Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lutego 1990 r. w sprawie założeń polityki pieniężnej na 1990 r.

§ 1. Uchwala się założenia polityki pieniężnej na 1990 r.,

stanowiące załącznik do uchwały.

Narodowego Banku Polskiego będzie

Sejmowi i Senatowi kwartalną informację

§ 2. Prezes

przedstawiał

o przebiegu realizacji założeń polityki pieniężnej w roku 1990

wraz z odpowiednimi wnioskami.

§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem

z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r.

ogłoszenia

Marszałek Sejmu: M. Kozakiewicz

§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem

z mocą od dnia 1 stycznia 1990 r.

ogłoszenia

Marszałek Sejmu: M. Kozakiewicz

Załącznik do uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lutego 1990 r.

(poz. 73)

ZAŁOŻENIA POLITYKI PIENIĘŻNEJ NA 1990 R.

Cele i uwarunkowania

1. Podstawowe cele polityki pieniężnej w 1990 r. są

ściśle powiązane z programem gospodarczym rządu i obej mują : przezwyc i ężenie hiperinflacji, wprowadzenie wymienialności złotego oraz stopniową stabilizację jego siły nabywczej . Real izacji tych celów podporządkowane będą działania Narodowego Banku Polskiego oraz stosowane przez

niego narzędzia polityki pieniężnej, a w szczególności

-

polityka realnie dodatniej stopy procentowej chroniącej

depozyty i oszczędności terminowe przed skutkami

inflacji oraz skłaniającej do racjonalnego wykorzystania

kredytów;

-

likwidacja kredytów preferencyjnych w ich dotychczasowej postaci, zawężenie ich zakresu i zmiana zasad

finansowania preferencyjnego oprocentowania;

-

uporządkowanie problemu zadłużenia z tytułu udzielonych w przeszłości kredytów ostałej, zaniżonej stopie

oprocentowania;

-

zaniechanie praktyki finansowania deficytu budżetowe­

go emisją pustego pieniądza;

-

kształtowanie podaży pieniądza w granicach wyznacza-

nych wymogami przywracania równowagi, uniemoż­

liw i ających jej przekształcenie w samoistne źródło infla cji, a zarazem zapewniających sprawną obsługę procesu

wymiany towarowej ;

-

kształtowanie kursu walutowego na poziomie zapewniającym równowagę pomiędzy

popytem na dewizy

a ich podażą .

2. Zgodnie z założeniami programu gospodarczego rzą­

du zahamowanie hiperinflacji nastąpić powinno w drugim

kwartale 1990 r. Będzie ono poprzedzone fazą wysokiego

wzrostu cen w I kwartale 1990 r. , jaki nastąpi w wyniku

regulacji cen urzędowych i wprowadzenia jednolitego kursu

walutowego. W fazie tej przed polityką pieniężną stać będzie

zadanie jednoczesnego zapewnienia

-

płynnej podaży dewiz;

-

względnej stabilności kursu walutowego (tak aby był on

czynnikiem osłabiającym oczekiwania inflacyjne) ;

-

ukształtowania stóp procentowych na poziomie zapew niającym wyższą atrakcyjność oszczędności złotowych

niż dewizowych oraz

bankowe.

hamującym

popyt na kredyty

W pierwszych miesiącach roku polityka podaży pieniądza

powinna być bardziej restryktywna dla zapobieżenia nieprzewidywanemu wzrostowi cen, jaki może nastąpić w sytuacji ich daleko posuniętej liberalizacji. Wraz z wygaszaniem

inflacji polityka pieniężna tworzyć będzie warunki do w i ęk ­

szej stabilizacji kursu walutowego, wysokiej atrakcyjności

oszczędzania w złotych oraz rozszerzenia akcji kredytowej .

Od początku roku istotnym punktem orientacyjnym dla

polityki pieniężnej będzie zapewnienie płynnośc i podaży

dewiz, od czego zależeć będzie w dużym stopniu ocena

skuteczności polityki gospodarczej, zarówno przez społe ­

czeństwo, jak i partnerów zagranicznych .

3. Polityka pieniężna stanowić będzie w 1990 r.

istotne ogniwo programu gospodarczego rządu. Jej cele są

w pełni zbieżne z celami tego programu. Osiągnięcie tych

celów będzie w poważnym stopniu zależeć od spełnienia

założeń, na któryc;h opiera się konstrukcja programu gos podarczego. Zasadnicze znaczenie mieć będzie zwłaszcza

zgromadzenie niezbędnych rezerw dewizowych, co warunkuje i ubezpiecza wprowadzenie wymienialności oraz wyha mowanie w zamierzonych terminach spirali inflacyjnego

wzrostu cen i dochodów. Od tego zależeć będzie wiarygod nośĆ polityki stopy procentowej i rzeczywisty jej wpływ na

postępowanie podmiotów gospodarczych i gospodarstw

domowych.

Podaż pieniądza i kredytu

4. Podstawowym zadaniem Narodowego Banku Polskiego będzie ukształtowanie podaży pieniądza (obejmującej

-

zasoby gotówkowe i środki na rachunkach bankowych

będące w dyspozycji gospodarstw domowych i podmiotów

gospodarczych) w takich rozmiarach, aby z jednej strony nie

kreować nadwyżkowego popytu, z drugiej zaś nie dopuścić

do nieuzasadnionych zatorów w rozliczeniach pieniężnych.

Zakładany na 1990 r. przyrost podaży pieniądza opiera się na

przyjętych prognozach dotyczących skali zmian cen,

wolumenu dochodu narodowego, wielkości przychodów

i wydatków pieniężnych ludności, ocenie możliwości dalszego zwiększenia szybkości krążenia pieniądza gotówkowego oraz wpływu wprowadzenia realnie dodatniego oprocentowania na strukturę zasobów pieniężnych .

5. Biorąc pod uwagę występowanie nadwyżkowego

popyt u w punkcie wyjścia przyjmuje się, że przyrost podaży

(zasobów) pieniądza powinien być wolniejszy od tempa

wzrostu obrotów. Program polityki pieniężnej zakłada, że

przyrost podaży (zasobów) pieniądza wyniesie w 1990 r.

41 ,2 bln zł. tj. 159,9% w porównaniu do stanu przewidywanego na koniec 1989 r.

6. Przyjmuje się, że zasoby pieniężne ukształtują się

w 1990 r. następująco

Przyrost

ogółem

Przyrost

w%.

w bln zł

Podaż pieniądza

z tego

obieg gotówkowy

Stan na

31.XII.1990 r.

41,2

67,0

159,9

8,0

18,5

76,0

17,0

25,7

194,7

16,2

22,7

248,6

wkłady oszczęd nościowe

środki przedsię-

biorstw uspołecz nionych

Założony przyrost zasobów pieniężnych ludności (łącznie

gotówki i oszczędności) jest zgodny z prognozą wynikającą

z bilansu pieniężnych przychodów i wydatków ludności.

Prognozowane zmiany w strukturze zasobów pieniężnych ~ą

pochodną założonego urealnienia oprocentowania kredytów

i depozytów terminowych, co powinno skłonić posiadaczy

pieniądza do jego lokowania w formie wkładów oszczędnoś­

ciowych. Decydującym czynnikiem wpływającym na przyrost wkładów oszczędnościowych będą naliczone odsetki.

Prognozuje się , że przyrost wkładów z tego tytułu wyniesie

w 1990 r. ok. 11 ,5 bln zł. Przesłanką uzasadniającą tę

prognozę jest ocena, że obecnie istotną część zasobów

gotówkowych stanowi nadal gorący pieniądz, który wraz

z przywracaniem równowagi rynkowej i w warunkach atrakcyjnego oprocentowania powinien przekształcić się we

wkładyoszczędnościowe.

7. Zakłada się, że w 1990 r. stan dewiz zgromadzonych

na rachunkach walutowych obniży się o około 10%. Ocenia

się, że przyrost wkładów walutowych osób fizycznych wyniesie 1.100 mln USD, a stan środków na rachunkach walutowych osób prawnych zmniejszy się o około 1.700 mln

USD. Tendencja ta będzie skutkiem zmian w przepisach

dewizowych znoszących możliwość odprowadzania części

wpływów z eksportu na rachunki walutowe. Złotowa wartość zasobów walutowych wyniesie w końcu 1990 r.

93

-

Poz. 73

52,5 bln zł i będzie o 31,9% wyższa niż w końcu roku 1989.

Przyrost ten będzie wyłącznie skutkiem przewidywanej dewaluacji złotego. Założona polityka podaży pien i ądza przewiduje, że w 1990 r., na skutek urealnienia wkładów oszczęd­

nościowych i ujednolicenia kursu walutowego, nastąpi zwię ­

kszenie atrakcyjności wkładów oszczędnościowych złoto­

wych względem wkładów walutowych. Syntetycznym tego

odzwierciedleniem będzie szybszy wzrost wkładów złoto­

wych (o 194,7%) niż walutowych (o 31,9%). Założony

współczynnik wyprzedzenia wynosi 6,1, a jego kształtowa­

nie się w ciągu roku stanowić będzie jedną ~ ważniejszych

przesłanek dla kształtowania parametrów pol ityki pi eniężnej .

Niższy od założonego poziom współczynnika stanowić bę­

dzie sygnał wskazujący na potrzebę podwyższenia stopy

procentowej .

8. Przyjmuje się, że stan zadłużenia podmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych zwiększy się w 1990 r.

o 44,5 bln zł, tj . o 153,8%, do łącznej kwoty 73,4 bln zł .

Zwiększony kredyt przeznaczony będzie w pierwszym rzędzie

na obsługę procesu wymiany i kierowany do najefektywniejszych przedsiębiorstw. Nie ustala się centralnie limitów

przyrostu kredytów na poszczególne cele i grupy podmiotów. O strukturze przyrostu zadłużenia za~ecyduje układ

stosunków rynkowych, zdolność banków do angażowania

się w poszczególne rodzaje kredytów, zdolność poszczególnych grup kredytobiorców do zaciągania kredytów oraz

możliwości budżetu refundowania odsetek od kredytów na

niektóre cele. Przyjmuje się , że część założonej kwoty przyrostu zadłużenia kredytowego znajdzie pokrycie w części

przyrostu zadłużenia zagranicznego. Jej skalę wstępnie ocenia się na 740 mln USD. Program pieniężny na 1990 r. nie

przewiduje przyrostu zadłużenia sektora budżetowego

w stosunku do stanu na koniec roku 1989.

9. Polityka podaży pien i ądza będz i e zróżnicowana

w poszczególnych fazach realizacji programu gospodarczego rządu. Pierwsza faza jego realizacji, przypadająca na okres

pierwszego kwartału, zakłada wysoki wzrost cen z miesiąca

na miesiąc i w rezultacie podwojenie ich poziomu. W tym

czasie restrykcyjność polityki pieniężnej powinna być szczególnie duża. Równocześnie projekcja budżetowa przewiduje, że w I kwartale nie będzie możliwe zrównoważenie

bieżących dochodów i wydatków budżetu centralnego,

a skala tego niedoboru wyniesie ok. 6,3 bln zł i będzie

finansowana przez system bankowy (poza NBP) na warunkach komercyjnych . Uwzględniając powyższe uwarunkowania, przewiduje się następującą projekcję przyrostu zadłuże­

nia kredytowego w I kwartale 1990 r.

Zadłużenie kredytowe ogółem

z tego

- budżet

- podmioty gospodarcze i ludność

Przyrost

w bln zł

w %

23,3

64,1

6,3

17,0

84,7

58,8

10. W warunkach zgodnego z założen i am i programu

sytuacji, tzn. obniżenia już w drugim

kwartale średniomiesięcznego wskaźnika wzrostu cen do

wielkości jednocyfrowej, stopniowego pozyskiwan ia kredy tów zagranicznych oraz zmniejszen ia deficytu budżetowego ,

rządowego rozwoju

-

nastąpi relatywne zwiększenie tempa przyrostu zadłużenia

kredytowego podmiotów gospodarczych . Przyjmuje się, że

w drugim i trzecim kwartale deficyt budżetu centralnego

ulegnie obniżeniu do kwoty ok. 3.2 bln zł, tj. 2% planowanych wydatków. Deficyt ten zostanie zlikwidowany w IV

kwartale 1990 r.

94

Poz. 73

-

centowanie kredytów i depozytów ustalane będzie przez

banki samodzielnie, przy przestrzeganiu zasady równości

sektorów. Banki będą prowadziły politykę stopy procentowej,

zachęcającą do gromadzenia depozytów terminowych, stosując zasadę umiarkowan ego zróżnicowania między oprocentowaniem depozytów terminowych i depozytów płat­

nych na żądanie. Kryteriami wyznaczającymi poziom i strukturę stóp procentowych stosowanych przez banki będą

rentowność działalności oraz zachowanie płynności.

11. Począwszy od drugiego kwartału 1990 r. zakup

przez system bankowy oprocentowanych, krótkoterminowych weksli skarbowych będzie jedyną formą finansowania

15. Następuje zniesienie nałożonych na banki obowiąz ­

przejściowych nadwyżek bieżących wydatków budżetu cen- .

ków stosowania uprzywilejowań i preferencji W · zakresie

tralnego nad jego dochodami . Strukturalny niedobór budże­

dostępu do kredytów, ich oprocentowania oraz warunków

tu będzie natomiast finansowany w drodze emisji obligacji

ich spłaty. Polityka preferencji i ulg kredytowych prowadzoskarbowych, nabywanych na zasadzie dobrowolności przez

na będzie przez rząd, a jej zakres wyznaczać będą możliwości

podmioty gospodarcze, banki handlowe oraz gospodarstwa

budżetu państwa. Udział banków w realizacji tej polityki

domowe.

polegać będzie na kapitalizowaniu części należnych odsetek.

12. W celu zabezpieczenia gospodarki przed automatyStworzy to warunki wprowadzenia większej przejrzystości

cznym zadłużaniem się budżetu w bankach przewiduje się

stosunków finansowo-pieniężnych oraz lepszego wykonydokonanie zmian w systemie . bankowej obsługi budżetu.

wania zadań stojących przed systemem bankowym . Pomocą

Począwszy od drugiego półrocza 1990 r. praktyka antycypaw spłacie należnego bankom oprocentowania objęci będą

cyjnego otwierania kredytów budżetowych oraz odrębnego

kredytobiorcy zaciągający nowe kredyty na następujące cele

ewidencjonowania wpływów i wydatków budżetowych za- finansowanie budownictwa mieszkaniowego,

stąpiona będzie zasadą prowadzenia - zarówno dla jedno- wdrażanie postępu biologicznego w rolnictwie,

stek budżetu centralnego, jak i budżetów terenowych - jednego rachunku bieżącego . Rozwiązanie takie uzależni wyso- zakup i zagospodarowanie nieruchomości rolnych,

kość ponoszonych wydatków budżetowych od wielkości

- zakup wózków i samochodów inwalidzkich przez inśrodków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach banwalidów.

kowych . W 1990 r. wprowadzone zostaną rozwiązania

Rozmiary tej pomocy ze strony państwa określone będą

systemowe eliminujące możliwość zadłużania się Funduszu

w ustawie budżetowej . Będzie ona polegać na spłacaniu ze

Obsługi Zadłużenia Zagranicznego w systemie bankowym.

środków budżetowych części należnego bankom oprocenRealizacja dyspozycji płatności dewizowych uzależniona

towania , a mianowicie

będzie od uprzedniego przekazania przez FOZZ równowartości złotowej tych środków na odpowiedni rachunek ban- w odniesieniu do kredytów mieszkaniowych oraz na

kowy.

zakup wózków i samochodów inwalidzkich - w wyso13. Prezes Narodowego Banku Polskiego i Minister

Finansów dokonają zawarcia w terminie do 31 marca 1990 r.

długoletniej umowy o spłatę zadłużenia państwa w banku

centralnym.

Polityka stopy procentowej i działalność

depozytowo-kredytowa

14. Stopa procentowa będzie w 1990 r. podstawowym

narzędziem zapewniającym zrównoważenie popytu na pieniądz z jego podażą, ochronę realnej wartości depozytów

terminowych, naturalne ograniczenie presji na kredyty ban kowe, a także wyższą atrakcyjność lokat złotowych niż

oszczędności w walutach obcych. W 1990 r. w stosunku do

kredytów oraz depozytów terminowych banki stosować

będą realnie dodatnią stopę procentową, tzn. stopę na

poziomie wyższym od przewidywanej na dany okres czasu

stopy inflacji. W związku z prognozowanymi znacznymi

wahaniami inflacji w ciągu roku stosowana będzie miesięcz­

na lub kwartalna stopa procentowa, z przyjęciem zasady

naliczania odsetek w okresach nie krótszych niż kwartał , jeżeli

dotychczas zawarte umowy nie stanowią inaczej. Naliczanie

odsetek odbywać się będzie metodą procentu składanego.

W umowach kredytowych banki zastrzegać będą możliwość

wielokrotnej zmiany oprocentowania w ciągu roku . Opro-

kości 32% należnego oprocentowania,

-

w odniesieniu do kredytów na postęp biologiczny w rolnictwie oraz zakup i zagospodarowanie nieruchomości

rolnych - w wysokości 20% należnego oprocentowania.

Uzyskanie środków z budżetu na pomoc w spłacie odsetek

będzie dla ban ków podstawę do zapewnienia

kredytów na wymienione cele. Ponadto w 1990 r. obowiązek

bieżących spłat oprocentowania od powyższych kredytów

będzie ograniczony do równowartości 40% należnych odsetek, a 60% będzie dopisywane do zadłużenia kredytobior ~

cy. Umożliwi to znaczne zmniejszenie bieżących obciążeń

finansowych i zarazem zapobiegać będzie spadkowi realnej

wartości zobowiązań w wyniku inflacji .

stanowić

16. W 1990 r. uporządkowany zostanie problem zadłużenia z tytułu udzielonych w przeszłości kredytów opro-

centowanych według stałych , zaniżonych stóp procentowych. Zgodnie z ustawą o uporządkowaniu stosunków

kredytowych postanowieni a umów kredytowych ustalające

oprocentowanie według takich stóp ulegają z mocy prawa

uchyleniu. W celu uniknięcia skokowego wzrostu obciążeń

finansowych kredytobiorców, wynikających z urealnienia

oprocentowan ia, w 1990 r. równowartość 60% kwoty należ­

nych odsetek będzie mogła być kapitalizowana przez banki,

powiększając stan zadłużenia oraz wysokość rat w następ-

-

nych latach. Niezależnie od tego kredytob iorcy, którzy zacią­

ust. 15,

otrzymają ze środków budżetowych pomoc w spłacie pozostałej części należnego bankom oprocentowania. Zasady

i zakres tej pomocy będą analogiczne jak w przypadku

kredytów nowo udzielanych, a jej tryb uzgodniony przez

Ministra Finansów z zainteresowanymi bankami .

95

Poz. 73

-

gnęli w przeszłości kredyty na cele wymienione w

17. Pol ityka kredytowa banków będzie uwzględniała

kształtowanie się zdolności kredytowej pożyczkobiorców

rozumianej jako zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami

w terminie umownym, przy czym w ocenie zdolności do

spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminie umownym będzie

się uwzględniać wszystkie, także długofalowe, efekty produkcyjne, koszty kredytowanego przedsięwzięcia oraz szczegól nie w rolnictwie, długość cyklu produkcyjnego (obrotu) .

Badając zdolność kredytową banki oceniać będą także

wywiązywanie się ze zobowiązań wobec wierzycieli oraz

dbałość o egzekwowanie należności z punktu widzenia

wpływu na utrzymanie płynności finansowej. Podobnie jak

dotychczas banki będą mogły - w zależności od stopnia

ryzyka wynikającego z oceny zdolności kredytowej kredytobiorców - różnicować warunki udzielania kredytów, w tym

także dotyczące wysokości oprocentowania i okresu spłaty .

Banki będą podejmować w tych sprawach decyzje samodzielnie i ponosić za nie pełną odpowiedzialność finansową.

18. Podjęte zost aną działania organizacyjno-ekonomiczne umożliwiające przejęcie kredytowania inwestycji centralnych przez Bank Gospodarstwa Krajowego z dniem 1 lipca

1990 r. Podstawowym źródłem kredytowania inwestycji

centralnych sukcesywnie stawać się będą długoterminowe

obligacje gwarantowane przez Skarb Państwa .

Oddziaływanie Narodowego Banku Polskiego na

kształtowanie podaży pieniądza

19. Działania Narodowego Banku Polskiego (NBP)

koncentrować się będą na kontroli podaży pieniądza , polity-

ce stoljlY procentowej oraz kursu walutowego. Narzędzia

oddziaływania NBP na system bankowy i rynek pieniężny

oraz paramet ry polityJ<i pieniężnej będą kształtowane w taki

sposób, aby jak najszybciej postępowała komercjalizacja

stosunków pieniężnych oraz elim inowane były ograniczenia

natury administracyjnej.

20. PrzyjmuJe się, że w 1990 r. podstawą akcji kredytowej banków komercyjnych będzie przyrost depozytów podmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych. NBP

udzielać będzie bankom kredytu refinansowego i redyskontowego. Rola kredytu refinansowego - udzielanego bankom w rach unku otwartym - ulegać będzie zmniejszeniu,

podobnie jak jego relacja do aktywów banków. W tym celu

wprowadzone zostaną następujące rozwiązania

-

zlikwidowany zostanie system kredytów refinansowych

o preferencyjnym oprocentowaniu; będzie to związane

z uchyleniem zawartych przez banki umów kredytowych, w części dotyczącej stosowania stałych , zaniżo­

nych stawek oprocentowania;

dokonana zostanie konwersja zadłużenia banków z tytu łu kredytów refinansowych w kredyty długoterminowe,

spłacane do końca 1 995 r. ;

-

refinansowan ie banków poprzez udzielanie kredytu

w rachunku otwartym ograniczone zostanie do pomocy

w razie przejściowego zagrożenia płynności.

Zakłada się , że ciężar refinansowania banków przesunięty

zostanie w 1990 r. na kredyt redyskontowy. Będzie on

udzielany przez N B P w drodze redyskonta zdyskontowanych

przez banki weksli towarowych wystawionych przez solidnych płatników i o terminach płatności nie przekraczających

trzech miesięcy . Stworzy to warunki do częściowego uzależ­

nienia emisji pieniądza od realnego pokrycia towarowego.

Czynnikiem zachęcającym banki do korzystania z tej formy

kredytu będzie jego niższe oprocentowanie w porównaniu

z kredytem refinansowym udzielanym w rachunku otwartym.

21. W zależności od kształtowania się sytuacji pienięż­

nej NBP będzie oddziaływał na wielkość podaży pieniądza

poprzez operacje sprzedaży i skupu krótkoterminowych weksli skarbowych. W sytuacji nadmiernej ekspansji kredytowej

weksle te będą oferowane bankom, a w razie niedostatecznych rozmiarów kredytowania - skupywane przez NBP od

banków. Skuteczne posługiwanie się tym narzędziem będzie

możliwe pod warunkiem ich odpowiednio atrakcyjnego

oprocentowania . Poziom tego oprocentowania będzie każ­

dorazowo uzgadniany przez Prezesa NBP i Ministra Finansów.

22. Przyjmuje się, że w razie potrzeby rozszerzenia akcji

kredytowej bądź zwiększenia płynności banków, NBP będzie

miał prawo zakupu obligacji banków mających pokrycie w

skapitalizowanych należnościach z tytułu zmiany oprocentowania kredytów udzielonych przed dniem 1 stycznia 1990 r.

23. Narodowy Bank Polski nie będzie stosował limitowania działalności kredytowej banków. W przypadku wystąpienia zagrożenia nadmierną podażą pieniądza, reglamentacja ilościowa będzie stosowana selektywnie; obejmować

będzie określoną grupę kredytów, np. kredyty długoter­

minowe.

24. System rezerwy obowiązkowej ulegnie uproszczeniu w wyniku wprowadzenia jednolitej stopy rezerwy od

depozytów płatnych na żądanie. Narodowy Bank Polski

prowadził będzie aktywną politykę rezerwy obowiązkowej ,

aby stała się ona znaczącym instrumentem kształtowania

rozmiarów działalności depozytowo-kredytowej banków.

25. Narodowy Bank Polski oddziaływać będzie na poziom stóp procentowych poprzez oprocentowanie kredytu

refinansowego i redyskontowego oraz dobrowolnych lokat

banków. Wysokość tego oprocentowania będzie określana

przez NBP co miesiąc lub co kwartał przy uwzględnieniu

podaży i popytu na pieniądz oraz aktualnej prognozowanej

na najbliższy okres inflacji. Oprocentowanie to będzie kształ­

towane w taki sposób, aby zachęcać banki do gromadzenia

depozytów pieniężnych oraz lokowania wolnych środków na

międzybankowym rynku pieniężnym. Oprocentowanie kredytu refinansowego powinno przekraczać stosowaną przez

-

banki komercyjną stopę procentową płaconą od depozytów

terminowych. Oprocentowanie lokat dobrowolnych banków

powinno być natomiast wyraźnie niższe i podwyższane do

atrakcyjnego dla banków poziomu jedynie w razie konieczności szybkiej reakcji na nadmierną ekspansję kredytową.

Narodowy Bank Polski przy refinansowaniu banków będzie

uwzględniał zamrożenie zasobów banków, powstałe w wyniku stosowanej ustawowej kapitalizacji odsetek od kredytów.

26. W celu zwiększenia ekonomicznego bezpieczeńst­

wa wkładów oszczędnościowych i lokat gromadzonych

w bankach podjęte zostaną działania, w ' wyniku których

relacja kapitału własnego banków do aktywów objętych

ryzykiem będzie ulegała zwiększeniu w następujący sposób

stycznia 1991 r. -

nie mniej niż 3%,

stycznia 1992 r. -

6%,

stycznia 1993 r. -

8%.

-

Poz. 73 i 74

płatniczych.

Podmioty gospodarcze będą zobowiązane do

niezwłocznego sprowadzania do kraju wpływów w walutach

obcych i do ich odsprzedaży bankom dewizowym. Importerzy będą mieli prawo zakupu walut wymienialnych w bankach dewizowych w celu wykonania zobowiązań z tytułu

importu. Nastąpi zniesienie odpisów dewizowych, przetargów walutowych oraz centralnych przydziałów dewiz. Śro­

dki zgromadzone na rachunkach odpisów dewizowych ich

właściciele będą mogli wykorzystać na import.

29. Kurs walutowy kształtowany będzie na poziomie

zapewniającym równowagę popytu na dewizy z ich podażą.

Będzie on ustalany przez Prezesa NBP w oparciu o zasady

określone przez Radę Ministrów. Prezes NBP ustalać będzie

sposób stosowania kursów, a także będzie miał prawo ustalić

maksymalne wysokości marż pobieranych przy kupnie

i sprzedaży walut obcych .

30. NBP zorganizuje system międzybankowych rozliczeń dewizowych. W ramach tego systemu banki dewizowe

27. W 1990 r. zapoczątkowane zostanie stosowanie

norm płynności. Banki zostaną zobowiązane do analizowania zsynchronizowania terminów wymagalności depozytów

z okresami ich zaangażowania w działalności kredytowej.

Polityka dewizowa i kursowa

28. Z początkiem 1990 r. wprowadzony zostanie jednolity kurs złotego w stosunku do walut wymienialnych,

który będzie stosowany dla wszystkich bieżących obrotów

będą zobowiązane do odsprzedaży Narodowemu Bankowi

Polskiemu części dewiz skupionych od podmiotów gos podarczych i będą miały prawo zakupu od NBP walut

wymienialnych w ilości wystarczającej dla realizacji popytu

zgłaszanego przez importerów.

31. W 1990 r. nie nastąpią zmiany w funkcjonowaniu

systemu rachunków walutowych ludności. Zapewnione bę­

dzie bezpieczeństwo wkładów na kontach walutowych oraz

swoboda dysponowania zgromadzonymi środkami. Utrzymany będzie wolny obrót walutowy między osobami fizycznymi.

74

UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 23 lutego 1990 r.

w sprawie planu Centralnego Funduszu Rozwoju Kultury na 1990 r.

§ 1. 1. Uchwala się plan dochodów i wydatków Centralnego Funduszu Rozwoju Kultury na 1990 r.

2. Plan dochodów i wydatków Centralnego Funduszu

Rozwoju Kultury określa załącznik nr 1 do uchwały .

3. Plan dotacji z tego Funduszu dla wojewódzkich

funduszy rozwoju kultury określa załącznik nr 2 do uchwały .

§ 2. Upoważnia się Ministra Kultury i Sztuki do podziału

kwot nie rozdzielonych wydatków.

§ 3. Upoważnia się Ministra Kultury i Sztuki do dokonywania, w wypadkach uzasadnionych potrzebami rozwoju

kultury, zmian w planowanych wydatkach Centralnego Funduszu Rozwoju Kultury.