Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 listopada 1990 r. - Regulamin Senatu

Art. 1. 1. Obowiązki i prawa senatorów oraz warunki

wykonywania mandatu wynikają z przepisów ustawy okreś­

lającej obowiązki i prawa posłów oraz senatorów.

2. Tymczasowy regulamin Senatu, zwany w dalszej

części

"Regulaminem Senatu", określa szczegółowe obo-

wiązki i prawa senatorów związane z organizacją wewnętrz­

ną i porządkiem prac Senatu.

3. Jeżeli w tekście bez bliższego określenia powoływa­

ny jest "art.", chodzi o Regulamin Senatu.

Art. 2. Senat wykonuje swoje obowiązki i prawa, mając na uwadze dobro Ojczyzny i zasady porządku prawnego.

Art. 3. Senatorowie w swojej działalności kierują się

własnym sumieniem i nie podlegają dyscyplinie partii, stron-

nictw ani klubów.

II

Organy Senatu

Art. 6. Organami Senatu są

1) Marszałek Senatu,

2) Prezydium Senatu,

3) komisje Senatu,

4) Konwent Seniorów.

Art. 7. Prezydium Senatu tworzą: Marszałek, trzej wicemarszałkowie i trzej senatorowie.

Art. 8. Marszałka, wicemarszałków i senatorów wchow skład Prezydium wybiera Senat, podejmując

uchwałę bezwzględną większością głosów w tajnym głoso­

waniu nad każdym z kandydatów odrębnie .

dzących

Art. 9. 1. Marszałek Senatu

Art. 4. 1. Senat podejmuje uchwały zwykłą większoś­

1)

stoi na straży praw i godności Senatu,

cią głosów w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby

senatorów, o ile przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Pol- . 2~ · , reprezentuje Senat

skiej, ustaw i Reg~jaminu Senatu nie stanowią inaczej.

. 3) przedstawia zgodnie z art. 32 ust. 2 wnioski dotyczące

2. Senat podejmuje uchwały bez zbędnej zwłoki.

Art. 5. 1. Senatorowie

w szczególności poprzez

wykonują

swoje

zadania

1) udział w posiedzeniach Senatu,

2)

udział w pracach ustawodawczych,

3) podejmowanie interwencji w sprawach problemowych,

w przypadkach naruszania godności i praw obywateli

oraz jaskrawego naruszenia porządku prawnego,

4) utrzymywanie niezbędnych kontaktów z wyborcami

w zakresie nie kolidującym z pracami Senatu,

5)

udział w Zgromadzeniu Narodowym.

2. Senatorowie przy sprawdzaniu udzielanych im informacji korzystają z pomocy organów władzy i administracji

państwowej oraz samorządowej .

porządku obrad,

4) zwołuje posiedzenia Senatu, przewodniczy obradom

i czuwa nad ich przebiegiem,

5) przewodniczy Prezydium Senatu i kieruje jego pracami,

6) sprawuje nadzór nad pracami komisji senackich i może

zlecić im rozpatrzenie określonych spraw,

7) zwołuje Konwent Seniorów,

8) sprawuje pieczę nad spokojem i porządkiem na całym

obszarze należącym do Senatu,

9) sprawuje nadzór nad prawidłowym stosowaniem Regulaminu Senatu,

10) powołuje i odwołuje Szefp Kancelarii Senatu po zasięg­

nięciu opinii Prezydium Senatu i Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich,

11) podejmuje inne czynności wynikające z Regulaminu

Senatu .

-

2. Marszałek Senatu podpisuje w imieniu Senatu pisma

do adresatów zewnętrznych.

3. Marszałek Senatu

może

upoważnić

senatora lub

grupę senatorów do wykonywania określonych czynności.

Art. 10. Prezydium Senatu

1) ustala plany pracy Senatu,

2) sprawuje nadzór nad terminowością prac Senatu i jego

organów,

3) dokonuje wykładni przepisów Regulaminu Senatu po

zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw

Senatorskich,

4) ustala projekt porządku obrad posiedzenia Senatu,

5) poleca komisjom rozpatrzenie spraw w określonym

zakresie,

6) w porozumieniu z przewodniczącymi komisji powołuje

i odwołuje stałych doradców Senatu oraz ustala zasady

organizowania doradztwa Senatu i jego organów,

7) uchwala projekt budżetu Kancelarii Senatu, po zasięg­

nięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich, oraz nadzoruje jego wykonanie,

8) podejmuje, na wniosek senatora, odpowiednie środki

zmierzające do załatwienia przedłożonej przezeń sprawy,

9) podejmuje decyzje o powołaniu i funkcjonowaniu Zespołu Mediacyjnego Sejmu i Senatu,

10) uchwala statut Kancelarii Senatu po zasięgnięciu opinii

Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich,

11) składa wnioski i podejmuje inne decyzje przewidziane

Regulaminem Senatu.

Art. 11. 1. Porządek dzienny i termin posiedzenia Prezydium Senatu ustala Marszałek Senatu.

2. W posiedzeniach Prezydium Senatu biorą udział

z głosem doradczym Szef Kancelarii Senatu oraz osoby

zaproszone przez Marszałka Senatu.

3. W posiedzeniach Prezy~lium Senatu mogą brać udział

senatorowie bez prawa zabierania głosu .

26

Poz. 11

Art. 14. 1. Senat powołuje i rozwiązuje komisje stałe

do określonego rodzaju spraw oraz komisje nadzwyczajne do

załatwiania poszczególnych spraw.

2. Przewodniczących i członków komisji wybiera i odwołuje Sen~t.

3. Wnioski w sprawie powołania i rozwiązania komisji, a także ustalania ich składów, przygotowuje i przedstawia Senatowi Komisja Regulaminowa i Spraw Senatorskich.

Art. 15. Ustala się następujące komisje stałe

.1) Gospodarki Narodowej,

2) Inicjatyw i Prac Ustawodawczych,

3) Kultury, $rodków Przekazu, Nauki i Edukacji Narodo- .

wej,

4) Konstytucyjną,

5) Ochrony $rodowiska,

6) Polityki Społecznej i Zdrowia,

7) Praw Człowieka i Praworządności,

8) Regulaminową i Spraw Senatorskich,

9) Rolnictwa,

10) Samorządu Terytorialnego,

11) Spraw Emigracji i Polaków za Granicą,

12) Spraw Zagranicznych.

Art. 16. 1. Konwent Seniorów, stanowiący ciało doradcze Marszałka Senatu, składa się z Marszałka i wicemarszałków oraz przewodniczących komisji stałych.

2. Konwent Seniorów zwoływany jest w razie potrzeby

podjęcia istotnych decyzji dotyczących pracy Senatu.

Art. 17. 1. Senat wybiera ze swego grona sześciu

sekretarzy Senatu. Wybór odbywa się łącznie, chyba że Senat

postanowi inaczej.

2. Sekretarze Senatu prowadzą listę mówców i protokoły posiedzeń Senatu, dokonują obliczenia wyników głoso­

wania i pełnią inne czynności zlecone przez Marszałka

Senatu.

4. Z posiedzeń Prezydium Senatu sporządza się proto-

Dział

kół,

który podpisuje Marszałek Senatu. Protokół stanowi

jedyne urzędowe stwierdzenie przebiegu posiedzenia Prezydium i jest dostępny dla wszystkich senatorów.

Art. 12. Wicemarszałkowie Senatu

1) przewodniczą w zastępstwie Marszałka obradom Senatu,

2) sprawują w zastępstwie Marszałka funkcje powierzone

przez niego lub przez Prezydium.

Art. 13. 1. Komisje Senatu są organami powołanymi

do rozważania i opracowywania spraw z własnej inicjatywy

oraz przekażanych im przez Senat, Marszałka Senatu lub

Prezydium Senatu.

2. Komisje w ramach swoich kompetencji rozpatrują

i przedstawiają Senato)Ni stanowisko dotyczące ustaw

uchwalonych przez Sejm.

3. Komisje zajmują również stanowisko co do prawidłowości wprowadzania w życie i sposobu wykonywania

ustaw.

4. Komisje oraz Zespół Mediacyjny w porozumieniu

z Komisją Regulaminową i Spraw Senatorskich opracowują

regulaminy swojego działania.

III

Obowiązki i prawa senatorów

Art. 18. 1. Senatorowie przed objęciem mandatu

składają na posiedzeniu Senatu ślubowanie według roty

obowiązującej senatorów.

2. Po odczytaniu roty ślubowania przez sekretarza,

senator wezwany przez Marszałka wypowiada słowo ,;ślubu­

ję"·

3. Senator nieobecny składa ślubowanie na najbliższym

posiedzeniu, w którym bierze udział.

4. Sprawy senatorów, którzy nie złożyli ślubowania

w terminie 3 miesięcy od dnia wył;>orów, rozpatruje Prezydium Senatu, po zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej

i Spraw Senatorskich.

Art. 19. 1. Senatora obowiązuje obecność i czynny

udl;iał w posiedzeniactl

których został wybrany.

Senatu oraz organów Senatu, do

2. Senator nie może bez ważnych powodów uchylić się

od przyjęcia funkcji w organach Senatu.

3. Senator ma prawo do stałej pomocy biur Senatu.

-

Art. 20. 1. Senator potwierdza swoją obecność na

posiedzeniu Senatu oraz jego organów podpisem na liście.

2. W razie przeszkody uniemożliwiającej senatorowi

udział w obradach, powinien on pisemnie usprawiedliwić

swoją nieobecność w terminie 7 dni od dnia powstania

przeszkody, przesyłając pismo do Marszałka Senatu.

3. Nieobecność bez usprawiedliwienia na dwóch posiedzeniach Senatu lub 3 posiedzeniach komisji stałych

w ciągu roku podlega rozpatrzeniu w trybie art. 22.

4. W przypadku nieobecności senatora na posiedzeniu

bez usprawiedliwienia, na liście obecności umieszcza się

odpowiednią adnotację.

Poz. 11

27

Art .. 25. 1. Prezydium Senatu, komisje senackie lub 20

senatorów może wystąpić do Senatu o przeprowadzenie

debaty w sprawie zgłoszenia przez Senat do Marszałka Sejmu

wniosku o zwołanie Zgromadzenia Narodowego celem postawienia Prezydenta w stan oskarżenia przed Trybunałem

Stanu. Senat podejmuje uchwałę większością 2/3 głosów .

2. Ten sam tryb stosuje się w sprawie uznania trwałej

niezdolności Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do spra-

wowania' urzędu ze względu na stan zdrowia.

3. O posiedzeniu Senatu, w sprawach uregulowanych

w ust. 1i 2, Kancelaria Senatu zawiadamia, oprqcz osób

wymienionych wart. 30 ust. 2, także Przewodniczącego

Trybunału Stanu.

5. Za każdą nie usprawiedliwioną nieobecność senatora

na posiedzeniu plenarnym potrąca się 10% podstawowej

diety senatorskiej, a na posiedzeniu komisji senackiej - 5%

podstawowej diety.

Ukonstytuowanie się Senatu

6. Wątpliwości w sprawach określonych w ust. 5 rozstrzyga Prezydium Senatu po zasięgnięciu opinii Komisji

Regulaminowej i Spraw Senatorskich.

Art. 26. 1. Pierwsze posiedzenie Senatu zwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w ciągu miesiąca od dnia

zakończenia wyborów.

Art. 21. Prezydium Senatu, na wniosek senatora, mo-

2. Następne posiedzenia Senatu zwołuje Marszałek Senatu.

że udzielić mu z ważnych przyczyn urlopu od wykonywania

obowiązków senatora. Na czas trwania urlopu wypłacanie

diety senatorskiej może ulec zawieszeniu.

Art. 22. 1. Sprawy senatorów, którzy nie wykonują

obowiązków senatorskich, jak również senatorów, którzy

zachowują się w sposób nie odpowiadający godności senatora, podlegają, na wniosek Prezydium Senatu, rozpatrzenil,l

przez Komisję Regulaminową i Spraw Senatorskich.

2. Komisja Regulaminowa i ,Spraw Senatorskich w wyniku rozpatrzenia sprawy, o której mowa w ust. 1, może

w drodze uchwały

1) zw rócić senatorowi uwagę,

2) udzielić senatorowi upomnienia . .

3. Od uchwały komisji senatorowi przysługuje w terminie 14 dni od jej doręczenia odwołanie do Prezydium

Senatu. Odwołanie wnosi się na ręce Marszałka Senatu,

który przedstawia je na posiedzeniu Prezydium Senatu .

Decyzja Prezydium Senatu jest ostateczna . .

Art. 23. 1. Wniosek w sprawie wyrażenia zgody na

pociągnięcie senatora do odpowiedzialności karnosądowej

i karnoadministracyjnej lub aresztowanie składa się do Prezydium Senatu, które przekazuje ten wniosek do rozpatrzenia

Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich.

2. Komisja powiadamia senatora, którego wniosek dotyczy, o treści wniosku oraz terminie jego rozpatrzenia przez

komisję·

3. Senator, którego wniosek dotyczy, może - w formie

pisemnej lub ustnie - przedstawić komisji wyjaśnienia

i własne wnioski w tej sprawie.

Dział

IV

Art. 27. 1. Pierwsze posiedzenie Senatu otwiera Prezydent i powołuje na przewodniczącego obrad Marszałka­

-Seniora.

2. W razie przeszkody funkcję przewodniczącego obrad

obejmuje kolejny wiekiem senator.

3. Marszałek-Senior przed przystąpieniem

czynności składa ślubowanie wobec Senatu. .

do swych

4. Marszałek-Senior przeprowadza wybór

Senatu.

Marszałka

Art. 28. 1. Marszałek-Senior odbiera od przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej informację o wybo-

rze senatorów.

2. Ważność wyboru senatorów stwierdza Senat.

3. W razie wątpliwości co do ważności wyboru senatora, Senat. przekazuje sprawę do rozpatrzenia Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich.

.

4. Do czasu wyjaśnienia wątpliwości zainteresowany

senator wstrzymuje się od udziału w pracach Senatu.

Art. 29. 1. Senatorowie składają wobec Senatu ślu­

bowanie w kolejności alfabetycznej, po czym Senat wybiera

Marszałka Senatu.

2. Senator wybrany mi Marszałka przejmuje przewodnictwo od Marszałka-Seniora.

3. Marszałek Senatu zarządza przeprowadzenie wyboru

w skład Prezydium Senatu trzech wicemarszałków i trzech

senatorów oraz sześciu sekretarzy.

4. Po rozpatrzeniu sprawy komisja ·uchwala sprawozdanie wraz z propozycją dla PrezydiulTl Senatu przyjęcia lub

odrzucenia wniosku. Decyzja Prezydium Senatu w sp.rawach

karnoadministracyjnych jest ostateczna.

Funkcjonowanie Senatu

5. Senat wyraża zgodę na pociągnięcie senatora do

odpowiedzialności karnosądowej lub aresztowanie w trybie

art. 28 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Posiedzenia Senatu

Art. 24. Wygaśnięcie mandatu senatora stwierdza Senat po wysłuchaniu wniosku Komisji Regulaminowej

i Spraw Senatorskich.

Dział

V

Rozdział 1

\

Art. 30. 1. Kancelaria Senatu doręcza senatorom, pod

wskazanymi przez nich adresami, zawiadomienia o terminie

i przewidzianym porządku dziennym posiedzenia nie później

niż 7 dni przed jego terminem.

ł

-

2. Kancelaria Senatu zawiadamia odrębnie o terminie posiedzenia Senatu Prezydenta, Prezesa Rady Ministrów i Marszałka Sejmu, a o obradach na temat budżetu i planu finansowego oraz opinii w sprawie absolutorium

dla Rady Ministrów - także Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

Art. 31. 1. Posiedzenia Senatu są publiczne.

2. Prawo udziału w posiedzeniach Senatu, oprócz senatorów i osób wymienionych wart. 30 ust. 2, mają członkowie

Rządu, członkowie Prezydium Sejmu, Prezes Trybunału

Konstytucyjnego i Przewodniczący Trybunału Stanu, Prezes

Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich,

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego oraz zaproszeni przez

Prezydium Senatu goście .

3. Prawo wstępu na salę obrad podczas posiedzeń

Senatu mają również upoważnieni pracownicy Kancelarii

Senatu.

Art. 32. 1. Posiedzenia Senatu odbywają się w terminach ustalonych uchwałą Senatu lub przez Prezydium

Senatu.

2. Projekt porządku obrad Senatu ustala Prezydium

Senatu na wniosek Marszałka, przy czym do porządku obrad

mogą być wniesione jedynie sprawy znane senatorom z druków rozdanych nie później niż na 7 dni przed posiedzeniem.

W wyjątkowych przypadkach może nastąpić, za zgodą Sena tu, skrócenie tego terminu.

3. Komisje i senatorowie mogą zgłaszać do Prezydium

Senatu, nie później niż na 10 dni przed posiedzeniem,

wnioski w sprawie porządku obrad, a ich nieuwzględnienie

wymaga wyjaśnienia przy przedstawianiu senatorom projektu porządku obrad.

4. I nicjatywy ustawodawcze zgłaszane w trybie ust. 3 są

przewidzianemu wart.

podporządkowane postępowaniu

58----60.

Art. 33. 1. Na wniosek senatora, zgłoszony na począt­

ku posiedzenia, Marszałek może zaproponować uzupełnienie

porządku obrad.

2. Sprawy przedstawione w trybie ust. 1 dotyczą zapytań, informacji lub stanowią propozycje inicjatyw ustawoda-

wczych, z tym że w tym ostatnim wypadku wniosek senatora,

złożony równocześnie na piśmie Marszałkowi, przekazuje się

komisjom zgodnie z art. 58 ust. 1, bez podejmowania

dyskusji.

3. Sprawy przedstawione w trybie ust. 2, oprócz inicjatyw ustawodawczych, mogą być wzięte pod obrady jedynie za zgodą Senatu.

4. Zapytania przedstawione w trybie ust. 2 wymagają

odpowiedzi najpóźniej w czasie najbliższego posiedzenia

Senatu .

Art. 34. 1. Posiedzenia Senatu są jawne.

2. Jawność posiedzeń Senatu zapewnia w szczególności

1) wcześniejsze informowanie opinii publicznej o posiedzeniach,

2)

umożliwienie prasie, radiu i telewizji publikowania sprawozdań z posiedzeń,

3) umożliwienie publiczności obserwowania obrad Senatu

na zasadach określonych przez Marszałka Senatu

w przepisach porządkowych .

28

Poz. 110

3. Senat na wniosek Prezydium Senatu lub co najmniej

10 senatorów może uchwalić tajność posiedzenia, jeżeli

wymaga tego dobro państwa.

4. Obrady i głosowanie nad wnioskiem o uchwalenie

tajności posiedzenia są niejawne.

5. Na posiedzeniu niejawnym nie można głosować nad

żadną ustawą .

Art. 35. 1. Marszałek Senatu czuwa nad przestrzeganiem w toku obrad Regulaminu Senatu oraz powagi i porząd­

ku na sali posiedzeń .

2. Marszałek przywołuje "do porządku" senatora, który

zakłóca porządek obrad .

3. Marszałek przywołuje "do porządku z zapisaniem do

protokołu" senatora, który dopuścił się ciężkiego naruszenia

porządku obrad.

4. Marszałek może podjąć decyzję o wykluczeniu senatora z posiedzenia, jeżeli senator zakłóca porządek obrad,

pomimo że na tym samym posiedzeniu został już przywołany

"do porządku z zapisaniem do protokołu".

5. W przypadkach określonych w ust. 4 Marszałek może

zarządzić przerwę w obradach.

6. Od decyzji Marszałka Senatu senator może odwołać

się do Prezydium Senatu, które rozstrzyga sprawę po zasięg­

nięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich.

7. Do czasu rozstrzygnięcia sprawy senator nie bierze

w posiedzeniu, na którym zapadła decyzja o wykluczeniu.

udziału

8. O sposobie załatwienia odwołania Prezydium Senatu

zawiadamia Senat nie później niż na następnym posiedzeniu.

Decyzja Prezydium Senatu jest ostateczna.

Art. 36. 1. Z przebiegu posiedzenia Senatu sporządza

s i ę protokół oraz sprawozdanie stenograficzne, które stanowią jedyne urzędowe stwierdzenie przebiegu obrad.

2. Protokół posiedzenia Senatu obejmuje krótki zapis

o przebiegu obrad, a także - w załącznikach - pełne teksty

uchwalonych ustaw, podjętych uchwał, przedłożonych sprawozdań i wniosków oraz innych materiałów rozpatrywanych

przez Senat.

3. Protokół oraz stenogram wraz z załącznikami udosdni po posiedzeniu

Senatu.

tępniany jest senatorom w terminie 21

4. Senator oraz każdy uczestnik posiedzenia biorący

udział w dyskusji może, nie późniei niż do dnia rozpoczęcia

obrad następnego po udostępnieniU protokołu posiedzenia

Senatu, zgłosić zastrzeżenia lub poprawkę do sporządzonego

protokołu. O przyjęciu lub odrzuceniu poprawki Senat rozstrzyga większością głosów bez dyskusji.

5. Protokół, do którego nie wniesiono zastrzeżeń lub

poprawek, uważa się za przyjęty. Przyjęcie protokołu potwierdza podpisem Marszałek Senatu lub przewodniczący

obradom wicemarszałek oraz prowadzący protokół sekretarz

posiedzenia. Protokół, opatrzony pieczęcią Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przechowuje się w archiwum Senatu.

6. Drukowanie sprawozdań stenograficznych zarządza

Marszałek Senatu.

Art. 37. 1. Marszałek Senatu może zarządzić skreślenie

z protokołu i stenogramu zwrotów godzących w powagę

Senatu lub sprzecznych ze ślubowaniem senatorskim, przekazując sprawę Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich .

-

2. Od decyzji Marszałka w sprawie określonej w ust.

1 senator lub inny mówca może odwołać się do Prezydium

Senatu, które podejmuje decyzję ostateczną po zasięgnięciu

opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Senatorskich.

Art. 38. Ogólnie dostępnym, nieurzędowym sprawozdaniem z przebiegu posiedzenia Senatu i komisji senackich

jest "Diariusz Senatu Rzeczypospolitej Polskiej", wydawany

z polecenia Marszałka Senatu.

względu na wagę przedmiotu debaty dopuści dłuższy czas

przemówień lub w konkretnej sprawie mówca uzyska akceptację Senatu na przedłużenie czasu przemówienia.

2. W debacie nad daną sprawą senator może zabierać

głos tylko dwa razy. Powtórne przemówienie senatora w tej

samej sprawie nie może trwać dłużej niż 5 minut.

3. O przedłużeniu czasu przemówienia lubo udzieleniu

mówcy głosu dodatkowo decyduje Marszałek.

kołu

Obrady

Art. 39. 1. Obradami Senatu kieruje

wicemarszałek

Poz. 11

4. Marszałek może podjąć decyzję o skreśleniu z protowypowiedzi senatora, któremu nie udzielił głosu lub

który kontynuował przemówienie po odebraniu mu głosu.

Rozdział 2

w jego zastępstwie

sekretarzy Senatu.

29 -

Marszałek

lub

przy pomocy dwóch

2. Marszałek Senatu przedstawia Senatowi do zatwierdzenia ustalony przez Prezydium Senatu projekt porządku

obrad posiedzenia.

3. Senatorowie mogą składać wnioski o uzupełnienie

porządku obrad w trybie przewidzianym Regulaminem Senatu.

Art. 40. 1. Marszałek Senatu udziela głosu w spra. wach objętych porządkiem obrad posiedzenia.

2. Senatorowie, którzy zamierzają wziąć udział w dyskusji nad określonym punktem porządku obrad, zapisują się

do głosu u prowadzącego listę mówców sekretarza Senatu,

a podpisane wnioski o charakterze legislacyjnym lub zmierzające do podjęcia uchwały składają na piśmie.

3. Marszałek Senatu udziela głosu senatorom według

kolejności zapisu. Pierwszym przemawiającym jest sprawo-

zdawca, a jeżeli w komisji, której stanowisko ma być przedmiotem dyskusji. istniała rozbieżność, drugim przemawiają­

cym jest sprawozdawca poglądów mniejszości.

4. Przed przystąpieniem do obrad nad stanowiskiem

senatorowie mogą zgłaszać z miejsca krótkie zapytania do

sprawozdawcy w związku z referowanym projektem ustawy,

uchwały lub problemem. Na zapytania sprawozdawca udziela odpowiedzi.

5. Marszałek Senatu może zwrócić uwagę senatorowi,

który w swoim wystąpieniu odbiega od przedmiotu obrad,

przywołaniem senatora "proszę do rzeczy". Po dwukrotnym

przywołaniu senatora "proszę do rzeczy" Marszałek może

odebrać przemawiającemu głos.

Art. 41. Przedmiotem obrad Senatu są w szczególności

1) ustawy przekazane przez Sejm,

2) projekty ustaw i planów przekazywanych - zgodnie

z Konstytucją - Senatowi do rozpatrzenia oraz sprawy

wynikające z innych aktów ustawowych,

3) zapowiedzi inicjatyw i projekty ustaw stanowiących

inicjatywę ustawodawczą Senatu,

4) wnioski komisji i senatorów zgłaszane w trybie art. 32

ust. 3,

5) zapytania, sprawy różne zgłaszane w trybie art. 33 ust. 2,

6) sprawozdania komisji i senatorów,

7) inne sprawy przewidziane lub wynikające z Regulaminu

Senatu.

Art. 42. 1. Przemówienie sprawozdawcy komisji nie

może trwać dłużej ni~ 20 minut. a przemówienie senatora

w debacie - dłużej niż 1O minut. chyba że Marszałek Senatu ze

Art. 43. 1. Poza porządkiem dziennym posiedzenia

lub w związku z debatą Marszałek Senatu udziela głosu

jedynie dla zgłoszenia wniosku formalnego, repliki, oświad­

czenia osobistego lub sprostowania błędnie zrozumianej lub

nieściśle przytoczonej wypowiedzi. Wystąpienie takie nie

może trwać dłużej niż 3 minuty.

2. Do wniosków formalnych zalicza się wnioski o

1) ogłoszenie przerwy, odroczenie lub zamknięcie posiedzenia,

2) uchwalenie tajności posiedzenia,

3) zamknięcie listy zgłoszonych mówców,

4) odroczenie lub zamknięcie dyskusji,

5) przejście do porządku dziennego,

6) odesłanie do komisji,

7) głosowanie bez dyskusji,

8) uzupełnienie lub zmianę porządku dziennego,

9) zmianę sposobu prowadzenia obrad, dyskusji i przeprowadzenia głosowania,

10) ograniczenie czasu przemówień,

11) stwierdzenie quorum,

12) policzenie głosów.

3. Wniosek formalny powinien zawierać żądanie i zwię­

złe uzasadnienie.

4. O przyjęciu lub odrzuceniu wniosku formalnego

Senat rozstrzyga po wysłuchaniu wnioskodawcy i ewentualnie jednego przeciwnika wniosku.

Art. 44. 1. Poza kolejnością mówców Marszałek może udzielić głosu sprawozdawcy i przewodniczącemu komi-

sji, która opracowywała sprawozdanie.

2. Poza kolejnością Marszałek udziela głosu osobom

wymienionym wart. 30 ust. 2 oraz może udzielić głosu

zaproszonym przez Prezydium Senatu gościom.

3. Poza kolejnością Marszałek udziela głosu również

osobom wymienionym wart. 31 ust. 2, jeżeli obrady dotyczą

kierowanego przez nich urzędu lub instytucji.

Art. 45. 1. Po wyczerpaniu listy mówców Marszałek

Senatu zamyka dyskusję i zarządza przerwę celem ' umoż­

liwienia właściwej komisji ustosunkowania się do zgłoszo­

nych w toku debaty propozycji.

2. Po przerwie mogą zabrać głos jedynie sprawozdawcy

i wnioskodawcy.

Rozdział 3

Głosowanie

Art. 46. 1. Po zamknięciu debaty lub wystąpieniu

sprawozdawcy komisji Marszałek Senatu oznajmia, że Senat

przystępuje do głosowania. Od tej chwili można zabierać głos

tylko dla zgłoszenia lub uzasadnienia wniosku formalnego

o sposobie lub porządku głosowania.

2. Głosowanie jest jawne i odbywa się

1) przez podniesienie ręki, ewentualnie przy równoczesnym użyciu urządzenia do liczenia głosów, albo

2) przy użyciu kart do głosowania podpisanych imieniem

i nazwiskiem senatora (głosowanie imienne).

Dział

VI

Komisje i ich członkowie

Art. 50. 1. Komisja rozpoczyna działalność po zwoła­

niu jej członków przez Marszałka celem ukonstytuowania się.

2. Przewodniczący organizuje pracę komisji i jest odpowiedzialny za jej działalność.

3. W razie głosowania w sposób określony w ust. 2 pkt

1 bez użycia urządzenia do liczenia głosów, Marszałek

Senatu zarządza obliczanie głosów przez sekretarzy Senatu.

3. W przypadku nieobecności przewodniczącego obowiązki przewidziane w ust. 2 i w ust. 5 pełni jego zastępca.

4. O przeprowadzeniu głosowania imiennego decyduje

Senat większością głosów na wniosek Marszałka Senatu lub

na wniosek poparty przez co najmniej 20 senatorów. Głoso­

wanie imienne odbywa się przy wykorzystaniu przygotowanej w tym celu urny. Senatorowie kolejno, w porządku

alfabetycznym, wezwani przez sekretarza Senatu, wrzucają

swoje kartki do urny. Otwarcia urny oraz obliczenia głosów

dokonuje trzech wyznaczonych przez Marszałka Senatu

sekretarzy Senatu.

dokumentację komisji.

4. Sekretarz prowadzi protokół i jest odpowiedzialny za

5. W imieniu komisji dokumenty podpisuje przewodniczący.

Art. 51. 1. Posiedzenia komisji odbywają się w terminach określonych przez samą komisję lub jej przewodniczącego. Na wniosek Marszałka Senatu, Prezydium Senatu

lub pisemny wniosek jednej czwartej ogólnej liczby człon­

ków komisji, przewodniczący jest obowiązany zwołać posiedzenie w celu rozpatrzenia określonej sprawy.

5. Na wniosek Marszałka Senatu lub na wniosek poparty przez co najmniej 20 senatorów Senat więksZbścią głosów

może zdecydować o przeprowadzeniu głosowania tajnego.

Głosowanie to przeprowadza się przy użyciu kart do głoso­

wania, stosując odpowiednio przepis ust. 4.

2. W posiedzeniach komisji mogą uczestniczyć bez

prawa głosowania senatorowie nie będący jej członkami, jak

również posłowie, członkowie rządu oraz - za zgodą przewodniczącego przedstawiciele prasy, radia i telewizji.

6. Głosowanie w sprawach personalnych jest tajne. Nie

dotyczy to jednak uchwał w sprawie składu komisji senackich.

3. Przewodniczący komisji zlecają sporządzenie opinii

i zapraszają do udziału w posiedzeniach ekspertów oraz inne

osoby według własnego uznania.

7. Wyniki głosowania ogłasza Marszałek Senatu. Wyniki głosowania imiennego oraz tajnego Marszałek ogłasza na

podstawie protokołu przedstawionego przez sekretarzy Senatu dokonujących obliczenia głosów. Wyniki głosowania są

ostateczne i nie mogą być przedmiotem dyskusji.

Art. 47. 1. W przypadku propozycji dokonania

w ustawie określonych zmian, Marszałek Senatu po przeprowadzeniu debaty poddaje pod głosowanie odrębnie każ­

dą zmianę, poczynając od stanowiska zajętego przez komisję.

W przypadku zajęcia stanowiska przez kilka komisji, jako

pierwszy głosuje się wniosek najdalej idący. W dalszej

kolejności głosuje się inne propozycje zmian, poczynając od

najdalej idących.

2. Stanowisko komisji oraz propozycje zmian referuje

przedstawiciel komisji, która przygotowała projekt uchwały

Senatu.

3. Po przyjęciu I.ub odrzuceniu zmian głosuje się całość

uchwały.

Art. 48. 1. Uchwały, rezolucje, oświadczenia, deklaracje i apele są uchwalane w trybie art. 47.

2. Senatorowi uczestniczącemu w posiedzeniu nie wolno uchylić się od udziału w głosowaniu.

3. Marszałek Senatu kieruje uchwałę o niezgłoszeniu

zastrzeżeń do ustawy niezwłocznie do Prezydenta, a uchwałę

owniesieniu określonych zmian lub odrzuceniu ustawy-do

Marszałka Sejmu.

Art. 52. 1. Senatorowie mogą być członkami nie wię­

cej niż dwóch komisji stałych, a także mogą brać aktywny

udział w pracach innych komisji, lecz bez prawa głosu.

2. Uchwały komisji zapadają większością głosów

w obecności co najmniej 1/3 jej członków. W przypadku

równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego.·

3. W przypadku wspólnych obrad komisji podejmowanie uchwał wymaga obecności co najmniej 2/5 członków

obradujących komisji.

4. Za zgodą Prezydium Senatu senator może być człon­

kiem więcej niż dwóch komisji.

Dział

VII

Postępowanie w

sprawie ustaw

uchwalonych przez Sejm

Art. 53. 1. Marszałek Senatu kieruje tekst ustawy

uchwalonej przez Sejm do właściwej komisji senackiej.

2. Komisje po rozpatrzeniu ustawy przygotowują w terminie nie dłuższym niż 2 tygodnie projekt stanowiska Senatu

w sprawie ustawy uchwalonej przez Sejm, w którym proponują

- dokonanie w ustawie określonych zmian albo

- odrzucenie ustawy, albo

- niezgłaszanie zastrzeżeń do ustawy.

3. Przewodniczący komisji może wystąpić do Prezydium Senatu o przedłużenie terminu określonego w ust. 2.

Art. 49. 1. Reasumpcja uchwały w trakcie tego samego posiedzenia Senatu dopuszczalna jest wyłącznie w przypadku ujawnienia ewidentnego błędu w uprzednio podjętej

uchwale.

Postępowanie w sprawie projektu ustawy

~udżetowej i planów finansowych państwa

2. Reasumpcja nie może dotyczyć uchwały, na mocy

której przyjęto ustawę przedstawioną przez Sejm zgodnie

z art. 27 Konstytucji.

Art. 54. 1. Przedstawiony przez Radę Ministrów projekt ustawy budżetowej oraz planów finansqwych państwa

Marszałek 'Senatu kieruje do komisji senackich.

Dział

VIII

2. Komisje senackie po rozpatrzeniu projektu przekazują

swoje opinie Komisji Gospodarki Narodowej, która przygotowuje wspólne sprawozdanie komisji senackich w sprawie

projektu. Projekt budżetu Kancelarii Senatu uchwala, zgodnie z art. 10 pkt 7, Prezydium Senatu.

3. Komisja Gospodarki Narodowej przedstawia Senatowi sprawozdanie komisji senackich w sprawie rozpatrywanego projektu wraz z projektem stanowiska Senatu.

. 4. Senat. po przeprowadzeniu debaty, uchwala stanowisko w sprawie projektów ustawy budżetowej oraz planów

finansowych państwa przedstawionych przez Radę Ministrów i przekazuje je Sejmowi.

Art. 55. Uchwaloną przez Sejm ustawę budżetową

oraz plany finansowe państwa Marszałek Senatu kieruje do

Komisji Gospodarki Narodowej, która przygotowuje projekt

stanowiska Senatu, w którym proponuje

- dokonanie określonych zmian lub

- niezgłaszanie zastrzeżeń.

Art. 56. 1. Uchwałę w sprawie uchwalonej przez

Sejm ustawy budżetowej i planów finansowych państwa

Senat podejmuje w ciągu 7 dni od dnia przekazania dokumentu uchwalonego przez Sejm.

Poz. 11

2. Prezydium Senatu może zwrócić się do senatora

będącego reprezentantem wnioskodawców projektu o uzu-

pełnienie treści uzasadnienia, jeżeli nie spełnia ono wymagań

określonych w ust. 1.

Art. 60. 1. Propozycje zgłoszone w trybie art. 58 ust.

1 Prezydium Senatu kieruje do rozpatrzenia przez Komisję

Inicjatyw i Prac Ustawodawczych oraz właściwą komisję,

które ustosunkowują się do projektu i przygotowują projekt

wraz z uzasadnieniem.

2. Komisje, po rozpatrzeniu projektu ustawy, przedstawiają Prezydium Senatu swoje stanowisko w sprawie

podjęcia inicjatywy ustawodawczej. W przypadku pozytyw-

nego stanowiska komisji, Prezydium Senatu wnosi projekt

ustawy w miarę możliwości pod obrady najbliższego posiedzenia Senatu. Negatywne stanowisko komisji przedstawiane jest Senatowi w formie sprawozdania.

3. Uchwałę podjętą w trybie przewidzianym wart. 20

ust. 4 Konstytucji Marszałek Senatu przekazuje Marszałkowi

Sejmu, zawiadamiając o podjęciu uchwały Prezesa Rady

Ministrów.

2. Art. 47, art. 48 ust. 3 oraz art. 53 ust. 1 stosuje się

odpowiednio.

Art. 61. 1. Na posiedzeniu plenarnym Senatu projekt

ustawy przedstawia senator reprezentujący wnioskodawców

projektu; następnie przedstawiane są sprawozdania Komisji

Inicjatyw i Prac Ustawodawczych oraz merytorycznie właś­

ciwej komisji.

Art. 57. W sprawach związanych z projektami lub wykonaniem ustawy budżetowej oraz planów finansowych państwa

komisje w ramach zbierania informacji przesłuchiwać mogą

upoważnionych przedstawicieli właściwych resortów.

2. Po wyczerpaniu listy mówców Marszałek zarządza

w debacie w celu umożliwienia merytorycznie

właściwej komisji oraz Komisji Inicjatyw i Prac Ustawodawczych ustosunkowania się do zgłoszonych propozycji.

Dział

IX

Postępowanie w

sprawie inicjatyw

ustawodawczych Senatu

Art. 58. 1. Senat podejmuje postępowanie w sprawie

inicjatywy ustawodawczej

1) w wyniku obrad, w których ujawniono niezbędność podjęcia inicjatywy ustawodawczej w trybie art. 41 pkt 3 i 5,

2) w wyniku przyjęcia złożonej przez senatora w ramach

wolnych wniosków propozycji podjęcia inicjatywy

ustawodawczej w trybie art. 33 ust. 2,

3) w wyniku złożenia do Prezydium Senatu przez komisję

lub 1Osenatorów ze wskazaniem reprezentanta - wniosku wraz z projektem ustawy i jej uzasadnieniem o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w trybie art. 32 ust. 3.

2. O podjęciu inicjatywy ustawodawczej Marszałek Senatu zawiadamia Marszałka Sejmu oraz Prezesa Rady Ministrów.

Art. 59. 1. Uzasadnienie projektu ustawy powinno

zawierać

1) wyjaśnienie celu ustawy,

2) przedstawienie rzeczywistego stanu w dziedzinie, która

ma zostać uregulowana,

3) wykazanie różnic pomiędzy dotychczasowym a przewi·dywanym stanem prawnym,

4) prżedstawienie oczekiwanych skutków społecznych,

gospodarczych, finansowych i prawnych,

5) przedstawienie założeń podstawowych aktów wykonawczych do ustawy,

6) informację o Wyniku przeprowadzonycl:l uzgodnień

i konsultacji rozwiązań przewidzianych w projekcie.

przerwę

3. Na kolejnym posiedzeniu Senatu po zreferowaniu

stanowiska komisji i wyczerpaniu listy mówców Marszałek

Senatu zamyka dyskusję i ponownie zarządza przerwę, po

której mogą zabrać głos wyłącznie sprawozdawcy.

4. Głosowanie nad uchwałą w sprawie inicjatywy

ustawodawczej odbywa się na zasadach określonych w

art. 47.

Dział

X

Postępowanie w sprawach uchwał. wniosków,

rezolucji, oświadczeń, deklaracji i apeli

nie mających charakteru ustawodawczego

Art. 62. 1. Komisja lub senatorowie składają do

Prezydium Senatu propozycje podjęcia w określonej sprawie uchwały Senatu w formie stanowiska, rezolucji, oś­

wiadczenia, deklaracji lub apelu, dołączając projekt propozycji.

2. Do postępowania w sprawie uchwał wymienionych

w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy działu IX.

Dział

XI

Postępowanie w

sprawach powoływania

organów państwowych

Art. 63. 1. Senat rozpatruje wniosek Sejmu o wyraże­

nie zgody na powołanie lub odwołanie Prezesa Najwyższej

Izby' Kontroli.

2. Senat. przed podjęciem uchwały w sprawie wyraże­

nia zgody na powołanie lub odwołanie Prezesa Najwyższej

Izby KOhtroli, może wezwać kandydata na stanowisko Prezesa lub urzędującego Prezesa do złożenia wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na pytania senatorów.

-

3. Marszałek Senatu zawiadamia Marszałka Sejmu

o stanowisku Senatu w sprawie wniosku o wyrażenie zgody

na powołanie lub odwołanie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.

Art. 64. Do wniosku Sejmu o wyrażenie zgody na

powołanie Rzecznika

Praw Obywatelskich stosuje się odpowiednio przepisy art. 63 ust. 2 i 3.

Art. 65. Senat wybiera dwóch przedstawicieli do Krajowej Rady Sądownictwa.

Dział

XII

Kancelaria Senatu

Art. 66. 1. Kancelaria Senatu wykonuje zadania organizacyjno-techniczne związane z działalnością Senatu

i komisji senackich oraz udziela pomocy senatorom w wykonywaniu mandatu senatorskiego.

2. Szczegółową strukturę organizacyjną Kancelarii Senatu jako urzędu państwowego określa statut Kancelarii

Senatu, uchwalony stosownie do art. 10 pkt 10 Regulaminu

Senatu .

3. Marszałek Senatu w drodze zarządzenia wydaje

w stosunku do pracowników Kancelarii Senatu przepisy

przewidziane wart. 2 pkt 1, art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 6, art. 20

ust. 4, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 2, art. 36 ust. 7, art. 41 ust.

3 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r.

o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz.

214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132,

z 1989 r. Nr 4, poz. 24, Nr 34, poz. 178 i 182 oraz z 1990 r. Nr

20, poz. 121).

4. Szef Kancelarii Senatu określa w drodze zarządzenia

szczegółowe zasady funkcjonowania Kancelarii Senatu, wydając

1) regulamin organizacyjny Kancelarii Senatu,

2) regulamin pracy Kanćelarii Senatu,

3) instrukcję kancelaryjną i archiwalną oraz instrukcję w zakresie gospodarki finansowej oraz materiałowej,

4) szczegółowe przepisy o zasadach przyznawania dodatków płacowych dla pracowników Kancelarii Se-

32

Poz. 11

natu, przewidzianych przepisami wydanymi na mocy

ust. 3.

Art. 67. Do zakresu działania Kancelarii Senatu należy

w szczególności

1) przygotowanie i przedstawianie Prezydium Senatu

wniosków, opinii i uwag w sprawach będących przedmiotem prac Senatu i jego organów, dbanie o zachowanie terminów i porządku obrad Senatu i komisji

senackich oraz o stosowanie Regulaminu Senatu,

2) gromadzenie i udostępnianie materiałów dla senatorów,

przygotowywanie oraz przedstawianie właściwym organom Senatu opracowań i materiałów wspomagają­

cych działalność Senatu i jego organów, inicjowanie

takich opracowań i materiałów oraz koordynowanie

prac ekspertów senackich,

3) zapewnienie organizacyjnych oraz technicznych warunków działania Senatu i jego organów,

4) przygotowanie projektu budżetu Senatu i sporządzanie

sprawozdań z jego wykonania.

Art. 68. Szef Kancelarii Senatu jest zwierzchnikiem

służbowym pracowników Kancelarii Senatu, wydaje zarzą­

dzenia i podejmuje decyzje w sprawach osobowych pracowników.

Dział

XIII

Przepisy końcowe

Art. 69. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Art. 70. Traci moc uchwała Senatu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 4 lipca 1989 r. w sprawie organów

Senatu (Monitor Polski Nr 22, poz. 161 i Nr 26, poz. 206 oraz

z 1990 r. Nr 27, poz. 216).

Art. 71. Uchwała wchodzi w życie z dniem uchwalenia.

Marszałek Senatu: A. Stelmachowski

Egzemplarze bieżące oraz z lat ubiegłych można nabywać na podstawie nadesłanego zamówienia w Wydziale Wydawnictw Urz,du Rady

Ministrów, ul. Powsińska 69171, 00-979 Warszawa P-1.

Reklamacje z powodu niedor,czenia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urztdu Rady Ministrów. ul. Powsińska 89/71.

00-979 Warszawa. P-1. niezwłocznie po otrzymaniu nast,pnego kolejnego numeru.

Wydawca: Urząd Rady Ministrów

Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3. P-29.

Organizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 00-979 Warszawa. ul. Powsińska 69/71. P-1.

tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW, telefaks 428222 i 22-428222.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych " Tamka". Zakład nr 1. Warszawa. ul. Tamka 3.

Zam. 2002-1300-90.

PL ISSN 0209-214X

Cena 880 zł

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Nr 2

Warszawa, dnia 15 stycznia 1991 r.

TREŚĆ

Poz.

UCHWAŁA

11 -

SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 23 listopada 1990 r. -

25

Tymczasowy regulamin Senatu

11

UCHWAlA SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 23 listopada 1990 r.

Tymczasowy regulamin Senatu.

D z iał I

3. Bez zgody zainteresowanego senatorowi nie wolno

ujawnić źródła informacji.

....

...

Przepisy ogólne

;

Dział