Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 18 listopada 1988 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać pracownie rentgenowskie, oraz zasad pracy związanej z posługiwaniem się aparatami rentgenowskimi.

§ 2. Użyte w zarządzeniu określenia oznaczają

powierzchni pomieszczeń, w których zainstalowane _ są

1) .pracownia rentgenowska - pomieszczenie lub zespól

aparaty . rentgenowskie.

pomieszczeń składający się co najmniej z jednego

gabinetu rentgenowskiego i pomieszczeń pomocni§ 6. Powierzchnia pomieszczenia, w którym zainsta·

. czych, w ' których wykonuje się prace z _zastosowa- lowany jest terapeulyczny' aparat rentgenowski, nie może

niem żródeł ' promientowania rentgenowskiego,

być mniejsza niż 20 m% w razie stosowania te{apii głębo·

kiejoraz 15 m2 w razie stosowania. terapii kontaktowej

2) gabinet rentgenowski

pomiesiczenie pracowni

rentgenowskiej, w którym zainstalowano na -o stale i powłerzchniowej.

. aparat rentgenowski wykorzystywany do . celów me§ 7. I.. Powierzchnia' pomieszczenia, w którym zadycznych, naukowo-badawczych lub przemysłowych, -instalowany jest na ' stałe przemysłowy aparat rentgenow3j apa.r at rentgenowski - . -zestaw urządzeń składający

ski, nie może być mniejsza niż 20 m 2•

się z aparatury przeznaczonej do wytwarzania i wy2. Powierzchnia poll'iieszczenia, w którym zainstalokorzystywania promieniowania rentgenowskiego.

wany jest aparat rentgenowski do badań strukturalnych, ·

§ 3. Pracownie rentgenowskie nalefy wyposażać w

nie może być mniejsza niż 10 m!, a na każdy 'następny

takie urządzenia ochronne i zabezpieczające oraz takorgaaparat należy przewidzieć dodatkow.o 5 m2 •

nizowae w ąich pracę, abY dawki promieniowania jonizu3. Przepisu ust. 1 nie stosuje srę, jeżeli przemysłowy

jącego otrzymywane przez osoby zatrudnione w pracowni

i w pomieszczeniach przyległych, a także przez osoby aparat rentgenowski, zainstalowany tla stałe, posiada

urządzenia ochronne, które zabezpieczają przed wyprowaprzebywające w sąsiedztwie, były tak małe, jak tylko jest

dzaniem

wiązki promieniowania pierwotnego poza obręb

to osiągalne, a w ż'adńym razie nie , przekraczały dawek

aparatu oraZ gwarantują moce dawek wo'kół aparatu,

granicznych, określonych w przepisach odrębnych.

które dla osób zatrudnionych nie spowodują przekroczenia

§ .4. I. Ściany i stropy gabinetów rentgenowskich

wartości dawki granicznej.

nie ' mogą przylegać do pomieszczeń mieszkalnych, z wy4. W razie, używania aparatów rentgenowskich wy

jątkiem gabinetów rentgenowskich prywatnych, przylegałącznie do celów naukowo-badawCzych, wymagania okreś­

jących do pomieszczeiL mieszkalnych użytkowanych przez

ldjące minimalne powierzchnie pomieszczeń, w których

właściciela' aparatu

'

aparaty te . są zainstalowane, mają zastosowanie .tylko do

2. Ściany i stropy gabinetów ' rentgenowskich -w szpiaparatów wYmienionych w ust. 2.

talach nie mogą przylegać do sal. w których przebywają ,

§ ,8. 1. Pracownie rentgenowskie wyposażone w apanoworodki lub kobiety ciężarne.

raty rentgenowskie z wydzieloną rozdzielnicą lub sterow3. Do chorych przebywających w szpitalach na salach

nią powinny posiadać wydzieloną nastaWnię, Dopuszcia

przylegających do ' gabinetu rentgenowskiego stosuje się

się sterowanie aparatem rentgenowskim z korytarza będą­

wartości dawek granicznych promieniowania joniz~jącego

cego Ciągiem komunikacyjnym, przeznaczonym tylko dla

. dla osób Rrzebywających w sąsiedztwie żródeł promieniopracowników.

wan!a jonizującego, określonych w przepisach odrębnych.

2. W pracowniach ' rentgenowskich, wyposażonych w .

§ . 5. I. Powierzchnia pomieszczenia, w którym zain·

aparaty ' rentg'bnowskie 'do badań mammograficznych,

stalowany jest diagnosty'c zny aparat rentgenowski 6' jedaparaty dentystyczne,- apar~ty jezdne, przewożne i przenym. stanowisku pracy, .Z zastrzeżeniem ' przepisów ust.

nośne lub w inne aparaty rentgenowskie posiadające ru2

2-4, nie może być mniejsza niż 20 lń . Na 'kawe następne

chomy

przewód z przyciskiem do włączania ekspozycji,

stanowisko pracy należy przewidzieć dodatkowo co najnastawnia

może być zi;lstąpiona przez parawan ochronny

~niej tO m!.

.

.

§ 9. I. Gabinety rentgenowskie diagnostyczne - i te2. Powierzchnia pomies~czenia, w którym zainstalorapeutyczne powinny mieć zainstalowaną mechaniczną

wany jest aparat rentgenowski do wykonywania badall

wentylację ' nawiewno-wyciągową. zapewniającą co najnaczyniowych, nie może być mniejsza . niż 30 m2•

mniej 6-krótną wymianę powietrza na godzinę,

3. Powierzchnia p~mieszczepia. w którym zainstalowany jest dentystyczny lub mammograficzny aparat renl-2. Samodzielny dentystyczny ' lub mammograficzny

genowski. nie może być mniejsza niż 10 m 2, ' a na każdy

gabinet rentgenowski może mieć tylko wentylację grawInastępny aparat należy dodatkowo przewidzieć 5 m!.

tacyjną·

1986 r. -

;

§ !O. W gabinetach rentgenowskich, w których aparal y rentgenowskie są używane do celów niemedycznych,

powinna być zainstalowanI! w€ntylacja grawitacyjna .

2. Gabinety stomatologiczne wyposażone w aparaty·

rentgenowskie sprzężone z fotelem dentystycznym po-o

winny spełnia ć wymagania określone dla pracowni rent§ 11 . 1. Aparaty I entgenowskie diagnostycZne po - - genowskich wyposażonych w aparaty rentgenowskie dentystyczne.

wInny być tak zainstalowane, . aby przy rutynowych ' ba3. Gabinety rentgenowskie. w których używane są

daniach odległość żródła promieniowania (ogniska lampy)

aparaty z przystawką małoobrazkową. powinny spełniać

od najbliższej ściany wynosiła co najmniej 1.5 m oraz

wymagania określone dla diagnostycznych pracowni renta by oś wiązki. promieniowania pierwotnego była oddalona

genowskich .

ód najbliższej ś ciany' co najmnie] o 1.5 m. a wiązka nie

była kierowana w stronę nastawni i drzwi. W

stronę ­

§ 1'7. W gabinecie rentgenowskim z oświetleniem

okIen można skierować wiązkę tylko wówczas. gdy ńie ' naturalnym. w któr~ wykonuje się prześwietlenia bez,

spowoduje to możliwości napromieniowanię osób znajdu'- zastosowania toru wizyjnego. powinna istnieć możliwość

jących SIę na zewnątrz budynku.

całkowitego zasłonięcia ' okien. a 'Z zastosowaniem toru ·

wizyjnego - możliwość przysłonięcia' okien.

2. Terapeutyczny aparat rentgenowski powinien być

zcll1stalowany w t,\kj sposób, aby do chorego byl zapew§ 18 . . 1. Ambulanse rentgenowskie mogą być używa­

niony swobodny dost ę p c o najmniej z trzech stron . .

ne tylko do przeprowadr:ania badań profilaktycznych w

§ 12. W

gabinetach rentgenowskich nie należy miejscowościach. w których ze względu na małą liczbę ludności instalowanie aparatu rentgenowskiego małoobraiko­

unlleszczac sprzętów ani urządzeń nie związanych z dziawego lub przystawki małoobrazkowej jest nieuzasadnione.

łanIe m aparatów ren.tgenowskich lub z wykonywanymi

cz y nnOściami.

- 2. Ambulans rentgenowski może być dopuszczony do

eksploatacje jeżeli w promieniu ) m od ogniska .lampy

§ 13. 1. Gabinety rentgenowskie z aparatami rentrentgenowskiej; przy całkowicie zasłoniętym . okienku

genowskimi wykorzystywanymi do celów terapeutycznych.

do badań strukturalnych oraz do napromieniowania dla · oraz stosowanych maksymalnych parametrach pracy lampy. moc dawki nie_ przekracza 7.17 nA/kg (100 mR1h) ,

celów przemysłowych i naukowo-badawczych, powinny

byc wyposażoDf~ w ostrzegawczą sygnalizację świetlną,

§ 19. I. Powierzchnia ciemni ' rentgenowskiej ciemumieszczoną ' przy drzwiach do gabinetu rentgenowskiego.

nej. w kterej pracuje jedna osoba. powinna ~ynosić co ·

wskazującąwłączdnie wysokiego napięcia na lampę rentnajmniej 12 m2 • z tym że dla każdej następnej osoby nagenowską ·

leży dodatkowo przewidzieć co najmniej 3 m!.

. 2. W gabinetach wyposażonych . w aparaty rentge2 . . Instalacja elektryczna w mokrej ciemni rentgenow.nowskie . wykorzystywane do innych celów niż wymie- skiej ciemnej. z wyjątkiem oświetlenia górnego. powinna

nione w ust. I. ostrzegawcza sygnalizacja świetlna umieszbyć zasilana prądem o napięciu 24 V. Wszy.s tkie odbiorczona przy drzwiach do gabinetu powinna być włączana

niki energii elektrycznej w takiej ciemni powinny być

równocześnie z włączeniem wyłącznika sieciowego z rozprzystosowane do zasilania prądem o napięciu 24 V.

dzielnicy ąparatu .

3, 'Pomieszczenia ciemni rentgenowskiej powinny być

wyposażone w wentylację nawiewno-wyciągową..: zapew3.' Drzwi do gabinetów wymienionych w ust. I. z wyniającą co najmniej 3-krotną wymianę powietrza na gojątkiem gabinetów wypos(lżonychw aparaty rentgenowskie do terapii powierzchniowej i kontaktowej. do badań

dzinę ·

strukturalnych i w inne aparaty o napięciach p_oniże]

4. Przepisów ust. ) i 2 · nie stosuje się do pomieszczeń

150 kV. powinny mieć urządzenia powodujące przerwę

z zainstalowanymi automatycznymi urządzeniami do wy· .

(blokadę) w obwodzie włączającym wysokie napięcie przy

woływania i utrwalania filniów .

dzwiach nle zamkniętych. Otwieranie drzwi powinno byt

§ 20. L Zabrania się stosowania do celów medyczmożliwe od wewnątrz i -od zewnątrz pomieszczenia.

nych p6Halowych aparatów rentgenowskich.

§ 14. 1. W . jednym gabinecie rentg·e nowskim. z wy2. W siczególnie uzasadnionych przypadkach właści­

jątkiem rentgenowskich gabinetów qentystyc:z;nych. równowy

państwowy wojewódzki inspektor sanitarny może wycześnie nie może być czynnych więcej niż jeden aparat

razić zgodę na stosowanie do celów medycznych półtaJo·

rentgenowski.

wych aparatów rentgenowskich dentystycznych oraz prze-'

2. Jeżeli w gabinecie są czynne równocześnie dwa

wożnych. jezdnych lub przenośnych .

lub. wi~cej rentgenowskie aparaty den1ystyczne. aparaty

§ 2.1. Długość ruchomego przewodu z przyciskiem

te powinny być oddzielone parawanami lub ściankami

do zdalnego wyzwalania ekSpozycji przy aparatach mamochronnymi w ~aki sposób. aby wykluczyć llilpromieniowanie osób przy innym aparacie oraz pozostałych osób mograficznych. dentystycznych. jezdnych. przewoźnych.

przenośnych i . innych powinna wynosić co najmniej ·3 m_

przebywających w. tym czasi~ w gabinecie rentgęnowskim---§ 22. 1. Aparaty rentgeno'rsk~e małoobrazltowepo­

§ 15. ·Pracownle rentgenowskie terapeutyczne i diagwinny

być zaopatrzone w kabiny ochronne. w których

nostyczne po-winn,y mieć urządzenia umożliwiające w cuwyłącznik dzwiowy nie po~wala na w.łączenie wysokiego '

sie ekspozycji obserwowanie chorego z nastawni oraz

umożliwiają(;e

gabinetem.

łączność

głosową

pomiędzy

nastawnią

-

CI

napięcia ~y niedokładnie zamkniętych dr~wiach.

2. Osłony ochronne przed promieniowa~iem , pierwotnym I rozproszonym dla aparatu. rentgenowskiego mąło·ob.razkowego powinny być tak obliczone. aby używanie

osłon osobistych przez obsługę było zbędne.

.

.

.

§ 16. I. Pomleszczeme, w którym na stałe zainstalowano jewny. przewoiny łub przenośny aparat rentgenowslt,J. powinno spehiiać Wymilgania określone dla ruag§. 2:ł. 1. . Przyrządy wskaźnikowe do kontroli paranos:tyczny<;;hpracowni rentgenows~ich. z tym że dopuszczaln~ lest obnizełlie rWnimalnej powieuchni gabinetu. · Uletfów prący W apal'atachr-entgenowsJtich za~l>talQwa­

do 15Ja~ .Izainstruowilnie · westyłacji o w~gal)lacb :po­

nycttw .pqmies.~zeniąchzaciemniQnYch powinny być pO(ł­

danych w .~ '9' ust. 2.

św~l~e .lub. JDieć s~oświ~ące skałe.

t..fonitor Polski Nr 32

rać

-

48S

skich. które mają ekrany nie sprzężone z kołpakiem lub

głowicą·

§ 25. 1. Aparaty rentgenowskie stosowane do prześwietleń

powinny być

wyposażone

w

urządZ€. nia

nie. po-

zwalające na zmniejszenie odległości pomiędzy ogniskiem

ląmpy a powierzchnią ciała badanej osoby poniżej 35 cm.

2. W aparatach r~ntgenowskich ze wzmacniaczem

obrazu • . stosowanych w chirurgii. w których pole wiązki

użytecznej nie jest większe niż ;300 cm 2 • minimalna odleg. /ość. o której mowa w ust. 1. moze wynosić 20 cm.

§ 26. Aparaty rentgenowskie dentystyczne. przezna ·

czone tylko do zdjęć z błoną rentgenowską umieszczoną

wewnątrz jamy ustnej. powinny być wyposażone w ,stale

ograniczniki. nie pozwalające ha zmniejszenie odległości

pomiędzy ogniskiem a skórą do wartości mniejsze j niż

20 cm dla !zestawów o napięciu wyższym niż 60 kV .

§ 27. Aparaty rentgenowskie do terapii powinny być

wyposażone

w zestawy tubusów.

rentgenowskich diagnostycznych. z wyjątkiem wymienionych w ust. 2 •. powinna być

przewidziana możliwość sŁosowania filtrów dodatkowych.

l1stalających . dla określonych napięć na~tępującą filtracj ę

całkowitą

'

I) do 80 k V

- 2 mm Al.

2) od 81 kV do 100 ky

3 mm Al.

3) od 101 kV do 125 kV

- 4 mm .Al.

4) powyżej 125 kV

- 5 mm Al.

§ 28.

1. W ' aparatach

2. Filtracja całkowita głowic i kołpaków aparatów do

mammografii dla odpowiednich napięć powinna .wynosić.

1) do 40 kV

2)

Poz. 295

2. Samoświecące skale i wskaźniki nie mogą zawie- · ctwartej ' przesłonie na ekranie powinIen pozostać margisubstancji promieniotwórczych.

nes o szerokosci 5 mm ni~ objęty użyteczną wiązką pro§ 24. Zabrania się stosowania aparatów rentgenow-

;

-

powyżej 40

.;:- 0.5 mm Al.

kV . - 1.0 mm Al.

- 3. W razie wątpli~oŚCi co do wartości filtracji włas­

nej lampy rentgenowskiej. przyjmuje się. że wynosi ona

dla lampy do aparatu stosowanego do mammografii

9.5 mm AL a dla pożostałych lamp -'- 1 mm Al.

4. Jeżeli w aparacie rentgenowskim jakość promienibwania rentgrulowskiego jest regulowana innymi metodami niż filtracja. dopuszcza się stosowanie mniejszej filtracji całkowitej. pod warunkiem że jakość promieniowa nia będzie .taka. jak z zastosowaniem filtrów dodatkowych.

§ 29. 1. Aparaty rentgenowskie terapeutyczne, z wy·

jątkiem aparatów wyposażonych

lampy . z wysuniętll

anodą.

w

powinny mieć komplet wymiennych filtrów .

.

2. Oznaczenie grubości filtru powinno być . widoczne

po jego założeniu w uchwycie kołpaka (głowicy) i sygnali zowane na ' rozdzielnicy. ,

3. Aparaty powinny mieć zabezpieczenie \Nyklucza jące możliwoś ć włączenia · wysokiego napięcia bez , założo ;

nego filtrU.

4. Dopuszcza się stosowanie ramki bez filtru dla wykon.ania celowego. napromieniania promieniowaniem niefiltrowanym .

§30. 1. Aparaty rentgenowskie do p.rześwietleń bez

elektronowych :wzmacniaczy obrazu powinny być wyposażone w nastawcze ograniczniki umożliwiające , regulację

szerokości wiązki użytecznej promieniowania w czasie

prześwietlania. z tym że pr2;y maksymalnym oddaleniu

ekranu od lampy rentgenowskiej oraz przy maksymalnie

I .

.

miimiowania .

2. Przy nastawieniu najmniejszego możliw ego rozwarcia ogrankznika. jeżeli nie przewiduje się pełnego zas.ło­

nięcia ogniska lampY rentgenowskiej. minimalne odległości między krawędziami przesłony nie powinny

być

większe niż 5 mm .

.

.

§ 31. Kołpaki i gł owice diagnostycznych aparatów

rentgenowskich. z ' wyj ą tkiem aparatów dentystycznych.

powimi.y być wyposażone w wiejoszczelinowe przesłony

głębinowe z celownikiem świetlnym _ W odległości l m

od ogniska położenie krawędzi wiązki świetlnej powinno

pokrywać się z położeniem krawędzi w i ązki promieniowania rentgenowskiego z dokładnością do l cm we wszystkich położeniach lampy.

§ 32. Aparaty rentgenowskie dentystyczne powinny

być

wyposażone

zamontowane na stałe pierścienie

promieniowania. tak aby średnica

wiązki w płaszczyźnie końca ogranicznika nie była wi ęk­

sza niż 5 cm.

ograniczające

w

wiązkę

§ 33. Aparaty rentgenowskie terapeutyczne Q napię- '

ciu znamionowym wyższym niż 150 kV powinny mieć

możliwość zdalnego z a słaniania

i odsłaniania ok,ienka

źródła promieniowanIa.

§ 34. W aparacie rentgenowskim i,erapeutycznym

powinno być zainstalowane urządzenie wskazujące podczas ekspozycji wartość natężenia prądu i napięcia na

lampie rentgenowskiej. a także czas promieniowania lub

dawkę ekspozycyjną .

~ 35. 1. W aparatach rentgenowskich bez toru wizyjnego. stosowanych do prześwietleń. maksymalne natę­

żenie prądu lampy rentgenowskiej nie powip.no przekracżać 3 mA. a w aparatach z zainstalowanym torem wizyjnym :- 1.5 mA. .

2. W aparatach" śtosowanych do prześwietl eń powinno być zainstalowane urządzenie wskazujące wal toś ć natężenia prądu i · napięcia na lampie rentgenowskiej.

3. Żasilacz wysokiego napięcia powinien mieć przycisk powodujący zamknięcie obwodu w pozycji wciśnię­

tej lub . powinien mieć wbudowany przyrząd do ograniczania czasu prześwietlenia . który ·to przyrz.ąd, nie później

niż p'o ' 5 ' minutach ekspozycji. daje sygnał d~więkowy.

trwający do chwili oąłączellia od lampy wysokiego n.:łpięcia .

§ 36. Maksymaln y czas ekspozyc ji w aparatach rentgenowskich dentystycznych ni e ' powinien przekraczać

5 sekund.

'§ 37. Lampy rentgenowskie mogą być używane jedynie w kołpakach, głowicach l\lb w innych urządzeniach

tak zabezpieczających przed promieniowaniem ubocznym.

aby przy całkowicie' zaSłoniętym okienku oraz przy zna·

mionowej wartości wysokiego napięcia na lampie i przy

natężeniu prądu przewidzianym dla obciążenia ciągłego

moc dawki promieniowania nie przekraczała

1) dla diagnostyki w promieniu l m od ogniska lampy

rentgenowskiej - 7,17 nA/kg (100 mR/h) ,

2}

,

dla terapii kontaktowej i powierzchniowej przy na od powierzchn i

.· pi!ęciachdo 60 kV. w od legł ości 5 cm

kołpaka- 7,17 . nA/kg (100 mR /h) .

3) dla. te r.a pii przy napięciach do 150 kV. z wyjątki~m

okre ś lonym w pkt . 2, w ·promieniu 'I m od ogniska

lampy rentgenowskiej - ~·. 17nJVk9 (100 :mR/h).

Monitor Polski Nr 32 .

-

-486

Poz . 295

4) dla terapii przy napięciach powyżej 150kV. w pro-

osłony

mieniu T m od ogniska lampy rentgenowskiej 71.7 nA/kg (1000 mR/h) ,

5) dla badań mikrostruktury materiałów i analizy spektralriej, w odległości 5 cm od powierzchni kąłpaka,

głowicy lub innego urządzenia zabezpieczającego1.79 nA/kg (25 mR/h);

.

,

6) dla defektoskopii przy napięciach do 150 kV, w promieniu 1 m od ogniska lampy rentgenowskiej - ,

7,17 ' nAJkg (100 mR/h) ,

7) dla defektoskopii pI;zy napięciach powyżej 150 kV, w

pr'o mieniu l m od ogniska lampy rentgenowskiej 71.7 nA/kg (1000 mR/h) . '

wartości

na gonady, o He nie . zmniejSzy to diagnostycznej

obrazu.

§44. 1. Podczas wykonywania zdjęć zębów mm po- .

trzymany przez osobę badaną lub umocowany

w odpowiednim przyrządzie.

~

2. Podczas wykonywania zdjęć zębów pacjentpowinien być ubrany w fartuch ochronny z gumy ołowiowej,

założony wysoko P9d szyję .

'

§ 45. Prześwietlenia

rentgenowskie powinny być

wykonywa!1e w miarę , możliwości przy użyciu 'aparatów

rentgenowskich wyposażonych w elektronowe _wzmacniacze oQrazuoraz w tor wizyjny; nie dotyczy to badań rentgenowsKich naczyniowych oraz podczas żabiegów chirur§ 38. 1. W .aparatach rentgenowskich wyposażonych

gicznych, które należy wykonywać wyłącznie za pomocą

w- urządzenia zawierające lampy· eiektronowe . ubocznie aparatów Wyposa_żonych w elektronowe wzmacniacze

wytwarzające promieniowanie rentgenowskie średnia moc

cbrazu ora~ w tor wizyjny.

dawki ekspozycyjnej ubocznego promieniowęnia nie po§ 46. Badania rentgenowskie u dzieci do 14 latrwinna prżekraczać 35,8 pA/kg (0,5 mR/h) w oqległości

z wyjątkiem badań wykonywanych aparatemd.entystycz5 cm od zewnętr~nych es/on tych urządzeń.

uym n.lb W sytuacjach szczególnych - aparatem jezdnym,

2. Dla innych urządzeń wytwarzających uboczne pro.

należy wykonywać aparatami z układem wySokiego napię­

mieniowanie. rentgenowskie lub zawierających lampy cia sześcioprostownikowym lub dwunastoprostownikowym

ubocznie wytwa r zające takie promieniowanie średnia moc

oraz zelektronieznym wzmacniaczęm obrazu i torem widawki ekspozycyjnej w odległości 5 cm od powierzchni _ zyjnym.

oslon i obudów nie powinna przekraczać 1,43 nA/kg

§ 47. Do wstrzykiwania środka cieniującego podcżas

(20 mR/h). a w miejscach łatwo dostępnych 143,3 pA/kg

ekspozycji rentgenowskiej należy stosować wstrzykiwacz

(i mR/h) .

.

.

zdalnie sterowany.

.

§ 39. 1. Pracownie rentgenowskie powinny być wy·

§ _48:. 1. Pocl'czas wykonywania zdjęć rentgenowskich

posażone w sprzęt ochronny zabezpieczający przed proprzy

łóżku - ~horego

pomieszczenie powinny opuscu

mieniowaniem rentgenowskim stosownie do rodzaju zainstalowanych aparatów rentgenowskich i rodzaju wyko- wszystkie osoby, ! wyjątkiem osoby badanej oraz osoby

wykonującej ekspo~ycję .

nywanych badań.

.

.

2. W przypadkach wyjątkowo uzasadnionych mog"

2; W przypadku aparatów rentgenowskich diagnopozostać w · tym pomieszczeniu chorzy · dorośli, z tym że

stycznych sprzęt ochronny stanowią: komplet osłon będą·

cych firmowym wyposażeniem aparatu, katedra, fartuchy ' wiązkę pierwotną ·pron1ieniowania należy skierować w

tak!-.s(lOsób, aby n.0 obejmowała ona tych chorych.

i rękawice z gumy ołowiowej oraz komplet osłpn na

9onad y.

.

§ 49. 1. W pracowni rentgenowsk~ej do terapii głę ­

bokiej podczas ekspozycji może przebywać tylko · osoba

3. Osłony na gomldy powinny być wykonane .z mapoddana zabiegowi.

_

. teriału o równoważniku minimum 1,0 mm Pb.

2.

W

innych

pracowniach

rentgenowskich

niż wy ·

4. Spr.zęt ochrbrfil.y, o którym mowa w ust. t i 2, pomienione w ust. 1 podczas ekspozycji oprócz ·osoby ba. wi~lien(jdpowiadać wymaganiom określonym. w przepic

danej lub poddanej zabiegowi' mogą . przebywać tylko

sach odrębnych i ustalonym w tym zakresie normom.

osoby, które wykonują czynności bezpośrednio związane

'- § 40. Stojaki do zdjęć powinny być ,wyposażone w

z wykC)nywaniem badania lub zabiegiem, z · tYm że takich

filrtuszkiochronne z' gumy ołowiowej o równowazniku

czynńości nie mogą wykonyV{ać kobiety w Ciąży.

ołowiu co najmniej 0,5 mm · Pb.

'

§ 50. Przy_ka~dym badaniu rentgenowskim niemowIą~

,

§ 41. Ekrany rentgenowskie · powinny być wypo~a­

należy używać bobiksów lub innych urządzeń do unierużone w szybę ochronną o równoważniku ołowiu wynoszą ­

chamianfa.

.

cym- co najmniej

§ . 51. 1. Jeżeli Vi czasie · wykonywaniaprześwietle­

1) · 2 mm Pbprzy napięciach do 125 kV,

Ilia lub zdjęcia zachodzi 'konieczność podtrzymania pacjEm.2)3 mm Pb przy napięciach od 126 kV do 150 kV,

ta, czynności te powinna wykonywać osoba, która w cza ;

3) dodatkowo 0,1 mm Pb '-na każde 10 kV powyżej

!iie swej -pracy nie jest n'arażona na działanie promienio150 kV.

wania jonizującego, ukończyła 18. lat j nie jest w . ciąży.

_

,

§ 42. W czasie prześwietlenia pacjenta w pozycji

2. Osoba, o której mowa w ust. l, powinna być leżącej, z tego boku ekranu, gdzie zriajdują się osoby

ubrana w fartuch i rękawice ochronne.

obsługujące, należy umiesz(;zać fartuszek ochronny

3, Ordynatorzy w szpitalach są obowiązani organizo§ · 43.1. Przy każdym napromieniowan~u pacjentów,

wać pracę w taki sposób, . aby osoby podtrzy~ujące · paa w szczególności kobiet ciężarnych i osób w wieku do

cjentóww czasie wykonywania prze5wietlenia lub zdjęcia

ialat. należy sŁosować osłony na części ciała nie objęte

stale się zmieniały.

.

wiązką pierwotną. lecz narażone na promieniowanie ubocz4. W.lecznictwie ambulatoryjnym czynność, () której

i rozproszone.

_mowa w ust. L.może wykonywać członek rodZiny pacj~n_2. Przy badaniu rentgenowskim, gdy zachodzi możlita . Iub inna osoba, .gdy nie ma ku temu żadnyc;hprzeCiwwość ' objęcia pierwotną · wiązką ,promieniowania goniłd wskazali.

-. ' .

.

pacjentów -łub gq.y mogą być one narażone na istQtne ·

§ 52. Wokół przemysłowych - aparatów rentgenow- ·

-, nł~ŻeJ'lte ·promieniowłlilia roeproszoliego. należy stosowac • skich użytkowanycłl ,pęza cpracownill - ri.leży - każdorazowo

-

ne

.

wińien być

ustalić

i oznakować w sposób wyrafny granice obszarów,

w których w czasie pracy ' aparatu istnieje możliwość

otrzymania dawki ' przekracżającej ' dawkę graniczną dla

~~

Poz. 295 i 296

487 -

'

,

1) zatrudnionych w warunkach narażenia na promienio-

wanie jonizujące,

2) prźebYwających

w ' sąsiedztwie aparatu rentgenowskiego.

§' 53. 1. Osobą odpowiedzialną za stan ochrony

przed promieniowaniem jonizującym w pracowni rentgenowskiej jest kierównik pracowni, który wykonuje obowiązki w tym, zakresie przy pomocy inspektora ochrony

radiologicznej.

2. Inspektorem ochrony radiologicznej w pracowni

rentgenowskiej może być wyłącznie osoba, która ma co

najmniej średnie wykształcenie i roczny staż pracy przy

żródłach promieniowania jonizującego oraz uzyskała kwa,lifikacje uprawniające do pełnienia funkcji osoby odpowiedzialnej za stan ochrony przed promieniowaniem jon,i zUjącym, w pracowniach rentgenowskich.

3. Kierownik pracowni rentgenowskiej powinien miec

kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska osoby

odpowiedzialnej za stan ochrony radiologicznej przed promieniowaniem jonizującym w pracowniach rentgenowskicp.

§ 54. 1. 'W każdej pracowni rentgenowskiej powinna

znajdować się, instrukcja pracy ze źródłami promieniowanra jonizującego, ustalająca szczegółowe postępowanie w

zakresie ochrony radiologieznE!j, opracowana przez kierownika pracowni oraz zatwierdzona przez właściwego pań­

stwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

2. Instrukcja wymieniona w ust. 1 powinna , określać

również zakres czynności iaspektora ochrony radiologicz~

' nej Vi pracowni rentgenowskiej.

'

I

3. Z treścią instrukcji należy zapoZnać " wszystkich

pracowników pracowni rentgenowskiej.

§ 55. W każdej pracowni rentgenowskiej powinny

znajdować się w oryginale lub uwierzytelnionych od.pisach

l) plan sytuacyjny ,pracowni (gabinetu) wraz z opisem

zastosowanych osłon stałych, zatwierdzony przez

właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora

sanitarnego przy wydawaniu zezwolenia na ,jej uru,

chomienie,

' 2) dokumentacja techniczna dotycząca budowy, działania,

montażu, naprawy i obsługi aparatów rentgenowskich,

w tym także urządzeń sygnalizacyjnych i blokujących,

3) dokumentacja dotycząca aparatury dozymetrycznej,

4) protokoły pokontrolne ' Pdnstwowej Inspekcji Sanitarnej oraz protokoły pomigrów dozymetrycznych,wykonywanych przez inspektora ochrony radiologicznej

w pracowni rentgenowskiej,

5) instrukcja, o której mowa w § 54 ust. 1.

6) zbiór prze'p isów prawnych ' dotyczących zasad stosowania żródeł piomieniowr.nia jonizującego,

7) ewidencja

a) osób zatrudnionych w pracowni rentgenowskiej.

, b) dawek otrzymywanych przez pracowników.

§ 56. l. U pracowników obsługujących i naprawiających aparaty rentgenowskie oraz u osób, które z racji

wykonywanych czynności przebywają Vi gabinecie rentgenowskim podczas ekspozycji. pomiary indywidualnych

dawek promieniowania jonizującego prowadzi Instytut

Medycyny ' Pracy im. prof. dra J, Nofera.

2. W razie równoczesnego narażenia osób, o których

mowa w ust. 1. na promieniowanie rentgenowskie oraz ,

na inne rodzaje promieniowania jonizującego, pomiary

indyWidualnych dawek ' promieniowania jonizującego prowadzi Centralne Laboratorium OC9rony , Radiologicznej

w Warszawie.

§ 57, ~ Właściwy terenowo państwowy wojewódzkI

inspektor sanitarny w wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach może 'wyrazić zgodę na czasowe odstępstwo od

określonych w zarządzeniu wymogów dla pracowni rentgenowskich i aparatów rentgenowskich, pod warunkiem

że nie spowoduje to pr2;ekroczenia dawek granicznych

dla osób zatrudnionych, określonych przepisami odręb­

nymi.

§ 58. Traci moc zarządzenie Ministra ZdroWia i Opieki Społecznej oraz Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej z dnia 15 grudnia 1969 r. w

sprawie największych' dopuszczalnych dawek ' p'r omieniowania jonizującego oraz innych wskaźników ' z , zakresu

ochrony przed promieniowaniem (Monitor Pqlski z 1970 t

Nr l,·Poz. 7).

§ 59. Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni

od dnia ogłoszenia.

Minister Zdrówia i Opieki Społecznej: l. Planeta-Małecka ,

296

ZARZĄDZENIE

PREZESA

POLS~IEGO

I(:OMITETU NORMALIZACJI, MIAR I JAKOSCI

z dnia 27 października 1988 r.

zmieniające zarządzenie w sprawie określeęia trybupostępowanła - w Zakr~sie prze~t.. zegania prawa

.

probierczego - z przedmiotami z metali szlachetnych sprowadzanymi z zagralllcy lub wywożonymi zagranicę.

Na podstawie art. 10 4st. 3 ustawy z dnia 29 czerwca

Prawo probiercze (Dz. U, Nr 39,· poz. 173) zarządza się, co następuje

.

1962 r. -

Nr 43, poz. 216) 'w § 7 wyrazy "chyba że zachodzi wątpli·

wośĆ ' co do legalno ści ich przywozu; w przypadku takim

zgłaszający

skreślasię.

powinien

"

udowodnić .' legalność , przywozu"

"

W ~arządzeniu Prezesa Gł9w~ego Urzędu rviiar

§ 2; 2arządzen ie wchodzi w ży~ie po upływie 14 dni

z dnia 15 maja 1963 r, w sprawie określenia trybu postę­ od dnia oQłoszenia ,

'

.

powania - w zakresie przestrzegania prawa probierczego ~ .z przedllli'otami ż ' metali szlachetnych sprowadzanymi , Prezes' Pcilskiego Kemitetu Normalizacji, Miar , i Jakości

,z ' zagraniCy ,lub wywożonymi Za grańfćę ' (Monitor ' Polski

.

", ' -.."

"

'L Maciejewicz , § ' 1.

I

ZARZĄDZENIE MINISTRA· ZDROWIA .I OPIEKI SPOŁECZNEJ ..

\

z dnia 18 listopada 1988 r.

w aprawle warunków, jakie · powinny spełniać pracownie ' rentgenowskie, oraz. zasę.d pracy związanej

z posługiwaniem się aparatami rentgenowskimi.

Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia

Prawo atomowe (Dz. U. Nr 12, poz. 70 i z 1987 r.

Nr 33, poz. 189l zarządza się, co następuje

4. Powierzchnia pomieszczenia, w którym za'instalowany jest aparat rentgenowski do zdjęć małoobrazkowych

z obudowaną kabiną, nie może ' być mniejsza niż 15 m2 ,

a

na każdy następny aparaJ należy dodatkowo przewi§l. Zarządzenie dotyczy pracowni _ rentgenowskich ,

dzieć 10 m!.

wyposażonych w aparaty rentgenowskie o . energii do

300 keV. ·

.

.

5. Powierzchni nastawni (śterowni) i kabin przeznaczonych do rozbier:ania się pacjentów nie wlicza się do