienia postępowania; w tym wypadku Sejm

określa kierunek i zakres dalszego postępowania Komisji.

Art. 71. Uchwały o pociągnięciu do odpowiedzialności konstytucyjnej lub o umorzeniu postępowania w sprawie

Sejm podejmuje bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów.

Rozdział 5

Postępowanie w

sprawach dyscyplinarnych posłów

oraz w sprawach o pociągnięcie posłów do

odpowiedzialności za przestępstwa lub wykroczenia

albo o aresztowanie

Art. 72. 1. Sprawy posłów, w stosunku do których

przedstawia się zarzut, że nie wykonują obowiązków poselskich, jak również posłów, którzy zachowują się w sposób nie

odpowiadający godności posła, Prezydium Sejmu kieruje do

rozpatrzenia przez Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich .

2. Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich w wyniku rozpatrzenia sprawy, o której mowa w ust. 1, może

w drodze uchwały

1) zwrócić posłowi uwagę ,

2)

udzielić posłowi upomnienia,

3) udzielić posłowi nagany.

2. Wstępny wniosek, który nie odpowiada warunkom

określonym w ustawie, o której mowa w ust. 1, Prezydium

Sejmu zwraca wnioskodawcy w celu uzupełnienia.

3. Od uchwały Komisji posłowi przysługuje, w terminie

14 dni od jej doręczenia, odwołanie do Prezydium Sejmu.

Odwołanie wnosi się na ręce Marszałka Sejmu, który przedstawia je na posiedzeniu Prezydium, po zasięgnięciu opinii

klubu lub koła, którego poseł jest członkiem .

Art. 69. 1. Przewodniczący Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej przesyła osobie objętej wnioskiem odpis

wniosku wraz z załącznikami, wyznaczając jej termin do

złożenia pisemnych wyjaśnień i przedstawienia wniosków

Art. 73. 1. Wniosek w sprawie wyrażenia zgody na

pociągnięcie posła do odpowiedzialności za przestępstwa

lub wykroczenia albo aresztowanie składa się do Prezydium

dowodowych.

Sejmu, które przekazuje ten wniosek do rozpatrzenia przez

Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich.

2. Komisja, po wstępnym zapoznaniu się ze zgłoszony­

mi zarzutami oraz wyjaśnieniami i wnioskami osoby objętej

zarzutami, określa zakres i sposób przeprowadzenia postępo­

wania dowodowego.

2. Komisja powiadamia posła, którego wniosek dotyczy, o treści wniosku oraz terminie jego rozpatrzenia przez

Komisję ·

-

3. Poseł, którego wniosek dotyczy, przedstawia Komisji

wyjaśnienia i własne wnioski w tej sprawie, w formie

pisemnej lub ustnie.

4. Po rozpatrzeniu sprawy Komisja uchwala sprawozdanie wraz z propozycją przyjęcia lub odrzucenia wniosku.

5. Sprawozdanie Komisji doręcza się niezwłocznie posłom.

6. Sejm rozpatruje sprawozdanie Komisji, wysłuchując

jedynie sprawozdawcy i ewentualnie posła, którego wniosek

dotyczy. Nad sprawozdaniem tym nie przeprowadza się

dyskusji.

7. Sejm po rozpatrzeniu sprawozdania rozstrzyga więk­

szością co najmniej dwóch trzecich głosów w obecności co

najmniej połowy ogólnej liczby posłów o wyrażeniu zgody na

pociągnięcie posła do odpowiedzialności za przestępstwa

lub wykroczenia albo aresztowanie.

Art. 74. W sprawach, o których mowa wart. 72 i 73,

poseł może ustanowić swojego obrońcę spośród posłów.

Rozdział 6

Posiedzenia komisji sejmowych

Art. 75. Komisje sejmowe obradują na posiedzeniach.

Art. 76. 1. Prezydium komisji kolegialnie kieruje pracami komisji, a w szczególności

1) opracowuje projekty planów pracy komisji,

2) ustala terminy i porządek dzienny posiedzeń,

3) czuwa nad przygotowaniem posiedzeń,

4) zapewnia członkom komisji otrzymywanie w odpowiednim czasie należycie przygotowanych materiałów,

5) wyznacza sprawozdawców (referentów) na posiedzenia komisji.

2. Prezydium komisji, opracowując projekty planów

pracy komisji oraz ustalając porządek dzienny posiedzenia,

bierze pod uwagę wnioski klubów i kół poselskich oraz

poszczególnych posłów .

3. Prezydium komisji

o przebiegu prac komisji.

informuje

Prezydium

Sejmu

-

Poz. 185

7) opiniują, skierowane przez Prezydium Sejmu, wnioski

w sprawie wyboru, powołania lub odwołania przez Sejm

poszczególnych osób na określone stanowiska państ­

wowe.

2. Do porządku głosowania projektów ustaw i uchwał

na posiedzeniu komisji stosuje się odpowiednio art. 46.

3. Obradami komisji kieruje przewodniczący; w razie

obradami komisji kieruje

nieobecności przewodniczącego,

jeden z jego zastępców.

Art. 78. 1. Posiedzenia komisji odbywają się w terminach określonych przez samą komisję, jej prezydium lub

przewodniczącego.

2. Na żądanie Prezydium Sejmu lub na pisemny wniosek jednej czwartej ogólnej liczby członków komisji przewodniczący komisji jest obowiązany zwołać posiedzenie w celu

rozpatrzenia określonej sprawy.

3. Posiedzenia komisji nie mogą odbywać się w czasie

trwania posiedzenia Sejmu, chyba że Marszałek Sejmu

wyrazi na to zgodę.

4. O terminie i porządku dziennym posiedzenia komisji

zawiadamia się członków komisji, Prezydium Sejmu, Najwyższą Izbę Kontroli oraz zainteresowane organy państ­

wowe.

Art. 79. 1. Na żądanie prezydium komisji ministrowie

oraz kierownicy naczelnych organów administracji państ­

wowej, a także kierownicy innych urzędów i instytucji

państwowych są obowiązani przedstawiać sprawozdania

i udzielać informacji; są oni obowiązani uczestniczyć w posiedzeniach komisji, na których rozpatrywane są sprawy

dotyczące ich zakresu działania. Osoby te mogą upoważnić

pisemnie swego przedstawiciela do udziału w posiedzeniu.

2. Prezydium komisji lub jej przewodniczący może zaprosić inne osoby niż wymienione w ust. 1 do wzięcia udziału

w posiedzeniu, w celu złożenia informacji i wyjaśnień w sprawach będących przedmiotem obrad lub badań komisji.

3. Przedstawiciel Najwyższej Izby Kontroli, który uczestniczy w posiedzeniu komisji, może zgłaszać uwagi do

sprawozdań i informacji przedkładanych komisji przez przedstawicieli Rządu bądź inne osoby uczestniczące w posiedzeniu, a na żądanie komisji udziela wyjaśnień w sprawach

kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli.

4. Prezydium komisji może zwrócić się do właściwych

organów, instytucji i organizacji o przedstawienie stanowiska w sprawie wniosku lub uwagi wypowiedzianej przez posła

w toku posiedzenia komisji.

Art. 80. 1. W posiedzeniach komisji, w tym również

zamkniętych, mogą uczestniczyć posłowie nie będący jej

członkami. Mogą oni zabierać głos w dyskusji i składać

wnioski bez prawa udziału w głosowaniu.

Art. 77. 1. Komisje sejmowe na swych posiedzeniach

w szczególności

1) rozpatrują projekty ustaw i uchwał,

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy Komisji Odpowiedzialności

Konstytucyjnej oraz komisji nadzwyczajnych powoływanych

na podstawie art. 23 ust. 5 Konstytucji.

2) rozpatrują przekazane im propozycje Senatu dokonania

określonych zmian w uchwalonych przez Sejm ustawach oraz umotywowane wnioski Prezydenta w sprawie odmowy podpisania ustawy,

3. W posiedzeniu komisji, na zaproszenie prezydium

komisji lub jej przewodniczącego, mogą uczestniczyć przedstawiciele organizacji zawodowych i społecznych oraz eksperci komisji.

rozpatrują i opiniują założenia projektów ustaw i uchwał,

4. Prezydium Sejmu określa zasady i tryb korzystania

przez komisje z opinii i ekspertyz.

3)

4) rozpatrują sprawozdania i informacje ministrów oraz

kierowników naczelnych organów administracji państ­

wowej, a także kierowników innych urzędów i instytucji

państwowych,

5) analizują działalność poszczególnych działów administracji i gospodarki państwowej,

6) rozpatrują sprawy związane z wprowadzeniem w życie

i wykonywaniem ustaw i uchwał Sejmu, a także z realizacją uchwalonych przez siebie dezyderatów,

5. Na posiedzeniu komisji, za zgodą jej przewodniczą­

cego, mogą być obecni pracownicy biur klubów poselskich

oraz dziennikarze prasy, radia i telewizji.

Art. 81. Przewodniczący komisji może zwrócić uwagę

posłowi, który w wystąpieniu swoim odbiega od przedmiotu

obrad komisji, przywołaniem posła "do rzeczy". Po dwukrotnym przywołaniu posła "do rzeczy" przewodniczący komisji

może odebrać głos posłowi.

-

Art. 82. Komisja może postanowić odbycie posiedzenia zamkniętego, określając osoby, których udział w posiedzeniu jest niezbędny. Ta część posiedzenia, podczas której

zapada postanowienie, jest zamknięta.

Art. 83. Na wypowiedziane przez posłów w toku posiedzenia komisji wnioski i uwagi uczestniczący w posiedzeniu przedstawiciele organów państwowych, instytucji i organizacji udzielają odpowiedzi na tym samym lub najbliż­

szym pOSiedzeniu komisji; w uzasadnionych wypadkach

odpowiedź ta może być udzielona w formie pisemnej; o treści

nadesłanych odpowiedzi przewodniczący komisji informuje

komisje na najbliższym posiedzeniu.

Art. 84. 1. Komisja uchwala dezyderaty, opinie, sprawozdania, a także projekty uchwał, rezolucji, apeli, oświad­

czeń lub deklaracji Sejmu . Komisja, w drodze uchwały, może

przyjąć do wiadomości przedłożoną jej informację bądź

stanowisko.

2. Uchwały komisji zapadają większością głosów,

w obecności co najmniej jednej trzeciej liczby członków

komisji, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 85. 1. Dezyderat zawiera postulaty komisji

w określonych sprawach i może być skierowany do Rady

Ministrów lub poszczególnych jej członków, Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prokuratora Generalnego oraz Głównego Inspektora

Pracy.

Poz. 185

2. W wypadkach gdy problematyka zamierzonej kontrol i wiąże się z przedmiotowym zakresem działania także

innej komisji, kontrola taka powinna być podjęta we współ­

działaniu z zainteresowaną komisją jako kontrola wspólna

bądź przy udziale przedstawicieli takiej komisji.

3. Prezydium Sejmu określa ogólne zasady przeprowadzania kontroli.

4. Komisja przeprowadzająca kontrolę określa zakres

oraz sposób jej przeprowadzenia.

Art. 88. 1. Wyniki kontroli, o których mowa wart. 87

ust. 1, ujmuje się w sprawozdaniach, które przekazuje się

Marszałkowi Sejmu .

2. Marszałek Sejmu zarządza doręczenie sprawozdań,

o których mowa w ust. 1, wszystkim posłom; sprawozdanie

może być przedmiotem obrad na posiedzeniu Sejmu.

Art. 89. 1. Komisje mogą odbywać posiedzenia wspólne, którym przewodniczy jeden z przewodniczących komisji.

2. Komisje

obradujące

wspólnie

przyjmują

uchwały

większością głosów, w obecności co najmniej jednej trzeciej

liczby członków każdej z uczestniczących w posiedzeniu

komisji, a jeżeli Komisję Ustawodawczą reprezentuje zespół

- co najmniej połowy ogólnej liczby tego zespołu .

2. Uchwalone przez komisje dezyderaty przedstawiane

są przez przewodniczącego komisji Marszałkowi Sejmu,

który przesyła je odpowiednim organom.

Art. 90. 1. W sprawach przekazanych komisji do rozpatrzenia przez Sejm lub Prezydium Sejmu komisja przedstawia sprawozdanie.

3. Marszałek Sejmu może zwrócić komisji uchwalony

przez nią dezyderat, z umotywowanym zaleceniem ponownego rozpatrzenia sprawy; dezyderat ponownie przez komisję uchwalony Marszałek Sejmu przesyła adresatowi.

2. Komisje wybierają ze swojego składu sprawozdawcę

na posiedzenie Sejmu, który przedstawia w sposób obiektywny wnioski zawarte w sprawozdaniu komisji.

4. Organ, pod którego adresem uchwalony został dezyderat komisji, ma obowiązek ustosunkować się do niego

i pisemnie powiadomić Marszałka Sejmu o zajętym stanowisku w ciągu 30 dni od dnia otrzymania dezyderatu, chyba że

Marszałek Sejmu, na wniosek zainteresowanego organu, po

porozumieniu z prezydium komisji, ustali inny termin.

5. Odpowiedzi organów państwowych na dezyderaty

oraz informacje tych organów o przebiegu realizacji dezyderatów są rozpatrywane na posiedzeniach komisji.

6. W razie nieotrzymania odpowiedzi w terminie lub

uznania otrzymanej odpowiedzi za niezadowalającą, komisja

może ponowić dezyderat, przedłozyć Marszałkowi Sejmu

wniosek o zwrócenie odpowiedzi jako niezadowalającej lub

przedłożyć Sejmowi projekt odpowiedniej uchwały lub rezolucji.

Art. 86. 1. Opinia zawiera stanowisko w określonej

sprawie; komisja może przedstawić opinię organom wymienionym wart. 85 ust. 1, a także innym centralnym urzędom

i instytucjom państwowym; przepisy art. 85 ust. 2 i 3 stosuje

się odpowiednio.

2. Komisja może zwrócić się do adresata opinii o przedstawienie stanowiska w sprawach podniesionych w opinii,

jak również o informacje o przebiegu realizacji wniosków

wynikających z tej opinii; adresat opinii jest obowiązany na

żądanie komisji przedstawić stanowisko w terminie okreś­

lonym wart. 85 ust. 4; w sprawach tych stosuje się

odpowiednio przepisy art. 85 ust. 5 i 6.

Art. 87. 1. W sprawach związanych z wprowadzeniem

w życie i wykonywaniem ustaw i uchwał Sejmu właściwe

komisje przeprowadzają kontrolę.

Art. 91. Komisje mogą ze swojego składu powoływać

podkomisje, określając ich skład oraz zakres działania; powołanie podkomisji stałej wymaga zgody Prezydium Sejmu.

Art. 92. 1. Z przebiegu każdego posiedzenia komisji

sporządza się protokół oraz biuletyn.

2. Protokół obejmuje szczegółowy zapis przebiegu posiedzen ia oraz - w załącznikach - teksty przyjętych uchwał,

sprawozdań i projektów, a także teksty przedłożonych odpowiedzi, informacji i innych materiałów. Członek komisji,

a także inna osoba zabierająca głos w dyskusji, może zgłosić

uwagi do protokołu; o przyjęciu lub odrzuceniu uwag

decyduje komisja. Protokół, do którego nie wniesiono zastrzeżeń, uważa się za przyjęty. Protokół podpisuje przewodniczący komisji prowadzący obrady. Protokół stanowi urzę­

dowe stwierdzenie przebiegu obrad komisji.

3. Biuletyn zatwierdzony przez przewodniczącego komisji jest nieurzędowym streszczeniem obrad komisji; przeznaczony jest przede wszystkim dla prasy, radia i telewizji.

Art. 93. Komisje, na zasadach i w trybie określonych

przez Prezydium Sejmu, mogą przeprowadzać w wyznaczo nym przez siebie składzie wizytacje oraz badania działalności

poszczególnych zakładów oraz spółek z udziałem Skarbu

Państwa, przedsiębiorstw i innych instytucji państwowych .

Art. 94. 1. Na zakończenie kadencji komisja sporządza

sprawozdanie ze swojej działalności.

2. Sprawozdanie komisji może być umieszczone w porządku dziennym posiedzenia Sejmu.

-

Dział III

POSIEDZENIA SEJMU

Rozdział 1

Poz. 186

4. Prawo wstępu na salę mają również osoby i delegacje

zaproszone przez Prezydium Sejmu oraz upoważ n ie ni przez

Marszałka Sejmu pracownicy' Kancelarii Sejmu .

ności

Art. 97. 1. Prezydium Sejmu najpóf niej na 7 dni przed

planowanym posiedzeniem zawiadamia o dacie i porządku

dziennym tego posiedzenia posłów, Prezydenta. M a rszałka

Senatu, członków Rady Ministrów, Pierwszego Prezesa

Sądu Najwyższego, Prezesa Trybun ału Konstytucyjnego,

Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Prezesa Narodow eg o

Banku Polskiego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.

1) wybór Marszałka, wicemarszałków i sekretarzy Sejmu

oraz komisji sejmowych,

2. W szczególnie uzasadnionych wypadkach term in,

o którym mowa w ust. 1, może ulec skróceniu.

Przepisy og61ne

Art. 95. 1. Sejm obraduje na posiedzeniach.

2. Przedmiot posiedzeń Sejmu stanowią w szczegól-

2) powoływanie i odwoływanie Rady Ministrów lub poszczególnych jej członków, Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego, Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Prezesa

Narodowego Banku Polskiego oraz powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich,

3) wybór członków Trybunału Konstytucyjnego i sędziów

Trybunału Stanu oraz posłów członków Krajowej

Rady Sądownictwa,

4) projekty ustaw i uchwał Sejmu.

5) uchwały Senatu w sprawie zmiany lub odrzucenia

ustawy uchwalonej przez Sejm,

6) wnioski Prezydenta w sprawie ponownego rozpatrzenia

uchwalonej ustawy,

7) projekty ustawy budżetowej i innych planów finansowych Państwa, a także sprawozdania z ich wykonania

wraz z wnioskiem w przedmiocie absolutorium,

. 8) expose Prezesa Hady Ministrów oraz sprawozdania

i informacje Rządu lub poszczególnych członków Rady

Ministrów,

9) uwagi Najwyższej Izby Kontroli do sprawozdań Rady

Ministrów z wykonania zadań społeczno-gospo­

darczych oraz analiza wykonania budżetu, a także sprawozdanie Najwyższej Izby Kontroli ze swojej działal­

ności,

10) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające

niezgodność ustawy z Konstytucją oraz informacje Trybunału Konstytucyjnego o istotnych problemach wynikających z jego działalności i orzecznictwa,

11) coroczne sprawozdania z działalności i uwagi Rzecznika

Praw Obywatelskich o stanie przestrzegania praw i wolności obywateli,

12) sprawy związane z wprowadzaniem w życie i wykonywaniem ustaw i uchwał,

13) interpelacje i zapytania poselskie,

14) inne sprawy wniesione lub przekazane przez Prezydenta, Radę Ministrów, Prezydium Sejmu, komisje sejmovye

oraz posłów .

Art. 96. 1. Prezydent uczestniczy w posiedzeniu Sejmu, gdy uzna to za celowe.

2. Wstęp na salę posiedzeń Sejmu przysługuje Marszał­

kowi Senatu, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego

- Przewodniczącemu Trybunału Stanu, Prezesowi Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz

ministrom stanu.

3. W posiedzeniach Sejmu uczestniczą członkowie Rady Ministrów, Prezes Najwyższej Izby Kontroli oraz Prezes

Narodowego Banku Polskiego; potwierdzają oni swoją obecność podpisem na liście obecności. W razie niemożności

wzięcia udziału w posiedzeniu, są oni obowiązani do delegowania swoich upełnomocnionych zastępców.

Art. 98. 1. Posiedzenia Sejmu są jawne. Jawn ość po siedzeń Sejmu zapewnia się w szczególności poprzez

'

1) wcześniejsze informowanie opinii publicznej o posiedzeniach Sejmu.

2) umożliwienie prasie, radiu i telewizji sporządzani a spra wozdań z posiedzeń Sejmu,

3) umożliwienie publiczności obserwowania obrad Sejmu

z galerii w sali posiedzeń Sejmu, na zasadach okreś­

lonych przez Marszałka Sejmu w przepisach porząd ­

kowych.

2. Sejm, na wniosek Prezydium Sejmu lub co najmn iej

30 posłów, może uchwalić tajność posiedzen ia, jeżeli wymaga tego dobro Państwa . .

3. Sejm rozstrzyga o tajności posiedzenia na posiedze niu niejawnym.

Art. 99. 1. Posiedzenia Sejmu odbywają się w ter minach ustalonych przez Prezydium Sejmu lub u c hwałą

Sejmu.

2. Porządek dzienny posiedzeń Sejmu ustala Prezydium

Sejmu i przedstawia go Sejmowi do zatwierdzenia. Przy

ustalaniu porządku dziennego ·Prezydium Sejmu bierze pod

uwagę opinie Konwentu Seniorów, komisji sejmowych i po ~ów.

'

3. Wnioski w sprawie zmiany proponowanego porząd ­

ku dziennego zgłasza się Prezydium Sejmu w formie pisem nej nie później niż na 12 godzin przed rozpoczęciem posie dzenia.

4. Wnioski nie uwzględnione przez Prezydium Sejmu,

o których mowa w ust. 3. są przedmiotem rozstrzygnięcia

Sejmu przy zatwierdzaniu porządku obrad.

5. W wyjątkowych wypadkach, działając w porozumie niu z Konwentem Seniorów, Prezydium Sejmu z własnej

inicjatywy lub na pisemny wniosek posła może zapropono wać również w toku posiedzenia Sejmu zmianę porządku

obrad.

Art. 100. 1. Wypowiedziane przez posłów w toku po siedzenia Sejmu wnioski i uwagi podlegają wnikliwemu

rozpatrzeniu przez właściwe organy państwowe. instytucje

i organizacje.

2. Prezydium Sejmu może zwrócić się do właściwych

organów, instytucji i organizacji o przedstawienie stanowiska w sprawie wniosku lub uwagi wypowiedzianej przez posła

w toku posiedzenia Sejmu.

Art. 101. 1. Marszałek Sejmu czuwa nad przestrzeganiem w toku obrad Regulaminu Sejmu oraz powagi i porząd­

ku na sali posiedzeń.

2. Marszałek Sejmu może zwrócić uwagę posłow i, który

w wystąpieniu swoim odbiega od przedm iotu obrad ok reś -

-

lonego w porządku dziennym, przywołaniem posła "do

rzeczy" . Po dwukrotnym przywołaniu posła "do rzeczy"

Marszałek może odebrać przemawiającemu głos.

3. Marszałek ma prawo przywołać posła "do porządku",

jeżeli zakłóca on porządek obrad.

4. Marszałek ma prawo przywołać posła "do porządku

z zapisaniem do protokołu", jeżeli dopuścił się on ciężkiego

naruszenia porządku obrad.

5. Marszałek ma prawo podjąć decyzję o wykluczeniu

posła z posiedzenia Sejmu, jeżeli poseł nadal zakłóca porządek obrad i na tym samym posiedzeniu został już przywołany "do porządku z zapisaniem do protokołu"; poseł wykluczony z posiedzenia Sejmu jest obowiązany natychmiast

opuścić salę posiedzeń. Jeżeli poseł nie opuści sali posiedzeń, Marszałek Sejmu zarządza przerwę w obradach.

6. Od decyzji Marszałka Sejmu poseł może odwołać się

do Prezydium Sejmu, które niezwłocznie rozstrzyga sprawę

po zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy

poseł nie bierze udziału w posiedzeniu.

7. O sposobie załatwienia odwołania Prezydium Sejmu

niezwłocznie zawiadamia Sejm, jednak nie później niż na

następnym posiedzeniu. Decyzja Prezydium Sejmu jest osta-

-

Poz. 185

cych powadze Sejmu lub sprzecznych ze

poselskim.

ślubowaniem

2. Od decyzji Marszałka w sprawie określonej w ust.

1 poseł lub inny mówca może odwołać się do Prezydium

Sejmu, które podejmuje decyzję ostateczną po zasięgnięciu

opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich.

3. W razie skreślenia, o którym mowa w ust. 1, w aktach

archiwum Sejmu zachowuje się jeden egzemplarz pełnego

tekstu stenogramu.

Art. 104. Miejsca wspólnej pracy posłów są strefami

bezdymnymi.

Rozdział 2

Obrady Sejmu

Art. 105. 1. Obradami Sejmu kieruje Marszałek lub

w jego zastępstwie wicemarszałek, przy pomocy dwóch

sekretarzy Sejmu.

2. Marszałek Sejmu przedstawia Sejmowi do zatwierdzenia ustalony przez Prezydium Sejmu porządek dzienny

posiedzenia oraz wnioski w sprawie zmiany porządku dziennego zgłoszone w trybie art. 99 ust. 3-5.

teczna.

Art. 106. 1. Marszałek Sejmu udziela głosu w sprawach objętych porządkiem dziennym posiedzenia.

Art. 102. 1. Z przebiegu posiedzenia Sejmu sporządza

się protokoł oraz sprawozdanie stenograficzne, które stanowią jedyne urzędowe stwierdzenie przebiegu obrad.

2. Posłowie, którzy zamierzają wziąć udział w dyskusji

nad określonym punktem porządku dziennego, zapisują się

do głosu u sekretarza Sejmu prowadzącego listę mówców.

2. Sprawozdanie stenograficzne obejmuje zredagowany stylistycznie pełny zapis przebiegu obrad oraz załączniki

- teksty interpelacji i odpowiedzi na interpelacje, zestawienia zgłoszonych w debacie poprawek do projektów ustaw

i uchwał, imienne wykazy wyników głosowań. Sprawozdanie stenograficzne obejmuje również teksty nie wygło­

szone w Sejmie, jeżeli Marszałek Sejmu na wniosek posła

wyraził zgodę na ich opublikowanie w tej formie. Teksty nie

wygłoszone są oznakowane w sposób umożliwiający ich

odróżnienie od tekstów wygłoszonych.

3. Marszałek Sejmu udziela głosu posłom według kolejności zapisu. Prezydium Sejmu może, po wysłuchaniu opinii

Konwentu Seniorów, ustalić inną kolejność mówców.

3. Poseł oraz każdy uczestnik posiedzenia biorący udział

w dyskusji może autoryzować swoje wystąpienie, wprowadzając poprawki redakcyjne, nie później niż w 24 godziny od

czasu wygłoszenia przemówienia.

4. Protokół posiedzenia Sejmu obejmuje krótki zapis

o przebiegu obrad, a także - w załącznikach - pełne teksty

uchwalonych ustaw, podjętych uchwał, przedłożonych sprawozdań i wniosków oraz innych materiałów rozpatrywanych

przez Sejm.

5. Poseł oraz każdy uczestnik posiedzenia biorący udział

w dyskusji może zgłosić zastrzeżenia lub poprawkę do

sporządzonego protokołu nie później niż do chwili rozpoczęcia następnego posiedzenia Sejmu. O przyjęciu lub

odrzuceniu poprawki Sejm rozstrzyga większością głosów

bez dyskusji.

6. Protokół, do którego nie wniesiono zastrzeżeń lub

poprawek, uważa się za przyjęty . Przyjęcie potokołu potwierdza podpisem Marszałek Sejmu lub przewodniczący obradom wicemarszałek oraz prowadzący protokół sekretarz

posiedzenia. Protokół, opatrzony pieczęcią Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przechowuje się w archiwum Sejmu.

7. Drukowanie sprawozdań stenograficznych zarządza

Marszałek Sejmu.

Art. 103. 1. Marszałek Sejmu może zarządzić skreś­

lenie ze sprawozdania stenograficznego zwrotów ubliżają-

Art. 107. 1. Przemówienia posłów w dyskusji nie mogą trwać dłużej niż 10 minut, z wyjątkiem wystąpień klubowych, które nie mogą przekraczać 20 minut. Marszałek Sejmu

po porozumieniu z Konwentem Seniorów może ustalić inny

czas przemówień i przedstawić do zatwierdzenia Sejmowi.

2. W debacie nad daną sprawą poseł może zabierać głos

tylko dwa razy. Powtórne przemówienie posła w tej samej

sprawie nie może trwać dłużej niż 5 minut.

3. O przedłużeniu czasu przemówienia lub o udzieleniu

posłowi głosu dodatkowo decyduje Marszałek.

Art. 108. 1. Prezydium Sejmu, po wysłuchaniu opinii

Konwentu Seniorów, może przedstawić Sejmowi propozycję

ustalenia dla konkretnej debaty prowadzenia dyskusji w ramach limitów czasowych przyznanych poszczególnym klubom poselskim; w takim wypadku Sejm ustala także czas

przemówień posłów nie będących członkami klubów.

2. W razie ustalenia przez Sejm prowadzenia dyskusji

w sposób określony w ust. 1

1) poseł, który nie wziął w niej udziału, ma prawo złożyć,

w trakcie trwania dyskusji, sekretarzowi Sejmu prowadzącemu listę mówców podpisany przez siebie tekst

wystąpienia, dotyczący danego punktu porządku dziennego; wnioski i poprawki zawarte w tym wystąpieniu

traktuje się jak wypowiedziane w dyskusji,

2) niedopuszczalne jest zgłaszanie wniosków formalnych,

o których mowa wart. 109 ust. 3 pkt 1 - w zakresie

dotyczącym

zamknięcia

posiedzenia, pkt 3, pkt

4 - w zakresie dotyczącym zamknięcia dyskusji, pkt 7,

pkt 9 oraz pkt 11 .

Art. 109. 1. Marszałek Sejmu udziela głosu poza porządkiem dziennym posiedzenia lub w związku z dyskusją

jedynie dla zgłoszenia wniosku formalnego lub sprostowania

-

289

błędnie zrozumianego lub nieściśle przytoczonego stwierdzenia mówcy.

2. Wnioski formalne mogą dotyczyć wyłącznie spraw

przedmiotem porządku dziennego i przebiegu

posiedzenia.

Art. 112. Po wyczerpaniu listy mówców zapisanych

do głosu mogą przemawiać jedynie sprawozdawca i wnioskodawca, a następnie Marszałek Sejmu zamyka dyskusję .

będących

Rozdział 3

Głosowanie

3. Do wniosków formalnych zalicza się wnioski o

1) przerwanie, odroczenie lub zamknięcie posiedzenia,

2) uchwalenie tajności posiedzenia,

3) zamknięcie listy mówców,

4) odroczenie lub zamknięcie dyskusji,

5)

Art. 113. 1. Po zamknięciu dyskusji Marszałek Sejmu

oznajmia, że Sejm przystępuje do głosowania . Od tej chwili

można zabierać głos tylko dla zgłoszenia lub uzasadnienia

wniosku formalnego o sposobie lub porządku głosowania

i to jedynie przed wezwaniem posłów przez Marszałka do

głosowania.

przejście do porządku dziennego,

6) odesłanie do komisji,

7) głosowanie bez dyskusji,

8) zmianę porządku dziennego,

2. Głosowanie jest jawne i odbywa się przez

1) podniesienie ręki przy równoczesnym wykorzystaniu

urządzenia do liczenia głosów,

9) zmianę w sposobie prowadzenia dyskusji,

2) podniesienie ręki i obliczenie głosów przez sekretarzy

Sejmu,

10) zmianę w sposobie przeprowadzenia głosowania,

3)

11) ograniczenie czasu przemówień,

12) stwierdzenie quorum,

użycie kart do głosowania podpisanych imieniem i nazwiskiem posła (głosowanie imienne).

3. Głosowanie w sposób określony w ust. 2 pkt 2 Mar'szałek Sejmu zarządza w razie

13) przeliczenie głosów .

1) wyborów Marszałka i wicemarszałków Sejmu,

4. O wniosku formalnym, o którym mowa w ust. 3 pkt 3,

4 i 11-13, Sejm rozstrzyga większością głosów obecnych

2) wyborów oraz powoływania lub odwoływania organów

posłów .

5. Sejm rozstrzyga o wniosku formalnym po wysłucha­

niu wnioskodawcy i ewentualnie jednego przeciwnika wnio sku.

6. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dotyczący zamknięcia posiedzenia oraz wniosek, o którym mowa

w ust. 3 pkt 4, dotyczący zamknięcia dyskusji nie mogą być

złożone w trakcie debaty nad projektem zmiany Konstytucji,

a także nad projektem ustawy budżetowej i innych planów

finansowych Państwa.

7. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 8, musi być

przedstawiony w trybie art. 99 ust. 3-5.

8. Wystąpienia poza porządkiem dziennym nie mogą

trwać dłużej niż 2 minuty.

Art. 110. 1. Marszałek Sejmu może udzielić głosu posłowi poza porządkiem obrad dla wygłoszenia oświadczenia

poselskiego. Przedmiotem oświadczenia poselskiego nie

może być sprawa, której merytoryczna treść jest interpelacją

lub zapytaniem poselskim. Oświadczenie poselskie może być

wygłaszane jedynie na zakończenie każdego dnia obrad.

2. Oświadczenia poselskie nie mogą trwać dłużej niż

5 minut.

3. Nad oświadczeniem poselskim nie przeprowadza się

dyskusji.

Art. 111. 1. Marszałek Sejmu udziela głosu Prezydentowi i Prezesowi Rady Ministrów na ich życzenie poza

porządkiem dziennym i poza kolejnością mówców zapisanych do głosu .

2. Marszałek Sejmu udziela głosu członkom Rady Ministrów, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego - Przewodniczącemu Trybunału Stanu, Prezesowi Trybunału Konstytucyjnego, Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, Prezesowi

Narodowego Banku Polskiego, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i ministrom stanu - poza kolejnością mówców

zapisanych do głosu.

państwowych,

3) zmian Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

4. Marszałek Sejmu może zarządzić również głosowanie

w sposób określony w ust. 2 pkt 2 w razie istnienia

wątpliwośc i co do przebiegu głosowania.

5. O przeprowadzeniu głosowan i a imiennego decyduje

Sejm większością głosów na wniosek Marszałka Sejmu lub

na pisemny wniosek poparty przez co najmniej 30 posłów .

Głosowanie imienne odbywa się przy wykorzystaniu przygo towanej w tym celu urny; posłowie kolejno, w porządku

alfabetycznym, wyczytywani przez sekretarza Sejmu, wrzucają swoje kartki do urny. Otwarcia urny oraz obliczenia

głosów dokonuje pięciu, wyznaczonych przez Marszałka

Sejmu, sekretarzy Sejmu.

6. Wyniki głosowania ogłasza Marszałek Sejmu . Wyniki

głosowania imiennego Marszałek ogłasza na podstawie

protokołu przedstawionego przez sekretarzy Sejmu dokonujących obliczenia głosów . Wyniki głosowania są ostateczne

i nie mogą być przedmiotem dyskusji, z zastrzeżeniem art.

114.

Art. 114. 1. W razie gdy wyn ik głosowania budzi uzasadnione wątpliwości, Sejm może dokonać reasumpcji gło­

sowania.

2. Wniosek może być zgłoszony wyłącznie na posiedzeniu, na którym odbyło się głosowanie.

3. Sejm rozstrzyga o reasumpcji głosowania na pisemny

wniosek co najmniej 30 posłów .

4. Reasumpcji głosowania nie podlegają wyniki głoso­

wania imiennego.

Art. 115. Sejm uchwala ustawy większością głosów

w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby posłów.

W tym samym trybie . Sejm podejmuje uchwały i inne rozstrzygnięcia, chyba że przepisy ustaw i Regulaminu Sejmu

stanowią inaczej.

Art. 116. 1. Uchwalenie Konstytucji oraz uchwalenie

ustawy konstytucyjnej następuje większością co najmniej

-

290 -

dw6ch trzecich głos6w w obecności co najmniej połowy

og61nej liczby posł6w.

2. Wnioski w sprawie odrzucenia projektu zmiany Konstytucji lub ustawy konstytucyjnej w całości lub w części

uchwala się większością głos6w w obecności co najmniej

połowy og61nej liczby posł6w.

Rozdział 4

Interpelacje I zapytania pOlelIkle

Art. 117. Wnoszone przez posł6w interpelacje i zapytania mogą być skierowane do Prezesa Rady Ministr6w oraz

innych członk6w Rządu, do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli

oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego.

Art. 118. 1. Interpelacje składa się w sprawach o zasadniczym charakterze.

2. Interpelacja powinna zawierać kr6tkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem oraz wynikające zeń pytania, skierowana zgodnie z właściwością

Interpelowanego.

3. Interpelacj, składa się w formie pisemnej na ręce

Marszałka Sejmu; do wniesienia Interpelacji wystarczy podpis jednego posła.

4. Prezydium Sejmu może nie przyjllć interpelacji, kt6ra

nie odpowiada warunkom określonym w ust. 2.

6. Prezydium Sejmu może zażlldać skreślenia z interpelacji zwrot6w sprzecznych ze ślubowaniem poselskim.

6. Marszałek Sejmu przesyła interpelację niezwłocznie

interpelowanemu.

Art. 118. Marszałek informuje Sejm o złożonych interpelacjach nie p6iniej niż na najbliższym posiedzeniu Sejmu.

Tekst Interpelacji nie odczytanej na posiedzeniu Sejmu

ogłasza sit w załączniku do sprawozdania stenograficznego

z posiedzenia Sejmu. Marszałek Informuje Sejm o nadesłanych odpowiedziach na Interpelacje oraz o niewpłyni,ciu

odpowiedzi na Interpelacj, w wyznaczonym terminie - na

najbliższym posiedzeniu Sejmu.

Art. 120. 1. Odpowledi na Interpelacj, jest udzielana

w formie pisemnej nie p6iniej niż w ciągu 21 dni od dnia

otrzymania Interpelacji - na r,ce Marszałka Sejmu.

2. Odpowledi pisemną składa si, z dołączeniem trzech

odpls6w. Marszałek przesyła interpelantowi odpis odpowiedzilinformuje Sejm o jej treści. Tekst pisemnej odpowiedzi na

Interpelacj, ogłasza si, w załączniku do sprawozdania stenograficznego z posiedzenia Sejmu.

3. W razie nieotrzymania odpowiedzi pisemnej w terminie lub w razie uznania otrzymanej odpowiedzi za niezadowalającll, Interpelant może zwr6clć si, do Prezydium Sejmu

o zażądanie dodatkowych wyjaśnień albo umieszczenie

Interpelacji na porządku dziennym posiedzenia.

Art. 121. 1. Rozpatrzenie interpelacji na posiedzeniu

Sejmu obejmuje Informacj, o treści Interpelacji oraz udzielenie przez Interpelowanego odpowiedzi; interpelant może

zwr6clć si, do Interpelowanego o udzielenie dodatkowych

wyjaśnień; odpowiedź na Interpelacj, nie może trwać dłużej

niż 10 minut, a udzielenie dodatkowych wyjaśnień - dłużej

nli 6 minut.

2. W sprawie interpelacji oraz udzielonej na nią odpowiedzi może być przeprowadzona dyskusja.

3. Sejm może uznać odpowiedź za wystarczającą bądź

wezwać interpelowanego do uzupełnienia odpowiedzi. In-

terpelowany może udzielić uzupełniającej odpowiedzi na

następnym posiedzeniu Sejmu. O decyzji Sejmu Prezydium

zawiadamia Prezesa Rady Ministr6w.

Art. 122. 1. Zapytania składa się w sprawach aktualnych problem6w polityki Państwa.

2. Zapytania formułowane są ustnie na ka~dym posiedzeniu Sejmu i wymagają bezpośredniej odpowiedzi.

3. Rozpatrzenie przez Sejm sprawy zapytania obejmuje

przedstawienie treści zapytania oraz udzielenie kr6tkiej ustnej

odpowiedzi przez oso b" do kt6rej zapytanie zostało skierowane; postawienie zapytania może trwać nie dłużej niż

3 minuty, udzielenie zaś odpowiedzi - nie dłużej niż 5 minut.

4. Nad zapytaniem i udzieloną odpowiedzią nie przeprowadza się dyskusji. Marszałek Sejmu może jednak pozwolić pytającemu na postawienie pytania dodatkowego, na

kt6re zapytany udziela niezwłocznie uzupełniającej odpowiedzi.

5. Prezydium Sejmu, w porozumieniu z Konwentem

Senior6w, ustala oddzielnie dla każdego posiedzenia porządek formułowania zapytań, kierując się kolejnością zgło­

szenia gotowości do ich zadania oraz tworzeniem szans

formułowania zapytań przez członk6w klub6w poselskich

i posł6w nie zrzeszonych, stosownie do wielkości tych grup.

6. Zapytania mogą być r6wnież sformułowane na piś­

mie, a odpowiedź jest w6wczas udzielana w formie pisemnej

nie p6iniej niż w ciągu 7 dni od dnia otrzymania zapytania na

ręce Marszałka Sejmu.

Art. 123. 1. Interpelacje i zapytania poselskie, kt6re

Prezydium Sejmu uznało za celowe, aby włączyć je do

porządku obrad, oraz odpowiedzi na nie stanowią odrębny

punkt porządku dziennego posiedzenia Sejmu.

2. Prezydium Sejmu rozstrzyga, kt6re ze zgłoszonych

przez posł6w interpelacji i zapytań włączone zostają do

porządku dziennego określonego posiedzenia Sejmu.

3. Prezydium Sejmu może zwołać specjalne posiedzenie przeznaczone wyłącznie na rozpatrywanie spraw interpelacji i zapytań poselskich.

Art. 124. 1. Na interpelację lub zapytanie poselskie

odpowiedzi udziela ten, do kogo interpelacja lub zapytanie

zostało przez posła skierowane. Odpowiedź może być udzielona przez upoważnionego przedstawiciela adresata interpelacji lub zapytania.

2. Na interpelację lub zapytanie skierowane do Prezesa

Rady Ministr6w odpowiedź może być udzielona przez wyznaczonego członka Rady Ministr6w.

3. OdpowiedŹ na interpelację jest wiążącym stanowiskiem Prezesa Rady Ministr6w, Rady Ministr6w lub ministra

w sprawie, kt6rej była przedmiotem.

Dział IV

KANCELARIA SEJMU

Art. 126. 1. Kancelaria Sejmu wykonuje zadania organizacyjno-techniczne i doradcze związane z działalnością

Sejmu i jego organ6w.

2. Kancelaria Sejmu stwarza posłom warunki do wykonywania mandatu poselskiego, a w szczeg61ności przekazuje

druki sejmowe oraz inne opracowania i materiały związane

z pracami Sejmu, w tym teksty ujednolicone projekt6w

-

ustaw; umożliwia korzystanie z opracowań fachowych, literatury i ekspertyz; stwarza posłom warunki uczestniczenia

w pracach Sejmu i jego organów, a także zapewnia techniczno-organizacyjne i finansowe warunki działalności biur poselskich lub innych jednostek organizacyjnych do obsługi

terenowej działalności posłów .

Art. 126. 1. Kancelarią Sejmu kieruje Szef Kancelarii

Poz. 185

DziałV

PRZEPISY SZCZEGÓLNE I KOŃCOWE

Art. 129. Zmiana niniejszej uchwały może nastąpić na

wniosek Prezydium Sejmu, Komisji Regulaminowej i Spraw

Poselskich lub co najmniej piętnastu posłów .

Sejmu .

Art. 130. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku

2. Szefa Kancelarii Sejmu powołuje i odwołuje Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej

i Spraw Poselskich .

Art. 127. 1. Szef Kancelarii Sejmu jest zwierzchnikiem

służbowym wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu i ponosi odpowiedzialność za ich działania .

2. Szef Kancelarii Sejmu jest odpowiedzialny za wykonanie budżetu Kancelarii Sejmu oraz majątek Skarbu Państ­

wa będący w zarządzie Kancelarii Sejmu.

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Art. 131. Traci moc uchwała Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej z dn ia 17 lipca 1986 r. - Tymczasowy regulamin

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski Nr 21, poz.

151, z 1987 r. Nr 29, poz. 225 i Nr 36, poz. 303, z 1989 r. Nr

26, poz. 202, z 1990 r. Nr 16, poz. 121 i Nr 30, poz. 229,

z 1991 r. Nr 43, poz. 296 i 297 oraz z 1992 r. Nr 8, poz. 55).

Art. 128. Organizację Kancelarii Sejmu określa statut

Art. 132. Uchwała wchodzi w życie po upływie 30 dni

od dnia uchwalenia.

Kancelarii, uchwalony na wniosek Szefa Kancelarii Sejmu

w trybie art. 13 ust. 1 pkt 13.

Marszałek Sejmu: W. Chrzanowski

DZIENNIK URZ~DOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Nr 26

Warszawa, dnia 14 sierpnia 1992 r.

TREŚĆ

Poz.

UCHWAŁA

185 -

SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 30 lipca 1992 r. -

Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej PolskiQj

277

OBWIESZCZENIE

186 -

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 sierpnia 1992 r. w sprawie przeciętnego

wynagrodzenia miesięcznego w drugim kwartale 1992 r.

292

185

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 30 lipca 1992 r.

Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Dz iał I

PRZEPISY OGÓLNE

Rozdział 1

Pierwsze posiedzenie Sejmu Rzeczypospolitej

Polskiej

Załącznik do uchwały Sejmu Rzeczypos-

politej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r.

(poz. 185)

PRZEDMIOTOWY ZAKRES DZIAŁANIA KOMISJI SEJMOWYCH

Do zakresu działania Komisji

1) Administracji i Spraw Wewnętrznych należą sprawy

administracji państwowej oraz bezpieczeństwa, ładu

i porządku publicznego;

2) do Spraw Układu Europejskiego należą sprawy nadzoru

nad realizacją postanowień Układu Europejskiego i programu dostosowawczego, konsultowania negocjacji

prowadzonych przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej

z organami Wspólnot Europejskich oraz formułowania

zaleceń i dezyderatów pod adresem Rządu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie normowania stosunków ze

Wspólnotami Europejskimi;

3) Edukacji, Nauki i Postępu Technicznego należą sprawy

kształcenia i wychowania przedszkolnego, podstawo wego, ogólnokształcącego, zawodowego, pomaturalnego i wyższego, oświaty dorosłych , kształcenia, dokształcania i doskonalenia zawodowego nauczycieli

oraz kadr naukowych, wypoczynku, kultury fizycznej

i sportu dzieci i młodzieży, opieki nad dziećmi i młodzie­

żą, archiwów, polityki rozwoju nauki i postępu technicznego, organizacji i kierowania nauką, badań naukowych, jednostek badawczo-rozwojowych, wdrożeń

wyników badań do praktyki, wynalazczości i racjonalizacji, normalizacji, metrologii i jakości, korporacji i stowarzyszeń naukowych, współpracy naukowej z zagranicą, samorządu uczniowskiego i studenckiego oraz w jednostkach badawczo-rozwojowych; przedmiotowy zakres działania Komisji Edukacji, Nauki i Postępu Technicznego nie zwalnia innych komisji od szczególnej

troski o sprawy postępu naukowo-technicznego w dziedzinach należących do ich właściwości;

4) Handlu i Usług należą sprawy handlu uspołecznionego

i prywatnego, usług dla ludności, rzemiosła, spółdziel­

czości, wytwórczości ludowej i artystycznej oraz działal­

ności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości

prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne oraz gospodarki materiałowej, a także turystyki, sprawy transpor-

tu lądowego , powietrznego i wodnego, łączności radiowej i telefonicznej, telekomunikacji i poczty; do zakresu

działania Komisji należą również sprawy określania kierunków demonopolizacji organów i struktur zajmują­

cych się powyższą działalnością;

5) Kultury i $rodków Przekazu należą sprawy polityki

kulturalnej i informacyjnej państwa, w tym rozwoju

kultury i sztuki, twórczości , upowszechniania kultury,

ochrony dziedzictwa kulturalnego, prasy, radia i telewi zji, wydawnictw, społecznego ruchu kulturalnego oraz

współpracy kulturalnej z zagranicą;

6) Łączności z Polakami za Granicą należą sprawy więz i

z krajem Polaków i osób pochodzenia p'olskiego zamieszkałych za granicą na stałe lub czasowo;

7)

Młodzieży, Kultury Fizycznej i Sportu należą sprawy

realizacji aspiracji młodego pokolenia, społeczno - zawo­

dowej adaptacji młodzieży, kultury fizycznej i sportu;

8)

Mniejszości Narodowych i Etnicznych należą sprawy

związane z utrzymaniem dziedzictwa kulturowego

mniejszości narodowych, etnicznych i językowych oraz

ochrony ich praw;

należą sprawy obrony państwa,

dotyczące zwłaszcza działalności sił zbrojnych, systemu

9) Obrony Narodowej

oraz funkcjonowania obrony terytorialnej kraju i obrony

cywilnej, wykonywania obowiązków w dziedzinie umacniania obronności przez organy państwowe i przedsiębiorstwa państwowe, organizacje spółdzielcze i społeczne oraz przez obywateli, a także sprawy zakładów

przemysłu obronnego;

10) Ochrony $rodowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnict­

wa należą sprawy ochrony i kształtowania środowiska

oraz ochrony nieodnawialnych jego zasobów, gospodarki wodnej, dróg wodnych śródlądowych, meteorologii,

hydrologii, geologii oraz leśnictwa i gospodarki leśnej;

11) Odpowiedzialności Konstytucyjnej należy prowadzenie

postępowania w sprawie badania zasadności skierowa-

-

292

rzenia wsi w wodę , przemysłu spożywczego, rybactwa

śródlądowego oraz przetwórstwa rybnego, społeczno­

nych do niej wniosków wstępnych o pociągnięcie do

odpowiedzialności

konstytucyjnej,

podejmowanie

uchwał

tym przedmiocie oraz przedstawianie Sejmowi

sprawozdań z przeprowadzonych prac;

w

12) Polityki Gospodarczej, Budżetu i Finansów należą sprawy kształtowania bieżącej i perspektywicznej polityki

gospodarczej, a w szczególności systemu pieniężnego ,

kredytowego i podatkowego, płac i dochodów, budżetu

i planów finansowych państwa, planów przestrzennego

zagospodarowania kraju, funduszy celowych, ubezpie czeń majątkowych oraz ceł i statystyki;

13) Polityki Przestrzennej, Budowlanej i Mieszkaniowej

należą sprawy budownictwa oraz gospodarki przestrzennej, komunalnej i mieszkaniowej;

14) Polityki Społecznej należą sprawy kształtowania polityki

socjalnej państwa , ochrony pracowników, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, analizy systemu płac i kosztów utrzymania, walki z bezrobociem, problemów spo łecznych i socjalnych osób niepełnosprawnych, dzieci

i rodzin , ubezpieczeń społecznych , świadczeń socjalnych, pomocy społecznej, komunalnego budownictwa

mieszkaniowego, problemów kombatantów;

15) Przekształceń Własnościowych należą sprawy przekształceń form własności, w tym głównie sektora państ­

wowego;

16) Regulaminowej i Spraw Poselskich należą sprawy zwią­

zane ze stwierdzeniem ważności wyboru posłów, z wyrażeniem przez Sejm zgody na pociągnięcie posła do

odpowiedzialności za przestępstwa lub wykroczenia

albo aresztowanie, z warunkami wykonywania przez

posłów mandatu poselskiego, jego wygaśnięcia, z działalnośc i ą biur poselskich, dotyczące wykładni i stosowania regulaminu Sejmu oraz dokonywania analiz skarg

i wniosków kierowanych do Sejmu i jego organów;

rozpatrywanie zarzutów niewykonywania przez posłów

obowiązków poselskich oraz zachowania nie odpowiadającego godności posła ; sprawowanie stałego nadzoru

nad pracą Kancelarii Sejmu;

17) Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej należą sprawy

rolnictwa, ogrodnictwa, sadownictwa, skupu płodów

rolnych, hodowli, spółdzielczości rolniczej, gospodarki

i ochrony gruntów rolnych i leśnych, zaopatrzenia wsi

i rolnictwa w środki produkcj i, w tym melioracji i zaopat-

-zawodowych organizacji rolników i sytuacji socjalno-bytowej ludnośc i wiejskiej; do zakresu działania Komisji należą również sprawy określania kierunków demonopolizacji organów i struktur zajmujących się powyższą działalnością ;

18) Samorządu Terytorialnego należą sprawy organizacji

i funkcjonowania struktur samorządu terytorialnego,

zagospodarowania przestrzennego, komunalizacji mienia oraz zarządu mieniem komunalnym;

19) Spraw Zagranicznych należą sprawy polityki zagranicz nej państwa;

20) Sprawiedliwości należą sprawy przestrzegania prawa

i praworządności, sądów, prokuratury, notariatu, adwokatury i obsługi prawnej, funkcjonowania samorzą­

dów adwokackiego i radcowskiego, sprawy przestrzegania praw człowieka;

21) Stosunków Gospodarczych z Zagranicą i Gospodarki

Morskiej należą sprawy zadłużenia, kredytów obcych

i ich alokacji, handlu zagranicznego, inwestycji bezpośrednich i udziału kapitału zagranicznego w gospodarce

narodowej, transferu technologii , a także gospodarki

morskiej, w tym morskiej floty handlowej, portów morskich , rybołówstwa morskiego oraz popularyzacji problematyki morskiej;

22) Systemu Gospodarczego i Przemysłu należą sprawy

restrukturyzacji gospodarki, działań antymonopolistycznych, efektywności przemysłu , rynku kapitałowego

i rynku pracy, a także samorządu pracowniczego; zakres

działania Komisji obejmuje m.in. przemysł : hutniczy,

ciężki , maszynowy, lekki, chemiczny, drzewny, materiałów budowlanych oraz wydobywczy (rud metali, węgla,

siarki, soli, gazu), energetykę, gospodarkę energetyczną

i paliwową ;

23) Ustawodawczej należą sprawy ogólnej problematyki

legislacyjnej, jednolitości prawa oraz kodyfikacji,

współdziałania w organizowaniu procesu ustawodawczego i zapewnienia jego prawidłowości , rozpatrywania

projektów ustaw i uchwał, koordynacja oraz współ­

udział w przeprowadzaniu kontroli wprowadzania w ży­

cie i wykonywania ustaw i uchwał Sejmu;

24) Zdrowia należą sprawy ochrony zdrowia.

186

OBWIESZCZENIE PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO

z dnia 10 sierpnia 1992 r.

w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w drugim kwartale 1992 r.

Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17

października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasa-

dach ustalania emerytur i rent oraz o zm ianie niektórych

ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 i z 1992 r. Nr 21, poz. 84)

ogłasza się , iż przeciętne wynagrodzenie mieSięczne,

uwzględniające podatek dochodowy od osób fizycznych,

w drugim kwartale 1992 r. wyniosło 2650 tys. zł i wzrosło

w stosunku do pierwszego kwartału 1992 r. o 7,9% .

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego: J. Oteński

Wydawca: U rząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3, P-29.

Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/7 1, P-l,

tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady M inistrów w Zakładach Graficznych " Tamka"

Zam. 2276- 1300· 92.

PL ISSN 0209-214X

S.A.. Zakład nr 1. Warszawa. ul. Tamka 3.

Cena 2400 zł