Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 stycznia 1973 r. w sprawie trybu ustalania okoliczności i przyczyn wypadków dla celów związanych z przyznawaniem żołnierzom i ich rodzinom świadczeń odszkodowawczych i rentowych.

§ 1.

1.

Żołnierz,

2. Lekarz wojskowy, który udzielił żołnierzowi pierwsze j pomocy po wypadku, obowiązany jest zawiadomić

o tym przełożonego żołni e rza.

3. W razie wypadku, wskutek którego żołnierz doznał

łub poniósł śmierć, przełożony tego żoł­

nierza jest obowiązany niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wypadku zameldować o tym dowódcy jednostki

wojskowej, w której żołnierz pełnił służbę w chwili wypadku.

ciężkich obrażeń

§ 2. 1. Dowódca jednostki wojskowej zawiadomiony

o wypadku, wskutek którego żołnierz doznał ciężkich

.obrażeń lub poniósł śmierć, powołuje niezwłocznie komisję powypadkową w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.

2. W skład komisji powypadkowej powinno wchodzić

co najmniej 3 żołnierzy zawodowych, a mianowi<;ie

l) jako przewodniczący - zastępca dowódcy' jednostki

wojskowej lub szef sztabu jednostki wojskowej,

żołnierzom

2) jako członkowie - żołnierz wyznaczony do nadzoru

nad sprawami bezpieczeństwa i higieny pracy i specjaliści rodzaju wojska lub służby, w której nastąpił '

wypadek, oraz w miarę możności łekarz.

3. W skład komisji nie mogą wchodzić żołnierze, którt.y są zainteresowani wynikiem dziułania komisji, .zwłasz­

cza gdy może mieć on wpływ na ich odpowiedzialność

lub uprawnienia.

§ 3. Do zadań komisji powypadkowej nal e ży sprawne

i wszechstronne ustalenie dokładnego CZusu i miejsca oraz

wszystkich okoliczności i przyczyn wypadku, a w szczególności ustalenie

1) czy żołnierz uległ wypadkowi podczas lub w z w iązku

z wykonywaniem obowiązków lub czynności określo­

nych wart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r.

o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących

w razie wypadków i chorób pozostających w zwiqzku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342), zwanej dałej "ustawą",

2) czy wyłączną przyczyną wypadku nie

a)

umyślne

lub rażąco

chan ie żołnierza

sy lub rozkazy,

b) zachowanie się

ciem alkoholu,

było

niedhałe działanie

naruszające

żołnierza

albo zanieprzepi-

obowiązujące

spowodowane

3) czy obrażenia lub śmierć żołnierza nie

wodowane przez niego rozmyślnie.

naduży­

zostały

spo-

•

n

§ 4.

Komisja powy padkowa jest uprawniona do

1) dokonywania oględzin miejsca wypadku,

2) badania okolicznoś ci, które mogły mieć

p owstanie wypadku lub związek z nim,

wpływ

na

3) do prze słuchania na okoliczności związane z wypadkiem p oszk od owanego żołnierza i innych osób,

4)

zasięgania

5)

przeglądania akt postępowania karnego, jeżeli postę­

po wanie tak ie w s prawie danego wyp ą dku jest prowa dzone, oraz innych dokumentów d o ty cząc ych wyp adku i jego skutków.

w

miarę

potrzeby opinii specjalistów,

1. Jeżeli żołnierz doznał obraż eń lub poniósł

w wypadku lotnLczym, morskim lub w wypadku

żeglugowym na wodach śródlądowych i os ta teczne ustalenia organ ów powolanych na podstawie odrębnych przepi ~ ów do bad a nia takich wypadków mogą mieć

wpływ

na uprawni e nia żołni e rza lub członk ó w jego rodziny do

świa dc zeń odszkodow a wczych lub ren ty , komisja powyp adk owa m oż e o drocz y ć ustalenie okoliczn o ści i przyczyn

wyp adku ż o łnierza do czasu zak o ńcz e nia p o stępowania.

§ 5.

śmierć

2. W tym przypadku komisja powypadkowa sporzą­

d za protok ó ł po wy padkowy na podsta wie ustal e ń dokonanych w postęp o waniu, o którym mowa w ust. 1.

Poz. 30

3) czy żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i czy był należycie

przeszkolony w zakresie znajomości obowiązujących

przepisów.

4. W razie ustalenia, że wyłączną przyczyną wypadku było zachowanie się żołnierza spowodowane naduży­

ciem alkoholu albo uszczerbek na zdrowiu lub śmierć żoł­

nierza zostały spowodowan e przez niego rozmyślnie, należy to szczegółowo uzasadnić.

komisji, który nie zgadza się z ustaleniakomisji, mo ż e w protokole zamieścić odrębne zdanie z podaniem uzasadnienia swojego

stanowiska. W razie niezgodności stanowisk członków

komisji decyduje pr-zewodniczący.

5.

mi

Członek

wi ę kszoś.ci

członków

6. Do protokołu dołą c za się zebrane dokumenty (proprzesłuchań, opinie specjalistów, fotografie, szkic

miejsca wypadku itp.).

tokoły

w związku z wypadkiem żołnierz po- .

wskut ek utraty, zniszczenia lub uszkodzenia

przedmiotów os obistego użytku, komisja powy padkowa

j est obowiązana dokładnie ustalić

§ 7.

1.

Jeżeli

niósł szkodę

l) jakie to były przedmioty,

2) stan tych przedmiotów przed wypadkiem

(stopień

zużycia),

3. Przepisy ust. 1 i. 2 stosuj e się odpowiednio, w razie

gdy w spra wie do zna nych przez żołni e rza ob raże ń lub jego śmi e rci jest prowadzone p o st ępow a nie karne.

1. Po przeprowadzeniu post ę powania wyjaśnia­

komisja powy padkowa sporząd za w trzech egzemplarzach protokół powypadkowy, w którym należy podać

§ 6.

jącego

w szczególności

l)

2)

imię,

3) czy przedmioty te żołnierz utracił, czy też uległy one

zniszczeniu lub uszkodzeniu i w jakim stopniu.

2. Ustalenia, o których mowa w ust. 1, komisja wpi'suje do protokołu.

§ 8. 1.

Post ę powanie wYJasmaJące prowadzone przez

powinno być zakończone ' i proto-

komisję powyp a dkową

stopi e ń

uległ

nazw isko i

wypadkowi,

datę i

miejsce wypadku,

wojskowy

żołnierza,

który

3) przebieg i przyczyny wypadku,

4) czy wypadek miał mi e jsce w okoli c znościach, o których mowa wart. 2 ust. l ustawy,

5) skutki wypadku (doznane przez ż o łni e rza ohrażenia,

a jeżeli poniósł on śm i erć - fakt śmierCi).

2. . Jeżeli w skład komisji nie wchodzi lekarz, dane

d oznanych przez żołnierza obrażeń wpisuje się

do protokołu na podstawie dokumentacji lekarskiej lub

wyjaśnień udzie lonych przez lekarza, który udzieli! żoł­

nierzowi pierwszej pomocy.

dotyczące

razie ustalenia przez komisję, że wyłączną

wypadku było umyślne lub rażąco niedbałe

d z iałanie albo zaniechanie żołnierza naruszające obowią­

zujące przepisy lub rozkazy, należy to szczegółowo uzasadnić oraz podać

3. W

przyczyną

1) jaki konkretny przepis lub rozkaz zosŁał przez żołnie­

rza naruszony,

kół sporządzony najpóźniej

w ciągu 7 dni od dnia wypad-

ku, z zastrzeżeni e m § 5.

2. J e że li zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowych ustal e ń, dowódca jednostki wojskowej, ' który komisję pow ą lał , może przedł u żyć termin określony w ust. 1

o czas ni e zbędny do przeprowadzenia takich ustaleń.

§ 9. 1. W razie wypadku, w którego wyniku żołnierz

doznał

lż e jszych obrażeń, jego przełożony zawiadamia

o wypadku żołni e rza wyznaczonego do nadzoru nad sprawami bezpieczeństwa i h1gieny pracy w jednostce.

2. Żołnierz wyznaczony do nadzoru nad sprawami

i higieny pracy przeprowadza postępowa­

nie wyjaśniające w celu ustalen.ia okoliczności i przyczyn

wypadku na zasadach określonych w § 3-8 oraz sporzą­

dza protokół powypadkowy.

bezpieczeństwa

§ 10. 1. Protokół powypadkowy przedstawia się dowódcy jednostki wojskowej.

2.

Jeżeli

dowódca jednostki wojskowej nie ma zaco do ustaleń ilawartych w protokole, dokonuje

odpowiedniej adnotacji na protokole.

strzeżeń

2) czy i w jaki sposób przełożeni żołni e rza zapewnili

§ 11. t. Jeden egzemplarz protokołu powypadkowewarunki odpowiadające tym przepisom oraz sprawo- . go doręcza ' się za pisemnym potwierdzeniem odbioru ,pPszkodo wanemu żołnierzowi, a ' jezeli żołitierz ' poniósł

wali nadzór nad ·ich ' przestrzeganiem,

-

ŚlllięrG

w \yypadku ...,-- jego małżonkowi. W razie braku

egzemplarz protokołu doręcza się pełnoletniemu

,d ziecku żołpierza lub opiekunowi dziecka małoletniego

albo rodzicom lub innemu członkowi rodziny.

małżonka

Jeżeli

w protokole zawarte są dane stanowiące

zainteresowanej osobie doręcza się

wyciąg z protokołu z pominięciem tych danych.

2.

tajemnicę państwową,

Lołnierz, który uległ wypadkowi, a w razie jego

3.

Poz. 30

73 -

ustawy z .dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowe) :Dz. U.

z 1967 r. Nr 44, poz. 220 i z 1972 r. Nr 53, poz. 342)

i art. 5 uSt. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie

wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1970 r. Nr 16,

poz. 134 i Z 1972 r. Nr 53, poz. '341 i 342). Komisji tej

przysługują uprawnienia odwoławczej komisji powypadkowej.

osoby, o których mowa w ust. l, mają prawo

'wglądu do akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek

i odpisów. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiedmo.

§ 15. 1. Po rozpatrzeniu sprawy odwoławcza komisja

powypadkowa zatwierdza protokół powypadkowy lub

zmienia go albo uchyla i sporządza nowy protokół powypadkowy.

§ 12. 1. Od ustaleń zawartych w protokole powypadkowym prz y sługuje odwolanie poszkodowanemu żołnie­

rzowi, a w razie jego śmierci - osobom wymienionym w

,§ 11 ust. 1.

2. W razie potrzeLy odwoławcza komisja powypadkowa może przeprowadzić uzupełnienie postępowania wyjaśniającego. Przysługują jej wtedy uprawIllenia określo­

ne w § 4.

2. Odwołanie powinno być wniesione w terminie

14 dni od dnia doręczenia protokołu do przełożonego dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełnił

służbę w chwili wypadku.

3. Decyzja

os ta teczna.

śmierci

§ 13. 1. Dowódca jednostki wojskowej może w terminie 14 dni od przedstawienia mu protokołu zgłosić zastrzeżenia, jeżeli nie zgadza się z ustaleniami zawartymi

w protokole.

'2. -W razie zgłoszenia zastrzeżeń dowódca jednostki

wojskowej uzasadnia swoje stanowisko.

§ 14. 1. W razie zgłoszenia zastrzeżeń lub wniesienia

odwołania

dowódca jednostki wojskowej przedstawia je

swojemu przełoż.onemu wraz z całością dokumentów w tej sprawie i protokołem powypadkowym

z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy przez odwoławczą

niezwłocznie

komisję powypadkową.

Odwoławczą

2.

przełożony

komisję

powypadkową

dowódcy jednostki ,.ojskowej w

, powołuje

składzie

1) lekarz,

2) inspektor do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy,

3) specjalista rodzaju wojsk lub służby, w której nastą­

pił wypadek

z tych osób na

przewodniczącego

komisji powypadkowej jest

§ 16, 1. O zatwierdzeniu lub zmianie protokołu powypadkowego przewodniczący odwoławczej komisji powypadkowej zawiadamia niezwłocznie właściweqo dowódcę jednostki wojskowej i poszkodowanego żołnierza

albo członka jego rodziny lub inną osobę, która wniosła

odwołanie. Jeżeli nie uwzględniono zastrzeżeń dowódcy

jednostki wojskowej lub odwołania zainteresowanego, należy podać / przyczyny nieuwzględnienia.

W razie sporządzenia przez odwoławczą komisję

nowego protokołu, przewodniczący komisji przesyła odpisy tego protokołu w dwóch egzemplarzach właściwemu dowódcy jednostki wojskowej do wIadomości oraz w celu zapoznania z nim poszkodowanego

żołnierza albo członka jego rodziny lub innej osoby, która

wniosła odwołanie. Przepis § 11 ust. 2 slosuje się odpowiednio.

2.

powypadkową

3. Po zakończeniu postępowania przewodniczący odkomisji powypadkowej zwraca całość dokumentów właściwemu dowódcy jednostki wojskowej.

woławczej

§ 17. 1. Protokół powypadkowy może

w trybie nadzoru, jeżeli

l)

wyjdą

na jaw nowe

w toku

wyznaczając jedną

odwoławczej

postępowania

być

uchylony

okoliczności

sprawy nie znane

prowadzonego przez komisję

albo

komisji.

2) jest oczywiście niezgodny ze stanem faktycznym lub

3. Do składu odwoławczej komisji powypadkowej

powinien być powołany również radca prawny. Jeżeli jest

to niemożliwe, komisja jest obowiązana zasięgnąć opinii

właściwego radcy prawnego przed podjęciem decyzji w

tej sprawie.

Odwoławcza

komisja powypadkowa powinna rozw ciągu jednego miesiąca od otrzymania

zastrzeżeń dowódcy jednostki wojskowej lub odwolania.

4.

patrzyć sprawę

prawnym.

2. Prawo uchylenia w trybie nadzoru protokołu przydowódcy okręgu wojskowego lub rodzaju sił

zbrojnych albo szefowi rodzaju wojska (służhy) lub szefowi instytucji centralnej Ministerstwa Obrony Narodowej w zależności od podporządkowania służbowego jednostki, w której żołnierz pełnił służbę.

sługuje

3.

5. Zastrzeżenia lub odwolaniaod ustaleń komisji

powypadkowych powołanych przez dowódców okręgów

wojskowych (równorzędnych) lub szefów instytucji centril1nych Ministerstwa Obrony Narodowej przesyła się

,Wraz z całością dokumeQlówCentralnej Wojskowej Ko"JĄi,sjiLekarskiej, powołanej na podstawie art. 18 .ust.3

Jeżeli

Wojskową

protokół został sporządzony

Komisję

ust. 2 przysługują

Obrony Narodowej.

przez Centralną

uprawnienia określone w

Szefowi Służby Zdrowia Ministerstwa

Lekarską,

4. W razie uchylenia protokołu w trybie nadzoru,

dowódca (szef) powołuje komisję powypadkową

właściwy

..

Monitor rolski Nr 4

-

7-1

w ,składzie określonym w § 14 ust. 2 i 3, która sporządza

, nowy protokół. Przepis § 16 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

wypadkowi uległ żołnierz niezawodowy,. dowódca jednostki wojskowej wydaje na podstawie

protokołu powypadkowego zaświadczenie dla celów rentowych.

§ 18.

1.

Jeżeli

,2. Jeden egzemplarz zaświadczenia dor,ęc za , się za

pokwi towan iem poszk,odowa n em użołni erzowi, a j eże li

żolpierz , zmarł wskutek wypaok u , małżo l1 kowi .lub innemu zainteresowanemu c,z !onkowi rodziny zOł.nier,za.

3. Drugi egzemplarz zaświadczenia pr zesyła ' si ę do

powiatowego' (miejskiego, dzielnicowego) sztabu w'ojskowego w'laściw ego ze względu na miejsce zamieszkania żoł­

nierza lączni e z' innymi dokumentami dotyczącymi przebiegu służby wojskowej żołn i erza .

•

1. Przep isy dotyczące dowódcy je dnostki wojskowej stosuje się odpowiednio

§ 19.

l) do szefa powiatowego (miej skiego, dzielnicowego )

sztabu wojskowego właściwego ze względu na miejsce wypadku - jeżeli wypadkowi w bezpośredniej

drodze z miejsca zamieszkania do jednostk i wojskowej lub z powrotem do miejsca zamieszkania ul egnie

osoba powolana do odbycia czynnej służby wojskowej oraz osoba zwolniona z tej służby,

2) do kierownika studium wojskowego - jeżeli wypadkowi pozostającemu w związku z odbywaniem wojskowego szkolenia w ram a'ch studium wojskowego ulegnie student szkoły wy±szej odbywający to szkol enie ;

przełożonym kierownika studium wojskowego w rozumieniu § 14 ust. 1 jest kierownik departame ntu

(biura, wydziału) wojskowego właściwego ministerstwa.

2. O wypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1,

organ Milicji Obyw atelski e j prowadzący doch odzenie w

sprawie tego wypadku za wiadamia niezwłocznie szefa powiatowego (mif'jski ego, dzielnicowego) sztabu wojskowego właściwego d la miejsca wypadku.

...

§ 20. 1. Przez użyte w zarząd ze niu określenie "dowódca jeonpstk i wojskowej " w stosunku do żołnierzy

pełniących sl u7hę w jednos tkach podległych Ministrowi

Spraw Wewnętrznych n ależy rozumieć także kierownika

wlaści wej jednostki organizacy jnej, w której żołnierz peł­

ni służbę.

2. Prawo uchylenia w trybie nadzoru protokołu po~

wy padkowego w stosunku do żołnierzy pełnią cyc h służbę

Poz. 30 i 31

w jednostkach

pudległych

Ministrowi Spraw

Wewnętrz­

nychprzysługuje

l) Dowódcom Wojsk Ochrony Pogranicza oraz Nadwiś­

lańskiej

Jednostki Ministerstwa Spraw Wewnętrz­

nych ~' w stosunku do podległych im żołnierzy" .

2) Dyrektorowi Departamentu Zdrowia i Spraw Socjaln ych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

stosunku do pozostałych żdłl1lerzy.

w

§ 21. W zarządz e niu " Ministrów Obrpny N ar odovve j

i Spraw ' Wewn ę trznych z ,dnia 15 października 1968 r. w

spr awie.obowiązków or ganów wojskowych, w; zakresie zał atwiania spraw zaopfłtr ze nia , inwali(~ ; w.' woJennych i wo jskowych oraz ich rodzin (Monitor Polski Nr 44, poz. 315)

wprow~dża się na$tępujące zmiańy

'.

1) w § s ust. t ' otrzymuje brzmienie: '

,,2.

J e,żeliżolni e rz doznał

uszk.odzeni a ~d rO\via wskutek wypadku, który nastąpił w okolicznościach

określunych wart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych

przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U.

Nr 53, poz. 342). dowódca jednostki wojskowej,

w które j żołnierz pełnił służbę wojskową, wydaje

zaświadczenie przewidziane w § 18 ust. 1 zarządz e nia

Ministra Obrony Narodowej z dnia

16 stycznia 1973 r. w sprawie trybu ustalania

okoliczności

i przyczyn wypadków dla celów

zwią zanych z przyznawaniem żołnierzom

ich ro'dzinom świaoc ze ń ' odszkodowawczych i tentowych (Monitor Polski Nr 4, poz. 30).",

2) w § 9 ust. 2 pkt 3 wyrazy "w § 2 ust. 1 pkt l tego

z a rządzenia" zast ępuje się wyrazami "wart. 2 ust. 1

ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach

odszkodowawczyc h przysługujących Vf razie wypadków i cho rób' pozostających w związku ze służbą

wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342)".

§ 22. Traci moc z a r ządze nie Ministrów Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych z dnia 10 pażdziernika

1968 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania organów wojskowych w zakres ie ustalania charakteru wypadków podczas służby wojskowej dla celów zaopa trze nia

inwalidzkiego żołnierzy niezawodowych (Monitor Polski

Nr 44, poz. 313).

§ 23. Z a rz ądze nie wchodzi w życie z dniem ogł osz e­

nia z mocą od dnia l stycznia 1973 r.

Minister Obrony Narodowej: w z. J. Urbanowicz

31

ZARZĄDZENI E MfNJSTRA KOMUNIKACJI

z dnia 17 stycznia 1973 r.

zmieniające zarządzenie

w sprawie opłat rejestracyjnych od pojazdów samochodowych, przyczep I trolejbusów.

Na podstawie art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpip.czeńslwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 1961 r. Nr 53, poz. 295

i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) i § 136 ust. 4 rozporządzenia

Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia

20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych

..

-

Lp.

Na/wlI choroby

l

2

Poz. 29 i 30

71

wywołujący

cborobę

3

Długoletnia służb ..

Przewlekle nerwice wywołane warunl.ami służby wojskowej

8

CzyuDlk ozkodhwy

\

I"

wojskowa na oJpowiedzlalnycb stanowiskach,

I nadmienjego napięcia nerwow ;go,

o nieregularnym teybie życia

wymagająca

-

długotrwałego

_ _o

Zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń -

9

choroba Biirgera

I

Długotrwała służba w warunkach znacznego Lchlodzenia atmosfe-

rycznego

I-

10

Choroby, do których powslimia przyczyni: ąię w sposób zasadniczy

pobyt w niewoli, obozie koncentracyjriym łub innym miejsm odosobnieniaprz~z nieprzyj .8ciela

-

Szczegółne właściwości

i w.lcunki zwi-jzane z pobytem w tych

miejscach

I

. U w a .g a: Choroby wymienione pod lp. 3, 7 i 8 uwzględnia się tylko w stosunku do żołnierzy zawodowych.

30

ZARZĄDZENIE

MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

z dnia 16 stycznia 1973 r.

w sprawie trybu ustalania okoliczności j przyczyn wypadków dla celów związanych z przyznawaniem

i ich rodzinom świadczeń odszkodowawczych i rentowych.

Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia

1972 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługują­

cych w razie wypadków i chorób powstających w 'lwiąz­

ku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342) zarządza

się, co następuje

który uległ wypadkowi, powlDlen

niezwłocznie, jeżeli stan jego zdrOWia na to pozwala, zawiadomić o wypadku swojego przeł o żonego.