Zarządzenie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 9 maja 1974 r. w sprawie ogólnych warunków umów o prace badawcze i umów związanych z wdrażaniem wyników tych prac oraz zasad udzielania zleceń przez jednostki nadrzędne.
Table of Provisions (29)
Statutory Text (29 Articles)
§ 7. Koszty zw i ązane z nad a wa niem odznaki "W Służ
bie Narodu" pokrywa się z bud ż e tu Min isterstwa Spraw
Wewn ę trznych.
2. Utrzymuje się odznaki .nadane na podstawie uchwał
wymienion ych w ust. 1 jako odpowiedn io równorzędne
2 odznaką brązową lub srebrną w rozum ie n iu nini ejsze j
uchwały.
§ 8. 1. Z dniem 1 stycznia 1975 r. tracą moc
1)
Poz. 108 i 109
-
wchodzi w życie
1) w stosunku do oznaki złot e j - z dni e m o g ł o szenia,
2) w stosunku do odznaki brązowej i srebrne j - z dn iem
l stycznia 1975 r.
§ 9.
uchwała
nr 82 Rady Ministrów z dnia 15 marca 1962 r.
w sprawie odznaki" 10 la·t w Sł u żb i e Nar odu" (Monitor
Polski Nr 27, poz. 11 2),
2) u c hwała nr 78 Rady M inistrów z dn ia 25 marca 1964 r.
w sprawie ustanowienia odznaki ,,20 lat w Służbie Narodu" (Monitor Polski Nr 21, poz. 95).
Uchwała
Prezes Rady Ministrów : P. Jaroszew icz
Załą cz n i k do uch w a ły nr 90 Rad y
Ministr ów z dnia 12 kwie tni a 1974 r.
(p oz. 108) .
WZÓR ODZNAKI "W SŁUZBIE NARODU"
109
ZARZĄDZENIE
MINISTRA NAUKI, SZKOLNICTW A WYŻSZEGO I TECHNIKI
2
dnia 9 maja 1974 r.
w sprawie ogólnych warunków umów o prace badawcze I umów :związanych z wdrażaniem wyników tych prac oraz
zasad udzielania zleceń prżez jednostki nadrzędne.
Na podstawie art. 384 Kodeksu cywilnego i § 1 ust. 1
pkt 3 lit. a) uchwały nr 193 Rady Ministrów z dnia
3 sierpnia ·1973 r. w sprawie upoważnienia naczelnych
organów administracji państwowej do ustalania ogólnych
warunków i wzorów umów (Monitor Polski Nr 36, poz. 219)
oraz § 71 pkt 1 i pkt 5 lit. d) uchwały nr 289 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1973 r. w sprawie zasad finansowania prac badawczych i wdrożeniowych oraz gospodarki
fina nsowej jednostek bada wczych i szkół wyższych (Mo-
nitor Polski z 1974 r. Nr 2, poz. 9) zarządza się, co nastę
puje
§ 1. Ustala się ogólne warunki umów między jednostkami gospodarki uspołecznionej o prace badawcze i umów
związanych z wdrażaniem wyników tych prac oraz zasady
udzielania przez jednostki nadrzędne zleceń na prace bad awcze, zwane dalej "ogólnymi warunkami umów", stanowiące załą c znik do zarządzenia.
Poz. tOg
,~~~----------------------~-------------------------------------
§ 2. Przez użyte w zarządzeniu określenia
l)
uchwała należy rozumieć uchwałę nr 289 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1973 r.w sprawie zasad
finansowania prac badawczych i wdrożeniowych oraz
gospodarki finansowej jednostek badawczych i szkół
wyższych (Monitor Polski z 1974 r. Nr 2, poz. 9),
2) prace badawcze - należy rozumieć prace naukowobadawcze i prace rozwojowe określone w § 2 ust. 1 i 2
uchwały,
3) prace wdrożeniowe - należy rozumieć prace określo
ne w § 2 ust. 3 i 4 uchwały,
4) problem - należy rozumieć objęty planem koordynacyjnym kompleks niezbędnych prac badawczych oraz
przedsięwzięć zmierzających do osiągnięcia określo
nego celu praktycznego,
5) jednostka odpowiedzialna -
należy
rozumieć
ministerst'1'o (urz,ąd centralny), Polską . Akademię Nauk,
zjednoczenie lub inną jednostkę organizacyjną, której
powierzono nadzór nad przygotowaniem planów koordynacyjnych i rozwiązaniem problelllów,
6) jednostka koordynująca (1 lub II stopnia) -..:.. należy
rozumieć j e dnostkę ' organizacyjną wyznaczoną ' przez
jednostkę odpowiedzialną do koordynowania współ
pracy jednostek
problemu,
uczestniczących
w
rozwiązyw'aniu
7) jednostka współpracująca (I lub II s.topnia) - należy
rozufni,eć j e dnostkę ' wykonującą n~ ' podstawie umowy
z jednostką koordyńującą prace badawcze wchodzące
w skład określonego problemu,
8) zl ecenie -
należy rozumieć
r zę dnej dotyczące
polecenie jednostki nadwykonania określonej pracy badaw-
czej przez jedn ostkę p o dporządkowaną,
9)
wy konawd prac' badawczych - należy rożumieć jedno stki . Qrganizacyjne wykonujące prace badawcze,
a mianowi cie , instytuty naukowo-badawcze; placÓwki
n aukowe Polski ej Akad emii Nauk, inne jednostki bad awc ze, których podsta wowym zadaniem , jest wykonyw a nie tych prac, sz ko ł y wyższe oraz jednostki organiz acy jne, którym pow ierza się wykonywanie prac
badawczyc h, a w szc zeg óln o ści przedsiębiorstwa i zakł a dy pr odukcyjne oraz przedsi ę biorstwa i z a kłady doświadcz a lne,
- nal e ży rozumieć
w s z cz e g ó lnoś c i przed s i ę biorstwa i zakła d y produkcy jne or az prz e dsięb i orstwa i zakłady dośw i adczalne.
10) wyko nawc a prac
§ 3.
wdr oże n i owy c h
1. O gó lne warunki umów
mają
zastosowanie
2. Ogólne warunki umów mogą być stosowane, jeżeli
strony tak postanowią, również
działalności ogólnotechnicznej ona wydzielić jako odrębne zadanie,
,l) do
wdrożeń
2) do
-
jeżeli
daje
się
w wypadkach nie wymienionych w
ust. 1 pkt 2.
3. Jeżeli wykonawca pracy badawczej nie partycypuje
w efektach ekonomicznych wdrożenia lub jednostka zamawiająca pracę spełnia funkcję jednostki wdrażającej w
wypadkach określonych w § 38 ust. 2 uchwały, okreś
lenie obowiązków stron może być zawarte w planie koordynacyjnym problemu lub w umowie o pracę badawczą.
4. Rodzaje prac badawczych, które mogą być wykonywane bez zawierania umów, określają odrębne przepisy.
§ 4. Strony mogą ustalać w umowach wzajemne prawa i obowiązki oc;l.miennie, niż to jest przewidziane
ogólnych/ warunkach umów, chyba że z przepisów Kodeksu
cywilnego lub z treś'ci warunków umów wynika, że okreś
lone w nich prawa i obowiązki są wiążące dla stron. Nie
mogą być w szczególności uregulowane odmiennie
w
1) ceny i rozliczenia finansowe,
2) odbiór prac,
3) postanowienia dotyczące odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie pracy badawczej.
§ 5. ,' Ogólne warunki umÓw stosuje się odpowiednio
do zleceń, chyba że poszczególne przepisy stanowią ' iIla,czej.
§ 6. Zasady zawierania umów o prace badawcze doi bezpieczeństwa kraju i o wdrożenie
tyczące obronności
wyników tych prac mogą być w porozumieniu z Ministrem
Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki uregulowane odmiennie.
1. Do umów zawartych przed dniem w e jścia w
stosuje się przepisy dotychczasowe,
jeżeli strony nie uzgodnią inaczej.
.
§ 7.
życie
zarządzenia
2. Jeżeli praca badawcza wykonywana na. podstawie
umowy była rozpoczęta po dniu 30 czerwca 1973 r.,
a umowny termin jej zakończenia przypada po dniu 1 lipca
1974 r., w zakresie rozliczeń finansowych stosuje się przepisy zarządzenia.
3. Do umów zw i ąz a nych z wdrażaniem wyników prac
badawczych zawartych przed wejściem w życie uchwały,
ktQrych wdrożenie nie zostanie zakończone do dnia
30 czerwca 1974 r., strony wprowadzą odpowiednie zmi a ny
dostosowujące zasady rozliczeń finansowych
z tytułu
udziału w efektach ekonomicznyc h wdrożeń do za sa d
określonych w uchwale i w ogólnych warunkach umów.
1) d o prac badawczych za li czanych do pełnych cykli ba-
d awc zo-r oz woj owych (objętych planem 'koordynacyjn ym pro blemu) oraz do prac ba da wczych zama wianych
ja ko odr ębne ,te ma ty - niez a l e żn i e od charakteru jedn ostki z a mawiającej or az jednostki wykonującej te
pr ace (kryterium przedm iotowe),
2) d o w droż e ń -
jeżeli wy konawca pracy badawczej ma
w efek tach ekono:nicznych wdrOżenia
pracy b a d ąw c ze j (§ 37 u ch wa ł y ) Ivb , jeż e li z tytułu
wdr o żenia pr a cy bad a wczej . przewidziane jest two rzenie funduszu na gród wdrożeniowych (§ 38 u c hwały) .
partyc y pow a ć
§ 8; Traci moc zarządz e nie Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższ e go i Techniki z dnia 19 lipca 1972 r. w s prawie ogó lnych warunków za wierania umów o prace bad a wcze i umów , z wiązany c h z wdrażaniem wyn ików tych pr ac
oraz zasad w ydawania zl e c e ń przez jednostki nadrz ę dne
(Monitor Pols k i Nr 40, poz. 219).
§ 9. Zarządzenie 'wchodzi w ż ycie z dniem og~osze nia.
Minister Nauki, Szkolnictw a Wyżs z ego i Techniki
J. Kaczmarek
-
200
Z ałącznik
do zarz ądzenia Ministra
Nauki, Szkolnictwa Wyższego I Techniki z dnia 9 maja 1974 r. (poz. 109).
OGOLNE WARUNKI UMOW
I. Przepisy ogólne.
§ 1. 1. Prace badawcze są wykonywane na podstawie
1) umowy,
2) zlecenia jednostki nadrzędnej, gdy wykonawcą pracy
badawczej jest jednostka podporządkowana jednostce
zama wiające j,
sporządzanych
w formie pisemnej.
2. Do prac wdrożeniowych nie stosuje się formy zlecenia.
3. Jeżeli zamawiającym prace badawcze jest przedsię
biorstwo, które ma wdrażać wyniki tych prac, może ono
zawrzeć z wykonawcą prac badawczych jedną umowę
obejmującą łącznie wykonanie prac badawczych i wdrożenie.
§ 2. Przy zawieraniu umów n ależy zapewni c pi erw. szeństwo pracom obj ętym rządowymi probl emami badawczo-rozwojowymi, probl emami węzłowymi lub innymi zadaniami wynikającymi z narodowe go planu społeczno-go
spoda rcze go, a w n as t ępne j kolejności problem ami res ortowo-b ra nżowymi.
§ 3. Jednos tki odpowiedzialne za rozw iązanie prob lemu, jednostki koordynujące oraz jednostki współpracujące
powinny ze sobą współpracować w okresie poprzedzają
cym ustalenie planu koordynacyjnego problemu i zawarcie
umów o realizację zad ań objętych problemem, jak równi eż
przy wykonywaniu tych umów, m a jąc na względzie obow iązk i wynikaj ące z narodowego planu sp ołeczno-gospo
darcze go, a w szczególności z plan u rozwoju nauki i technik i. Współpraca ta na etapie przygo towywania projektów
plan ów koord ynacy jn ych polega na wstępnym ich uzgodn ieniu, dokonanym odrębnie na piśmie lub w formie podp isa nej przez o bie strony klauzuli na projekcie planu koordyn acy jnego, lub t eż w formie protokołu konferencji
uzgadniającej projekt tego planu.
§ 5. 1. Po podpis ani u um owy generalnej lub otrzymaniu zlecenia generalnego jednostka koordynu j ąca zamawia u jednostek współpracujących wykonanie zadań szczegółowych, okr e ślając dane niezbędne do przygotowania
'Proj ektów umów (§ 12 ust. 1), a jeż e li nie można jeszcze
określi ć szczegółowo danych niezb ę dnych do wykonywania niektórych zadań objętych rozwiązywanym problemem - niezwłocznie po uzyskaniu tych danych.
obowiązana
jest niezamówienie i przesłać zamawiającemu projekt umowy w 3 egzemp larzach w term inie nie
prz ek r aczającym 45 dni od dnia otrzymania zamówienia,
jeżeli strony nie ustalą innych terminów.
2.
Jednostka
zwłoczn ie
współpracująca
roz patrzyć
3. Jeżeli jedn ostk a współpracująca ni e przyjmuje zamó wienia, wówczas obowiąz a na jest przesł ać z a mawiają
cemu zawiadomienie o odmowie wraz z uzasadnieniem w
terminie nie przekraczającym 30 dni od dnia otrzyman ia
zamówie nia. Postanowienie to nie dotyczy zleceń .
4. J ednostka współpracująca przy r ozwiązywaniu problemu nie może odmów ić zawarcia umowy, j eże li zakres
zadań i środków or az terminy wykonania zadania są zgodne z zatwierdzonym planem koordyn acy jnym tego problemu i były przez nią wstępnie uzgodnione z jednostką koord ynującą·
§ 6. 1. J eżeli zamawiający godzi s i ę na zawarc ie umowy według otrzymanego jej projektu, podpisuje umowę w
ci ągu 14 dni od dnia otrzymania projektu i zwraca 2 je j
egzemplarze jednostce wspó ł pracującej. J eż e li zamawiający
nie zgadza się · z poszczególn y mi post a nowi e niami umowy,
sporząd za protokół ro zbie żności i w tym samy m terminie
wysyła go jednostce współpracującej .
ni e pr ześ l e jednostce współp ra
podpis ane j umowy lub protokołu rozbi eżnośc i w
terminie określonym w ust. 1, umowę uwa ża się za zawartą w brzmieniu zaproponowanym przez jednostk ę współ
2.
Jeż eli zamawiający
cującej
pracującą.
okreś loneg o problemu jednostka odp owi edzialna za roz wią
w ciągu 14 dni od dnia przesłania prodo jednostk i współpr ac ującej strony
nie uzgodnią spornych kwestii i nie podp i szą umowy, każ
da z ni ch może skier ować spór na drogę post ę powania
arbitraż owego (spór przed umowny).
zanie tego problemu przekazuje do wykonania wyznaczonej do tego problemu jednostce koordynującej w formie
porozumienia lub zlecenia, zwanego dalej umową generalną lub zlecen iem gen eralnym.
2. Niewn ies le nie sp oru do komisji arbit r ażowe j na jw c i ągu 30 dni od upływu 14-dni owe go terminu,
o którym mowa w ust. 1, jest ró wnoznaczne z zawarciem
umowy na warunkach określonych przez j ednostkę wsp ó ł
2. Podstawę umowy generalnej lub zl ecenia generalnego stanowi zatwierdzony plan ko ordynacy jny problemu,
który jest fntegralną częścią tej umowy.
pracuj ącą ·
§ 7. 1.
II. Tryb zawierania umów.
§ 4. 1.
Cał ość
prac badawczych wc ho dzących w skład
3. Na podst awie um owy generalne j lub zlecenia generalnego jednostka koordynująca zawiera z jednostk ami
współpracującymi umowy o wykonanie z adań szczegóło
wych (tematów, pod tematów lu b ich etapów) wymienionych w planie koordynacyjnym problemu, a nie przewidzianych do wykonania przez j ednostkę ko ordynującą.
prace badawcze mają by ć wykonywane nieodpłatnie, zaleca się zawieranie porozumi e ń uwzględn ia
jących odpowiednie dane wymienione w § 12 z wyłącze
lIliem postanowień dotyczących rozliczeń finansowych.
4.
Jeżeli
J eżeli
tokołu rozbieżności
później
3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą zleceń.
§ 8. 1. Przed wystąpien ie m ze sporem przed umownym
strona kierując~ wniosek powinna za pośr ed nictw e m swej
jedrios tk i na drzęd nej podjąć próbę uzgodnienia rozbież
ności.
2. Przepis ust. 1 n ie dotyczy zleceń.
§ 9. Pr owadzeni e sporów przcdumownych ni e
pow odować
zwłoki
może
w r ozpoczęciu prac przez jednostkę
współpracującą w wypadkach okreś lo nych w § 5 ust. 4.
Tymcz asową podstawą do podjęcia prac są dane przekazane przez za ma wiającego (§ 5 ust. 1).
§ 10. Przepisy § 3-9 mają ocipowiednie zastosowanie
do jednostek koordynujących II stopnia i jednostek wsp ó ł
pracujących. J e dnostki koordynujące II sto pnia podejmują
czynności, o których mowa w § 3-9, na podstawie włi\ści
wego wycinka planu koordynacyjnego problemu oraz na
podstawie umowy zawartej z jednostką koordynującą
I stopnia.
§ 11. Przepisy § 3-8 stosuje się odpowiednio do pr a c
badawczych nie objętych planem koordynacyjnym problemu i zamawianych jako odrębne tematy (o charakterze
niepelnych cykli rozwojowych).
III. Treść umowy.
§ 12.
1. Umowa o pracę badawczą - poza danymi
oznaczenia stron, daty i miejsca zawarcia
powinna zawierać w szczególności
dotyczącymi
umowy -
l) zakres rzeczowy prac badawczych objętych umową,
2) warunki (założenia
naukowo-techniczne) wykonywania pracy badawczej, jak również żądane ' jej rezultaty,
np. parametry bądż graniczne wskażniki techniczne
i ekonomiczne rozwiązania mającego stanowić wynik
pracy, instrukcje technologiczne itp.,
3) termin wykonania całości prac badawczych stanowią-
cych przedmiot umowy,
4)
wynagrodzenie wykonawcy (cena pracy, limit ceny).
5) sposób i terminy odbiorów i rozliczeń,
6) ewentualny podz i ał pracy badawczej na części (etapy)
stanowiące przedmiot odrębn e go odbioru i rozliczenia
wraz z terminami rozpoczęc ia i zakończenia poszczególnych etapów oraz wysokością wynagrodzenia za
daną część (etap) pracy, gdy podstawą rozliczenia etapu jest cena określona w kalkulacji wstępnej,
7) formę zakończenia i sposób wykorzystania zastosowa-
nia lub wdrożenia wyników prac badawczych,
8)
postanowienie o obowiązku wyznaczenia przedstawiciela upoważnionego do kontroli przebiegu prac i do
udziału w komisyjnym odbiorze pracy,
9) postanowienia dotyczące praw do patentu uzyskanego
w wyniku wykonania pracy badawczej.
2. Poza postanowieniami wymienionymi w ust. 1 w
umowie powinny być zawarte postanowienia dotyczące
skutków niewykonania lub nienależytego wykonania pracy badawczej będącej przedmiotem umowy, a w szczególności ustalenia dotyczące kar umownych i ich wysokości.
3. W zakresie ustalania stawek zysku w limicie ceny
pracy badawczej. wykonywanej przez jednostki badawcze
stosuje się przepisy § 26 ust. 2, 4 i 5 uchwały. Kary
umowne mogą być wprowadzone niezależnie od obniżenia
stawki zysku.
IV. Obowiązki stron.
§ 13. Wykonawca prac badawczych obowiązany jest
do wykonania przewidzianych w umowie prac badawczych
zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego.
§ 14. W razie niemożności rozpoczęcia lub w razie
przerwy w wykonaniu umowy z powodu niedotrzymania
przez zamawiającego zobOWIązań umownych, termin wykonania prac badawczych może ulec przesunięciu o okres
przerwy lub opóżnienia rozpocz ęcia pracy; przesun ięci e
termi nu wymaga odpowiedniej zmiany umowy.
Poz. 109
Wykonawca prac badawczych obowiązany jest
w umówionym terminie wykonaną pracę w całości lub częściami, zgodnie z warunkami
ustat onymi w umowie.
§ 15.
przek azać zamawiającemu
§ 16. Zmiana umowy o pracę badawczą, powodująca
zmiany planu koordynacyjnego problemu,
może nastąpić po dokonaniu odpowiedniej zmiany tego
planu w obowiązującym trybie.
koni ec zność
V. Kontrola wykonywanych prac badawczych oraz odbiór
tych prac.
§ 17. Zamawiający ma prawo kontrolować postęp wykonywanej pracy badawczej oraz jakość jej wyników. Na
żądanie zamawiającego wykonawca prac badawczych powinien informować go o przebiegu prac.
§ 18. 1. Jeżeli w toku wykonywania pracy badawczej wykonawca dojdzie do wniosku, że kontynuacja tej
pracy jest ni ecelowa, ponieważ końcowy wynik będzie niezgodny z założeniami, ma on obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym zamawiającego.
2.
Jeżeli
w toku wykonywania pracy badawczej zadojdzie do wniosku, że kontynuacja tej pracy
jest niecelowa z istotnych i uzasadnionych przyczyn społeczno-gospodarczych, ma on obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym wykonawcę pracy.
mawiający
3. W wypadku, o którym mowa w ust. 1 i 2, strony
w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia
rozpatrzyć celowość kontynuowania pracy, ustalając jednocześnie stopień jej zaawansowania. Przy rozpatrywaniu
tej sprawy zamawiający może zasięgnąć opinii rady naukowej (rady technicznej) wykonawcy prac badawczych,
ostateczna decyzja o przerwaniu (zaniechaniu) pracy należy do zamawiającego.
obowiązane są
4. Stan zaawansowania prac w chwili ich przerwania
powinien być ustalony w protokole sporządzonym z udziałem zamawiającego. O terminie sporządzenia protokołu
wykonawca prac badawczych zawiadamia zamawiającego
na piśmie co najmniej na 3 dni przed tym terminem.
5. W razie niestawienia się przedstawiciela zamawiaw wyznaczonym terminie wykonawca prac badawczych sporządza komisyjnie jednostronny protokół i rozlicza koszty wykonanej pracy.
jącego
§ 19. 1. Wykonawca prac badawczych jest obowią
zany z1j,wiadomić zamawiającego o zakończeniu każdego
etapu pracy badawczej wymienionego w umowie i stanowiącego przedmiot odrębnych rozliczeń oraz o wykonaniu
całości pracy.
2. Odbiór wykonanych prac powinien się odbywać
komisyjnie i powinien być stwierdzony w formie protokołu
zda wczo-odbi orczego.
3. Jeżeli zamawiający nie odebrał pracy w terminie
21 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1,
wykonawca ma prawo sporządzić jednostronny protokół,
który stanowi podstawę dokonania rozliczeń.
§ 20.
1. W protokole zdawczo-odbiorczym należy po-
dać
l)
skład komisji dokonującej odbioru pracy badawczej,
w której powinni brać udz i ał przedstawiciele strony
przekazującej i strony odbierającej · oraz
prz eds tawiCIele jed nos tek, w których praca ma być wykorzystana (wdrożona),
-
datę, miejsce i przedmiot odbioru oraz wykaz dokumentów stanowiących podstawę wykonania umowy,
3) ustalenia kom is ji dotyczące wynik ów pracy badawczej
oraz ocenę z god ności wykonania z warunkami umowy,
4) nazwę i adres jednos tki wdrażającej (wykorzystującej
wyniki pracy badawczej), zakr es i form ę wdrożenia
(wykorzystan ia ) oraz inform ac ję o warunkach zapewni ających wdrożenie (wykorzystanie) wyn ików,
5) wnioski i zastrzeżenia.
2)
b)
4)
5)
Jeżeli w ciągu 2 łat od odbioru pracy ujawni się
fakt niezgodn oś ci wykonania pracy badawczej
z umową, należy o tym bezzwłocznie zawiadomić wykonawcę pracy badawczej w celu dokonania ponownego kom isyjnego odbioru pracy.
O terminie i miejscu ponown ego komisyjnego
odbioru pracy badawczej należy zawiadomić
wykonawcę pracy badawczej na piśmie, co najmniej na 10 dni przed tym terminem. Ustal enia
te go odbioru powinny być stw ierdzone protokolarnie.
Z amawiającemu
nie
przysługują
uprawnienia określone w pkt 2, jeż eli nie zawiadomi wykonawcy niezwłocznie po stwierdzeniu konieczności pon ownego odbioru.
2) W razie ujawnienia faktu niezgodności z umową, o którym mowa w pkt 1, zamawi ający
oc eny poziomu wykonania pracy badawczej
przedmiotem umowy,
określić wyniki analizy dotyczącej czystości i zdolności patentowe j w ynikó w pracy badawczej,
zamieścić ewentualny wykaz niezbędnych do wprowadzenia poprawek i uzupełnień,
ustalić ewentualną zmianę stawki zysku,
określić spos ób zagospodarowania składników mająt
kowych zakupionych lub wytworzonych w trakcie wykonywania pracy badawczej.
Jeżeli
dokonanie analizy dotyczącej czystości
patentowej miałoby uniemożliwić odebranie ·
pracy badawczej w ustalonym terminie, jednostka nadrzęd
na nad wykonawcą prac ba dawczych może wyznaczyć dodatkowy termin na dokonanie zadań określonych w ust. 2
pkt 2. Termin ten powinien się kończyć przed datą prze.widzianą do rozpoczęcia prac wdrożen.iowych .
może
zdolności
wykaz niezbędnych poprawek i uzuo których mowa w ust. 2 pkt 3, powinien być zło
żony przez zamawiającego w ciągu 14 dni od dnia podpisania protokołu zda wczo-odbiorczego lub dor ęcze nia zamawiającemu -jednostronnego protokołu, o którym mowa w
§ 19 ust. 3.
jeżeli praca badawcza może być po dokonaniu poprawek i uzupełnień wykorzystana
zgodnie z przeznaczeniem - wyznaczyć wykonawcy pracy badawczej termin bezpłatne
go ich dokonania lub' powierzyć dokonan ie
poprawek i uzupełnień innej jednostce na
koszt wykonawcy pracy,
b) jeżeli praca badawcza nie może być wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem - odstą
pić od umowy.
aj
Szczegółowy
4.
pełni eń,
§ 21. 1. Jeż eli praca badawcza zakończyła się wynikiem negatywnym, komisja obowiązana jest stwierdzić, czy
praca była wykonywana zgodnie z umową oraz ustalić
przyczyny takiego wyniku .
2. Otrzymanie negatywnego wyniku pracy badawczej
wykonanej zgodnie z um ow ą o tę pracę nie powoduje odpowi edz ialności określonej w § 22-23.
VI.
Odpowiedzialność
za wykonanie prac badawczych.
odpowiednio do
2. 1)
dokonać
3.
cen ę
przyjąć pracę, wyznaczając wykonawcy tej pracy
odpowiedni termin na bezpłatne dokonanie poprawek i uzupełnień,
d) przyjąć pracę, powierzając dokonanie poprawek
i uzupełnień innej jedn?stce na koszt wykonawcy
pracy.
b ę dącej
3)
jej
umowy,
c)
leży
2)
przyjąć pracę obniżając
ustaleń
2. W częśc i protokołu dotyczącej wyników pracy badawczej i oceny j ak ości je j wykonania (ust. 1 pkt 3) na1)
Poz. 109
3. W razie odstąpienia od umowy zamawiający może
oraz
wydania dotychczasowych wyników pracy.
żądać zwrotu dostarczonych dokum entów i materiałów
4. Niez ależ ni e od uprawnień, o których mowa w ust. 1
2, zamawiający ma prawo do kar umownych, o których
mowa w § 23, i do ewentualnego odszkodowania uzupeł
j
niaj ącego.
§ 23. 1. W raz ie niewykonania lub nienależyteg o wykonania umowy każdej ze stron na l eży się kara um owna
w wysokości ustalonej każdorazowo w umowie bez w zg lę
du na wysokość poniesionej szkody. Poszkodowany może
ponadto dochodzić wyrównania szkody przekraczającej
kwotę zastrzeżonej kary umownej.
§ 22. 1. J eżeli komisja dokonująca odbioru pracy badawczej stwierdz i ła, że praca została wykonana niezgodnie
z warunkami um owy, to zamawiający może: -
2. Jeżeli praca bada wcza zosta la wykonana w znacznej części nal eż ycie lub gdy kara jest r ażą co wygórowana,
wykonawca może żądać zmniejszen ia k ary umownej .
jeżeli praca badawcza nie może być w ogóle wykorzystana
a) odstąpić od umowy powiadamiając o tym jednostkę
nadrzędną nad wykonawcą pracy,
b) żądać wykonania umowy po raz drugi, nie odstę
pując od umowy i zachowując prawo do kar umownych za zwłokę,
3. Kara umowna, a także ewentu alne odszkodowan ie
gdy niewykonanie umowy całkowicie
lub częściowo nastąpiło wskutek decyzji jednostki nadrzę d
nej lub organu naczelnego, któremu podlega strona zobo-
jeżeli praca badawcza wymaga poprawek i uzupełnień,
_o których mowa w § 20 ust. 2 pkt 3
aj odmówić przyjęcia pracy do czasu d okona nia tych
poprawek i uzupełnień, naliczając kary umowne
za zwłokę,
§ 24. 1. Z uwzględnieniem przepisów rozd ziału VIII
(§ 27-29) rozliczenia za prace badawcze (etapy prac) wykonywane na podstawie umów dokonywane są zgodnie
z zasadami us talonymi w przepisac h o gospodarce finansowej jednostek wykonujących pracę badawczą.
l)
2)
należą się rówaież,
wiązana.
VII. Rozliczenia z tytułu wykonania prac badawczych.
---.;
Poz. 109
2. Zasady sporządzania kalkulacji i ustalania cen za
prace badawcze regulują przepIsy obowiązujące w jednostkach będących wykonawcami prac bada wczych.
dzą trudności w ustaleniu z góry szczegółowych założeń
wykonawczych i dokładnf'go terminu wykonania, mogą
być stoso w ane nast ę pujące uprosLclone zasady umów
3. Wystawienie faktury następuje w ciągu 14 dni od
dnia sporządzenia protokołów , o któr y ch mowa w § 19
ust. 3, bądż protokołu przerwania pracy, s tosownie do przepisu § 18 ust. 4.
l) w um o w ie ustala się tylko ogólne wł o żenia wykonawc ze, orientacyjny te rm in wykonan ia pracy oraz ogólny limit zapłaty za pracę oparty na .szacunku nakła
dów,
wykonanie pracy bada w cze j objętej umową zostało przerwane z przyczyn nie z ależn y ch od wykonawcy albo doszło do rozwią z ania umowy zgodnie z § 18
ust. 1-3, zamawiający obowiązany j est zapłacić należność
za wykonaną część pracy w wysokoś c i kosztów faktycznie
poniesionych p r zez wykonawcę, z dolicze niem ustalonej
stawki zysku.
§ 25.
Jeżeli
2) w uzgodnionych termina ch strony w " ryfikują i uściśla
ją pie r wo tne ustalenia ZJ wurte w umow ie; w wyniku
weryf ikacji może nastąp i ć także zaniechanie dalszych
p r ac,
3) w granicach limitu pła t ności strony rozliczają się w
terminach uzgodnionych w umowie oraz zgodnie
z prze pisami obowiązującymi wykonawcę pracy.
§ 26. Otrzymanie negatywnego wyniku pracy badawczej wykonpnej zgodnie z umową nie zwalnia zamawiają
cego od ob o wiązku zapłaty za wykonaną pracę, chyba że
w umowie ustalono inaczej.
VIII. Uproszczone zasady zawierania umów.
§ 27. 1. Prace badawcze, których planowany koszt
wykonania - po wyłączeniu wartości aparatury specjalnej nabywanej oraz wartości usług obcych bezpośred
nich - nie przekracza 100 tys. zł, moyą być wykonywane
.na podstawie pisemnego potwierdzenia zamówienia, które
wykona wca powinien przesłać zamawiającemu w ciągu
21 dni od dnia otrzymania zamówienia, określając jednocześnie termin wykonania, planowane koszty i cenę pracy, a przy pracach objętych cennikami tylko cenę pracy
z powołaniem się na odpowiednią pozycję cennika oraz
termin wykonania.
IX. Umowy związane z wdraianiem wyników prac
badawczych.
§ 30. Do umów o wdrożenie w zakresie trybu postę
powania przy zaw ieraniu urnowy mają odpowiednie zastosowanie przf'pisy rozdziału II. Do innych prac - poza pomocą autorską zwią z anych z wdrożeniem, a wykonywanych przez jednostki badawcze na zamówienie przedsię
biorstw wdrażających, mogą być odpowiednio stosowane
ogólne warunki umów.
§ 31. 1. Umowa o wdrożenie powinna być zawierana
w miarę możliwości prze d rO'zpoczęciem pracy badawczej,
nie póżniej jedna:~ niż przed rozpoczęciem prac wdrożenio
wych,
2. Umowa o wdrożen i e poza oznaczeniem stron,
daty i miejsca zawarcia umowy - powinna zawierać
l)
2. Jeżeli zamawiający w ciągu 14 dni od dnia otrzymania potwierdzenia nie zgłosi zastrzeżeń do proponowanej ceny lub terminu, cenę tę i termin uważa się za uzgodnione.
3. Rozliczenie następuje po wykonaniu i odbiorze pracy według ceny uzgodnionej; wykonawca nie jest obowią
zany sporządzać indywidualnej kalkulacji wy nikowej tej
pracy.
§ 28. 1. Przy pracach badawczych (usługach, świad
czeniach o charakterze jednorodnym i powtarzalnym). wykonywanych systematycznie dla określonego odbiorcy,
może być stosowana forma umowy zbiorczej ujmującej
o g ół takich prac wykonywanych dla tego samego odbiorcy
w przyjętym okresie kalendarzowym rocznym lub pół
rocznym.
2. W umowie zbiorczej określa s i ę limit zapłaty za
prac przypadających do wykon a nia w przyjętym
okresie kalendarzowym. W gran icach tego limitu rozliczenia dokonywane są w terrninrlch przew id zi anych w umowie
lub po upływie przyjętego okresu kalendarzowego według
z a sad określonych w przepisach obowiązujących j e dnostkę
2) termin uruchomienia przez przedsiębiorstwo produkcji
w skali przemysłowej (z ewentualnym określeniem
także .orientacyjnego harmonogramu osiągania założo
nej w dokumentacji techniclllej zdolności produkcyjnej i innych wskażników ekonomiczno-technicznych
nowej produkcji).
3)
ogół
wykonującą pracę.
3. Zasady podane w ust. 1 i 2 mogą być odpowiednio
stosowane także do działalności ogólnotechnicznej, dają
cej się wydzielić jako odrębne zadania (§ 3 ust. 2 pkt l
zarządzenia).
zobowiązanie
przedsiębiorstwa do przestrzegania
w
produkcji założeń technologicznych
wynlkających
z przekazanej dokum e ntacji i wskazówek nadzoru
autorskiego; jeżeli w chwili podpisywania umowy
o wdrożf'nie niektóre z powyższych danych nie mogą
być jeszcze ustalone w SPOSf>\) śc i sł y i ostateczny, należy podać dane or ientac y jnI' oraz odpowiednie klauzule, określające sposób i terminy uś c iślenia tych danych,
4)' określenie wartości wykonanej pracy badawczej.
3. Wynagrod zenie za pomoc autorską dla wykonawcy
pracy b a dilwczej przy pracach wdrożeniowych ustala się
w granicach ogólnego limitu odpłatności (ust. 2 pkt l) na
zasadach ustalonych dla prac badawczych.
ma wyn i kać z rozwiązania problez przeds i ęb I orstwem wdrożeniowym zawiera
i inicjatywę w tej sprawie podejmuje jf'dnoslka koordynująca lub wskazana przez nią jednostka współpracująca ; w
tym wypadku można również, zamiast sporządzania odręb4.
mu,
§ 29. Jeżeli prace badawcze mają być wykonywane w
cyklu dluższym niż rok, bez możliwości podziału preJcy na
etapy podlegające odrębnemuodbiorbwi, a ponadto zacho-
szczegółowy zakres niezbędnej pomocy autorskiej wy"
konawcy pracy badawczej przy pracach wdrożenio
wych na rzecz przedSIębiorstwa; terminy i formy
udzielania tej pomocy oraz ogólny limit odpłatności
za tę pomoc,
Jeżeli wdrożen i e
umowę
-
nej umowy wdrożeniowej, uwzględnić jej treść, potwierprzez zainteresowane strony, w planie koordynacyjnym problemu. Jednocześnie z umową zawieraną z przedsiębiorstwem jednostka koordynująca powinna zawierać
umowy z jedriostkami wspólpracującymi. W umowach tych
ustala się procentowy udział tych jednostek we wpływach
na fundusz efektów wdrożeniowych jednostki koordynują
cej dotyczących opracowanIa, w którym jednostka wsp ó ł
pracująca uczestniczyła, oraz terminy przekazywania środ
ków z tytułu tego udziału, w razie gdy jednostka koordynująca jest uprawniona do tworzenia funduszu efektów
wdrożeniowych (§ 32).
dzoną
Poz. 109
-
wdroż e niowe z jednostkami wdr a ż a jącymi prace badawcze
o dużym znacze niu społ ec znym bądż gospodarczym, których efekty nie mogą być obliczon e według zas ad określo
nych w § 37 ust. 4 i 5 uchw a ły.
2. Umowy wdrożeniowe, o których mowa w ust. l,
obok danych omówionych w § 31 ust. 2 powinny zawierać
l)
2)
określenie wy sokości i terminu jednora zo wej wpłaty
na fundusz nagród wdrozeniowych lub fundusz efektów wdroż e n io wych wykonawcy pracy badawczej,
klauzulę
5. Przedsiębiorstwo, które ma wdrożyć wyniki pracy
badawczej, upoważnione jest do udziału
3)
l) w czynnościach poprzedzających zawarcie umowy
o prace badawcze, w szczególności gdy chodzi o ustalenie warunków wykonywania prac i określenie pożą
danych ich rezultatów (parametrów rozwiązania),
mają
2) w kontroli postępu wykonywanych prac badawczych
oraz jakości ich wyników,
3) w odbIOrze zakończonych prac badawczych.
§ 32. -l. Jeżeli zastosowanie w praktyce wyniku pracy
badawczej może być podstawą tworzenia funduszu efektów
wdrożeniowych
określonych w § 37 uchwały, umowa
o wdrożenie, oprócz danych wymienionych w § 31 ust. 2,
powinna określać ponadto
l) sposób obliczania i weryfikowania efektów ekonomicznych wdrażanIa jako podstawę odpisów (wpłat udziału)
na fundusz elektów wdrożeniowych, tworzony
u wykonawcy pracy badawczej,
2) okres dokonywania odpisów oraz ich wysokość w kolejnych latach,
3)
terruinywpłat
przez
przedsiębiorstwo
równowartości
odpisów,
4)
wysokość
udziału
przedsięb i orstwa
wdrażającego
w
funduszu efektów wdrożeniowych,
5) dodatkowe wzajemne zobowiązania niezbędne do wykonywania umowy i skutki ich niewykonania lub nlenależytego wykonania.
2.
Zobowiązania
(ust. 1 pkt 5) mogą dotyczyć w szcze-
gólności
l) w odniesieniu do wykonawcy pracy badawczej - dotrzymania terminu przekazania opracowania, osiągnIę
cia określonych parametrów techniczno-ekonomicznych rozWIązania (co powinno być stwierdi.one w momencie odbioru pracy badawczej), a ewentualnie także osiągnięcia określonych parametrów eksploatacyjnych po wdrożeniu wyniku pracy (pod warunkiem
przestrzegania przez przedsiębiorstwo wskazówek nadzoru autorskiego),
2) w odniesieniu do przedsiębiorstwa wdrażającego dotrzymania terminu wdrożenia wyniku pracy, przestrzegania po uruchomieniu produkcji przemysłowej
wskazówek nadzoru autorskiego oraz osiągania zaplanowanych rozmiarów produkcji i sprzedaży w wyznaczonych terminach,
,3) postanowień dotyczących kar umownych i odszkodowań.
§ 33. 1. Jednostki badawcze wymienione w § 21 ust. 1
i szkoły wyższe, o których mowa w § 42 ust. 1
i 2 uchwały, mogą zgodnie z § 38 uchwały zawierać umowy
uchwały
zatwierdzenia umowy przez j e dnostkę finan-
sują c ą pracę badawc zą,
klauzulę
zatwi erdzen ia wysokości wpłaty (pkt 1) przez
wykonawcy pracy.
jednostkę n a dr zę dną
3. Do umów wdrożeniowych, o których mowa w ust. l,
odpowiednie zastosowanie przepisy § 31 i § 32 ust. 2.
4. Jeżeli ze względu na charakter oraz zakres wykorzystania pracy bada wczej nie jest możliwe wskazanie jednostki wdrażającej, funk cje jednostki wdrażającej spełnia
odpowiednio jednostka zamawiająca pracę. W tym wypadk u wysokość i warunki wpłaty (ust. 2 pkt 1) ustala s i ą
w umowie o pracę badawc z ą.
5. Wysokość wpłaty na fundusz nagród wdrożenio
wych lub fundusz efektów wdrożeniowych wykonawcy
pracy badawczej pow inna być ustalona z uwzględnieniem
l) zakresu wdrażania oraz zasięgu oddziaływania wyników pracy (ogólnopaństwowy, branżowy, regionalny,
w jednym przedsiębiorstwie),
2)
społeczno-gospadarczych
efektów wdrażenia.
6. Wysakaść wpłaty, a której mawa w ust. 5, maże
ustalana w granicach od 5--25010 wynagradzeń bezpośrednich ujmawanych w kalkulacji wynikowej pracy badawczej. Jeżeli cykl pracy jest dłuższy niż 1 rak, wynagradzenia te - jaka padstawę .obliczenia wpłaty - przelicza się na .okres dwunastu miesięcy. Przeliczenia tega dakonuje się, dzieląc .ogólną kwotę wynagradzeń bezpośred
nich przez liczbę miesięcy, w ciągu których wykanywano
daną pracę, a następnie mnożąc wynik przez dwanaście.
być
7. Minister nadzarujący jednastkę zamawiającą wykonanie pracy badawczej może padwyższyć wysakaść
wpłaty, a której mowa w ust. 6.
§ 34. Jednostki badawcze i szkoły wyższe określone
w § 33 ust. 1 mogą zawierać umowy z zainteresowanymi
jednostkami a przekazanie im da wykorzystania wyników
gatowych prac badawczych i pobierać za nie .opłaty zgadnie z § 27 ust. 2 uchwały. Jeżeli z wykananiem tych umów
wiążą się dadatkowe świadczenia wykanawcypracy datyczące przystasowania przekazywanych wyników pracy
da aktualnych patrzeb zamawiającego, do umów tych stasuje się .odpowiednio przepisy .ogólnych warunków umów
odnas z ące się da umów o wykananie prac badawczych.
X. Umowy o prace badawcze rozliczane w formie opIat
zryczałtowanych.
§ 35. Jednastki bad a wcze i szkały wyższe .okr e ślone
w § 33 ust. 1 mogą zawi e rać umowy o prace badawcze
razliczane w farmie .opłat zryczałt a wanych, jeżeli jedn a stka zamawiająca pracę jes t jedn a cześnie j e dnastką wdrażającą·
-
205
§ 36. 1. Do umów o prace badawcze rozliczanych w
formie opłaty zryczałtowanej mają odpowiednio zastosowanie przepisy rozdziałów I-VII oraz § 31 ust. 2, 3 i 5
§ 32 ust. 2.
2. Praca badawcza wykonywana na podstawie umowy
rozliczanej w formie opłaty zryczałtowanej nie może być
przedmiotem dodatkowej umowy wdrożeniowej, w której
przewiduje się udz i ał w efektach ekonomicznych wdroże
n ia lub tworzenie funduszu nagród wdrożeniowych.
§ 37. 1. Stawki opłaty zryczałtowanej mogą być ustalane w szczególności w relacji do jednostki wyrobu lub
wartości produkcji stanowlącej rezultat wdrożenia pracy
badawczej.
2. Wykonawca pracy badawczej może pobierać od
następnych nabywców opłatę zryczałtowaną na zasadach
określonych w § 27 ust. 3 ucbwały.
3. Oplata zryczałtowana jest przekazywana wykonawcy pracy badawczej po wdrożeniu wyniku tej pracy
w terminach ustalonych w umowie.
lIO
ZARZĄDZENIE MINISTRA NAUKI, SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I TECHNIKI
z dnia 9 maja 1974 r.
w sprawie zasad
spof.7ądzania
kalkulacji kosztów prac badawczych, wysokości zysku przekazywanego na fundusz
efektów wdrożeniowych oraz prac badawczych wykonywanych bez umów.
Na podstawie § 71 pkt 2, 4 i 6 uchwały nr 289 Rady
Min istrów z dnia 21 grudnia 1973 r. w sprawie zasad finansowania prac badawczych i wdrożeniowych oraz gospodarki finansowej jednostek badawczych i szkół wyż
szych (Moni tor Polski z 1974 r. Nr 2, poz. 9) zarządza się,
co następuje
§ 1. Ustala się
l) zasady sporządzania kalkulacji kosztów prac badawczych - w załączniku nr 1,
2) wysokość zysku os i ągniętego z tytułu wykonania prac
badawczych rozliczanych w formie opIat zryczałtowa
nych, który może być przekazany na fundusz efektów
wdrożeniowycb w załączniku nr .2,
3) rodzaje prac badawczych, które mogą być wykonywane bez umów, oraz warunki ich podejmowania i realizacji - w załączniku nr 3.
§ 2. Przepisy zarządzenia stosuje się do prac badawczych wykonywanych przez jednostki badawcze określone
w § 21 ust. I uchwa!y nr 289 Rady Ministrów z dnia
21 grudnia 1973 r. w sprawie zasad finansowania prac ba-
dawczych i wdrożeniowych oraz gospodarki finansowej
jednostek badawczych i szkół wyższych (Monitor Polski
z 1974 r. Nr 2, poz. 9). zwanej dalej "uchwalą".
§ 3. 1. Przepisy zarządzenia w zakresie kalkulacji
kosztów prac badawczych stosuje Się do prac rozpoczę
tycb po dniu 30 czerwca 1973 L, których umowny termin
zakończenia przypada po dniU l lipca 1974 r. Do pozostałych prac badawczycb stosuje się przepisy dotychczasowe.
2. Przep is y zarządzenia w zakresie okresowych rozlifinansowych prac badawczych stosuje się od dnia
l stycznia 1974 r.
czeń
§ 4. Traci moc zarządzen i e Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 19 lipca 1972 r. w
sprawie sporządzania kalkulacji wstępnej prac badawczych
(Monitor Polski Nr 40, poz. 220).
§ 5. Zarządzenie wcbodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Minister Nauki, Szkolnictwa
Wyższego
i Techniki
J. Kaczmarek
Załącznik nr l do zarządzenia Ministra NdUki, Szkolnictwa Wyższ e go
I Techniki z dnia 9 maja 1974 r.
(poz. 110).
ZASADY SPORZĄDZANIA KALKULACJI KOSZTOW PRAC BADAWCZYCH
§ 1. 1. Zasady sporządzania kalkulacji wstępnej i kalkulacji wynikowej kosztów prac badawczych stosuje się
do prac badawczych wykonywanych przez jednostki badawcze na podstawie umów lub poleceń jednostki nadrzęd
nej, zwanych zleceniami.
za
2. Kalkulacja wstępna kosztów pracy badawczej służy
podstawę
ustalenia umownego limitu ceny (§ 26
ucbwały).
3.
Kalkulacja wynikowa kosztów pracy badawczej
za podstawę ostatecznego rozliczenia tych kosztów
z zamawiaJącym. Postanowienia dotyczące kalkulilcji
wstępnej odnoszą się odpowiednio do kalkulacji wynikowej, chyba że poszczególne przepisy stanowią inaczej .
służy
§ 2. Projekt kalkulaćji wstępnej sporządza wykonawca pracy badawczej na podstawie danych zamawiającego.
§ 3. 1. Jeżeli zamawiana praca badawcza dzieli się na
wymienione w umowie części (etapy). stanowiące przedmiot odrębnego odbioru i rozliczenia, kalkulacja wstępna
powinna uwzględniać ten podział.
2. W razie występowania obiektywnych trudności w
określaniu z góry kosztów dalszycb części (etapów pracy
badawczej). można wyodrębnić jedynie te części (etapy),
które mają być rozpoczęte w p ier wszym roku kalendarzowym, z tym że koszty następnych części (etapów) będą zaplanowane i podane do wiadomości zamawiającemu w terminach umożliwiających uwzględnienie ich w planach na
kolejne dalsze la ta kalendarzowe.