Uchwała nr 116 Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1975 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Bankowi Polskiemu.

§ 1. Narodowemu Bankowi Polskiemu nadaje się statut, stanowiący załącznik do uchwały.

§ 2.

1}

Tracą

uchwała

uchwała nr 195 Rady Ministrów z dnia 23 październi­

ka 1969 r. w sprawie niektórych zadań i zmiany statutu Narodowego Banku Polskiego,

5)

uchwała nr 196 Rady Ministrów z dnia 23 październi­

ka 1969 r. w sprawie zadań Powszechnej Kasy Oszczęd­

ności oraz przejęcia przez Powszechną Kasę Oszczęd,­

ności zadań i czynności przedsiębiorstwa Obsługa Ra- .

talnej Sprzedaźy "ORS" (Monitor Polski Nr 48

poz. 370).

moc

nr 442 Rady Ministrów z dnia 10 listopada

1959 r. w sprawie zatwierdzenia statutu Narodowego

Banku Polskiego,

2) uchwala nr 11 Rady Ministrów z dnia 3 stycznia

1961 r. w sprawie ustalenia podstawowych zadań

Powszechnej

Kasy Oszczędności

(Monitor Polski

z 196 1 r. ' Nr 9, poz. 51 i z 1969 r. Nr 48, poz. 370),

3)

4)

§ 3. Uchwala wchodzi w źyCie z dniem ogłoszenia.

uchwała

nr 12 Rady Ministrów z dnia 3 stycznia

196 1 r. w sprawie zatwierdże' nia statutu Powszechnej

Prezes Rady Ministrów: P.JalOszewic,z

-

-

Poz. 143

-----------------------------------------Załącznik

do uchwały nr 116 Ra dy

Minisl rów z dni d 27 czerwca 1975 r.

(poz. 14J).

STATUT NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO

Rozdział

I

Postanowienia ogólne.

§ 1. Narodowy Bank Polski, zwany w dalszym ciągu

"NBP", dz.iala na podstawie . ustawy z dnia 12 czerwca

1975 r. - Prawo bankowe (Dz.. U. Nr 20, poz. 108) oraz niDJejszego statutu.

Rozdział

II

Podstawowe zadania Banku.

§ 2. 1. Do zadań NBP jako banku emisyjnego i centralnej instytucji kredytowej, oszczędnościowej, rozlic-zeniowej i dewizowej należy

l) Zdpewnienie sprawnej organizacji obrotu pieniężnego

i obsługi finansowej gospodarki narodowej i ludności,

7) kontroluje wykonanie planu obrotów płatniczych

z zagranicą oraz sporządza bilans płatniczy Państwa,

8)

kontrołuje działalność finansowo-gospodarczą jednostek gospodarki uspołeczn ionej w zakresie ustalonym

odrębnymi przepisami,

9) prowadzi kasową i rozliczeniową obslugę blidżetu

Państwa o~az wspóldziala w kontroli jego wykonania.

§ 4. NBP udzielając kredytu na finansowanie inwestycjI i środków obrotowych, a także wykonując ustalone

w obowiązujących przepisach i wytycznych funkcje kontrolne, wpływa na

l) usprawnianie procesów inwestycyjnych,

2) przyspiesza nie osiągania zdolności produkcyjnych

i efektów ekonomicznych z reałizacji inwestycji,

.

3) optymalne wykorzystanie

szczególności

majątku

majątku

produkcyjnego, w

z nowych inwe-

pochodzącego

2) gromadzenie środków pienfężnych oraz zasilanie gospodarki narodowej środkami finansowymi niezbędny­

mi do realizacjI wieloletnich i rocznych narodowych

planów społeczno-gospodarcżych w ramach planu

kredytowego i wytycznych Ministra Finansów,

5)

3) wykorzystywanie kredytu, a także innych środków

dz i ałania do podniesienia efekt yw ności gospodarowanIa jednostek gospodarki uspołecznionej, zapewnienia

równowagi gospodarczej i finansowej oraz umacniania

dyscypliny finansowej.

l) gromadzi oszczędności pieniężne ludności,

2. NBP koordynuje działalność innych banków w zakresie organIzacji i planowania kredytów, obrotu gotówkowego i obrotu oszczęd nośCIowego, orga n izacji rozliczeń

p ; enlężnych w gospodarce narodowej, organizacji operacji

bankowyc h i rachunkowości, a taki,e operacji walutowych

i dewiz o wych.

3. NBP ma prawo żąd a ć od innych ba nków danych

i wyj a śn i eń niezbędnych do wykon an ia zad ań określonych

w liSt. 2 oraz do sp o rządzenia pr o jektu planu kredytowego , p la nu kasowego i sprawozdań z wykonania tych planów , a także do sp o rządzenia bil ansu płatn iczeg o Pańs t wa

oraz bil a nsu należności i zobowiązań zagr a nicznych i kontroli wykonywania planu obrotów pł at niczych z zagranicą.

§ 3, Dla realizacji swoich zadań NBP wykonuje nast ę pu jące czy nności

1)

emit u je znaki pieniężne,

2) kredytuje i finansuje jednostki gospod a rki uspoieczni onej i nie uspołecznionej oraz udziela kredytów ludn O ŚCI, kontroluje zgodność zużycia kredytów z ich

przeznaczeniem i stan ich zabezp ieczenia, a także refinansuje banki,

stycji,

4) utrzymanie materialnych środków obrotowych (zapasów) na racjonalnym poziomie,

poprawę wyników finansowo-ekonomicznych i umocnienie dyscypliny finansowej organizacji gospodarczych.

§ 5. W zakresie wkładów i kred y tów ludri'ości NBP

2) prowadzi obsługę

4) rozwija i umacnia w

rozliczeń

p ie-

sp o łeczeństwie

zrozumienie dla

znaczen ia oszcz ę dności p ienIężnych oraz współdziała w tym zakresie z właści­

wymi ins tytucjami i organizacjami.

sp o łeczno-gospodarczego

1. W związku z realizacją swoich zadań N BP

z właściwymi organami administracji państwo ­

wej oraz organizacj ami gospodarczymi w zakreS ie

§ 6.

współdziała

l) przygotowania projektów planu kredytowego i pla nu

kasowego oraz realizacji tych planów,

2) wniosków i ocen NBP, dotyczących planówgospodarczych i finansowych, podstawowych kierunków

działania organizacji gospodarczych i środków usprawnienia ich gospodarki.

2. NBP informuje organy wymienione w ust. 1 o zaklócen iach w wykonywaniu zadań g ospodJrczych ordZ

o niedostatecznej sprawności i efektywności w gospodarce.

Rozdział

III

Organizacja Banku.

4) organizuje obrót gotówkowy,

6) organizuje obrót wartościami dewizowy'mi i dokonuje tego obrotu oraz wykonuje inne czynności z .t.eg o

zakresu,

w. zakresie

3) udziela kred ytów ludności,

3) gromadzi środki pieniężne jednostek gospodarki uspołecznionej I nie uspołecznionej oraz ludn oś ci,

5) organizuje. przeprowadza i kontroluje rozliczenia pieniężne w gospodarce narodowej,

ludności

niężnych,

§ 7. J.

Działalnością

NBP kieruje Prezes NBP.

2, Do Prezesa NBP należy w szczególności

l) : naihór nad prawidłflwą realizarją zadań NBP,

2) k.ierowanle pracamI ZdrLądu NBP,

3) reprezentowanie NBP na zewnątrz,

3}

4) powoływanie pracowników NBP na stanowiska, których obsadę z a strzegł do swojej decyzji, i odwoływa­

nie ich z tych stanowisk,

5) udzielanie pełnomocnictw i ustalanie sposobu podpisywania dokumentów NBP,

6) powoływanie członków komitetów doradczych przy

oddziałach wojewódzkich NBP.

3; Prezes NBP wydaje zarządzenia wewnętrzne, instrukcje, regulaminy i inne prze pisy regulujące działal­

ność i organizację NBP.

4. Uprawnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 6, Pre-

zes NBP może pr ze kazać członkom

rom oddziałów wojew ódzk ich.

-

Zarządu

lub dyrekto-

6. W razie

nieobecn ości

Prezesa NBP jego funkcje

§ 8. Zarząd NBP rozpatruje główne zag adnienia z za-

kresu

1)

działalności

NBP, w szczególności

dotyczące

planów kredytowego i kasowego ora z bilansu

czego Państwa ,

płatni­

'2) systemu kredytowego, pieniężnego i rozliczeń,

3) projektów pod sta w o wych aktów normatywnych dotyczących dz i ała l ności NBP oraz zarządzeń wewnętrz­

nych, instrukcj i, regulaminów i innych przepisów regulujących działalność NBP,

4) projektów taryf odsetek, prowizji i opłat bankowych,

5) zasad i form obrotu oszczędnościowego ludności oraz

organizować

działani.u

szkolne kasy oszczędności

i pomocy nauczycieli.

przy

współ­

§ 10. 1. W skład centrilli NBP wchodzą: departamenty, Generalna Dyrekcja Powszechnych Kas Oszczęd­

ności i inne komórki organizacyjne , (zakłady, biura).

2. Decyzje o przekształcaniu i likwidacji komórek

organizacy jny ch centrali , oddziałów, powszechnych kas

oszczędności i innych jedf\ostek operacyjnYch i org aniz?cyjnych podejmuje Prezes NBP,

§ l!. 1. Do zadań centrali NBP należy

1) przygotowywanie planów i organizowanie prac zwią­

zanych z wykonywaniem zadań NBP oraz koordynowanie działa l ności oddziałów i innych jednostek organizacyjnych NBP,

2)

bezpośredni nadzór nad działalnością oddziałów wojewódzkich oraz ogólny nadzór nad wykonywaniem

zadań przez oddziały

operacyjne, powszechne kasy

oszczędności i inne jednostki operacyjne i organ;zdcyjne NBP,

3)

przygotowywanie sprawozdań, wniosków, posJulatów,

i ocen kierowanych do naczelnych organów administracji państwowej oraz współdziałanie z organami

administ racji państwowej w zakresie realizacji zadań

NBP,

5. Prezes NBP jest przełożonym wszystkich pracowników NBP i wydaje w porozumieniu z zarządem głównym

właściwego zw i ąz k u zawodlJwego regulamin pracy.

pełni Pierwszy Zas tę pca Prezesa NBP.

Poz. 143

4) opracowywanie projektów aktów normatywnych zwią­

zanych z działalnością NBP oraz przygotowywanie

opinii do nadsyłanych projektów aktów normatywnych,

'

5) doskonalenie organizacji i techniki pracy NBP.

Generalna Dyrekcja Powszechnych Kas Oszczęd­

prowadzi działalność w zakresie obrotu oszczędnoś­

ciowego, rozliczeń pieniężnych ludności oraz kredytowania ludności.

2.

ności

kredytów dla ludności,

6)

7)

bilansów i sprawózdań okresowych i rocznych oraz

planów finansowych i gospodarczych NBP,

otwierania i likwidacji oddziałów oraz innych jednostek operacyjnych i organizacyjnych NBP,

8) organizacji,

NBP,

9)

rachunkowości

i

kontroli

wewnętrznej

polityki kadrow e j i płac.

1. NBP wykonuje zadania przez centralę, odwojewódzkie, oddziały operacyjne, powszechne kasy oszczędności jako oddziały specjalistyczne oraz inne

terenowe jednostki operacyjne i organizacyjne (ekspozytury, agencje, biura pełnomocnlków).

§ 9.

działy

Dla wykonania zadań w zakresie obsługi obrotu

oszczędnościowego i rozliczeń pieniężnych ludności NBP

2.

może

1}

korzystać

z usług jednostek organizacyjnych przedsię­

biorstwa państwowego "Polska Poczta, Telegraf i Telefon",

2)

organizować

w uspołecznionych zakładach pracy oraz

w osiedlach mieszkaniowych agencje powszechnych

kas oszczędnoścl;z (lklady pJac;y ,ponoszą w ówc,z,a s

koszty rzeczowe zw [ ąza,ne z działalnością agencji,

3.

ności

Generalną

kieruje

Prezesa NBP.

Dyrekcją

bezpośrednio

Powszechnych Kas Oszczęd­

wiceprezes wyznaczony przez

§ 12. Do zadań oddziałów wojewódzkich należy zapewnienie prawidłowej realizacji polityki kredytowej

i pieniężnej na terenie województwa i oddziaływanie w

kierunku właściwego wykonywania zadań prżez oddziały

operacyjne i powszechne kasy oszczędności. Do zadań oddziałów wojewódzkich należy w szczególności

1) przygotowywanie projektów planu kasowego i bilansu pieniężnych przychodów i wydatków ludności oraz

sprawozdań z ich wykonania i przedstawianie ich . wojewodom,

2) zapewnienie prawidłowej organizacJl

cy oddziałów Banku oraz

spra wnego ich działania,

pomocy

l

warunków prakoniecznej do

3} kontrola działalności oddziałów operacyjnych i pow-

szechnych kas oszczędności oraz wydaWani-e im odpowiednich poleceń i wytycznych,

4} współpraca z terenowymi organami administracji pań­

stwowej, organizacjami gospod a rczymi, insty1ucjami

! organami finansowymi VI sprawach dotyczących

d'ziałalności NBP oraz reprezentowanie NBP 'wobec

nich.

.,

J

-

§ 13. 1. Komitety doradcze przy oddziałach wojewódzkich rozpatrują ważniejsze sprawy z zakresu działal­

ności kredytowo-pieniężnej oddziału w celu ściślejszego

powiązania pracy oddziału z potrzebami sIwłeczno-gospodarczymi województwa.

.

2. W

szczególności

komitety doradcze rozpatrują

.1) informacje o przebiegu i sposobach wykonywania

planu kredytowego, planu kasowego i bilansu pienięż­

nych przychodów i wydatków ludności w województwie,

2) zagadnienia dotyczące działalności kredytowo-pienięż­

nej w powiązaniu z ustalonymi kierunkami społeczno­

gospodarczego rozwoju województwa i potrzebami

Poz. 143

260

------------------------------------~--------

3)

udzielanie kredytów ludn cści ,

4) prowadzenie rachunków bieżących pracowniczych kas

. zapom<?gowo-pożyczkowych, kas wzajemaej pomocy'

i innych kas koleżeńskich,

5) prowadzenie działalności w zakresie upowszechniania oszczędności,

6) wykonywanie innych czynności określonych w przepisach i instrukcjach NBP.

.

•

zakres działania oraz organizację

centrali NBP, oddziałów i innych jednostek,

jak również rodzaje i sposób używania pieczęci urzędo­

wych określają regulaminy wydane przez Prezesa NBP.

§ 17.

Szczegółowy

wewnętrzną

ludności,

środki

Rozdział

na celu usprawnienie działalności gospodarczej i podniesienie dyscypliny finansowej oraz

usprawnienie obsługi klientów przez oddziały NBP,

3)

mające

4) zagadnienia

z gromadzeniem oszczędności

i udzielaniem kredytów ludności.

3. NBP może organizować społeczne komitety upowszechniania oszczędności.

§ 14. 1. Tryb powoływania członków komitetów, liczoraz organizację pracy określa regulamin

usta lony przez Prezesa NBP.

bę

Fundusze własne, gospodarka wewnętrzna,

sprawozdawczość i rachunkowość NBP.

§ 18.

związane

pieniężnych ludności

Do zadań odd ziałów operacyjnych należy bezrealizacja zadań NBP w wyznaczonym okręgu

dzi ałania, a' w szczególności

NBP działa na zasadach rozrachunku gospodar-

czego.

§ 19. Własne środki finansowe NBP składają się

z funduszu statutowego, funduszu śrcdków trwałych, funduszu rezerwowego i funduszów specjalnych.

§ 20. Fundusz statutowy wynosi 20.000 mln

członków

2. Członkowie komitetów doradczych otrzymują wynagrodzenie za udział w posiedzeniach na zasadach i w

wysokości określonych przez Ministra Finansów.

IV

§ 21.

Fundusz

środków

wartości

środków

trwałych,

zł.

trwałych

stanowi pok r ycie

niematewilnych

i prawnych oraz innych wartości trwałych, pomniejszonych o wartość ich zużycia. Zwi ę kszenie lub zmniej szenie stanu tego funduszu następuje w wyniku zmiany

wartości rzeczywistej środków trwałych.

wartości

§ 15.

po średnia

1) kredytowanie organizacji gospodarczych oraz kontrolowanie celowości zużycia kredytów i stanu ich zabezpieczenia,

.

2) kontrola działalności finansowej organizacji gospodar-

czych . oraz oddziaływanie na ich gospodarkę, szczególnie w zakresie ekonomicznego wykorzystania środ­

ków na inwestycje i środki obrotowe, zapasów, obniżania kosztóW własnych, prawidłowego gospodarowania funduszem płac oraz przestrzegania zasad dyscypliny finansowej i gospodarczej,

3) prowadzenie rachunków bankowych oraz przeprowadzanie i kontrolowanie rozliczeń pieniężn yeh,

4)

wykonywanie kasowej i rozliczeniowej

zetu Państwa,

.

obsługi

bud-

§ 22. 1. Fundusz rezerwowy tworzy się z CZęSCl zysku NBP i jest przeznaczony na pokrycie mogących pows tać strat bilansowych.

2. Odpisów z zysku na fundusz rezerwowy dokonuje

w wysokości ·nie przekraczającej coroczn ie 10010 zysku,

aż do os iągnięcia przez ten fundusz wysokości funduszu

statutowego. Dałsze odpisy z - zysku mogą być zaliczane

na fundusz rezerwowy tylko wówczas, gdy fundusz rezerwowy został w całości lub w części zużyty nil pokrycie

strat.

się

§ 23. 1. Funduszami specjalnymi są

l) fundusz imvestycy jn YI

2) zakładowy fundusz socjalny,

3) zakładowy fundusz mieszkaniowy.

2. Zasady tworzenia I wykorzystywania funduszy,

o których mowa w ust. 1, regulują od rębne przepisy . .

5) dokonywanie operacji walutowych i czynności dewi-

zowych,

.

6) przyjmowanie na przechowanie wartości l dokumen-

tów,

1) wykonywanie innych

czynności, określonych

w prze-

pisach i instrukcjach NBP.

§ 16.

Do zadań powszechnych kas oszczędności na·

dą

3. Inne fundusze specjalne NBP może . tworzyć za zgoi na zasadach określonych przez Minis tra Finansów.

§ 24. NBP prowadzi wewnętrzną gosp o d ar kę finansona podstawie planów dochodów i kosztów, dla których podstawowe wskażniki określa Min ister Fin a nsów na

wniosek Prezesa NBP.

wą

§ 25. NBP prowadzi księgowość według planu kont

~eży

i zasad dostosowanych do ogólnie obowiązujących prze-

.1) przyjmowanie i obsługa wkładów oszcz ędnościowyc h

oraz wydawanie dokumentów stanowiących dowody

posiadania wkładów,

p isów .

2) prowadzenie rachunków bieżących osób fizycznych

oraz jednostek gospodarki nie uspołecznionej,

§ 26. Bilans roczny NBP i sprawozdanie roczne wraz

z wnioskiem o podział zysku Prezes NBP pr zcdstaw: a do

rozpatrzenia t\:1inistro~vi Finansów w ter m in ie do dnia

31 marca roku następnego po okresie sprawozdawczym.

DZIENNIK

URZ~DOWV

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

Nr 23

Warszawa, dnia 31 lipca 1975 r.

TRESCI

Poz.

UCHW At Y RADY MINIS TR OWI

143 -

nr 116 z dnia _27 czerwca 1975 r. w sprawie nadania statutu Narodowemu Ba nkowi Polski emu.

257

144 -

nr 117 z dni a 27 czerwca 1975 r. w sprawie nadania statutu Bankowi Gospod arki Zywn ośc iowej oraz

za s a d opodatkowania tego Banku i zrzeszonyc h W nim banków spółdzielczych

261

145 -

nr 124 z dni a 10 lipca 1975 r. zmienia jąca uchw a łę w sprawie organizacji gosp odarki wodnej I melioracyjnej, utwor ze nia zjedn ocze ń budownictwa wodnego I melioracji oraz Centralnego Zarządu Bu·

downictwa Wodn ego I Me lioracji

265

146 -

nr 126 z dnia 10 lipca 1975 r. uchylająca uchw a łę w sprawie oTganizacJ:I I zakresu

cz y ch rejonowych zakładó w doświadczalnych.

265

H7 -

nr 127 z dnia 10 lipca 1975 r,

ni czne j Rolni ctwa .

zmi en iająca uchwałę

dzi a ł a nia

rolni·

w s-prawie utworzenia Państwowej In sp e kcji T ech 266

Z A R Z Ą D Z E N I A

148 -

Ministra Spr aw W ewnętrznyc h z dnia 7 lipc a 1975 r. w sprawie określe nia w zorów umundurowania,

dystynkcji i oznak oraz wzorów odzie ży specjalnej funk cjonari us zy p o żamictwa

266

149 -

Budownictwa I Przemysłu Materiał ó w Bud owlanych z dnia 9 lipca

usługowego wypalania c e gły oraz ustalania opIat za te usługi .

274

150 -

Ministra Komunikacji z dnia 24 lipca 1975 r. zm i eniające zarządzenie w sprawie czasu wykonywania czynności lotniczych i wypoczynku personelu lat a j ą cego lotnictwa cywilnego

Ministra

1975 r. w sprawie

275

OBWIESZCZENIE

151 -

Ministra Pracy, Pł a c i Spraw Socja lnych z dni a 7 lipca 1975 r. w sprawie ogłosz e nia - jednolitego

tekstu uchwały nr 298 Rady Ministrów z dnia 24 listopada 1972 r. w sprawie premiowania pracow~

nik ów zajmujących kierownicze I Inne samodz ielne stan owiska pracy oraz Innych pracowników Inży­

nie ryjno·technicznych, ekon omicznych I administracyjno·biurowych, zatrudnionych w paI1stwowych

p rzeds iębiors twac h przemysłowych oraz w grupujących je zjedn o czeniach.

276

143

UCHW AtA Nr 116 RADY MINISTROW

•

./

z dnia 27 czerwca 1975 r.

w sprawie nadania statutu Narodowemu Bankowi Polskiemu.

Kasy Oszczędnoś ci (Monito r Polski z 1961 r. Nr 9;

poz. 52, z 1969 r. Nr 48, poz. 370 i z 1972 r. Nr 38,

poz. 209),

Na podstawie art. 11 ust. 2 i art. 19 ustawy z dnia

12 cze rwca 1975 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 20,

poz. 108) Rada Ministrów uchwala, co następuje