Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 19 września 1975 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych.

§ 5.

pods tawę

2. Rodz aje paliw dla poszczególnych marek i t ypów

poj azdów nal eż y stosować według instrukcji fabrycznyC;h,

a w razie ich braku - r odza je paliw n a leży u zgodni ć

z Centra ! ą Pr oduktów Naftowych.

st~puj e

Rozdział

Rozdział

1

§ 1. 1. Przepisy zarządz e nia stosuje się do pojazdów

samochodowych eksploatowanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, zwane dalej "jednostkami".

2. Przepisów zarządz enia nie stnsuje się do p o j azdów

sam ocho dowych jednostek organizacyjnych pndległych Ministrowi Obrony Nar od owe j i Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem pojazdów należących do p rzeds ięb iorstw podległych tym ministrom.

§ 2. Przepisy zarządz enia dotyczą

1) wszystkich rodzajów poj azd ó w samochod owych z silnika mi napędzanymi palIwem płynnym, używ anyc h

w transporCle drogow ym, oraz samochodów spec jaln ych z takimi silnik a mi, zw a nych dalej "pojazdami"z wyjątkiem pojazdów używanych do odśnieżania dr óg,

akcji ratunkowych i zwalczania klęsk żywioł owych,

2) palIw płynnych do silników wymienionych w pkt

o zapłonie iskrowym i o zapłonie samoczyn nym, zwanych dalej "paliwami".

Rozdział

2

Ogólne zasady ustalania norm zużycia paliw.

§ 3. W ekspłoatacji poj azdów samoch odowych stosuje s ię normy zużycia pa liw, zwane dale j "norm ami" .

Ustala · się normy podstawowe, stan owiące załącznik do za -

zakładowych

Zasady ustalania norm

Zakres stosowania zarządzenia.

3

i

wyjątkowych.

§ 6. 1. Normę zakładową lub wyjątko wą ustala się

na podstawie badania zużycia paliwa, które prz e prowadza '

komisja pow o ł a na przez ki e rownika jednostki, W skład

kom isji wchodzi między innymi mają cy odpowie dnie

kwal ifika cje pracownik je dnostki lub pracown ik wyzn a czony przez jedno stkę nadrzędną albo rzeczoznawca Polskiego Z wiązku Motorowego.

2. Norma

podstawowe j.

zakładowa

n ie m oże być wyższa od normy

stosować normy z ak ł a d owe lub

z zachowaniem p rzepisów ust. 1 i 2

w tej s ame j lub innej j e dnostce dla pojazdu t ego samego

typu i eksplo atowa nego w zbliżonych warunkach.

3. Jedno stka

może

wyjątkowe ' ust a lone

1. Bad ani e zużycia paliwa przepr owa dza si ę wezasad okreś l onych w Polskiej Normie PN-67/S -04000

"Pojazdy samochodowe. Kontrolne zużycie paliwa. M etod y

pom iaru ", z tym że

§ 7.

dług

1)

pojazd (silnik ) powinie n być d otar ty,

2) wyznaczony do badania odcinek d·roqi powllllen być

zbliżony do warunków drogowych, w k tó rych n orma

będzie mi a ra lu b ma zastosowanie,

3) do wyników pomiaru

rozgrzani e silnika.

wlicza

s ię

p a liwo

zużyte

na

2. Bad anie zużycia paliwa prze prowa dza się r ów nież

w r azie zgło szen ia prze z kierowcę przekroczenia normy

(p rzepa łu).

rządzenia.

§ 8.

§ 4. 1. Kierownik jednostki ustala na podstawie n orm

podstawowych normy maksymalnego zużycia paliwa w

określonych warunkach eksploatacji pojazdu, jako normy

zakładowe lub jako normy wyją tko we, w zaokrągleniu do

0,5 litra.

1.

J eżel i

norma

zakład owa

oka ż e się

czająca, możn a ustalić normę wyją lkową

n iewystarw razie

1) . konieczn ośc i używania pojazdu ciężarowego, specjalnego lub ciągnika na krótkich odcinkach dro g i nie

p rzek raczają cyc h 1000 m między kolejnymi punktami

z a trzymani a poj azdu (w razie zwózki, r ozwózki itp. ),

---_ . _ - - - - - - - - - _ . _ - - -333

- - - - - - - - - - - - - - - - - ; - - - - -Poz.

-- 190

2) konIeczności ciągłego używania niższych biegów w

czasie jazdy po 'drogach grząskich, gruatowych nie

uleps'lonych, błotnistych lub po wykopach albo ' po dro~

gach górskich o stromych wzniesieniach przekraczają­

cyoh 50f0,

3) używania pojazdu do wywozu drewna z lasu,

4)

używania

motocykla z wózk·iem bocznym lub z przy-

czepą·

2. Norma wyjątkowa może być wyższa niż norma podstawowa w granicach do 40%, a dla samochodów samowyładowczych do 60%.

3. Stosowanie normy wyjątkowej wymaga zgody je'dnostki nadrzędnej nad jednostką eksploatującą pojazd.

§ 9. Jeżeli pojazd ciągnie przyczepę, to na każdą tonę

dopuszczalnego ciężaru całkowitego takiej przyczepy moż­

na stosować dodatek do normy zakładowej w granicach do

4,5% dla pojazdu z silnikiem o zapłonie iskrowym, a w

granicach do 2,5% dla pojazdu z silnikiem o zapłonie samoczynnym, w zależności od stopnia wykorzystania ładow­

ności przyczepy; przepis ten nie ma zastosowania, w razie

gdy pojazd ciągnie naczepę.

§ lO. 1. Przepisów § 6-9 nie stosuje się do

1) pojazdów specjalnych i ciężarowych specjalizowanych (z wyjątkiem samochodów samowyładowczych).

w których nie jest możliwe wyraźne odgraniczenie

ilości paliwa zużywanego na jazdę od ilości paliwa zużywanego do napędu urządzeń wmontowanych na stałe, zarówno w czasie jazdy. jak i w czasie postoju (np.

dżwigi,. sprężarki, pompy, zamiatarki, po!ewarko-zmywarki, plugi odśnieżne, samochody asenizacyjne, samochody do .bezpylnego przewozu nieczystości).

2)

ciągników rolniczych wyposażonych w liczniki motogodzin i nie mających drogomierzy (liczników kilometrów),

3) pojazdów w czasie używania ich do szkoienia kierowców lub kandydatów na kierowców.

2. Normy dla pojazdów wymienlOnych w ust. 1 ustala

jednostka nadrzędna nad jednostką eksploatującą jako

normy zakładowe, uwzględniając rodzaj wmontowanego

urządzenIa oraz rodzaj i zakres wykonywanej pracy.

§ 11. Jeżeli w okresie zimowym (od 1 listopada do

31 marca) warunki atmosferyczne powodują zwiększenie

zużycia palIwa w stosunku do ZUŻyCIa występującego w

okresie letn'im, kierownik jednostki, w zależności od warunków atmosferycznych, może uznać przekroczenie normy zakładowej lub wyjątkowej za usprawiedliwione w

granicach do 10% normy.

W razie wykonywania określonej pracy przewozowej w warunkach powodujących zużycie paliwa przekraczające normę za,kładową lub wyjątkową jednostka

nadrzędna nad jednostką eksploatującą, na wniosek kierownika tej jednostki, może takie zużycie paliwa uznać za

usprawiedliwione,

§ 12.

§ 13. Pojazd przekraczający normę zakładową lub wyjątkową z powodu niesprawności

technicznej powini.enbyć

wycofany z eksploatacji i przywrócony do. stanu tecllmicznego zapewniającego zużycie paliwa w granicach ustalonych norm.

Rozdział

4

, Wskaźniki zużycia olejów i smarów.

§ 14. 1. Całkowite dopuszczalne zużycie oleju silnikowego, potrzebnego zarówno do bieżącego uzupełnienia

ubytku w silniku, jak i na okresowe wymiany oleju, nie

powinno przekraczać objętościowo

l) 2% zużycia paliwa dla silników o zapłonie iskrowym,

2) 30f0 zużycia paliwa dla silników o zapłonie samoczynnym.

przekładniowego nie powinno prze0,5% zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z silnikami o zapłonie iskrowym i 1,0%

zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z s-ilnikami

o zapłonie samoczynnym.

2.

Zużycie

oleju

kraczać objętościowo

3. Zużycie smarów stałych (w kg) nie powinno przekraczać 0,3% zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów

z silnikami o zapłollle iskrowym oraz 0,5% zużycia paliwa

.w razie eksploatacji pojazdów z silnikami o zapłonie samoczynnym, po przeliczeniu ilości zużytego paliwa z litrów na kilogramy.

§ 15. 1. Ustala się wskaźnik zwrotu zużytego oleju

silnikowego w wysokości co najmniej 25% w stosunku do

ilości nabywanego oleju silnikowego świeżego. Wskażnik

ten może być odpowiednio zmniejszony za zgodą Ministra

Komunikacji w razie uzasadnionego znacznego wydłużenia

okresów między kolejnymi wymianami oleju, przy równoczesnym obniżeniu wskaźnika zużycia oleju silnikowego.

2. W razie dokonywania wymiany oleju silnikowego

w punktach sprzedaży Centrali Produktów Naftowych nabywca obowiązany jest zwrócić olej zużyty w ilości uzyskanej z opróżnienia układu olejenia.

Rozdział

5

Zasady rozliczania kierowców. z pobranego paliwa.

§ 16. 1. Jednostki obowiązane są wpisywać bieżąco w

kartach drogowych ilość paliwa pobranego przez kierowcę, podając numer kwitu, a w razie zakupu

numer ra-.

chunku.

=-

2. Rozliczanie kierowcy z pobranego paliwa !la dany

pojazd przeprowadza się raz w miesiącu.

§ 17. Zabrania się eksploatowania pojazdów z niesprawnym lub nie zalegalizowanym drogomierzem.

Rozdział

6

Przepisy przejściowe i końcowe.

§ 18. Traci moc zarządzenie Ministra Komunikacji

z dnia 28 czerwca 1966 r. w sprawie norm zużycia paliw

płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych (Monitor Polski z 1966 r. Nr 33, poz. 173 i z 1971 r. Nr 6,

poz. 42).

§ 19. Zarządzenie wchodzi W życie z dniem 1 listopada 1975 r.

Minis'ter Komunikacji: M. Zajiryd

Monitor Pols~d Nr 30

-

Poz. lSD

-

Zał ączni k do zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 19 września 1975 r.

(poz. 190).

nORMY PODSTAWOWE ZUŻYCIA PALIW PŁYNNYCH W EKSPLOATACJ I POJAZDÓW SA.\1OCHODOW YCn

TABLICA l

Normy pcll.stawowe zużycia paliw plynnych dla niel,tćrych pojazllów samoehodowyc;J.

Typ silnika

nodzaj, marka i typ pojazdu

Lp.

Norma w litrach na 100 km

przehiegu pojazdu z silnikiem

o zap łonie

iskrowym

-l

2

l

Samochody osobowe

l) Polski Fial 125P - 1300*)

2) Polski Fiat 125P - 15(J0*)

3) Polski Fiat 132P -1600

4) Pol , ki Fiat 13.2P -1300

5) Polski Fiat 12GP

6) FSO-Wa rszawa (wszystkie typy)

7) FSO-Warszawa (wszystkie typy)

8) GAZ - Wołga (wszystkie' typy)

I

3

116C.076

11 5C.076

samoczynnym

5

'-

,

Dostawcze samochody ciężarowe i pochodne

l) Nysa i Żuk (wszystkie typy)·)

2) Musccl M-461 (wszystkie modele)

3) TV (wszystkie typy)

4) Syrena R-20 (wszystkie modele)

Samochody ciężarowe i pochodne;"")

l) GAZ 53 A i B

2) Star 25, 2SL i 2SW

3) Star 27 i 27L

4) Star 28 i 28W

5) Star 29

6) Star 66 i 660Ml

7) Star C25

8) Star C28

9) Jelcz 315 i 3W 317/021

10) Jelcz 316

11) Jelcz 317

12) ZIŁ 130 i 130G

13) ZIŁ 130Wl

14) ZIŁ MMZ 555

15) MAZ 500 i 503

16) IFA W50L i W50L/K

17) Skoda 706RT i 706RTS

3

4

10,0

11,0

11,5

12,5

6,5

13,0

13,5

13,0

S-21

M-20

21 i 2-t

1-

2

I

I

S-21 i M-20

S-474

5-530

S-530

S-47A

S-47

S-474

5-530

SW-680

SW-680

SW-6BO

14,0

18,0

23,0

10,0

28,0

29,0

20,0

' 24,0

31,5

35,0

32,0

29,0

26,0

31,0

40,0

40,0

43,0

36,0

28,0

24,0

27,0

--4

Autobusy

1) San H100 Al

2) San H100 A

3) Jełcz 706 RTO (wszystkie modele)

. 4) Jelcz AP-021

5) Jelez-Berliet PR-lOO

6) Autosan

*) Dla samochodów sanitarnych norma podstawowa jest wyższa o 5% .

•• ) Dla nadwozi obudowanych (furgon) norma podstawowa jest wyższa o 5%.

32,0

24,0

27,0

33,0

32,0

24,0

TABLICA 2

Nermy podstawowe zużycia paliw płynnych dla pojazdów samochodowych z silnikiem o zapłonie iskrowym, nie wymienionych w tahlicy l.

Rodzaj pojazdu

Norma w litrach

na 100 km

przebiegu

2

3

Samochody osobowe i pochodne, jeżeli dopuszczalny ciężar całkowity nie przekracza 2,5 t z silnikiem o pojemności

skokowej

l) do 0,7 I włącznie

2) powyżej 0,7 ł do 0,9 ł włącznie

3) powyżej 0,9 I do 1,3 ł wlącznie

4) powyżej 1,3 I do 1,8 I w łączn ie

5) powyżej 1,8 l do 2,1 I wlączn i e

6) powyżej 2,1 ł do 2,5 I , wlączDle

7) powyżej 2,5 I do 2,9 I włącznie

8) powyżej 2,9 ł do 3,4 I włącznie

9) powyżej 3,4 I do 4,0 I wlącznie

10) powyżej 4,0 I

7,0

9,0

10,0

11,0

12,0

13,0

14,0

16,0

18,0

22,0

Lp.

l

----,--------------------------------------------------------------------------.------------2

3

4

Samochody ciężarowe i pochodne oraz ciągn i ki siodłowe z naczepą o dopuszczalnym ciężarze calkowitym

l) powyżej 2,5 t do 3,5 t wlącznie z silnikiem o pojemności skokowej

a) powyżej 1,0 I do 1,8 I wlącznie

b) powyżej 1,8 I do 2,5 I włącznie

c) powyżej 2,5 I do 3,0 I włącznie

d) powyżej 3,0 I

13,0

15,0

16.0

HI,O

2) powyżej 3,5 t do 5,5 t włąc:onie z siln ikiem' o pojemnoś ci skokowej

a) do 2,5 I włącznie

b) powyżej 2,5 I

23,0

3) powyżej 5,5 t do 9,0 t

a) do 4,5 I włącznie

b) powyżej 4,5 I

26,0

32,0

włącznie

2U,O

z silnikiem o pojemności skokowej

4) powyżej 9,0 t do 11 t wlącznie z silnikiem o pojemno ści skokowej

a) do 5 I włącznie

b) powyżej 5 I

-

4U.0

5) powyżej 11 t

43 ,0

Antobusy' o dopuszczalnym ciężarze calkowitym

1) do 3 t wlącznie

2) powyżej 3 t do 6 t włącznie

3) powyżej 6 t do 8 t włącznie

4) powyżej 8 t do 10 t włącznie

5) powyżej 10 t

20,U

2/.•. 0

34,0

H ,O

32.0

36.0

Motocykle (skutery)

l) z silnikiem dwusuwowym o pojemności skokowej

a) do 100 cm" wł ącznie

b) powyżej 100 cm' do 200 cm' włącZIIie

c) powyżej 200 cm' do 250 cm' włącznie

d) po ' - y ' ej 250 cm'

2) z silnikiem cztcrosuwowym O pojemno ści skokowej

a) do 250 cm' włą cznie

b) powyżej 250 cm' do 350 cm' włącznie

c) powyżej 350 cm'

2,5

3.0

3,5

4,5

-"

3.0

4,0

5.0

łv1onitor

Polski Nr 30

336

TABLICA 3

Normy podstawowe zużycia paliw płynnych dla pojazdów samochodowych z silnikiem o zaplonie samoczynnym, nie wymienionych w tablicy l.

Lp.

Rodzaj pojazdu

Norma w litrach

na 100 km

przebiegu

l

2

3

l

Samochody osobowe i pochodne, jeżeli dopuszczalny ciężar całkowity nie przekracza 2,5 t, z silnikiem o pojemności

skokowej

l) do 1,3 L włącznie

2) powyżej 1,3 I

7,0

10,0

--2

Samochody ciężarowe i pochodne oraz cIągniki siodłowe z naczepą o dopuszczalnym ciężarze całkowitym

l) do 2,5 t włącznie

2) powyżej 2,5 t do 4 t włączme

3) powyżej 4 t do 6 t włączllIe

4) powyżej 6 t do 8 t włącznie

5) powyżej 8 t do 10 t włącz"nie

6) powyżej 10 t do 12 t włącznie

7) powyżej 12 t do 15 t włącznie

8) powyzej 15t do 23 t włącznie

9) powyżej 23 t do 32 t włącznie

10) powyżej 32 t

."

"~

norma zakładowa

bez ograniczeń

--3

--4

rolnicze używar.e w transporcie drogowym

l) z silnikiem o mocy do 20 KM włącznie

2) z silnikiem o mocy powyżej 20 KM

Ciągniki

,

10,0

12,0

Ciągniki

samochodowe (balastowe)

1) z silnikiem o mocy do 80 KM włącznie

2) z ~ilnikiem o mocy powyżej 80 KM do 125 KM włącznie

3) z silnikiem o mocy powyżej 125 KM

24,0

32,0

norma zakładowa

bez ograniC'leli

--S

10,0

12,0

15,0

18,0

21,0

24,0

27,0

30,0

35,0

Autobusy o dopuszczalnym ciężarze calkowitym

l) do 3 t włącznie

2) powyżej 3 t do 6 t włącznie

3) powyżej 6 t do 9 t włąc'znie

4) powyżej 9 t do 12 t wh,czuie

5) powyżej 12 t do 16 t włącznie

6) powyżej 16 t

n,o

15,0

19;0

23,0

26,0

32,0

Uwagi

\

l) do tablic 1,2 i 3

a) przy jazdach w warunkach ruchu miejskiego normy są wyższe do 10%, a dla autobusów i samochodów samowyladowczych b) jeżeli silnik pojazdu jest w okresie docierania c) jeżeli ciągnik siodłowy jedzie bez naczepy 2) do tablic 2 i 3 -

do !O%,

norma jest wyższa o 5%,

norma jest niższa o 30%

dla pojazdów posiadających napęd na tylną (tylne) i przednią oś -

norma jest wyższa o 15%.

Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Biuro Prawne, Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3.

Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71

UO-979 Warszawa (skrytka pocztowa 81). tel. 28-90-01 w. 608 i 42-14-78.

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów

w Zakładdch Graficznych "Tamka", Zakład nr 1. Warszawa, ul. Tamka 3.

Zam. 1170.

Cena 2,4.0 zł

Poz·. 190

190

ZARZĄDZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI

z dnia 19 września 1975 r.

w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt l dekretu z dnia

29 pażdzle rnika 1952 r. o gospodarowaniu artykułami ·obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44,

poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12,

poz. 115) i § 1 ust. ·1 zarządzenia Przewodn i czącego Pań­

stwowej Komisji Planowafila Gospodarczego z dnia

14 grudnia 1956 r. w spr awie przekazania upr aw ni eń do

wydaw a nia przepisów o gospodarowaniu pojazd ami s amochodowymi, częściami zamiennymi i ogumien iem do tych

pojazd ów oraz o normowaniu zużycia materiałów p ę dn yc h

w eks p loa tacji i obsłudze pojazdów samochodowych (Monitor Polski z 1956 r. Nr 105, poz. 1209, z 1961 r. Nr 80,

poz. 334 i z 1968 r. Nr 29, poz. 193) zarządza się, co na -

2. Norma zakładowa lub wyjątkowa może być stosowana tylko w w a r unkach eksploatacji, dla których z o stała

usta lona.

1. Normy z akładow e lub wyjątkowe stanowią

do oblicza ni a oszczędności pal iw a lub przekro czenia normy (przepału).