Zarządzenie Ministra Gospodarki Materiałowej z dnia 14 grudnia 1983 r. w sprawie zasad opracowywania i stosowania norm ubytków naturalnych oraz stałego doskonalenia metodyki ustalania wysokości ubytków w gospodarce magazynowej i transporcie.

§ 2. Za~ządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

w obronie cywilnej, niezdolnym do zajęć

z· powodu chor.oby ·wydaje się orzeczenie

o czasowej niezdolności do zajęć z powodu

choroby.

niezdolności do zawydaJe się w formie zaświadczenia z

podaniem nume r u statystycznego choroby

i okresu niezdolności do zajęć oraz ewentualnie innych wskazań lekarskich. Treść

orzeczenia wpisuje się do dokumentacji lekarskiej.

2. Orzeczenie .o czasowej

jęć

3. Do wydawania

orzeczeń

o czasowej niestosuje się odpowiednio

p1zepisy § 8-13 i 20 rozporządzenia Minizdolnnści~.do zajęć

Minister Zdrowia · i Opieki Społecznej

T. Szelachowski

242

ZARZĄDZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI

z dnia 8 grudnia 1983 r.

w sprawie opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób. ubiegających się o uprawnienia do nauczania w szkoleńfu

kursowym bądź egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów silnikowych oraz w sprawie

wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnych . .

Na podstawie art. 79 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia l lutego 1983 r. -:: Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6,

poz . . 35) zarządza się, co następuje

Za sprawdzenie kwalifikacji osoby ubiega~

o uprawnienie do nauczania w szkoleniu kursowym bądź do egzaminowania kandydatów na kierowców

i kierowców p()jazdów silnikowych pobie;a się opłatę

, egzaminacyjną w wysokości' 300 zł.

§

J. . L

jącej się

2. Od opłaty ustalDnej w ust. l są zwolnie.ni pracownicy urzędów organów administracji państwowej, których

_ funkcje są związane z nadzorem nad szkoleniem kurso~.

wym lub egzam.inowarfiem kandydatów na. kierowców

kierowców pojazdów silnikowych.

Załączniki

do zasad opracowywania

stosowania norm ubytków naturalnych

Załącwik nr ·1.

1

W zór

(jednostka

opracowująca

K N 1) -Z N U

projekt

normy)

PROJEKT NORMY UBYTKU NATURALNEGO

A. Nazwu · artykułu

B. Warunki magazynowania (tempe·

ratura, wilgotnuść

wiet•rza)

Ubytki w

Lp.

Okreś lenie

wzg,lęd11a

lłla;1aZynowaniu w

projektu

2.

lato

zima

3

4

l

C. Opakowanie

po·

proe"lltlu' h

l

Czasowe

jPdr111;;1·ki

nieulf,~żnit~

oduie:o,i,~ nia

. · od ptJI')' roku

1-----------------'--------

. (,

----~~------------~--~----------~-------------~------------~~----------------~1

\\')'fliki_

doświadc:t.eń

w wurunkach magazynowych

2

\\' y u i ki h"d.;ń ·labomtoryjuych

3.

S~;dnia tlanyeh statystycznych o nicdoborach ma-~

,

_ _ _ _ _ _ _.;...

--------

len,>Jowyl'b

-~red~ych statystycznych o ubytkach nato-,

. a •uych

s

!lanc z literatury

6

Dol ycheza" obo. wiązuj11Ca norma

7

Projekt normy

--------· ~.;.-- - - - - - - -

l-------------

------------

_ .................................................;...................................................... :..... dnia ............................_........ 19 ......... ~. r.

(podpis i pi~czę.S)

Objaśnienie

do wzoru KNU-ZNU

1. Wzór wypełniają jednostki opracowujące projekt krajowej

lub zakładowej normy ubytku naturalnego.

2. Miejsca w rubryce, w których zagadnienie danej rubryki

nie występuje, należy pr..:ekreślić kreską poziomą (-), brak

danych oznaczyć kropką (.).

3. Wielkość normy ubytku naturalnego związana jest ściśle

z warunkami przechowywania uznanymi za przeciętne dla

danej normy, wobec czego ważny jest prawidłowy npis'

rubryki B (warunki magazynowani·a).

-4. W rubryce C (opakowanie) należy puclać rodzaj opakowania,

np

worki papierowe, worki jutowe, · skrzynie, beczki

dn::wniane, be<::zki żelalne, luzem itp.

5. Rubryki 3 .i 4 nie powinny być wypełnione ." w ratie gdy

pura --roku nie wpływa na wielkość ubytku; w tym wypadku wypełniona Jest rubryka 5.

·

6. W rubryce 6 należy wskazać okresloną jednu_-;tkę czasu,

dla której ustala się normę, np ... 6 tygodni", 11 12 godzin~· itp.

7. Przy [Jrojektowaniu norm ubytków naturalny,ch, jeżeli jest

niezbędne wyodrębnienie faq .. wydania", należy w·zór uzu·

petnić dodatkowymi rubrykami

obejmującymi

.. wydanie",

?- :.1 względni~n iem .. lata", .. zimy" lub .. niezależnie od pory

roku". ·

'

8. Jeżeli specyfika artykułów wymaga ionycl:r dodatkowych.

rubryk niż wynikające · z ust. 7, wzqr należy odpowiednio

uzupełnić.

·

-

Monitor Polskf Nr 42

Pnz. 143

395 -

Załącznik nr 2

________._____________________ __ _

.,.

.(jednostka

opracowująca

Wzór TN U

.;

projekt

normy)

PROJEKT NORMY UBYTKU NATURALNEGO

Nazwa artykułu ..................................................................................................................

Określenie

Lp.

projektu normy oraz

danych liczbowych z h·m ych źródeł

l

Transp.-.rt lub prace zaladllnkowo-przelad uuko we

Uby tki w _ procentach w tran sporcie

lub obejmuj ą ce załadunek . przeładun ek i ~> y ł ~ d.nwk

Rodzaj

op a kowania

lato

l

i

l

l

2

3

~

2

Wyniki doświadczeń

l

l

l

'

l

Wyniki badań

Śre dnia danych statystycznych o ni edobo-

rach materialowych

--4

Średnia dan ych stat ysty cznych o ubytkach

naturalnych

5

D,.tne z litemtury

7

Proj ekt normy

--6

Dotych czas

4.

3

obowiązują ca

l

l

'

l

'l

norma

l

l

zima

5

l

niezależnie

l

l!

oJrnes ieoia

i

6

l

7

ll

l

l

l-

ll

l

l

,edtw,t ki

od pory l'oku

l

l

l

d11ia ................................... 19 ......... _ r.

(podpis i pied".ęć)

n ależy wpisać' ubytki u za l eż nione od

pory roku, a . gdy wysokość ubytku natural nego jest niez ależna od pory roku, należy wpisać ubyt e k w rubryce 6.

Ob jaś nienie do wzoru TNU

4. W rubrykach 4 i 5

l. Wzór s łuży do opra cowywania proje któw norm ubytków

naturalnych w transporcie. Wzór wyp e łniają jednostki opracowujące projekty norm ubytków.

5.

2. Transpo rt

samochodo wy,

3. Sposób wypełniania

wzoru KNU-ZN U.

kolejowy,

rubryki

3

-

za przqgowy,

patrz

specyfika artykułów wymaga dodatk owych rubryk,

odpowiednio uzupełni ć , np. w r az ie konieczności wyodrębnienia- ubytków n atur alnych p o w > tających w

jednej z faz proces u transportowego (pr zeł adu n k u, przewozu itp.)

wzór

wodny.

objaśnienia

Jeże li

do

należy

§ 3. 1. Za sprawdzenie. kwalifikacji osoby ubiegają­

cej się o uprawnienie do nauczania w szkoleniu kursowym albo do egzaminowania kandydatów na kierowcow

i kierov:ców przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej

i jej członkom przysługuje wynagrodzenie w wysokości

po 50 zł.

2. Wynagrodzenie określone w YSt. l ;.tosuje się do

egzaminów przeprowadzanych poza godzinami słuzbowymt.

Załącznik

nr 3.

Wzór KNU·ZNU-TNU

P r ojekt normy ubvtkn

naturalne~to

-

.......................................................................................................................................................................................................................................................................................

(nazwa artykułu)

podczas przechowywania w magazynie lub w transporcie

Mi~j sce

powstawania nbytku naturalnego

Opa kowanie

Wysokość

0/

ubytku

Jednostka odniesienia

'0

2

3

4

. ...

Przykład dotyczący wzoru KNU-ZNU-'fNU odnoszącego się do

ustalania projektu rocznej normy ubytku dla określonego arly·

1

kulu.

l. W cza,s ie przeprowad·z ania próh i - b adań obliczono, ie śiedni

niedobór z tytułu ubytku naturalnego wynosi w okresie

..Jet mm 1.1°/o, a w okresie zimowyn,J 0,9u/o

.

·

2. W wynik u ostatniej inwentaryzac ji rocznej stw ie r tl'zono

nied obór z tyt<.~łu ubytku naturalnego w wysokości 10Jo.

3. Niedobór tego samego urlykulu w okresie poprz edzającym

przeprowadzenie badań i prób ' według danych k s ięgow ości

materiałowej !dan e_ statystyc zne lat ubiegłych) wynosi 1,1°/o,

4. Obowiązującej nor my ubytku naturalnego nie ma.

5. Dane z literatury 1.2°/o.

Projekt normy \)bytku naturalnego usłałono na podst a wie ana~

lizy dany c h wymi.e nionych w pkt 1-5: _

lato - L l ''In.

zima - 0,9°/o.

§ 4. ' Wydatki na wypłatę wynagrodzenia określonego

w §··3 oraz inne wydatki związanecz działalnością komisji

egzaminacyjnej pokrywa jednostka budżetowa; przy której działa komisJa egzaminacyjna, w trybie przewidzianym

w art. 71 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. Prawo

budzetowe (Dz; U. Nr 29, poz .. 244).

§ 2. Opłaty, o \{tórych mowa w § 1, zalicza się na

dochody jedno~tki 'budzetowej, przy'której działa komisja

egzaminacyjna,

§ S.

Zarządzenie

wchodzi z dniem l stycznia 1984 r.

Minister Komunikacji: J.

Kamiński

243

ZARZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI MATERIAŁOWEJ

z dnia: 14 grudnia 1983 r.

w snrawie zasad opracowywania

stosowania norm -ubytków naturalnych oraz stałego doskonalenia metoi!ykl

ustalania wysokości ubytków . w gospodarce mag'!zynowej i transporcie.

N et podstawie art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 29 paździer­

nika 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obr:otu towarowego .i zaopatrzenia (Dz. U; z 1952 r. Nr. 44, poz. 301,

:z 1956 r. Nr '54, poz'; · 244 i z 1971 r. Nr- 12, poz. 115)

·oraz § 11 i § ' 12 ust. ·'2 zarządzeni a nr 27 Prezesa Rady

Ministrów z dnia 26 .sierpnia 1983 r. w. sprawie zasad.

i try8u oraz organów właściwych do ustalania norm ubytków naturalnych (Monitor Polski Nr 30, poz. 161) zarzą­

dza się, co następuje

, l

§ 1. Ustala się zasady · opracowywania i stosowania

norm ubytków naturalnych, zwane dalej "zasadami", stanowiące załącznik do zarządzenia.

§ 2. l. Powierza się Instytutowi Gospodarki Maga~

zynowej w Poznaniu prowadzenie. całokształtu badań zwią­

zanych ze stałym dosk'onaleniem metoayki oraz trybu

ustalania i . stosowania· norm uhytków naturalnych.

2-.

W zakresie, o którym mowa W ust. 11 Instytut

;..._- 390 .- ' .

Gospodąrki

Magazynowej współpracuje z właściwymi

resortowymi jednostkami badawczymi ' oraz opiniuje propozycja jednostek badawczych lub gospodarczych doty"

czące zmian w -metodyce i zakresie prac ustalonych

zasadami. Opinie i propozycje_ zmian przedstawia - Instytut

Gospodarki Magazynowej do 71atwierdzenia Ministrowi

Gospodarki Materiałowej.

· Poż.,

243

Traci moc zarządzenie nr 40 Przewodniczącego

Rady .Gospodarki Materiałowej z dnia

25 czerwca 1975 r. w sprawię ramowych zasad opracowy•

wania i stosowania .norm ubytków naturalnych.

'§

3.

Państwowej

§ 4. Żarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Gospodarki Materiałowej: J. Woźniak

,,§

-Poz. 241. ?41 i 743

3f.9

-----------------------------

--------------------~--------~

s•. l. Osobom, które od bywają zasadniczą , służbę

stra Zdrowia i Op1eki Społecznej z d·nia

29 lutego 1968 r. w sprawie orzekan1a

o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U.

1968 r. Nr 7, poz. 42, z 1970 r. Nr 16,

poz. 141, z 1971 r. Nr 21, poz. 200 i z

'1983 r; Nr JS, poz. 77).

§ 5 2 • Nadzór zapobiegawczy i bif'żący nad warunkami higienicznosanitam ymi żywienia, zakwaterowania i pracy na rzecz ' obrony cywilnej

osób ogbywających zasadniczą słuzhę w obronie cywilnej sprawują właściwe organy inspekcji sanitarnej na zasadach i. w trybie okre-ślo­

nych odrębnymi przepisami".

Załącznik

do

7arządzenia

Ministr4

dnia

Materiai.,wej

z

14 grudnia 1983 r. (poz. 243)

Go-spodarki

ZASADY OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA NORM UBYTKOW NATURALNYCH

Zaśady

I.

opracowywania norm ubytków

naturah;~ych

1. Norma ubytku naturalnego określa maksymalnie

dopuszczalny ubytek masy lub wymfar·u artykułu wyrażo­

ny w stosunku procentowym, powstający w określonych

warunkach i określonym czasie; przez artykuły należy

rozumieć surowce, materiały, wyroby itp.

2. Krajowe normy- ubytków naturalnych ustala się;

dla_ przeciętnych warunków- magazynowania oraz trans~

portu.

3. Normy ubytków naturalnych powinny być zróżni~

cowane odpowiednio do rodzaju i stanu technicznego

pomieszczeń magazynowych, do rodzaju środków transportowych oraz sposobu przechowywania i przewozu

artykułów. Normy ubytków naturalnych powinny być.

zróżnicowane w zależności od

l) czasu i warunków przechowywania (magazynowania)

lub za-kresu właściwych i niezbędnych czynności manipulacyjnych, ·

-2) czasu trwania lub odległości przewozu, rodzaju środ­

ka transportu, ilości przeładunków w transporcie·~­

a w transporcie samochodowym również od warunków drogowych,

3)

4)

5)

6)

pory roku, wpływu warunków klimatycznych,

rodza-ju opakowania,

proc~ntu zawartości wody w . artykule,

innych czynników obiektywnych mających wpływ

na : kształtowanie się ~bytków. ·

2} przez okres zimowy

3} przez

porę wiosenną

4) przez porę letnią

5) przez · porę

jesienną

6) przez porę zimową

-

rozumie

się

okres .od'

dnia l listopada do dnia

31 marca,

rozumie się okres od dnia

l kwietnia do dnia 30

czerwca,rozumie się ok_res od dnia

l lipca do dnia 30 września,

rozumie się okres od dnia

\....-- października do dnia

31 grudnia, .

rozumie się okres od dnia

l stycznia do dnia 31 miuca.

6. Normę ubytku naturalnego ustala

waniem jednej z następujących metod

się

z

zastoso~

l} statystycznej, polegającej na gromadzeniu danych

. dotyczących . kształtowania się niedoborów matęria­

lowych i ubytków naturalnych oraz wyprowadzaniu

wniosku, na podśtawie analizy powyższych danych,

co do wysokości normy ubytku naturalnego,

2) doświadczalnej, polegające} na tym, że na podstawie

przeprowadZGnych badań i pomiarów w rzeczywistych warunkach magazynowania lub · transportu . oraz

na podstawie szczegółowej analizy powyższych da- .

nych wyprowadza się wnioski co do wysokości normy ubytku naturalnego.

3) porównawczo-analitycznej, polegającej na tym, że

ustalenie wysokości normy · ubytku wyprowadza się~

na podstawie sprawdzenia i porównania danych statystycznych, danych z przeprowadzonych badan w.

rzeczywistych warunkach obrotu magazynowo-transportowego z danymi z. przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz: z danymi z-· literatury i normami

ubytków naturalnych artykułów o zbliżonych właści­

4. N_ormy ubytków naturalnych dla danego artyJwłu

(grupy artykułów) należy ustalić-'na okreslane jednostki

czasu, np. dzień, tydzień., miesiąc, kwartał, rok, okres

letni! okres zimowy,

zależności od przeciętnie stosowa- ·

wościach.

nego okresu przechowywania i wielkości ubytku natura!- '

Zaleca

się opracowywanie norm ubytków naturalnych

nego charakterystycznego dla danego artykułu (intensywwedlug

metody porównawczo-analitycznej, gdyż metoda

ność j~go powstawania) w określonym ~zasie.

ta pozwala ustalić najbardziej prawidłową normę ubytku.

5. Jeżeli wielkość ubytków naturalnych u'zależniona

7. Badania· ·ubytku naturalnego w czasie magazyno•

jest od warunków atmosferycznych, normy ubytków nawania, potrzebne cio usta)ania normy tego ubytku, przele:ż.y ustałfć dla okresu letniego, okresu zimowego lub

pro~adza się· w następujący sposób

pory roku. przy czym

l} przez okres letni

rozumie się okres od dnia • l} _· wykonuje się pomiary i doświadczenia podczas nąr­

malnej pracy w magazynie, z lym że :-,rlana partia

l kwietnia do dnia 31 paź­

. artykułu powinna być zabezpieczona . przed i powstadziernika,

w

Monitor Polsld Nr 42

-

, 391 · -

~~~~~~~~----------------------~~--~------------------------------

waniern innych strat nie spowodowanych ubytkami

naturalnymi.

2) przeprowadza się

w odniesieniu do

bada~ia w różnych porach roku

artykułów, które wykazują różne

ubytków naturalnych w zależności

od- pory roku (wpływ warunków klimatycznychJ np.

temperatury, nasłonecznienia itp),

kształtowanie

się

badania i pomiary wielkości powstałych ubytków w całej partii deistarczanego artykułu, a gdy' nie pozwalają na to warunki partii

wydzielonej z partii dos ta wy; badania partii wydzielonej powinny być przeprowadzane z zachowaniem

normalnych, prawidłowych warunków pracy,

3) przeprowadza

się

4) dokladnie rejestruje . się masę lub wymiar artykułu

-na początku i na końcu okresu badania; różnica

między ilością przyjętą i wydaną -z magazynu stanowi ·ubytek powstały w czasie magazynowania; badaniem w czasie magazynowania obejmuje się: przyję~

cie, składowanie, konserwacj~, przemieszczenie wewnątrzmagazynowe, wydawanie itp.,

5)

dokonuje się rejestracji i opisu warunków magazynowania (między innymi rodzaju opakowań, sposobu

składowania, czasu magazynowania, warunków mikroklimatycznych, np. temperatury, wilgotności itp,),

6)

ustala się wielkość naturalnego ubytku na podstawie

analizy ubytków stwierdżonych w wyniku prób i do~

świadczeń przeprowadzonych na badanych partiach

artykułu oraz porównuje się tę wielkość z wielkością

ubytkow, j~kie powstały w wyniku faktycznego obrotu magazynowego.

gdzie

norma ubytku naturalnego w procentach,

N

stwierdzony niedobór z tytułu ul;>ytku naturalu

nego w badanym okresie,

z = pr:zeciętny zapas artykułu w badanym okresie,

dla którego ustala się pormę, lub wielkość

przewożonego ładunku,

W= masa (wymiar pierwotny) partii badanego arty·

kułu,

·

.

'

niektó.rych artykułów/ płynnych przechowywanych w zbiornikach w kg lub dm 3 na l m 2 powierzchni parowania,

2) dla

3)- w stosunku do suchej masy artykułu, gdy jest to

że wskutek wysychania

wody i nie mogą jej z powrotem przy jąć, np. owoce, warzywa, mięso itp.

Gdy w procesie przechowywania mamy do czynienia

z nawi ·lżaniem i wysychaniem' artykułu w zależności

od wilgotnośCi powietrza, wysychania nie można _

wliczyć

do ubytku naturalnego, np. gdy chodzi

o kawę, zboża, rośliny strączkowe.

Należy w tym wypadku określić ilość. kilo~ramów

suchej masy danego produktu i w stosunku do tej'

wartości obliczać ubytki naturalne. W tym wypadku

ubytek naturalny ·stanowi różnicę pomiędzy suche,

masą· artykułu ~staloną na początk\1. i koncu badania

wyrażoną ilorazem w stosunku do suchej masy po·

czątkowej artykułu. Ubytki te ustala się stosująt

następujące wzory

proces nieodwracalny, tzn.

artykuły tracą pewną ilość

S

!3. Badania ubytku naturalnego w czasie transportu

mp =

Mp (100- Wp)

100

·

należy przeprowadzić

zg_odnie ze wskazaniami zawartymi

w ust. 7, z odpowiednim uwzględnieniem rodzaju transportu, czasu trwania trąnsportu, użytego· środka transportowego, rodzaju warunków · drogowych, odległości itp.

Różnicę masy 1\tb wymiaru artykułów, o których mowa

w ust. 7 pkt 4. należy ustalić między ilością przyjętą na·

środ.ek transportowr a dowiezioną do miejsca przeznaczenia,

Badania _ubytku naturalnego w czasie prac zała­

występujących poza działal­

nością maga~ynową, takich jak: załadunek, przeładunek,

wyładunek itp., przeprowadzić należy również zgodnie

ze wskazaniami zawartymi w ust. 7, biorąc pod uwagę

rodzaj urządzeń przeładunkowych, rodzaj opakowań, przemieszczanie artykułów bez opakowań, odległość posżcze­

gólńych operacji itp.

Smk = Mk(I~_:- Wk)

100

Un = Smp-Smk

'Procent ubytku naturalnego

9.

:..... U n x ~~

Un o.t

,oSmp

dunkowo-przeładunkowych,

10.

l)

Normę

ubytku· naturalnego ustala się

wyprowadzając stosunek procento'wy stwierdzonych

ubytków naturalnych podczas badań i prób do

·

sreclnich stanów maqazynowych partii poddanej

badaniom (przeciętnego zapasu magazynoweqo, a

w transp<;>rcie w przeliczeniu na jednostkę przewoŻDnego ładunku) w okresie: dia którego oblicza

się

normę,

początkowej mąsy ~wymiaru) partii poddanej ba-'

daniom.

Normę ubytku naturalnego w czasie magazynowania

!uh transportu oblicza się według następujących wzorów:.

Uxluv

UxlUU

-

N=

W

-lub N = - - -

Z

gdzie

Srp.p

sucha masa początkowa w kg,

Mp

masa, początkowa w kg,

Wp

początkowa ilość

Smk

sucha masa końcowa w kg,

Mk

masa końcowa w kg,

Wk

końcowa ilość

Un

ubytek naturalny w kg suchej masy,

UnOfo

ubytek naturalny w

wody w

/o,

0

wody w %,

0

/o.

U. Ustalenie norm ubytków naturalnych może być­

dokonywane w sposób określony w ust. 10 pkt l, 2 i 3.

lub w inny sposób określony w szczegółowych zasadach

resortowych lub branżowych. Problemy lub wątpliwości

wynikłe przy ustai'aniu norm ubytków naturalnych można

wyjaśnić . z Instytutem Gospodarki Magazynowej w Po-znaniu.

o_n_i_to_r_P_o_.ls_k_i_N. . :. ,. r_--42:;..

. '· ----'------~---......,...--·~, }~3 _·...:: ___-:::-_;__:___________~___::P_:o=z. 243

._M_-:-

12. W normach ubytków naturalnych w magazynowaniu nie ujmuje się ubytków powstałych po wydaniu

artykuiów z magazynu do produkcji; ubytki te uważa się

za straty produkcyjne, które uwzględnia\ się

normach

zużycia. '

w

13. Normę ubytku naturalnego należy zmiemc w razie ·żmiany warunków w magazynowaniu lub transporcie

(np wskutek zmian w op~kowamach, wprowadzenia jednóstek ładunkowych, poprawy stanu magazynowania itp.).

· 14. Opracowywi'inie i stosowanie limitów na pokrycie

.niedoborów, o których mowa w § 6 ust. 2-'-4 zarządzenia

nr 27 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1983 r.

w sprawie zasad i trybu oraz organów właściwych do

ustaLania norm ubytków naturalnych (Monitor Polski

Nr 30, poz. 161), powinno )Jyć dokonywane na podstawie

zasad. ustalanych przez właściwych· ministrów.

II. Zasady stosowania norm

Normy ubytków naturalnych należy stosować wydo . określonych artykułów· w · warunkach i jednostkach czasu, dla których dana norma została ustalona.

1.

łącznie

naieży

dokonać

poóiału

poszczególne magazyny

wania.

ubytków naturalnych między 1

od okresu przechowy- .

zależnie

4. Przy obliczaniu wysokości ubytku naturalnego w ·

granicach normy w magazynowaniu riie bierze się pod

uwag ę artykLi!ów przesyłanych tranzytem oraz reeksp.ediowanych przez· mc~gazyn i będących w depozycie w oryginalnych opakowamach.

·

5. Wysokość ubytku naturalnego w granicach normy

oblicza się według wzoru

.

ZxNxY

U = -· · ·100

gdzie

U

ubytek naturalny w granicach normy,

Z

średm dzienny stan magazynowy,

N

obowiązująca norma ubytku naturalnego w procentach,

Y

stosunek ·. okresu obrachunkowego do okresu, dJa1

którego ustalono normę ubytku.

Przykład

Sredni dzienny stan magazynowy (Z) równa się 3.000 kg,

norma ubytku naturalnego (N) wyno~i 0,2°/o w stosunku rocznym (360 dni), prty okresie . obrachunkowym, wynoszą-

obowtązująca

2. Wysokoś~ ubytku naturalnego w granicach n'o rm

.

w

.

.

oblicza się w sposób analogiczny do przyjętego przy cym 30 dni - Y stanowi - - ·· .

360

.

u~talaniu normy. Jezeli norma ubytku naturalnego została

Ubytek według obowią L. uJ4cej normy mo i.e wynie,ść

ustalona w stosunku procentowym stwierdzonego podczas

30

J.UI!U x V,Z x 30

.

·badania ·i prób niedoboru artykułu do średniego dzienne- 3.000 kg-x 0,2 X - - :10() = - ---- = () , 5 ku.

360

100

>< 360

o

go stanu mayazynow.ego tego artykułu, to ubytek w gra-_.

n icach normy . oblicza się mnożąc wi ~ lkość normy przez

6. W ce.Ju ustalenia dopuszczalnego ubytku naturalśredni ch:ienhy stan magazynowy w okresie, dla którego

nego

w okresie obrachunkowym · obejmującym miesiące

ustala się dozwolony ubytek. Średni dzienny stan magaokresu letni ego 1 zimowego należy stosować oddzielnie

zynowy lprzeciętny żapas ar t ykułu) w okresie obrachunnormy ubytków dla każdego ok1esu i sumować otrzymane

kowym oblicza się według ··następując e go wzoru

wielkosci ubytków niituralnych .

.'

'l- 1 + Z2 +Z, ... +Za

Z=--~

T

, gdzie

Z =

średni

dzienny stan· magazynowy w okresie obrachunkowym,

·

·

·

Zt, Z2, Z3 ... Zn

= przechowywana ilość artykułu w ·magazynie w poszczególnych dniach miesiąca

w okresie obrachunkowym

(stan dzienny) ,

'

.

Przykład

Obliczyć wielkość ubytku naturalnego wyrobu podczas magazynowania w okresie od l sierpnia do 2ll lutego.

Sredni dlienny stan magazynowy okresLt letniego (Z 1)

wynosi 2.000 kg, obowiązująca norn •a ubytku naturalnego

dla okresu letniego (NtJ wynosi 0,30fo, od 1 sterpnia do 31 paź­

Yo

dziernika, tj. 3 miesiące (90 dni), Y, = - w stosun;;:u do

.

całego okresu letniego, tj. od

(7 miesięcy = 210 dni).

.

21(1

l kwietnia do 31 pażdzt.ernika

Sredni dzienny stan magazynowy okresu zintowego (Z 2) wynosi 2.200 kg, obowią z uj ąc a norma ubytku naturalnego dla okresu zimowego (N 2) wynosi 0,2°/o, od 1. listopada do 28 lutego,

120

T -

okres obrachunkowy w dniach.

Jeżeli miesiąc jest okresef!l obrachunkowym; to ,.sta·n

dzienny" oznacza stan danego arty'ku lu w każdym . dniu

danego mie.siąca obrachunkowego (może być stan· średni · ·

każdego dnia lub stan na początku bądź La końcu każ­

degri dnia) .l

tj. 4 miesiące .(120 dni), Y, = -~ w stosunku do całeao okresu

.

150

..

zimowego, tj. od l · listopada do 31 tnarca !? mJe·;:ęcy = 150 dni).

Ubytek nat uralny wynosi odpowiednio

dla oktesu letniego (UL)

Dl·a ~twierdzenia śreclnie.go · stanu magaz ynowego w

okresie obrachunkowym powinien być .brany pod uwagę ·

w zasadzie codzienny stan przechowywanego artykulu.

W u-zasadnionych wypadkach można stosować odstę'pstwo

od powy:iszej zasai"ly, obliczając np. średni zapas artykułu na ukreślnny dzień, dekarlę lub rriiesiac

3 Pr:t.y JJu.emiesżczaniu artykułów z jeunego maga~ynu go du.HJi f- go w Lej samej jednostce. organizacyjnej

2.000 x 0,3 x90

Z x 1"1 x Y

= 2,6 ~.g

100IOOx210

·u L - - - - -

'

dla okresu zin oo wego (Uz)

Zx ,\ x Y

2.200x0,2xJ20

' -·

llz =

-·-=

· = :1.5 kg

.

' .f>"

100 X ]50

'

Łączna

wielko~ć

ubytku naturalnego wynosi

u= U1. + Uz

u = 2,6 + 3,5 = 6,1 kg.

;;.;..;;

f. Jeżeli norma .ubytku naturalnego została ustalona

w stosunku procentowym stwierdzonego podczas badań

i prób niedoboru danego artykułu do masy artykułu pod·

danego badaniom i próbom w określonym czasie, wiel· kość dopuszczalnego ubytku oblicza , się mnożąc masę

artykułu przechowywanego w okresie ... dla którego ustala

się dopuszczalny ubytek, przez wielkość ustalonej normy

ubytku.

Wysokość

oblicza się

393

Poz. 243

-

9. Wielkość ubytku nt1turalnego w granicach normy

w czasie wydawania artykułu w ilościach mniejszych od

ilości zawartej w opakown niu jed nostkowym oblicza się

mnożąc ilość wydawanego artykulu przez wysokość ustalonej normy.

Wielkość ubytku naturalnego

oblicza się według wzo ru

ubytku naturalnego w granicach no rm y

wzoru

U=

według

w

granicach

normy

WnxN

100

gdzie

gdzie

U

u b :, tek naturalny w granicach normy,.

w

ma "a przechowywanego artykułu w

którego ustalono normę ubytku,

N

obowiązująca

u

ubytek n aturalny · w granicach normy,

Wn

ilość · artykułu

w opilkowaniu; masa· netto,

N

obo'Yiązująca

n orma ubytku n a tm al nego w pro-

centach.

okresie,

dla

n01ma ubytku naturalnego w procen-

tach.

Przykład

Ilość artykułu w opakowaniu, masa netto (Wn) wynosi

100 ~-g' obowiązująca norma ubytku naturalnego (N) wynosi 0,5%.

Ubytek naturalny według obowiązującej normy może wynieść

Przykład

Masa przechowywanego w _ ciągu 48 godzin artykułu (W)

r ówn a się 200 kg, obowiązująca norma ubytku naturalnego (N)

wy nosi 3% po 48 godzinach przechowywania.

·

Ubytek naturalny według obowiązującej normy w okre sie

48 godzin m oż e wyni eść

•

200 X 3

U= - - = 6 kg

IQO

. 8. Wielkość ubytku naturalnego produktów. ciekłych

w granisach norm pówstalego podczas ·przec]Jowywania

w ibiornikach w .o kresie obrachunkowym ustala się dla

każdego produktu, zbiornika i sposobu przechowywania

według wzoru

.

l O. W celu ustalenia wielkości ubytku naturalnego

w transporcie - jeżeli norma została ustalona na jednostkę czasu należy przeprowadzić obliczenie według

wzoru

ZxNxY

U = -- ....·- ·100

w innych wypadkach według wzoru

WxN

U = -- 100

U n = (P X N X T) X a

J

100 X 0,5

100

100 kg X 0,5() 0' = -· - - - - = 0,5 kg

gdzie

gdzie

Un

wielkość- ubytku

p

powierzchnia zbiornika, ·n a której występuje parowanie, w m~.

N

ubytek naturalny produktu na skutek parowania

cieczy z powierzchni

m 2 w okresie miesiąca,

2

w kg/m ,

T

czus przechowywania w miesiącach,

współczynnik

w kg,

uzależniony

od

stopnia zapełnienia zbiornika,

p ~ ry

-

roku,

ksztaltu zbiornika,

lokalizacji zbiornika,

blt ~ du

Sumaryczną

U

ubytek naturalny w granicach normy,

Z

masa badanego artykułu,

N

norma_ ubytku naturalnego w procentach,

Y

stosunek okresu obrachunkowego do okresu,

którego ustalono . normę ubytku,

W

masa (wymiar pierwotny) partii badanego artykułu.

dl~

11. W razre gdy norma jest ust!llona na okresy mieprzy obliczaniu ubytku naturalnego przypadają­

cego na okres 1 dnia stosuje się mnożnik 1/30.

sięczne,

12. Przy ustalaniu ubytków naturalnych powstałych

podczas magazynowania stosuje się sposoby obliczania

pndane 'w ust. 5, 6, 7, 8 - i 9, a powstałych w transpor- ·

de - sposoby podane w ust. 5, 7 i 10.

pomiaru.

wielkość. ubytku

naturalnego (VNs) oblicza : się przez zsum nwa nie ubytków· naturalnych powstałych dla tego samego produktu w poszcfególnych zbiornikach

13. Niedozwolone jest

1.) odpisywanie ubytków naturalnych przed faktem ich

powstania orai bez uprzedniego komisyjnego i proto-

kolarnego ich stwierdzenia,

2) odpisywanie ubytków naturalnych

ubytki rzeczywiście stwierdzone.

przekraczających

Monitor Polski Nr · 42

-~-- ·

III.

Poz. 24:!

----- -- · -- - - - - - - - - - ' - - - -

Wźory

projektów norm ubytków naturalnych

Do projektu należy _dołączyć

l) dane statystyc;zne, wyniki badań, porównania międzynarodowe it-p.,

· ·

2) uzasadnienie wysokości normy,

3) sposób stosowania normy,

4) powoływanie w normach ubytków obowiąiujących

norm przedmiotowych (PN, BN),.

5) opinię głównych odbiorców, a gdy projekt dotyczy

ubytków w transporcie :- przewoźnika i odbior~y.

Proje~ty norm ubytków· naturalnych powinny

być

opracowcine według wzorów Kl'{U-ZNU i ·TNU lub KNU·ZNU-TNU (stanowiących załączniki nr L 2 i 3 do zasad),

przy czym: projekty n01'm ubytków naturalnych powstających podczas ma~Jazynowania powinny być sporządzane

według wzorów KNU-ZNU i KNU-ZNU-TNU, a projekty

norm ubytków' powstających w tr.ansporcie weulug

wzorów TNU i KNU-ZNU-TNU.