Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 15 listopada 1973 r. w sprawie eksploatacji stacji elektroenergetycznych.

§ 2. 1. Stacją elektroenergetyczną (stacją) w rozumieniu zarządzenia jest zespół urządzeń :ó łużących do przetwarzania lub rozdzielania albo przetwHzania i rozdzielania energii elektrycznej, zna jdujących si ę we wspólnym

pomieszcze niu lub ogrodze niu albo umieszczonych na

wspólnych konstrukcjach wsporczych, wraz z urządzenia­

mi pomocniczymi.

2. Rozdzielr!1ą w rozumieniu zarząjzenia jest stacja

elektroenergetyczna lub wyodrębniona część 'stacji, stanowiąca zespół urządzeń . służących do rc 'zdzielania energii

elektrycznej, przystosowanych do tego samego napięcia

znamionowego.

§ 3. 1. Rozdzielnie 'd zieli się na naslępujące kategorie

1) kategoria I

-

rozdzielnie o napięciu znam ionowym

220 kV i wyższym oraz rozdzielnie

pracujące bezpośrednio w układach

z transformatorami o mocy znamionowej 100 MVA i większej lub prąd­

nicami o mocy znamionowej większej

od 12,5 MVA,

2) kategoria II -

rozdzielnie o napi~ciu znamionowym

niższym od 220 kV nie zaliczone do

kateg or.ii I łub III,

3) kategoria III -

rozdzielnie o napi~ciu znamionowym

30 kV i niższym, ;: liczbą czynnych

pól nie większą niż lO, pracujące bezpośrednio w układach z transformalorami o mocy 1,6 MV A i mniejszej,

oraz rozdzielnie o napięciu znumionowym 1 kV i niższym .

.

2.

Urządzenia

układach

pom ilCnicze w stacjach, pracują ce w

kilku rozdzidni o różnych kategoriach, należy

zaliczać

do rozd zielni wyższej kategorii, z tym że za najI.

wyższą uważa się kategorię

§ 4. 1. Przyjęcie do eksploatacji stacji nowych, przebudowanych lub po remoncie może nastąp ić po stwierdze·

niu, że zostały spełnione wymagania określone we właści­

wych normach, warunkach technicznych budowy urząd ze ń

elektroenergetycznych, dokumentacji fabrycznej oraz w

s zczeg ółowych zasadach eksploatacji poszczegó lnych urzą­

dzeń stacji.

2. Rozdz ie lnie kategorii I i II przy przyjmow an iu do

eksploatacji powinny być poddane ru ch o wi próbnemu

trwającemu có najmniej _72 godziny. Wurunki ru chu próbnego powinny być uzgodnIOne między użytk ow n i k ie m

i wykonawcą.

§ . 5. 1. W stacj ac h ze stalą obsługą oraz w innych

stacj ac h w wypadkach uzasadnionych względami ruch owymi lub terenowymi powini e n znajdować s ię wymdq ally

sprz ę t ochronny oraz za pas cz ęśc i i ma ler ia lów umoil i WJających bezpośr ed nie usuwanie uszkodzeń, określonych w

instrukcji o eksploatacji stacji.

2. Pomi eszcze nia ze stałą obsługą powinny być w

okr esie zimowym ogrzewane do tem pera tury co na jmn iej

+ 16° C,

§ 6. Eksploatację stacji należy prowad z ić w taki sposób, aby zapewnić w szczególności

1)

pełne bezpieczeństwo obsługi

i otoczenia oraz bezpie-

czeństwo pożarowe,

2)

wymaganą niezawodność

3)

ekonomiczne rozdzielanie energii elektrycznej,

zasilania,

4) właściwe poziomy napięć,

5)

właściwe moce zwarcia.

6)

optymalną żywotność

stacji.

§ 7. 1. Analizy pracy rozdzielni kategorii I i II oraz

kategorii III pracujących w układach z transformal:orarI.j

o mocy znamionowej 400 kVA i większej należy przeprc'wadzać nie rzadziej niż raz na piqć lat, a wyniki uwzględ­

niać przy opracowywaniu programów pracy stacji.

2. Programy pracy rozdzielni kategorii l oraz roZdzielni kategorii II o napięciu znamionowym 60 kV

i wyższym powinny być opracowywane nie rzadziej n iż

dwa razy w roku i powinny hyć bieżąco aktualizowane.

3. Programy pracy, o których mowa w ust. 2, powin ny być opracowywane na podstawie wyników pomidfó w

obciążeń w krajowym układz i e' elektroenergp.lycznym, w

zakresie ustalonym przez jedn os tkę upow aż nioną do dysponowania m oc ą urządzeń energE'lyrznych przył ącz ·,nych

do wspólnej sieci, oraz powinny uwzgl q dnia ć co na jmniej

wymagania określone w § 6.

§

8.

Wskaza'nia aparatury k o ntrolno-pomi aro wfj na-

le ży zapisywać

1)

w stacj ac h ze stalą obs łufJą - nie f7.MlzJej n i ż trzy

razy na dobę w godZinach na jw :<;I( szego i najmn ! e.i~

s zego obci ążenia stacji,

;...-

2)

w stacjach bez stałej

w roku w godzinach

obsługi

-

nie rzadziej

najwlększego

obciążema

606

niż

raz

stacji.

§ 9. Urządzenia rezerwowe stacji, zużywające w czasie pracy energię elektryczną, powinny być wyłączone

spod napięcia, chyba że konieczność pozostawienia ich

pod napięciem wynika z warunków eksploatacji, określo­

nych w dokumentacji fabrycznej lub instrukcj i o eksploatacji stacji.

§ 10. 1. Urządzenia stacji powinny pracować przy

sprawnych układach pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń. W razie wyłączenia urządzeń stacji

do rezerwy ruchowej, układy pomiarowe, sygnalizacji,

autorna tyk i i zabezpieczeń związane z tymi urządzeniami

powinny pozostawać w stanie czynnym.

-

Poz. 299

§ 13. 1. Stan techniczny urządzeń stacji, ich zdolność

do dalszej niezawodnej pracy oraz warunki eksploatacji

stacji powinny być kontrolowane i oceniane na podstawie

wyników przeprowadzanych okresowo oględzin i przeglą­

dów poszczególnych urządzeń stacji. Wyniki oględzin

i przeglądów należy odnotowywać w dokumentacji eksploatacy jnej.

2.

Przy przeprowadzaniu

oględzin

stacji nie wymaga

się wyłączania napięcia.

stacji przeprowadza się po wyNie dotyczy to prac, na których wykonywanie bez wyłączenia napięcia zezwalają przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

3.

Przeglądy urządzeń

łączeniu napięcia.

§ 14. 1. Oględziny należy przeprowadzać nie rzadziej

2. W warunkach awaryjnych lub w czasie wykonywania prac konserwacyjnych urządzenia stacj i mogą pracować, za zgodą osoby

sprawującej kierownictwo

nad

eksploatacją stacji, przy wyłączonych układach pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń podstawowych, z tym że układ zabezpieczeń podstawowych może

być wyłączony w razie istnienia sprawnych zabezpieczeń

rezerwowych, lokalnych lub zdalnych.

niż

1) w stacjach z rozdzielniami kategorii I i pozostałych

stacjach ze stałą obsługą: oględziny skrócone - raz

na zmianę, a oględziny pełne - raz na trzy miesiące,

2) w stacjach bez stałej

obsługi z rozdzielniami kategorii II: oględziny skrócone - raz na miesiąc, a oglę­

dziny pełne - d wa razy w roku,

3) w stacjach nie wymienionych w pkt 1 i 2: oględziny

§ 11. 1. Nastawienia układów zabezpieczeń, samoskrócone w terminach ustalonych w instrukcji

czynnego łączenia i regulacji według ustalonych charako

eksploatacji

stacji, a oględziny pełne - raz w roku.

terystyk powinny być dostosowane do występujących

przepływów prądów roboczych i zwarciowych oraz po2. Niezależnie od oględzin określonych w ust. 1, oglęziomów napięć i częstotliwości w warunkach normalnych

dziny skrócone urządzeń stacji należy przeprowadzić w

i w razie zakłóceń w pracy urządzeń stacji i urządzeń do

wypadku, gdy urządzenia te zostaną trwale wyłączone

niej przyłączonych, z uwzględnieniem dopuszczalnych

. przez zabezpieczenia.

obciążeń prądowych tych urządzeń.

sprawdzać zgodo których mowa w

ust. 1. z ich charakterystykami oraz potrzebami wynikającymi z aktualnych warunków pracy urządzeń.

2.

Przynajmniej raz w roku

ność istniejących nastawień

n31eży

układów,

3. Wszelkie zmiany nastawień układów zabezpieczeń,

samoczynnego łączenia i regulacji oraz wszystkie wypadki działania sygnalizacji i zabezpieczeń w stacji,

świadcząrE' o zakłócE'niilch w pracy urządzeń stacji lub

urządZE'ń do nIej przyłącz)nych, powinny być odnotowane przez obsługę w dokumentacji eksploatacyjnej, z podaniem zakresu d .\konanych zmian nastawień oraz charakterystycznych danych zakłócenia.

§ 12.

Prądy

§ 15. 1. Podczas przeprowadzania

nych należy sprawdzić

l)

2)

zgodność układu

położenie

oględzin

skróco-

stacji z ustalonym programem pracy,

wskaźników

działania

układów

automatyki

i zabezpieczeń,

3)

stan napisów i oznaczeń informacyjno-ostrzegawczych,

4)

pomIarowych rejestruoraz gotowość ruchową ukłudów

sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń,

gotowość ruchową przyrządów

jących

zukłócenia

5)

działanie

6)

stan zewnętrzny aparatury,

latorów i głowic kablowych,

obciążenia

przyrządów

kontrolno-pomiarowych,

napędów

łączników,

izo-

roboczego w obwodzie

o napięciu znalTIlonowym wyższym od 1 kV należy włą­

czać i wyłączać za pomocą wyłączników oraz w zakresie okrpślonyrn w dokumentacji fabrycznej - za pomocą

7)

rozłączników.

8)

poziom gasiwa lub czynnika

niach,

9)

stan urządzeń sprężonego powietrza, urządzeń wentylacyjnych i ogrzewaczy, prostowników oraz baterii

akumulatorów i jej wyposażenia,

2. W

obwodzie,

1.

razie braku wyłączników lub rozłączników w

za pomocą odłączników wtącżać i wy-

można

łączać prądy

1) obciążenia przekładników napiE;ciowych,

ładowania

urządzeń

2)

szyn zbiorczych i innych

trwale podłączonych do szyn,

3)

transformatorów w zakresie określonym w szczegóło­

wych zasadach eksploatacji transformatorów,

4)

stacji

ładowania

elektroenergetycznych linii napowietrznych i kablowych w zakresie określonym w dokumentacji fabrycznej odłączników lub ustalonym na

podstawie wyników pomiarów ekspłoatacyjnych, które w odniesieniu do odłączników produkcji krajowej - powinny być uzgodnione z wytwórcą.

działanie zespołów

awaryjnego zasilania

urządzeń

te-

letechnicznych,

10) stan

11)

sprzętu

działanie

12) stan

izolującego

urządze­

ochronnego i przeci wpożarowego,

instalacji

oświetlenia

elektrycznego stacji,

ogrodzeń

mieszczeń

oraz zamknięć przy wejściach do poruchu elektrycznego i na teren stacji.

2. Oględziny pełne powinny obejmować

wymienione w ust. 1, a ponudto sprawdzenie

l)

w

wskazań

przyrządów

czynności

pomiurawych

rejestrujących

odqromników, wyłączników, przelącz­

ników zaczepów i układów automatyki,

łiczby zadziałań

=

2) stanu fundamentów, kanałów kablowych, konstrukcji

wsporczych i ich wyposażenia, instalacji wodno-kanalizacy jnej, ochrony odgromowej i przeciwporażenio­

wej, kabli, przewodów i ich osprzętu,

3) działania łączy teletechnicznych, lokalizatorów uszkodzeń linii elektroenergetycznych oraz innych urządzeń

stacji określonych w instrukcji o eksploatacji,

4) stanu dokumentacji eksploatacyjnej znajdującej

stacji.

się

w

rozdzielni kategorii I należy

nie rzadziej niż raz na trzy lata, przeglądy

urządzeń rozdzielni kategorii II i III nie rzadziej niż

raz na pięć lat.

§ 16.

Przeglądy urządzeń

przeprowadzać

Poz. 299

§ 17.

1. Przeglądy powinny obejmować szczegółowe

w zakresie określonym w § 15 oraz

1) sprawdzenie ciągłości przewodów uziemiających,

2) pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowego

w rozdzielniach o napięciu znamionowym niższym od

110 kV z wyłączeniem rozdzielni o napięciu znamionowym 1 kV i niższym,

3)

pomiary skuteczności zerowania w rozdzielniach, w

których zastosowano zerowanie jako środek dodatkowej ochrony przeciwporażeniowej,

4) pomiary rezystancji izolacji przewodów i kabli,

5) pomiary charakterystycznych wielkości i sprawdzenie

działania układów pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń, w zakresie pozwalającym stwierdzić poprawność pracy tych układów,

6) badania poszczególnych urządzeń w zakresie ustalonym w dokumentacji fabrycznej tych urządzeń lub w

instrukcji o eksploatacji stacji,

7) sprawdzenie działania i współpracy łączników,

8) sprawdzenie szczelności I poprawnego

dzeń sprężonego powietrza,

działania urzą­

9) sprawdzenie stanu połączeń (śrubowych i· innych) w

głównych torach prądowych,

10)

czynności

konserwacyjne i naprawy

popra wną pracę urządzeń stacji.

zapewniające

2. Podczas przeprowadzania przeglądów urządzeń

stacji należy nie rzadziej niż raz na dziesięć lat

1)

wykonać

pomiary rezystancji uziemI en roboczych

oraz uziemień ochrony przeciwporażeniowej i odgromowej,

2)

wykonać pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowego w rozdzielniach o napięciu znamionowym

110 kV i wy'Ż.szym,

3)

sprawdzić aparaturę w układilch p0miarowych, /syqnalizacji, automatyki łączeniowej i re9ulacyjnej, z,lbezpieczeń oraz telemechaniki, w zakresie objl;lyni bada-

określonymi

we

właściwych

nor-

3. Niezależnie od terminów określonych w § 17 ust. 2,

pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowpgo w rozdzielniach o napięciu znamionowy mIlO kV i wyższym

należy wykonywać po każdej zmianie warunków powodujących wzrost prądów ziemnozwarciowych w stacji.

4. ·Wyniki prób i pomiarów, o których mowa w ust. 1,

2 i 3, należy uznać za zadowalające, jeżeli spełniają wymagania określone we właściwych normach, warunkach

technicznych budowy urządzeń elektroenergetycznych lub

dokumentacji fabrycznej.

się w łącznikach

w CU1Sle eksploatacji w terminach ustalonych w dokumentacji fabrycznej

oraz w razie podejrzenia zawartciści wody woleju albo

po wymianie oleju lub uzupełnieniu w ilości przekraczającej 10%

całkowitej ilości oleju w urządzeniu.

§ 18.

j

oględziny

niepełnymi

niami

mach.

1. Próby oleju,

przekładnikach,

należy

znajdującego

wykonywać

2. Próby oleju (ust. 1) p ,:H vinny obejmować określenie

zawartości

wody i stałych ciał obcych oraz pom iar napię­

cia przebicia i rezystywności. Wyn iki prób p0w i nny ' speł­

niać wymagania określone w dokumentacji fabrycznej

urządzenia.

Wyłączone

spod napięcia urządzenia stacji,

miejscach ogólnie dostępnych, oraz

uszkodzone urządzenia stacji, znajdujące się w pomieszczeniach ruchu elektrycznego, należy skutecznie zabezpieczyć przed przypadkowym włączeniem napięcia oraz oznaczyć odpowiednimi tablicami ostrzegawczymi.

§ 19.

znajdujące

się

w

§ 20. 1. Uszkodzone elementy stacji, których stan

stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa obsługi i otoczenia lub bezpieczeństwa pożarowego albo dla ciągłości ruchu stacji, powinny być w czasie jak naj krótszym naprawione albo wymienione.

2. Naprawy i uzupełnienia urządzeń ochrony odgromowej powinny być zakończone do dnia 30 kwietnia

(przed okresem burzowym).

§ 21. Stosownie do przepisów art. 21 ustawy z dnia

30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej

(Dz. U. z 1962 r. Nr 32, poz. 150 i z 1971 r. Nr 12, paz, 115

i 117) - w "Przepisdch eksploatacji technicznej urządzeń

elektrycznych w zakładach przemysłowych", zatwierdzonych przez Ministra Energetyki dnia 9 lutego 1953 r.,

tracą moc

1)

część

III

"Elek tryczne

urządzen ia

rozdzielcze

o napięciu do 30 kV wlącznie",

2)

część

IV

"Nastawnie, zabezpiecze.nia i obwody

wt.órne",

3)

część XIV

3)

część

xvn -

§ 22.

Zarządzenie

-

"Elek tryczne przyrządy miernicze",

"Urządzenia akumulatorowe".

wchodzi w

życie

z dniem

ogłosze-

nia.

Mm,ster Górnictwa i Energetyki: w z. E. Porąbka

299

ZARZĄDZENIE

MINISTRA GORNICTW A I ENERGETYKI

z dnia 15 listopada 1973 r.

w sprawie eksploatacji stacji elektroenergetycznych.

Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja

1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U.

z 1962 r. Nr 32, poz. 150 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i 117)

zarządza się, co następuje

§ l. 1. Zarządzenie określa szczegółowe zasady eksploatacji stacji elektroenergetycznych w jednostkach gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem tych urządzeń stacji,

których s zczegółowe zilsady eksploatacji określają przepisy odrębne.

2. S zczegółow e zasildy eksploatacji stacji elektroenergetycznych stilnowią u zupe łnienie ogólnych zasad eksploatacji, ustalonych zarządz e niem Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia I wrzesnJa 1967 r. w sprc :wie ogólnych zasad eksploatacji urząd ze ń energetycznych (Monitor Polski

Nr 51, poz. 254).

3.

n yc h

Z arządzenie

n ie dotyczy stacji elektroenergetycz-

1) w mi ejscach zilkwalifikowanych na pOdstawie

n ych przepisów do odpowiedniej k c tegorii

wybuchem,

2) polowych wojskowyc h,

3) s łużących do zasilania trakcji kolejo·Nej.

odręb­

zagr ożen ia